همراه من

مقدمه

همراهان من

دینی ومذهبی

ویژه نامه محرم

شهراس ام اس ها

درمسیردرست زندگی

بهترزندگی کنیم

کلوب ازدواج

پزشکی وسلامتی

دانش و فناوری

مشاوره وآموزش

دیکشنری زبان وگویش ها

ادبیات شعروداستان

معرفی وبیوگرافی ها

تفریح وسرگرمی

رنگارنگ

تازه ها

عمومی

منتظرشماهستیم

دریافت

مقدمه

آقابيا . . .

گردآورنده

کتاب

شرایط استفاده

دریافت این برنامه

بنام خالق زیبایی ها

به ما نگفتند که ... راستش‌ را به‌ ما نگفتند یا لااقل‌ همة‌ راست‌ را به‌ ما نگفتند. گفتند: تو كه‌ بیایی‌ خون‌ به‌ پا می‌كنی‌،جوی‌ خون‌ به‌ راه‌ می‌اندازی‌ و از كشته‌ پشته‌ می‌سازی‌ و ما را از ظهور تو ترساندند. درست‌ مثل‌ اینكه‌ حادثه‌ای‌ به‌ شیرینی‌ تولد را كتمان‌ كنند و تنها از درد زادن‌ بگویند. ما از همان‌ كودكی‌، تو را دوست‌ داشتیم‌. با همة‌ فطرتمان‌ به‌ تو عشق‌ می‌ورزیدیم‌ و با همة‌ وجودمان‌ بی‌تاب‌ آمدنت‌ بودیم‌. عشق‌ تو با سرشت‌ ما عجین‌ شده‌ بود و آمدنت‌، طبیعی‌ترین‌ و شیرین‌ترین‌ نیازمان‌ بود. اما ... اما كسی‌ به‌ ما نگفت‌ كه‌ چه‌ گلستانی‌ می‌شود جهان‌، وقتی‌ كه‌ تو بیایی‌. همه‌، پیش‌ از آنكه‌ نگاه‌ مهرگستر و دست‌های‌ عاطفه‌ تو را توصیف‌ كنند، شمشیر تو را نشانمان‌ دادند. آری‌، برای‌ اینكه‌ گل‌ها و نهال‌ها رشد كنند، باید علف‌های‌ هرز را وجین‌ كرد و این‌ جز با داسی‌ برنده‌ و سهمگین‌، ممكن‌ نیست‌. آری‌، برای‌ اینكه‌ مظلومان‌ تاریخ‌، نفسی‌ به‌ راحتی‌ بكشند، باید پشت‌ و پوزة‌ ظالمان‌ و ستمگران‌ را به‌ خاك‌ مالید و نسلشان‌ را از روی‌ زمین‌ برچید.

خدایا ایمانیّاتمان را ایمانیّات مهدوی قرار بده! خدایا تفکراتمان را تفکرات مهدوی قرار بده! خدایا اخلاقیاتمان را اخلاقیات مهدی قرار بده! خدایا ما را جزء برپا کنندگان ظهور مولایمان قرار بده!

براي سلامتي وظهورهرچه زودتراقا امام زمان صلوات اَلْعَجَلَ، اَلْعَجَلَ؛ یا مَولای یا صاحِبَ الزَّمانِ

بسم الله الرحمن الرحيم چه‌ گلستانی‌ می‌شود جهان‌، وقتی‌ كه‌ تو بیایی‌ مهدی جان بیا . . .

-مؤلف: امین بشارت نیا -نوبت ساخت: بیست ودوم -تعداد: نامحدود -انقضاء: نامحدود -پشتیبان: نظرات ارسالی شما -پایگاه اینترنتی:

www.sar3da1.com www.sar3da1.vcp.ir -نشانی الکترونیکی: shahzade242@yahoo.com shahzade242@gmail.com آي دي نيمباز biriya@nimbuzz.com_pesare -تالارگفتمان: www.sar3da1.com\forums.html -شماره پیامک:

09387345716 -آدرس فروشگاه:

www.shop.sar3da1.com -سایت دیگرکتابها:

www.general.sar3da1.com سخن نویسنده: باسلام ودرود به همگی شما عزیزان وتشکر ازشما که این کتاب را برای مطالعه انتخاب کردید وخداوندراسپاسگذاریم که این بارهم توفیق دادتابانسخه جدیدودیگری ازهمراه من درخدمت شماباشیم امیدوارم توانسته باشیم هرچندکم اما مفید به ایرانوایرانی خدمت کنیم تالیف کتاب موبایل ابتدادراواخرسال1386بانام علمی فرهنگی هنری(E.F.H)همزمان باشروع به کاررسمی سایت سرصدابودکه متاسفانه بنابه دلایلی1387و1388چندنسخه ازآن بیشترانتشارنشد،ودرسال 1389به اسم کنونی(همراه من)وباشعارهمراه خوب وهمیشگی لحظه های شماشروع به کارکردوتاکنون به لطف خداوحضرت بقیه العظم(عج)اول هرماه منتشرشده وخواهدشد وسعی شده اول هرماه همه نوع مطلبی برای تمامی سنین وتمامی اقشارجامعه درج بشود ومابه خودمیبالیم وافتخارمیکنیم که توانستیم بانسخه های جدیدترتعدادمخاطبانمان راافزایش دهیم همانطورازنظرات وپیشنهادها و اس ام اس ها وهمچنین ازسایت هامی توان متوجه شد. _____________________ امیدواریم کتاب بزرگ همراه من سهمی در موفقیت شما توی زندگیتان داشته باشد ، هرچند این موفقیت حاصل اراده شماست و ما فقط واسطه ایم... " ما نمیگوییم بهترینیم اما میخواهیم تا اوج بهترین بودن پیش برویم ماهنامه آقا امام زمان(کتاب بزرگ همراه من) " به امید روزی که همه مردم سرزمین من لبخند به لب داشته باشندویکصداهمه با هم بگوییم آقا آمد... " بازهم مثل همیشه نظرات،انتقادات وپیشنهادات خودرابرایمان ارسال نمایید ودرپیشرفت هرچه بهتر کتاب بزرگ همراه من مارایاری کنید منتظرنقطه نظرات شماعزیزان هستیم ________ امیدوارم همواره آسمان دلتان آبی شبهاش مهتابی وروزهاش آفتابی باشد.

این کتاب باتمامی مطالب آن تقدیم به صاحب الزمان(عج) میباشد بیاییم همگی برای ظهورهرچه زودتراقادعاکنیم خداکندکه بیایی(يامهدي ادركني)

اولین وقدیمی ترین کتاب الکترونیکی (باکتاب هفته نامه(E.F.H)دراواخرسال1386) پک کامل اطلاعاتی کتابی به وسعت یک سرزمین باماهمیشه وهرماه بروز باشید. بهترین هاوجدیدترین هارایکجاداشته باشید همراهی تامرز بی انتها همیشه وهرجا همراه من *-نام کتاب:

كتاب بزرگ همراه من *-قیمت: رایگان *-درجه سنی: تمامی سنین *-تعدادنویسندگان: تنهای تنها *-تاریخ تالیف و تاسیس: اواخرسال1386 با(E.F.H) *-نسخه کنونی: آذرماه1391 *- تاریخ انقضا: نامحدود *- تصویرجلد:

*-آیکون کتاب:

*-سال تهیه: 87-88 الی 89-90 91وانشاالله 92وسالهای دیگر... *-حجم کنونی: 2.700 مگابایت *-امکانات: باقابلیت ارسال متن هاازطریق اس ام اس ارسال برنامه ازطریق بلوتوث بدون سورس امکان تغییراندازه متن درهنگام مطالعه بااستفاده ازکلید9 وتنظیمات داراي تقويم به همراه مناسبت هاوتعطيلات رسمي(درقسمت عمومي) *-قابل نصب: قابل نصب برروی تمامی گوشی های موجود(گوشی های که از پلتفرم جاواواندرویدوايفون وكتابخوان ها وتبلت هاو....پشتیبانی میکنند) قابل نصب برروی گوشی های که از زبان فارسی پشتیبانی نمیکنند ____*___*___*____ شما میتوانید موضوعات و متن های خودتونو برای ما ارسال کنید تا درکتاب نسخه های بعدی با نام خودتان درج شود. shahzade242@yahoo.com pesarbiriya@yahoo.com shahzade242@gmail.com امیدوارم لذت ببرید اگراین کتاب مورد رضایت شما بود نسخه های بعدی این کتاب که ساخته شده کاملتر وباتعداد مطالب بیشترهست میتوانیدازطریق سایت اختصاصي برنامه درادرس هاي زیر دریافت کنید ودراختیاردیگران بگزارید www.sar3da1.com www.general.sar3da1.com www.sar3da1.vcp.ir

زکات علم نشروانتشارآن است

اگراین کتاب را مناسب میبینید دراختیاردیگران هم قراردهید

نسخه های بعدی کتاب هم دانلود کنید

منتظر نظرات و پیشنهادهای شما عزیزان هستیم

برای سلامتی و ظهور اقا امام زمان دعا کنید

فراموش نکنید خلیج همیشه فارس

این کتاب با ذکر یک صلوات برمحمد وآل محمد رایگان است.

درضمن،خدامیبیند(مواظب اعمالمون باشیم)

______*______*______

اگرداراي سايت ياوبلاگ ميباشيد اين كتاب رادرسايت ياوبلاگ خودقراردهيد.

ويااگرداراي كتاب موبايل ميباشيد كتاب بزرگ همراه من رادركتابتان معرفي كنيد.

ويااگرداراي ايميل ميباشيداين برنامه رابه تمام ادد ليست خود يا دوستان خود بفرستيدودرتوسعه وانتشارهمراه من سهيم باشيد

تا تمام هم وطنان وتمام كساني كه دوستشان داريم داشته وازمطالبي كه براي تهيه آن ماهها تلاش وزحمت كشيده شده استفاده كنند

وياازطريق بلوتوث به همه ارسال نمایید.

منتظرنظرات انتقادها وپيشنهادهاي همگي شماعزيزان ودوستداران همراه من هستيم.

______*______*______

اگراين كتاب موردرضايتتان بود

نويسنده اين كتاب هم ازدعاي خيرتان بي نصيب نكنيد.

این کتاب ماهنامه است، یعنی هرماه نسخه جدیدتروبامطالب بیشروجالب تراول هرماه ساخته میشود.

__________________

برای دریافت آسان این برنامه فقط کافی است این آیدی را ادد کنید(اگردارای ایمیل میباشید)

PesarBiriya@yahoo.com

وهمچنین دراین سایت

www.sar3da1.com

عضوشوید، ودرقسمت همراه من،هرماهی راکه مایل بودید(نسخه جدیدتر،این ماه،وهمچنین ماههای پیشین)را،متناسب بابرند گوشی موبایلتان،

جاوا،اندروید،آیفون

رایگان دریافت وبرروی تلفن همراهتان نصب واجرانمایید.

همراهان من

فرا رسیدن ماه محرم تسلیت باد

این قسمت را مطالعه کنید

قالب های موبایل

تغييرات كتاب

قالب محرم

دو نکته، همه مشکلات را حل می کند

عشقی که زندگی میبخشد

پاداش منتظران

دونکته

بیش ازصدهاکتاب موبایل

نظرات وپیشنهادات

زندگی یعنی...

فرا رسیدن ماه محرم تسلیت باد

کتاب بزرگ همراه من فرارسیدن ماه خون وعذای حسینی را خدمت تمامی مخاطبان ومسلمانان وهموطنان را تسلیت عرض مینماید.

——

باز محرم شدو دلها شکست از غم زینب دل زهرا شکست

باز محرم شد و لب تشنه شد از عطش خاک کمرها شکست

آب در این تشنگی از خود گذشت دجله به خون شد دل صحرا شکست

قاسم ولیلا همه در خون شدند این چه غمی بود که دنیا شکست

محرم ماه غم نیست ماه عشق است محرم مَحرم درد حسین است

——

هر دم به گوش می رسد آوای زنگ قافله / این قافله تا کربلا دیگر ندارد فاصله

حلول ماه محرم ، ماه پژمرده شدن گلستان فاطمه تسلیت باد . التماس دعا

——

نام من سرباز کوی عترت است ، دوره آموزشی ام هیئت است .

پــادگــانم چــادری شــد وصــله دار ،سر درش عکس علی با ذوالفقار .

ارتش حیــدر محــل خدمتم ، بهر جانبازی پی هر فرصتم .

نقش سردوشی من یا فاطمه است ، قمقمه ام پر ز آب علقمه است .

رنــگ پیراهــن نه رنــگ خاکــی است ، زینب آن را دوخته پس مشکی است

اسـم رمز حمله ام یاس علی ، افسر مافوقم عباس علی (ع)

——

عالم همه محو گل رخسار حسین است / ذرات جهان درعجب از کار حسین است

دانی که چرا خانه ی حق گشته سیه پوش / یعنی که خدای تو عزادار حسین است

——

عالم همه قطره و دریاست حسین / خوبان همه بنده و مولاست حسین

ترسم که شفاعت کند از قاتل خویش / از بس که کَرَم دارد و آقاست حسین

السلام علیک یااباصالح المهدى (عج) السلام علیک یاامین الله فى ارض وحجته على عباده

(یاصاحب الزمان آجرک الله) ماه محرم بر شما وعاشقان حسین تسلیت عرض مینمایم

لطفا به بخش ادبیات شعروداستان در قسمت کمی تامل مراجعه ومطالعه بفرمایید

منتظرنظرات ارسالی شما عزیزان هستیم

ما نمیگوییم بهترینیم

اما میخواهیم تا اوج بهترین بودن پیش برویم

ماهنامه آقا امام زمان(کتاب بزرگ همراه من)

قالب های موبایل

قالب های جدید

قالب محرم

قالب ها

مژده به کتابسازان عزیز

بزودی بیش از 100 قالب متنوع وزیباتر از پیش برای آخرین نسخه از نرم افزارهای کتابچه و ام جی فیس با تم انجین جدید4 درقسمت تالار گفتمان سایت درج میشود

پس هرچه زودتر درسایت عضو شوید.

به راحتی قالب بسازید

باتوجه به استقبال بسیارزیادکتابسازان عزیزازقالب های طراحی شده اینجانب،

تصمیم گرفتم ، طراحی قالب کتاب موبایل رابه شما عزیزان آموزش دهم

لطفا به سایت اختصاصی برنامه درقسمت تالارگفتمان،بخش انجمن کتابسازان مراجعه کنیدواز آموزش های قرارداده شده توسط اینجانب

استفاده کنید.

مژده به کتابسازان عزیز دراین ماه بخاطر ماه محرم قالب محرم که الان برروی کتاب بزرگ همراه من هست را درسایت برای دانلود قرار دادیم

باقرار دادن این قالب برروی کتابهای موبایلتان حالو هوای محرم را به کتاب ومخاطبانتان بدهید.

اولین تولیدکننده حرفه ای قالب های کتاب موبایل کتابچه

برای مشاهده قالب ها به سایت اختصاصی برنامه درقسمت تالارگفتمان، درانجمن کتابسازان مراجعه نمایید

به دلیل زیادشدن حجم کتاب، قالب ها ازفهرست کتاب حذف شده.

به قسمت انجمن کتابسازان مراجعه کنید.

________________

میتوانیدباعضوشدن درسایت سرصدایه دونه

بالینک مستقیم وباسرعت بسیاربالایی دریافت وبرروی کتابهای خودقراردهید

اگرقالب خاصی مدنظرتان بود نمایی ازقالب به همراه توضیحات به ایمیل برنامه بفرستیدتارایگان براتون طراحی بشود.

_____________

نظرات وطرح های خودرا درانجمن کتابسازان درسایت مطرح بفرمایید

www.sar3da1.com/forums.html

_____________-

این قالب ها به گونه ای خاص وحرفه ای طراحی شده که برروی همه نوع گوشی باصفحات بزرگ قابل نصب میباشد بدون بهم ریختگی درقالب وهمچنین قابل اجرا برروی اخرین نسخه ازنرم افزارکتابچه نسخه های جاوا وآیفون واندرویدو حتی قابل اجرابرروی نرم افزارساز MJFace Toolkit میباشد

طراحی همگی قالب ها توسط اینجانب امین بشارت نیا میباشد

لطفااگراز قالب هااستفاده میکنیدعنوان طراح هم درکتابهایتان فراموش نشود

مثال:

____________

طراح قالب کتاب:

کتاب بزرگ همراه من

سایت:www.sar3da1.com

منتظرقالب های جدیدترباشید.

________________

این قالب وتم کنونی همراه من برای همراه من محفوظ میباشد،نقل واستفاده ازاین قالب به هرشکل ممکن مجازنمیباشید.

بسم الله الرحمن الرحیم

داشتن اطّلاعات کافی در مورد هر چیزی/جایی قطعاً باعث پیشرفت در آن می شود. به طور مثال همان طور که ما برای استفاده از یک قطعه یا محصول جدید دفترچه ی راهنمای آن را مطالعه می کنیم

فــــــراترازیک کتاب موبایل

با ما از زمان هم جلوترباشيد همـــراه مـــن همراه ویارهمیشگی لحظه های شما

این برنامه درجهت بالابردن اطلاعات شما درهمه زمینه هاساخته شده وهرماه بامطالب ومحتوای بیشتراارائه خواهد شد

درنسخه های بعدی شاهد افزایش موضوعات ومطالب جدیدتر ومتنوع تر باشید.

_____*____*_____*_____

آذرماه91

این نسخه(آذرماه91)ایجادبخش جدیدحقوق دربخش عمومی ومطالب بمناسبت ماه محرم وقسمت آیه تصادفی دربخش دینی وبخش کمی تامل وبخش دکترشریعتی وبخش شاهنامه در بخش ادبیات شعر وداستان ومذهبی وقالب مخصوص محرم این ماه و...

_____*____*_____*_____

آبان ماه91

نسخه21.5

این نسخه(آبان ماه91) ایجاد بخش جدیدکلوب ازدواج،شامل قسمت های، پیش نیازهای ازدواج،خواستگاری وازدواج،انتخاب با چشمان باز، پرش ازچاله چوله های ازدواج، دردسرهای دوست داشتنی، بااجازه بزرگترها، زندگی مشترک، ومهریه، وهمچنین انتقال قسمت خواستگاری وازدواج از بهترزندگی کنیم به کلوب ازدواج و بخش جدید دیکشنری گویش ها ولحجه های وآموزش زبان لری وزبان خفری وهمچنین قالب جدیدتر ومتفاوتتر وزیباتر این ماه و...

_____*____*_____*_____

مهرماه91

نسخه20.5

این نسخه(مهرماه91)ایجاد بخش احکام ورساله درقسمت دینی ومذهبی وایجاد بخش رژیم ولاغری در بخش پزشکی وسلامتی وازدواج دو زوج از طریق کتاب بزرگ همراه من وهمچنین قالب زیبای این ماه...ومطالب جدیدتراین ماه

_____*____*_____*_____

شهریورماه91

نسخه19.3

این نسخه(شهریورماه91)قالب جدید وزیبای این ماه وهمچنین ایجادقسمت نحج البلاغه حضرت امیرالمومنین دربخش مذهبی وایجادبخش جدید درمسیردرست زندگی شامل قسمت های،خداشناسی،آموزش عقاید،درپرتودرست زندگی، ولایت فقیه، آموزش فلسفه، راهیان کوی دوست، بردرگاه دوست، پندهای امام صادق(ع)، خودشناسی، بسوی او، یاداو، درپرتو آذرخش ، تفسیرنمونه و...وایجاد قسمت ختم قرآن وهمچنین کرامات دربخش دینی ومذهبی و همچنین ایجاد بخش مشاوره وآموزش شامل، آموزش زبان ترکی لری وکردی و... وهمچنین ایجاد قسمت آموزش ریاضی وآموزش فیزیک وانتقال قسمت یادبگیریم ازدانش وفناوری به بخش مشاوره وآموزش و همچنین انتقال قسمت آموزش زبان ترکی از بخش عمومی به بخش مشاوره وآموزش وایجادقسمت نام های اصیل ایرانی دربخش عمومی، اموزش زبان انگلیسی، وآموزش فتوشاپ...ومطالب جدیدتراین ماه

_____*____*_____*_____

مردادماه91

نسخه18.3

این نسخه(مردادماه91)قالب جدیدوزیبای این ماه وویژه نامه ماه رمضان وایجادبخش سوال وجواب دربخش عمومی ونظرسنجی این ماه وایجادبخش امام علی النقی (ع)دربخش مذهبی وآموزش زبان ترکی دربخش عمومی ومطالب موموضوعات جدیدتر

_____*____*_____*_____

تیرماه91

نسخه17.3

این نسخه(تیرماه91)قالب جدید کتاب وهمچنین موضوعات ومطالب جدبد و.لادت با سعادت امام زمان(عج)

_____*____*_____*_____

خردادماه91

نسخه16.3

این نسخه(خردادماه91)تغیر اسم عمومی به کلینیک درقسمت پزشکی وسلامتی وهمچنین تغییر اسم هنرآشپزی وشیرینی پزی به کدبانو ،درقسمت بهترزندگی کنیم و...

_____*____*_____*_____

اردیبهشت ماه91

نسخه15.3

این نسخه(اردیبهشت ماه91)ایجادبخش برترین اس ام اس ها و طراحی قالب زیبای این ماه همراه من وهمچنین کمترشدن حجم کتاب از3.800مگابیت به 2مگابیت ومطالب جدیدتروجالبتراین ماه و...

_____*____*_____*_____

فروردین ماه91

نسخه14.3

این نسخه(فروردین ماه91)طراحی بیش ازده ها قالب برای کتابسازان وهمچنین طراحی بیش از صدها کتاب موبایل وقالب اختصاصی وجدیداین ماه وفرارسیدن سال نو وهمچنین ایجادبخش آندروید درقسمت معرفی وبیوگرافی ها و....

_____*____*_____*_____

اسفندماه90

نسخه13.2

این نسخه(اسفندماه90)وعده سوپرایزه ویژه عید/درج مطالب ویژه عیدباستانی نوروزدرج موضوعات ومطالب جدید/طراحی قالب بسیارزیبای ایم ماه وهمین طورطراحی چندین قالب بسیارزیبایی برای کتابسازان و...

_____*____*_____*_____

بهمن ماه90

نسخه12.2

این نسخه(بهمن ماه90)تغییراتی درزیباترشدن تم برنامه/ایجادسایت اختصاصی برای دریافت دیگرکتاب های موبایل و...

_____*____*_____*_____

دی ماه90

نسخه11.2

این نسخه(دی ماه90)اضافه شدن بخش بارداری دربخش بهترزندگی کنیم /واشعارشما دربخش ادبیات شعروداستان/وبخش تعبیرخواب درقسمت تفریح وسرگرمی/اضافه شدن بخش مشاوره درقسمت عمومي/ودرس وتحصيل درقسمت رنگارنگ

_____*____*_____*_____

آذرماه90

نسخه 10.2

این نسخه(آذرماه90) قالب وتم جدیدمتناسب با ماه محرم90/انتقال قسمت اس ام اس مناسبتی ازاس ام اس باران واس ام اس فرستنده به مناسبتی/ایجادبخش آقایان/مطالب جالب وجدیدتر

_____*____*_____*_____

آبان ماه90

نسخه 9.2

این نسخه(آبان ماه90)تغیراتی درزیبایی تم/ومطالب جدیدوجالب تر/کمترشدن حجم برنامه وطراحی قالب های کتابچه...

_____*____*_____*_____

مهرماه90

نسخه 8.2

این نسخه(مهرماه90)تغیرات زیادی درکتاب وموضوعات داده شده تغیرات ایجادشده این ماه ازقبیل،دسته بندی موضوعات ومطالب برای اولین باربه شیوه جدیدتر،اضافه شدن بخش های سبک زندگی،خانه داری،خانم ها،خواستگاری وازدواج،داروهای طبیعی،دانش وفناوری،تست ومعما،عاشقانه،ضرب المثل،اعتیادوموادمخدر،ودرفهرست اخبار:اخبارفیلم وسینما،اخبارموسیقی،اخبارتکنولوژی،اخبارحوادث،اخبارعمومی،ودانش وفناوری وتغییراتی دراسم فهرست موضوعات مرتبت بامعنی ومطالب هرقسمت،تغیراتی درقسمت اس ام اس هاوتم جدیدمتنوع وزیباترواختصاصیه همراه من وامکان خریدراحتتردرقسمت فروشگاه وایجادکتابخانه سایت برای گذاشتن کتابهای شما درکتابخانه و...که مشاهده خواهیدکردامیدوارم ازتغییرات ایجادشده این ماه راضی باشید.

_____*____*_____*_____

شهریورماه90

نسخه 7.2

این نسخه(شهریورماه90)کمترشدن حجم کتاب از4MBبه2.5MB/تم اختصاصی وجدید/حذف شدن مطالب قدیمی ترحدود90درصد/عوض شدن اسم تقریباتمامیه فهرست موضوعات/ماهنامه ای شدن بعضی ازموضوعات/قسمت خاطرات/گلچین درقسمت اس ام اس سرا/بخش حوادث/دانستنی های خانم ها/پزشکی وسلامت/نسخه جدیدفروشگاه همراه من ایجادشده است.

_____*____*_____*_____

مردادماه90

نسخه 6.2

این نسخه(مردادماه90) قسمت دریافت برنامه درایمیل-فروشگاه-تم اختصاصی وجدیدتر-درقسمت مذهبی نماز-معرفی نرم افزارها-بازی ها-موبایل-فال اس ام اسی-فال حافظ-حیاط وحش-اموزش-معرفی انواع نرم افزارهای کامپیوترموبایل وبازی ها-وبخش پرسش وپاسخ-سلامت وتغذیه-بالاترازذهن-رنگین کمان-درقسمت دنیای موسیقی جدیدترین هاقسمت تک اهنگها-درقسمت رمان ماهنامه -ایجادشده است.

_____*____*_____*_____

تیرماه90

نسخه 5.2

این نسخه(تیرماه90)یکی از بهترین نسخه هاست بخش های ایجادشده را ببینیدتم اختصاصی-درقسمت اس ام اس سندر<سخنان بزرگان-معرفی ماشین ها-درقسمت موبایل<اپراتور(همراه اول-ایرانسل-اپراتورسوم)-کد وسرویس اهنگ پیشواز-ودرقسمت مناسبت ها<تقویم-قسمت حدیث(احادیث امامان وپیامبران)ودعاهاو زیارات-پزشکی(داروخانه)-

درقسمت کتاب و داستان قسمت افسانه ها-صفحه شخصی اس ام اس درقسمت اس ام اس<اس ام اس سند<اس ام اس ارسالی شما<صفحه شخصی-ونظر نسجی -همراهان من -دربخش اس ام اس موضوع هدیه-تبلیغات-وتم اختصاصی برنامه وهمراه با تاریخ-ورزشی -ودر قسمت اس ام اس<مناسبتی وکدهاوشماره ها ودربخش همـــراهان مـــن ارسال خبر اس ام اسی ایجادشده است.

_____*____*_____*_____

خردادماه90

نسخه 4.2

این نسخه(خردادماه90)قسمت آرایش وزیبایی-آسایش وآرامش-رنگارنگ - درقسمت اس ام اس<اس ام اس سرا<اس ام اس فلسفی- و دنیای موسیقی و فیلم ها,ومعرفی انواع گوشی های موبایل - درقسمت داستانها داستانهای کهن فارسی و رمان ایجاد شده است.

_____*____*_____*_____

ارديبهشت ماه90

نسخه 3.2

اين نسخه(ارديبهشت ماه90)قسمت خواص گیاهان - واس ام اس فارسی

_____*____*_____*_____

فروردين ماه90

نسخه 2.2

این نسخه (فروردين ماه90)امکان ارسال ایمیل و اس ام اس از طریق برنامه فراهم شده است وقسمت اس ام اس سندر ایجاد شده برای توضیحات کاملتر به قسمت اس ام اس<اس ام اس سندر<راهنما مراجعه کنید.

مشکلی در فایل بروز رسانی برنامه پیش اومده مجبور شدم همه مطالبو از نو ویرایش کنم درنسخه های بعدی کامل تر خواهد شد

_____*____*_____*_____

اسفندماه89

نسخه 1.1

امیدوارم ازاین ماه(نسخه اول-اسفندماه89)به بعد با مطالب وموضوعات بیشترارائه بدیم به شما (البته این نسخه اولین نسخه کتاب نیست، سال های قبل کتاب علمی فرهنگی هنری نام داشت، اما دراین ماه به اسم کنونی همراه من تغییریافت که ماهم از این ماه به بعد کتاب بزرگ همراه من را نسخه بندی کردیم)

_____*____*_____*_____

شما میتوانید موضوعات و متن های خودتونو برای من ارسال کنید تا درکتاب نسخه های بعدی با نام خودتون در کتاب درج شود.

ID yahoo & Gmail :shahzade242

از اين به بعد اطلاعيه هاي برنامه وسايت دراين قسمت قرار خواهد گرفت.

این برنامه هر ماه روی وب سایت های

www.sar3da1.com

www.sar3da1.vcp.ir

قرار خواهد گرفت پس هرماه به این سایتها مراجعه کنید ونسخه جدیدبرنامه را دریافت کنید.

مژده به کتابسازان عزیز دراین ماه بخاطر ماه محرم قالب محرم که الان برروی کتاب بزرگ همراه من هست را درسایت برای دانلود قرار دادیم

باقرار دادن این قالب برروی کتابهای موبایلتان حالو هوای محرم را به کتاب ومخاطبانتان بدهید.

بیائیم با خدا رفاقت کنیم. لااقلّ همان اندازه که برای رفیق و دوست خود مایه می گذاریم،

برای خدا هم ارزش قایل شویم. آن وقت متوجه خواهیم شد که باید همه چیز را کنار بگذارم و به کسی دل ببنیدیم

که او، همه چیز است.

انسان فقیر، خدای غنیّ

توجه به دو نکته، همه مشکلات را حل خواهد کرد:

فقر عالم هستی و مالکیّت خداوند به تنهایی؛

وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِینَ

و عزّت از آن خدا و رسولش و مومنین است.

کسی که این دو نکته را می داند، دیگر هیچ گاه درخانه کسی را نمی زند و اظهار نیاز نمی کند. هر چه می خواهد از خدا می خواهد، چرا که خیر دنیا و آخرت به دست خداست.

وقتی انسان خود را نیازمند خدا دید، تنها به خدا توکل می کند. تنها نزد او اظهار نیاز می کند و تنها از او کمک می خواهد. به دنبال رضای اوست و تنها از او می ترسد.

تنها بندگی خدا کنیم. خداوندِ «مقلّب القلوب» نیز دل ها را رو به ما می گرداند. ما این کار را نکرده ایم؛ باور نداریم، در دعاها خوانده ایم، امّا در واقع انگار نخوانده ایم. باور نداریم که همه کارها به دست خداست.

مرحوم سیّد علی آقای قاضی (رحمه الله) می فرمایند: «این فقر ذاتی و عجز و بیچارگی، ریشه طمع را در نهاد انسان سوزانیده و او را پاک و پاکیزه می گرداند... و علّت این که این طریقه را احراق نامند، برای آن است که یک باره خرمن هستی ها و نیّت ها و غصّه ها و مشکلات را می سوزاند و از ریشه و بن قطع می کند و اثری از آن در وجود انسان سالک الی الله باقی نمی گذارد».2 حتّی فرد، خوشی دنیا را هم درگاه او می داند. حداقل به اندازه ای که روی رفقا، گروه ها و جناح های مختلف سرمایه گذاری می کنیم، برای خدا هم سرمایه گذاری کنیم.

رمز خودیابی همین است که انسان بفهمد، هیچ است؛ هر چه هست، از آن خداست و دیگر به علم، تقوا، قدرت، جوانی و زیبایی خود ننازد. بداند که این ها برای او نیست. دیروز این ها را نداشته، امروز امانت نزد اوست، فردا هم از او خواهند گرفت.

بیائیم با خدا رفاقت کنیم. لااقلّ همان اندازه که برای رفیق و دوست خود مایه می گذاریم، برای خدا هم ارزش قایل شویم. آن وقت متوجه خواهیم شد که باید همه چیز را کنار بگذارم و به کسی دل ببنیدیم که او، همه چیز است. امام حسین (علیه السلام) از همه چیز خود برای خدا گذشت. هیچ چیز برای خود باقی نگذاشت. به راستی فانی فی الله بود. به امام گفتند که اگر بروی، آبرو، مال، دوست، زن، بچه و جانت را از دست می دهی؛ گفت: می دانم، ولی با کسی معامله کرده ام که ارزش این ها را دارد.

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنجِیكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ*تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ ذَلِكُمْ خَیْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ» اى كسانى كه ایمان آورده‏اید آیا شما را بر تجارتى راه نمایم كه شما را از عذابى دردناك مى‏رهاند؟ به خدا و فرستاده او بگروید و در راه خدا با مال و جانتان جهاد كنید این [گذشت و فداكارى] اگر بدانید براى شما بهتر است.

باهزارتومان چکارمیشه کرد

یکی از بهترین تبلیغ هایی است که تا بحال دیده ام که انسان را واقعا به فکر وا میدارد. این آگهی مربوط به طرح ۱۰۰۰ تومان موسسه خیریه‌ی محک است که از ما میخواهد با پرداخت ماهانه هزار تومان ! به کودکان سرطانی کمک کنیم. مبلغی که هر روز چند برابر آن را صرف خرید چیزهای مختلف و گاها بدرد نخور میکنیم غافل از اینکه میشود با این پول چه کارهای بزرگی انجام داد.

موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان”محک” به عنوان یک سازمان غیردولتی، غیرانتفاعی وغیرسیاسی در سال ۱۳۷۰ آغاز به کار کرد و از همان زمان فعالیت رسمی خود را جهت تسکین آلام کودکان مبتلا به سرطان و خانواده های آنان آغاز نمود.

موضوع فعالیت مؤسسه محک ، انجام امور خیریه در زمینه های پزشکی، پژوهشی، پیشگیری، درمانی، خدماتی، بهداشتی، بیمارستانی، رفاهی و صرفا در جهت حمایت از کودکان مبتلا به سرطان می باشد.

موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان “محک” توانسته است در طول ۱۶ سال فعالیت خود بالغ بر ۱۱۰۰۰ کودک مبتلا به سرطان را تحت حمایت قرار داده وامکان ساخت بیمارستان فوق تخصصی سرطان کودکان “محک” را فراهم آورد.

کار خوبی که این موسسه انجام داده است امکان پرداخت کمک های مالی بصورت آنلاین می باشد.که با رفتن به سیستم دریافت کمکهای مردمی محک و چند کلیک ساده کمک های خود را به کودکان سرطانی برسانید. البته محک پیشنهاد میکند که برای شرکت در این طرح به عضویت موسسه در آید تا بتوانند با انسجام و ساماندهی بهتری این کمکها را جمع کنند که این کار هم بصورت آنلاین امکان پذیر است.

کمک نقدی وغیرنقدی:

از آنجا که فرهنگ کمک به همنوع از دیرباز در آداب و رسوم کهن ما ایرانیان وجود داشته، محک نیز به عنوان یک موسسه خیریه با نیت درمان کودکان مبتلا به سرطان، بستری مطمئن و امن را برای کمک های شما نیکوکاران گرامی که می تواند هم به صورت نقدی و هم به صورت نذورات خاص باشد را فراهم آورده است تا همزمان با انجام این نیت خیر بتوانید از نتایج این کمک ها به طرق مختلف مطلع گردید .

مؤسسه خیریه محک، درکنار دریافت کمک های نقدی آمادگی قبول کمک های اهدایی نیکوکاران به صورت کالاهای اهدایی را نیز دارد. این کالاهای اهدایی به دو گروه کالاهای مصرفی و تجهیزات و دستگاه های پزشکی دسته بندی می شوند. شما می توانید با تماس با یکی از دفاتر محک از لیست اقلام و تجهیزات مورد نیاز موسسه و بیمارستان محک مطلع شوید.

با توجه به اهمیت اصل شفافیت در محک ، برای کلیه اقلام غیرنقدی نیز رسید اهدایی صادر می شود و ارزش ریالی آن در حساب های موسسه منظور می‌گردد. همچنین بر روی کلیه دستگاه ها و تجهیزات پزشکی اهدا شده توسط نیکوکاران، نام فرد اهدا کننده به پاس اقدام انسان دوستانه ایشان ثبت خواهد شد. درصورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر با شماره 23540 تماس حاصل نمایید.

چطورکمک کنیم:

تمامی دستگاه های خودپرداز بانک های ملی، ‌صادرات و کشاورزی در سراسر کشور گزینه "کمک به محک" را دارند.

شما یاور گرامی می توانید با مراجعه به خودپرداز این بانک ها از طریق "گزینه انتقال وجه < سازمان های خیریه< محک"، مبلغ مورد نظر را پرداخت فرمایید.

_________________

حالا وقتی با روزی ۱۰۰۰تومن میشه لپ تاپ بدست آورد باماهی ۱۰۰۰تومن نمی شه دل یه کودک رو بدست آورد ؟؟؟

__________________

به یاد فرشتگان محک نیز باشیم.

موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان "محک" با توجه به ماموريت تعريف شده و سياستها و رويکردهاي منشاء گرفته از آن، مبالغ اهداء شده از طرف نيکوکاران عزيز را صرف هزينه هاي دارو و درمان کودکان مبتلا به سرطان تحت پوشش خود مي نمايد و تمامي فرصت هاي تبليغاتي موسسه در رسانه هاي مختلف بصورت رايگان توسط ياوران و نيکوکاران عزيز در اختيار موسسه قرار مي گيرد.

سايت رسمي بنياد امور بيماريهاي خاص

www.cffsd.org

محک - موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان

charity-www.mahak.org

محک فعاليت خود را جهت تسکين آلام کودکان مبتلا به سرطان و خانواده هايشان آغاز نموده است

در مـحـک ، قـلـب هـا از عـــشـــق بـه يـکـديـگـر مـي تـپـنـد

در مـحـک ، حـتـي کـوچـکـتـريـن يـاري شـمـا عـــشـــق مـي آفـريـنـد

در مـحـک ، مـي تـوانـيـم عـــشـــق را بـه زنـدگـي مـبـدل کـنـيـم

در مـحـک ، تـنـهـا گـرمـابـخـش دلـهـا عـــشـــق اسـت

در مـحـک ، بـراي عـــشـــق حـد و مـرزي وجـود نـدارد

در مـحـک ، راه حـل هـا بـا عـــشـــق پـيـدا مـي شـونـد

قـلـب کـوچـک کـودکـان مـحـک ، هـر روز بـا عـــشـــق شـمـا گـرمـي مـيـگـيـرد

شما ياور گرامي ، مبالغ اهدايي خود را از طريق روش هاي مذکور به موسسه محک پرداخت نماييد

شماره حساب 4444 بانک صادرات، شعبه قائم مقام فراهاني، کد 1445 موسسه خيريه محک

شماره حساب 75/2222 بانک سپه ، شعبه چيذر ، کد 1351 موسسه خيريه محک

شماره حساب 72826000 ، بانک تجارت ، شعبه نياوران ، کد 385 موسسه خيريه محک

شماره حساب جاري 110 ، بانک کشاورزي ، شعبه کودک ونوجوان موسسه خيريه محک

شماره حساب جاري 1616 ، بانک کارآفرين موسسه خيريه محک

مـحـک از عــشــق شـمـا مـتـشـکـر اسـت

خوشبختانه موسسه محک سایت بسیار خوبی دارد که تمامی موارد را به روشنی توضیح داده که پیشنهاد میکنم در صورتی که تمایل به همکاری دارید حتما نگاهی هم به سایت آنها بیاندازید.

از شما خوانندگان و وبلاگنویسان عزیز میخوام که آنچه در فراگیر شدن این طرح از توانتان بر می آید انجام دهید و از آن حمایت کنید. باور کنید این کار بسیار ارزشمند تر از بازیهای گاه و بی گاه وبلاگی است !!

_____________

سایت کمکهای مردمی محک

mahak.samanepay.com

______________

سایت اصلی محک

charity-www.mahak.org

پاداش منتظران

خوشاحال آنانکه چشم به راه خوبی‏ها نشسته‏اند! چه بزرگ است پاداش آنان که به انتظار موعود جهانی روزگار می‏گذرانند و چه شکوهمند است رتبه و مقام آنان که منتظر حقیقی قائم آل محمّدصلی الله علیه وآله هستند!

بسیار بجاست که در فضیلت و رتبه بی‏نظیر جرعه نوشان جام انتظار سخن بگوییم و نمونه‏هایی از کلمات پیشوایان دین را بیاوریم.

امام صادق‏علیه السلام فرمودند:

خوشا به حال شیعیان قائم ما (اهل بیت)، آنها که در دوران غیبت او، ظهورش را انتظار دارند و در ایام ظهورش سر به فرمان او می‏آورند. آنها دوستان خدایند که هیچ ترس و اندوهی برای ایشان نخواهد بود.(1).

و چه افتخاری از این برتر که مدال دوستی پروردگار را بر سینه دارند. و چرا باید گرفتار غم و اندوه شوند و حال آنکه زندگی و مرگ آنها ارزشی گران پیدا کرده است.

آری آنان که در دوران غیبت بر ولایت امام زمان خود باقی بمانند و عهد و پیمان خود با آن بزرگوار را استوار دارند مانند رزمندگانی هستند که در رکاب پیامبر به نبرد با دشمنان خدا پرداخته و در آن صحنه به خون خود غلطیده‏اند!

دراولین اجرا فونت ومتن ها بصورت بزرگ هست

لطفا با استفاده از کلید 9 یا پایین همین صفحه کنار آیکون اس ام اس ویا از طریق تنظیمات متن بزرگ کتاب را به حالت معمولی وکوچک برگردانید

باتشکر از انتخاب این کتاب برای مطالعه

امکان ارسال همراه من ازطریق بلوتوث درخودبرنامه همراه من فراهم شده

اما ذکرچندنکته رولازم میدونم راجبه این قسمت:

نرم افزار جاوای همراه من ارسالی درگوشی طرف مقابل با نام app.jar خواهدبود

وبدلیل حجم بالای همراه من ارسال بلوتوث ممکن است چنددقیقه طول بکشد پس شکیباباشید

امیدوارم بااجراشدن این بخش مانند همیشه درانتشار هرچه بیشترهمراه من به دوستان واشنایان سهیم باشید.

درضمن به شعرها ودلنوشته های اینجانب در قسمت دلنوشته ها،گاه وبی گاه ،نظراتتان را ارسال بفرمایید.

ساعات ولحظه های خوب زندگیتان راباکتاب بزرگ همراه من ودیگرکتابهای طراحی شده(درپایین ذکرشده)سپری کنید.

خدمتی دیگرازکتاب بزرگ همراه من، هرآنچه که بخواهید؟

بیش از صدها کتاب همراه،امیدوارم لذت ببرید، درضمن تمامی کتاب هایی که درپایین معرفی خواهدشد به اضافه ی کتاب بزرگ همراه من، همگی رایگان وبه تنهایی توسط اینجانب تولیدشده اند

________________

برای حمایت ازمابه فروشگاه همراه من هم سری بزنید به ادرس

www.general.sar3da1.com

________________

به دلیل زیادشدن حجم کتاب درزیرفقط به نام کتابهاوعناوین مختصری ازکتابها اکتفامیکنیم

درضمن تمامی کتابهایی که دریایین ذکرشده بزودی به زبان انگلیسی هم ساخته خواهد شد.

همراه با ظهور

کتاب کامل وجامع درموردمهدویت وزندگی نامه وشناخت بیشتر امام زمان،کرامات،وراهکارهایی درجهت منتظربودن وویژگی های حکومت امام زمان وهمچنین نشانه های اخرالزمان و...

امیدوارم ماهم یکی ازیاران امام عصرمون باشیم.

________________

همراه شیئه(مذهبی)

کتاب کامل مذهبی شامل شناخت خداوند هستی انسان وشناخت بیشترشیطان وقیامت وبیش از هزاران مطلب راجبه اسلام شناسی و....

________________

همراه باامام حسین

کتاب کامل امام حسین،شامل مطالبی درمورد زندگی نامه امام حسین وواقعه ظهرعاشورا و...

________________

نوحه های همراه

کتاب کامل نوحه،شامل صدها نوحه برای تمامی مناسبت هاو...

________________

احادیث همراه

کتاب کامل احادیث وجملات امامان درموردهمه زمینه هاو...

________________

نمازهمراه

کتاب کامل نماز درموردشکیات نمازوصحیح خوانی نماز و...

________________

دعاهای همراه

کتابی کامل درمورددعاهاوزیارات به همراه فواید وترجمه هرکدام بصورت جداگانه شامل دعاهای امام زمان،آیت الکرسی وزیارت عاشوراودعای توسل و...

________________

دعاهای مشکل گشا

کتابی پرازدعاهای مشکل گشابیش از100نوع دعابه همراه توضیحات کامل و...

________________

اس ام اس باران(باران)

کتاب کامل اس ام اس شامل اس ام اس های عاشقانه،مهدوی،دلتنگی،خداوند،فراموش کردن و...به همراه قابلیت ارسال

________________

اس ام اس سندر(فرستنده)

کتاب کامل اس ام اس شامل اس ام اس های عاشقانه مهدوی،تبریک تولد،و... به همراه قابلیت ارسال ،هراس ام اس درون یک پیچ

________________

اس ام اس مناسبتی

کتاب کامل اس ام اس مناسبتی شامل تبریک تولد،اعیاد،وولادت ها وشهادت های تمامی امامان و...

________________

آشپزی همراه

کتاب کامل آموزش اشپزی شامل انواع غذاهاو طرز تهیه انواع غذاهاوسالادها به همراه مقدار،تعدادنفرات وحتی مدت زمان تهیه به صورت مرحله به مرحله وبه همراه عکس و...

________________

شیرینی پزی همراه

کتاب کامل اموزش شیرینی پزی شامل تمامی شیرینی ها به همراه طرز تهیه ومقدارموادلازم به صورت مرحله به مرحله وبه همراه عکس و...

________________

خواص خوراکی ها

کتاب کامل خواص انواع میوه ها وخوراکیها،شامل بیش از هزار نوع ازانواع میوه ها،هرآنچه که فکرش رابکنید به ترتیب حروف الفبا به همراه معرفی مضرات وویتامین های هرکدام وموارداستفاده وبه همراه عکس و...

________________

روانپزشک همراه

کتاب کامل مطالب روانپزشکی شامل رفع استرس وتوصیه هایی برای زندگی بهتروبه همراه عکس و...

________________

خانه داری همراه

کتاب کامل خانه داری شامل دکوراسیون وترتیب چیدن انواع وسایل منزل وروش صحیح شستن ظروف ونگه داری ازوسایل منزل وبه همراه عکس و...

________________

همراه باآقایان

کتابی کامل شامل مشکلات جنسی آقایان وجذب بهترهمسروطرز برخوردباهمسر ،ودیگران وحتی سرکار و...

________________

همراه باخانم ها

کتابی کامل شامل مشکلات جنسی خانم ها وجذب بهترهمسروطرز برخوردباهمسر ،و دیگران وحتی سرکار و...

________________

بارداری همراه

کتاب کامل بارداری شامل آمادگی قبل ازبارداری وچگونگی وضع حمل وغذاهاوداروهایی که باید دراین دوران مصرف شود،به همراه عکس و...

________________

خواستگاری همراه

کتاب کامل خواستگاری شامل ازدواج و شناخت بهترهمسرودوران نامزدی چه کارهایی انجام دهیم ومسائل مربوط به آن و...

________________

همراه بازیبایی

کتاب کامل زیبایی شامل روشهاوراهکارهای زیباترشدن وزیباماندن درتمامی فصل ها و...

________________

همراه باآسایش وآرامش

کتابی کامل به همراه توصیه هایی برای جلوگیری ازناراحتی ،ولذت بردن از زندگی و...

________________

همراه بازندگی مشترگ

کتابی کامل به همراه طرز برخورد باهمسر وارتباط جنسی مناسب وچگونه با همسرخوبرخوردداشته باشید و...

________________

همراه با کودکان

کتاب کمل کودکان شامل طرز برخوردباکودکان وتربیت وسرگرم کردن کودک و...

________________

پزشک همراه

کتاب کامل اطلاعات پزشکی شامل پیشگیری ازبیماری هاودرمان ،علائم ونشانه ها به همراه توضیحات کامل وشناخت انواع بیماریهاو...

________________

همراه باتغذیه

کتاب کامل تغذیه شامل راهکارهای جهت لاغری وتناسب اندام وهمچنین انواع رژیم هاواستفاده از غذاهای پرانرژی

________________

داروخانه همراه

کتاب کامل داروخانه شامل شناخت انواع داروها به همراه مواردمصرف ساعات استفاده وهمچنین توضیحات کامل هردارو ومضرات و...

________________

همراه بااعتیاد

کتاب کامل اعتیادوموادمخدر شامل شناخت انواع موادهای مخدرومضرات هرکدام وهمچنین روش های ترک کردن و...

________________

ایرانسل همراه

کتاب کامل اپراتور سیم کارت ایرانسل شامل تمامی کدهای پیشوازخوانندگان به همراه قیمت ومدت زمان استفاده وهمچنین ترفندهاو روشها وراهکارهای استفاده از سرویس هاوهمینطورروش فعال سازی وسرویس های پیامکی ومطالب واخبار و...

________________

همراه باهمراه اول

کتاب کامل اپراتور سیم کارت همراه اول شامل تمامی کدهای پیشوازخوانندگان به همراه قیمت ومدت زمان استفاده وهمچنین ترفندهاو روشها وراهکارهای استفاده از سرویس هاوهمینطورروش فعال سازی وسرویس های پیامکی ومطالب واخبار و...

________________

همراه بارایتل

کتاب کامل اپراتور سیم کارت رایتل شامل تمامی کدهای پیشوازخوانندگان به همراه قیمت ومدت زمان استفاده وهمچنین ترفندهاو روشها وراهکارهای استفاده از سرویس هاوهمینطورروش فعال سازی وسرویس های پیامکی ومطالب واخبار و...

________________

ترفندهمراه

کتاب کامل ترفندها شامل جدیدترین وکاربردی ترین ترفندها ونکات وهمچنین کارکردن راحتتربا انواع برنامه ها ازجمله یاهومسنجرترفندهاونکات ویندوز،رجیستری،افیس،اینترنت وانواع برنامه ها و...

________________

اموزش موبایل همراه

کتاب کامل موبایل همراه شامل ترفندها ومعرفی انواع برنامه وبازی های کاربردی موبایل وبرای سیستم های عامل جاوا،آندروید،ایفون و...

________________

همراه بامشاهیر

کتاب کامل مشاهیرهمراه شامل زندگی نامه تمامی مشاهیرایران وجهان به همراه تاریخ تولدواختراعاتی که انجام دادندبه همراه عکس و...

________________

همراه باخودروها

کتاب کامل خودروها شامل معرفی جدیدترین خودروهاوکشورسازنده ،به همراه عکس و...

________________

موسیقی همراه

کتاب کامل موسیقی،شامل معرفی وبیوگرافی وزندگی نامه تمامی خوانندگان ایران ونام اثر(البوم)به همراه عکس هرخواننده و...

________________

سینمای همراه

کتاب کامل سینما وتلوزیون،شامل معرفی وبیوگرافی وزندگی نامه تمامی بازیگران سینما وتلوزیون به همراه عکس و...

________________

نرم افزارهمراه(کامپیوتر)

کتاب کامل نرم افزار(کامپیوتر)، شامل معرفی جدیدترین نرم افزارها ومعرفی کارکرد وموارداستفاده قابلیت نصب وهمچنین معایب ومزیت های هرکدام به همراه عکسی ازمحیط نرم افزار و....

________________

موبایل همراه

کتاب کامل موبایل همراه،شامل معرفی اخرین وجدیدترین موبایل هاازتمامی برندهاوهمچنین مزیت هاومعایب هرکدام وبه همراه عکسی ارموبایل و...

________________

بازی همراه(کامپیوتر)

کتاب کامل بازی همراه(کامپیوتر)،شامل معریفی جدیدترین بازی های سال به همراه مشخصات سیستم وسخت افزارمورد نیازوهمچنین روش نصب به همراه عکس و...

________________

لینکدونی همراه

کتاب کامل لینکدونی،شامل معرفی سایت های پرکاربرد ومرجع به همراه معرفی موضوع و...

________________

داستانک همراه

کتاب کامل داستانک،شامل صدها داستان کوتاه وپندآموز و...

________________

همراه باانبیا

کتاب کامل همراه باانبیا،شامل سرگذشت وداستانهای انبیادرالمیزان ودرقران به همراه معرفی کامل و...

________________

قصه های همراه

کتاب کامل قصه ها،شامل صدها قصه اززمان قدیم تاکنون به صورت بخش بخش و...

________________

اشعارمریم حیدرزاده

کتاب کامل تمامی اشعارخانم مریم حیدرزاده،دارای فصل بندی و...

________________

اشعارهمراه

کتاب کامل اشعارشعرا،شامل اشعارتمامی شعرای ایران به همراه دسته بندی و...

________________

عشق همراه

کتاب کامل عاشقانه،شامل اشعارکوتاه وبلندعاشقانه به همراه داستان ها و...

________________

لبخندهمراه

کتاب کامل طنز،شامل مطالبی طنز گونه وشاد وخنده دارو...

________________

پَـــ نـَــ پَــــ همراه

کتاب کامل جملات په نه په ،شامل مطالب جدیدترین وکامل ترین په نه په ها و...

________________

معمای همراه

کتاب کامل معما،جدیدترین وبهترین معما ها وتست هابرای سرگرمی به همراه جواب و...

________________

فال همراه

کتاب کامل فال وطالع بینی ،شامل جدیدترین فال ها وطالع بینی هابصورت دسته بندی انواع فال های فصلی وفال های ازدواج و...

________________

تعبیرهمراه

کتاب کامل تعبیرخواب،شامل تعبیرخواب براساس حروف الفباو...

________________

همراه باعشق

کتاب کامل عشق،شامل آموزش مطالب عاشقانه به هنگام برخورد باعشق خود یا قرارهای عاشقانه و...

________________

عجایب همراه من

کتاب کامل عجایب هستی ،شامل عجایبی که درجهان اتفاق می افتدیا مثلا ارواح و....(این کتاب به افراد زیر15سال توصیه نمیشود)

________________

عجایب هفت گانه

کتاب کامل عجایب هفت گانه،شامل معرفی عجایب هفت گانه به همراه بررسی چگونگی به وجود آمدن هریک ودرکجای جهان قراردارندو...

________________

رنگارنگ همراه

کتاب کامل مطالب جورواجور،شامل جدیدترین وبهترین گلچینی ازمطالب ازسراسر دنیا به همراه عکس و...

________________

تکست همراه

کتاب کامل متن تمامی اهنگ های تمامی خوانندگان مجاز ایران به همراه بیوگرافی وعکس و...

________________

ضرب المثل همراه

کتاب کامل ضرب المثل،شامل معرفی تمامی ضرب المثل ها وشرح چگونگی به وجودآمدن و...

________________

درس همراه

کتاب کامل مطالب درسی،شامل آموزش مطالعه صحیح وروش تست زنی درکنکور ومعرفی انواع غذاهایی که برای حافظه مفیدند و...

________________

شیطان پرستی

کتاب کامل شیطان پرستی، شامل تمامی مطالب شیطان پرستی وعکس ها ونمادهای مسخره شیطان پرست هاوچگونگی مقابله بااین گروههاوهمچنین متن سخنرانی های اساتیددراین زمینه و...

________________

سینمای همراه

کتاب کامل سینما وتلوزیون،شامل معرفی تمامی بازیگران فیلم ها وسریال ها به همراه معرفی بازیگران به همراه عکسو...

________________

موسیقی همراه

کتاب کامل موسیقی،شامل معرفی البوم های تمامی خوانندگان مجازایران به همراه عکس و...

________________

تکنولوژی همراه

کتاب کامل تکنولوژی،شامل جدیدترین وبرترین تکنولوژی های سال به همراه عکس و...

________________

همراه باحوادث

کتاب کامل حوادث،شامل جدیدترین واخرین حوادث رخ داده شده و...

________________

مشاورهمراه

کتاب کامل مشاوره،شامل صدهاپرسش به همراه پاسخ کامل و...

________________

همراه باتاریخ

کتاب کامل تاریخ،شامل معرفی تمامی تاریخ ایران باستان ومعرفی سلسله مراتت تاریخ و...

________________

سخنان همراه

کتاب کامل سخنان بزرگان،شامل سخنان تمامی بزرگان و...

________________

سخنان دکترشریعتی

کتاب کامل سخنان دکترشریعتی،شامل زندگی نامه وتمامی اشعاروسخنان به همراه عکی و...

________________

ورزش همراه

کتاب کامل ورزشی،شامل معرفی تاریخچه تمامی ورزش های ایران وجهان به همراه معرفی سبک ها وکشورسازنده وهمچنین معرفی تمامی سبک ها به همراه عکس و...

________________

همراه باطبیعت

کتاب کامل طبیعت همراه،شامل معرفی صدهاجانور به همراه عکس وشرح تاریخچه در کشورهاوهمچنین معرفی غذاهاوحیوانات شکاری و...

________________

تقویم همراه

کتاب کامل تقویم سال1391 ،شامل درج تمامی روزهای هفته به همراه مناسبت درتمامی روزها وماههابه همراه تاریخ وهمچنین معرفی تاریخچه ای از مناسبت وعکس و...

________________

صدهارمان بسیارزیباوخواندنی

و....

________________

ودرآخرکتاب بزرگ همراه من، شاهکاردنیای کتاب های موبایل،هرماه شامل هزاران موضوعات ومطالب خواندنی

هرآنچه که بخواهید.

________________

تمامی کتابها باقابلیت ارسال ازطریق بلوتوث وهمینطورارسال متن هاازطریق اس ام اس

وهمچنین قابلیت نصب برروی تمامی گوشی های تلفن همراه شامل گوشی هایی باسیستم عامل جاوا وآندروید وگوشی های ایفون تبلت ها وکتاب خوان های الکترونیکی میباشند

وتغییر اندازه متن درحین مطالعه به همراه قالب اختصاصی،جدید وبسیارزیبا و...

منتظرکتاب های جدیدترماباشید

برای دریافت تمامی کتابها به سایت اختصاصی برنامه مراجعه نمایید.

______________________

اگرازاین کتاب هااستفاده کردید نویسنده این کتاب راهم ازدعای خیرتان بی نصیب نکنید.

نظراتتان را راجبه این برنامه ودیگربرنامه های ساخته شده(درسایت موجودهست) برای ما بفرستیدوبه جمع هواداران مابپیوندید

این کتاب رایگان میباشد وبرای تولیدوگرداوری مطالب کلی وقت وهزینه گزاشته شده ،پس یک اس ام اس هم میتواندتشکربزرگی باشد برای دلگرم کردن وساخت نسخه های جدیدتر

تشکرمیکنم ازهمه عزیزانی که باارسال نظرات بسیارزیبایشان سعی دربهبودنسخه های جدیدترومارا دلگرم تراز پیش برای نوشتن کتاب های متعدد ونسخه های جدیدتر همراه من وسایت اینترنتی سرصدایه دونه میکنند

لطفااگرازکتاب هااستفاده میکنید دراختیاردیگران نیزقراردهید ونویسنده این کتاب راهم ازدعای خیرتان بی نصیب نکنید

امین بشارت نیا

Shahzade242@yahoo.com

09387345716

________

فراترازیک کتاب موبایل

همراهی به وسعت یک سرزمین

هرآنچه که بخواهید

همراه خوب وهمیشگی لحظه های شما

بامااززمان هم جلوترباشید

پک کامل اطلاعاتی همیشه واول هرماه همراه شما

بااین کتاب اول هرماه بروزباشید

دانشنامه کتاب بزرگ همراه من

بنام خالق زیبایی ها

زندگی یعنی...

زندگي يعني گذشتن از پستي و بلنديها و کسي در زندگي موفق هست که به سلامت از اين پستي و بلنديها بگذرد .

زندگي يعنيبا هم تفاهم داشتن ،به هم عشق ورزيدن .

زندگي يعني شکيبايي بردباري

زندگي همانند سفري است درازا پر از آه و درد پر از شادي و شعف .

زندگي يعني پروتز به سوي خوشبختي

زندگي سبد گل است آن رابه ديگران نيز هديه کنيم

زندگي همچون ريسماني در قعر چاه است پس بيايد همگي به ريسمان الهي پنا ببريم

زندگي مبادله عواطف است

زندگي سفر است پس بياييد همسفران خوبي براي ديگران باشيم

زندگي ساعت خوش با هم بودن است

زندگي آب روان است پس بياييد آب را گل نکنيم

زندگي رودخانه اي است پر پيچ و خم که در مسيري به سوي خشکي مي رود و در مسيري به اقيانوس بيکران حق

زندگي گذرگاه پر پيچ و خم ناکامي ها و مرارت ها و زماني مسير خوشبختيها است

در زندگي براي رسيدن به خوشبختي بايد همانند کوه استوار بود

در زندگي براي رسيدن به خوشبختي بايد از هفت خوان سختيها عبور کرد

_____________________-

31 جمله كوتاه، مفید و مختصر عاشقانه و سازنده را برای شما می‌آوریم. باشد كه برای تقویت زندگی ما و روابط مناسب و عاشقانه‌مان خوب و مؤثر باشند.

1 - یاد خدا باش – با خدا باش – شاد باش.

2 - سینه خود را پر از انرژی مثبت كنید.

3 - در پشت‌بام ذهن خود سبزه و گل بكارید.

4 - به تمام اعضای بدن خود بگو فریاد بزنند: الهی شكر.

5 - مسیر زندگی را از وجود تیغ‌ها و خارها پاك كنید.

6 - تانكر عشق و محبت را همیشه پر نگه دارید.

7 - دشمنی و كدورت را ذوب كنید و در چاه بریزید.

8 - هوای پاك تنفس كنید. فكر منفی سینه شما را مریض می‌كند.

9 - همیشه در كوچه زندگی، دنبال خانه مهربانی باشید.

10 - ورد زبانتان كلمه: دوستت دارم، عاشقتم، باشد.

11 - با چشم خود همسرتان را شیفته كنید.

12 - هر كسی پرسید: حالت چطوره؟ بگویید: خیلی خوبم.

وقتی بدانیم مشكلات از كجا آغاز می ‌شوند و چگونه ادامه می ‌یابند و بزرگ می ‌شوند، می ‌توانیم جلوی آنها را بگیریم و وقتی بدانیم كه یك زندگی بدون مشكل چه مزیت‌ هایی دارد آن وقت قبل از هر چیز درصدد یاد گیری مهارت‌ های زندگی برمی ‌آییم

13 - همواره تصور كنید خوشبخت‌ترین آدم دنیا هستید.

14 - خوب گوش كن: كسی در دوردست برایت دعای خیر می‌كند كه سلامت و موفق باشی. جوابش را بده.

15 - توجه كن! دلت می‌گه تا دوستی هست چرا دشمنی؟

16 - سعی كن برای همسرت، زیباترین باشی.

17 - گاهی اوقات فكر ما نیاز به سمپاشی داره تا سالم و خوب باشیم.

18 - بگذار دیگران هر چه می‌خواهند بگویند مهم این است كه ما با هم هستیم.

19 - هرشب فكر می‌كنم كه آیا فردا زنده هستم كه باز هم تو را ببینم.

20 - اگر بگویی بمیر، نمی‌میرم. چون می‌خواهم تا انتها با تو باشم.

21 - تا وقتی خنده و شادی هست چرا گریه و غم. پاشو به دنیا بخند پاشو.

22 - چه بوی خوبی می‌دی، چه دست مهربون و گرمی داری.

تکرار این جملات عاشق ترتان می کند

23 - چقدر مزرعه دل شما سبز و خرم است. باغت آباد.

24 - می‌دونی چیه؟ تا حالا از گل نازك‌تر به من نگفتی. ممنون تو هستم.

25 - نمی‌دونم اگر تو نبودی چه كسی می‌توانست مرا خوشبخت كند.

26 - پدر و مادرم به خاطر زحمات و محبت‌های تو همیشه دعایت می‌كنند.

27 - راستی چرا آماده نمی‌شوی برویم پارك، قدری قدم بزنیم. به یاد گذشته‌ها.

28 - آدم وقتی وارد این خونه می‌شود. همه ناراحتی‌هاش برطرف می‌شه.

29 - خدایا! زندگی از این زیباتر و بهتر دیگه نمی‌شه. شكر شكر شكر...

30 - می‌دونی عزیزم، خیلی دوستت دارم، خیلی زیاد.

31 - بی‌خیال غم دنیا، بیا چند دقیقه با هم از ته دل بخندیم و برای زندگی بهتر برنامه ریزی كنیم

دینی ومذهبی

درانتظاریار

مذهبی

ختم قرآن

احادیث

دعاهاو زیارات

آیه تصادفی

دعاهای مشکل گشا

نحج البلاغه

احکام و رساله

از امام علی النقی علیه‌السلام چه می‌دانیم

کرامات

نماز

درانتظاریار

چشم انتظار اذن خدا

سیره امام مهدی(عج)در روایات

سیرت مالی سیرت اجتماعی

سیرت سیاسی سیرت عملی

سیرت دینی سیرت اصلاحی

سیرت قضایی

چشم انتظار اذن خدا

نه چنان است که خلقى چشم انتظار ظهور حضرت مهدى(علیه السلام) و عملى گشتن وعده هاى الهى به دست او باشند ولى او خود بى خبر از این همه اشتیاق، رها از هر دغدغه اى، گوشه آسایشى براى خویش گزیده و نسبت به درد و رنج و شکنجه شیعه و یارانش بى تفاوت و بى احساس، روزگار غیبت را سپرى سازد!

او علاوه بر آنکه از اوضاع و احوال منتظرانش آگاه است.(1) و در مراعات حال آنان کوتاهى نمى کند و یادشان را از خاطر نمى برد(2)، خود نیز در حالت انتظار به سر مى برد.

او چشم انتظار اذن خداست(3)، تا از پرده غیبت بدر آید و خورشید جمال خویش را بى هیچ حجابى به جهانیانِ در ظلمت نشسته بنمایاند.

او چشم انتظار فرمان پروردگار است(4) تا با سلاح عقل و علم و عطوفت ـ و نه با شمشیر فقط ـ همه دلها را مسخّر خویش گرداند و همه سرزمینها را به زیر سلطه دین و عدالت در آورد.

او چشم انتظار آسایش دوستان و موالیان خداست.(5) تا در سایه حکومت توحیدى او از رنج انتظار بیاسایند و از فتنه هاى دوران غیبت رهایى یابند و با استمداد از علم و عدالت او قلّه هاى کمال را یکى پس از دیگرى در نوردند.

او چشم انتظار فرمان پروردگار است تا با سلاح عقل و علم و عطوفت ـ و نه با شمشیر فقط ـ همه دلها را مسخّر خویش گرداند و همه سرزمینها را به زیر سلطه دین و عدالت در آورد

همین چشم انتظارى هاى امام زمان(علیه السلام)است که نیمه شب ها خواب را از چشمان مبارکش مى گیرد و اشک سوزانش را برگونه هاى مقدّسش جارى مى سازد و ناله و ندبه اش را باعث مى گردد.

(اللّهمَّ طال الانتظار، و شَمُتَ بنا الفجّار، وصَعُبَ علینا الانتصار.) (6)

(بار خدایا ! انتظار طولانى شد و مورد نکوهش کافران قرار گرفتیم و یارى نمودن ما یکدیگر را، مشکل گردید.)

پی نوشت ها:

(1) (انّا یحیط علمنا بأنبائکم ولایعزُبَ عنّا شىٌ من اخبارکم) . (بحار، ج 53، ص 175)

(2) مدرک پیشین.

(3) خدایا بر مهدى(علیه السلام) درود فرست که قیام کننده به امر تو و نهان شده در میان خلق تو و منتظران اذن توست (والمنتظر لاذنک) ، بحار، ج 99، ص 102.

(4) (اللّهم صلّ على ولیک المنتظر أمرَکَ) خدایا بر ولیّت که منتظر فرمان توست درود فرست (بحار، ج91، ص 17).

(5) خداوندا بر ولیّت امام زمان(علیه السلام) که منتظر فرج و آسایش اولیاى توست درود فرست (مدرک پیشین).

(6) بحارالأنوار، ج 102، ص 103.

بخش مهدویت تبیان

منبع: کتاب انتظار بهار و باران

واحد تحقیقات مسجد مقدّس جمکران

سیره امام مهدی(عج)در روایات

سیرت خلقی

سیرت تربیتی

اسوه ‌پذیری از امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و مهدی زیستی، یکی از مهم‌ ترین رسالت ‌هایی است مؤمنان منتظر همواره باید دغدغه انجام آن را داشته باشند و این مهم جز در سایه آشنایی با سیره امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف امکان‌پذیر نیست. امام زمان، رهبر و الگوی کامل برای شیعیان است؛ از این ‌رو مرد و زن وظیفه دارند تا در حد امکان، از اهداف بلند آن حضرت بهره برده و خود را به او نزدیک نمایند.(1)

سیرت خلقی

«مهدی، صاحب حشمت و سكینه و وقار است. جامه ‌هایی درشتناك پوشد و نان جو خورد. علم و حلمش از همه‌ مردمان بیشتر است. همنام پیامبر است و خُلق او، خُلق محمدی است».(2)

سیرت تربیتی

«در آن روزگار قدرت عقلی توده ‌ها تمركز یابد. مهدی به تأیید الهی، خردهای مردمان را به كمال رساند و در دل همگان فرزانگی پدید آورد».(3)

«در روزگار ظهور دولت مهدی، عیب و آفت از شیعه برطرف گردد و دل ‌های آنان چون پاره‌ های پولاد شود. یك مرد ‌به نیرو، چون چهل مرد باشد و حكومت و سروری روی زمین به دست آنان افتد».(4)

مهدی، بخشنده است ‌و بی ‌دریغ، مال و خواسته به این و آن دهد. نسبت به عمال و كارگزاران و مأموران دولت خویش بسیار سخت‌ گیر باشد و با ناتوانان و مستمندان، بسیار دل رحم و مهربان

سیرت مالی

سیرت اجتماعی

سیرت مالی

«همه‌ اموال جهان، در نزد مهدی گرد آید، آنچه در دل زمین است و آنچه بر روی زمین. آنگاه مهدی به مردمان بگوید: "بیایید و این اموال را بگیرید! اینها همان چیزهایی است كه برای به دست آوردن آنها، قطع رَحِم كردید و خویشان خود را رنجاندید، خون ‌های به ناحق ریختید و مرتكب گناهان شدید. بیایید و بگیرید". پس دست به عطا گشاید، چنان كه تا آن روز كسی آنچنان بخشش اموال نكرده باشد».(5)

«مهدی، اموال را به صورت مساوی میان همگان تقسیم كند و كسی را بر كسی امتیاز ندهد».(6)

سیرت اجتماعی

«عدالت مهدی چنان باشد كه بر هیچ كس، در هیچ چیز به هیچ گونه ستمی نرود. نخستین نشانه‌ عدل او آن است كه سخنگویان حكومت او در مكه فریاد زنند: "هر كس نماز فریضه‌ خویش را در كنار حَجَرالأسود و محل طواف خوانده است، اكنون می ‌خواهد نماز نافله بخواند، به كناری رود تا حق كسی پایمال نگردد و هر كس می ‌خواهد نماز فریضه بخواند، بیاید و بخواند.»(7)

«چون مهدی، درآید ـ پس از سختی ‌ها كه افتد و جنگ‌ ها كه رَوَد ـ ظلم و ستم را براندازد و سراسر زمین را از عدل و داد به پا كند. هیچ جای در زمین باقی نماند، مگر اینكه از بركت عدل و احسان او فیض برد و زنده شود، حتی جانواران و گیاهان نیز از این بركت و عدالت و داد و نكویی بهره ‌مند گردند»

سیرت سیاسی

سیرت عملی

سیرت سیاسی

«مهدی، به نفوذ یهود و مسیحیت در جهان خاتمه دهد. از غار اَنطاكیه، تابوت سكینه را بیرون آورد، نسخه‌ اصلی تورات و انجیل در آن است و بدین گونه در میان اهل تورات، با تورات و در میان اهل انجیل، با انجیل حكم كند و آنان را به متابعتِ خویش فرا خواند. برخی به او بگروند».(9)

«با دیگران جنگ كند ‌و هیچ صاحب قدرتی و صاحب مرامی ـ چه از اهل كتاب و چه از دیگر مسلك ‌ها و مرام ‌ها ـ باقی نماند و دیگر هیچ سیاستی و حكومتی، جز حكومت حقه‌ اسلامی و سیاست عادله‌ قرآنی، در جهان جریان نیابد. بدین گونه حكومت مهدی،‌ شرق و غرب عالم را فرا گیرد. عیسی از آسمان فرود آید و پشت سر مهدی نماز گزارد و فریاد زند كه: "درِ بیت المقدس را باز كنید" در را باز كنند. در این میان، دَجال با هفتاد هزار یهودی مسلح پدیدار شود ... و چون عیسی آهنگ كشتن دجال كند، دجال بگریزد. عیسی بگوید: من تو را با یك ضربت بكشم و چنین شود. او را بگیرد و بكشد. یهودیان در گوشه و كنار ‌و در پناه هر سنگ و درخت و جانور و چیز دیگری پنهان شوند؛ اما همه چیز به سخن آید و بانگ بردارد: ای بنده‌ مسلمان خدا، اینجا یك یهودی است، بیا و او را بكش».(10)

هنگامی كه جهان را فتنه و آشوب آكنده سازد و همه جا را غارتگری و فساد و ستم بپوشد، خداوند مصلح بزرگ را بفرستد تا دژهای ضلالت و گمراهی را از هم فرو پاشد و فروغ توحید و انسانیت و عدالت را در دل‌ های تاریك و سنگ شده، بتاباند

سیرت عملی

«مهدی، بخشنده است ‌و بی ‌دریغ، مال و خواسته به این و آن دهد. نسبت به عمال و كارگزاران و مأموران دولت خویش بسیار سخت‌ گیر باشد و با ناتوانان و مستمندان، بسیار دل رحم و مهربان».(11)

«مهدی، در رفتار چنان است كه گویی با دست خود، ‌كره و عسل به دهان مسكینان می‌ نهد. چونان امیرالمؤمنین زندگی كند، نان خشك بخورد و با پارسایی بِزید».(12)

سیرت دینی

سیرت اصلاحی

سیرت دینی

«مهدی، عادل است و خجسته و پاكیزه. او ذرّه ‌ای از حق را فرو نگذارد. خداوند دین اسلام را به دست او عزیز گرداند ... مهدی، همواره بیم خداوند را به دل دارد و به مقام تقربی كه نزد خدا دارد، مغرور نشود. او به دنیا دل نبدد و سنگی روی سنگ نگذارد. در حكومت او به احدی بدی نرسد، مگر آنجا كه حد خدایی جاری گردد».(13)

سیرت اصلاحی

«یاران قائم به سراسر جهان پا نهند و همه جا قدرت را در دست گیرند. همه كس و همه چیز مطیع آنان شوند، حتی درندگان صحرا و مرغان شكاری، ‌همه و همه، رضا و خشنودی آنان را بطلبند. شادی و شادمانی یافتن به این پیام آوردنِ دین و صلاح و عدالت، تا بدانجاست كه قطعه ‌ای از زمین بر قطعه ‌ای دیگر مباهات كند كه یكی از یاران مهدی بر آنجا پا نهاده است».(14)

«مهدی، فریادرسی است كه خداوند او را بفرستد تا به فریاد مردم عالم برسد. در روزگار او، همگان به رفاه و آسایش و وفور نعمتی بی ‌مانند دست یابند، حتی چهارپایان فراوان گردند و یا دیگر جانواران، خوش و آسوده باشند. زمین گیاهان بسیار رویاند. آب نهرها فراوان شود. گنج ‌ها و دفینه ‌های زمین و دیگر معادن استخراج گردد».(15)

«هنگامی كه جهان را فتنه و آشوب آكنده سازد و همه جا را غارتگری و فساد و ستم بپوشد، خداوند مصلح بزرگ را بفرستد تا دژهای ضلالت و گمراهی را از هم فرو پاشد و فروغ توحید و انسانیت و عدالت را در دل‌ های تاریك و سنگ شده، بتاباند».(16)

سیرت قضایی

«چون قائم قیام كند، ‌مانند داوود یعنی بر حسب باطن، ‌قضاوت كند ‌و بی ‌هیچ نیازی به شاهد حكم دهد. خداوند حكم را به او الهام كند و او بر طبق الهام الهی حكم كند. مهدی، نقشه ‌های پنهانی هر گروه را بداند و به آنان آن نقشه ‌ها را بگوید. مهدی، دوست و دشمنِ خود را با نگاه بشناسد» .(17)

«در قضاوت ‌ها و احكام مهدی و در حكومت وی، سر سوزنی ظلم و بیداد بر كسی نرود و رنجی بر دلی ننشیند».(18)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی نوشت:

1. ر.ک: رسول جعفریان، تاریخ فكری و سیاسی امامان شیعه، ص596.

2. العسکری، نجم الدین جعفر، المهدی الموعود المنتظر، ج1، ص281ـ282.

3. اصول كافی، ج1، كتاب العقل، حدیث 21.

4. بحارالانوار، ج52، ص317، 335.

5. همان، ج51، ص29.

6. المهدی الموعود، ج1، ص264 و 275.

7. الكافی، ‌ج4، ص427.

8. بحارالانوار، ج10، ص 115.

9. المهدی الموعود المنتظر، ج1، ص254.

10. همان، ج1، ص254ـ255.

11. همان، ص277ـ276.

12. بحارالانوار، ج52، ص359.

13. المهدی الموعود المنتظر، ج1، ص280 و 300.

14. بحارالانوار، ج52، ص327.

15. المهدی الموعود المنتظر، ج1، ص277.

16. همان، ص310.

17. الارشاد، ص365ـ366.

18. المهدی الموعود المنتظر، ج1، ص 283ـ284.

مذهبی

15سوال از حضرت علی

خواص سوره یاسین

فضیلت سوره یاسین از پیامبر اكرم

ختم سوره اذا وقعه

خواص دنیوی سوره ذاریات

اثر خواندن مخصوص سوره مباركه ذاریات

15سوال از حضرت علی (ع) ؟

1) کدام روز نیرومندترم؟ مولا علی (ع) فرمود: آن روزی که بر هوای نفس خود مسلط شوی.

2) کدام خواری خوارتر است؟ روزی که حرص دنیا بر تو چیره گردد.

3) کدام فقر سخت‌تر است؟ روزی که کفر بر تو چیره گردد.

4) کدام رفیق بهتر است؟ رفیقی که تو را در معصیت خدا قرار ندهد. و بدترین رفیق آن کسی است که تو را در معصیت خدا قرار بدهد.

5) کدام مردم بدترند؟ کسی که دینش را به دنیای دیگران بفروشد.

6) کدام کس زیرک‌تر است؟ کسی که راه حق را بشناسد و راه باطل را بشناسد، و باطل را رها کند.

7) کدام شخص بردبارتر و آقاتر است؟ آنکه خشم خود را برای رضای خدا خاموش کند.

8) کدام کس رأیش ثابت‌تر است؟ فرمودند: آن کسی که گول زمان را نخورد و چاپلوسی مردم را باور نکند، و دینش ثابت بماند.

9) کدام کس احمق‌تر است؟ آنان که زیرورو شدن دنیا را می‌بینند و باز فریب می‌خورند.

10) کدام مردم افسوس‌‌خورترند؟ آن که از دنیا و آخرت محروم است.

11) کدام مردم کورترند؟ آنکه در کارهای عبادی ریاکار باشد.

12) کدام قناعت بهتر است؟ آنکه به داده‌های خدایی قانع باشد.

13) کدام معصیت سخت‌تر است؟ معصیت در دین. یعنی به میل خود، یا زمان، یا نفس زندگی کند.

14) کدام عمل پیش خدا محبوب‌تر است؟ انتظار ظهور امام زمان (عج) نه احمقانه، بلکه با تربیت عقل و نفس.

15) کدام عمل پیش خدا بزرگ‌تر است؟ اولاً تسلیم خدا بودن و بعد با وقار و با ادب اسلامی و حیاء و نماز زندگی کردن.

خواص سوره یاسین

آیه ۱) هر روز ۱۴۲مرتبه بگویید (یاسین) جهت آمرزش گناهان

آیه ۲) هر روز ۱۰۰مرتبه بگویید (وَ اَلْقُرانِ اْلحَكیمِ) جهت زیادی نعمت

آیه ۳) ۱۳۱مرتبه بگویید (اِنَّكَ لَمِنَ الْمُرسَلِینَ) برای دمیدن به دیوانه و مصروع

آیه ۴) ۱۰۰مرتبه بگویید(عَلی صِراطٍ مُستَقیم) جهت دوستی با خدا ومشتاق شدن به اطاعت او

آیه ۶) جهت خوف از دشمن بخواند و یا آن را نوشته و با خود داشته باشد ( لٍتُنذٍرَ قَوًماًمَا اُنذٍرَ ءَا بُاؤُهمً فَهم غافٍلونَ)

آیه۷) جهت ترس و تنهایی ۱۰۰مرتبه بگویید( لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَى أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ )

آیه ۱۱) جهت بستن زبان سر خاك قبر كهنه بخواند و گِل كند (إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَ خَشِیَ الَّحْمَنَ بِالْغَیْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَهٍٔ وَأَجْرٍكَرِیمٍ)

آیه ۱۸) جهت رام كردن سركش بر كاغذ زرد بنویسد و بر او بندند( قَالُواْ إِنَّا تَطَیَّرْنَا بِكُمْ لَئِن لَّمْ تَنتَهُواْلَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَیَمَسَّنَّكُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِیمٌ)

آیه ۲۰) جهت پسر شدن زنیكه فرزندش نشود با مشك و زعفران نوشته و با خود داشته باشد (وَ جَآءَ مِنْ أَقْصَا الْمَدِینَهِٔ رَجُلٌ یَسْعَی قَالَ یَا قَوْمِ اتَّبِعُواْ الْمُرْسَلِینَ)

آیه ۲۴) جهت رفع چله زنان بشویید و در آبش غسل كند.(اِنِّیِ إِذَالَّفِی ضَلاَلٍ مُّبِینٍ)

آیه ۲۵) جهت رفع تب برنخی نخوانند و بر گردن مریض ببندند(إِنِّیِءَ امَنتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُونِ)

آیه ۲۷) جهت درد كمر با مشك وزعفران نوشته و با خود داشته باشد(بِمَا غَفَرَلِی رِبّیِ وَجَعَلَنیِ مِنَ الْمُكْرَمِینَ)

آیه ۳۷) جهت رام شدن خلائق درخلوت ۳۰مرتبه هر روز بخواند ( وَءَایَهٌٔ لَّهُمُ الَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَاهُم مُّظْلِمُونَ)

آیه ۴۰) را اگر شب جمعه ۷ مرتبه بخواند حاجت او روا می شود ( لاَ الشَّمْسُ یَنبَغِی لَهَا أن تُدْرِكَ الْقَمَرَوَالَ الَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِی فَلَكٍ یَسْبَحُونَ)

آیه ۴۱) را بخواند جهت آسان گذشتن از صراط(وَءَایَهٌٔ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ)

آیه ۴۲-سه شب هر شب ۳۰ مرتبه بخواند. انشاءالله پیغمبر اكرم(ص) راخواب می بیند اگر در محل و رختخواب غصبی نباشد (وَخَلَقْنَا لَهُم مِّن مِّثْلِهِ مَایَرْكَبُونَ)

آیه ۵۰) جهت كشف اسرار عجیبه بخواند(فَلاَ یَسْتَطِیعُونَ تَوْصِیَهًٔ وَلاَ إلَی أَهْلِهِمْ یَرْجِعُونَ)

آیه ۵۱) را بخواند ۷ مرتبه صلوات بفرستدو حوائج خود را ازخداوند بخواهد( فَنُفِخَ فِی الصُّرِ فَإِذَاهُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إلَی رَبِّهِمْ یَنْسِلُونَ)

آیه ۵۲) را بخواند زبان خلق بر او بسته می شود( قَالُواْیَوَیْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا هَذَا مَاوَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ)

آیه ۵۶) اگر بنویسد و با خود داشته باشد محتاج و به ظالم گرفتار نمی شود(هُمْ وَ أَزْوَجُهُمْ فِی ظِلَلٍ عَلَی الْأَرَآئِكِ مُتَّكِئُونَ)

آیه ۵۷) هر كس نوشته آنرا با خود داشته باشددر عمر او بركت آید( لَهُمْ فِیهَا فَاكِهَهٌٔ وَلَهُمْ مَّایَدَّعُنَ)

آیه ۵۹) هر كس مداوت به خواندنش كند مثل آن است كه هزار ختم قرآن كرده است( وَامْتَزُواْالْیَمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُونَ)

آیه ۶۰) در یك مربع نوشته و همراه خود داشته باشد در چشم مردم عزیز و مكرم آید (أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْكُمْ یَبَنیِ ءَ ادَمَ أَن لاَّ تَعْبُدُ وَاْالشَّیْطَنَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ)

آیه ۶۵) جهت اسهال بنویسید و بخورد(الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَی أَفْوَاهِهِم وَتُكَلِّمُنَا أَیْدِیهِمْ وَتَشْهَدُ اَرْجُلُهُم بِمَا كَانُواْ یَكْسِبُونَ)

آیه ۶۸) جهت رفع فقر هر صبح بخواند( وَمَنْ نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِی الْخَلْقِ أَفَلاَ یَعْقِلُونَ)

آیه ۶۹) جهت رفع درد چشم ۷۰ بار بخواند و بر چشم بدمَد( وَمَاعَلِّمْنَاهُ الْشِّعْرَوَمَا یَنْبَغِی لَهُ إِنْ هُوَإِلاَّذِكْرٌ وَقُرْآنٌ مُّبِینٌ)

آیه ۷۲) برای زیاد شدن شیر مادران و حیوانات نوشته و بر ایشان ببندند( وَذَلَّلْنَاهَا فَمِنْهَارَكُوبُهُمْ وَمِنْهَایَأْكُلُونَ)

آیه ۷۳) جهت رفع گریه اطفال نوشته و براو ببندند( وَلَهُمْ فِیهَامَنَفِعُ وَمَشَارِبُ أَفَلاَ یَشْكُرُونَ)

آیه ۷۹) جهت چشم زخم نوشته با خود دارد( قُلْ یُحْیَیهَا الَّذِی أَنشَأَهَاأَوَّلَ مَرَّهٍٔ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ)

آیه ۸۱) جهت پنهان شدن از دشمن در راه رفتن بخواند دشمن او را نمی بیند( أَوَیْسَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَوَتِ وَ الْأَرْضَ بَقآدِرٍ عَلَی أَن یَخْلُقُ مِثْلَهُمْ بَلَیَ وَهُوَالْخَلَّقُ الْعَلِیمُ)

فضیلت سوره یاسین از پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم)

فضیلت سوره یاسین از پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم)

ای علی سوره یاسین را بخوان كه در آن ده بركت است :

۱) نمی خواند آن را مگر گرسنه ای كه سیر شود.

۲) نمی خواند آن را مگر تشنه ای سیراب شود.

۳) نمی خواند آن را مگر برهنه ای پوشیده شود.

۴) نمی خواند آن را مگر فرد مجردی مگر ازدواج كند.(برای جوانان)

۵) نمی خواند آن را مگر فرد نگران و ترسان در امان قرار گیرد.

۶) نمی خواند آن را مگر زندانی و گرفتاری خلاص یابد.

۷) نمی خواند آن را مگر مسافری در سفر كمك و یاری شود.

۸) نمی خواند آن را مگر مریضی كه شفا یابد.

۹) نمی خواند آن را كسی كه گمشده ای دارد مگر گمشده اش پیدا شود.

۱۰) نمی خواند آن را كسی نزد محتضر مگر اینكه جانش آسان گرفته شود.

ختم سوره اذا وقعه

جهت وسعت رزق ابتدا کند از شب جمعه و در شب جمعه دیگر ختم کند و در هر شب پنج مرتبه سوره اذا وقعه را بخواند و بعد از هر مرتبه این دعا را بخواند:

اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ رِزْقاً واسِعاً حَلالاً طَیَّباً بِغَیْرِ کَدْوً اِسْتَجِبْ دُعائی بِغَیْرِ رَدًّ وَ اَعُوذُ بِکَ مِنَ الْفَقْرِ وَ الدَّینِ وَ صَلَّی اللهُ عَلی مُحَمَّدً وَ آلِهِ الطّاه‍ِرینَ

خواص دنیوی سوره ذاریات

بسمه تعالی

سوره ذاریات

1- هر كس این سوره را تلاوت كند لااقل یكبار درهر روز بخواند، ثروت حلال برای او به هم رسد بطوری كه متحیر گردد.

2- از امام صادق (ع): هر كس این سوره را روز یا شبش بخواند خدا معیشت او را اصلاح فرماید واورا رزق وسیعی عنایت نماید.

3- مرحوم سید محمد خامنه ای تبریزی: كه قرائت سوره ذاریات در هر روز موجب ثروت فراوان می گردد همینطور كه قرائت این سوره بهمراه سوره های طلاق مزمل والم نشرح در هر روز برای توسعه امر معاش مجرب است بطوری كه من حیث لا یحتسب میرسد و موجب حیرت عقول می گردد.ودر اهمیت این ختم فرموده كه اگر در روز این ختم از شما فوت شد آنرا در شب بجای آرید.

اثر خواندن مخصوص سوره مباركه ذاریات

بسمه تعالی

شیخ صدوق از حضرت امام صادق (ع) نقل كرده است كه فرموده : هر كس سوره مباركه ذاریات را روز یا شبش بخئاند خدا معیشت اورا اصلاح فرمایدواورا رزق وسیعی عنایت نماید

مرحوم سید محمد خامنه ای تبریزی فرموده است كه قرائت سوره مباركه ذاریات در هر روز موجب ثروت فراوان می گردد همین طور كهكه قرائت این سوره همراه طلاق ،مزمل ،والم نشرح در هر روز برای توسعه امر معاش مجرب است بطوری كه من حیث لا یحتسب می رسد وموجب حیرت عقول می گردد . ودر اهمیت این ختم فرموده كه اگر در روز این ختم از شما فوت شد آن را در شب بجای آرید

ختم قرآن

الأعراف

الأنفال

پاورقی

الأعراف

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خداوند رحمتگر مهربان

الف لام ميم صاد (۱)

المص ﴿۱﴾

كتابى است كه به سوى تو فرو فرستاده شده است پس نبايد در سينه تو از ناحيه آن تنگى باشد تا به وسيله آن هشدار دهى و براى مؤمنان پندى باشد (۲)

كِتَابٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلاَ يَكُن فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنذِرَ بِهِ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ ﴿۲﴾

آنچه را از جانب پروردگارتان به سوى شما فرو فرستاده شده است پيروى كنيد و جز او از معبودان [ديگر] پيروى مكنيد چه اندك پند مى‏گيريد (۳)

اتَّبِعُواْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ وَلاَ تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِ أَوْلِيَاء قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴿۳﴾

و چه بسيار شهرها كه [مردم] آن را به هلاكت رسانيديم و در حالى كه به خواب شبانگاهى رفته يا نيمروز غنوده بودند عذاب ما به آنها رسيد (۴)

وَكَم مِّن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا فَجَاءهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا أَوْ هُمْ قَآئِلُونَ ﴿۴﴾

و هنگامى كه عذاب ما بر آنان آمد سخنشان جز اين نبود كه گفتند راستى كه ما ستمكار بوديم (۵)

فَمَا كَانَ دَعْوَاهُمْ إِذْ جَاءهُمْ بَأْسُنَا إِلاَّ أَن قَالُواْ إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ ﴿۵﴾

پس قطعا از كسانى كه [پيامبران] به سوى آنان فرستاده شده‏اند خواهيم پرسيد و قطعا از [خود] فرستادگان [نيز] خواهيم پرسيد (۶)

فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ ﴿۶﴾

و از روى دانش به آنان گزارش خواهيم داد و ما [از احوال آنان] غايب نبوده‏ايم (۷)

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِم بِعِلْمٍ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ ﴿۷﴾

و در آن روز سنجش [اعمال] درست است پس هر كس ميزانهاى [عمل] او گران باشد آنان خود رستگارانند (۸)

وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۸﴾

و هر كس ميزانهاى [عمل] او سبك باشد پس آنانند كه به خود زيان زده‏اند چرا كه به آيات ما ستم كرده‏اند (۹)

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَئِكَ الَّذِينَ خَسِرُواْ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُواْ بِآيَاتِنَا يِظْلِمُونَ ﴿۹﴾

و قطعا شما را در زمين قدرت عمل داديم و براى شما در آن وسايل معيشت نهاديم [اما] چه كم سپاسگزارى مى‏كنيد (۱۰)

وَلَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الأَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَايِشَ قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ ﴿۱۰﴾

و در حقيقت‏شما را خلق كرديم سپس به صورتگرى شما پرداختيم آنگاه به فرشتگان گفتيم براى آدم سجده كنيد پس [همه] سجده كردند جز ابليس كه از سجده‏كنندگان نبود (۱۱)

وَلَقَدْ خَلَقْنَاكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنَاكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلآئِكَةِ اسْجُدُواْ لآدَمَ فَسَجَدُواْ إِلاَّ إِبْلِيسَ لَمْ يَكُن مِّنَ السَّاجِدِينَ ﴿۱۱﴾

فرمود چون تو را به سجده امر كردم چه چيز تو را باز داشت از اينكه سجده كنى گفت من از او بهترم مرا از آتشى آفريدى و او را از گل آفريدى (۱۲)

قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلاَّ تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ قَالَ أَنَاْ خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ ﴿۱۲﴾

فرمود از آن [مقام] فرو شو تو را نرسد كه در آن [جايگاه] تكبر نمايى پس بيرون شو كه تو از خوارشدگانى (۱۳)

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَاخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ الصَّاغِرِينَ ﴿۱۳﴾

گفت مرا تا روزى كه [مردم] برانگيخته خواهند شد مهلت ده (۱۴)

قَالَ أَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ﴿۱۴﴾

فرمود تو از مهلت‏يافتگانى (۱۵)

قَالَ إِنَّكَ مِنَ المُنظَرِينَ ﴿۱۵﴾

گفت پس به سبب آنكه مرا به بيراهه افكندى من هم براى [فريفتن] آنان حتما بر سر راه راست تو خواهم نشست (۱۶)

قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ ﴿۱۶﴾

آنگاه از پيش رو و از پشت‏سرشان و از طرف راست و از طرف چپشان بر آنها مى‏تازم و بيشترشان را شكرگزار نخواهى يافت (۱۷)

ثُمَّ لآتِيَنَّهُم مِّن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ وَعَن شَمَآئِلِهِمْ وَلاَ تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ ﴿۱۷﴾

فرمود نكوهيده و رانده از آن [مقام] بيرون شو كه قطعا هر كه از آنان از تو پيروى كند جهنم را از همه شما پر خواهم كرد (۱۸)

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْؤُومًا مَّدْحُورًا لَّمَن تَبِعَكَ مِنْهُمْ لأَمْلأنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمْ أَجْمَعِينَ ﴿۱۸﴾

و اى آدم تو با جفت‏خويش در آن باغ سكونت گير و از هر جا كه خواهيد بخوريد و[لى] به اين درخت نزديك مشويد كه از ستمكاران خواهيد شد (۱۹)

وَيَا آدَمُ اسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلاَ مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلاَ تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ ﴿۱۹﴾

پس شيطان آن دو را وسوسه كرد تا آنچه را از عورتهايشان برايشان پوشيده مانده بود براى آنان نمايان گرداند و گفت پروردگارتان شما را از اين درخت منع نكرد جز [براى] آنكه [مبادا] دو فرشته گرديد يا از [زمره] جاودانان شويد (۲۰)

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطَانُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وُورِيَ عَنْهُمَا مِن سَوْءَاتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ إِلاَّ أَن تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ الْخَالِدِينَ ﴿۲۰﴾

و براى آن دو سوگند ياد كرد كه من قطعا از خيرخواهان شما هستم (۲۱)

وَقَاسَمَهُمَا إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ النَّاصِحِينَ ﴿۲۱﴾

پس آن دو را با فريب به سقوط كشانيد پس چون آن دو از [ميوه] آن درخت [ممنوع] چشيدند برهنگى‏هايشان بر آنان آشكار شد و به چسبانيدن برگ[هاى درختان] بهشت بر خود آغاز كردند و پروردگارشان بر آن دو بانگ بر زد مگر شما را از اين درخت منع نكردم و به شما نگفتم كه در حقيقت‏شيطان براى شما دشمنى آشكار است (۲۲)

فَدَلاَّهُمَا بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءَاتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِن وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَن تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَا إِنَّ الشَّيْطَآنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿۲۲﴾

گفتند پروردگارا ما بر خويشتن ستم كرديم و اگر بر ما نبخشايى و به ما رحم نكنى مسلما از زيانكاران خواهيم بود (۲۳)

قَالاَ رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿۲۳﴾

فرمود فرود آييد كه بعضى از شما دشمن بعضى [ديگر]يد و براى شما در زمين تا هنگامى [معين] قرارگاه و برخوردارى است (۲۴)

قَالَ اهْبِطُواْ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ ﴿۲۴﴾

فرمود در آن زندگى مى‏كنيد و در آن مى‏ميريد و از آن برانگيخته خواهيد شد (۲۵)

قَالَ فِيهَا تَحْيَوْنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنْهَا تُخْرَجُونَ ﴿۲۵﴾

اى فرزندان آدم در حقيقت ما براى شما لباسى فرو فرستاديم كه عورتهاى شما را پوشيده مى‏دارد و [براى شما] زينتى است و[لى] بهترين جامه [لباس] تقوا است اين از نشانه‏هاى [قدرت] خداست باشد كه متذكر شوند (۲۶)

يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْءَاتِكُمْ وَرِيشًا وَلِبَاسُ التَّقْوَىَ ذَلِكَ خَيْرٌ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ﴿۲۶﴾

اى فرزندان آدم زنهار تا شيطان شما را به فتنه نيندازد چنانكه پدر و مادر شما را از بهشت بيرون راند و لباسشان را از ايشان بركند تا عورتهايشان را بر آنان نمايان كند در حقيقت او و قبيله‏اش شما را از آنجا كه آنها را نمى‏بينيد مى‏بينند ما شياطين را دوستان كسانى قرار داديم كه ايمان نمى‏آورند (۲۷)

يَا بَنِي آدَمَ لاَ يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ كَمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْكُم مِّنَ الْجَنَّةِ يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءَاتِهِمَا إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لاَ تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاء لِلَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿۲۷﴾

و چون كار زشتى كنند مى‏گويند پدران خود را بر آن يافتيم و خدا ما را بدان فرمان داده است بگو قطعا خدا به كار زشت فرمان نمى‏دهد آيا چيزى را كه نمى‏دانيد به خدا نسبت مى‏دهيد (۲۸)

وَإِذَا فَعَلُواْ فَاحِشَةً قَالُواْ وَجَدْنَا عَلَيْهَا آبَاءنَا وَاللّهُ أَمَرَنَا بِهَا قُلْ إِنَّ اللّهَ لاَ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاء أَتَقُولُونَ عَلَى اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ ﴿۲۸﴾

بگو پروردگارم به دادگرى فرمان داده است و [اينكه] در هر مسجدى روى خود را مستقيم [به سوى قبله] كنيد و در حالى كه دين خود را براى او خالص گردانيده‏ايد وى را بخوانيد همان گونه كه شما را پديد آورد [به سوى او] برمى‏گرديد (۲۹)

قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ ﴿۲۹﴾

[در حالى كه] گروهى را هدايت نموده و گروهى گمراهى بر آنان ثابت‏شده است زيرا آنان شياطين را به جاى خدا دوستان [خود] گرفته‏اند و مى‏پندارند كه راه‏يافتگانند (۳۰)

فَرِيقًا هَدَى وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلاَلَةُ إِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاء مِن دُونِ اللّهِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ ﴿۳۰﴾

اى فرزندان آدم جامه خود را در هر نمازى برگيريد و بخوريد و بياشاميد و[لى] زياده‏روى مكنيد كه او اسرافكاران را دوست نمى‏دارد (۳۱)

يَا بَنِي آدَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ﴿۳۱﴾

[اى پيامبر] بگو زيورهايى را كه خدا براى بندگانش پديد آورده و [نيز ] روزيهاى پاكيزه را چه كسى حرام گردانيده بگو اين [نعمتها] در زندگى دنيا براى كسانى است كه ايمان آورده‏اند و روز قيامت [نيز] خاص آنان مى‏باشد اين گونه آيات [خود] را براى گروهى كه مى‏دانند به روشنى بيان مى‏كنيم (۳۲)

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللّهِ الَّتِيَ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالْطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِي لِلَّذِينَ آمَنُواْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ﴿۳۲﴾

بگو پروردگار من فقط زشتكاريها را چه آشكارش [باشد] و چه پنهان و گناه و ستم ناحق را حرام گردانيده است و [نيز] اينكه چيزى را شريك خدا سازيد كه دليلى بر [حقانيت] آن نازل نكرده و اينكه چيزى را كه نمى‏دانيد به خدا نسبت دهيد (۳۳)

قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُواْ بِاللّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَأَن تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ ﴿۳۳﴾

و براى هر امتى اجلى است پس چون اجلشان فرا رسد نه [مى‏توانند] ساعتى آن را پس اندازند و نه پيش (۳۴)

وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ فَإِذَا جَاء أَجَلُهُمْ لاَ يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً وَلاَ يَسْتَقْدِمُونَ ﴿۳۴﴾

اى فرزندان آدم چون پيامبرانى از خودتان براى شما بيايند و آيات مرا بر شما بخوانند پس هر كس به پرهيزگارى و صلاح گرايد نه بيمى بر آنان خواهد بود و نه اندوهگين مى شوند (۳۵)

يَا بَنِي آدَمَ إِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي فَمَنِ اتَّقَى وَأَصْلَحَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۳۵﴾

و كسانى كه آيات ما را دروغ انگاشتند و از [پذيرش] آنها تكبر ورزيدند آنان همدم آتشند [و] در آن جاودانند (۳۶)

وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُواْ عَنْهَا أُوْلََئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۳۶﴾

پس كيست‏ستمكارتر از آن كس كه بر خدا دروغ بندد يا آيات او را تكذيب كند اينان كسانى هستند كه نصيبشان از آنچه مقرر شده به ايشان خواهد رسيد تا آنگاه كه فرشتگان ما به سراغشان بيايند كه جانشان بستانند مى‏گويند آنچه غير از خدا مى‏خوانديد كجاست مى‏گويند از [چشم] ما ناپديد شدند و عليه خود گواهى مى‏دهند كه آنان كافر بودند (۳۷)

فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ أُوْلَئِكَ يَنَالُهُمْ نَصِيبُهُم مِّنَ الْكِتَابِ حَتَّى إِذَا جَاءتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْ قَالُواْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا وَشَهِدُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُواْ كَافِرِينَ ﴿۳۷﴾

مى‏فرمايد در ميان امتهايى از جن و انس كه پيش از شما بوده‏اند داخل آتش شويد هر بار كه امتى [در آتش] درآيد همكيشان خود را لعنت كند تا وقتى كه همگى در آن به هم پيوندند [آنگاه] پيروانشان در باره پيشوايانشان مى‏گويند پروردگارا اينان ما را گمراه كردند پس دو برابر عذاب آتش به آنان بده [خدا] مى‏فرمايد براى هر كدام [عذاب] دو چندان است ولى شما نمى‏دانيد (۳۸)

قَالَ ادْخُلُواْ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُم مِّن الْجِنِّ وَالإِنسِ فِي النَّارِ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَّعَنَتْ أُخْتَهَا حَتَّى إِذَا ادَّارَكُواْ فِيهَا جَمِيعًا قَالَتْ أُخْرَاهُمْ لأُولاَهُمْ رَبَّنَا هَؤُلاء أَضَلُّونَا فَآتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلَكِن لاَّ تَعْلَمُونَ ﴿۳۸﴾

و پيشوايانشان به پيروانشان مى‏گويند شما را بر ما امتيازى نيست پس به سزاى آنچه به دست مى‏آورديد عذاب را بچشيد (۳۹)

وَقَالَتْ أُولاَهُمْ لأُخْرَاهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِن فَضْلٍ فَذُوقُواْ الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ ﴿۳۹﴾

در حقيقت كسانى كه آيات ما را دروغ شمردند و از [پذيرفتن] آنها تكبر ورزيدند درهاى آسمان را برايشان نمى‏گشايند و در بهشت درنمى‏آيند مگر آنكه شتر در سوراخ سوزن داخل شود و بدينسان بزهكاران را كيفر مى‏دهيم (۴۰)

إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُواْ عَنْهَا لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاء وَلاَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ ﴿۴۰﴾

براى آنان از جهنم بسترى و از بالايشان پوششهاست و اين گونه بيدادگران را سزا مى‏دهيم (۴۱)

لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَمِن فَوْقِهِمْ غَوَاشٍ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ ﴿۴۱﴾

و كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند هيچ كسى را جز به قدر توانش تكليف نمى‏كنيم آنان همدم بهشتند [كه] در آن جاودانند (۴۲)

وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ لاَ نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۴۲﴾

و هر گونه كينه‏اى را از سينه‏هايشان مى‏زداييم از زير [قصرهاى]شان نهرها جارى است و مى‏گويند ستايش خدايى را كه ما را بدين [راه] هدايت نمود و اگر خدا ما را رهبرى نمى‏كرد ما خود هدايت نمى‏يافتيم در حقيقت فرستادگان پروردگار ما حق را آوردند و به آنان ندا داده مى‏شود كه اين همان بهشتى است كه آن را به [پاداش] آنچه انجام مى‏داديد ميراث يافته‏ايد (۴۳)

وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الأَنْهَارُ وَقَالُواْ الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلا أَنْ هَدَانَا اللّهُ لَقَدْ جَاءتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ وَنُودُواْ أَن تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿۴۳﴾

و بهشتيان دوزخيان را آواز مى‏دهند كه ما آنچه را پروردگارمان به ما وعده داده بود رست‏يافتيم آيا شما [نيز] آنچه را پروردگارتان وعده كرده بود راست و درست‏يافتيد مى‏گويند آرى پس آوازدهنده‏اى ميان آنان آواز درمى‏دهد كه لعنت‏خدا بر ستمكاران باد (۴۴)

وَنَادَى أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَن قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قَالُواْ نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَن لَّعْنَةُ اللّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ ﴿۴۴﴾

همانان كه [مردم را] از راه خدا باز مى‏دارند و آن را كج مى‏خواهند و آنها آخرت را منكرند (۴۵)

الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا وَهُم بِالآخِرَةِ كَافِرُونَ ﴿۴۵﴾

و ميان آن دو [گروه] حايلى است و بر اعراف مردانى هستند كه هر يك [از آن دو دسته] را از سيمايشان مى‏شناسند و بهشتيان را كه هنوز وارد آن نشده و[لى] [بدان] اميد دارند آواز مى‏دهند كه سلام بر شما (۴۶)

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ وَعَلَى الأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلاًّ بِسِيمَاهُمْ وَنَادَوْاْ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَن سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ ﴿۴۶﴾

و چون چشمانشان به سوى دوزخيان گردانيده شود مى‏گويند پروردگارا ما را در زمره گروه ستمكاران قرار مده (۴۷)

وَإِذَا صُرِفَتْ أَبْصَارُهُمْ تِلْقَاء أَصْحَابِ النَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لاَ تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ﴿۴۷﴾

و اهل ا عراف مردانى را كه آنان را از سيمايشان مى‏شناسند ندا مى دهند [و] مى‏گويند جمعيت‏شما و آن [همه] گردنكشى كه مى‏كرديد به حال شما سودى نداشت (۴۸)

وَنَادَى أَصْحَابُ الأَعْرَافِ رِجَالًا يَعْرِفُونَهُمْ بِسِيمَاهُمْ قَالُواْ مَا أَغْنَى عَنكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ ﴿۴۸﴾

آيا اينان همان كسان نبودند كه سوگند ياد مى‏كرديد كه خدا آنان را به رحمتى نخواهد رسانيد [اينك] به بهشت درآييد نه بيمى بر شماست و نه اندوهگين مى‏شويد (۴۹)

أَهَؤُلاء الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لاَ يَنَالُهُمُ اللّهُ بِرَحْمَةٍ ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ لاَ خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلاَ أَنتُمْ تَحْزَنُونَ ﴿۴۹﴾

و دوزخيان بهشتيان را آواز مى‏دهند كه از آن آب يا از آنچه خدا روزى شما كرده بر ما فرو ريزيد مى‏گويند خدا آنها را بر كافران حرام كرده است (۵۰)

وَنَادَى أَصْحَابُ النَّارِ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُواْ عَلَيْنَا مِنَ الْمَاء أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّهُ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكَافِرِينَ ﴿۵۰﴾

همانان كه دين خود را سرگرمى و بازى پنداشتند و زندگى دنيا مغرورشان كرد پس همان گونه كه آنان ديدار امروز خود را از ياد بردند و آيات ما را انكار مى‏كردند ما [هم] امروز آنان را از ياد مى‏بريم (۵۱)

الَّذِينَ اتَّخَذُواْ دِينَهُمْ لَهْوًا وَلَعِبًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ نَنسَاهُمْ كَمَا نَسُواْ لِقَاء يَوْمِهِمْ هَذَا وَمَا كَانُواْ بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ ﴿۵۱﴾

و در حقيقت ما براى آنان كتابى آورديم كه آن را از روى دانش روشن و شيوايش ساخته‏ايم و براى گروهى كه ايمان مى‏آورند هدايت و رحمتى است (۵۲)

وَلَقَدْ جِئْنَاهُم بِكِتَابٍ فَصَّلْنَاهُ عَلَى عِلْمٍ هُدًى وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿۵۲﴾

آيا [آنان] جز در انتظار تاويل آنند روزى كه تاويلش فرا رسد كسانى كه آن را پيش از آن به فراموشى سپرده‏اند مى‏گويند حقا فرستادگان پروردگار ما حق را آوردند پس آيا [امروز] ما را شفاعتگرانى هست كه براى ما شفاعت كنند يا [ممكن است به دنيا] بازگردانيده شويم تا غير از آنچه انجام مى‏داديم انجام دهيم به راستى كه [آنان] به خويشتن زيان زدند و آنچه را به دروغ مى‏ساختند از كف دادند (۵۳)

هَلْ يَنظُرُونَ إِلاَّ تَأْوِيلَهُ يَوْمَ يَأْتِي تَأْوِيلُهُ يَقُولُ الَّذِينَ نَسُوهُ مِن قَبْلُ قَدْ جَاءتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ فَهَل لَّنَا مِن شُفَعَاء فَيَشْفَعُواْ لَنَا أَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِي كُنَّا نَعْمَلُ قَدْ خَسِرُواْ أَنفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَفْتَرُونَ ﴿۵۳﴾

در حقيقت پروردگار شما آن خدايى است كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد سپس بر عرش [جهاندارى] استيلا يافت روز را به شب كه شتابان آن را مى طلبد مى‏پوشاند و [نيز] خورشيد و ماه و ستارگان را كه به فرمان او رام شده‏اند [پديد آورد] آگاه باش كه [عالم] خلق و امر از آن اوست فرخنده خدايى است پروردگار جهانيان (۵۴)

إِنَّ رَبَّكُمُ اللّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلاَ لَهُ الْخَلْقُ وَالأَمْرُ تَبَارَكَ اللّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ﴿۵۴﴾

پروردگار خود را به زارى و نهانى بخوانيد كه او از حدگذرندگان را دوست نمى‏دارد (۵۵)

ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ﴿۵۵﴾

و در زمين پس از اصلاح آن فساد مكنيد و با بيم و اميد او را بخوانيد كه رحمت‏خدا به نيكوكاران نزديك است (۵۶)

وَلاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا إِنَّ رَحْمَتَ اللّهِ قَرِيبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِينَ ﴿۵۶﴾

و اوست كه بادها را پيشاپيش [باران] رحمتش مژده‏رسان مى‏فرستد تا آن گاه كه ابرهاى گرانبار را بردارند آن را به سوى سرزمينى مرده برانيم و از آن باران فرود آوريم و از هر گونه ميوه‏اى [از خاك] برآوريم بدينسان مردگان را [نيز از قبرها] خارج مى‏سازيم باشد كه شما متذكر شويد (۵۷)

وَهُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ حَتَّى إِذَا أَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنَاهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَأَنزَلْنَا بِهِ الْمَاء فَأَخْرَجْنَا بِهِ مِن كُلِّ الثَّمَرَاتِ كَذَلِكَ نُخْرِجُ الْموْتَى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿۵۷﴾

و زمين پاك [و آماده] گياهش به اذن پروردگارش برمى‏آيد و آن [زمينى] كه ناپاك [و نامناسب] است [گياهش] جز اندك و بى‏فايده برنمى‏آيد اين گونه آيات [خود] را براى گروهى كه شكر مى‏گزارند گونه‏گون بيان مى‏كنيم (۵۸)

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَالَّذِي خَبُثَ لاَ يَخْرُجُ إِلاَّ نَكِدًا كَذَلِكَ نُصَرِّفُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَشْكُرُونَ ﴿۵۸﴾

همانا نوح را به سوى قومش فرستاديم پس گفت اى قوم من خدا را بپرستيد كه براى شما معبودى جز او نيست من از عذاب روزى سترگ بر شما بيمناكم (۵۹)

لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ إِنِّيَ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ﴿۵۹﴾

سران قومش گفتند واقعا ما تو را در گمراهى آشكارى مى‏بينيم (۶۰)

قَالَ الْمَلأُ مِن قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِي ضَلاَلٍ مُّبِينٍ ﴿۶۰﴾

گفت اى قوم من هيچ گونه گمراهى در من نيست بلكه من فرستاده‏اى از جانب پروردگار جهانيانم (۶۱)

قَالَ يَا قَوْمِ لَيْسَ بِي ضَلاَلَةٌ وَلَكِنِّي رَسُولٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۶۱﴾

پيامهاى پروردگارم را به شما مى‏رسانم و اندرزتان مى‏دهم و چيزهايى از خدا مى‏دانم كه [شما] نمى‏دانيد (۶۲)

أُبَلِّغُكُمْ رِسَالاَتِ رَبِّي وَأَنصَحُ لَكُمْ وَأَعْلَمُ مِنَ اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ ﴿۶۲﴾

آيا تعجب كرديد كه بر مردى از خودتان پندى از جانب پروردگارتان براى شما آمده تا شما را بيم دهد و تا شما پرهيزگارى كنيد و باشد كه مورد رحمت قرار گيريد (۶۳)

أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَاءكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُواْ وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿۶۳﴾

پس او را تكذيب كردند و ما او و كسانى را كه با وى در كشتى بودند نجات داديم و كسانى را كه آيات ما را دروغ پنداشتند غرق كرديم زيرا آنان گروهى كور[دل] بودند (۶۴)

فَكَذَّبُوهُ فَأَنجَيْنَاهُ وَالَّذِينَ مَعَهُ فِي الْفُلْكِ وَأَغْرَقْنَا الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا إِنَّهُمْ كَانُواْ قَوْمًا عَمِينَ ﴿۶۴﴾

و به سوى عاد برادرشان هود را [فرستاديم] گفت اى قوم من خدا را بپرستيد كه براى شما معبودى جز او نيست پس آيا پرهيزگارى نمى‏كنيد (۶۵)

وَإِلَى عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ أَفَلاَ تَتَّقُونَ ﴿۶۵﴾

سران قومش كه كافر بودند گفتند در حقيقت ما تو را در [نوعى] سفاهت مى‏بينيم و جدا تو را از دروغگويان مى‏پنداريم (۶۶)

قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوْمِهِ إِنَّا لَنَرَاكَ فِي سَفَاهَةٍ وِإِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكَاذِبِينَ ﴿۶۶﴾

گفت اى قوم من در من سفاهتى نيست ولى من فرستاده‏اى از جانب پروردگار جهانيانم (۶۷)

قَالَ يَا قَوْمِ لَيْسَ بِي سَفَاهَةٌ وَلَكِنِّي رَسُولٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۶۷﴾

پيامهاى پروردگارم را به شما مى‏رسانم و براى شما خير خواهى امينم (۶۸)

أُبَلِّغُكُمْ رِسَالاتِ رَبِّي وَأَنَاْ لَكُمْ نَاصِحٌ أَمِينٌ ﴿۶۸﴾

آيا تعجب كرديد كه بر مردى از خودتان پندى از جانب پروردگارتان براى شما آمده تا شما را هشدار دهد و به خاطر آوريد زمانى را كه [خداوند] شما را پس از قوم نوح جانشينان [آنان] قرار داد و در خلقت بر قوت شما افزود پس نعمتهاى خدا را به ياد آوريد باشد كه رستگار شويد (۶۹)

أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَاءكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَاذكُرُواْ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاء مِن بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ وَزَادَكُمْ فِي الْخَلْقِ بَسْطَةً فَاذْكُرُواْ آلاء اللّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿۶۹﴾

گفتند آيا به سوى ما آمده‏اى كه تنها خدا را بپرستيم و آنچه را كه پدرانمان مى پرستيدند رها كنيم اگر راست مى‏گويى آنچه را به ما وعده مى‏دهى براى ما بياور (۷۰)

قَالُواْ أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّهَ وَحْدَهُ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ﴿۷۰﴾

گفت راستى كه عذاب و خشمى [سخت] از پروردگارتان بر شما مقرر گرديده است آيا در باره نامهايى كه خود و پدرانتان [براى بتها] نامگذارى كرده‏ايد و خدا بر [حقانيت] آنها برهانى فرو نفرستاده با من مجادله مى‏كنيد پس منتظر باشيد كه من [هم] با شما از منتظرانم (۷۱)

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَغَضَبٌ أَتُجَادِلُونَنِي فِي أَسْمَاء سَمَّيْتُمُوهَا أَنتُمْ وَآبَآؤكُم مَّا نَزَّلَ اللّهُ بِهَا مِن سُلْطَانٍ فَانتَظِرُواْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ الْمُنتَظِرِينَ ﴿۷۱﴾

پس او و كسانى را كه با او بودند به رحمتى از خود رهانيديم و كسانى را كه آيات ما را دروغ شمردند و مؤمن نبودند ريشه‏كن كرديم (۷۲)

فَأَنجَيْنَاهُ وَالَّذِينَ مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَمَا كَانُواْ مُؤْمِنِينَ ﴿۷۲﴾

و به سوى [قوم] ثمود صالح برادرشان را [فرستاديم] گفت اى قوم من خدا را بپرستيد براى شما معبودى جز او نيست در حقيقت براى شما از جانب پروردگارتان دليلى آشكار آمده است اين ماده‏شتر خدا براى شماست كه پديده‏اى شگرف است پس آن را بگذاريد تا در زمين خدا بخورد و گزندى به او نرسانيد تا [مبادا] شما را عذابى دردناك فرو گيرد (۷۳)

وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ قَدْ جَاءتْكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ هَذِهِ نَاقَةُ اللّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللّهِ وَلاَ تَمَسُّوهَا بِسُوَءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۷۳﴾

و به ياد آوريد هنگامى را كه شما را پس از [قوم] عاد جانشينان [آنان] گردانيد و در زمين به شما جاى [مناسب] داد در دشتهاى آن [براى خود] كاخهايى اختيار مى كرديد و از كوهها خانه‏هايى [زمستانى] مى‏تراشيديد پس نعمتهاى خدا را به ياد آوريد و در زمين سر به فساد برمداريد (۷۴)

وَاذْكُرُواْ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاء مِن بَعْدِ عَادٍ وَبَوَّأَكُمْ فِي الأَرْضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُورًا وَتَنْحِتُونَ الْجِبَالَ بُيُوتًا فَاذْكُرُواْ آلاء اللّهِ وَلاَ تَعْثَوْا فِي الأَرْضِ مُفْسِدِينَ ﴿۷۴﴾

سران قوم او كه استكبار مى‏ورزيدند به مستضعفانى كه ايمان آورده بودند گفتند آيا مى‏دانيد كه صالح از طرف پروردگارش فرستاده شده است گفتند بى‏ترديد ما به آنچه وى بدان رسالت ‏يافته است مؤمنيم (۷۵)

قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُواْ لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَالِحًا مُّرْسَلٌ مِّن رَّبِّهِ قَالُواْ إِنَّا بِمَا أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ ﴿۷۵﴾

كسانى كه استكبار مى‏ورزيدند گفتند ما به آنچه شما بدان ايمان آورده‏ايد كافريم (۷۶)

قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ إِنَّا بِالَّذِيَ آمَنتُمْ بِهِ كَافِرُونَ ﴿۷۶﴾

پس آن ماده‏شتر را پى كردند و از فرمان پروردگار خود سرپيچيدند و گفتند اى صالح اگر از پيامبرانى آنچه را به ما وعده مى‏دهى براى ما بياور (۷۷)

فَعَقَرُواْ النَّاقَةَ وَعَتَوْاْ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُواْ يَا صَالِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن كُنتَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ ﴿۷۷﴾

آنگاه زمين‏لرزه آنان را فرو گرفت و در خانه هايشان از پا درآمدند (۷۸)

فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُواْ فِي دَارِهِمْ جَاثِمِينَ ﴿۷۸﴾

پس [صالح] از ايشان روى برتافت و گفت اى قوم من به راستى من پيام پروردگارم را به شما رساندم و خير شما را خواستم ولى شما [خيرخواهان و نصيحتگران] را دوست نمى‏داريد (۷۹)

فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَقَالَ يَا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلَكِن لاَّ تُحِبُّونَ النَّاصِحِينَ ﴿۷۹﴾

و لوط را [فرستاديم] هنگامى كه به قوم خود گفت آيا آن كار زشت[ى] را مرتكب مى‏شويد كه هيچ كس از جهانيان در آن بر شما پيشى نگرفته است (۸۰)

وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِّن الْعَالَمِينَ ﴿۸۰﴾

شما از روى شهوت به جاى زنان با مردان درمى‏آميزيد آرى شما گروهى تجاوزكاريد (۸۱)

إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّن دُونِ النِّسَاء بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ ﴿۸۱﴾

ولى پاسخ قومش جز اين نبود كه گفتند آنان را از شهرتان بيرون كنيد زيرا آنان كسانى‏اند كه به پاكى تظاهر مى‏كنند (۸۲)

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلاَّ أَن قَالُواْ أَخْرِجُوهُم مِّن قَرْيَتِكُمْ إِنَّهُمْ أُنَاسٌ يَتَطَهَّرُونَ ﴿۸۲﴾

پس او و خانواده‏اش را غير از زنش كه از زمره باقيماندگان [در خاكستر مواد گوگردى] بود نجات داديم (۸۳)

فَأَنجَيْنَاهُ وَأَهْلَهُ إِلاَّ امْرَأَتَهُ كَانَتْ مِنَ الْغَابِرِينَ ﴿۸۳﴾

و بر سر آنان بارشى [از مواد گوگردى] بارانيديم پس ببين فرجام گنهكاران چسان بود (۸۴)

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ ﴿۸۴﴾

و به سوى [مردم] مدين برادرشان شعيب را [فرستاديم] گفت اى قوم من خدا را بپرستيد كه براى شما هيچ معبودى جز او نيست در حقيقت‏شما را از جانب پروردگارتان برهانى روشن آمده است پس پيمانه و ترازو را تمام نهيد و اموال مردم را كم مدهيد و در زمين پس از اصلاح آن فساد مكنيد اين [رهنمودها] اگر مؤمنيد براى شما بهتر است (۸۵)

وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ قَدْ جَاءتْكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَوْفُواْ الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ وَلاَ تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْيَاءهُمْ وَلاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿۸۵﴾

و بر سر هر راهى منشينيد كه [مردم را] بترسانيد و كسى را كه ايمان به خدا آورده از راه خدا باز داريد و راه او را كج بخواهيد و به ياد آوريد هنگامى را كه اندك بوديد پس شما را بسيار گردانيد و بنگريد كه فرجام فسادكاران چگونه بوده است (۸۶)

وَلاَ تَقْعُدُواْ بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللّهِ مَنْ آمَنَ بِهِ وَتَبْغُونَهَا عِوَجًا وَاذْكُرُواْ إِذْ كُنتُمْ قَلِيلًا فَكَثَّرَكُمْ وَانظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ ﴿۸۶﴾

و اگر گروهى از شما به آنچه من بدان فرستاده شده‏ام ايمان آورده و گروه ديگر ايمان نياورده‏اند صبر كنيد تا خدا ميان ما داورى كند [كه] او بهترين داوران است (۸۷)

وَإِن كَانَ طَآئِفَةٌ مِّنكُمْ آمَنُواْ بِالَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ وَطَآئِفَةٌ لَّمْ يْؤْمِنُواْ فَاصْبِرُواْ حَتَّى يَحْكُمَ اللّهُ بَيْنَنَا وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ ﴿۸۷﴾

سران قومش كه تكبر مى‏ورزيدند گفتند اى شعيب يا تو و كسانى را كه با تو ايمان آورده‏اند از شهر خودمان بيرون خواهيم كرد يا به كيش ما برگرديد گفت آيا هر چند كراهت داشته باشيم (۸۸)

قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لَنُخْرِجَنَّكَ يَا شُعَيْبُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ مَعَكَ مِن قَرْيَتِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا قَالَ أَوَلَوْ كُنَّا كَارِهِينَ ﴿۸۸﴾

اگر بعد از آنكه خدا ما را از آن نجات بخشيده [باز] به كيش شما برگرديم در حقيقت به خدا دروغ بسته‏ايم و ما را سزاوار نيست كه به آن بازگرديم مگر آنكه خدا پروردگار ما بخواهد [كه] پروردگار ما از نظر دانش بر هر چيزى احاطه دارد بر خدا توكل كرده‏ايم بار پروردگارا ميان ما و قوم ما به حق داورى كن كه تو بهترين داورانى (۸۹)

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّهِ كَذِبًا إِنْ عُدْنَا فِي مِلَّتِكُم بَعْدَ إِذْ نَجَّانَا اللّهُ مِنْهَا وَمَا يَكُونُ لَنَا أَن نَّعُودَ فِيهَا إِلاَّ أَن يَشَاءَ اللّهُ رَبُّنَا وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا عَلَى اللّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَأَنتَ خَيْرُ الْفَاتِحِينَ ﴿۸۹﴾

و سران قومش كه كافر بودند گفتند اگر از شعيب پيروى كنيد در اين صورت قطعا زيانكاريد (۹۰)

وَقَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوْمِهِ لَئِنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا إِنَّكُمْ إِذًا لَّخَاسِرُونَ ﴿۹۰﴾

پس زمين‏لرزه آنان را فرو گرفت و در خانه‏هايشان از پا درآمدند (۹۱)

فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُواْ فِي دَارِهِمْ جَاثِمِينَ ﴿۹۱﴾

كسانى كه شعيب را تكذيب كرده بودند گويى خود در آن [ديار] سكونت نداشتند كسانى كه شعيب را تكذيب كرده بودند خود همان زيانكاران بودند (۹۲)

الَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيْبًا كَأَن لَّمْ يَغْنَوْاْ فِيهَا الَّذِينَ كَذَّبُواْ شُعَيْبًا كَانُواْ هُمُ الْخَاسِرِينَ ﴿۹۲﴾

پس [شعيب] از ايشان روى برتافت و گفت اى قوم من به راستى كه پيامهاى پروردگارم را به شما رسانيدم و پندتان دادم ديگر چگونه بر گروهى كه كافرند دريغ بخورم (۹۳)

فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَقَالَ يَا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالاَتِ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ فَكَيْفَ آسَى عَلَى قَوْمٍ كَافِرِينَ ﴿۹۳﴾

و در هيچ شهرى پيامبرى نفرستاديم مگر آنكه مردمش را به سختى و رنج دچار كرديم تا مگر به زارى درآيند (۹۴)

وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِّن نَّبِيٍّ إِلاَّ أَخَذْنَا أَهْلَهَا بِالْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ ﴿۹۴﴾

آنگاه به جاى بدى [=بلا] نيكى [=نعمت] قرار داديم تا انبوه شدند و گفتند پدران ما را [هم مسلما به حكم طبيعت] رنج و راحت مى‏رسيده است پس در حالى كه بى خبر بودند بناگاه [گريبان] آنان را گرفتيم (۹۵)

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتَّى عَفَواْ وَّقَالُواْ قَدْ مَسَّ آبَاءنَا الضَّرَّاء وَالسَّرَّاء فَأَخَذْنَاهُم بَغْتَةً وَهُمْ لاَ يَشْعُرُونَ ﴿۹۵﴾

و اگر مردم شهرها ايمان آورده و به تقوا گراييده بودند قطعا بركاتى از آسمان و زمين برايشان مى‏گشوديم ولى تكذيب كردند پس به [كيفر] دستاوردشان [گريبان] آنان را گرفتيم (۹۶)

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ وَلَكِن كَذَّبُواْ فَأَخَذْنَاهُم بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ ﴿۹۶﴾

آيا ساكنان شهرها ايمن شده‏اند از اينكه عذاب ما شامگاهان در حالى كه به خواب فرو رفته‏اند به آنان برسد (۹۷)

أَفَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرَى أَن يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَهُمْ نَآئِمُونَ ﴿۹۷﴾

و آيا ساكنان شهرها ايمن شده‏اند از اينكه عذاب ما نيمروز در حالى كه به بازى سرگرمند به ايشان دررسد (۹۸)

أَوَ أَمِنَ أَهْلُ الْقُرَى أَن يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَهُمْ يَلْعَبُونَ ﴿۹۸﴾

آيا از مكر خدا خود را ايمن دانستند [با آنكه] جز مردم زيانكار [كسى] خود را از مكر خدا ايمن نمى‏داند (۹۹)

أَفَأَمِنُواْ مَكْرَ اللّهِ فَلاَ يَأْمَنُ مَكْرَ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ ﴿۹۹﴾

مگر براى كسانى كه زمين را پس از ساكنان [پيشين] آن به ارث مى‏برند باز ننموده است كه اگر مى‏خواستيم آنان را به [كيفر] گناهانشان مى‏رسانديم و بر دلهايشان مهر مى‏نهاديم تا ديگر نشنوند (۱۰۰)

أَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ الأَرْضَ مِن بَعْدِ أَهْلِهَا أَن لَّوْ نَشَاء أَصَبْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَنَطْبَعُ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لاَ يَسْمَعُونَ ﴿۱۰۰﴾

اين شهرهاست كه برخى از خبرهاى آن را بر تو حكايت مى‏كنيم در حقيقت پيامبرانشان دلايل روشن برايشان آوردند اما آنان به آنچه قبلا تكذيب كرده بودند [باز] ايمان نمى‏آوردند اين گونه خدا بر دلهاى كافران مهر مى‏نهد (۱۰۱)

تِلْكَ الْقُرَى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَآئِهَا وَلَقَدْ جَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُواْ لِيُؤْمِنُواْ بِمَا كَذَّبُواْ مِن قَبْلُ كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللّهُ عَلَىَ قُلُوبِ الْكَافِرِينَ ﴿۱۰۱﴾

و در بيشتر آنان عهدى [استوار] نيافتيم و بيشترشان را جدا نافرمان يافتيم (۱۰۲)

وَمَا وَجَدْنَا لأَكْثَرِهِم مِّنْ عَهْدٍ وَإِن وَجَدْنَا أَكْثَرَهُمْ لَفَاسِقِينَ ﴿۱۰۲﴾

آنگاه بعد از آنان موسى را با آيات خود به سوى فرعون و سران قومش فرستاديم ولى آنها به آن [آيات] كفر ورزيدند پس ببين فرجام مفسدان چگونه بود (۱۰۳)

ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِم مُّوسَى بِآيَاتِنَا إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَظَلَمُواْ بِهَا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ ﴿۱۰۳﴾

و موسى گفت اى فرعون بى‏ترديد من پيامبرى از سوى پروردگار جهانيانم (۱۰۴)

وَقَالَ مُوسَى يَا فِرْعَوْنُ إِنِّي رَسُولٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۱۰۴﴾

شايسته است كه بر خدا جز [سخن] حق نگويم من در حقيقت دليلى روشن از سوى پروردگارتان براى شما آورده‏ام پس فرزندان اسرائيل را همراه من بفرست (۱۰۵)

حَقِيقٌ عَلَى أَن لاَّ أَقُولَ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقَّ قَدْ جِئْتُكُم بِبَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَرْسِلْ مَعِيَ بَنِي إِسْرَائِيلَ ﴿۱۰۵﴾

[فرعون] گفت اگر معجزه‏اى آورده‏اى پس اگر راست مى‏گويى آن را ارائه بده (۱۰۶)

قَالَ إِن كُنتَ جِئْتَ بِآيَةٍ فَأْتِ بِهَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ﴿۱۰۶﴾

پس [موسى] عصايش را افكند و بناگاه اژدهايى آشكار شد (۱۰۷)

فَأَلْقَى عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِينٌ ﴿۱۰۷﴾

و دست‏خود را [از گريبان] بيرون كشيد و ناگهان براى تماشاگران سپيد [و درخشنده] بود (۱۰۸)

وَنَزَعَ يَدَهُ فَإِذَا هِيَ بَيْضَاء لِلنَّاظِرِينَ ﴿۱۰۸﴾

سران قوم فرعون گفتند بى‏شك اين [مرد] ساحرى داناست (۱۰۹)

قَالَ الْمَلأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ عَلِيمٌ ﴿۱۰۹﴾

مى‏خواهد شما را از سرزمينتان بيرون كند پس چه دستور مى‏دهيد (۱۱۰)

يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُمْ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ ﴿۱۱۰﴾

گفتند او و برادرش را بازداشت كن و گردآورندگانى را به شهرها بفرست (۱۱۱)

قَالُواْ أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَأَرْسِلْ فِي الْمَدَآئِنِ حَاشِرِينَ ﴿۱۱۱﴾

تا هر ساحر دانايى را نزد تو آرند (۱۱۲)

يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَاحِرٍ عَلِيمٍ ﴿۱۱۲﴾

و ساحران نزد فرعون آمدند [و] گفتند [آيا] اگر ما پيروز شويم براى ما پاداشى خواهد بود (۱۱۳)

وَجَاء السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالْواْ إِنَّ لَنَا لأَجْرًا إِن كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ ﴿۱۱۳﴾

گفت آرى و مسلما شما از مقربان [دربار من] خواهيد بود (۱۱۴)

قَالَ نَعَمْ وَإَنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ ﴿۱۱۴﴾

گفتند اى موسى آيا تو مى‏افكنى و يا اينكه ما مى‏افكنيم (۱۱۵)

قَالُواْ يَا مُوسَى إِمَّا أَن تُلْقِيَ وَإِمَّا أَن نَّكُونَ نَحْنُ الْمُلْقِينَ ﴿۱۱۵﴾

گفت‏شما بيفكنيد و چون افكندند ديدگان مردم را افسون كردند و آنان را به ترس انداختند و سحرى بزرگ در ميان آوردند (۱۱۶)

قَالَ أَلْقُوْاْ فَلَمَّا أَلْقَوْاْ سَحَرُواْ أَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوهُمْ وَجَاءوا بِسِحْرٍ عَظِيمٍ ﴿۱۱۶﴾

و به موسى وحى كرديم كه عصايت را بينداز پس [انداخت و اژدها شد] و ناگهان آنچه را به دروغ ساخته بودند فرو بلعيد (۱۱۷)

وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَلْقِ عَصَاكَ فَإِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ ﴿۱۱۷﴾

پس حقيقت آشكار گرديد و كارهايى كه مى‏كردند باطل شد (۱۱۸)

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴿۱۱۸﴾

و در آنجا مغلوب و خوار گرديدند (۱۱۹)

فَغُلِبُواْ هُنَالِكَ وَانقَلَبُواْ صَاغِرِينَ ﴿۱۱۹﴾

و ساحران به سجده درافتادند (۱۲۰)

وَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سَاجِدِينَ ﴿۱۲۰﴾

[و] گفتند به پروردگار جهانيان ايمان آورديم (۱۲۱)

قَالُواْ آمَنَّا بِرِبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۱۲۱﴾

پروردگار موسى و هارون (۱۲۲)

رَبِّ مُوسَى وَهَارُونَ ﴿۱۲۲﴾

فرعون گفت آيا پيش از آنكه به شما رخصت دهم به او ايمان آورديد قطعا اين نيرنگى است كه در شهر به راه انداخته‏ايد تا مردمش را از آن بيرون كنيد پس به زودى خواهيد دانست (۱۲۳)

قَالَ فِرْعَوْنُ آمَنتُم بِهِ قَبْلَ أَن آذَنَ لَكُمْ إِنَّ هَذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوهُ فِي الْمَدِينَةِ لِتُخْرِجُواْ مِنْهَا أَهْلَهَا فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿۱۲۳﴾

دستها و پاهايتان را يكى از چپ و يكى از راست ‏خواهم بريد سپس همه شما را به دار خواهم آويخت (۱۲۴)

لأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلاَفٍ ثُمَّ لأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ ﴿۱۲۴﴾

گفتند ما به سوى پروردگارمان بازخواهيم گشت (۱۲۵)

قَالُواْ إِنَّا إِلَى رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ ﴿۱۲۵﴾

و تو جز براى اين ما را به كيفر نمى‏رسانى كه ما به معجزات پروردگارمان وقتى براى ما آمد ايمان آورديم پروردگارا بر ما شكيبايى فرو ريز و ما را مسلمان بميران (۱۲۶)

وَمَا تَنقِمُ مِنَّا إِلاَّ أَنْ آمَنَّا بِآيَاتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاءتْنَا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ ﴿۱۲۶﴾

و سران قوم فرعون گفتند آيا موسى و قومش را رها مى‏كنى تا در اين سرزمين فساد كنند و [موسى] تو و خدايانت را رها كند [فرعون] گفت بزودى پسرانشان را مى‏كشيم و زنانشان را زنده نگاه مى‏داريم و ما بر آنان مسلطيم (۱۲۷)

وَقَالَ الْمَلأُ مِن قَوْمِ فِرْعَونَ أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَاءهُمْ وَنَسْتَحْيِي نِسَاءهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَاهِرُونَ ﴿۱۲۷﴾

موسى به قوم خود گفت از خدا يارى جوييد و پايدارى ورزيد كه زمين از آن خداست آن را به هر كس از بندگانش كه بخواهد مى‏دهد و فرجام [نيك] براى پرهيزگاران است (۱۲۸)

قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللّهِ وَاصْبِرُواْ إِنَّ الأَرْضَ لِلّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ﴿۱۲۸﴾

[قوم موسى] گفتند پيش از آنكه تو نزد ما بيايى و [حتى] بعد از آنكه به سوى ما آمدى مورد آزار قرار گرفتيم گفت اميد است كه پروردگارتان دشمن شما را هلاك كند و شما را روى زمين جانشين [آنان] سازد آنگاه بنگرد تا چگونه عمل مى‏كنيد (۱۲۹)

قَالُواْ أُوذِينَا مِن قَبْلِ أَن تَأْتِينَا وَمِن بَعْدِ مَا جِئْتَنَا قَالَ عَسَى رَبُّكُمْ أَن يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِي الأَرْضِ فَيَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ ﴿۱۲۹﴾

و در حقيقت ما فرعونيان را به خشكسالى و كمبود محصولات دچار كرديم باشد كه عبرت گيرند (۱۳۰)

وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَونَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِّن الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ﴿۱۳۰﴾

پس هنگامى كه نيكى [و نعمت] به آنان روى مى‏آورد مى‏گفتند اين براى [شايستگى] خود ماست و چون گزندى به آنان مى‏رسيد به موسى و همراهانش شگون بد مى‏زدند آگاه باشيد كه [سرچشمه] بدشگونى آنان تنها نزد خداست [كه آنان را به بدى اعمالشان كيفر مى‏دهد] ليكن بيشترشان نمى‏دانستند (۱۳۱)

فَإِذَا جَاءتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُواْ لَنَا هَذِهِ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُواْ بِمُوسَى وَمَن مَّعَهُ أَلا إِنَّمَا طَائِرُهُمْ عِندَ اللّهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ ﴿۱۳۱﴾

و گفتند هر گونه پديده شگرفى كه به وسيله آن ما را افسون كنى براى ما بياورى ما به تو ايمان آورنده نيستيم (۱۳۲)

وَقَالُواْ مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِ مِن آيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ ﴿۱۳۲﴾

پس بر آنان طوفان و ملخ و كنه ريز و غوكها و خون را به صورت نشانه‏هايى آشكار فرستاديم و باز سركشى كردند و گروهى بدكار بودند (۱۳۳)

فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ آيَاتٍ مُّفَصَّلاَتٍ فَاسْتَكْبَرُواْ وَكَانُواْ قَوْمًا مُّجْرِمِينَ ﴿۱۳۳﴾

و هنگامى كه عذاب بر آنان فرود آمد گفتند اى موسى پروردگارت را به عهدى كه نزد تو دارد براى ما بخوان اگر اين عذاب را از ما برطرف كنى حتما به تو ايمان خواهيم آورد و بنى‏اسرائيل را قطعا با تو روانه خواهيم ساخت (۱۳۴)

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُواْ يَا مُوسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ لَئِن كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِي إِسْرَائِيلَ ﴿۱۳۴﴾

و چون عذاب را تا سررسيدى كه آنان بدان رسيدند از آنها برداشتيم باز هم پيمان‏شكنى كردند (۱۳۵)

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلَى أَجَلٍ هُم بَالِغُوهُ إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ ﴿۱۳۵﴾

سرانجام از آنان انتقام گرفتيم و در دريا غرقشان ساختيم چرا كه آيات ما را تكذيب كردند و از آنها غافل بودند (۱۳۶)

فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَاهُمْ فِي الْيَمِّ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَكَانُواْ عَنْهَا غَافِلِينَ ﴿۱۳۶﴾

و به آن گروهى كه پيوسته تضعيف مى‏شدند [بخشهاى] باختر و خاورى سرزمين [فلسطين] را كه در آن بركت قرار داده بوديم به ميراث عطا كرديم و به پاس آنكه صبر كردند وعده نيكوى پروردگارت به فرزندان اسرائيل تحقق يافت و آنچه را كه فرعون و قومش ساخته و افراشته بودند ويران كرديم (۱۳۷)

وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كَانُواْ يُسْتَضْعَفُونَ مَشَارِقَ الأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنَى عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ بِمَا صَبَرُواْ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهُ وَمَا كَانُواْ يَعْرِشُونَ ﴿۱۳۷﴾

و فرزندان اسرائيل را از دريا گذرانديم تا به قومى رسيدند كه بر [پرستش] بتهاى خويش همت مى‏گماشتند گفتند اى موسى همان گونه كه براى آنان خدايانى است براى ما [نيز] خدايى قرار ده گفت راستى شما نادانى مى‏كنيد (۱۳۸)

وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْاْ عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ يَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ ﴿۱۳۸﴾

در حقيقت آنچه ايشان در آنند نابود [و زايل] و آنچه انجام مى‏دادند باطل است (۱۳۹)

إِنَّ هَؤُلاء مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيهِ وَبَاطِلٌ مَّا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴿۱۳۹﴾

گفت آيا غير از خدا معبودى براى شما بجويم با اينكه او شما را بر جهانيان برترى داده است (۱۴۰)

قَالَ أَغَيْرَ اللّهِ أَبْغِيكُمْ إِلَهًا وَهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ ﴿۱۴۰﴾

و [ياد كن] هنگامى را كه شما را از فرعونيان نجات داديم كه شما را سخت‏شكنجه مى‏كردند پسرانتان را مى‏كشتند و زنانتان را زنده باقى مى‏گذاشتند و در اين براى شما آزمايش بزرگى از جانب پروردگارتان بود (۱۴۱)

وَإِذْ أَنجَيْنَاكُم مِّنْ آلِ فِرْعَونَ يَسُومُونَكُمْ سُوَءَ الْعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبْنَاءكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءكُمْ وَفِي ذَلِكُم بَلاء مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ ﴿۱۴۱﴾

و با موسى سى شب وعده گذاشتيم و آن را با ده شب ديگر تمام كرديم تا آنكه وقت معين پروردگارش در چهل شب به سر آمد و موسى [هنگام رفتن به كوه طور] به برادرش هارون گفت در ميان قوم من جانشينم باش و [كار آنان را] اصلاح كن و راه فسادگران را پيروى مكن (۱۴۲)

وَوَاعَدْنَا مُوسَى ثَلاَثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَقَالَ مُوسَى لأَخِيهِ هَارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَأَصْلِحْ وَلاَ تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ ﴿۱۴۲﴾

و چون موسى به ميعاد ما آمد و پروردگارش با او سخن گفت عرض كرد پروردگارا خود را به من بنماى تا بر تو بنگرم فرمود هرگز مرا نخواهى ديد ليكن به كوه بنگر پس اگر بر جاى خود قرار گرفت به زودى مرا خواهى ديد پس چون پروردگارش به كوه جلوه نمود آن را ريز ريز ساخت و موسى بيهوش بر زمين افتاد و چون به خود آمد گفت تو منزهى به درگاهت توبه كردم و من نخستين مؤمنانم (۱۴۳)

وَلَمَّا جَاء مُوسَى لِمِيقَاتِنَا وَكَلَّمَهُ رَبُّهُ قَالَ رَبِّ أَرِنِي أَنظُرْ إِلَيْكَ قَالَ لَن تَرَانِي وَلَكِنِ انظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَخَرَّ موسَى صَعِقًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَاْ أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۴۳﴾

فرمود اى موسى تو را با رسالتها و با سخن گفتنم [با تو] بر مردم [روزگار] برگزيدم پس آنچه را به تو دادم بگير و از سپاسگزاران باش (۱۴۴)

قَالَ يَا مُوسَى إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالاَتِي وَبِكَلاَمِي فَخُذْ مَا آتَيْتُكَ وَكُن مِّنَ الشَّاكِرِينَ ﴿۱۴۴﴾

و در الواح [تورات] براى او در هر موردى پندى و براى هر چيزى تفصيلى نگاشتيم پس [فرموديم] آن را به جد و جهد بگير و قوم خود را وادار كن كه بهترين آن را فرا گيرند به زودى سراى نافرمانان را به شما مى‏نمايانم (۱۴۵)

وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الأَلْوَاحِ مِن كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَتَفْصِيلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُواْ بِأَحْسَنِهَا سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ ﴿۱۴۵﴾

به زودى كسانى را كه در زمين بناحق تكبر مى‏ورزند از آياتم رويگردان سازم [به طورى كه] اگر هر نشانه‏اى را [از قدرت من] بنگرند بدان ايمان نياورند و اگر راه صواب را ببينند آن را برنگزينند و اگر راه گمراهى را ببينند آن را راه خود قرار دهند اين بدان سبب است كه آنان آيات ما را دروغ انگاشته و غفلت ورزيدند (۱۴۶)

سَأَصْرِفُ عَنْ آيَاتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَإِن يَرَوْاْ كُلَّ آيَةٍ لاَّ يُؤْمِنُواْ بِهَا وَإِن يَرَوْاْ سَبِيلَ الرُّشْدِ لاَ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَإِن يَرَوْاْ سَبِيلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَكَانُواْ عَنْهَا غَافِلِينَ ﴿۱۴۶﴾

و كسانى كه آيات ما و ديدار آخرت را دروغ پنداشتند اعمالشان تباه شده است آيا جز در برابر آنچه مى‏كردند كيفر مى‏بينند (۱۴۷)

وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَلِقَاء الآخِرَةِ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ هَلْ يُجْزَوْنَ إِلاَّ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴿۱۴۷﴾

و قوم موسى پس از [عزيمت] او از زيورهاى خود مجسمه گوساله‏اى براى خود ساختند كه صداى گاو داشت آيا نديدند كه آن [گوساله] با ايشان سخن نمى‏گويد و راهى بدانها نمى‏نمايد آن را [به پرستش] گرفتند و ستمكار بودند (۱۴۸)

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوسَى مِن بَعْدِهِ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهُ خُوَارٌ أَلَمْ يَرَوْاْ أَنَّهُ لاَ يُكَلِّمُهُمْ وَلاَ يَهْدِيهِمْ سَبِيلًا اتَّخَذُوهُ وَكَانُواْ ظَالِمِينَ ﴿۱۴۸﴾

و چون انگشت ندامت گزيدند و دانستند كه واقعا گمراه شده‏اند گفتند اگر پروردگار ما به ما رحم نكند و ما را نبخشايد قطعا از زيانكاران خواهيم بود (۱۴۹)

وَلَمَّا سُقِطَ فَي أَيْدِيهِمْ وَرَأَوْاْ أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّواْ قَالُواْ لَئِن لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿۱۴۹﴾

و چون موسى خشمناك و اندوهگين به سوى قوم خود بازگشت گفت پس از من چه بد جانشينى براى من بوديد آيا بر فرمان پروردگارتان پيشى گرفتيد و الواح را افكند و [موى] سر برادرش را گرفت و او را به طرف خود كشيد [هارون ] گفت اى فرزند مادرم اين قوم مرا ناتوان يافتند و چيزى نمانده بود كه مرا بكشند پس مرا دشمن‏شاد مكن و مرا در شمار گروه ستمكاران قرار مده (۱۵۰)

وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَى إِلَى قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِي مِن بَعْدِيَ أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ وَأَلْقَى الألْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ إِلَيْهِ قَالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي وَكَادُواْ يَقْتُلُونَنِي فَلاَ تُشْمِتْ بِيَ الأعْدَاء وَلاَ تَجْعَلْنِي مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ﴿۱۵۰﴾

[موسى] گفت پروردگارا من و برادرم را بيامرز و ما را در [پناه] رحمت‏خود درآور و تو مهربانترين مهربانانى (۱۵۱)

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ﴿۱۵۱﴾

آرى كسانى كه گوساله را [به پرستش] گرفتند به زودى خشمى از پروردگارشان و ذلتى در زندگى دنيا به ايشان خواهد رسيد و ما اين گونه دروغ‏پردازان را كيفر مى‏دهيم (۱۵۲)

إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيَا وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ ﴿۱۵۲﴾

و[لى] كسانى كه مرتكب گناهان شدند آنگاه توبه كردند و ايمان آوردند قطعا پروردگار تو پس از آن آمرزنده مهربان خواهد بود (۱۵۳)

وَالَّذِينَ عَمِلُواْ السَّيِّئَاتِ ثُمَّ تَابُواْ مِن بَعْدِهَا وَآمَنُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿۱۵۳﴾

و چون خشم موسى فرو نشست الواح را برگرفت و در رونويس آن براى كسانى كه از پروردگارشان بيمناك بودند هدايت و رحمتى بود (۱۵۴)

وَلَمَّا سَكَتَ عَن مُّوسَى الْغَضَبُ أَخَذَ الأَلْوَاحَ وَفِي نُسْخَتِهَا هُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِينَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ ﴿۱۵۴﴾

و موسى از ميان قوم خود هفتاد مرد براى ميعاد ما برگزيد و چون زلزله آنان را فرو گرفت گفت پروردگارا اگر مى‏خواستى آنان را و مرا پيش از اين هلاك مى‏ساختى آيا ما را به [سزاى] آنچه كم‏خردان ما كرده‏اند هلاك مى‏كنى اين جز آزمايش تو نيست هر كه را بخواهى به وسيله آن گمراه و هر كه را بخواهى هدايت مى‏كنى تو سرور مايى پس ما را بيامرز و به ما رحم كن و تو بهترين آمرزندگانى (۱۵۵)

وَاخْتَارَ مُوسَى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلًا لِّمِيقَاتِنَا فَلَمَّا أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُم مِّن قَبْلُ وَإِيَّايَ أَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاء مِنَّا إِنْ هِيَ إِلاَّ فِتْنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَن تَشَاء وَتَهْدِي مَن تَشَاء أَنتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الْغَافِرِينَ ﴿۱۵۵﴾

و براى ما در اين دنيا نيكى مقرر فرما و در آخرت [نيز] زيرا كه ما به سوى تو بازگشته‏ايم فرمود عذاب خود را به هر كس بخواهم مى‏رسانم و رحمتم همه چيز را فرا گرفته است و به زودى آن را براى كسانى كه پرهيزگارى مى‏كنند و زكات مى‏دهند و آنان كه به آيات ما ايمان مى‏آورند مقرر مى‏دارم (۱۵۶)

وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاء وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُم بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ ﴿۱۵۶﴾

همانان كه از اين فرستاده پيامبر درس نخوانده كه [نام] او را نزد خود در تورات و انجيل نوشته مى‏يابند پيروى مى‏كنند [همان پيامبرى كه] آنان را به كار پسنديده فرمان مى‏دهد و از كار ناپسند باز مى‏دارد و براى آنان چيزهاى پاكيزه را حلال و چيزهاى ناپاك را بر ايشان حرام مى‏گرداند و از [دوش] آنان قيد و بندهايى را كه بر ايشان بوده است برمى‏دارد پس كسانى كه به او ايمان آوردند و بزرگش داشتند و ياريش كردند و نورى را كه با او نازل شده است پيروى كردند آنان همان رستگارانند (۱۵۷)

الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَآئِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلاَلَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُواْ بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُواْ النُّورَ الَّذِيَ أُنزِلَ مَعَهُ أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۱۵۷﴾

بگو اى مردم من پيامبر خدا به سوى همه شما هستم همان [خدايى] كه فرمانروايى آسمانها و زمين از آن اوست هيچ معبودى جز او نيست كه زنده مى‏كند و مى‏ميراند پس به خدا و فرستاده او كه پيامبر درس‏نخوانده‏اى است كه به خدا و كلمات او ايمان دارد بگرويد و او را پيروى كنيد اميد كه هدايت‏شويد (۱۵۸)

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿۱۵۸﴾

و از ميان قوم موسى جماعتى هستند كه به حق راهنمايى مى‏كنند و به حق داورى مى‏نمايند (۱۵۹)

وَمِن قَوْمِ مُوسَى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِهِ يَعْدِلُونَ ﴿۱۵۹﴾

و آنان را به دوازده عشيره كه هر يك امتى بودند تقسيم كرديم و به موسى وقتى قومش از او آب خواستند وحى كرديم كه با عصايت بر آن تخته سنگ بزن پس از آن دوازده چشمه جوشيد هر گروهى آبشخور خود را بشناخت و ابر را بر فراز آنان سايبان كرديم و گزانگبين و بلدرچين بر ايشان فرو فرستاديم از چيزهاى پاكيزه‏اى كه روزيتان كرده‏ايم بخوريد و بر ما ستم نكردند ليكن بر خودشان ستم مى‏كردند (۱۶۰)

وَقَطَّعْنَاهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أَسْبَاطًا أُمَمًا وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى إِذِ اسْتَسْقَاهُ قَوْمُهُ أَنِ اضْرِب بِّعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَأَنزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى كُلُواْ مِن طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿۱۶۰﴾

و [ياد كن] هنگامى را كه بديشان گفته شد در اين شهر سكونت گزينيد و از آن هر جا كه خواستيد بخوريد و بگوييد [خداوندا] گناهان ما را فرو ريز و سجده‏كنان از دروازه [شهر] درآييد تا گناهان شما را بر شما ببخشاييم [و] به زودى بر [اجر] نيكوكاران بيفزاييم (۱۶۱)

وَإِذْ قِيلَ لَهُمُ اسْكُنُواْ هَذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُواْ مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُولُواْ حِطَّةٌ وَادْخُلُواْ الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيئَاتِكُمْ سَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ ﴿۱۶۱﴾

پس كسانى از آنان كه ستم كردند سخنى را كه به ايشان گفته شده بود به سخن ديگرى تبديل كردند پس به سزاى آنكه ستم مى‏ورزيدند عذابى از آسمان بر آنان فرو فرستاديم (۱۶۲)

فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُواْ يَظْلِمُونَ ﴿۱۶۲﴾

و از اهالى آن شهرى كه كنار دريا بود از ايشان جويا شو آنگاه كه به [حكم] روز شنبه تجاوز مى‏كردند آنگاه كه روز شنبه آنان ماهيهايشان روى آب مى‏آمدند و روزهاى غير شنبه به سوى آنان نمى‏آمدند اين گونه ما آنان را به سبب آنكه نافرمانى مى‏كردند مى‏آزموديم (۱۶۳)

واَسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لاَ يَسْبِتُونَ لاَ تَأْتِيهِمْ كَذَلِكَ نَبْلُوهُم بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ ﴿۱۶۳﴾

و آنگاه كه گروهى از ايشان گفتند براى چه قومى را كه خدا هلاك‏كننده ايشان است‏يا آنان را به عذابى سخت عذاب خواهد كرد پند مى‏دهيد گفتند تا معذرتى پيش پروردگارتان باشد و شايد كه آنان پرهيزگارى كنند (۱۶۴)

وَإِذَ قَالَتْ أُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا اللّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا قَالُواْ مَعْذِرَةً إِلَى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿۱۶۴﴾

پس هنگامى كه آنچه را بدان تذكر داده شده بودند از ياد بردند كسانى را كه از [كار] بد باز مى‏داشتند نجات داديم و كسانى را كه ستم كردند به سزاى آنكه نافرمانى مى‏كردند به عذابى شديد گرفتار كرديم (۱۶۵)

فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِ أَنجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُواْ بِعَذَابٍ بَئِيسٍ بِمَا كَانُواْ يَفْسُقُونَ ﴿۱۶۵﴾

و چون از آنچه از آن نهى شده بودند سرپيچى كردند به آنان گفتيم بوزينگانى رانده‏شده باشيد (۱۶۶)

فَلَمَّا عَتَوْاْ عَن مَّا نُهُواْ عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُونُواْ قِرَدَةً خَاسِئِينَ ﴿۱۶۶﴾

و [ياد كن] هنگامى را كه پروردگارت اعلام داشت كه تا روز قيامت بر آنان [=يهوديان] كسانى را خواهد گماشت كه بديشان عذاب سخت بچشانند آرى پروردگار تو زودكيفر است و همو آمرزنده بسيار مهربان است (۱۶۷)

وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَن يَسُومُهُمْ سُوءَ الْعَذَابِ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿۱۶۷﴾

و آنان را در زمين به صورت گروه‏هايى پراكنده ساختيم برخى از آنان درستكارند و برخى از آنان جز اينند و آنها را به خوشيها و ناخوشيها آزموديم باشد كه ايشان بازگردند (۱۶۸)

وَقَطَّعْنَاهُمْ فِي الأَرْضِ أُمَمًا مِّنْهُمُ الصَّالِحُونَ وَمِنْهُمْ دُونَ ذَلِكَ وَبَلَوْنَاهُمْ بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿۱۶۸﴾

آنگاه بعد از آنان جانشينانى وارث كتاب [آسمانى] شدند كه متاع اين دنياى پست را مى‏گيرند و مى‏گويند بخشيده خواهيم شد و اگر متاعى مانند آن به ايشان برسد [باز] آن را مى‏ستانند آيا از آنان پيمان كتاب [آسمانى] گرفته نشده كه جز به حق نسبت به خدا سخن نگويند با اينكه آنچه را كه در آن [كتاب] است آموخته‏اند و سراى آخرت براى كسانى كه پروا پيشه مى‏كنند بهتر است آيا باز تعقل نمى‏كنيد (۱۶۹)

فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُواْ الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَذَا الأدْنَى وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَاقُ الْكِتَابِ أَن لاَّ يِقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقَّ وَدَرَسُواْ مَا فِيهِ وَالدَّارُ الآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ ﴿۱۶۹﴾

و كسانى كه به كتاب [آسمانى] چنگ درمى‏زنند و نماز برپا داشته‏اند [بدانند كه] ما اجر درستكاران را تباه نخواهيم كرد (۱۷۰)

وَالَّذِينَ يُمَسَّكُونَ بِالْكِتَابِ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ إِنَّا لاَ نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ ﴿۱۷۰﴾

و [ياد كن] هنگامى را كه كوه [طور] را بر فرازشان سايبان‏آسا برافراشتيم و چنان پنداشتند كه [كوه] بر سرشان فرو خواهد افتاد [و گفتيم] آنچه را كه به شما داده‏ايم به جد و جهد بگيريد و آنچه را در آن است به ياد داشته باشيد شايد كه پرهيزگار شويد (۱۷۱)

وَإِذ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَظَنُّواْ أَنَّهُ وَاقِعٌ بِهِمْ خُذُواْ مَا آتَيْنَاكُم بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ﴿۱۷۱﴾

و هنگامى را كه پروردگارت از پشت فرزندان آدم ذريه آنان را برگرفت و ايشان را بر خودشان گواه ساخت كه آيا پروردگار شما نيستم گفتند چرا گواهى داديم تا مبادا روز قيامت بگوييد ما از اين [امر] غافل بوديم (۱۷۲)

وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُواْ بَلَى شَهِدْنَا أَن تَقُولُواْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ ﴿۱۷۲﴾

يا بگوييد پدران ما پيش از اين مشرك بوده‏اند و ما فرزندانى پس از ايشان بوديم آيا ما را به خاطر آنچه باطل‏انديشان انجام داده‏اند هلاك مى‏كنى (۱۷۳)

أَوْ تَقُولُواْ إِنَّمَا أَشْرَكَ آبَاؤُنَا مِن قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّن بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ ﴿۱۷۳﴾

و اينگونه آيات [خود] را به تفصيل بيان مى‏كنيم و باشد كه آنان [به سوى حق] بازگردند (۱۷۴)

وَكَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿۱۷۴﴾

و خبر آن كس را كه آيات خود را به او داده بوديم براى آنان بخوان كه از آن عارى گشت آنگاه شيطان او را دنبال كرد و از گمراهان شد (۱۷۵)

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِيَ آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ ﴿۱۷۵﴾

و اگر مى‏خواستيم قدر او را به وسيله آن [آيات] بالا مى‏برديم اما او به زمين [=دنيا] گراييد و از هواى نفس خود پيروى كرد از اين رو داستانش چون داستان سگ است [كه] اگر بر آن حمله‏ور شوى زبان از كام برآورد و اگر آن را رها كنى [باز هم] زبان از كام برآورد اين مثل آن گروهى است كه آيات ما را تكذيب كردند پس اين داستان را [براى آنان] حكايت كن شايد كه آنان بينديشند (۱۷۶)

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِن تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث ذَّلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ﴿۱۷۶﴾

چه زشت است داستان گروهى كه آيات ما را تكذيب و به خود ستم مى‏نمودند (۱۷۷)

سَاء مَثَلًا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا وَأَنفُسَهُمْ كَانُواْ يَظْلِمُونَ ﴿۱۷۷﴾

هر كه را خدا هدايت كند او راه‏يافته است و كسانى را كه گمراه نمايد آنان خود زيانكارانند (۱۷۸)

مَن يَهْدِ اللّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي وَمَن يُضْلِلْ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ﴿۱۷۸﴾

و در حقيقت بسيارى از جنيان و آدميان را براى دوزخ آفريده‏ايم [چرا كه] دلهايى دارند كه با آن [حقايق را] دريافت نمى‏كنند و چشمانى دارند كه با آنها نمى‏بينند و گوشهايى دارند كه با آنها نمى‏شنوند آنان همانند چهارپايان بلكه گمراه‏ترند [آرى] آنها همان غافل‏ماندگانند (۱۷۹)

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لاَّ يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ يَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ ﴿۱۷۹﴾

و نامهاى نيكو به خدا اختصاص دارد پس او را با آنها بخوانيد و كسانى را كه در مورد نامهاى او به كژى مى‏گرايند رها كنيد زودا كه به [سزاى] آنچه انجام مى‏دادند كيفر خواهند يافت (۱۸۰)

وَلِلّهِ الأَسْمَاء الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُواْ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَآئِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴿۱۸۰﴾

و از ميان كسانى كه آفريده‏ايم گروهى هستند كه به حق هدايت مى‏كنند و به حق داورى مى‏نمايند (۱۸۱)

وَمِمَّنْ خَلَقْنَا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِهِ يَعْدِلُونَ ﴿۱۸۱﴾

و كسانى كه آيات ما را تكذيب كردند به تدريج از جايى كه نمى‏دانند گريبانشان را خواهيم گرفت (۱۸۲)

وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لاَ يَعْلَمُونَ ﴿۱۸۲﴾

و به آنان مهلت مى‏دهم كه تدبير من استوار است (۱۸۳)

وَأُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ ﴿۱۸۳﴾

آيا نينديشيده‏اند كه همنشين آنان هيچ جنونى ندارد او جز هشداردهنده‏اى آشكار نيست (۱۸۴)

أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُواْ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلاَّ نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿۱۸۴﴾

آيا در ملكوت آسمانها و زمين و هر چيزى كه خدا آفريده است ننگريسته‏اند و اينكه شايد هنگام مرگشان نزديك شده باشد پس به كدام سخن بعد از قرآن ايمان مى‏آورند (۱۸۵)

أَوَلَمْ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّهُ مِن شَيْءٍ وَأَنْ عَسَى أَن يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ ﴿۱۸۵﴾

هر كه را خداوند گمراه كند براى او هيچ رهبرى نيست و آنان را در طغيانشان سرگردان وا مى‏گذارد (۱۸۶)

مَن يُضْلِلِ اللّهُ فَلاَ هَادِيَ لَهُ وَيَذَرُهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ ﴿۱۸۶﴾

از تو در باره قيامت مى‏پرسند [كه] وقوع آن چه وقت است بگو علم آن تنها نزد پروردگار من است جز او [هيچ كس] آن را به موقع خود آشكار نمى‏گرداند [اين حادثه] بر آسمانها و زمين گران است جز ناگهان به شما نمى‏رسد [باز] از تو مى‏پرسند گويا تو از [زمان وقوع] آن آگاهى بگو علم آن تنها نزد خداست ولى بيشتر مردم نمى‏دانند (۱۸۷)

يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّي لاَ يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَا إِلاَّ هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لاَ تَأْتِيكُمْ إِلاَّ بَغْتَةً يَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ اللّهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يَعْلَمُونَ ﴿۱۸۷﴾

بگو جز آنچه خدا بخواهد براى خودم اختيار سود و زيانى ندارم و اگر غيب مى‏دانستم قطعا خير بيشترى مى‏اندوختم و هرگز به من آسيبى نمى‏رسيد من جز بيم‏دهنده و بشارتگر براى گروهى كه ايمان مى‏آورند نيستم (۱۸۸)

قُل لاَّ أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلاَ ضَرًّا إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاَسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَاْ إِلاَّ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿۱۸۸﴾

اوست آن كس كه شما را از نفس واحدى آفريد و جفت وى را از آن پديد آورد تا بدان آرام گيرد پس چون [آدم] با او [حوا] درآميخت باردار شد بارى سبك و [چندى] با آن [بار سبك] گذرانيد و چون سنگين‏بار شد خدا پروردگار خود را خواندند كه اگر به ما [فرزندى] شايسته عطا كنى قطعا از سپاسگزاران خواهيم بود (۱۸۹)

هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَت دَّعَوَا اللّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ ﴿۱۸۹﴾

و چون به آن دو [فرزندى] شايسته داد در آنچه [خدا] به ايشان داده بود براى او شريكانى قرار دادند و خدا از آنچه [با او] شريك مى‏گردانند برتر است (۱۹۰)

فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلاَ لَهُ شُرَكَاء فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿۱۹۰﴾

آيا موجوداتى را [با او] شريك مى‏گردانند كه چيزى را نمى‏آفرينند و خودشان مخلوقند (۱۹۱)

أَيُشْرِكُونَ مَا لاَ يَخْلُقُ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ ﴿۱۹۱﴾

و نمى‏توانند آنان را يارى كنند و نه خويشتن را يارى دهند (۱۹۲)

وَلاَ يَسْتَطِيعُونَ لَهُمْ نَصْرًا وَلاَ أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ ﴿۱۹۲﴾

و اگر آنها را به [راه] هدايت فراخوانيد از شما پيروى نمى‏كنند چه آنها را بخوانيد يا خاموش بمانيد براى شما يكسان است (۱۹۳)

وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدَى لاَ يَتَّبِعُوكُمْ سَوَاء عَلَيْكُمْ أَدَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنتُمْ صَامِتُونَ ﴿۱۹۳﴾

در حقيقت كسانى را كه به جاى خدا مى‏خوانيد بندگانى امثال شما هستند پس آنها را [در گرفتاريها] بخوانيد اگر راست مى‏گوييد بايد شما را اجابت كنند (۱۹۴)

إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُكُمْ فَادْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُواْ لَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ﴿۱۹۴﴾

آيا آنها پاهايى دارند كه با آن راه بروند يا دستهايى دارند كه با آن كارى انجام دهند يا چشمهايى دارند كه با آن بنگرند يا گوشهايى دارند كه با آن بشنوند بگو شريكان خود را بخوانيد سپس در باره من حيله به كار بريد و مرا مهلت مدهيد (۱۹۵)

أَلَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يُبْصِرُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا قُلِ ادْعُواْ شُرَكَاءكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلاَ تُنظِرُونِ ﴿۱۹۵﴾

بى‏ترديد سرور من آن خدايى است كه قرآن را فرو فرستاده و همو دوستدار شايستگان است (۱۹۶)

إِنَّ وَلِيِّيَ اللّهُ الَّذِي نَزَّلَ الْكِتَابَ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ ﴿۱۹۶﴾

و كسانى را كه به جاى او مى‏خوانيد نمى‏توانند شما را يارى كنند و نه خويشتن را يارى دهند (۱۹۷)

وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِ لاَ يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَكُمْ وَلآ أَنفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ ﴿۱۹۷﴾

و اگر آنها را به [راه] هدايت فرا خوانيد نمى‏شنوند و آنها را مى‏بينى كه به سوى تو مى‏نگرند در حالى كه نمى‏بينند (۱۹۸)

وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدَى لاَ يَسْمَعُواْ وَتَرَاهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ وَهُمْ لاَ يُبْصِرُونَ ﴿۱۹۸﴾

گذشت پيشه كن و به [كار] پسنديده فرمان ده و از نادانان رخ برتاب (۱۹۹)

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ ﴿۱۹۹﴾

و اگر از شيطان وسوسه‏اى به تو رسد به خدا پناه بر زيرا كه او شنواى داناست (۲۰۰)

وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۲۰۰﴾

در حقيقت كسانى كه [از خدا] پروا دارند چون وسوسه‏اى از جانب شيطان بديشان رسد [خدا را] به ياد آورند و بناگاه بينا شوند (۲۰۱)

إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَواْ إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِّنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ ﴿۲۰۱﴾

و يارانشان آنان را به گمراهى مى‏كشانند و كوتاهى نمى‏كنند (۲۰۲)

وَإِخْوَانُهُمْ يَمُدُّونَهُمْ فِي الْغَيِّ ثُمَّ لاَ يُقْصِرُونَ ﴿۲۰۲﴾

و هر گاه براى آنان آياتى نياورى مى‏گويند چرا آن را خود برنگزيدى بگو من فقط آنچه را كه از پروردگارم به من وحى مى‏شود پيروى مى‏كنم اين [قرآن] رهنمودى است از جانب پروردگار شما و براى گروهى كه ايمان مى‏آورند هدايت و رحمتى است (۲۰۳)

وَإِذَا لَمْ تَأْتِهِم بِآيَةٍ قَالُواْ لَوْلاَ اجْتَبَيْتَهَا قُلْ إِنَّمَا أَتَّبِعُ مَا يِوحَى إِلَيَّ مِن رَّبِّي هَذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿۲۰۳﴾

و چون قرآن خوانده شود گوش بدان فرا داريد و خاموش مانيد اميد كه بر شما رحمت آيد (۲۰۴)

وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿۲۰۴﴾

و در دل خويش پروردگارت را بامدادان و شامگاهان با تضرع و ترس بى‏صداى بلند ياد كن و از غافلان مباش (۲۰۵)

وَاذْكُر رَّبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَخِيفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالآصَالِ وَلاَ تَكُن مِّنَ الْغَافِلِينَ ﴿۲۰۵﴾

به يقين كسانى كه نزد پروردگار تو هستند از پرستش او تكبر نمى‏ورزند و او را به پاكى مى‏ستايند و براى او سجده مى‏كنند (۲۰۶)

إِنَّ الَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لاَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ يَسْجُدُونَ ﴿۲۰۶﴾

الأنفال

قسمت اول

قسمت دوم

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خداوند رحمتگر مهربان

[اى پيامبر] از تو در باره غنايم جنگى مى‏پرسند بگو غنايم جنگى اختصاص به خدا و فرستاده [او] دارد پس از خدا پروا داريد و با يكديگر سازش نماييد و اگر ايمان داريد از خدا و پيامبرش اطاعت كنيد (۱)

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الأَنفَالِ قُلِ الأَنفَالُ لِلّهِ وَالرَّسُولِ فَاتَّقُواْ اللّهَ وَأَصْلِحُواْ ذَاتَ بِيْنِكُمْ وَأَطِيعُواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿۱﴾

مؤمنان همان كسانى‏اند كه چون خدا ياد شود دلهايشان بترسد و چون آيات او بر آنان خوانده شود بر ايمانشان بيفزايد و بر پروردگار خود توكل مى‏كنند (۲)

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ﴿۲﴾

همانان كه نماز را به پا مى‏دارند و از آنچه به ايشان روزى داده‏ايم انفاق مى‏كنند (۳)

الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ ﴿۳﴾

آنان هستند كه حقا مؤمنند براى آنان نزد پروردگارشان درجات و آمرزش و روزى نيكو خواهد بود (۴)

أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ ﴿۴﴾

همان گونه كه پروردگارت تو را از خانه‏ات به حق بيرون آورد و حال آنكه دسته‏اى از مؤمنان سخت كراهت داشتند (۵)

كَمَا أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِن بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَإِنَّ فَرِيقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكَارِهُونَ ﴿۵﴾

با تو در باره حق بعد از آنكه روشن گرديد مجادله مى‏كنند گويى كه آنان را به سوى مرگ مى‏رانند و ايشان [بدان] مى‏نگرند (۶)

يُجَادِلُونَكَ فِي الْحَقِّ بَعْدَ مَا تَبَيَّنَ كَأَنَّمَا يُسَاقُونَ إِلَى الْمَوْتِ وَهُمْ يَنظُرُونَ ﴿۶﴾

و [به ياد آوريد] هنگامى را كه خدا يكى از دو دسته [كاروان تجارتى قريش يا سپاه ابوسفيان] را به شما وعده داد كه از آن شما باشد و شما دوست داشتيد كه دسته بى‏سلاح براى شما باشد و[لى] خدا مى‏خواست‏حق [=اسلام] را با كلمات خود ثابت و كافران را ريشه‏كن كند (۷)

وَإِذْ يَعِدُكُمُ اللّهُ إِحْدَى الطَّائِفَتِيْنِ أَنَّهَا لَكُمْ وَتَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذَاتِ الشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ وَيُرِيدُ اللّهُ أَن يُحِقَّ الحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَيَقْطَعَ دَابِرَ الْكَافِرِينَ ﴿۷﴾

تا حق را ثابت و باطل را نابود گرداند هر چند بزهكاران خوش نداشته باشند (۸)

لِيُحِقَّ الْحَقَّ وَيُبْطِلَ الْبَاطِلَ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ ﴿۸﴾

[به ياد آوريد] زمانى را كه پروردگار خود را به فرياد مى‏طلبيديد پس دعاى شما را اجابت كرد كه من شما را با هزار فرشته پياپى يارى خواهم كرد (۹)

إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلْفٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُرْدِفِينَ ﴿۹﴾

و اين [وعده] را خداوند جز نويدى [براى شما] قرار نداد و تا آنكه دلهاى شما بدان اطمينان يابد و پيروزى جز از نزد خدا نيست كه خدا شكست ناپذير [و] حكيم است (۱۰)

وَمَا جَعَلَهُ اللّهُ إِلاَّ بُشْرَى وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿۱۰﴾

[به ياد آوريد] هنگامى را كه [خدا] خواب سبك آرامش‏بخشى كه از جانب او بود بر شما مسلط ساخت و از آسمان بارانى بر شما فرو ريزانيد تا شما را با آن پاك گرداند و وسوسه شيطان را از شما بزدايد و دلهايتان را محكم سازد و گامهايتان را بدان استوار دارد (۱۱)

إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِّنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُم مِّن السَّمَاء مَاء لِّيُطَهِّرَكُم بِهِ وَيُذْهِبَ عَنكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلَى قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ الأَقْدَامَ ﴿۱۱﴾

هنگامى كه پروردگارت به فرشتگان وحى مى ‏كرد كه من با شما هستم پس كسانى را كه ايمان آورده ‏اند ثابت‏قدم بداريد به زودى در دل كافران وحشت‏خواهم افكند پس فراز گردنها را بزنيد و همه سرانگشتانشان را قلم كنيد (۱۲)

إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلآئِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُواْ الَّذِينَ آمَنُواْ سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُواْ الرَّعْبَ فَاضْرِبُواْ فَوْقَ الأَعْنَاقِ وَاضْرِبُواْ مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍ ﴿۱۲﴾

اين [كيفر] بدان سبب است كه آنان با خدا و پيامبر او به مخالفت برخاستند و هر كس با خدا و پيامبر او به مخالفت برخيزد قطعا خدا سخت‏كيفر است (۱۳)

ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ شَآقُّواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَمَن يُشَاقِقِ اللّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ اللّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿۱۳﴾

اين [عذاب دنيا] را بچشيد و [بدانيد كه] براى كافران عذاب آتش خواهد بود (۱۴)

ذَلِكُمْ فَذُوقُوهُ وَأَنَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابَ النَّارِ ﴿۱۴﴾

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد هر گاه [در ميدان نبرد] به كافران برخورد كرديد كه [به سوى شما] روى مى‏آورند به آنان پشت مكنيد (۱۵)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُواْ زَحْفًا فَلاَ تُوَلُّوهُمُ الأَدْبَارَ ﴿۱۵﴾

و هر كه در آن هنگام به آنان پشت كند مگر آنكه [هدفش] كناره‏گيرى براى نبردى [مجدد] يا پيوستن به جمعى [ديگر از همرزمانش] باشد قطعا به خشم خدا گرفتار خواهد شد و جايگاهش دوزخ است و چه بد سرانجامى است (۱۶)

وَمَن يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلاَّ مُتَحَرِّفًا لِّقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَى فِئَةٍ فَقَدْ بَاء بِغَضَبٍ مِّنَ اللّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿۱۶﴾

و شما آنان را نكشتيد بلكه خدا آنان را كشت و چون [ريگ به سوى آنان] افكندى تو نيفكندى بلكه خدا افكند [آرى خدا چنين كرد تا كافران را مغلوب كند] و بدين وسيله مؤمنان را به آزمايشى نيكو بيازمايد قطعا خدا شنواى داناست (۱۷)

فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَكِنَّ اللّهَ قَتَلَهُمْ وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَكِنَّ اللّهَ رَمَى وَلِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلاء حَسَنًا إِنَّ اللّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۱۷﴾

[ماجرا] اين بود و [بدانيد كه] خدا نيرنگ كافران را سست مى‏گرداند (۱۸)

ذَلِكُمْ وَأَنَّ اللّهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكَافِرِينَ ﴿۱۸﴾

[اى مشركان] اگر شما پيروزى [حق] را مى‏طلبيد اينك پيروزى به سراغ شما آمد [و اسلام پيروز شد] و اگر [از دشمنى] بازايستيد آن براى شما بهتر است و اگر [به جنگ] برگرديد ما هم بر مى‏گرديم و [بدانيد] كه گروه شما هر چند زياد باشد هرگز از شما چيزى را دفع نتوانند كرد و خداست كه با مؤمنان است (۱۹)

إِن تَسْتَفْتِحُواْ فَقَدْ جَاءكُمُ الْفَتْحُ وَإِن تَنتَهُواْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَإِن تَعُودُواْ نَعُدْ وَلَن تُغْنِيَ عَنكُمْ فِئَتُكُمْ شَيْئًا وَلَوْ كَثُرَتْ وَأَنَّ اللّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۹﴾

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد خدا و فرستاده او را فرمان بريد و از او روى برنتابيد در حالى كه [سخنان او را] مى‏شنويد (۲۰)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَلاَ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَأَنتُمْ تَسْمَعُونَ ﴿۲۰﴾

و مانند كسانى مباشيد كه گفتند شنيديم در حالى كه نمى‏شنيدند (۲۱)

وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّذِينَ قَالُوا سَمِعْنَا وَهُمْ لاَ يَسْمَعُونَ ﴿۲۱﴾

قطعا بدترين جنبندگان نزد خدا كران و لالانى‏اند كه نمى‏انديشند (۲۲)

إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لاَ يَعْقِلُونَ ﴿۲۲﴾

و اگر خدا در آنان خيرى مى‏يافت قطعا شنوايشان مى‏ساخت و اگر آنان را شنوا مى‏كرد حتما باز به حال اعراض روى برمى‏تافتند (۲۳)

وَلَوْ عَلِمَ اللّهُ فِيهِمْ خَيْرًا لَّأسْمَعَهُمْ وَلَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّواْ وَّهُم مُّعْرِضُونَ ﴿۲۳﴾

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد چون خدا و پيامبر شما را به چيزى فرا خواندند كه به شما حيات مى‏بخشد آنان را اجابت كنيد و بدانيد كه خدا ميان آدمى و دلش حايل مى‏گردد و هم در نزد او محشور خواهيد شد (۲۴)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿۲۴﴾

و از فتنه‏اى كه تنها به ستمكاران شما نمى‏رسد بترسيد و بدانيد كه خدا سخت‏كيفر است (۲۵)

وَاتَّقُواْ فِتْنَةً لاَّ تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنكُمْ خَآصَّةً وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿۲۵﴾

و به ياد آوريد هنگامى را كه شما در زمين گروهى اندك و مستضعف بوديد مى ترسيديد مردم شما را بربايند پس [خدا] به شما پناه داد و شما را به يارى خود نيرومند گردانيد و از چيزهاى پاك به شما روزى داد باشد كه سپاسگزارى كنيد (۲۶)

وَاذْكُرُواْ إِذْ أَنتُمْ قَلِيلٌ مُّسْتَضْعَفُونَ فِي الأَرْضِ تَخَافُونَ أَن يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَآوَاكُمْ وَأَيَّدَكُم بِنَصْرِهِ وَرَزَقَكُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿۲۶﴾

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد به خدا و پيامبر او خيانت مكنيد و [نيز] در امانتهاى خود خيانت نورزيد و خود مى‏دانيد [كه نبايد خيانت كرد] (۲۷)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَخُونُواْ اللّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۲۷﴾

و بدانيد كه اموال و فرزندان شما [وسيله] آزمايش [شما] هستند و خداست كه نزد او پاداشى بزرگ است (۲۸)

وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلاَدُكُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿۲۸﴾

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد اگر از خدا پروا داريد براى شما [نيروى] تشخيص [حق از باطل] قرار مى‏دهد و گناهانتان را از شما مى‏زدايد و شما را مى‏آمرزد و خدا داراى بخشش بزرگ است (۲۹)

يِا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إَن تَتَّقُواْ اللّهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَانًا وَيُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ﴿۲۹﴾

و [ياد كن] هنگامى را كه كافران در باره تو نيرنگ مى‏كردند تا تو را به بند كشند يا بكشند يا [از مكه] اخراج كنند و نيرنگ مى‏زدند و خدا تدبير مى‏كرد و خدا بهترين تدبيركنندگان است (۳۰)

وَإِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُواْ لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ اللّهُ وَاللّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ ﴿۳۰﴾

و چون آيات ما بر آنان خوانده شود مى‏گويند به خوبى شنيديم اگر مى‏خواستيم قطعا ما نيز همانند اين را مى‏گفتيم اين جز افسانه‏هاى پيشينيان نيست (۳۱)

وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا قَالُواْ قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاء لَقُلْنَا مِثْلَ هَذَا إِنْ هَذَا إِلاَّ أَسَاطِيرُ الأوَّلِينَ ﴿۳۱﴾

و [ياد كن] هنگامى را كه گفتند خدايا اگر اين [كتاب] همان حق از جانب توست پس بر ما از آسمان سنگهايى بباران يا عذابى دردناك بر سر ما بياور (۳۲)

وَإِذْ قَالُواْ اللَّهُمَّ إِن كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِندِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِّنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿۳۲﴾

و[لى] تا تو در ميان آنان هستى خدا بر آن نيست كه ايشان را عذاب كند و تا آنان طلب آمرزش مى‏كنند خدا عذاب‏كننده ايشان نخواهد بود (۳۳)

وَمَا كَانَ اللّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ﴿۳۳﴾

چرا خدا [در آخرت] عذابشان نكند با اينكه آنان [مردم را] از [زيارت] مسجدالحرام باز مى‏دارند در حالى كه ايشان سرپرست آن نباشند چرا كه سرپرست آن جز پرهيزگاران نيستند ولى بيشترشان نمى‏دانند (۳۴)

وَمَا لَهُمْ أَلاَّ يُعَذِّبَهُمُ اللّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُواْ أَوْلِيَاءهُ إِنْ أَوْلِيَآؤُهُ إِلاَّ الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ ﴿۳۴﴾

و نمازشان در خانه [خدا] جز سوت كشيدن و كف زدن نبود پس به سزاى آنكه كفر مى‏ورزيديد اين عذاب را بچشيد (۳۵)

وَمَا كَانَ صَلاَتُهُمْ عِندَ الْبَيْتِ إِلاَّ مُكَاء وَتَصْدِيَةً فَذُوقُواْ الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿۳۵﴾

بى‏گمان كسانى كه كفر ورزيدند اموال خود را خرج مى‏كنند تا [مردم را] از راه خدا بازدارند پس به زودى [همه] آن را خرج مى‏كنند و آنگاه حسرتى بر آنان خواهد گشت‏سپس مغلوب مى‏شوند و كسانى كه كفر ورزيدند به سوى دوزخ گردآورده خواهند شد (۳۶)

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّواْ عَن سَبِيلِ اللّهِ فَسَيُنفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُواْ إِلَى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ ﴿۳۶﴾

تا خدا ناپاك را از پاك جدا كند و ناپاكها را روى يكديگر نهد و همه را متراكم كند آنگاه در جهنم قرار دهد اينان همان زيانكارانند (۳۷)

لِيَمِيزَ اللّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلَىَ بَعْضٍ فَيَرْكُمَهُ جَمِيعًا فَيَجْعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ أُوْلَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ﴿۳۷﴾

به كسانى كه كفر ورزيده‏اند بگو اگر بازايستند آنچه گذشته است برايشان آمرزيده مى‏شود و اگر بازگردند به يقين سنت [خدا در مورد] پيشينيان گذشت (۳۸)

قُل لِلَّذِينَ كَفَرُواْ إِن يَنتَهُواْ يُغَفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ وَإِنْ يَعُودُواْ فَقَدْ مَضَتْ سُنَّةُ الأَوَّلِينِ ﴿۳۸﴾

و با آنان بجنگيد تا فتنه‏اى بر جاى نماند و دين يكسره از آن خدا گردد پس اگر [از كفر] بازايستند قطعا خدا به آنچه انجام مى‏دهند بيناست (۳۹)

وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلّه فَإِنِ انتَهَوْاْ فَإِنَّ اللّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۳۹﴾

و اگر روى برتافتند پس بدانيد كه خدا سرور شماست چه نيكو سرور و چه نيكو ياورى است (۴۰)

وَإِن تَوَلَّوْاْ فَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ مَوْلاَكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ ﴿۴۰﴾

و بدانيد كه هر چيزى را به غنيمت گرفتيد يك پنجم آن براى خدا و پيامبر و براى خويشاوندان [او] و يتيمان و بينوايان و در راه‏ماندگان است اگر به خدا و آنچه بر بنده خود در روز جدايى [حق از باطل] روزى كه آن دو گروه با هم روبرو شدند نازل كرديم ايمان آورده‏ايد و خدا بر هر چيزى تواناست (۴۱)

وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَيْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ إِن كُنتُمْ آمَنتُمْ بِاللّهِ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۴۱﴾

آنگاه كه شما بر دامنه نزديكتر [كوه] بوديد و آنان در دامنه دورتر [كوه ] و سواران [دشمن] پايين‏تر از شما [موضع گرفته] بودند و اگر با يكديگر وعده گذارده بوديد قطعا در وعده‏گاه خود اختلاف مى‏كرديد ولى [چنين شد] تا خداوند كارى را كه انجام‏شدنى بود به انجام رساند [و] تا كسى كه [بايد] هلاك شود با دليلى روشن هلاك گردد و كسى كه [بايد] زنده شود با دليلى واضح زنده بماند و خداست كه در حقيقت‏شنواى داناست (۴۲)

إِذْ أَنتُم بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيَا وَهُم بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوَى وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنكُمْ وَلَوْ تَوَاعَدتَّمْ لاَخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعَادِ وَلَكِن لِّيَقْضِيَ اللّهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا لِّيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَن بَيِّنَةٍ وَيَحْيَى مَنْ حَيَّ عَن بَيِّنَةٍ وَإِنَّ اللّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۴۲﴾

[اى پيامبر ياد كن] آنگاه را كه خداوند آنان [=سپاه دشمن] را در خوابت به تو اندك نشان داد و اگر ايشان را به تو بسيار نشان مى‏داد قطعا سست مى‏شديد و حتما در كار [جهاد] منازعه مى‏كرديد ولى خدا شما را به سلامت داشت چرا كه او به راز دلها داناست (۴۳)

إِذْ يُرِيكَهُمُ اللّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلًا وَلَوْ أَرَاكَهُمْ كَثِيرًا لَّفَشِلْتُمْ وَلَتَنَازَعْتُمْ فِي الأَمْرِ وَلَكِنَّ اللّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۴۳﴾

و آنگاه كه چون با هم برخورد كرديد آنان را در ديدگان شما اندك جلوه داد و شما را [نيز] در ديدگان آنان كم نمودار ساخت تا خداوند كارى را كه انجام‏شدنى بود تحقق بخشد و كارها به سوى خدا بازگردانده مى‏شود (۴۴)

وَإِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًا وَيُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللّهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا وَإِلَى اللّهِ تُرْجَعُ الأمُورُ ﴿۴۴﴾

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد چون با گروهى برخورد مى‏كنيد پايدارى ورزيد و خدا را بسيار ياد كنيد باشد كه رستگار شويد (۴۵)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُواْ وَاذْكُرُواْ اللّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلَحُونَ ﴿۴۵﴾

و از خدا و پيامبرش اطاعت كنيد و با هم نزاع مكنيد كه سست‏شويد و مهابت‏شما از بين برود و صبر كنيد كه خدا با شكيبايان است (۴۶)

وَأَطِيعُواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَلاَ تَنَازَعُواْ فَتَفْشَلُواْ وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُواْ إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ﴿۴۶﴾

و مانند كسانى مباشيد كه از خانه‏هايشان با حالت‏سرمستى و به صرف نمايش به مردم خارج شدند و [مردم را] از راه خدا باز مى‏داشتند و خدا به آنچه مى‏كنند احاطه دارد (۴۷)

وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّذِينَ خَرَجُواْ مِن دِيَارِهِم بَطَرًا وَرِئَاء النَّاسِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللّهِ وَاللّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ ﴿۴۷﴾

و [ياد كن] هنگامى را كه شيطان اعمال آنان را برايشان بياراست و گفت امروز هيچ كس از مردم بر شما پيروز نخواهد شد و من پناه شما هستم پس هنگامى كه دو گروه يكديگر را ديدند [شيطان] به عقب برگشت و گفت من از شما بيزارم من چيزى را مى‏بينم كه شما نمى‏بينيد من از خدا بيمناكم و خدا سخت‏كيفر است (۴۸)

وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ وَقَالَ لاَ غَالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَإِنِّي جَارٌ لَّكُمْ فَلَمَّا تَرَاءتِ الْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَى عَقِبَيْهِ وَقَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِّنكُمْ إِنِّي أَرَى مَا لاَ تَرَوْنَ إِنِّيَ أَخَافُ اللّهَ وَاللّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿۴۸﴾

آنگاه كه منافقان و كسانى كه در دلهايشان بيمارى بود مى‏گفتند اينان [=مؤمنان] را دينشان فريفته است و هر كس بر خدا توكل كند [بداند كه] در حقيقت‏خدا شكست‏ناپذير حكيم است (۴۹)

إِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ غَرَّ هَؤُلاء دِينُهُمْ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ فَإِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿۴۹﴾

و اگر ببينى آنگاه كه فرشتگان جان كافران را مى‏ستانند بر چهره و پشت آنان مى‏زنند و [گويند] عذاب سوزان را بچشيد (۵۰)

وَلَوْ تَرَى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُواْ الْمَلآئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَارَهُمْ وَذُوقُواْ عَذَابَ الْحَرِيقِ ﴿۵۰﴾

اين [كيفر] دستاوردهاى پيشين شماست و [گر نه] خدا بر بندگان [خود] ستمكار نيست (۵۱)

ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللّهَ لَيْسَ بِظَلاَّمٍ لِّلْعَبِيدِ ﴿۵۱﴾

[رفتارشان] مانند رفتار خاندان فرعون و كسانى است كه پيش از آنان بودند به آيات خدا كفر ورزيدند پس خدا به [سزاى] گناهانشان گرفتارشان كرد آرى خدا نيرومند سخت‏كيفر است (۵۲)

كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَفَرُواْ بِآيَاتِ اللّهِ فَأَخَذَهُمُ اللّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿۵۲﴾

اين [كيفر] بدان سبب است كه خداوند نعمتى را كه بر قومى ارزانى داشته تغيير نمى‏دهد مگر آنكه آنان آنچه را در دل دارند تغيير دهند و خدا شنواى داناست (۵۳)

ذَلِكَ بِأَنَّ اللّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِّعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمْ وَأَنَّ اللّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۵۳﴾

[رفتارى] چون رفتار فرعونيان و كسانى كه پيش از آنان بودند كه آيات پروردگارشان را تكذيب كردند پس ما آنان را به [سزاى] گناهانشان هلاك و فرعونيان را غرق كرديم و همه آنان ستمكار بودند (۵۴)

كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَذَّبُواْ بآيَاتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَونَ وَكُلٌّ كَانُواْ ظَالِمِينَ ﴿۵۴﴾

بى‏ترديد بدترين جنبندگان پيش خدا كسانى‏اند كه كفر ورزيدند و ايمان نمى‏آورند (۵۵)

إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللّهِ الَّذِينَ كَفَرُواْ فَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿۵۵﴾

همانان كه از ايشان پيمان گرفتى ولى هر بار پيمان خود را مى‏شكنند و [از خدا] پروا نمى‏دارند (۵۶)

الَّذِينَ عَاهَدتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لاَ يَتَّقُونَ ﴿۵۶﴾

پس اگر در جنگ بر آنان دست‏يافتى با [عقوبت] آنان كسانى را كه در پى ايشانند تارومار كن باشد كه عبرت گيرند (۵۷)

فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِم مَّنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ﴿۵۷﴾

و اگر از گروهى بيم خيانت دارى [پيمانشان را] به سويشان بينداز [تا طرفين] به طور يكسان [بدانند كه پيمان گسسته است] زيرا خدا خائنان را دوست نمى‏دارد (۵۸)

وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَانبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاء إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ الخَائِنِينَ ﴿۵۸﴾

و زنهار كسانى كه كافر شده‏اند گمان نكنند كه پيشى جسته‏اند زيرا آنان نمى‏توانند [ما را] درمانده كنند (۵۹)

وَلاَ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَبَقُواْ إِنَّهُمْ لاَ يُعْجِزُونَ ﴿۵۹﴾

و هر چه در توان داريد از نيرو و اسبهاى آماده بسيج كنيد تا با اين [تداركات] دشمن خدا و دشمن خودتان و [دشمنان] ديگرى را جز ايشان كه شما نمى‏شناسيدشان و خدا آنان را مى‏شناسد بترسانيد و هر چيزى در راه خدا خرج كنيد پاداشش به خود شما بازگردانيده مى‏شود و بر شما ستم نخواهد رفت (۶۰)

وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ ﴿۶۰﴾

و اگر به صلح گراييدند تو [نيز] بدان گراى و بر خدا توكل نما كه او شنواى داناست (۶۱)

وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۶۱﴾

و اگر بخواهند تو را بفريبند [يارى] خدا براى تو بس است همو بود كه تو را با يارى خود و مؤمنان نيرومند گردانيد (۶۲)

وَإِن يُرِيدُواْ أَن يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللّهُ هُوَ الَّذِيَ أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَبِالْمُؤْمِنِينَ ﴿۶۲﴾

و ميان دلهايشان الفت انداخت كه اگر آنچه در روى زمين است همه را خرج مى‏كردى نمى‏توانستى ميان دلهايشان الفت برقرار كنى ولى خدا بود كه ميان آنان الفت انداخت چرا كه او تواناى حكيم است (۶۳)

وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الأَرْضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفَتْ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَكِنَّ اللّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿۶۳﴾

اى پيامبر خدا و كسانى از مؤمنان كه پيرو تواند تو را بس است (۶۴)

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللّهُ وَمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۶۴﴾

اى پيامبر مؤمنان را به جهاد برانگيز اگر از [ميان] شما بيست تن شكيبا باشند بر دويست تن چيره مى‏شوند و اگر از شما يكصد تن باشند بر هزار تن از كافران پيروز مى‏گردند چرا كه آنان قومى‏اند كه نمى‏فهمند (۶۵)

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّئَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ ﴿۶۵﴾

اكنون خدا بر شما تخفيف داده و معلوم داشت كه در شما ضعفى هست پس اگر از [ميان] شما يكصد تن شكيبا باشند بر دويست تن پيروز گردند و اگر از شما هزار تن باشند به توفيق الهى بر دو هزار تن غلبه كنند و خدا با شكيبايان است (۶۶)

الآنَ خَفَّفَ اللّهُ عَنكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفًا فَإِن يَكُن مِّنكُم مِّئَةٌ صَابِرَةٌ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُواْ أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللّهِ وَاللّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ ﴿۶۶﴾

هيچ پيامبرى را سزاوار نيست كه [براى اخذ سربها از دشمنان] اسيرانى بگيرد تا در زمين به طور كامل از آنان كشتار كند شما متاع دنيا را مى‏خواهيد و خدا آخرت را مى‏خواهد و خدا شكست‏ناپذير حكيم است (۶۷)

مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللّهُ يُرِيدُ الآخِرَةَ وَاللّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿۶۷﴾

اگر در آنچه گرفته‏ايد از جانب خدا نوشته‏اى نبود قطعا به شما عذابى بزرگ مى‏رسيد (۶۸)

لَّوْلاَ كِتَابٌ مِّنَ اللّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿۶۸﴾

پس از آنچه به غنيمت برده‏ايد حلال و پاكيزه بخوريد و از خدا پروا داريد كه خدا آمرزنده مهربان است (۶۹)

فَكُلُواْ مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلاَلًا طَيِّبًا وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿۶۹﴾

اى پيامبر به كسانى كه در دست‏شما اسيرند بگو اگر خدا در دلهاى شما خيرى سراغ داشته باشد بهتر از آنچه از شما گرفته شده به شما عطا مى‏كند و بر شما مى‏بخشايد و خدا آمرزنده مهربان است (۷۰)

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِّمَن فِي أَيْدِيكُم مِّنَ الأَسْرَى إِن يَعْلَمِ اللّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْرًا يُؤْتِكُمْ خَيْرًا مِّمَّا أُخِذَ مِنكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿۷۰﴾

و اگر بخواهند به تو خيانت كنند پيش از اين [نيز] به خدا خيانت كردند [و خدا تو را] بر آنان مسلط ساخت و خدا داناى حكيم است (۷۱)

وَإِن يُرِيدُواْ خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُواْ اللّهَ مِن قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ وَاللّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴿۷۱﴾

كسانى كه ايمان آورده و هجرت كرده‏اند و در راه خدا با مال و جان خود جهاد نموده‏اند و كسانى كه [مهاجران را] پناه داده‏اند و يارى كرده‏اند آنان ياران يكديگرند و كسانى كه ايمان آورده‏اند ولى مهاجرت نكرده‏اند هيچ گونه خويشاوندى [دينى] با شما ندارند مگر آنكه [در راه خدا] هجرت كنند و اگر در [كار] دين از شما يارى جويند يارى آنان بر شما [واجب] است مگر بر عليه گروهى باشد كه ميان شما و ميان آنان پيمانى [منعقد شده] است و خدا به آنچه انجام مى‏دهيد بيناست (۷۲)

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَالَّذِينَ آوَواْ وَّنَصَرُواْ أُوْلَئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَلَمْ يُهَاجِرُواْ مَا لَكُم مِّن وَلاَيَتِهِم مِّن شَيْءٍ حَتَّى يُهَاجِرُواْ وَإِنِ اسْتَنصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلاَّ عَلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۷۲﴾

و كسانى كه كفر ورزيدند ياران يكديگرند اگر اين [دستور] را به كار نبنديد در زمين فتنه و فسادى بزرگ پديد خواهد آمد (۷۳)

وَالَّذينَ كَفَرُواْ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ إِلاَّ تَفْعَلُوهُ تَكُن فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ كَبِيرٌ ﴿۷۳﴾

و كسانى كه ايمان آورده و هجرت كرده و در راه خدا به جهاد پرداخته و كسانى كه [مهاجران را] پناه داده و يارى كرده‏اند آنان همان مؤمنان واقعى‏اند براى آنان بخشايش و روزى شايسته‏اى خواهد بود (۷۴)

وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَالَّذِينَ آوَواْ وَّنَصَرُواْ أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ ﴿۷۴﴾

و كسانى كه بعدا ايمان آورده و هجرت نموده و همراه شما جهاد كرده‏اند اينان از زمره شمايند و خويشاوندان نسبت به يكديگر [از ديگران] در كتاب خدا سزاوارترند آرى خدا به هر چيزى داناست (۷۵)

وَالَّذِينَ آمَنُواْ مِن بَعْدُ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ مَعَكُمْ فَأُوْلَئِكَ مِنكُمْ وَأُوْلُواْ الأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿۷۵﴾

دراین بخش از کتاب بزرگ همراه من، قسمت ختم قرآن را ایجاد کردیم، ودر هر ماه چند سوره از قرآن کریم به همراه متن قرآنی وبه همراه ترجمه فارسی

راقرار خواهیم داد،تا طی چند ماه قرآن را ختم خواهیم کرد.

نکته: اگر در روخوانی وقرائت ایه های قرآنی مشکل دارید ونمی تواند مطالعه کنید، میتوانید معنی ترجمه شده فارسی را مطالعه بفرمایید

انشاالله که با قرار دادن این بخش به کتاب بزرگ همراه من، هرشب یا هرروز چندآیه را قرائت کنیم.

دیگه بهونه نیارید که نمیتونم بخوانم، ترجمه فارسی که بلدی، معنی ترجمه شده را بخوانید.

بهونه نیارید که حوصله ام نمیشه، چطور بخش رمان یا پزشکی یا فناوری یا فلان فلان و... حوصله ات میشه اما قرآن که کلام خداست حوصله ات نمیشه!؟

درصورتی که هم من هم شما میدونید که یک درصد هم خدا بهمون بی توجه بشه معلوم نیست سرنوشتمون چی میشه.

منتظرنظرات خوبتان هستیم.

یاعلی

احادیث

10 حدیث از حضرت زهرا

چندحدیث از امام علی

10 حدیث از حضرت زهرا (س)

حدیث 1 :

حضرت زهرا (س) : در یکی از روزها ، صبحگاهان امام علی (ع ) فرمود : فاطمه جان آیا غذایی داری تا از گرسنگی بیرون آیم ؟ پاسخ دادند : نه ، به خدایی که پدرم را به نبوت و شما را به امامت برگزید سوگند ، دو روز است که در منزل غذای کافی نداریم و در این مدت شما را بر خود و فرزندانم در طعام ترجیح دادم . امام (ع ) با تأسف فرمودند : فاطمه جان چرا به من اطلاع ندادی تا به دنبال تهیه غذا بروم ؟ حضرت زهرا (ع ) فرمودند : ای اباالحسن ، من از پروردگار خود حیا می کنم که چیزی را که تو بر آن توان و قدرت نداری ، درخواست نمایم .

أصبح علی بن أبیطالب (ع ) ذات یوم ساغبا ، فقال : یا فاطمة هل عندک شیء تغذینیه ؟ قالت (ع ) : لا والذی أکرم أبی بالنبوة و أکرمک بالوصیة ما أصبح الغداة عندی شیء ، و ما کان شیء أطعمناه مذ یومین إلا شیء کنت أؤثرک به علی نفسی و علی ابنی هذین الحسن و الحسین . فقال علی (ع ) : یا فاطمة ألا کنت أعلمتینی فأبغیکم شیئا ؟ فقالت (ع ) : یا أباالحسن إنی لأستحیی من إلهی أن أکلف نفسک ما لا تقدر علیه .

بحار الانوار ، ج 43 ، ص 59

حدیث 2 :

حضرت زهرا (س) : کسی که عبادتهای خالصانه خود را به سوی خدا فرستد ، پروردگار بزرگ بهترین مصلحت او را به سویش فرو خواهد فرستاد .

من أصعد إلی الله خالص عبادته ، أهبط الله عزوجل إلیه أفضل مصلحته .

بحار الانوار ، ج 70 ، ص 249

حدیث 3 :

حضرت زهرا (س) : پاداش خوشرویی در برابر مؤمن بهشت است ، و خوشرویی با دشمن ستیزه جو ، انسان را از عذاب آتش باز می دارد .

بشر فی وجه المؤمن یوجب لصاحبه الجنة ، و بشر فی وجه المعاند المعادی یقی صاحبه عذاب النار .

بحار الانوار ، ج 75 ، ص 401

حدیث 4 :

حضرت زهرا (س) : حضرت فاطمه سلام الله علیها به پدر گرامی شان عرض کردند : ای رسول خدا زنان قریش به منزل من وارد شدند و گفتند : پیامبر تو را همسر کسی قرار داد که سرمایه ای ندارد . رسول اکرم صلی الله علیه و آله در جواب فرمودند : قسم به خدا دخترم ، در خیرخواهی تو کوتاهی نکرده ام که تو را به اولین مسلمان و عالمترین و بردبارترین اشخاص تزویج نموده ام . دخترم ، همانا ای عزوجل نگاهی به زمین افکند و از اهل آن دو نفر را برگزید، که یکی از آن دو را پدرت و دیگری را شوهرت قرار داد .

قالت فاطمة سلام الله علیها : یا رسول الله دخل علی نساء من قریش و قلن لی زوجک رسول الله من فقیر لا مال له . فقال صلی الله علیه و آله لها : و الله یا بنیة ما ألوتک نصحا أن زوجتک أقدمهم سلما و أکثرهم علما و أعظمهم حلما . یا بنیة إن الله عزوجل اطلع إلی الأرض اطلاعة فاختار من أهلها رجلین ، فجعل أحدهما أباک و الَخر بعلک .

بحار الانوار ، ج 43 ، ص 133

حدیث 5 :

حضرت زهرا (س) : ما اهل بیت رسول خدا ، وسیله ارتباط خدا با مخلوقات و برگزیدگان خداییم ، ما جایگاه پاک خدا و دلیلهای روشن او و وارثان پیامبران الهی می باشیم .

و نحن وسیلته فی خلقه و نحن خاصته و محل قدسه و نحن حجته فی غیبه و نحن ورثة أنبیائه .

شرح نهج البلاغه لابن ابی الحدید ، ج 16 ، ص 211

حدیث 6 :

حضرت زهرا (س) : خداوند اطاعت و پیروی از ما اهل بیت (ع ) را سبب برقراری نظم اجتماعی در امت اسلامی ، و امامت و رهبری ما را عامل وحدت و در امان ماندن از تفرقه ها قرار داده است .

فجعل الله ... طاعتنا نظاما للملة و إمامتنا أمانا من الفرقة .

احتجاج طبرسی ، ایران : انتشارات اسوه ، ج 1 ، ص 258

حدیث 7 :

حضرت زهرا (س) : پیامبر (ص ) و علی (ع ) دو پدر امت اسلام می باشند ، که اگر مردم از آنان پیروی کنند ، کجی ها و انحرافاتشان را اصلاح نموده و آنها را از عذاب جاویدان نجات می دهند ، و اگر همراه و یاورشان باشند نعمتهای همیشگی خداوندی را ارزانیشان می دارند .

أبوا هذه الأمة محمد و علی ( علیهما السلام ) یقیمان أودهم و ینقذانهم من العذاب الدائم إن أطاعوهما ، و یبیحانهم النعیم الدائم إن وافقوهما .

بحار الانوار ، ج 23 ، ص 259

حدیث 8 :

حضرت زهرا (س) : از حضرت فاطمه زهرا ( علیها السلام ) روایت شده که رسول خدا فرمودند : امام همچون کعبه است که باید به سویش روند ، نه آنکه ( منتظر باشند تا ) او به سوی آنها بیاید .

قالت فاطمة ( علیها السلام ) : قال رسول الله ( صلی الله علیه و آله ) : " مثل الإمام مثل الکعبة إذ تؤتی و لا تأتی " .

بحار الانوار ، ج 36 ، ص 353

حدیث 9 :

حضرت زهرا (س) : همانا خوشبخت حقیقی کسی است که علی ( علیه السلام ) را دوست بدارد .

إن السعید ، کل السعید ، حق السعید من أحب علیا .

مجمع الزوائد علامه هیثمی ، ج 9 ، ص 132

حدیث 10 :

حضرت زهرا (س) : کسی که پس از خوردن غذا ، با دستی آلوده و چرب بخوابد ، هیچ کس جز خودش را سرزنش ننماید .

ألا لا یلومن امرؤ إلا نفسه یبیت و فی یده ریح غمر .

کنز العمال ، ج 15 ، ص 242 ، ح 40759

روزگار بدنها را فرسوده سازد و آرزوها را تازه گرداند و مرگ را نزديك و اميدها را دور كند. هر كه بر آن ظفر يابد به رنج افتد و هر كه از دستش ‍ بدهد، سختى كشد.

سينه عاقل صندوقچه راز اوست و خوشرويى دام دوستى است و برد بارى ، گورگاه زشتيها.

با كسانى عهد و پيمان بنديد كه به عهد و پيمان خود وفا مى كنند.

امام علي(ع)

دعاهاو زیارات

دعای امام زمان

آیه الکرسی

دعا براى آرامش در برابر وحشت

استغاثه به امام زمان عجَّ

زیارت عاشورا با معنی

دعای عهد

دعاى امام زمان عجَّ اللّه تعالى فرجه

دعاى عَظُمَ الْبَلاَءُ

بسم الله الرحمن الرحیم

اللّهُمَّ کُنْ لِوَلِيِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ

الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ

السّاعَةِ وَفي کُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراًوَدَليلاً

وَعَيْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَک َطَوْعاً

وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً

برای تعجیل در فرجش

صلوات

آیه الکرسی

آیه الکرسی

معنای آیه الکرسی

فضیلت و اهمیت آیه

شاًن ونزول آيه الكرسي

فواید خواندن آیت الكرسی

اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَّهُ مَا فى السمَوَتِ وَ مَا فى الاَرْضِ مَن

ذَا الَّذِى يَشفَعُ عِندَهُ إِلا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَينَ أَيْدِيهِمْ وَ مَا خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطونَ بِشىْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلا

بِمَا شاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السمَوَتِ وَ الاَرْض وَ لا يَئُودُهُ حِفْظهُمَا وَ هُوَ الْعَلىُّ الْعَظِيمُ(255)

لا إِكْرَاهَ فى الدِّينِ قَد تَّبَينَ الرُّشدُ مِنَ الغَىِّ فَمَن يَكْفُرْ بِالطغُوتِ وَ يُؤْمِن بِاللَّهِ فَقَدِ استَمْسك

بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لا انفِصامَ لَهَا وَ اللَّهُ سمِيعٌ عَلِيمٌ(256)

اللَّهُ وَلىُّ الَّذِينَ ءَامَنُوا يُخْرِجُهُم مِّنَ الظلُمَتِ إِلى النُّورِ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطغُوت

يُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلى الظلُمَتِ أُولَئك أَصحَب النَّارِ هُمْ فِيهَا خَلِدُونَ(257)

معنای آیه الکرسی

خدای یکتاست که جز او خدایی نیست زنده و پاینده است هرگز او را کسالت خواب نمی گیرد تا چه رسد که به خواب رود اوست مالک آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است

تو را جرأت است که در پیشگاه او به شفاعت برخیزد مگر به فرمان او دانش او محیط است به آنچه پیش نظر خلق آید و آنچه خواهد آمد

و خلق به هیچ مرتبه علم او احاطه نتوانند کرد به آنچه او خواهد. قلمرو علمش از آسمان و زمین فراتر و نگهبانی زمین

و آسمان بر او آسان و بی زحمت است. چه او دانای بزرگوار و توانای با عظمت است

کا ر دین به اجبار نیست راه ضلالت و گمراهی بر همه روشن گردید پس هر کس از راه کفر و

سرکشی برگردد و به راه ایمان و پرستش خدا گراید به رشته محکم و استواری چنگ زده است

که هرگز نخواهد گسست و خداوند به هر چه خلق گویند و کنند شنوا و داناست خدا یار اهل ایمان است

آنان را از تاریکی های جهان بیرون آورد و به روشنایی برد و آنان که راه کفر گزیدند یار ایشان شیطان و

دیو راهزن است آنها را از جهان روشنایی به تاریکی های گمراهی افکند این گروه در اهل دوزخ مخلد خواهند بود

فضیلت و اهمیت آیه:

1- آيه الكرسي نوري از آسمان است .

2- آيه الكرسي آيتي از گنج عرش است .

3- آيه الكرسي باعث ايمني در سفر است .

4- آيه الكرسي اعلاء ترين نقطه قرآن است .

5- ذكر رسول مكرم اسلام در بستر؛ خواندن آيه الكرسي بود .

6- با خواندن آيه الكرسي انسان دچار هيچگونه آفتي نخواهد داشت .

7- براي رفع فقر آيه الكرسي موثر است و كمك الهي از غيب مي رسد .

8- همه چيز در آيه الكرسي است يعني كرسي گنجايش آسمانها و زمين را دارد .

9- در تنهايي آيه الكرسي بخواني باعث رفع ترس مي شود و از سوي خدا كمك مي رسد .

10- آيه الكرسي رادر نماز ها ؛ روزها؛ شبهاي ايام هفته ؛ سفرها و در نماز شب و دفن ميت بخوانيد .

11- هنگام خواب نيز آيه الكرسي بخوانيد زيرا با عث مي شود خداوند فرشته اي نگهبان و محافظت بگمارد تا صبح سلامت بماني .

12- هر گاه از درد چشم شكايت داشتي آيه الكرسي بخوانيد و آن درد را اظهار نكنيد آن درد بر طرف مي شود و از آن عافيت مي طلبيد .

13- پيامبر اسلام (ص) : در خانه اي كه آيه الكرسي خوانده شود ابليس از آن خانه دور مي شود و سحر وجادو در آن خانه وارد نمي شود .

14- آيه الكرسي پايه و عرش الهي است و هدف از خواندن آن اين است كه مردم در عبادت جز خداوند كسي را نپرستند و به ذلت فرو نروندو روح يكتا پرستي ايجاد كنند و از بندگي ناروا آزاد شوند و آيه الكرسي عقلها را بيدار و اله حقيقي را معرفي و خداي دانا و توانا را به مردم مي شناساند .

15- وقت غروب 41 بار آيه الكرسي را بخواني حاجت روا مي شوي 0 ( 41 بار تا علي العظيم بخوان يعني يك آيه ) مجرب است 0 و براي رفع هم و غم ؛ شفاي مريض ؛ درمان درد؛ رحمت خداوند و زياد شدن نور چشم آيه الكرسي را مدام بخوانيد .

16- اگر مومن آيه الكرسي را بخواند و ثوابش را براي اهل قبول قرار دهد خداوند ملكي را بر او مقرر مي كند كه برايش تسبيح كند .

17- آيه الكرسي در مزرعه و مغازه پنهان كردن باعث بركت مزرعه و رونق گرفتن كسب است .

18- از پيامبر نقل نموده اند كه : اين آيه عظيم تر از هر چيزي است كه حق تعالي آفريده است .

19- چند چيز حافظه را زياد مي كند يكي از آن خواندن آيه الكرسي است .

20- با خواندن آيه الكرسي را بخواني تا شب در امان خدا هستي .

21- هر صبح آيه الكرسي را بخواني تا شب در امان خدا هستي .

22- آسان شدن مرگ بوسيله آيه الكرسي است .

23- آيه الكرسي عضيم ترين آيه در قرآن است .

24- براي حفظ مال و جان آيه الكرسي بخوان .

25- آيه الكرسي ويرانگر اساس شرك است .

2- آيه الكرسي سيد سوره بقره است .

آيه الكرسي يعني چه :

تعريف كرسي در آيه اي كه به آيه الكرسي معروف شده است كرسي از ريشه( ك- ر- س) گرفته شده وبه معني اتصال يافتن اجزاي يك ساختمان به هم مي باشد ونيز كرسي را تختي هم مي گويند كه بر آن مي نشينند كه در اين زمينه مي توان براي كرسي سه معني آورد :

1/ علم الهي

2/ جسم بزرگ كيهاني

3/ قدرت وسلطنت الهي وعرش نيز در لغت همان كرسي است كه عرش در لغت فاسي به معني ركن واساس هر چيز ويا سقف خانه گفته مي شود . بنابراين با توجه به اين معني مي توان گفت عرش همان كرسي است با اين تفاوت كه كرسي ظاهر وعرش باطن هر چيز را گويند .

آيت الكرسي سيد قرآن :

سيد درلغت به معناي سروروآقا مي باشد . دراين زمينه وقتي به حضرت رسول اكرم (ص)سيد الانبيا (ص) مي گوئيم يعني بزرگ وسرورهمه پيامبران فرستاده شده ازطرف خداوند هستند . در تمام سوره هاي مبارك قرآن كه ازطرف خداوند بر پيامبر عظيم الشان نازل شده است يكي ازآنها سوره مبارك بقره (يعني گاو) مي باشد كه مشتمل بر286 آيه است

وبزرگترين آيه اين سوره آيه255 مي باشد كه خود اين آيه در قرآن بزرگترين آيه مي باشد لذا از اين رو سيد قرآن كه شايستگي وجود آيه الكرسي مي باشد مي گويند. وسبب نزول آيه الكرسي در سوره بقره احتمالاً اين بوده است كه قوم يهود معتقد بودند كه خداوند تبارك وتعالي پس ازخلقت آفرينش آسمانها وزمين و... خسته شده وبراي رفع خستگي روي كرسي نشست كه آيه مبارك آيه الكرسي به رد عقايد منحرف كننده قوم يهود نازل شد.

شاًن ونزول آيه الكرسي:

در قران كريم آياتي كه برپيامبر اسلام (ص) نزل مي شد داراي علت وسببي بود كه به اذن خداوند توسط فرشتگان براي رسول اكرم (ص) فرستاده مي شد كه درمجموع به آنها شاًن .نزول مي گويند كه اصطلاحاً سبب نزول مي باشد

آيه الكرسي براي قبولي طاعات در نزد خداوند

حضرت رسول گرامي اسلام (ص) فرمودند: همانا آيه الكرسي در لوحي مخصوص از حرير سبز با مدادي مخصوص نوشته شده است به خدا قسم روز جمعه اي نيست مگر اينكه آن لوح پيشاني اسرافيل را به لرزه در مي آورد در زماني كه آن را به لرزه در مي آورد تسبيح مي كند ومي گويد : سبحان من لا ينبعي التسبيح الا اله ولا العباده والخصع الا لوجهه ذلك الله القدير الواحد العزيز – يعني پاك ومنزه است كسي كه جز او سزاوار تسبيح نيست وعبادت وخضوع نيست مگر در برابر او كه تواناست ويگانه وعزيز.

براي دور كردن شيطان در هر مكان :

هر كس بعد از هر نماز آيت الكرسي بخواند از مكر شيطان ووسوسه هاي آن در امان خواهد بود .

فواید خواندن آیت الكرسی

امام محمد باقر از امیر المومنین (ع) روایت فرموده: هنگامی كه آیت الكرسی نازل شد رسول خدا (ص) فرمود آیه الكرسی آیه ای است كه از گنج عرش نازل شده و زمانی كه این آیه نازل گشت هر بتی كه در جهان بود با صورت به زمین خورد.

در این زمان ابلیس ترسید و به قومش گفت :"امشب حادثه ای بزرگ اتفاق افتاده است باشید تا من عالم را بگردم و خبر بیاورم.

ابلیس عالم را گشت تا به شهر مدینه رسید مردی را دید و از او سوال كرد: " دیشب چه حادثه ای اتفاق افتاد"

مرد گفت "رسول خدا فرمود:" آیه ای از گنج های عرش نازل شد كه بت های جهان به خاطر آن آیه همگی با صورت به زمین خوردند. ابلیس بعد از شنیدن حادثه به نزد قومش رفت و حادثه را به آن ها خبر داد.

===================

آیت الكرسی سید آیات قرآن

پیامبر به حضرت علی (ع) فرمود: " یا علی ! من سید عربم-مكه سید شهر هاست- كوه سینا سید همه كوه هاست- جبرئیل سید همه فرشتگان است – فرزندانت سید جوانان اهل بهشتند- قرآن سید همه كتاب هاست – بقره سید همه سوره های قرآن است – ودر بقره یك آیه است كه آن آیه 50كلمه دارد و هر كلمه 50 بركت دارد و آن آیت الكرسی است.

================================

پا داش كسی كه آیت الكرسی را زیاد می خواند

عبدالله بن عوف گفته است:" شبی خواب دیدم كه قیامت شده است و من را آوردند و حساب من را به آسانی بررسی كردند. آنگاه مرا به بهشت بردند و كاخ های زیادی به من نشان دادند. به من گفتند: درهای این كاخ را بشمار ؛ من هم شمردم 50 درب داشت.

بعد گفتند: خانه هایش را بشمار. دیدم 175 خانه بود. به من گفتند این خانه ها مال توست. آن قدر خوشحال شدم كه از خواب پریدم و خدا را شكر گفتم.

صبح كه شد نزد ابن سیرین رفتم و خواب را برایش تعریف كردم.

او گفت : معلوم است كه تو آیه الكرسی زیاد می خوانی. گفتم : بله ؛ همین طور است. ولی تو از كجا فهمیدی. گفت برای اینكه این آیه 50 كلمه و 175 حرف دارد. من از زیركی حافظه او تعجب كردم. آنگاه به من گفت : هر كه آیه الكرسی را بسیار بخواند سختی های مرگ بر او آسان می شود.

=========

داستان نزول

رسول اكرم (ص) فرمود: چون خدای متعال خواست سوره ی حمد و آیه های شهدالله (18و19 آل عمران) و قل اللهم (26-27آل عمران) و سوره توحید و آیه الكرسی را به زمین نازل كندهمگی به عرش الهی چنگ زدند در حالی كه بین آن ها و خداوند حجابی نبود.

سپس فرمودند : پروردگارا ما را به خانه پر گناه و به سوی كسانی كه عصیان و گناه می كنند می فرستی ؛ در حالی كه ما پاك و مطهر هستیم.

سپس خدای متعال فرمود :" به عزت و جلال خودم سوگند ، هیچ كس شما را بعد از نماز نخواند مگر این كه او را در مرتبه بالای قدس جای دهم كه از نعمت های آن استفاده كنند و در هر روز 70 بار به او با نظر رحكت خود بنگرم و در هر روز 70 حاجت او را برآورم هرچند كه بسیار گناه كرده باشد كه كمترین آن دعاها و حاجت ها و آمرزش گناهان باشد. او را از هر دشمنی پناه می دهم و برای پیروزی بر هر دشمنی یاریش می دهم و مانعی به جز مرگ برای بهشت رفتن او نباشد.( یعنی بعد از مرگ بلافاصله به بهشت می رود)

====================

آیت الكرسی برای حفظ چشم

بعد از هر نماز دستان را روی چشم بگذارید و بعد از خواندن آیت الكرسی بگویید:"اللهم احفظ حدقتی بحق حدقتی علی بن ابیطالب(ع)"

==========

امان نامه الهی

امام كاظم (ع) فرمود: از بعضی پدران بزرگوارم شنیدم كه كسی داشت سوره حمد را می خواند پس حضرت فرمود: هم شكر خدا را به جای آورد و هم به پاداش رسید. بعد حضرت شنید كه سوره توحید می خواند فرمود: ایمان آورد و ایمنی به دست آورد و سپس شنید كه سوره قدر می خواند فرمود: راست گفت و آمرزیده شد و بعد شنید كه آیت الكرسی می خواند فرمود: خداوند خالق امان نامه برایش فرو فرستاد.

================

قرآن برتر است یا تورات؟

روایت شده كه از پیامبر (ص) پرسیدند: قرآن برتر است یا تورات؟ فرمودند: در قرآن آیه ای است كه از تمام كتابهایی كه خداوند بر پیامبرانش نازل فرموده بهتر و برتر و والاتر است و آن آیه الكرسی است.

پیامبر فرمودند با فضیلت ترین آیه ای كه بر من نازل شد آیه الكرسی است.

پیامبر فرمودند آیه الكرسی وسوره توحید عظیم تر از همه چیزهایی است كه دون و پست تر از خداست.

پیامبر (ص) فرمودند: دانش بر تو گوارا باد. سوگند به كسی كه جان محمد در دست اوست این آیه دارای دو زبان و دو لب است كه در عرش الهی تسبیح و تقدیس خدا می گوید.

رسول خدا (ص) فرمود: در شب معراج دو لوح را دیدم ، كه در یك لوح سوره حمد و در لوح دیگر كل قرآن قرار داشت كه سه نور از آن می درخشید . پس گفتم ای جبرئیل این نوره چیست؟ جبرئیل در جواب گفت : آن سه نور یكی سوره توحید و یكی سوره یاسین و دیگری آیه الكرسی می باشد.

پیامبر (ص) فرمودند: در معراج در آـسمان هفتم دیدم كه ملائكه حجب سوره نور را می خوانند ، خزان كرسی آیه الكرسی و حمله عرش سوره مومن را می خوانند.

امام صادق (ع) فرمود: همانا من از آیه الكرسی برای بالا رفتن درجات استفاده می كنم.

امام صادق (ع) فرمودند: هرگاه سوره حمد و توحید و قدر را با آیه الكرسی بخوانید و بعد از آن برخیزید و و رو به قبله حاجات خود را از خدا بخواهید كه حاجاتتان بر آورده خواهد شد زیرا اسم اعظم هستند.

امام علی (ع) فرمودند اگر شما از آثار معنوی آیه الكرسی آگاه بودید در هیچ حال خواندن آن را ترك نمی كردید.

امام محمد باقر (ع) فرمودند: هر كس یك بار آیه الكرسی را بخواند خداوند هزار ناراحتی از ناراحتی های دنیا و هزار سختی آخرت رااز او دور می كند كه كمترین ناراحتی دنیا فقر و كمترین سختی آخرت فشار قبر است.

رسول خدا در خواب به دختر خویش فرمودند: ترازوی اعمال خویش را با آیه الكرسی سنگین گردان. زیرا هركس آن را قرائت نماید آسمان وزمین با فرشتگانش به جنبش و حركت در آیند و خداوند را با صدای بلند به پاكی یاد كنند و او را بزرگ بدارند و تسبیح گویند. پس از آن تمامی فرشتگان از خداوند می خواهند كه گناه خواننده آیه الكرسی را ببخشد و از خطا و لغزشش در گذرد.

رسول خدا (ص) فرمودند: هركس آیه الكرسی را یك بار بخواند اسم او از دیوان اشقیا و انسان های بد محو می شود.

امام رضا (ع) به نقل از پیامبر فرمودند: هر كس 100 مرتبه آیه الكرسی را بخواند چنان باشد كه همه عمر خود را عبادت كرده باشد.

=======

بعد از نماز

پیامبر فرمودند: هر كس آیه الكرسی را بعد از نماز بخواند هفت آسمان شكافته گردد و به هم نیاید تا خداوند متعال به سوی خواننده آیت الكرسی نظر رحمت افكند و فرشته ای را بر انگیزد كه از آن زمان تا فردای آن كارهای خوبش را بنویسد و كارهای بدش را محو كند.

رسول اكرم (ص) فرمود: یا علی بر تو باد به خواندن آیه الكرسی بعد از هر نماز واجب. زیرا به غیر از پیغمبر و صدیق و شهید كسی به خواندن آن بعد از هر نماز محافظت نمی كند و هر كس بعد از هر نماز آیه الكرسی را بخواند به جز خداوند متعال كسی او را قبض روح نمی كند و مانند كسی باشد كه همراه پیامبران خدا جهاد كرده تا شهید شده است و فرمود: بعد از مرگ بلا فاصله داخل بهشت می شود و به جز انسان صدیق و عابد كسی بر خواندن آیه الكرسی مواظبت نمی كند.

در روایتی از امام باقر آمده است:" هر كس آیه الكرسی را بعد از هر نماز بخواند از فقر و بیچارگیدر امان شود و رزق او وسعت یابد و خداوند به او از فضل خودش مال زیادی بخشد."

رسول اكرم فرمودندك هر كس آیه الكرسی را بعد از هر نماز واجب بخواند نمازش قبول درگاه حق می گردد و در امان خدا باشد و خداوند او را از بلاها و گناهان نگه دارد.

جهت نور چشم بعد از هر نماز دست بر چشم بگذارد و آیه الكرسی بخواند و بگوید :" اعیذ نور بصری بنور الله الذی لا یطفی"

خداوند به موسی بن عمران وحی فرمود: كسی كه بعد از نماز واجبش آیه الكرسی بخواند خداوند متعال به او قلب شاكرین – اجر انبیا و عمل صدیقین را عطا فرماید و چیزی جز مرگ از داخل شدن او به بهشت جلوگیری نمی نماید. مداومت نمی نماید به آن مگر پیامبر یا صدیق یا كسی كه از او راضی شده ام و یا شخصی كه شهادت را روزی او می نمایم.

=============

زیادی علم وحافظه

پیامبر (ص) روایت كرده است كه فرمودند : 5 چیز حافظه را قوی می گرداند: خوردن شیرینی – گوشت نزدیك گردن – عدس – نان سرد و خواندن آیت الكرسی

عالمی گوید : هر كه علم می خواهد بر پنج چیز مواظبت می كند:

1- پرهیزكاری در آشكارا و پنهان 2- خواندن آیت الكرسی 3- همیشه با وضو بودن 4- نماز شب خواندن حتی اگر دو ركعت باشد. 5- غذا خوردن به منظور نیرو گرفتن نه شكم پر كردن.

===

سفر

امام صادق (ع) فرمود: سفر را با دادن صدقه و یا با خواندن آیت الكرسی آغاز كنید. كسی كه در سفر هر شب آیه الكرسی را بخواند هم خودش در سلامت باشد و هم چیزهایی كه همراه اوست.

====

حاجت

اگر برای كسی كار مهمی پیش آمده باشد و بخواهد كه زود انجام شود و به صحرایی رود كه در آنجا كسی نباشد و خطی دور خود بكشد و رو به قبله با تواضع بنشیند و 70 بار آیه الكرسی را بخواند . بدون شك در آن روز حاجات او بر آورده شود . این كار تجربه شده است و شكی در آن نیست.

رسول اكرم (ص) فرمودند: هرگاه برای حاجتت از خانه ی خود بیرون آمدی آیه الكرسی را بخوان كه حاجتت به خواست خدا برآورده گردد.

امام علی (ع) فرمودند: هرگاه یكی از شما اراده حاجتی كند پس صبح روز پنج شنبه در طلب آن بیرون رود و در وقت بیرون رفتن آخر سوره آْ عمران ( آیه 190تا آخر) و آیه الكرسی و سوره قدر و حمد را بخواند ، زیرا كه در خواندن این ها حوائج دنیا و آخرت برآورده می شود.

در روایت آمده است هر كس آیت الكرسی را در وقت غروب بخواند حاجتش برآورده گردد.

دعا براى آرامش در برابر وحشت

در روایتى آمده است که شخصى به محضر امام صادق(علیه السلام) آمد و از وحشت (و ترس) شکایت کرد. امام(علیه السلام) فرمود: دعایى به تو مى آموزم که اگر آن را بخوانى، نه در شب و نه در روز وحشت نخواهى کرد:

بِسْمِ اللهِ وَ بِاللهِ، وَ تَوَکَّلْتُ عَلَى اللهِ، اِنَّهُ مَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَى اللهِ فَهُوَ حَسْبُهُ،

بنام خدا و به یارى خدا و توکّل کردم بر خدا که براستى هرکه توکّل کند بر خدا او برایش بس است

اِنَّ اللهَ بالِغُ اَمْرِهِ، قَدْ جَعَلَ اللهُ لِکُلِّ شَىْء قَدْراً، اَللّهُمَّ اجْعَلْنى فى کَنَفِکَ

براستى خدا برساند فرمانش را و قرار داده خدا براى هر چیز اندازه اى خدایا قرار ده مرا در کنف خود

وَفى جِوارِکَ، وَاجْعَلْنى فى اَمانِکَ وَ فى مَنْعِکَ.(۱)

و در جوار خود و قرارم ده در امان و حفظ خودت.

استغاثه به امام زمان عجَّ

استغاثه به امام زمان عجَّ

استغاثه به حضرت مهدى امام زمان"عج"

سيّد عليخان در كلم طيّب فرموده اين استغاثه ايست بحضرت صاحب الزّمان صلوات الله عليه هر جا كه باشى دو ركعت نماز بحمد و هر سوره كه خواهى بگذار پس رو بقبله زير آسمان بايست و بگو:

سَلامُ اللّهِ الْكامِلُ التّاَّمُ

سلام خدا بطور كامل

الشّامِلُ الْعاَّمُّ وَصَلَواتُهُ الدّاَّئِمَةُ وَبَرَكاتُهُ الْقاَّئِمَةُ التّاَّمَّةُ عَلى حُجَّةِ

و تمام و همه جانبه و عمومى و درودهاى ممتد و پيوسته و بركتهاى پابرجا و تام و تمامش بر حجت

اللّهِ وَوَلِيِّهِ فى اَرْضِهِ وَبِلادِهِ وَخَليفَتِهِ عَلى خَلْقِهِ وَعِبادِهِ وَسُلالَةِ

خدا و ولى او در زمين و ساير كشورهايش و جانشين او بر خلق و بندگانش و نژاد پاك

النُّبُوَّةِ وَبَقِيَّةِ الْعِتْرَةِ وَالصَّفْوَةِ صاحِبِ الزَّمانِ وَمُظْهِرِ الاْ يمانِ

نبوت و باقيمانده عترت و (آن سرور) برگزيده يعنى حضرت صاحب الزمان و آشكاركننده ايمان

وَمُلَقِّنِ اَحْكامِ الْقُرْآنِ وَمُطَهِّرِ الاْرْضِ وَناشِرِ الْعَدْلِ فِى الطُّولِ

و ياددهنده احكام قرآن و پاك كننده زمين و گسترنده عدات در درازا و پهناى

وَالْعَرْضِ وَالْحُجِّةِ الْقاَّئِمِ الْمَهْدِىِّ الاِْمامِ الْمُنْتَظَرِ الْمَرْضِىِّ وَابْنِ

زمين و حجت قائم مهدى آن امام منتظر پسنديده و فرزند

الاْئِمَّةِ الطّاهِرينَ الْوَصِىِّ بْنِ الاْوْصِياَّءِ الْمَرْضِيّينَ الْهادِى

امامان پاكيزه و وصى فرزند اوصياء پسنديده آن راهنماى

الْمَعْصُومِ ابْنِ الاْئِمَّةِ الْهُداةِ الْمَعْصُومينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يا مُعِزَّ

معصوم فرزند امامان راهنماى معصوم سلام بر تو اى عزت بخش مردم

الْمُؤْمِنينَ الْمُسْتَضْعَفينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يا مُذِلَّ الْكافِرينَ

مؤ منى كه ناتوان و خوارشان شمرند سلام بر تو اى خواركننده كافران

الْمُتَكَبِّرينَ الظّالِمينَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا مَوْلاىَ يا صاحِبَ الزَّمانِ

سركش و ستمكار سلام بر تو اى مولاى من اى صاحب الزمان

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بْنَ رَسُولِ اللّهِ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا بْنَ اَميرِ الْمُؤْمِنينَ

سلام بر تو اى فرزند رسول خدا سلام بر تو اى فرزند اميرمؤ منان

اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا بْنَ فاطِمَةَ الزَّهْراَّءِ سَيِّدَةِ نِساَّءِ الْعالَمينَ اَلسَّلامُ

سلام بر تو اى فرزند فاطمه زهرا بانوى زنان جهانيان سلام

عَلَيْكَ يَا بْنَ الاْئِمَّةِ الْحُجَجِ الْمَعْصُومينَ وَالاِْمامِ عَلَى الْخَلْقِ

بر تو اى فرزند پيشوايان و حجتهاى معصوم و پيشواى بر خلق

اَجْمَعينَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا مَوْلاىَ سَلامَ مُخْلِصٍ لَكَ فِى الْوَِلايَةِ

همگى سلام بر تو اى سرور من سلام مخلصانه من به تو در ولايت و پيرويت

اَشْهَدُ اَنَّكَ الاِْمامُ الْمَهْدِىُّ قَوْلاً وَفِعْلاً وَاَنْتَ الَّذى تَمْلاَُ الاْرْضَ

گواهى دهم كه تويى آن پيشواى راه يافته چه در گفتار و چه در كردار و تويى آن بزرگوارى كه زمين را پر از

قِسْطاً وَعَدْلاً بَعْدَ ما مُلِئَتْ ظُلْماً وَجَوْراً فَعَجَّلَ اللّهُ فَرَجَكَ وَسَهَّلَ

عدل و داد كنى پس آنكه پر از ستم و بيدادگرى شده باشد پس از خدا خواهم كه شتاب كند در فرج تو و راه آمدنت را هموار

مَخْرَجَكَ وَقَرَّبَ زَمانَكَ وَكَثَّرَ اَنْصارَكَ وَاَعْوانَكَ وَاَنْجَزَ لَكَ ما

و زمان ظهورت را نزديك و يار و ياورت را بسيار گرداند و آنچه

وَعَدَكَ فَهُوَ اَصْدَقُ الْقاَّئِلينَ وَنُريدُ اَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا

به تو وعده فرموده درباره ات وفا كند زيرا كه او راستگوترين گويندگان است كه فرموده ((و ما خواستيم بر كسانى كه

فِى الاْرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ اَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوارِثينَ يا مَوْلاىَ يا صاحِبَ

در زمين زبون شمرده مى شدند منت نهيم و ايشان را پيشوايانى كنيم و وارثانشان گردانيم )) اى سرور من اى صاحب

الزَّمانِ يَابْنَ رَسُولِاللّهِ حاجَتى كَذاوَكَذا (وبجاى كَذاوَكَذاحاجات خودراذكركند (

الزمان اى فرزند رسول خدا حاجتم اين و اين است

فَاشْفَعْ لى فى نَجاحِها فَقَدْ تَوَجَّهْتُ اِلَيْكَ بِحاجَتى لِعِلْمى اَنَّ لَكَ

پس شفاعت كن برايم در برآمدنش زيرا كه من با حاجت خويش به تو متوجه شده ام زيرا مى دانم كه

عِنْدَ اللّهِ شَفاعَةً مَقْبُولَةً وَمَقاماً مَحْمُوداً فَبِحَقِّ مَنِ اخْتَصَّكُمْ بِاَمْرِهِ

شفاعت تو به درگاه خدا پذيرفته و مقامت پسنديده است پس به حق همان خدايى كه شما را در كار خود مخصوص كرده

وَارْتَضاكُمْ لِسِرِّهِ وَبِالشَّاْنِ الَّذى لَكُمْ عِنْدَ اللّهِ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ سَلِ اللّهَ

و براى راز و سِرّش پسنديده و بدان مقامى كه شما در نزد خدا ميان خود و او داريد كه از خداى

تَعالى فى نُجْحِ طَلِبَتى وَاِجابَةِ دَعْوَتى وَكَشْفِ كُرْبَتى

تعالى بخواهى من به خواسته ام برسم و دعايم اجابت شود و اندوهم برطرف گردد

و بخواه هر چه خواهى كه برآورده مى شود انشاء الله تعالى مؤ لف گويد: كه بهتر آنست كه در ركعت اوّل نماز اين استغاثه بعد از حمد سوره اِنّا فَتَحْنا بخواند و در ركعت دويّم اذا جآءَ نَصْرُ اللّهِ

استغاثه به حضرت مهدى امام زمان"عج"

آمد بهار و بى گل رویت بهار نیست باد صبا مباد چو پیغام یار نیست

بى روى گلعذار مخوانم به لاله زار بى گل نواى بلبل و شور هزار نیست

بى سرو قد یار چه حاجت به جویبار ما را سرشک دیده کم از جویبار نیست

بى چین زلف دوست نه هر حلقه‌اى نکوست تارى ز طره‌اش به ختا و تتار نیست

بزمى که نیست شاهد من شمع انجمن گر گلشن بهشت بود سازگار نیست

گمنام دهر گردد و ویران شود به قهر شهرى که شاه عشق در او شهریار نیست

اى سرو معتدل که به میزان عدل و داد سروى به اعتدال تو در روزگار نیست

اى نخل طور نور که در عرصه ظهور جز شعله رخ تو نمایان ز نار نیست

مصباح بزم انس به مشکوة قرب قدس حقا که جز تجلى حسن نگار نیست

اى قبله عقول که اهل قبول راجز کعبه تو ملتزم و مستجار نیست

امروز در قلمرو توحید، سکه‌زن غیر از تو اى شهنشه والاتبار نیست

در نشئه تجرد و اقلیم کن فکان جز عنصر لطیف تو فرمان‌گذار نیست

جز نام دلرباى تو از شرق تا به غرب زینت فزاى دفتر لیل و نهار نیست

در صفحه صحیفه هستى به راستى جز خط و خال حسن تو را اعتبار نیست

وندر محیط دایره علم و معرفت جز نقطه بسیط دهانت مدار نیست

با یکه‌تاز عزم تو زانو دوتا کند این توسن سپهر، که هیچش قرار نیست

اى صبح روشن از فلق معدلت در آى ما را زیاده طاقت این شام تار نیست

ما را ز قلزم فِتَن آخر الزمان جز ساحل عنایت و لطفت کنار نیست

در کام دوستان تو اى خضر رهنما آب حیات جز ز لبت خوشگوار نیست

اى طاق ابروى تو مرا قبله نیاز از یک اشاره‌اى که مشیر و مشار نیست

غیر از حدیث عشق تو اى لیلى قدم مجنون حسن روى تو را کار و بار نیست

غیر از طواف کوى تو اى کعبه مراد هیچ آرزو در این دل امیدوار نیست

شور شراب لم‌یزلى در سر است و بس جز مست باده ازلى هوشیار نیست

آیةاللّه‌العظمى غروى اصفهانى قدس‌سره

متن زیارت عاشورا با معنی

بسم الله الرحمن الرحيم

اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَابْنَ رَسُولِ اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَابْنَ اَميرِ¬الْمُؤْمِنينَ وَابْنَ سَيِّدِ الْوَصِيّينَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَابْنَ فاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِساءِ الْعالَمينَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا ثارَ اللَّهِ وَابْنَ ثارِهِ وَالْوِتْرَ الْمَوْتُورَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلَى الْاَرْواحِ الَّتى حَلَّتْ بِفِنائِكَ عَلَيْكُمْ مِنّى جَميعاً سَلامُ اللَّهِ اَبَداً ما بَقيتُ وَ بَقِىَ اللَّيْلُ وَالنَّهارُ يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ عَظُمَتِ الرَّزِيَّةُ وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتِ الْمُصيبَةُ بِكَ عَلَيْنا وَ عَلى جَميعِ اَهْلِ الْاِسْلامِ وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتْ مُصيبَتُكَ فِى السَّمواتِ عَلى جَميعِ اَهْلِ السَّمواتِ فَلَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً اَسَّسَتْ اَساسَ الظُّلْمِ وَالْجَوْرِ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِ و لَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً دَفَعَتْكُمْ عَنْ مَقامِكُمْ وَ اَزالَتْكُمْ عَنْ مَراتِبِكُمُ الَّتى رَتَّبَكُمُ اللَّهُ فيها

سلام بر تو اى ابا عبد اللَّه؛ سلام بر تو اى فرزند رسول خدا؛ سلام بر تو اى فرزند امير المؤمنين و اى فرزند سيّد اوصيا؛ سلام بر تو اى فرزند فاطمه زهرا سيّده زنان اهل عالم؛ سلام بر تو اى كسى كه از خون پاك تو و پدر بزرگوارت خدا انتقام مى‏كشد؛ و از ظلم و ستم وارد بر تو دادخواهى مى‏كند. سلام بر تو و بر ارواح پاكى كه در حرم مطهرت با تو مدفون شدند. بر جميع شما تا ابد از من درود و تحيت و سلام خدا باد. تا دليل و نهار در جهان بر قرار است. اى ابا عبد اللَّه همانا تعزيتت (در عالم) بزرگ و مصيبتت در جهان بر ما شيعيان و تمام اهل اسلام سخت و عظيم و ناگوار و دشوار بود. و تحمل آن مصيبت بزرگ در آسمانها بر جميع اهل سموات نيز سخت و دشوار بود. پس خدا لعنت كند امتى كه اساس ظلم و ستم را بر شما اهل بيت رسول بنياد كردند و خدا لعنت كند امتى را كه شما را از مقام و مرتبه (خلافت) خود منع كردند و رتبه‏ هايى كه خدا مخصوص به شما گردانيده بود، از شما گرفتند

وَ لَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً قَتَلَتْكُمْ وَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُمَهِّدينَ لَهُمْ بِالتَّمْكينِ مِنْ قِتالِكُمْ بَرِئْتُ اِلَى اللَّهِ وَ اِلَيْكُمْ مِنْهُمْ وَ مِنْ اَشْياعِهِمْ وَ اَتْباعِهِمْ وَ اَوْلِيائِهِمْ يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ اِنّى سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَكُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حارَبَكُمْ اِلى يَوْمِ الْقِيمَةِ وَ لَعَنَ اللَّهُ آلَ زِيادٍ وَ آلَ مَرْوانَ وَ لَعَنَ اللَّهُ بَنى اُمَيَّةَ قاطِبَةً وَ لَعَنَ اللَّهُ ابْنَ مَرْجانَةَ وَ لَعَنَ اللَّهُ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ وَ لَعَنَ اللَّهُ شِمْراً وَ لَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً اَسْرَجَتْ وَ اَلْجَمَتْ وَ تَنَقَّبَتْ لِقِتالِكَ بِاَبى اَنْتَ وَ اُمّى لَقَدْ عَظُمَ مُصابى بِكَ فَاَسْئَلُ اللَّهَ الَّذى اَكْرَمَ مَقامَكَ وَ اَكْرَمَنى بِكَ اَنْ يَرْزُقَنى طَلَبَ ثارِكَ مَعَ اِمامٍ مَنْصُورٍ مِنْ اَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَللَّهُمَّ اجْعَلْنى عِنْدَكَ وَجيهاً بِالْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلامُ فِى الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ

خدا لعنت كند آن امتى كه شما را کشتند و خدا لعنت كند آن مردمى را كه از امراى ظلم و جور براى قتال با شما اطاعت كردند. من به سوى خدا و به سوى شما از آن ظالمان و شيعيان آنها و پيروان و دوستانشان بيزارى مى‏جويم. اى ابا عبد اللَّه من تا قيامت سلم و صلحم با هر كه با شما صلح است و در جنگ و جهادم با هر كه با شما در جنگ است. خدا لعنت كند آل زياد و آل مروان را. و خدا لعنت كند بنى¬اميه را تمامي و لعنت كند پسر مرجانه را و لعنت كند عمر سعد را و خدا لعنت كند شمر را. و خدا لعنت كند گروهى را كه اسبها را براى جنگ با حضرتت زين و لگام كردند و بر تو بناگاه هجوم آوردند و براى جنگ با تو مهيا گشتند. پدر و مادرم فداى تو باد؛ تحمل حزن و مصيبت بر من به واسطه ظلم و ستمى كه بر شما رفته سخت دشوار است. پس از خدايى كه مقام تو را گرامى داشت و مرا هم به واسطه دوستى تو عزّت بخشيد از او درخواست مي¬كنم كه روزى من گرداند تا با امام منصور از اهل بيت محمد صلى اللَّه عليه وآله خون¬خواه تو باشم. پروردگارا مرا به واسطه حضرت حسين نزد خود در دو عالم وجيه و آبرومند گردان

يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ اِنّى اَتَقَرَّبُ اِلَى اللَّهِ وَ اِلى رَسُولِهِ وَ اِلى اَميرِ الْمُؤْمِنينَ وَ اِلى فاطِمَةَ وَ اِلَى الْحَسَنِ وَ اِلَيْكَ بِمُوالاتِكَ وَ بِاْلبَرائَةِ مِمَّنْ اَسَّسَ اَساسَ ذلِكَ وَ بَنى عَلَيْهِ بُنْيانَهُ وَ جَرى فى ظُلْمِهِ وَ جَوْرِهِ عَلَيْكُمْ وَ عَلى اَشْياعِكُمْ بَرِئْتُ اِلَى اللَّهِ وَ اِلَيْكُمْ مِنْهُمْ وَ اَتَقَرَّبُ اِلَى اللَّهِ ثُمَّ اِلَيْكُمْ بِمُوالاتِكُمْ وَ مُوالاةِ وَلِيِّكُمْ وَ بِالْبَرائَةِ مِنْ اَعْدائِكُمْ وَالنَّاصِبينَ لَكُمُ الْحَرْبَ وَ بِالْبَرائَةِ مِنْ اَشْياعِهِمْ وَ اَتْباعِهِمْ اِنّى سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَكُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حارَبَكُمْ وَ وَلِىٌّ لِمَنْ والاكُمْ وَ عَدُوٌّ لِمَنْ عاداكُمْ فَاَسْئَلُ اللَّهَ الَّذى اَكْرَمَنى بِمَعْرِفَتِكُمْ وَ مَعْرِفَةِ اَوْلِيائِكُمْ وَ رَزَقَنِى الْبَرائَةَ مِنْ اَعْدائِكُمْ اَنْ يَجْعَلَنى مَعَكُمْ فِى الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ اى ابا عبد¬اللَّه

من به درگاه خدا تقرب جسته و به درگاه رسولش و به نزد حضرت فاطمه و حضرت حسن و به حضرت تو قرب مى‏طلبم به واسطه محبت و دوستى تو. و بيزارى از كسانى كه اساس و پايه ظلم و بيداد را بر شما بنا نهادند و بيزارم از پيروان آنها و به درگاه خدا و نزد شما اولياء خدا از آن مردم ستمكار ظالم بيزارى مى‏جويم و اول به درگاه خدا؛ سپس نزد شما تقرب مى‏جويم به سبب دوستى شما و دوستى دوستان شما و به سبب بيزارى جستن از دشمنان شما. و بيزارى از مردمى كه با شما به جنگ و مخالفت برخاستند و از شيعيان و پيروان آنها هم بيزارى مي¬جويم. اى بزرگواران من سلم و صلحم با هر كس كه با شما صلح است و در جنگ و مخالفتم با هر كس كه با شما به جنگ است و دوستم با دوستان شما و دشمنم با دشمنان شما. پس از كرامت حق درخواست مى‏كنم به معرفت شما و دوستان شما مرا گرامى سازد و هميشه بيزارى از دشمنان شما را روزى من فرمايد و مرا در دنيا و آخرت با شما قرار دهد وَ

اَنْ يُثَبِّتَ لى عِنْدَكُمْ قَدَمَ صِدْقٍ فِى الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ وَ اَسْئَلُهُ اَنْ يُبَلِّغَنِىَ الْمَقامَ الْمَحْمُودَ لَكُمْ عِنْدَ¬اللَّهِ وَ اَنْ يَرْزُقَنى طَلَبَ ثارى مَعَ اِمامٍ هُدىً ظاهِرٍ ناطِقٍ بِالْحَقِّ مِنْكُمْ وَ اَسْئَلُ اللَّهِ بِحَقِّكُمْ وَ بِالشَّأْنِ الَّذى لَكُمْ عِنْدَهُ اَنْ يُعْطِيَنى بِمُصابى بِكُمْ اَفْضَلَ ما يُعْطى مُصاباً بِمُصيبَتِه مُصيبَةً ما اَعْظَمَها وَ اَعْظَمَ رَزِيَّتَها فِى الْاِسْلامِ وَ فى جَميعِ السَّمواتِ وَالْاَرْضِ اَللَّهُمَّ اجْعَلْنى فى مَقامى هذا مِمَّنْ تَنالُهُ مِنْكَ صَلَواتٌ وَ رَحْمَةٌ وَ مَغْفِرَةٌ اَللَّهُمَّ اجْعَلْ مَحْياىَ مَحْيا مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مَماتى مَماتَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

و در دو عالم به مقام صدق و صفاى با شما مرا ثابت بدارد و باز از خدا درخواست مي¬كنم كه به مقام محمودى كه خاص شما است مرا برساند. و مرا نصيت كند كه در ركاب امام زمان شما اهلبيت، كه هادى و ظاهر شونده ناطق به حق است؛ خون¬خواه باشم. و از خدا به حق شما و به شأن و مقام تقرب شما نزد خدا در خواست مى‏كنم، كه ثواب غم و حزن و اندوه مرا به واسطه مصيبت بزرگ شما، بهترين ثوابى كه به هر مصيبت زده‏اى عطا مى‏كند به من آن ثواب را عطا فرمايد. و مصبت شما آل محمد در عالم اسلام بلكه در تمام عالم سماوات و ارض چقدر بزرگ بود و بر عزادارانش تا چه حد سخت و ناگوار گذشت. پروردگارا مرا در اين مقام كه هستم از آنان قرار ده كه درود و رحمت و مغفرتت شامل حال آنها است. پروردگارا مرا به آيين محمد و آل اطهارش زنده بدار و گاه رحلت هم به آن آيين بميران

اَللَّهُمَّ اِنَّ هذا يَوْمٌ تَبَرَّكَتْ بِهِ بَنُو اُمَيَّةَ وَ ابْنُ آكِلَةِ الْاَكْبادِ اللَّعينُ ابْنُ اللَّعينِ عَلى لِسانِكَ وَ لِسانِ نَبِيِّكَ صَلَى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فى كُلِّ مَوْطِنٍ وَ مَوْقِفٍ وَقَفَ فيهِ نَبِيُّكَ صَلَى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَللَّهُمَّ الْعَنْ اَباسُفْيانَ وَ مُعاوِيَةَ وَ يَزيدَ بْنَ مُعاوِيَةَ عَلَيْهِمْ مِنْكَ اللَّعْنَةُ اَبَدَ الْآبِدينَ وَ هذا يَوْمٌ فَرِحَتْ بِهِ آلُ زِيادٍ وَ آلُ مَرْوانَ بِقَتْلِهِمُ الْحُسَيْنَ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْهِ اَللَّهُمَّ فَضاعِفْ عَلَيْهِمُ اللَّعْنَ مِنْكَ وَالْعَذابَ الْاَليمَ اَللَّهُمَّ اِنّى اَتَقَرَّبُ اِلَيْكَ فى هذَا الْيَوْمِ وَ فى مَوْقِفى هذا وَ اَيَّامِ حَياتى بِالْبَرائَةِ مِنْهُمْ وَاللَّعْنَةِ عَلَيْهِمْ وَ بِالْمُوالاتِ لِنَبِيِّكَ وَ آلِ نَبِيِّكِ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ.

پروردگارا اين روز؛ روزى است كه مبارک مي دانستند آن را بنى اميه و پسر جگر خوار و يزيد پليد لعين، پسر معاويه ملعون در زبان تو و زبان رسول تو صلى اللَّه عليه و آله در هر مسكن و منزل كه رسول تو توقف داشت (همه جا او را به لعن ياد كرد). پرورگارا لعنت فرست بر ابى¬سفيان و بر پسرش معاويه و پسرش يزيد پليد. بر همه آنان لعن ابدى فرست و اين روز (عاشوراء) روزى است كه آل زياد بن ابيه لعين و آل مروان بن حكم خبيث، به واسطه قتل حضرت حسين صلوات اللَّه عليه شادان بودند. پروردگارا تو لعن و عذاب اليم آنان را چندين برابر گردان. پروردگارا من به تو در اين روز و در اين مكان و در تمام دوران زندگانى به بيزارى جستن و لعن بر آن ظالمان و دشمنى آنها و بدوستى پيغمبر وآل اطهار او تقرّب مي¬جويم.

سپس 100 مرتبه مي¬گويي: اَللَّهُمَّ الْعَنْ اَوَّلَ ظالِمٍ ظَلَمَ حَقَّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ آخِرَ تابِعٍ لَهُ عَلى ذلِكَ اللَّهُمَّ الْعَنِ الْعِصابَةَ الَّتى جاهَدَتِ الْحُسَيْنِ وَ شايَعَتْ وَ بايَعَتْ عَلى قَتْلِهِ اَللَّهُمَّ الْعَنْهُمْ جَميعاً. و آنگاه 100 مرتبه تأکيد مي¬نمايي: اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ وَ عَلَى الْاَرْواحِ الَّتى حَلَّتْ بِفِنائكَ عَلَيْكَ مِنّى سَلامُ اللَّهِ اَبَداً ما بَقيتُ وَ بَقِىَ اللَّيْلُ وَالنَّهارُ وَ لا جَعَلَهُ اللَّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنّى لِزِيارَتِكُمْ اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَيْنِ.

پروردگارا تو لعنت فرست بر اوّل ظالمى كه در حق محمد و آل پاكش صلوات الله عليهم ظلم و ستم كرد. و آخرين ظالمى كه از آن ظالم نخستين در ظلم تبعيّت كرد. پروردگارا تو بر جماعتى كه بر عليه حضرت حسين بجنگ برخاستند لعنت فرست و بر شيعيانشان و بر هر كه با آنان بيعت كرد و از آنها پيروى كرد. خدايا بر همه لعنت فرست. سلام بر تو اى ابا عبد اللَّه و بر ارواح پاكى كه فاني در وجود تو شدند. سلام خدا از من بشما باد الى¬الابد مادامى كه شب و روزي برقرار و باقى است و خدا اين زيارت مرا آخرين عهد با حضرتت قرار ندهد. سلام بر حضرت حسين و بر حضرت على بن الحسين و بر فرزندان حسين و بر اصحاب حسين و

آنگاه مي¬گويي: اَللَّهُمَّ خُصَّ اَنْتَ اَوَّلَ ظالِمٍ بِاللَّعْنِ مِنّى وَابْدَأْ بِهِ اَوَّلاً ثُمَّ الثَّانِىَ وَالثَّالِثَ والرَّابِعَ اَللَّهُمِّ الْعَنْ يَزيدَ خامِساً وَالْعَنْ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيادٍ وَابْنَ مَرْجانَةَ وَ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ وَ شِمْراً وَ آلَ اَبى سُفْيانَ وَ آلَ زِيادٍ وَ آلَ مَرْوانَ اِلى يَوْمِ الْقِيمَةِ. سپس به سجده رفته و مي¬گويي: اَللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ حَمْدَ الشَّاكِرينَ لَكَ عَلى مُصابِهِمْ اَلْحَمْدُ للَّهِ عَلى عَظيمِ رَزِيَّتى اَللَّهُمَّ ارْزُقْنى شَفاعَةَ الْحُسَيْنِ يَوْمَ الْوُرُودِ وَ ثَبِّتْ لى قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَكَ مَعَ الْحُسَيْنِ وَ اَصْحابِ الْحُسَيْنِ الَّذينَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلامُ.

پروردگارا تو لعنت مرا مخصوص گردان باولين شخص ظالم و اول در حق اولين ظالم و آنگاه در حق دومين و سوّمين و چهارمين. پروردگارا و آنگاه لعنت فرست بر يزيد پنجم آن ظالمان و باز لعنت فرست بر عبيد اللَّه بن زياد پسر مرجانه و عمر سعد و شمر و آل ابى سفيان و آل زياد و آل مروان تا روز قيامت ذکر سجده: خدايا ترا ستايش مى¬كنم بستايش شكر گذاران تو؛ برغم اندوهى كه بمن در مصيبت رسيد. سپاس خدا را، بر عزادارى و اندوه و غم بزرگ من. پروردگارا شفاعت حضرت حسين را روزى كه بر تو وارد مي¬شوم نصيبم بگردان. و مرا نزد خود ثابت قدم بدار به صدق و صفا در روزى كه بر تو وارد مي¬شوم؛ با حضرت حسين و اصحابش كه در راه خدا جانشان را نزد حسين فدا كردند (همنشين) باشم

دعای عهد از حضرت امام صادق(ع) روایت شده و جناب فرمودند: هر کس چهل بامداد این دعا را بخواند از یاران امام حضرت قائم خواهد بود و اگر پیش از ظهور آن حضرت از دنیا برود ,خداوند متعال او را زنده خواهد کرد تا در رکاب آن حضرت جهاد نماید و به شماره هر کلمه از این دعا پاداش هزار کار پسندیده برایش نوشته میشود و هزار کار ناپسند از پرونده او محو می گردد.

دعاء عهد

(اَللّهُمَّ رَبَّ الْنُّورِ العَظيمِ وَرَبَّ الكُرْسِيّ الرَّفِيعِ وَرَبَّ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ومُنْزِلَ التَّوْريةِ وَالْأنْجِيلِ وَالزَّبُورِ وَرَبَّ

الظِّلِّ وَالْحَروُرِ وَمُنْزِلَ الْقُرْآنِ الْعَظيمِ وَرَبَّ الْمَلائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَالْأنْبياءِ وَالْمُرْسَلِينَ اَللّهُمَّ إِنّي اسْأَلُكَ بِوَجْهِكَ

الْكَرِيمِ وَبِنُورِ وَجْهِكَ الْمُنِيرِ وَمُلْكِكَ الْقَديمِ ياحَيُّ ياقَيُّومُ أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذي اَشْرَقَتْ بِهِ السَّمواتُ

وَالْأرضُونَ وَبِإسْمِكَ الَّذي يَصْلَحُ بِهِ الأَوّلوُنَ والآخِروُنَ ياحَيّاً قَبْلَ كُلَّ حَيٍّ وَيا حَيّاً بَعْدَ كُلِّ حَيٍّ وَياحيّاً حينَ

لاحَيَّ يامُحْيِيَ الْمَوْتى وَمُميتَ الْأَحياءِ ياحَيُّ لا إِلهَ إِلاّ أَنْتَ اَللّهُمَّ بَلِّغْ مَوْلانا اَلإمامَ الهادِيَ الْمَهْدِيَّ الْقائِمَ

بِأمْرِكَ صَلَواتُ اللّهِ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ الطّاهِريِنَ عَنْ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ في مَشارقِ الْأرْضِ

وَمَغارِبها سَهْلِها وَجَبَلِها وَبَرِّها وَبَحْرِها وَعَنّي وَعَنْ وَالِدَيَّ مِنَ الصَّلَواتِ زِنَةَ عَرْشِ اللّهِ وَمِدادَ كَلِماتِهِ وَما

اَحْصاهُ عِلْمُهُ وَأَحاطَ بِهِ كِتابُهُ اَللّهُمَّ إنّي اُجَدِّدُ لَهُ في صَبِيحَةِ يَوْمي هذا وَما عِشْتُ مِنْ اَيّامي عَهْداً

وَعقْداً وَبَيْعةً لَهُ في عُنُقي لا اَحُولُ عَنْها وَلا أَزُولُ أبَداً اَللّهُمَّ اجْعَلْني مِنْ اَنصارِهِ وَاَعْوانِهِ وَالذَّابّينَ عَنْهُ

وَالْمُسارِعينَ إِلَيْهِ في قَضاءِ حَوائِجِهِ والْمُمْتَثِلينَ لأوامِرِهِ وَالْمُحامِينَ عَنْهُ وَالسّابِقينَ اِلى إِرادَتِهِ

وَالْمُسْتَشْهَدينَ بَيْنَ يَدَيْهِ اللّهُمَّ إنْ حالَ بَيْني وبَيْنَهُ الْمَوْتُ الَّذي جَعَلْتَهُ عَلى عِبادِكَ حَتْماً مَقْضِيّاً

فَأَخْرِجْني مِنْ قَبْري مُؤْتَزِراً كَفَني شاهِراً سَيْفي مُجَرِّداً قَناتي مُلَبِّياً دَعْوَةَ الدّاعي في الْحاضِرِ وَالْبادي

اَللّهُمَّ اَرِنِي الطَّلْعَةَ الرَّشيدَةَ والْغُرَّةَ الْحَمِيدَةَ واكْحُلْ ناظِري بِنظْرَةٍ مِنّي إلَيهِ وَعَجِّلْ فَرَجَهُ وَسَهِّلْ مَخْرَجَهُ

وَاَوُسِعْ مَنْهَجهُ وَاسْلُكْ بي مَحَجَّتَهُ وَاَنْفِذْ اَمْرَهُ وَاشْدُدْ اَزْرَهُ واعْمُرِ اللّهُمَّ بهِ بِلادَكَ وَاَحْي بِهِ عبادَكَ فَإنَّكَ

قُلْتَ وَقَوْلُكَ الْحَقُّ ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النّاسِ فَاظْهِرِ اللّهُمَّ لَنا وَلِيَّكَ وَاَبْنَ بِنْتِ

نَبِيِّكَ الْمُسَمّى بِاسْمِ رَسْولِكَ صَلّى اللّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلّمَ حَتّى لايَظْفَرَ بِشْي‏ءٍ مِنَ الْباطِلِ إِلاّ مَزَّقَهُ

وَيُحِقَّ الْحَقَّ ويُحَقّقَهُ وَاجْعَلْهُ اللّهُمَّ مَفْزَعاً لِمَظْلوُمِ عِبادِكَ وَنَاصِراً لِمَنْ لايَجِدُ لَهُ ناصِراً غَيْركَ وَمُجدِّداً لِما

عُطِّلَ مِنْ أَحْكامِ كِتابِكَ وَمُشَيّداً لِما وَرَدَ مِنْ أَعْلامِ دِينِكَ وَسُنَنِ نَبِيّكَ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَاجْعَلْهُ اللّهُمَّ

مِمِّنْ حَصَّنْتَهُ مِنْ بَأْسِ الْمُعْتَدينَ اَللّهُمَّ وَسُرَّ نَبِيّك مُحَمَّداً صَلّى اللّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ بِرُؤْيَتِهِ وَمَنْ تَبِعَهُ عَلى

دَعْوَتِهِ وَارْحَمِ اسْتِكانَتَنا بَعْدَهُ الَلّهُمَّ اكْشِفْ هذِهِ الْغُمَّةَ عَنْ هِذهِ الْاُمَّةِ بِحُضُورِهِ وَعجِّلْ لَنا ظُهُورَهُ إِنَّهُمْ

يَرَوْنَهُ بَعيداً وَنَراهُ قريباً بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمين).

دعاى امام زمان عجَّ اللّه تعالى فرجه

كفعمى در مصباح فرموده اين دعاء حضرت مهدى صَلَواتُ اللّهِ عَلَيْهِ است

اَللّهُمَّ ارْزُقْنا تَوْفيقَ الطّاعَةِ وَبُعْدَ الْمَعْصِيَةِ

خدايا روزى ما كن توفيق اطاعت و دورى از گناه

وَصِدْقَ النِّيَّةِ وَعِرْفانَ الْحُرْمَةِ وَاَكْرِمْنا بِالْهُدى وَالاِْسْتِقامَةِ وَسَدِّدْ

و صدق و صفاى در نيت و شناختن آنچه حرمتش لازم است و گرامى دار ما را بوسيله هدايت شدن و استقامت و استوار كن

اَلْسِنَتَنا بِالصَّوابِ وَالْحِكْمَةِ وَامْلاَْ قُلُوبَنا بِالْعِلْمِ وَالْمَعْرِفَةِ وَطَهِّرْ

زبانهاى ما را به درستگويى و حكمت و لبريز كن دلهاى ما را از دانش و معرفت و پاك كن

بُطُونَنا مِنَ الْحَرامِ وَالشُّبْهَةِ وَاكْفُفْ اَيْدِيَنا عَنِ الظُّلْمِ وَالسَّرِقَةِ

اندرون ما را از غذاهاى حرام و شبهه ناك و بازدار دستهاى ما را از ستم و دزدى

وَاغْضُضْ اَبْصارَنا عَنِ الْفُجُورِ وَالْخِيانَةِ وَاسْدُدْ اَسْماعَنا عَنِ اللَّغْوِ

و بپوشان چشمان ما را از هرزگى و خيانت و ببند گوشهاى ما را از شنيدن سخنان بيهوده

وَالْغيبَةِ وَتَفَضَّلْ عَلى عُلَماَّئِنا بِالزُّهْدِ وَالنَّصيحَةِ وَعَلَى الْمُتَعَلِّمينَ

و غيبت و تفضل فرما بر علماى ما به پارسايى و خيرخواهى كردن و بر دانش آموزان

بِالْجُهْدِ وَالرَّغْبَةِ وَعَلَى الْمُسْتَمِعينَ بِالاِْتِّباعِ وَالْمَوْعِظَةِ وَعَلى

به كوشش داشتن و شوق و بر شنوندگان به پيروى كردن و پند گرفتن و بر

مَرْضَى الْمُسْلِمينَ بِالشِّفاَّءِ وَالرّاحَةِ وَعَلى مَوْتاهُمْ بِالرَّاْفَةِ

بيماران مسلمان به بهبودى يافتن و آسودگى و بر مردگان آنها به عطوفت

وَالرَّحْمَةِ وَعَلى مَشايِخِنا بِالْوَقارِ وَالسَّكينَةِ وَعَلَى الشَّبابِ

و مهربانى كردن و بر پيرانمان به وقار و سنگينى و بر جوانان

بِالاِْنابَةِ وَالتَّوْبَةِ وَعَلَى النِّساَّءِ بِالْحَياَّءِ وَالْعِفَّةِ وَعَلَى الاْغْنِياَّءِ

به بازگشت و توبه و بر زنان به شرم و عفت و بر توانگران

بِالتَّواضُعِ وَالسَّعَةِ وَعَلَى الْفُقَراَّءِ بِالصَّبْرِ وَالْقَناعَةِ وَعَلَى الْغُزاةِ

به فروتنى و بخشش كردن و بر مستمندان به شكيبائى و قناعت و بر پيكار كنندگان

بِالنَّصْرِ وَالْغَلَبَةِ وَعَلَى الاُْسَراَّءِ بِالْخَلاصِ وَالرّاحَةِ وَعَلَى الاُْمَراَّءِ

به يارى و پيروزى و بر اسيران به رهايى يافتن و آسودگى و بر زمامداران

بِالْعَدْلِ وَالشَّفَقَةِ وَعَلَى الرَّعِيَّةِ بِالاِْنْصافِ وَحُسْنِ السّيرَةِ وَبارِكْ

به عدالت داشتن و دلسوزى و بر ملت به انصاف و خوش رفتارى و بركت ده

لِلْحُجّاجِ وَالزُّوّارِ فِى الزّادِ وَالنَّفَقَةِ وَاقْضِ ما اَوْجَبْتَ عَلَيْهِمْ مِنَ

براى حاجيان و زائران در توشه و خرجى و به انجام رسان آنچه را بر ايشان واجب كردى از

الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ بِفَضْلِكَ وَرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَالرّاحِمينَ

اعمال حج و عمرة بوسيله فضل و رحمت خودت اى مهربانترين مهربانان

دعاى عَظُمَ الْبَلاَءُ

اين دعاء حضرت صاحب الا مرعليه السلام است كه تعليم فرمود آنرا به شخصى كه محبوس بود پس خلاص شد

اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَف اَّءُ وَانْكَشَفَ الْغِط اَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّج اَّءُ

خدايا بلاء عظيم گشته و درون آشكار شد و پرده از كارها برداشته شد و اميد قطع شد

وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَيْكَ

و زمين تنگ شد و از ريزش رحمت آسمان جلوگيرى شد و تويى ياور و شكوه بسوى تو است

الْمُشْتَكى وَعَلَيْكَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى

و اعتماد و تكيه ما چه در سختى و چه در آسانى بر تو است خدايا درود فرست بر

مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذينَ فَرَضْتَ عَلَيْنا طاعَتَهُمْ

محمد و آل محمد آن زمامدارانى كه پيرويشان را بر ما واجب كردى و بدين سبب مقام

وَعَرَّفْتَنا بِذلِكَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَريباً كَلَمْحِ

و منزلتشان را به ما شناساندى به حق ايشان به ما گشايشى ده فورى و نزديك مانند

الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ يا مُحَمَّدُ يا عَلِىُّ يا عَلِىُّ يا مُحَمَّدُ اِكْفِيانى

چشم بر هم زدن يا نزديكتر اى محمد اى على اى على اى محمد مرا كفايت كنيد

فَاِنَّكُما كافِيانِ وَانْصُرانى فَاِنَّكُما ناصِرانِ يا مَوْلانا يا صاحِبَ

كه شماييد كفايت كننده ام و مرا يارى كنيد كه شماييد ياور من اى سرور ما اى صاحب

الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِكْنى اَدْرِكْنى اَدْرِكْنى السّاعَةَ

الزمان فرياد، فرياد، فرياد، درياب مرا درياب مرا درياب مرا همين ساعت

السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ بِحَقِّ

همين ساعت هم اكنون زود زود زود اى خدا اى مهربانترين مهربانان به حق

مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرينَ

محمد و آل پاكيزه اش

آیه تصادفی

ترس از خدا

ایمان بیاورید

به كسانى كه كفر ورزيده‏ اند

پاورقی

ترس از خدا

سوره 33 آیه 39

همان كسانى كه پیامهاى خدا را ابلاغ مى‏كنند و از او مى‏ترسند و از هیچ كس جز خدا بیم ندارند و خدا براى حسابرسى كفایت مى‏كند.

خدارا منشاء تمامی قدرت ها و اراده ها قراردادن آرمش بخش دلهاست -زیراوقتی همه قدرتها را تحت كنترل و اراده او ببنیم دیگر از هیچ ترس نخواهیم داشت مادرحضرت موسی را بیاد بیاوریم صرفا به دستورخداوند نوزادخویش را بدون ترس و نگرانی به رود نیل سپردزیرابراین یقین بود كه حتی آب روان رودنیل و تمامی درندگان تحت فرمان صاحب هستی خواهند بود و صدمه ای به نوزادنخواهد رسید فرعون و همسر او كه دركناررود نیل نوزادرا مشاهده كردند ناخود آگاه به امر صاحب هستی درصددكمك و یاری رساندن به فرستاده خدامبادرت ورزیدند.

مومن می بایست تنها از خداوند ترس داشته باشد ولاغیر. وتبلوربیرونی ترس خداوند چیزی نیست حزء اطاعت اوامر او.

__________________

"گفتم خسته ام !گفتی هرگز از رحمت خدا ناامید نشوید!(زمر53) گفتم کسی را ندارم گفتی از رگ گردن به تو نزدیکترم(سوره ق آیه 16) گفتم ولی انگار مرا فراموش کردی؟ گفتی مرایاد کنیدتا شمارایاد کنم (بقره/152) گفتم تاکی باید صبرکرد؟ گفتی :وتو چه میدانی ؟شاید آن ساعت نزدیک باشد(احزاب 63)

الاعراف

آیه203

و هر گاه براى آنان آياتى نياورى مى‏گويند چرا آن را خود برنگزيدى بگو من فقط آنچه را كه از پروردگارم به من وحى مى‏شود پيروى مى‏كنم اين [قرآن] رهنمودى است از جانب پروردگار شما و براى گروهى كه ايمان مى‏آورند هدايت و رحمتى است (۲۰۳)

وَإِذَا لَمْ تَأْتِهِم بِآيَةٍ قَالُواْ لَوْلاَ اجْتَبَيْتَهَا قُلْ إِنَّمَا أَتَّبِعُ مَا يِوحَى إِلَيَّ مِن رَّبِّي هَذَا بَصَآئِرُ مِن رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿۲۰۳﴾

الانفال

آیه38

به كسانى كه كفر ورزيده‏ اند بگو اگر بازايستند آنچه گذشته است برايشان آمرزيده مى‏شود و اگر بازگردند به يقين سنت [خدا در مورد] پيشينيان گذشت (۳۸)

قُل لِلَّذِينَ كَفَرُواْ إِن يَنتَهُواْ يُغَفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ وَإِنْ يَعُودُواْ فَقَدْ مَضَتْ سُنَّةُ الأَوَّلِينِ ﴿۳۸﴾

دراین قسمت از کتاب بزرگ همراه من قسمت آیه تصادفی را ایجاد کردیم

که درهر ماه چندین ایه را قرار میدهیم، باشد که با راه اندازی این قسمت به شناخت هرچه بیشتر این کتاب آسمانی کلام خدا را بهتر دریابیم ودر جهت بهبود راه ورسم در زندگی استفاده کنیم

یا خوده خدا

دعاهای مشکل گشا

چهارده دعا با یک استجابت

چه کاری انجام دهم تا حاجتم برآورده شود

چهارده دعا با یک استجابت

1ـ اللهم ادخل علی اهل القبور السرور

دنیا مثل قبر بزرگی است كه مردگان آن ، نسل های بی شماری از فرزندان آدم و حوایند(ع )، با آرزوهای كوچك و بزرگی كه به گور برده اند.

خدایا! ما وارثان ماتم زده اهل قبور را با نوید برآورده شدن آسمانی ترین آرزوی آدم خاكی ـ كه سینه هایمان را سخت می فشارد ـ شاد و مسرور فرما!

خدایا! زمین ـ این قبرستان مرده آرزوهای فرزندان آدم ـ را با قدوم احیاگر آن كس كه آمدنش را وعده فرموده ای ، زنده و اهل آن را سرزنده گردان !

خدایا! سال هاست ، دنیا دوستی و آرزوهای پست و كوچك دنیوی ، دل های ما را كه روزگاری قدمگاه تو بوده اند، میرانده است ؛ و ما امروز مردگانی هستیم كه به زندگی در قبور متحركمان خو كرده ایم . آرزوی ، زیارت وجه زیبای خودت را، شورآفرین قلب هایمان كن !

خدایا! زبانم لال ، اگر روزی آرزوی دیدن و پابوسی امامم را به گور بردم ، منت گذار و لحظه ای او را بر مزارم عبور ده ! تا به بویش ز لحد رقص كنان برخیزم .

2ـ اللهم اغن كل فقیر

خدایا! هر چه مال اندوزی می كنیم فقیرتر می شویم و هر چه به دنبال خواسته هایمان می رویم ، بی نیاز نمی شویم . ما را به نیاز حقیقی مان برسان و در آغوش او از همه چیز بی نیازمان كن !

خدایا! دینت را كه بازیچه زبان ما بندگان هوس گردیده و در این بازی ، رنگ و بوی حقیقی اش را از دست داده ، با ظهور تجدید كننده شریعتت ، غنای دوباره بخش !

خدایا! ما را كه بدون او هیچ نداریم به او كه همه چیزمان است برسان !

خدایا! او را كه در دولت كریمه اش هیچ فقیری نخواهد ماند، بر زمین حاكم گردان !

3ـ اللهم اشبع كل جائع

خدایا! بی قراران زیارت آن طاووس زیبای اهل جنت را، سیراب از تماشای قامت رعنایش كن !

خدایا! ما را از دنیاطلبی سیر كن تا اشتهایی جز تماشای او كه وجه زیبای توست در دل نپرورانیم .

خدایا! تا كی شاهد آن باشیم كه انسان ها ـ به ظلم ـ از گرسنگی جان می دهند؟ این همه گرسنه را كس نمی تواند سیر كند، مگر او كه وعده داده ای در سایه حكومتش هیچ كس گرسنه سر به بالین نگذارد.

به تمنای چشم گرسنگان ، حكومتش را در زمین برقرار گردان !

4ـ اللهم اكس كل عریان

خدایا! بر قامت دین ، لباس سر بلندی ، بر قامت ولایت لباس حكومت ، بر قامت اولیائت لباس عزت ، بر قامت دشمنانت لباس ذلت ، بر قامت زمین لباس حیات و بر اندام دل آرای یوسف زهرا(ع ) لباس ظهور بپوشان !

خدایا! قلب ما را پیش از آنكه در سرمای غیبت ، منجمد شود، در گرمای آغوش او پناه ده !

5ـ اللهم افض دین كل مدین

خدایا! با دستان او كه كلید گنجینه های زمین و آسمانت را به او سپرده ای ، دین تمام دینداران را بپرداز!

خدایا! بودنمان را مدیون حجتت هستیم . توفیق ده تا با فدا كردن هستی مان در ركاب او، ذره ای از این دین را ادا كنیم !

خدایا! مدیون تمام نعمات توایم و برای هر نعمتی ، بی نهایت ، شكر بدهكاریم . با چه رویی از تو بخواهیم كه نعمتت را بر ما تمام كنی ـ یعنی ولی ما را به ما برسانی ـ مگر اینكه بگوییم فقط اوست كه می تواند شانه ما را از زیر بار این همه دین ، خالی كند.پس نعمتت را بر ما تمام كن !

6ـ اللهم فرج عن كل مكروب

خدایا! هیچ گرهی نیست كه جز با دست های او باز شود و هیچ گرهی نیست كه با دست های او باز نشود.

با ظهور او گره از كار عالم بگشا!

خدایا! تنها گرفتاری و غم و اندوهمان را غیبت او قرار ده تا تنها حاجتمان فرج او باشد.

خدایا! هیچ گرهی در كار او نیست ، مگر اینكه با دست های ما بسته شده است . ما را با توفیق طاعت و كسب رضایت خودت ، موفق به گشودن گرهی كن كه با دست خود بسته ایم !

خدایا! او را كه از بی صاحبی ما، اندوه می خورد، با تحقق حكومتش و سروری بر ما، خشنود گردان !

7ـ اللهم رد كل غریب

خدایا! ما را كه از دامن پاك او گریخته ایم و آواره برهوت هواهای نفسانی شده ایم ، دوباره به وطنمان كه آغوش اوست برگردان !

خدایا! او را كه از ما رنجیده و غریبانه از شهر ما رخت بربسته و در جایی كه ما نمی دانیم ، منزل گزیده است ، دوباره به دیار ما شرمندگان ظلم خویش ، باز گردان !

خدایا! این آرزوی قلبی او را كه آرزوی ما نیز هست ، یعنی پاك شدن گرد غربت از چهره دین و اولیای دین هر چه زودتر به استجابت برسان !

8ـ اللهم فك كل اسیر

خدایا! ما را از زندان تاریك و سرد خواسته های زشت نفسانی و از زندان تاریك تر و سردتر، هجران او رهایی بخش !

خدایا! غل و زنجیرهای نفس را از دست و پای عقلمان بگشا، تا نجات و آزادی را تنها در رسیدن به او بیابیم و بندگی او را اسارت نخوانیم !

خدایا! ما را پاك پاك كن و همه گناهانمان را ببخش ، تا او كه زندانی پلیدی ها و گناهان ماست ، نجات یابد!

خدایا! ما را اسیر او كن تا از بند غیر او آزاد شویم !

9ـ اللهم اصلح كل فاسد من امور المسلمین

خدایا! مرا كه با فسادم ، مانع ظهور او و اصلاح امور مسلمین به دست او شده ام ، اصلاح فرما!

خدایا! تنها چیزی كه به صلاح ماست ، ظهور اوست و آنچه كه مانع ظهور اوست ، فساد ماست و حكومت هر آنچه كه غیر او یا بیگانه با اوست ـ بر ما ـ موجب فساد ماست . ما را با رهایی از سلطه دشمنان او و خدمت به نظامی كه به نام اوست ، به صلاحمان ، كه حكومت اوست برسان !

10ـ اللهم اشف كل مریض

خدایا! هر چه زودتر او را به عیادت همه بیماران بفرست !

خدایا! ما را بیمار او كن ، تا از همه بیماری ها شفا یابیم .

خدایا! با شربت وصل او، قلب هجران كشیده ما را از آتش تب فراقش ، شفا بخش !

خدایا! با ظهور تنها امید قلب حضرت زهرا(س )! بازوان شكسته ، سینه مجروح و گونه كبودش را شفای عاجل مرحمت فرما!

11ـ اللهم سد فقرنا بغناك

خدایا! ما به غیر از تو و او كسی را نداریم . احتیاج ما به او با هیچ چیز برطرف نمی شود جز به دست تو و رساندن او به ما.

خدایا! مسئلت از غیر تو و نیاز به غیر او، ما را در پرتگاه فقر افكنده است . نیاز به او را كه نجات بخش ما از این سقوط و تنها مایه بی نیازی ماست ، در دل هایمان برویان !

خدایا! ما را محتاج او كن تا از غیر او بی نیاز شویم !

12ـ اللهم غیر سوء حالنا بحسن حالك

خدایا! «گذشته » سیاهمان كه بی او سپری شد. «حال » تیره ما را به «فردا»ی روشن او برسان !

خدایا «حال » ما را بی او ببین ! و روزگارمان را بدون او مپسند!

خدایا! حال و روز ما را كه خالی از اوست با حال و روز خودت كه پیش او و با اوست ، تغییر ده !

خدایا! او را پیش ما بفرست تا ما را پیش تو بیاورد!

13ـ اللهم اقض عنا الدین

خدایا! خودت ، دین سنگین ما را به او كه تحقق سروری او بر ماست ، بپرداز!

خدایا! گناهان ما غیبت او را تمدید می كند و غیبت او، دین او را برگردن ما سنگین تر می گرداند.

بر همه گناهان ما قلم عفو و مغفرت كش !

14ـ و اغننا من الفقر

خدایا! شنیده ام كه بعضی ها را فقیر می كنی تا متوجه تو شوند و به درگاه تو روی نیاز آورند.

ما را نه به واسطه فقر، كه به واسطه او و در دولت كریمه او به بارگاه خودت بكشان !

خدایا! مرا در فقری قرار مده كه نهایتش كفر است . مرا از او فقیر نكن !

مرا در فقری قرار ده كه نهایتش ایمان است . مرا فقیر او كن !

خدایا! ما را با او بی نیاز كن و به او بی نیاز مكن !

خدایا! این چهارده دعای مرا كه همگی یك دعا بودند، به یك استجابت كه چهارده استجابت است ، برسان ! و حكومت او را كه حكومت چهارده تن است ، هر چه زودتر بر زمین سایه گستر فرما!

چه کاری انجام دهم تا حاجتم برآورده شود؟

دعای نجات از تنگناها

‏استجابت دعا دارای شرایط و نیز موانعى است. پیش از بیان آن، مفهوم دعا و مقدمه‏اى را متذکر مى‏شویم:

مفهوم دعا: دعا به معنى «خواندن» است، خواندنى که به صورت نیایش و سرود و ستایش، یا خواستن و طلب و درخواست مَدَد و نصرت و یاورى.

مقدمه:

انسان مرتبط با خدا مى‏کوشد از طریق دعا (راز و نیاز و مناجات و عبادت) به خدا نزدیک شود. وقتى با کسى آشنا شدى و ارتباط پیوسته شما زمینه اعتماد را فراهم ساخت و از دوستان صمیمى او به شمار آمدى، در هنگام نیاز به خانه‏اش مى‏روى و شرط دوستى را به جا مى‏آورد و میثاق و محبت را استوار مى‏سازد. در را باز مى‏کند و شما را در اندرون پذیرایى می‌نماید و مورد لطف و عنایت ویژه قرار خواهد داد.

براى استجابت دعا باید شرایطى را مهیا نمود و موانعى را برطرف ساخت. در ذیل به برخى از شرایط و موانع اشاره مى‏شود:

الف) شرایط استجابت دعا.

1 - ارتباط مداوم با خدا در هر حال:

خداوند به پیامبرش دستور مى‏دهد که «نفس خویش را در کمال شکیبایى در هر بامداد و شامگاه به دعا کردن و جلب خشنودى خدا وادار کن».(1)

قرآن کسانى را که فقط در هنگام گرفتارى و مشکلات دعا مى‏کنند، مورد نکوهش قرار داده است: «وقتى به انسان گرفتارى و غمى روى مى‏آورد، ما را در هر حال (خواب و بیدارى، نشسته و ایستاده) بخواند و چون گرفتاریش را برطرف کنیم، برود (و از ارتباط خود با خدا از جهت کمیت و کیفیت بکاهد و گاهى قطع نماید، به گونه‏اى که) گویى اصلاً ما را براى گرفتارى که به او رسیده بود، نخوانده است!».(2)

امام صادق (ع) مى‏فرماید: «کسى که پیش‏دستى در دعا نکند و فقط در وقت نزول بلا دست به دعا بردارد، دعایش در آن وقت مستجاب نگردد و فرشتگان گویند: این آواز را نشناسیم». در روایت دیگرى آمده که «به او مى‏گویند: تا امروز کجا بودى؟!».(3)

در اصول کافى آمده که خداوند به حضرت داوود(ع) فرمود: «مرا در روزهاى خوش و آسایش یاد کن تا من دعاى تو را در روزهاى گرفتارى و سختى اجابت کنم».(4)

2 - دعا باید از صمیم قلب باشد.

تمام ذرات وجود انسان یک چیزى را بخواهد و طلب کند و دل و زیانش با عمل و رفتارش هماهنگ باشد.

3 - اعتماد به خدا و اطمینان به اجابت او:

امام صادق(ع) فرمود: «خدا دعایى را که از دل غافل و بى خبر برخیزد، مستجاب نمى‏کند پس وقتى دعا کنى، از عمق دل به او روى آور (و دلت را با زبانت همراه گردان) و سپس به اجابت دعایت مطمئن باش».(5)

4 - قطع امید از غیر خدا و امید و اطمینان به خداوند.

امام صادق(ع) فرمود: «هرگاه یکى از شما بخواهد که هر چه از خدا درخواست مى‏کند، خدا به او عطا فرماید، باید از همه مردم ناامید و مأیوس گردد و هیچ امیدى جز به درگاه خدا نداشته باشد».(6) او به نقطه‏اى از ایمان و توکل باید برسد که بداند همه قدرت‏ها و علل جهان تحت اراده و قدرت الهى قرار دارند.

پس از خدا بخواهد که اسباب و علل مادى و معنوى جهان را جهت صلاح و منفعت او قرار دهد.

5 - دعا باید در کنار تلاش و تدبیر باشد.

پیامبر اکرم(ص) فرمود: «الداعى بلا عمل کالرامى بلا وتر؛ کسى که دعا مى‏کند و به دنبال آن تلاش و عمل نمى‏کند، مانند آن است که بى چله کمان تیر مى‏اندازد».(7)

دعا نمى‏تواند جاى تلاش و برنامه ریزى در زندگى را بگیرد، بلکه مکمل آن مى‏تواند باشد.

6 - دعا باید با حالت تضرع و دلى شکسته باشد.

امام صادق(ع) فرمود: «هرگاه دلتان شکست، دعا کنید، زیرا دل تا پاک و خالص نشود، شکسته نمى‏شود».(8)

7 - مکان دعا در استجابت تأثیر دارد، مثلاً دعا در حرم امامان (ع) مخصوصاً حرم امام حسین(ع) و کنار خانه خدا به خصوص مقام حضرت ابراهیم(ع) و کنار حجرالاسود.

8 - زمان دعا: دعاى پنهانى و در تاریکى شب زودتر به اجابت مى‏رسد، مخصوصاً در قنوت یا سجده نماز «وتر» که بعد از خواندن هشت رکعت نماز شب و دو رکعت نماز شفع خوانده مى‏شود.(9)

قرآن مى‏فرماید: «پروردگار خود را به حالت تضرع و تذلل و در پنهانى و خفا بخوانید».

دعا در شب‏هاى ماه رمضان و رجب و دهه اول ذى‏الحجه و غیر آن دعا را به اجابت نزدیک مى‏کند.

9 - توسل به چهارده معصوم(ع) و آن‏ها را بر پایه آیه شریفه «وابتغوا الیه الوسیله» وسیله و شفیع قرار دادن.

10 - غسل توبه نماید، سپس با وضو چهار رکعت نماز بخواند در هر رکعت یک مرتبه سوره حمد و سه مرتبه توحید و یک مرتبه سوره «الناس» و یک مرتبه «فلق» را بخوانید. بعد از نماز هفتاد مرتبه استغفرالله ربى و اتوب الیه و بعد از هفت مرتبه «لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظیم» سپس بگویید: یا عزیز یا غفار اغفرلى ذنوبى و ذنوب جمیع المؤمنین و المؤمنات فانه لا یغفر الذنوب الا انت.»(10)

به این ترتیب شخص در جاده دعا قرار مى‏گیرد و باید مراقب باشد تا راه دعا را درست بپیماید، و به بیراهه نرود. نشانى راه دعا را ذکر خواهیم کرد.

ب) موانع استجابت دعا

امام على(ع) مى‏فرماید: «المعصیة تمنع الاجابة؛(11) گناه مانع اجابت دعا است».

گناهان سه نوع تأثیر منفى در دعا مى‏گذارند:

1 - لذت دعا و مناجات را سلب مى‏کنند.

انسان دعا مى‏کند، اما لذت نمى‏برد و رقت قلب پیدا نمى‏کند.

2 - مانع استجابت دعا مى‏شوند.

3 - توفیق دعا کردن یا شرکت نمودن در مجالس دعا را از انسان سلب مى‏کنند.

برخى از گناهان در عدم اجابت دعا تأثیر بیشتر دارند که در ذیل به نمونه‏اى از آن‏ها اشاره مى‏کنیم.

امام سجاد(ع) فرمود: «گناهانى که مانع استجابت دعا مى‏شوند، عبارتند از: بددلى و سوءظن به مؤمنان و کارهاى آنان؛ طینت و درونى ناپاک داشتن؛ نفاق و دورویى با برادران و خواهران ایمانى؛ عدم اطمینان به اجابت دعا؛ تأخیر نمازهاى واجب (و نخواندن آن در اول وقت فضیلت) آن که وقت آن بگذرد؛ بدزبانى و فحاشى و اهانت کردن؛ نزدیک نشدن به خدا به وسیله صدقه و کارهاى نیک». (12)

نیز فرمود: «از جمله گناهانى که مانع استجابت دعا مى‏گردد، نافرمانى و رنجاندن خاطر پدر و مادر است».(13)

در برخى از روایات، بداخلاقى سبب باز گرداندن دعا معرفى شده است.

علل عدم اجابت دعاها از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع)

مردى به حضرت عرض کرد: خداوند مى‏فرماید: «ادعونى استجب لکم» پس چرا ما دعا مى‏کنیم، ولى اجابت نمى‏شود، حضرت فرمود: چون دل‏هاى شما در هشت مورد خیانت و بى وفایى کرد:

1 - خدا را شناختید، ولى حقش را آن گونه که بر شما واجب بود، ادا نکردید. از این رو آن معرفت به کار شما نیامد.

2 - به پیامبر خدا ایمان آوردید، ولى در عمل با سنت و روش او مخالفت کردید، پس ثمره ایمان شما چه شد؟

3 - کتاب خدا (قرآن) را خواندید، ولى در عمل با آن مخالفت کردید.

4 - گفتید ما از آتش دوزخ مى‏ترسیم، ولى در همه حالات به واسطه گناهان خود به سوى جهنم مى‏روید.

5 - گفتید ما به بهشت تمایل و رغبت داریم، ولى کارهایى انجام مى‏دهید که شما را از بهشت دور مى‏سازد.

6 - نعمت‏هاى خدا را استفاده مى‏کنید، ولى شکر و سپاس گزارى نمى‏کند.

7 - خداوند فرمود: شیطان دشمن شما است، شما نیز او را دشمن گیرید.(14) شما به زبان او را لعن مى‏کنید، ولى در عمل با او دوستى مى‏نمایید و از او اطاعت مى‏کنید.

8 - عیب‏هاى مردم را برابر دیدگان‏تان قرار دادید و عیب‏هاى خود را پشت سرانداختید، در نتیجه کسى را ملامت مى‏کنید که خود به ملامت سزاوارتر از او هستید.

با این وضع چه دعایى از شما مستجاب گردد، در صورتى که شما راه‏ها و درهاى دعا را به روى خود بسته‏اید؟!

«پس تقوا پیشه کنید؛ کارهایتان را اصلاح کنید؛ امر به معروف و نهى از منکر کنید تا خدا دعایتان را مستجاب کند.(15)

راه دعا از دیدگاه امام صادق(ع)

شخصى خدمت امام صادق(ع) عرض کرد: دو آیه در قرآن است که تأویل و معناى آن را نمى‏دانم. یکى «ادعونى استجب لکم» است، که ما هر چه دعا مى‏کنیم، اجابت نمى‏شود. حضرت فرمود: «من سر عدم اجابت دعایتان را به شما مى‏گویم. اگر تو خدا را در آن چه دستور فرموده اطاعت کنى و آن گاه او را بخوانى، دعایت را اجابت مى‏کند، ولى تو با (دستورهاى) او مخالفت کرده، نافرمانى‏اش مى‏کنى. او نیز اجابت نمى‏کند. با این حال، اگر خدا را از راهش بخوانى - اگر چه گناهکار باشى - خدا دعایت را مستجاب مى‏کند».

آن شخص پرسید: راه دعا چیست؟ فرمود: «نماز (16) که خواندى، ابتدا تمجید کرده، او را به بزرگى مى‏ستایى و به هر نحو که مى‏توانى، حمد و ستایش مى‏کنى، سپس بر پیامبر(ص) و آلش درود مى‏فرستى و به تبلیغ رسالتش گواهى مى‏دهى، و بر ائمه هدى سلام مى‏دهى، آن گاه نعمت‏هاى خدا را بر خود مى‏شمارى و او را به خاطر آن‏ها ستایش و شکر مى‏کنى. بعد به گناهان خود یکایک اعتراف مى‏کنى و هر کدام را که به یاددارى، اقرار مى‏نمایى. هر کدام را به خاطر ندارى، به طور سربسته به زبان مى‏آورى و از همه گناهان به درگاه خدا توبه مى‏کنى و تصمیم مى‏گیرى که دیگر گناه نکنى و از روى پشیمانى و صدق نیت و خلوص، و در بیم و امید از آن‏ها

استغفار و طلب آمرزش مى‏کنى، سپس مى‏گویى: «اللهم انى أعتذر الیک من ذنوبى و استغفرک و أتوب الیک فأعنى على طاعتک و وفّقنى لما اوجبت علىّ من کل ما یرضیک فانى لم أر أحداً بلغ شیئاً من طاعتک الا بنعمتک علیه قبل طاعتک، فأنعم علىّ بنعمة أنال به رضوانک و الجنةَ. بعد از رعایت این مراتب، حاجت خود را بخواه، که امیدوارم خدا ناامیدت نکند و حاجتت را برآورد».(17)

چند تذکر:

1 - گاهى با وجود تمام شرایط دعا، دعا مستجاب نمى‏شود، چون به مصلحت ما نیست، یعنى چیزى را طلب مى‏کنیم که به سود ما نیست، اگر چه مى‏پنداریم به نفع ما و خیر است.(18)

2 - گاهى دعا مستجاب مى‏شود، ولى از روى مصالحى تحقق عملى آن به تأخیر مى‏افتد، حتى ممکن است تا بیست سال طول بکشد تا محقق گردد.

3 - در روایت است خداوند وقتى بنده‏اى را دوست داشته باشد، اجابت دعاى او را به تأخیر مى‏اندازد تا بنده‏اش با او راز و نیاز گوید.

از این رو مؤمنان ثابت قدم هیچ گاه از تکرار دعا مأیوس نمى‏شوند، بلکه مى‏گویند:

دست از طلب ندارم تا کام من برآید

یا جان رسد به جانان یا جان ز تن درآید.

4- گاهی اجابت دعاها در آخرت به صورت پاداش نمایان می شود و در دنیا خواسته اش بنابر مصالحی داده نمی شود. اگر کسی بداند خداوند در عوض عدم اجابت دعا در دنیا، چه پاداشی برای او در آخرت در نظر گرفته است، هرگز نا امید نمی شود. امام صادق(ع) می فرماید: «روز قیامت خداوند متعال می فرماید: ای بندة من!‌ تو مرا خواندی و من اجابتت را به تأخیر انداختم. اکنون ثواب و پاداش تو چنین و چنان است. پس مؤمن آرزو می کند که کاش هیچ دعایی از او در دنیا اجابت نمی شد، برای آن ثواب و پاداش نیک که می بیند».(19)

از روایات استفاده می شود که هیچ دعایی بی اثر نیست و هر دعایی در دنیا و آخرت تأثیر مناسب خود را دارد.

امام سجاد(ع) می فرماید: «دعای مؤمن یکی از سه فایده را دارد: یا برای او ذخیره می گردد یا در دنیا برآورده می شود یا بلایی را که می خواست به او برسد،‌ از وی می گرداند».(20)

علاوه بر مطالب یاد شده، همیشه به این نکته توجه داشته باشید که نماز و روزه و دعا و غیره، مطلوبیت ذاتی دارند و فلسفه دعا تنها بر آوردن حوائج به ویژه خواسته های دنیوی نیست، بلکه نفس دعا و مناجات با خدا،‌ صرف نظر از اجابت یا عدم اجابت، موضوعیت دارد و به اصطلاح طلب مهم تر از مطلوب است.(21)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

پى‏نوشت‏ها:

1 - کهف (18) آیه 28.

2 - یونس (10) آیه 12.

3 - اصول کافى، ج 4، ص 219.

4 - بحارالانوار، ج 93، ص 381.

5 - بحارالانوار ج 93، ص 305.

6 - عدة الداعى، ص 97.

7 - عدة الداعى، ص 97.

8 - مکارم الاخلاق، ص 315.

نحج البلاغه

خطبه ها

نامه ها

کلمات قصار(چهار)

خطبه ها

خطبه بدون نقطه شاهكار هنری حضرت علی

خطبه ده

خطبه یازده

خطبه دوازده

خطبه بدون نقطه شاهكار هنری حضرت علی

آیه

معنی

خطبه بدون نقطه شاهكار هنری حضرت علی(ع)

الحَمدُ لِلّهِ أهلِ الحَمدِ وَ أحلاهُ، وَ أسعَدُ الحَمدِ وَ أسراهُ، وَ أکرَمُ الحَمدِ وَ أولاهُ.

الواحدُ الاحدُ الأحَدُ الصَّمَدُ، لا والِدَ لَهُ وَ لا وَلَدَ.

سَلَّطَ المُلوکَ وَ أعداها، وَ أهلَکَ العُداةَ وَ أدحاها، وَ أوصَلَ المَکارِمَ وَ أسراها، وَ سَمَکَ السَّماءَ وَ عَلّاها، وَ سَطَحَ المِهادَ وَ طَحاها، وَ وَطَّدَها وَ دَحاها، وَ مَدَّها وَ سَوّاها، وَ مَهَّدَها وَ وَطّاها، وَ أعطاکُم ماءَها وَ مَرعاها، وَ أحکَمَ عَدَدَ الاُمَمِ وَ أحصاها، وَ عَدَّلَ الأعلامَ وَ أرساها.

الاِلاهُ الأوَّلُ لا مُعادِلَ لَهُ، وَلا رادَّ لِحُکمِهِ، لا إلهَ إلّا هُوَ، المَلِکُ السَّلام، المُصَوِّرُ العَلامُ، الحاکِمُ الوَدودُ، المُطَهِّرُ الطّاهِرُ، المَحمودُ أمرُهُ، المَعمورُ حَرَمُهُ، المَأمولُ کَرَمُهُ.

عَلَّمَکُم کَلامَهُ، وَ أراکُم أعلامَهُ، وَ حَصَّلَ لَکُم أحکامَهُ، وَ حَلَّلَ حَلالَهُ، وَ حَرَّمَ حَرامَهُ.

وَ حَمَّلَ مُحَمَّداً (صَلَّ اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ) الرِّسالَةَ، وَ رَسولَهُ المُکَرَّمَ المُسَدَّدَ، ألطُّهرَ المُطَهَّرَ.

أسعَدَ اللهُ الاُمَّةَ لِعُلُوِّ مَحَلِّهِ، وَ سُمُوِّ سُؤدُدِهِ، وَ سَدادِ أمرِهِ، وَ کَمالِ مُرادِهِ. أطهَرُ وُلدِ آدَمَ مَولوداً، وَ أسطَعُهُم سُعوداً، وَ أطوَلُهُم عَموداً، وَ أرواهُم عوداً، وَ أصَحُّهُم عُهوداً، وَ أکرَمُهُم مُرداً وَ کُهولاً.

صَلاةُ اللهِ لَهُ لِآلِهِ الأطهارِ مُسَلَّمَةً مُکَرَّرَةً مَعدودَةً، وَ لِآلِ وُدِّهِمُ الکِرامِ مُحَصَّلَةً مُرَدَّدَةً ما دامَ لِالسَّماءِ أمرٌ مَرسومٌ وَ حَدٌّ مَعلومٌ.

أرسَلَهُ رَحمَةً لَکُم، وَ طَهارَةً لِأعمالِکُم، وَ هُدوءَ دارِکُم وَ دُحورَ، عارِکُم وَ صَلاحَ أحوالِکُم، وَ طاعَةً لِلّهِ وَ رُسُلِهِ، وَ عِصمَةً لَکُم وَ رَحمَةً.

اِسمَعوا لَهُ وَ راعوا أمرَهُ، حَلِّلوا ما حَلَّلَ، وَ حَرِّموا ما حَرَّمَ، وَ اعمِدوا – رَحِمَکُمُ اللهُ – لِدَوامِ العَمَلِ، وَ ادحَروا الحِرصَ، وَ اعدِموا الکَسَلَ، وَ ادروا السَّلامَةَ وَ حِراسَةَ مُلکِ وَ رَوعَها، وَ هَلَعَ الصُّدورِ وَ حُلولَ کَلِّها وَ هَمِّها.

هَلَکَ وَ اللهِ أهلُ الاِصرارِ، وَ ما وَلَدَ والِدٌ لِلاِسرارِ، کَم مُؤَمِّلٍ أمَّلَ ما أهلَکَهُ، وَ کَم مالٍ وَ سِلاحٍ أعَدَّ صارَ لِلأعداءِ عُدَّةً وَ عُمدَةً.

اَللّهُمَّ لَکَ الحَمدُ وَ دَوامُهُ، وَ المُلکُ وَ کَمالُهُ، لااِلهَ إلّا هُوَ، وَسِعَ کُلَّ حِلمٍ حِلمُهُ، وَ سَدَّدَ کُلُّ حُکمٍ حُکمُهُ، وَ حَدَرَ کُلَّ عِلمٍ عِلمُهُ.

عَصَمَکُمُ وَ لَوّاکُم، وَ دَوامَ السَّلامَةِ أولاکُم، وَ لِلطّاعَةِ سَدَّدَکُم، وَ لِلاِسلامِ هَداکُم، وَ رَحِمَکُم وَ سَمِعَ دُعاءَکُم، وَ طَهَّرَ أعمالَکُم، وَ أصلَحَ أحوالَکُم.

وَ أسألُهُ لَکُم دَوامَ السَّلامَةِ، وَ کَمالَ السَّعادَةِ، وَ الآلاءَ الدّارَةَ، وَ الاَحوالَ السّارَّةَ، وَ الحَمدُ لِلّهِ وَحدَهُ.

معنی:

ستایش مخصوص خدایی است که سزاوار ستایش و مآل آن است. از آنِ اوست رساترین ستایش و شیرین ترین آن و سعادت بخش ترین ستایش و سخاوت بار ترین(و شریف ترین) آن و پاک ترین ستایش و بلند ترین آن و ممتاز ترین ستایش و سزاوارترین آن.

یگانه و یکتای بی نیاز(ی که همه نیازمندان و گرفتاران آهنگ او نمایند). نه پدری دارد و نه فرزندی.

شاهان را (به حکمت و آزمون) مسلّط ساخت وبه تاختن واداشت. و ستمکاران (و متجاوزان) را هلاکت نمود و کنارشان افکند. و سجایای بلند را (به خلایق) رسانید و شرافت بخشید. و آسمان را بالا برد و بلند گردانید. بستر زمین را گشود و گسترش داد و محکم نمود و گسترده ساخت. آن را امتداد داد و هموار کرد و (برای زندگی) آماده و مهیّا فرمود. آب و مرتعش را به شما ارزانی داشت. تعداد اقوام را (برای زندگی در آن) به درستی. (و حکمت) مقرّر فرمود و بر شمار (یکایک) آنان احاطه یافت. و نشانه های بلند (هدایت) مقرّر فرمود و آنها را بر افراشته و استوار ساخت.

معبود نخستین که نه او را هم طرازی است و نه حکمش را مانعی. خدایی نیست جز او، که پادشاه است و (مایۀ) سلامت، صورتگر است و دانا، فرمانروا و مهربان، پاک و بی آلایش. فرمانش ستوده است و حریم کویش آباد (به توجّه پرستندگان و نیازمندان) است و سخایش مورد امید.

کلامش را به شما آموخت و نشانه هایش را به شما نمایاند. و احکامش را برایتان دست یافتنی نمود. آنچه روا بود حلال و آنچه در خور ممنوعیت بود، حرام شمرد.

بار رسالت را بر دوش محمّد(صلّی الله علیه و آله) افکند. (همان) رسول گرامی که بدو سروری و درستی (در گفتار و کردار و رفتار) ارزانی شده، پاک و پیراسته است.

خداوند این امّت را به خاطر برتریِ مقام و بلندیِ شرف و استواری دین او و کامل بودنِ آرمانش سعادت بخشید. او بی آلایش ترین فردِ از آدمیان در هنگامه ولادت و فروزنده ترین ستاره یمن و سعادت است. او بلند پایه ترین آنان (در نیاکان) است و زیباترین آنها در (نسل و) شاخسار. و درست پیمان ترین و کریم ترین آنان است در نوجوانی و بزرگسالی.

درود خداوند از آن او و خاندان پاکش باد، درودی خالص و پی در پی و مکرّر (برای آنان) و برای دوست داران بزرگوارشان، درودی ماندگار و پیوسته، (برای همیشه:) تا وقتی که برای آسمان حکمی مرقوم است و نقشی مقرّر.

او فرستاد تا تا برایتان رحمتی باشد و مایه پاکیزگی اعمالتان و آرامش سرای (زندگی) شما و بر طرف شدن نقاط ننگ (: و شرم آور کار)تان. و تا مایه صلاح حالتان باشد و اطاعت شما از خدا و رسولانش و موجب حفظ شما و رحمتی (بس بزرگ )

از او فرمان برید و بر دستورش مواظبت ورزید. آنچه را حلال دانست، حلال و هر چه را حرام داشت حرام بشمارید. خدایتان رحمت کند؛ آهنگ کوششی پیوسته نمایید و آزمندی را از خود برانید و تنبلی را وا نهید. رسم سلامت و حفظ حاکمیّت و بالندگی آن را – و آنچه را که موجب دغدغه سینه ها

خطبه ده

آیه

ترجمه وشرح ایت الله مکارم

ترجمه دکتر آیتی

ترجمه علامه محمد تقی جعفری

شرح علامه محمد تقی جعفری

ومن خطبة له عليه السلام

[يريد الشيطان أويكني به عن قوم]

أَلاَ وإنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ جَمَعَ حِزْبَهُ وَاسْتَجْلَبَ خَيْلَهُ وَرَجِلَهُ وإِنَّ مَعِي لَبَصِيرَتي. مَا لَبَّسْتُ عَلَى نَفْسِي وَلاَ لُبِّسَ عَلَيَّ. وَايْمُ اللهِ لاََُفْرِطَنَّلَهُمْ حَوْضاً أَنَا مَاتِحُهُ لاَ يَصْدِرُونَ عَنْهُ وَلاَ يَعُودُونَ إِلَيْهِ.

«از سخنان آنحضرت است‏»كه منظور از آن شيطان يا جمعيت‏خاصى است‏آگاه باشيد! شيطان حزب خويش را گرد آورده،و سواره و پيادگان لشكر خود رافرا خوانده است(اين لشكر او)اما من آگاهى و بينش و بصيرت خود را همچنان همراه‏دارم،من حقيقت را بر خود مشتبه نساخته‏ام و بر من مشتبه نيز نشده است.

به خدا سوگند!گردابى براى آنها فراهم سازم كه جز من كسى نتواند آن را چاره‏كند(و در آن سرانجام غرق شوند)و هرگز از آن بيرون نيايند و(آن عده)كه از آن بيرون‏آيند براى هميشه بازگشت‏بچنين صحنه‏اى را فراموش كنند!.

خطبه‏اى از آن حضرت(ع)

آگاه باشيد كه شيطان حزب خود را گرد آورده و سواران و پيادگانش را بسيج كرده‏است. همان بصيرت ديرين هنوز هم با من است.چنان نيستم كه چهره حقيقت رانبينم و حقيقت نيز بر من پوشيده نبوده است.به خدا سوگند،بر ايشان گودالى پر آب‏كنم،كه چون در آن افتند بيرون‏شدن نتوانند و چون بيرون آيند،هرگز،هوس نكنندكه بار ديگر در آن افتند.

خطبه ايست از على (ع) منظور وى در اين خطبه شيطان و يا گروه شيطان صفت مى‏باشد

آگاه شويد،كه شيطان سواران و پيادگان خود را جلب و بسيج نموده‏است، من بينائيم را با خود دارم، هرگز امرى را بر خود مشتبه نساخته‏ام و كسى‏نتوانسته است واقعيتى را بر من مشتبه بسازد، سوگند به خدا،حوضى براى آنان پر خواهم كرد كه ساقى آن خودم باشم، كه اگر وارد آن حوض شوند نتوانند بيرون روند و اگر از آن بگريزند نتوانندبرگردند.

الا و ان الشيطان قد جمع حزبه و استجلب خيله و رجله (1) .

(آگاه شويد،كه شيطان سواران و پيادگان خود را جلب و بسيج نموده‏است) .

در برابر حزب شيطان كه براى فريب دادن اولاد آدم بسيج‏شده است،بى تفاوت

نباشيد

مسلم است كه حزبى بنام حزب شيطان با علامت مخصوص يا با لباس مشخص‏در هيچ نقطه‏اى از تاريخ بشرى نمودار نگشته است.

ما با هر حزبى كه در تاريخ روبرو مى‏شويم،با يكى از صفات جالب كه مفهوم‏آرمانى انسانى دارد،خود را مشخص كرده است،مانند حزب عدالت،حزب آزادى،حزب نجات،حزب ترقيخواهان و غيره...بنابر اين مقصود از حزب شيطان يك حزب‏رسمى با يك برنامه معين و هدف مشخص شيطانى نيست،بلكه بنا بقاعده اصلى:

ناريان مر ناريان را طالبند نوريان مر نوريان را جاذبند

منظور گردهم‏آيى و تشكل افراد و گروه‏هايى از انسان نماها است كه هوى‏و هوس‏ها و خودكامگى‏ها و زير شكم و مقام‏پرستى و تورم‏«خود طبيعى‏»آنان رابا يكديگر متشكل ساخته، همداستان و هم رزم و هم پياله نموده است.

اينگونه تشكل كه امير المؤمنين عليه السلام آن را حزب شيطان مى‏نامد،ازنظر ماهيت و نتيجه پست‏تر و وقيح‏تر از تشكل حيوانات درنده مى‏باشد،زيرادرندگان هر اندازه و به هر كيفيتى هم كه متشكل گردند،نمى‏توانند به فعاليتهاى وسيعترو عميق‏تر از محدوده غرايز معين خود بپردازند،مثلا تشكل ببرها هرگز نميتواندتحول پليد در گروه ببرها يا ديگر جانداران بوجود بياورد،در صورتى كه حزب‏شيطان كه از افراد انسانى تشكيل مى‏يابد،داراى نيروها و استعدادهايى است كه‏بوسيله آنها مى‏توانند ارزش‏ها را نابود كنند،تحولات قهقرايى ايجاد نمايند،اگرموقعيت ايجاب كند،راه‏هايى را كه به پوچى حيات منتهى مى‏گردد.پيش پاى مردم‏بگسترانند.

حزب شيطان مختصات ديگرى هم دارد،از آنجمله مى‏تواند از مفاهيم عالى‏انسانى مانند علم، تكامل،عدالت،وطن،آزادى سوء استفاده نموده،با تحريك‏ابعاد آرمان جويى در انسانها،آنان را تا اعماق تباهى‏ها براند.

و ان معى لبصيرتى ما لبست على نفسى و لا لبس على

(من بينايى‏ام را با خود دارم،هرگز امرى را بر خود مشتبه نساخته‏ام و كسى‏نتوانسته است واقعيتى را بر من مشتبه بسازد) .

اينست معناى بينايى كه آدمى خود را نفريبد و فريب ديگران را نخورد

شايد نكته بسيار مهمى كه در مقدم داشتن‏«من امرى را بر خود مشتبه نساخته‏ام‏»بر جمله‏«و كسى نتوانسته است واقعيتى را بر من مشتبه بسازد»وجود دارد،اين‏باشد كه اگر كسى خود را نفريبد،فريب ديگران را هم نمى‏خورد.يعنى علت اساسى‏اينكه آدمى بازيچه ديگران قرار نگيرد، اينست كه خود را ببازى نگيرد.انسانى كه‏انديشه جدى درباره خود دارد،هرگز انديشه‏هاى غرض آلود ديگران او رانمى‏فريبد.

اگر آدمى در شناخت آرمانها و حركت‏براى وصول به آنها خود را گول‏نزند،امكان ندارد وسيله بازى براى آرمان‏هاى ديگران قرار بگيرد.دليل اين مدعاى‏بسيار مهم اينست كه آدمى براى وصول بمرحله بينايى و جدى گرفتن خويشتن بايستى‏مراحل زير را در پشت‏سر بگذارد:

1-«خود»را كاملا بشناسد،يا حداقل عناصر و سرمايه‏هاى اساسى‏«خود»را درك و ارزيابى كند.

2-پس از اين شناخت است كه تشنگى خود را به هدف عالى حيات درك مينمايد.

3-تحقيق جدى در هدف عالى را شروع نموده مى‏فهمد كه اين هدف جزبه فعليت رسيدن همه استعدادها و امكانات در راه وصول به جاذبه عظمت الهى‏نمى‏باشد.

4-در اين مرحله درك مى‏كند كه با چنين‏«خود»ى نميتوان شوخى كرد،اين‏«خود»را نمى‏توان تسليم قوانين ناآگاه طبيعت و ديگر انسان‏ها نمود.در اين‏مرحله است كه آدمى بخوبى مى‏فهمد كه در جهان هستى يك چيز جدى وجود دارد،آن هم‏«خود»او است،زيرا اين‏«خود»وابسته مشيت الهى است كه فوق همه‏امور جدى و به وجود آورنده آنها است.

هنگامى كه چنين بينايى نصيب آدمى گردد،چگونه مى‏تواند«خود»راگول بزند كه عبارت ديگرى از محو كردن آن‏«خود»است:

در مجلد يكم[رسالت انسانى و شخصيت على (ع) ]اين جملات را متذكرشده‏ايم:

اگر تو خود را نشكنى،كسى نمى‏تواند ترا شكست‏بدهد.

اگر تو خود را نابينا نكنى كسى نمى‏تواند ترا كور كند.

اگر تو خود را فانى و نابود نسازى هيچ عاملى قدرت فانى و نابود ساختن‏ترا ندارد.

اگر بخواهى حركت كنى هيچ عاملى نمى‏تواند ترا ساكن نمايد.

روى همين قانون است كه امير المؤمنين عليه السلام مى‏فرمايد:

«چون امر را بر خود مشتبه نساخته‏ام،لذا هيچ كس حقيقتى را بر من مشتبه‏ننموده است. »دليل صحت اين قانون اينست كه هيچ قدرت و عامل سقوط راهى به‏شخصيت آدمى ندارد، زيرا خداوند متعال شخصيت را در آن منطقه ممنوعه قرارداده است كه تنها خود انسان اجازه ورود به آن را دارد و بس.

اگر آدمى با دست‏خود حرمت اين منطقه را نشكند،هر گونه وسيله فريب و شكست و اخلال كه تصور گردد از سطوح ظاهرى شخصيت آدمى عبور ميكند ولى نمى‏تواندوارد آن منطقه گردد.

يك مطالعه لازم در شخصيت عظماى تاريخ اين معنى را بخوبى اثبات ميكندكه همه عوامل فساد و فريبكارى و نابينايى و شكست در حيات،پيرامون آن عظما راگرفته بود،و چون آنان به وسيله هشيارى‏ها و تقوا و هدف‏گيرى معقول در زندگى،سد پولادينى دور منطقه خصيت‏خود كشيده بودند،هيچيك از آن عوامل‏نتوانست‏شخصيت آنان را مختل بسازد. بعنوان نمونه آيه زير را در نظربگيريم:

و كذلك جعلنا لكل نبى عدوا شياطين الانس و الجن (2) .

(و بدينسان براى هر پيامبرى دشمنى از شياطين انس و جن قرار داديم) .

مسلم است كه شياطين انس و جن براى مختل ساختن شخصيت پيامبران ازهر راهى كه ممكن بود وارد مى‏گشتند،ولى چنانكه گفتيم خود آنان بجهت‏شناخت‏عظمت‏شخصيت، نگهبانى منطقه شخصيت را بعهده گرفته بودند و خداوند نيز دردفاع از آن منطقه پيروزشان مى‏ساخت.

و ايم الله لافرطن لهم حوضا انا ماتحه،لا يصدرون عنه و لا يعودون‏اليه

(سوگند به خدا،حوضى براى آنان پر خواهم كرد كه ساقى آن خودم باشم‏كه اگر وارد آن حوض شوند نتوانند بيرون روند و اگر از آن بگريزند نتوانندبرگردند) .

آنان موقعيتى را كه من به وجود خواهم آورد،قدرت بر هم زدن آنرانخواهند داش

ت

مسلم است كه منظور امير المؤمنين عليه السلام از«آنان‏»مردم تبهكار و خودكامگان مى‏باشد كه در آغاز خطبه از آنان به حزب شيطان تعبير كرده است.

اينان طلحه و زبير و پيروان آن دو بوده‏اند كه فتنه و آشوب بر پا كرده غائله‏جمل را ناجوانمردانه براه انداختند و راه را براى بازيگرى‏هاى معاويه و ساير خودكامكان بنى اميه در برابر امير المؤمنين هموار كردند.

بيانى كه امير المؤمنين (ع) درباره رويارو قرار گرفتن با آنان ميكند،اينست كه آنحضرت موقعيتى را بوجود خواهد آورد كه از شكستن محاصره آن‏ناتوان مى‏باشند.

واقعيت چنان شد كه او فرموده بود،زيرا آنان نه از جنبه نيروهاى جنگى‏و عظمت افرادى كه پيرامون آنان را گرفته بودند،ياراى مقاومت در مقابل امير المؤمنين‏را داشتند و نه از جنبه حقوق الهى و انسانى.

آنان كمترين دليل و بهانه‏اى براى بر پا كردن چنان كشتار بيرحمانه و دستاويزقرار دادن زن پيامبر اكرم (ص) دارا نبودند،لذا همانطور كه امير المؤمنين عليه السلام‏فرموده است:چنان موقعيتى به وجود آمد كه نتوانستند خود را از آن رها كنند ونظير آن را بار ديگر به وجود بياورند.

پى‏نوشتها:

1-اين خطبه مختصرى از خطبه بيست و دوم است.بنظر مى‏رسد كه سيد رضى آن راتقطيع نموده دو خطبه قرار داده است.

2-الانعام آيه 112.

خطبه یازده

آیه

ترجمه وشرح ایت الله مکارم

ترجمه دکتر آیتی

ترجمه علامه محمد تقی جعفری

شرح علامه محمد تقی جعفری

ومن كلام له عليه السلام

[لابنه محمّد بن الحنفية لمّا أعطاه الراية يوم الجمل]

تَزُولُ الجِبَالُ وَلاَ تَزُلْ! عَضَّ عَلَى نَاجِذِكَ أَعِرِاللهَ جُمجُمَتَكَ، تِدْ في الاََْرْضِ قَدَمَكَ، ارْمِ بِبَصَرِكَ أَقْصَى القَوْمِ، وَغُضَّ بَصَرَكَ وَاعْلَمْ أَنَّ النَّصْرَ مِنْ عِنْدِ اللهِ سُبْحَانَهُ.

از كوه محكمتر باش![1] و[2](گفتارى است كه امام(ع)هنگام دادن پرچم به فرزندش محمد حنفيه،در جنگ‏جمل فرمود):

اگر كوهها متزلزل شوند تو تكان مخور!دندانهايت را بهم بفشار!جمجمه خويش‏را به خدا عاريت ده!قدمهايت را بر زمين ميخكوب كن!(هميشه نگاهت‏به پايان لشكردشمن باشد كه تا آنجا پيشروى كنى)كاملا(مراقبت آنها باش و از آنچه باعث)ترس‏مى‏شود چشم بپوش،و بدان نصرت و پيروزى از جانب خداى سبحان است.[3]

توضيح‏ها:

[1]محمد حنفيه فرزند با فضيلت على(ع)و مادرش‏«خوله‏»دخترجعفر بن قيس است،و گفته‏اند پيغمبر اسلام به على(ع)فرمود:اگر از اين زن‏پسرى خدا به تو داد وى را همنام و هم كنيه من قرار ده!

[2]در صحنه جنگ جمل نخست امام(ع)شخصا به سپاه دشمن حمله‏برد و اركان آنها را متزلزل ساخت،سپس پرچم را به محمد حنفيه داد و فرمود:

لشكر مخالف را در هم بريز...او حملات فراوانى كرد و لشكر را از جا كند...پس‏از مشاهده اين صحنه ياران على(ع)عرض كردند:

اى امير مؤمنان اگر فضيلت‏خاصى كه خداوند براى حسن و حسين قرارداده،نبود،هيچ كس را بر محمد حنفيه مقدم نمى‏داشتيم:امام(ع)در پاسخ‏فرمود:«اين النجم من الشمس و القمر»ستاره كجا و خورشيد و ماه كجا؟

ياران گفتند:ما هرگز او را همپايه حسن و حسين قرار نمى‏دهيم...امام فرمود«اين يقع ابنى، من ابنى بنت رسول الله ص)»فرزند من كجا و فرزندان‏پيغمبر كجا؟!(شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد جلد 1 صفحه 245)

[3]در اين جملات امام(ع)درس فداكارى و چگونگى حمله به دشمن‏و راه بدست آوردن پيروزى را از جنبه‏هاى مختلف به ما ياد مى‏دهد و بالخصوص يادآور مى‏گردد كه نصرت از جانب پروردگار است.

سخنى از آن حضرت(ع)به پسرش،محمد بن حنفيه،هنگامى كه در جنگ جمل رايت را به دست او داد.

اگر كوهها متزلزل شوند،تو پايدار بمان.دندانها را به هم بفشر و سرت را به‏عاريت‏به خداوند بسپار و پايها،چونان ميخ در زمين استوار كن و تا دورترين‏كرانه‏هاى ميدان نبرد را زير نظر گير و صحنه‏هاى وحشت‏خيز را ناديده بگير و بدان كه‏پيروزى وعده خداوند سبحان است.

از سخنان امير المؤمنين (ع)در جنگ جمل به فرزندش محمد بن الحنفيه هنگامى كه پرچم را بدست او داد

فرزندم،اگر كوه‏ها از جاى كنده شوند،تو پا بر جا باش، دندانها روى هم‏بفشار، جمجمه‏ات را به خدا بسپار، قدمت را روى زمين چونان ميخ فرو رفته ثابت‏بدار، چشم به آخرين صفوف دشمن بدوز، و ديده از نيروها و بارقه‏هاى شمشيرآنان بپوش و خيره مباش، و بدانكه پيروزى از نزد خداوند سبحان است.

تزول الجبال و لا تزل عض على ناجذك

(فرزندم،اگر كوه‏ها از جاى كنده شوند،تو پا بر جا باش،دندان‏ها روى هم‏بفشار) .

اگر كوه‏ها از جاى خود كنده شوند تو پا بر جاى باش‏فرزندم،نخست در اين بيانديش كه چه علتى ما را از خانه‏هاى خود بميدان‏كارزار كشيده است؟

آن سبب چيست كه آرامش زندگى ما را مبدل به هيجان و اضطراب جنگ‏نموده ما را به گام برداشتن در مرز زندگى و مرگ وادار نموده است؟

آيا ما با اين تبهكاران دعواى ارث مالى داريم؟

آيا جنگ ما با اينان بر سر ثروت و مال دنيا است؟

آيا خصومت‏شخصى ما را وادار كرده است كه با اينان به كشتار برخيزيم؟

آيا ما با اين خود باختگان جنگ قبيله‏اى داريم؟

بدان كه علت روياروى قرار گرفتن ما با اين پيمان‏شكنان خطا پيشه،هيچيك‏از اين امور نيست.صف آرايى ما در برابر يكديگر جز صف آرايى حق و باطل‏نيست.ما از حق حمايت مى‏كنيم،آنان در باطل غوطه ورند و مى‏خواهند انسانهارا از حق گرايى و حق يابى محروم بسازند.

در اين حقيقت هم بيانديش كه پيشتازان رياست پرست اين قوم،پيمان‏هاى‏الهى با من بستند و با كمال بى اعتنايى به پيمان الهى،آن را شكستند.آنگاه دست‏به آشوبگرى‏ها زدند و جامعه اسلامى را مضطرب ساختند و زن پيامبر را كه ميبايست‏در خانه خود بنشيند و به نگهبانى اسلام بپردازد،با خود برداشته بيابان‏ها و دشت و تپه‏ها در نورديدند و خود را بميدان جنگ رسانيدند.

اگر از اينان بپرسى كه براى چه اين كارزار را به راه انداخته‏ايد،آنان درپاسخ تو نمى‏توانند بگويند:

ما حق را مى‏خواهيم،زيرا خود آنان از اعماق دلشان مى‏دانند كه حق با من‏است،لذا هر سخنى كه براى مغالطه و سفسطه بازى بياورند،انحراف خودشان رااثبات خواهد كرد.

بدينسان چشمه سار حيات روحى اين قوم خشكيده است و نمى‏توانند حيات‏حق جويان را درك و قابل ارزش بدانند.

لختى در محتويات مغزى آنان نيز بيانديش.فعال‏ترين محتواى مغزى آنان‏اينست كه وجود على بن ابيطالب (ع) (كسى كه نسبتش با پيامبر اسلام،نسبت‏هارون با موسى است) و اينهمه پاكان مهاجرين و انصار كه در اشاعه حق و حقيقت‏زندگى خود را متزلزل ساخته‏اند،در اين كره خاكى نه تنها بيهوده است،بلكه‏وجود او و پيروانش براى انسان‏ها ضرر بار است!!

تخيلات ديگرى هم در توى جمجمه آنان موج مى‏زند كه بازگو كردنش‏دل را آشفته مى‏سازد و ساده لوحان را به بدبينى مى‏كشاند،زيرا اين مطلب براى‏ساده لوحان قابل هضم نيست كه اينان اسلام و حقيقت را براى اغراض شخصى‏خود استخدام مى‏كنند و همه انديشه‏ها و استعدادهاى آنان در تحقق بخشيدن اين‏آرمان شيطانى مصروف مى‏شود كه اسلام وسيله‏اى براى خودكامگى و برترى‏جويى‏مادى بر ديگران و چشيدن طعم امر و نهى مى‏باشد.

با اين محاسبات عينى اينان به موجودات ضد حيات مبدل شده‏اند و دست‏به خودكشى زده‏اند.

فرزندم،ما اينان را از پاى در نمى‏آوريم،زيرا حق حيات و موت از آن خدااست و بس.ما زندگى باين مردم نداده‏ايم،تا حق مرگ آنان در اختيار ما باشد.شمشيرى كه در راه دفاع از حق كشيده مى‏شود،مشيت تجسم يافته خداوندى است‏كه براى نگهبانى حق بكار افتاده است.

در اين هنگام كارزار كه محتويات مغزها در هم و بر هم و دل‏ها در شورش‏و اضطراب غوطه‏ور شده،گوش به صداى چكاچاك شمشيرها كه فضا را پر كرده،فرا مده.از هيكل‏هاى تنومند،روى مركب‏ها كه مانند كوهى سر بفلك كشيده ديده مى‏شوند،مرعوب مباش.

زيرا:

در آنهمه هيكل ز دل و جان خبرى نيست جز وسوسه و فكر پريشان خبرى نيست بيهوده به خود راه مده ترس و هراسى مشتى دد و ديوند ز انسان خبرى نيست (1)

مقاومت كن،متزلزل مباش،كسى كه تكيه گاهش خدا است،از انبوه دشمن‏بيم و هراسى ندارد.

اعر الله جمجمتك تد فى الارض قدمك ارم ببصرك اقصى القوم‏و غض بصرك

(جمجمه‏ات را به خدا بسپار قدمت را روى زمين چونان ميخ فرو رفته ثابت‏بدار،چشم به آخرين صفوف دشمن بدوز و ديده از انبوه دشمن بپوش) .

جمجمه‏اى كه چون گوى بى‏اختيار تسليم چوگان الهى نباشد،ديريا زود گوى پيش پاى قوانين طبيعت گشته،راه نابودى را پيش خواهدگرفت.

فرزندم،تاكيد مى‏كنم كه مالك زندگى و مرگ خدا است.نيروها و حركات‏و دگرگونى‏ها همه و همه در ميدان مشيت الهى بجريان مى‏افتند.

لا حول و لا قوة الا بالله.

ذكر دائمى كسى است كه آشنايى نزديكى با هستى آفرين پيدا كرده است.ازيك بند انگشت گرفته تا هشتاد ميليارد سلول مغزى با پانصد ميليون شبكه ارتباطات‏كه در زير جمجمه تو مشغول فعاليت است،جلوه‏گاهى از مشيت قاهره خداى‏تست.اين همه نيروها و استعدادها كه چند روزى به امانت‏بر ما سپرده شده است،در هنگام پيكار با باطل،بايستى دركف اخلاص به پيشگاه او تقديم شود.اينجا لب‏جوى زيبا نيست،اينجا براى تماشاى مناظر زيباى طبيعت نيامده‏ايم.اينجا بازارسوداگرى هم نيست.اين ميدان كارزار جايگاه برگردانيدن امانت الهى است كه‏زندگى و هستى ما است.متزلزل مباش،يكايك صفوف دشمن را منگر،نيروها ووسايل جنگى آنان خيره و مرعوبت نسازد.ديده بر آخرين صفوف دشمن بدوزچونان قهرمان پيروزى كه انبوه دشمن را درنوردد و آخرين جبهه خصم را بگيرد.

و اعلم ان النصر من عند الله سبحانه

(و بدان كه پيروزى از نزد خداوند سبحان است) .

پيروزى از خدا و براى خداست و بس

اينست منطق پيشواى الهى ما كه در فوق منطق درندگان انسان نما قرارگرفته است.

من زدم،من كشتم،من پيروز شدم،من دشمن را از بين بردم،سخنان گرگ‏صفتانى است كه سرتاسر تاريخ را با پنجه‏ها و دندان‏هاى خود،با خون انسانهارنگين نموده‏اند.

من انسان يا انسان‏هايى را از پاى درآوردم و پيروز گشتم،جمله‏ايست كه‏تاكنون در فضاى تاريخ طنين انداخته است و احساس مى‏شود كه پس از اين هم‏چنين خواهد بود.اين طبيعت درنده آدمى است كه همه مصلحان و پيامبران براى‏تعديل و تلطيف آن،مى‏كوشند و فداكارى در اين راه را اولين ماده رسالت‏خودمى‏دانند.

پليدتر و نفرت آورتر از اين طبيعت آدمى و جانگدازتر از آن،نامگذارى جنايتكارانه‏اى است كه كشنده را پيروز و كشته شده را شكست‏خورده مى‏نامند!!مگر كسى نيست كه به اين نامگذاران از حيات بى‏خبر بگويد:

حالا كه در تعديل و تلطيف طبيعت‏بشرى و تربيت آن قدم برنمى‏داريد اقلاجنايتكاران را با كلمه پيروزى مست‏تر و ديوانه‏تر نسازيد.

اگر شما اين كلمه را بكار نبريد و به كلمه قاتل كفايت كنيد،احتمال آن ميرودكه روزى آن جنايتكاران روياروى وجدان خود قرار بگيرند و اشكى چند به خودكشى‏خويشتن بريزند.

بياييد،براى خدا و براى احترام قطره‏هاى خون،تابلوهايى را كه منظره‏شكار گاهى را نشان مى‏دهد كه درنده سرمستى حيوان بينوايى را با شكنجه فوق‏تصور از پاى در مى‏آورد، بسوزانيد نابود كنيد،حيوانى كه نوزادهاى خود را درآشيانه مخفى كرده براى پيدا كردن غذا كوه‏ها و دره‏ها را درنورديده با حالت‏ياس،در دامنه كوهى چشم به افق‏هاى دور دست دوخته، باشد كه برگ و نوايى براى نوزادان‏خود پيدا كند و رو بآشيانه خود برود،ناگهان درنده سرمستى از راه مى‏رسد ومتلاشى‏اش مى‏كند،يا انسان درنده‏تر از وحشى جنگل،نه براى رفع گرسنگى،بلكه براى آنكه تيرش به هدف برسد!آن جاندار بينوا را از حيات لذيذش محروم‏مى‏سازد!!نقاش هنرمندى!!پيدا مى‏شود و با حماسه‏اى مانند شراب كهن درندگان‏را مست‏تر مى‏نمايد!

اين منظره وقيح و جانسوز را بصورت تابلو در مى‏آورد و پول‏هايى كلان‏را از جريان زندگى مردم خارج كرده،هم پول را كه براى جريان شئون اقتصادى‏مردم بوجود آمده است،در آن تابلو راكد مى‏نمايد و هم حيات مردم را در آن‏تابلو به پوچى مى‏كشاند!

مى‏گويند:از تماشاى اين منظره‏ها لذت مى‏برند!!آرى،كسانى كه درندگان‏ضد حيات را پيروزمند صدا مى‏كنند!همان‏ها هستند كه مى‏توانند حالت تنا آميزروحى را كه در هنگام تماشاى منظره ظالم كشنده و مظلوم كشته شده،به وجودمى‏آيد،لذت بنامند!بينواى سيه روز،اين لذت نيست،بلكه نوعى از تلاطم تناقض انگيز روح است كه از دريافت عظمت‏حيات جاندار و بى ارزش نابكارانه‏اى كه‏در آن لحظه حيات را گرفتار كرده است،ناشى مى‏گردد.چه كسى مى‏داند؟كه‏اين تناقض‏هاى روحى بظاهر لذت بخش،در روح ما انسان‏ها چه تاثيرهائى بجاى‏مى‏گذارد؟و چگونه جنگ‏هاى خانمانسوز را يكى پس از ديگرى در گذرگاه تاريخ‏به وجود مى‏آورد.آرى بگذاريد ذوق كنند:

آتشش پنهان و ذوقش آشكار دود او ظاهر شود پايان كار

بياييد از همين امروز در اصطلاحات مربوط به حيات تجديد نظر كنيم وهرگز كلمه پيروز را درباره قاتل و شكست‏خورده را درباره مقتولان بكار نبريم.بياييد همصدا با امير المؤمنين (ع) بگوئيم:

پيروزى از خدا و براى خدا است و بس.

معناى اين جمله بطور مختصر اينست كه چون حيات و موت در اختيار خداست‏و بس،پس تصرف در حيات بدون مشيت الهى،جز جنايت نام ديگرى ندارد و آنگاه‏كه انسان يا انسان‏هايى حيات ديگران را از ارزش مى‏اندازند و آن را ميخشكانند،حيات خود آنان طبق مشيت الهى از ارزش افتاده سزاوار نابود شدن مى‏گردد.متصدى نابود كردن اين ضد حيات‏ها وظيفه‏اى را انجام داده است كه آفريننده حيات‏مقرر داشته است.چون قدرت و راهنمايى و قانون از خدا است،پس پيروزى‏از آن خدا و براى خداست.

مفاد جمله امير المؤمنين (ع) (بدان كه پيروزى از نزد خداوند سبحان است)در آياتى از قرآن مجيد چنين آمده است:

و ما النصر الا من عند الله العزيز الحكيم (2) .

(پيروزى نيست مگر از نزد خداوند عزيز حكيم) .

بنصر الله ينصر من يشاء و هو العزيز الرحيم (3) .

(خداوند با يارى خود هر كه را بخواهد پيروز مى‏سازد و اوست‏خداى عزيزرحيم) .

پى‏نوشتها:

1-دو بيت فوق منسوب به غمام همدانى است.مصرع اول بيت دوم را،بمناسبت‏موضوع بحث تغيير داديم و در بيت غمام باين ترتيب است:«بيهوده مؤدب منشين مى خورو پاكش‏».

2-آل عمران آيه 126 و الانفال آيه 10.

3-الروم آيه 5.

خطبه دوازده

آیه

ترجمه وشرح ایت الله مکارم

ترجمه دکتر آیتی

ترجمه علامه محمد تقی جعفری

شرح علامه محمد تقی جعفری

ومن كلام له عليه السلام

لمّا أظفره الله تعالى بأصحاب الجمل وقد قال له بعض أصحابه: وددت أن أخي فلاناً معك شاهداً ليرى ما نصرك الله به على أعدائك، فقال له عليه السلام :

أَهَوَى أَخِيكَمَعَنَا؟ قال: نَعَم. قالَ: فَقَدْ شَهِدنَا، وَلَقَدْ شَهِدَنَا في عَسْكَرِنَا هذَا أَقْوَامٌ في أَصْلاَبِ الرِّجَالِ، وَأَرْحَامِ النِّسَاءِ، سَيَرْعُفُ بِهِمُ الزَّمَانُ ويَقْوَى بِهِمُ الاِِْيمَانُ.

شركت در هدف(آندم كه خدا امام را در جنگ پيروز ساخت‏يكى از يارانش به وى گفت:چه خوب‏بود برادرم همراه ما بود و پيروزى شما را بر دشمن مى‏ديد!و در فضيلت اين جهادشركت مى‏كرد).

امام(ع)پرسيد:آيا قلب و فكر برادرت با ما بوده است؟عرض كرد آرى فرمود:

پس او هم در اين معركه با ما بوده(نه تنها او بلكه)آنان كه در صلب پدران و رحم مادران‏عقيده آنها با ما همآهنگ است.و روش آنها روش ما است‏با ما در اين جنگ شريك بوده‏اند!

همانا كه بزودى متولد مى‏شوند،و دين و ايمان به وسيله آنان نيرو مى‏گيرد.[1]و[2]

توضيح‏ها:

[1]از نكات جالب اينكه:امام(ع)پس از پايان جنگ،وارد بيت-المال بصره شد و آن را مملو از طلا و نقره يافت چند بار فرمود:«غرى غيرى‏»:

غير مرا فريب ده!سپس دستور داد آن را بين اصحاب و سربازان تقسيم كنند وبهر كدام پانصد درهم بدهند،خود نيز همين مقدار برداشت،در اين هنگام‏شخصى رسيد كه در جنگ شركت نداشت،گفت:اى امير مؤمنان!گر چه درصحنه جنگ نبودم ولى قلبم با شما بود،به من هم از غنائم چيزى بده!

امام سهم خود را به او بخشيد و چيزى براى خود باقى نگذاشت!

[2]بعضى از سربازان در مورد اسارت مردم بصره اصرار مى‏ورزيدندو امام پاسخ منفى مى‏داد، و مى‏فرمود:آنچه از اسلحه و اموال در ميدان‏جنگ باشد بر شما حلال و آنچه در خانه‏ها ست‏حرام!پرسيدند:چگونه ممكن‏است‏خون آنها بر ما مباح باشد ولى اسارت آنها حرام، امام(ع)فرمودچگونه من اجازه بدهم از مسلمانان و در بلاد اسلام كودكان و فرزندان به‏اسارت گرفته شوند(اسارت مخصوص كافرانى است كه به مقابله با لشكراسلام برمى‏خيزند).

باز بعضى در اسير ساختن شكست‏خوردگان اصرار ورزيدند،امام‏براى اينكه غلط بودن اين پيشنهاد را بر آنها روشن سازد فرمود:بسيار خوب!

نخست قرعه درباره عايشه همسر پيغمبر مى‏اندازيم،تا به ببينيم سهم كداميك‏از جنگ جويان مى‏شود،همه با شنيدن اين سخن استغفار كردند و گفتند:آياچنين چيزى ممكن است؟ و به اين ترتيب از پيشنهاد خود منصرف شدند(شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج 1 ص 250)

سخنى از آن حضرت(ع)

چون خداوند در جنگ جمل پيروزش گردانيد،يكى از ياران گفتش:اى كاش برادرم،فلان، مى‏بود و مى‏ديد كه چسان خداوند تو را بر دشمنانت پيروز ساخته است.على(ع)از او پرسيد:

آيا برادرت هوادار ما بود؟گفت:آرى.على(ع)گفت:

پس همراه ما بوده است.ما در اين سپاه خود مردمى را ديديم كه هنوز در صلب‏مردان و زهدان زنان هستند.روزگار آنها را چون خونى كه بناگاه از بينى گشاده گردد،بيرون آورد و دين به آنها نيرو گيرد.

هنگامى كه خداوند امير المؤمنين (ع) را بر اصحاب جمل پيروز ساخت‏يكى از يارانش عرض كرد:دوست داشتم كه برادرم فلان وضع كنونى ما را مشاهده مى‏كرد و مى‏ديد كه چگونه خداوند ترا بر دشمنانت پيروز ساخته است

امير المؤمنين (ع) به آن شخص فرمود:

آيا ميل و اراده برادرت با ما بود؟

عرض كرد:

بلى.

فرمود:

آرى،برادرت با ما حضور داشت. در اين لشكر و كارزار ما،گروه‏هايى‏حضور داشتند و شركت كردند كه هنوز در نهانگاه صلب مردان و يا رحم زنان‏قرار داشته،حتى ديده بر اين دنيا نگشوده‏اند، و روزى فرا مى‏رسد كه زمان آنان راناگهان و بى‏اختيار بيرون مى‏آورد و ايمان بوسيله آنان تقويت مى‏گردد.

ا هوى اخيك معنا؟فقال نعم.قال:فقد شهدنا،و لقد شهدنا فى‏عسكرنا هذا اقوام فى اصلاب الرجال و ارحام النساء سيرعف بهم الزمان‏و يقوى بهم الايمان

(آيا ميل و اراده برادرت با ما بود؟

عرض كرد:

بلى.

فرمود:

آرى،برادرت با ما حضور داشت و در اين لشكر و كارزار ما گروه‏هايى‏حضور داشتند و شركت كردند كه هنوز در نهانگاه صلب مردان و يا رحم زنان قرارداشته،حتى ديده به اين دنيا نگشوده‏اند و روزى فرا مى‏رسد كه زمان آنان را ناگهان‏و بى‏اختيار بيرون مى‏آورد و ايمان بوسيله آنان تقويت مى‏گردد) .

آنان در ميان ما نبودند،ولى با ما بودنداتحاد شگفت‏انگيز انسانها

گر در يمنى چو با منى پيش منى گر پيش منى چو بى منى در يمنى من با تو چنانم اى نگار يمنى خود در عجبم كه من توام يا تو منى

برخى از فيلسوفان و جهان بينان را عقيده بر آن است كه با همه اختلاف‏هاى‏جسمانى و روانى كه ميان همه افراد انسانى بدون استثناء وجود دارد،اتحادهاى‏متنوعى در افراد اين نوع مشاهده مى‏شود كه درك و شناخت آن‏ها به پيگردى وانديشه‏هاى صميمانه و فراوان نيازمند است.نخست‏بايستى اختلافات و منشا آنها را در انسان‏ها مطرح كنيم:

مى‏دانيم كه هر موجودى اعم از انسان و غير انسان با داشتن تعين مخصوص‏بخود،از موجودات ديگر جدا و داراى مرزهاى مشخصى مى‏باشد.ما مباحث مربوطبه اين اختلاف طبيعى موجودات را در اين مورد نمى‏آوريم.اين اختلاف طبيعى‏ميان همه افراد انسانى نيز هر يك تعين مخصوص به خود دارند،وجود دارد.يعنى‏اينكه هر فردى براى خود گوشت و پوست و رگ و خون و استخوانى دارد،جاى ترديد نيست.

مطلب مهم اينست كه با وجود اين اختلاف طبيعى و جسمانى،تنوع و اختلافى‏سخت در كيفيت‏هاى روانى نيز دارند كه گاهى فاصله آنان را از يكديگر تا سرحدفاصله انسان با سنگ دور مى‏سازد.

در صورتى كه در قلمرو ساير موجودات حتى حيوانات كه داراى حيات وبعقيده بعضى روانشناسان داراى روان هم هستند،اين اختلاف سخت ديده نميشود.كانال‏هاى فعاليت‏حيات و روان حيوانات محدود و اختلاف ميان آنها،بسيار سطحى‏و تنها مربوط به انگيزه‏هاى برون ذاتى است مانند محيط زيست و غيره.

انسان‏ها با اختلاف روانى سختى كه دارند،باز با انواعى از اتحادها بايكديگر مربوط مى‏گردند، مانند هم وطن بودن و هم نژاد و همكار و هم عقيده بودن‏و غيره.

اين اتحادها گاهى بقدرى شدت پيدا مى‏كند كه صدها هزار انسان را به يك‏انسان مبدل مى‏سازد،بطورى كه همه آنان يك زندگى و يك مرگ براى آنهمه افرادتلقى مى‏كنند.

بدون ترديد چنين اتحادهايى ميان ساير جانداران وجود ندارد،لذا بايستى‏آنها را از مختصات روانى انسانها بشمار آورد.

در اين اتحادها كه با انگيزه‏هاى برون ذاتى مانند وطن و نژاد و كار و عقايد مربوطبه فرهنگ‏ها و اخلاقيات ناشى از محيط و ارتباطات انسان‏ها با يكديگر،به وجودمى‏آيند با بروز تحولات در آن انگيزه‏ها و عوامل،دگرگونى‏هايى در اتحادهاى بروز مى‏نمايد.

نوعى ديگر از اتحاد ميان افراد نوع انسانى احساس مى‏شود كه عامل آن‏درونى بوده،هيچگونه اختلافات جسمانى و آنچه كه ناشى از عوامل و انگيزه‏هاى‏برون ذاتى است،نمى‏تواند آن عامل را محو و نابود بسازد.ما اين نوع را اتحادبرين مى‏ناميم.

البته منظور ما از اين اتحاد برين آن نيست كه همه انسان‏ها در همه جوامع‏و در همه شرايط و دوران‏ها از چنين اتحادى بشكل مؤثر آن برخوردار بوده باشندبلكه ما با ملاحظه مجموع مطالعاتى كه درباره انسان صورت گرفته است،وجوداستعداد خاصى را مى‏پذيريم كه اگر به فعليت‏برسد و بارور شود،اتحاد شگفت‏انگيزى را ميان آدميان به وجود مى‏آورد.بهترين شاهد وجود اين استعداد،پديده‏محبت و عشق ميان افراد فراوانى از انسان‏ها است كه سرتاسر تاريخ را پر كرده‏است.

بر خلاف آنچه كه گمان مى‏رود،محبت و عشق بوجود آورنده اتحاد نيست،بلكه اين دو پديده عامل حركت و به فعليت رسيدن استعداد مزبور است كه منجربه اتحاد مى‏گردد،زيرا دو پديده مزبور مرتبه شديدى از اراده است كه از كيفيتهاى‏خاص روانى است،در صورتى كه اتحاد مورد بحث از جوهر جان‏هاى آدميان سربر مى‏كشد.

فهم اين اتحاد براى كسانى كه هنوز حساب خود را با فعاليت‏هاى شهوانى‏و خيالات و خود پرستى‏هاى تصفيه گوناگون ننموده‏اند،امكان ناپذير است،زيرا:

عقل باشى عقل را دانى كمال عشق گردى عشق را بينى جمال

لذا روى سخن ما با آن گمشدگان ميان بالاى شكم و پايين شكم نيست.همچنين دمساز ما در اين گفتگو توماس هابس نيست كه از پشت عينك گرگ بودن‏به انسان‏ها مى‏نگرد و مى‏گويد:انسان گرگ انسان است.و كارى با ماكياولى‏هم نداريم كه براى رسيدن به يك هدف منظور،از بين بردن ميليونها انسان را اجازه فرموده‏اند!!!

روى سخن ما با فطرت‏هاى پاك اولاد آدم است كه ويليام بليك در قطعه‏زير توانسته است آن را توضيح بدهد:

«براى اينكه دنيا را در يك ذره شن و بهشت را در يك گل وحشى ببينى،بى‏نهايت را در كف دستت نگه‏دار و ابديت را در يك ساعت‏».

ما با كسى صحبت مى‏كنيم كه طعم اين مضمون را چشيده است كه:

بر مثال موج‏ها اعدادشان در عدد آورده باشد بادشان روح انسانى كنفس واحده است روح حيوانى سفال جامده است

مولوى

ما با كسانى با درددل در ميان مى‏گذاريم كه وقتى در يك روزنامه رسمى ميخوانندكه‏«خبرگزارى فرانسه از انستيتوى بين المللى پژوهش براى صلح كه مقر آن دراستكهلم است چنين نقل مى‏كند:

اين انستيتو در سالنامه سال 1978 خود كه روز پنچشنبه گذشته منتشر شد،اعلام داشته است كه هزينه نظامى در سراسر جهان هر دقيقه به يك ميليون دلار بالغ‏ميشود.در سال بالغ به 400 ميليارد دلار هزينه نظامى جهان است‏»[رستاخيزشماره 889 شنبه 9 ارديبهشت ماه 2537 1357 ص 3]با خواندن اين گزارش‏همان آهى را كه براى يك سياه آفريقائى از دل برمى‏آورد براى يك فرد عرب و ايرانى وفرانسوى و انگليسى و روسى و آلمانى و آمريكائى و هندى نيز برمى‏آورد.قطرات‏اشك سوزانش بهمه اين افراد بشرى با يك حرارت سوزان برخسارش مى‏ريزد.

شنوندگان اين سخن چنگيزها و نرون‏ها و حجاج بن يوسف‏هاى روزگاران‏نمى‏باشند.به عبارت كلى‏تر:ما صحبت‏با انسان‏ها داريم نه ضد انسان‏ها.

اتحادى كه مورد بررسى ما است،ميان ارواح تكامل يافته بشرى است كه‏توانسته‏اند ارتباط كل انسان‏ها را با مشيت وحدت ساز خداوند بزرگ درك كنند.خداوند وحدت آفرين در كلام خود چنين خبر مى‏دهد:

انه من قتل نفسا بغير نفس او فساد فى الارض فكانما قتل الناس جميعا و من احياها فكانما احيا الناس جميعا (1) .

(بطور قطع هر كس كه انسانى را بدون عنوان قصاص و بدون اينكه فسادى‏در روى زمين براه بياندازد،بكشد،چنان است كه همه انسان‏ها را كشته است و اگركسى را زنده كند چنان است كه همه انسان‏ها را زنده كرده است) .

كلام خداوندى شعر نيست و افسانه پردازى راهى به سخنان خدا ندارد.خداوند زير بناى اصلى خلقت انسان‏ها را براى ما بازگو مى‏كند.

امير المؤمنين (ع) در جمله مورد تفسير اتحاد كسانى را كه هنوز ديده به اين‏دنيا نگشوده‏اند، بازندگان بيان مى‏دارد.اگر چه ظاهر سخن آن بزرگوار اتحاددر عقيده و خواسته‏ها است كه يكى از اساسى‏ترين عوامل يگانگى پس از«اتحادبرين‏»است،ولى همين يگانگى عقيدتى اساسى‏ترين مقدمات درك اتحاد برين ووصول به آن است.

پى‏نوشت:

1-المائدة آيه 32.

نامه ها

نامه هفت

نامه هشت

نامه هفت

آیه

ترجمه وشرح آیت الله مکارم

ترجمه دکتر آیتی

ومن كتاب منه عليه السلام

إليه أيضاً

أَمَّا بَعْدُ، فَقَدْ أَتَتْني مِنْكَ مَوْعِظَةٌ مُوَصَّلَةٌ وَرِسَالَةٌ مُحَبَّرَةٌ نَمَّقْتَهَا بِضَلاَلِكَ، وَأَمْضَيْتَهَابِسُوءِ رَأْيِكَ، وَكِتَابُ امْرِىءٍ لَيْسَ لَهُ بَصَرٌ يَهْدِيهِ، وَلاَ قَائِدٌ يُرْشِدُهُ، قَدْ دَعَاهُ الْهَوَى فَأَجَابَهُ، وَقَادَهُ الضَّلاَلُ فَاتَّبَعَهُ، فَهَجَرَلاَغِطاً وَضَلَّ خَابِطاً.

ومن هذا الكتاب

لاََِنَّهَا بَيْعَهٌ وَاحِدَةٌ لاَ يُثَنَّى فِيهَا النَّظَرُ وَلاَ يُسْتَأْنَفُ فِيهَا الْخِيَارُ، الْخَارِجُ مِنْهَا طَاعِنٌ، وَالْمُرَوِّيفِيهَا مُدَاهِنٌ

از نامه‏هاى امام عليه السلام به‏«معاويه‏» [1]

اما بعد!اندرزهاى پر وصله و رنگارنگ(كه هر قسمتش را از جائى‏گرفته‏اى)بهمراه نامه تزيين شده‏ات به من رسيد.آنرا با گمراهى‏هاى خويش‏مزين ساخته‏اى،و با سوء رايت امضاء نموده‏اى، نامه‏اى است از مردى كه چشم نداردتا هدايتش كند،و رهبر ندارد تا ارشادش نمايد.هوا و هوس او را بسوى خوددعوت نموده و او اين دعوت را اجابت كرده.گمراهى افسارش را گرفته و اوبدنبالش مى‏دود به همين دليل هذيان بسيار مى‏گويد و در گمراهى سرگردان است.

قسمتى ديگر از اين نامه:

بيعت‏يك بار بيش نيست.تجديد نظر در آن راه ندارد و در آن اختيار فسخ‏نخواهد بود.آنكس كه از اين بيعت‏سر بتابد طعنه زن و عيب جو خوانده مى‏شودو آن كه درباره قبول و رد آن انديشه كند منافق است...

توضيحها

[1]اين نامه در كتاب‏«ابن عثم كوفى‏»(الفتوح)جلد 2 صفحه 431 و در كتاب‏«الكامل‏»«مبرد»جلد يك صفحه‏193 و در كتاب‏«صفين‏»نوشته‏«نصر ابن مزاحم‏»صفحه 64 نقل شده است.

اين از نامه‏هائى است كه امام(ع)در جواب نامه معاويه در اواخر جنگ‏«صفين‏»نوشته است.

(مصادر نهج البلاغه و اسانيده جلد سوم صفحه 211)

نامه‏اى ديگر از آن حضرت(ع)به معاويه

اما بعد،اندرزنامه‏اى از تو به من رسيد با جمله‏هايى بربافته و عباراتى كه به‏ضلالت‏خويش آراسته بودى و از روى بدانديشى روانه كرده بودى.اين نامه،نامه‏كسى است كه نه خود ديده بينا دارد تا راه هدايت را به او نشان دهد،و نه او رارهبرى است كه راهش بنمايد.هوا و هواس او را فراخوانده و او نيز پاسخش گفته وضلالت رهنمونش گشته و او نيز متابعتش نموده.هذيانى در هم آميخته،گم گشته وبه خطا رفته است.

و از اين نامه

بيعت كردن فقط يك بار است و دوباره در آن نظر نتوان كرد.گزينش از سر گرفته‏نشود.هر كه از بيعت‏بيرون رود،طعن زننده است،و هر كه در پذيرفتنش درنگ كندو دو دلى نشان دهد، منافق است.

نامه هشت

آیه

ترجمه وشرح آیت الله مکارم

ترجمه دکتر آیتی

ومن كتاب له عليه السلام

إلى جرير بن عبدالله البجلي لما أرسله إلى معاوية

أَمَّا بَعْدُ، فَإِذَا أَتَاكَ كِتَابِي فَاحْمِلْ مُعَاوِيَةَ عَلَى الْفَصْلِ وَخُذْهُ بَالاََْمْرِ الْجَزْمِ، ثُمَّ خَيِّرْهُ بَيْنَ حَرْبٍ مُجْلِيَةٍ أَوْ سِلْمٍ مُخْزِيَةٍ فَإِنِ اخْتَارَ الْحَرْبَ فَانْبِذْ إِلَيْهِ وَإِنِ اخْتَارَ السِّلْمَ فَخُذْ بَيْعَتَهُ، وَالسَّلاَمُ.

از نامه‏هاى امام عليه السلام‏به‏«جرير ابن عبد الله بجلى‏»هنگاميكه او را بسوى معاويه فرستاد. [1]

اما بعد!هنگاميكه نامه من بدستت رسيد«معاويه‏»را بحكم قطعى واداركن!و به او بگو!براى يكطرفى شدن،عزمش را جزم كند.سپس او را بين‏جنگ بيرون كننده و يا تسليم دال بر عجز و رسواگر مخير ساز اگر جنگ را اختياركرد به او اعلام جنگ كن!و اگر تسليم شد از او يعت‏بگير!و السلام.

توضيحها

[1]اين نامه را«نصر بن مزاحم‏»در كتاب‏«صفين‏»صفحه 55 و«ابن عبد ربه‏»در كتاب‏«عقد الفريد»جلد 2 صفحه 232 طبع الازهر آورده‏اند.

(مصادر نهج البلاغه و اسانيده جلد3 صفحه 214)

درباره‏«جرير»كه او كيست و رسالت او چه بوده است؟بجلد اول ذيل‏شماره‏136 مراجعه فرمائيد.

نامه‏اى از آن حضرت(ع)به جرير بن عبد الله البجلى هنگامى كه او را نزد معاويه فرستاده بود (1) .

اما بعد.چون نامه من به تو رسد،معاويه را وادار كه كارش را با ما يكسره كند وبخواه كه به طور جزم تصميم بگيرد.آنگاه مخيرش كن ميان جنگى كه مردم را ازخانه‏هايشان براند يا صلحى كه به خوارى بپذيرد.اگر جنگ را اختيار كرد،همانندخودش عمل كن و اعلان جنگ نماى و اگر صلح را اختيار كرد،از او بيعت‏بستان.والسلام.

پى‏نوشت:

1.امير المؤمنين(ع)جرير را نزد معاويه فرستاده بود تا از معاويه بيعت‏بگيرد،ولى معاويه شش‏ماه او را در شام نگه داشت و بيعت نكرد ولى خود را براى جنگ آماده ساخت.

کلمات قصار(چهار)

آیه

ترجمه وشرح آیت الله مکارم

ترجمه دکتر آیتی

قَال عليه السلام : كُنْ فِي الْفِتْنَةِ كَابْنِ اللَّبُونِ لاَ ظَهْرٌ فَيُرْكَبَ، وَلاَ ضَرْعٌ فَيُحْلَبَ.

2.

وقَالَ عليه السلام : أَزْرَىبِنَفْسِهِ مَنِ اسْتَشْعَرَ الطَّمَعَ، وَرَضِيَ بِالذُّلِّ مَنْ كَشَفَ ضُرَّهُ، وَهَانَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ مَنْ أَمَّرَ عَلَيْهَا لِسَانَهُ

3.

قَال عليه السلام : وَالْبُخْلُ عَارٌ، وَالْجُبْنُ مَنْقَصَةٌ، وَالفَقْرُ يُخْرِسُ الْفَطِنَ عَنْ حُجَّتِهِ، وَالْمُقِل ُ غَرِيبٌ فِي بَلْدَتِهِ،

4.

قَال عليه السلام : الْعَجْزُ آفَةٌ، وَالصَّبْرُ شَجَاعَ وَالْوَرَعُ جُنَّةٌ وَنِعْمَ الْقَرِينُ الرِّضَى،

5.

قَال عليه السلام الْعِلْمُ وِرَاثَه كَرِيمَةٌ، وَالاََْدَبُ حُلَلٌ مُجَدَّدَةٌ، وَالْفِكْرُ مِرْآةٌ صَافِيَةٌ،

6.

قَال عليه السلام َصَدْرُ الْعَاقِلِ صُنْدُوقُ سِرِّهِ، وَالْبَشَاشَةُ حِبَالَةُكك الْمَوَدَّةِ، وَالاِْحْتِمالُقَبْرُ العُيُوبِ. الْمُسَالَمَةُ خَبْءُ الْعُيُوبِ، وَمَنْ رَضِيَ عَنْ نَفْسِهِ كَثُرَ السَّاخِطُ عَلَيْهِ،

7.

قَال عليه السلام الصَّدَقَةُ دَوَاءٌ مُنْجِحٌ، وَأَعْمَالُ الْعِبَادِ فِي عَاجِلِهِمْ، نُصْبُ أَعْيُنِهِمْ فِي آجِلِهِمْ.

8.

قَال عليه السلام : اعْجَبُوا لِهذَا الاِِْنْسَانِ يَنْظُرُ بِشَحْمٍ وَيَسْمَعُ بِعَظْمٍ، وَيَتَنَفَّسُ مِنْ خَرْمٍ!!

9.

وقال عليه السلام : إِذَا أَقْبَلَتِ الدُّنْيَا عَلَى أحَدٍ أَعَارَتْهُ مَحَاسِنَ غَيْرِهِ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ عَنْهُ سَلَبَتْهُ مَحَاسِنَ نَفْسِهِ.

10.

وقال عليه السلام : خَالِطُوا النَّاسَ مُخَالَطَةً إِنْ مِتُّمْ مَعَهَا بَكَوْا عَلَيْكُمْ، وَإِنْ عِشْتُمْ حَنُّوا إِلَيْكُمْ.

11.

وقال عليه السلام : إِذَا قَدَرْتَ عَلَى عَدُوِّكَ فَاجْعَلِ الْعَفْوَ عَنْهُ شُكْراً لِلْقُدْرَةِ عَلَيْهِ.

12.

وقال عليه السلام : أَعْجَزُ النَّاسِ مَنْ عَجَزَ عَنِ اكْتِسَابِ الاِِْخْوَانِ، وَأَعْجَزُ مِنْهُ مَنْ ضَيَّعَ مَنْ ظَفِرَ بِهِ مِنْهُمْ.

13.

وقال عليه السلام : إِذَا وَصَلَتْ إِليْكُمْ أَطْرَافُ النِّعَمِفَلاَ تُنْفِرُوا أَقْصَاهَابِقِلَّةِ الشُّكْرِ.

14.

وقال عليه السلام : مَنْ ضَيَّعَهُ الاََْقْرَبُ أُتِيحَ لَهُالاََْبْعَدُ.

15.

وقال عليه السلام : مَا كُلُّ مَفْتُونٍيُعَاتَبُ.

16.

وقال عليه السلام : تَذِلُّ الاَُْمُورُ لِلْمَقَادِيرِ، حَتَّى يَكُونَ الْحَتْفُفي التَّدْبِيرِ.

17.

وسئل عليه السلام وعن قول النَّبيّ صلَّى اللهُ عَلَيْهِ [وَآله] وَسلّم: «غَيِّرُوا الشَّيْبَ،، وَلاَ تَشَبَّهُوا بِالْيَهُودِ». فَقَال عليه السلام : إِنَّمَا قَالَ صلى الله عليه وآله ذلِكَ وَالدِّينُ قُلٌّ فَأَمّا الاَْنَ وَقَدِ اتَّسَعَ نِطَاقُهُ وَضَرَبَ بِجِرَانِهِ فَامْرُؤٌ وَمَا اخْتَارَ.

18.

وقال عليه السلام : في الذين اعتزلوا القتال معه: خَذَلُوا الْحَقَّ، وَلَمْ يَنْصُرُوا الْبَاطِلَ.

19.

وقال عليه السلام : مَنْ جَرَى فِي عِنَانِأَمَلِهِ عَثَرَ بِأَجَلِهِ

20.

وقال عليه السلام : أَقِيلُوا ذَوِي الْمُرُوءَاتِ عَثَرَاتِهِمْ فَمَا يَعْثُرُ مِنْهُمْ عَاثِرٌ إِلاَّ وَيَدُهُ بِيَدِ اللهِ يَرْفَعُهُ.

در اين قسمت‏برگزيده سخنان حكمت‏آميزامير مؤمنان،و برگزيده از پاسخ سؤالات‏آن حضرت و سخنان كوتاهى كه درباره مسائل مختلف فرموده آمده است.

امام عليه السلام فرمود:

1

در فتنه‏ها همچون شتر كم سن و سال باش!نه پشتى كه سوار شوندو نه پستانى كه بدوشند [1]

2

هر كس‏«طمع‏»در درون داشته باشد خود را حقير كرده.و كسيكه‏ناراحتيهايش را فاش كند بذلت‏خويش راضى شده.و كسى كه زبانش رابر خود امير كند شخصيت‏خود را پايمال كرده است. [2]

3

«بخل‏»ننك است و«ترس‏»نقصان،و«فقر»شخص زيرك‏را از بيان دليلش گنك مى‏سازد.و شخصى كه فقير است در شهرش نيز غريب‏است.

4

«ناتوانى‏»آفت است.و«شكيبائى‏»شجاعت.و«زهد»ثروت‏و«تقوى‏»سپر و بهترين همنشين، «رضايت‏»و خشنودى است.

5

«علم‏»ميراث گرانبهائى است و«آداب‏»لباس فاحز و زينتى است‏و«فكر»آئينه‏اى است صاف.

6

«سينه شخص عاقل‏»صندوق اسرار او است،و«خوشروئى‏»دام محبت است و«تحمل ناراحتى‏ها»قبر عيوب است. و نقل شده كه در اين باره نيز چنين فرموده است:

سؤال و پرسش وسيله پوشاندن عيبها است.و آنكس كه از خود راضى‏باشد خشمگين بر او زياد خواهد بود.

7

«صدقه‏»و كمك به نيازمندان داروى مؤثرى است.و اعمال‏بندگان در اين دنيا نصب العين آنها در آخرت خواهد بود.

8

تعجب كنيد از اين انسان كه با يك قطعه پى ميبيند،با قطعه گوشتى سخن‏مى‏گويد.و با استخوانى مى‏شنود،و از شكافى نفس مى‏كشد!!(و اين‏كارهاى بزرك و حياتى را با اين وسائل كوچك انجام ميدهد).

9

هنگامى كه دنيا بكسى رو كند نيكيهاى غير او را به او عاريت ميدهدو هنگامى كه دنيا بكسى پشت كند نيكيها و افتخاراتش را از او سلب مى-نمايد. [3]

10

با مردم آنچنان معاشرت كنيد كه اگر بميريد بر مرك شما اشك ريزندو اگر زنده بمانيد به شما عشق ورزند [4]

11

هنگامى كه بر دشمنت پيروز شدى عفو را شكرانه اين پيروزى قرارده! [5]

12

عاجزترين مردم كسى است كه از بدست آوردن دوست عاجز بماندو از او عاجزتر كسى است كه دوستان دست آورده را از دست‏بدهد! [6]

13

هنگامى كه مقدمات نعمتها بشمار مى‏رسد دنباله آن را به واسطه‏كمى شكر گزارى از خود دور نسازيد. [7]

14

كسى كه نزديكانش او را رها سازند،آنها كه دورند او رامى‏برند(و ياريش مى‏كنند.) [8]

15

هر شخص گرفتارى را نمى‏توان سرزنش كرد(چه بسا بى‏تقصيرباشد) [9]

16

امور،تسليم تقديرها است تا آنجا كه گاه مرك انسان در تدبير وهوشيارى او است [10]

17

از امام درباره اين گفتار پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم سؤال شد كه فرموده است:

«موهاى سفيد را تغيير دهيد و خود را شبيه يهود نكنيد»امام عليه السلام فرمود:اين سخن را پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم زمانى فرمود كه پيروان‏اسلام كم بودند اما امروز كه اسلام توسعه يافته و امنيت‏حكمفرما است هركسى مختار است(كه اين كار را بكند يا نكند) [11]

18

درباره كسانى كه از نبرد كردن همراه او خوددارى كردند فرمود:

حق را تنها گذاشتند و باطل را يارى نكردند. [12]

19

كسى كه در مسير آرزوها بشتابد در مرك خواهد افتاد. [13]

20

از لغزش مردم نيك و با شخصيت چشم پوشى كنيد چرا كه هيچيك ازآنها لغزش نمى‏كند مگر اينكه دست‏خدا بدست او است و او را بلند مى‏نمايد [14]

توضيحها

[1]اين سخن از كلمات مشهور امام است.و پيش از شريف رضى ابو حيان توحيدى‏متوفاى سال 380 در كتاب‏«الامتاع و المؤانسه‏»ج 2 ص 31 آن را نقل كرده‏است.

(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص‏7)

آنچه در اينجا توجه به آن لازم است اين است كه امام اين دستور را براى‏زمانى داده كه دو طرف متخاصم در فتنه،گمراه،و بر خلاف حق باشند و گرنه اگريك طرف بر حق است،وظيفه او طرفدارى از حق مى‏باشد.و نيز در مورد جامعه‏اى‏پر از فساد است،جامعه‏اى كه نمى‏شود آن را به تنهائى اصلاح كرد بنابر اين وظيفه‏عدم اعانت است. شاهد اين سخن جملات ديگرى است كه در اين سخن امام وجود داشته‏ولى شريف رضى در اينجا نياورده است كه ما قسمتى از آن را مى‏آوريم:

شيخ رضى الدين على بن يوسف بن مطهر حلى(برادر علامه حلى)نقل كرده،اين كلمه از سخنانى است كه امام فرزندش حسن عليه السلام را به آن سفارش نموده است.

در قسمتى از آن سفارش چنين مى‏فرمايد:

«پسرم هرگاه در ميان مردمى بودى كه كودكانشان متجاوز،جوانانشان‏قاتل و پرده در، بزرگسالانشان امر بمعروف و نهى از منكر نمى‏كنند،...ترس ازكسى دارند كه از زبانش مى‏ترسند،به كسى احترام مى‏كنند كه اميد به سود وو بهره‏اى از او دارند،اگر رهاشان كنى تو را رها نميكنند،اگر متابعتشان كنى فريبت‏مى‏دهند،در ظاهر با تو برادرند و در پنهانى دشمن، اساس معاشرت و اطاعتشان‏بر غير تقوا است.از يكديگر كه جدا مى‏شوند همديگر را مذمت مى‏كنند سنتهاى‏نيك در آنها مرده و بدعتها در بينشان زنده شده.پسرم در بين چنين جامعه‏اى چون‏بچه شترى باش كه نه مى‏تواند سوارى دهد و نه شير...

(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص 8)

[2]از شماره 2-7 جمله‏هائى است كه در ضمن سفارشات و توصيه‏هاى امام‏عليه السلام به مالك اشتر در جمله‏هاى كوتاه آمده است كه شريف رضى تعدادى از آنهارا انتخاب،و احيانا با تقدم و تاخر نقل كرده است.

پيش از شريف رضى ابن شعبه در كتاب‏«تحف العقول‏»ص 201 در باب‏«ما روى عنه صلوات الله عليه من قصار كلمه‏»آنها را نقل كرده است.

(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص‏9)

[3]«مسعودى‏»در كتاب‏«مروج الذهب‏»ج‏3 ص 434 نقل مى‏كند كه وقتى‏«ضرار بن ضمره‏»نزد معاويه رفت.و معاويه از او خواست كه حالات على عليه السلام‏را برايش نقل كند،پس از آنكه آن سخن معروف(سخن‏77) را برايش نقل‏نمود،از او خواست همه آنچه شنيده باز گو كند، ضرار پاسخ داد اين امكان ندارد.

سپس مطالبى،از جمله سخن مورد بحث را نقل نمود.

از جمله ناقلان اين سخن‏«قاضى قضاعى‏»در كتاب‏«دستور معالم الحكم‏»ص 25 است-البته با تغييرى در بعضى الفاظ-(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص 11 و 12)

[4]مرحوم‏«صدوق‏»در كتاب‏«من لا يحضره الفقيه‏»ج 4 ص‏277 آن را در ضمن‏يكى از وصاياى آن حضرت به‏«محمد حنفيه‏»نقل كرده است.

«سبط ابن جوزى‏»در كتاب‏«تذكره‏»ص 142 و«شيخ طوسى‏»در كتاب‏«امالى‏»ص‏209 آن را نقل نموده‏اند.

(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص 12)

[5]اين سخن از كلمات صدگانه‏اى است كه‏«جاحظ‏»از كلمات امير مؤمنان‏انتخاب كرده، و«راغب اصفهانى‏»در كتاب‏«محاضرات‏»ج 1 ص 111 نيز آن رابا كمى تفاوت آورده است.

[6]«ابو على قال‏»در كتاب‏«ذيل الامالى‏»ص 110 آن را آورده است.

[7]اين نيز از همان كلمات صدگانه‏اى است كه‏«ابو عثمان جاحظ‏»از سخنان امام(ع)انتخاب كرده است و شايد سيد رضى ره از ايشان گرفته باشد.

[8]«نويرى‏»در كتاب‏«نهاية الارب‏»ج‏3 ص‏6 و«ميدانى‏»در«مجمع الامثال‏»ج 2 ص‏453 آن را نقل كرده‏اند.

[9]طبق گفته ابن ابى الحديد اين حديث اشاره به نبى اكرم است كه بستگانش‏دست از يارى او برداشته و او را طرد كردند ولى اوس و خزرج وى را يارى كرده‏و در نشر دعوت و رساندن رسالتش سهم به سزائى كسب كردند.

[10]شيخ مفيد در كتاب الجمل از كتاب الجمل نوشته ابو مخنف متوفاى سال 175نقل مى‏كند:

هنگامى كه امير مؤمنان(ع)تصميم حركت‏بسوى بصره را گرفت‏به او خبررسيد كه سعد ابن ابى وقاص،محمد ابن مسلمه،اسامة ابن زيد و عبد الله ابن عمردر حركت،كندى مى‏ورزند،آنها را احضار كرد و پرسيد به من خبر رسيده‏شما از حركت در اين راه باز ايستاده‏ايد من هم شما را مجبور نمى‏كنم،آيا بربيعت من باقى هستيد؟پاسخ دادند آرى!پرسيد:

پس علت عدم حركت‏شما چيست؟سعد پاسخ داد:من از اين ناراحتم،در جنگى كه شركت كنم به مؤمنى صدمه وارد شود،اگر به من شمشيرى بدهى كه‏مؤمن را از كافر بشناسد با تو در اين جنگ شركت مى‏كنم.

اسامه گفت:من سخت‏شما را دوست دارم اما با خدا پيمان بسته‏ام كه باگوينده لا اله الا الله جنك نكنم.

انگيزه اين پيمان اين بوده كه اسامه در عصر پيامبر در يكى از جنگها هنگامى كه‏ميخواهد يكى از مشركان را بكشد او از ترس مى‏گويد لا اله الا الله،در عين حال او را مى‏كشد،جريان كه به نبى اكرم(ص)گزارش مى‏شود به اسامه مى‏فرمايد:

چرا كسى كه شهادت به يگانگى خدا داده كشته‏اى؟او پاسخ اسامه كه‏حكايت از آن دارد كه او از روى ترس اقرار كرده مورد قبول پيامبر واقع نمى‏شودلذا اسامه تصميم ميگيرد ديگر با گويندگان اين كلمه مبارزه نكند.

عبد الله ابن عمر پاسخ مى‏دهد كه من از اين حرب چيزى سر در نمى‏آورم(نميدانم‏در راه حق است‏يا باطل به پيروزى خواهد رسيد يا نه)لذا از شما مى‏خواهم كه مرابر چيزى كه نميدانم مجبور نسازى.

در اين موقع امام سخن مورد بحث را فرمود:

«هر فريب خورده را نبايد سر زنش كرد».

تنها از آنها پرسيد بر بيعت من باقى هستيد؟و سپس فرمود بخانه‏ها برگرديدخداوند بزودى از شما بى‏نياز خواهد شد.(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص‏16)امام(ع)با سخن خود به يك حقيقت اشاره كرده و آن اين است كه گاه‏مى‏شود انسان فريب معلومات و يا تعهدات خود را مى‏خورد در حاليكه نه دايره‏تعهدات آنجا را ميگيرد و نه مى‏توان به آن معلومات ناقص اكتفاء كرد.

چرا كه همانگونه كه سخن پيامبر در آنروز براى اسامه حجت‏بود و مردمشركى كه لا اله الا لله ميگفت.

-گرچه از روى ترس-نبايد بكشيد،همانگونه در اين روز وظيفه‏اش تبعيت‏از امام(ع)بود كه بايد رو در روى افراد مسلمانى كه كمر براى در هم شكستن‏اسلام بسته‏اند ايستاد.

جالب اينكه در عصر ما نيز بعضى از افراد ارتش آريامهرى همين بهانه راميآورند كه ما سوگند ياد كرده‏ايم و بايد به بآن وفادار باشيم. و همچنين وظيفه عبد الله ابن عمر اين نبود كه اگر خودش در اين باره چيزى‏نميداند دست از مبارزه با دشمنان اسلام بكشد زيرا در چنين مواردى،تشخيص‏وظيفه،با امام و رهبر مسلمين است نه افراد به تنهائى.

لذا ميبينيم مورخان نوشته‏اند ابن عمر خود در آخر عمر از عدم شركت‏ناراحت‏بود.

نادرستى سخن سعد واضحتر از آن است كه نياز به توضيح داشته باشد،زيرامؤمن اگر رو در روى اسلام ايستاد معلوم مى‏شود او حقيقتا مؤمن نيست،مگرايمان به گفتار است؟از همه مضحكتر در خواست چنان شمشيرى است،كه روشن‏است‏بهانه است.

[11]اين سخن را جاحظ در ضمن همان صد سخنى كه از كلمات امام(ع)بر-گزيده آورده و ابن شعبه در كتاب تحف العقول ص‏223 با كمى اختلاف،باآنچه در اينجا است نقل كرده.

و شيخ مفيد در كتاب ارشاد ص‏173 آنرا آورده است.

شبيه اين سخن در همين كلمات قصار شماره‏459 نيز آمده است.

اين سخن امام(ع)با آزادى اراده و تدبير منافات ندارد زيرا در عين اينكه‏ما با اراده و تدبير كافى كارها را پيش بينى مى‏كنيم و پيش ميرويم.

اما گاهى دست تقدير بطور كلى آنرا دگرگون مى‏كند،بعنوان مثال منافقين‏براى از بين بردن پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم نقشه كشيدند ولى مقدر بود كه پيامبر(ص)سالم بماند و ملتها را نجات دهد و لذا تدبير آنها كارى از پيش نبرد.روى اين‏زمينه امام(ع)مى‏فرمايد: گاهى مرگ انسان در دل تدبيرش نهفته است! [521]ابو بكر محمد ابن طيب باقلانى متوفاى سال 372 در كتاب اعجاز القرآن‏ص 4 و عبد الله ابن معتز كه‏63 سال پيش از تولد رضى ره كشته شده،و 104 سال‏پيش از تاليف نهج البلاغه مى‏زيسته در كتاب البديع ص 20 اين سخن را نقل‏كرده‏اند.

از آنچه در اين سخن آمده بر مى‏آيد كه قسمتى از احكام در صدر اسلام‏جنبه موقتى و شعار، داشته كه مسلمانان بوسيله آنها شناخته مى‏شدند و پس ازازدياد جمعيت آنها،از وجوب خارج شده است.

[12]مرحوم‏«شيخ طوسى‏»در كتاب‏«امالى‏»ص‏83 نقل كرده كه‏«حارث ابن‏حوط ليثى‏»بر امير مؤمنان(ع)وارد شد و عرض كرد:

من‏«طلحه‏»و«زبير»و«عايشه‏»را بر حق مى‏دانم،حضرت در پاسخش فرمود:

تو به پائين نگاه كرده‏اى نه به بالا،حق و باطل،بواسطه مردم شناخته نمى‏شوند بلكه‏بايد حق را با متابعت كسانى كه به راستى تابع حقند و باطل را از اجتناب آنانكه‏از آن دورى مى‏كنند، شناخت(يعنى بايد الگوهاى اصيل و روشن همچون پيامبران‏و امامان و ياران خاص آنها را معيار قرار داد نه هر كس را)حارث گفت پس من همچون‏«عبد الله عمر»و«سعد ابن مالك‏»خواهم بود(كه نه همراه شما آمدند و نه با طلحه و زبير و عايشه)امام(ع)در پاسخش فرمود:«عبد الله‏»و«سعد»حق را خوار و رها ساختند وباطل را يارى نكردند،چه وقت اين دو، امام بوده‏اند كه متابعت از آنان لازم‏باشد؟

جريانى كه بين امام(ع)و حارث گذشته‏«جاحظ‏»در كتاب‏«البيان و التبين‏» ج 2 ص 112 و يعقوبى در تاريخ خود ج 2 ص 152 آورده‏اند.

اين جريان در ذيل شماره 262 كلمات قصار نيز آمده با اين تفاوت كه درآنجا بجاى‏«سعد»«سعيد»آمده است.

[13]اين نيز از همان صد كلمه ايست كه‏«جاحظ‏»از سخنان امام(ع)انتخاب‏نموده و آورده است.

اين سخن در كتاب‏«الطراز»ج 1 ص 168 با اين تفاوت كه بجاى‏«جرى‏»«ارخى‏»ذكر شده،آمده است.

[14]بر اساس نقل ابن ابى الحديد اين سخن را«ابن قتيبه‏»در كتاب‏«عيون الاخبار»نقل كرده.

باب گزيده‏سخنان حكمت آميز و اندرزهاى‏امير المؤمنين عليه السلام

و در اين گزيده است پاسخ پرسشهايى كه از آن حضرت شده‏و نيز سخنان كوتاه او درباره مطالبى كه منظورنظرش بوده است.

1

على(ع)فرمود:به هنگام بروز فتنه چون اشتر دو ساله باش كه نه پشتى استواردارد كه بر آن سوار توان شد و نه پستانى شيرده،كه از آن شير توان دوشيد.

2

و فرمود(ع):آنكه طمع را شعار خود سازد،خود را خوار ساخته و هر كه‏پريشانحالى خويش با ديگران در ميان نهد،تن به ذلت داده است و كسى كه زبانش براو فرمان راند،بى‏ارج شود.

3

و فرمود(ع):بخل،ننگ است و ترس،نقص است و تنگدستى،زبان زيرك را ازبيان حجتش بر بندد و بينوا در شهر خود غريب است و ناتوانى،آفت است وشكيبايى،دليرى است و زهد، توانگرى است و پارسايى،چونان سپر است.

4

و فرمود(ع):بهترين همنشين خشنودى است از خواست‏خداوند

5

و دانش،ميراثى‏است گرانمايه و آداب،زيورهايى نو به نو و انديشه،آينه‏اى صافى است.

6

و فرمود(ع):سينه عاقل صندوقچه راز اوست و خوشرويى دام دوستى است وبرد بارى،گورگاه زشتيها.

و نيز روايت‏شده كه آن حضرت در بيان اين معنى فرموده است كه آشتى جويى،سرپوش عيبهاست.هر كه از خود خشنود بود،خشم گيرندگانش بسيارند

7

و فرمود(ع):و صدقه‏دارويى است‏شفا بخش و اعمال بندگان در اين جهان،مقابل چشم آنهاست درآن جهان.

8

و فرمود(ع):از اين انسان در شگفت‏شويد،به قطعه‏اى پيه مى‏بيند و به پاره‏گوشتى سخن مى‏گويد و به تكه استخوانى مى‏شنود و از شكافى نفس مى‏كشد.

9

و فرمود(ع):وقتى كه دنيا به قومى روى آورد،خوبيهاى ديگران را به آنها عاريت‏دهد و چون پشت كند،خوبيهايشان را از ايشان بستاند.

10

و فرمود(ع):با مردم به گونه‏اى بياميزيد،كه اگر بميريد،بر شما بگريند و اگربمانيد با شما دوستى كنند.

11

و فرمود(ع):چون بر دشمن ظفر يافتى،عفو و گذشت را شكرانه پيروزيت‏قرار ده.

12

و فرمود(ع):ناتوانترين مردم،كسى است كه در يافتن دوست ناتوان باشد وناتوانتر از او،كسى است كه دوستى فرا چنگ آرد و ضايعش گذارد.

13

و فرمود(ع):چون سرآغاز نعمت‏به شما رسد با كم سپاسى دنباله آن را نبريد.

14

و فرمود(ع):كسى را كه نزديكانش واگذارند،بيگانگانش دست گيرند.

15

و فرمود(ع):هر فريب خورده‏اى درخور عتاب نيست.

16

و فرمود(ع):كارها دستخوش تقديرند،آنسان،كه گاه تدبير سبب مرگ شود.

17

از آن حضرت درباره اين سخن پيامبر(ص)پرسيدند كه فرموده بود:رنگ سفيد موى راتغيير دهيد و خود را همانند يهودان مسازيد و او فرمود:

اين سخن را رسول الله(ص)زمانى فرمود كه مسلمانان اندك بودند،اما اكنون كه‏دايره اسلام فراخ گرديده و دين استقرار يافته،هركس به اختيار خود است.

18

درباره كسانى كه از پيكار در كنار او،كناره گرفته بودند،چنين فرمود:حق را واگذاشتند وباطل را يارى نكردند.

19

و فرمود(ع):هر كه عنان مركب آرزو را رها كند و در پى آن بشتابد مرگش بلغزاند وبر زمين زند.

20

و فرمود(ع):از لغزشهاى جوانمردان درگذريد،كه هيچيك از آنان نلغزد،مگر آنكه‏دست او در دست‏خدا باشد و برداردش.

احکام و رساله

از تیمم چه می دانید

از نیت واجب برگرد

از تیمم چه می دانید؟

تیمّم یكی از عبادات است، و روح عبادت به معنی واقعی كلمه در آن منعكس می‌باشد زیرا انسان پیشانی خود را كه شریفترین عضو بدن است با دستی كه بر خاك زده لمس می‌كند تا فروتنی و تواضع خود را در پیشگاه خداوند متعال آشكار سازد.

سوال: بسیاری می‌پرسند دست زدن به روی خاك و به پیشانی و پشت دست‌‌ها كشیدن چه فایده‌ای می‌تواند داشته باشد؟ به خصوص اینكه می‌دانیم بسیاری از خاك‌ها آلوده‌اند و ناقل میكروب‌ها.

در پاسخ این گونه ایرادها باید به دو نكته توجه داشت:

الف ـ فایده اخلاقی: تیمّم یكی از عبادات است، و روح عبادت به معنی واقعی كلمه در آن منعكس می‌باشد زیرا انسان پیشانی خود را كه شریفترین عضو بدن است با دستی كه بر خاك زده لمس می‌كند تا فروتنی و تواضع خود را در پیشگاه او آشكار سازد یعنی پیشانی من و همچنین دست‌‌های من در برابر تو تا آخرین حد خاضع و متواضعند، و به دنبال این كار متوجه نماز و یا سایر عباداتی كه مشروط به وضو و غسل است می‌شود و به این ترتیب در پرورش روح تواضع و عبودیت و شكرگزاری بندگان اثر می‌گذارد.

ب ـ فایده بهداشتی: امروز ثابت شده كه خاك به خاطر داشتن باكتری‌های فراوان می‌تواند آلودگی‌ها را از بین ببرد این باكتری‌ها كه كار آنها تجزیه كردن مواد آلی و از بین بردن انواع عفونت‌ها است معمولاً در سطح زمین و اعماق كم كه از هوا و نور آفتاب بهتر می‌توانند استفاده كنند فراوانند به همین دلیل هنگامی كه لاشه‌های حیوانات و یا بدن انسان پس از مردن زیر خاك دفن می‌شود و همچنین مواد آلوده گوناگونی كه روی زمینها می‌باشد در مدت نسبتاً كوتاهی تجزیه شده و بر اثر حمله باكتری‌ها كانون عفونت از هم متلاشی می‌گردد مسلم است اگر این خاصیت در خاك نبود كره زمین در مدت كوتاهی مبدل به یك كانون عفونت می‌شد اصولاً خاك خاصیتی شبیه مواد «آنتی بیوتیك» دارد و تأثیر آن در كشتن میكروب‌ها فوق العاده زیاد است.

بنابراین خاك پاك نه تنها آلوده نیست بلكه از بین برنده آلودگی‌ها است و می‌تواند از این نظر تا حدودی جانشین آب شود، با این تفاوت كه آب حلاّل است، یعنی میكروب‌ها را حل كرده و با خود می‌برد ولی خاك میكرب‌كش است.

(اما باید توجه داشت كه خاك تیمم كاملاّ پاك باشد)

و در اینجا مطلب کوتاهمان را با چند استفتاء از محضر آیة الله مکارم شیرازی(دام ظله) ادامه می دهیم:

سوال: شخصى که به علّت بیمارى، براى انجام وضو و غسل، نمى تواند از آب سرد استفاده کند و آب گرم نیز در دسترس ندارد، چنانچه تیمّم نماید تکلیف او بعد از یافتن آب گرم، قبل و بعد از نماز چیست؟

اگر داخل وقت باشد احتیاطاً اعاده کند و اگر وقت گذشته است قضا لازم نیست.

سوال: کسى که به خاطر بیمارى ناگزیر از تیمّم شده است، اگر قبل از شروع به نماز بتواند وضو بگیرد، یا غسل کند تکلیف او چیست؟

لازم است وضو یا غسل بجا آورد.

سوال: کسى که همواره موقع ادرار اجزاى منى هم از او بیرون مى آید و امید خوب شدن نیز ندارد آیا مى تواند تیمّم کند و اعمالش را انجام دهد؟ چون فرض بر این است که غسل جنابت به صورت همیشگى براى او زیان غیرقابل جبران جسمى دارد.

در فرض مسأله احتیاط واجب آن است که به مقدارى که ضرر ندارد غسل کند و در مواردى که ضرر دارد تیمّم جایز است ولى وضو را نیز احتیاطاً بگیرد این در صورتى است که ذرّات منى در بول مستهلک (از بین رفتن) نشود، ولى اگر مستهلک شود احتیاج به غسل نیست همچنین اگر شک داشته باشد که آن ذرّات منى است یا رطوبتهاى چسبنده دیگر که از انسان احیاناً دفع مى شود غسل ندارد.

سوال: کسى که مبتلا به مرضى باشد که نتواند از خروج باد جلوگیرى کند و وضو گرفتن هم برایش ضرر دارد آیا باید در محلى (مثلا روى سنگ) نماز بخواند تا بتواند بعد از این که چیزى از او خارج شد تیمّم کند و نماز را ادامه دهد؟

اگر تجدید تیمّم در وسط نماز براى او میسر باشد بى آن که منافى نماز به جا آورد لازم است، مگر این که تکرار آن باعث عسر و حرج شود که در این صورت واجب نیست

از نیت واجب برگرد!

نماز یکی از مهمترین محورهای عبادات است و در عین حال خودش ارکانی دارد که حتی اگر سهواً هم کم یا زیاد شود نماز باطل است و لذا باید در آن دقت زیادی شود. در عین حال نباید بواسطه دقت در این ارکان خصوصاً نیت دچار وسواس شد زیرا وسواس از ناحیه شیطان(بواسطه دقت زیاد که موجب خستگی روح و جسم می شود) بر انسان وارد می شود در نتیجه او را نسبت به عبادت بیزار می کند.

در این نوشتار در خصوص نیت نکاتی برای یاد گرفتن برخی احکام این رکن بسیار مهم که اولین رکن از ارکان نماز است تقدیم می شود.

- سلام آقای عزیز

- سلام. شما؟

- بنده مشاور احکام هستم.

- خوشبخت هستم از زیارت شما. امری دارید؟

- نه، فقط دیدم نمازتان را رها کردید و بعد دوباره...

- بله.

- اما می دانید این کار اشکال دارد؟

- جدی؟

- بله البته نه همیشه.

- خب کی اشکال دارد؟ اشکال دارد یعنی چه؟

- منظور از اشکال در اینجا همان حرام بودن است.

- یعنی گناه دارد؟

- بله. البته تحت شرایطی که باید بلد باشیم.

نباید بواسطه دقت در این ارکان خصوصاً نیت دچار وسواس شد زیرا وسواس از ناحیه شیطان (بواسطه دقت زیاد که موجب خستگی روح و جسم می شود) بر انسان وارد می شود در نتیجه او را نسبت به عبادت بیزار می کند

- می دانید چرا من رها کردم؟

- نه چرا؟

- خواستم نماز مستحبی بخوانم نافله را بعد نماز عصر بخوانم.

- جدی؟!

- بله.

- بخاطر یک مستحب کار حرام مرتکب شده اید.

- چه کار باید می کردم؟

- خیلی ساده است.

- بله بفرمائید.

- شما نیت نماز عصر داشتید درست است؟

- بله.

- خب نیت خود را به نماز مستحبی برمی گرداندید.

- می شود؟

- بله اشکالی ندارد.

- یعنی از هر نیت می شود عدول کرد؟

- نه برادر من.

- پس شما چه می گوئید؟

- هر جا نه، اما از نیت واجب می شود به مستحب برگشت.

- بر عکس آن چطور؟

- نه، نمی شود.

- اگر برگشت چه؟

- یعنی در جایی که نباید برگردد ، نیت را برگرداند؟

- بله.

- خب حرام است.

- نمازش چطور؟

- باطل است.

- باطل؟!

- بله حتی سهوی.

- حتی سهوی؟!

- بله چون نیت رکن است.

- بسیار ممنونم .

- خواهش می کنم. انجام وظیفه بود.

- موفق باشید.

- خداحافظ

- خداحافظ شما.

- یا علی

زهرایی

عضو هیات علمی دانشگاه

بخش احكام اسلامی تبیان

- منابع و مآخذ

- مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید. گرد آورنده : سید محسن محمودی ، انتشارات علمی فرهنگی صاحب الزمان (عج) ـ مجموعه چهار جلدی. قم.

- توضیح المسایل امام خمینی (ره)

- اجوبة الاستفتاءات، مقام معظم رهبرى(دام ظله)

- استفتاءات آیة‏الله سیستانى(دام ظله) Sistani.org.

- توضیح المسائل آیة‏الله وحید خراسانی (دام ظله)

- جامع المسائل آیة‏الله فاضل لنكرانى(ره) ج 1، ج 2،

- استفتاءات، ج 2، آیة‏الله نورى (دام ظله)

- توضیح المسایل آیةالله صافى گلپایگانی(دام ظله)

- توضیح المسایل آیة‏الله تبریزى(ره)

- توضیح المسایل آیة‏الله بهجت(ره)

از امام علی النقی علیه‌السلام چه می‌دانیم

از امام علی النقی علیه‌السلام چه می‌دانیم

امام هادی (ع) ولایت را تثبیت کرد

جایگاه وکلا در زمان امام هادی (ع)

چگونگی شهادت امام هادی (ع)

پاورقی

از امام علی النقی علیه‌السلام چه می‌دانیم

حضرت امام علی النقی علیه السلام در سال 214 هجری قمری و ظاهرا در مدینه به دنیا آمده اند. آن بزرگوار در سن شش سالگی و پس از شهادت پدرشان امام جواد (220 ه ) به امامت رسیدند و تا سال 254 ه – و به مدت 34 سال – عهده دار این منصب سترگ الهی بودند.

مادر ایشان بنابر مشهور سمانه نام دارد. از امام، چهار پسر و یک دختر باقی ماندند: امام حسن عسکری، حسین ، محمد و جعفر - معروف به کذاب – و عَلیّه. فعلا به این چند سطر درباره حیات شخصی ایشان بسنده می کنم.

امام هادی (ع) ولایت را تثبیت کرد !

امام هادی(ع) پس از شهادت جانسوز پدر بزرگوارش امام جواد(ع) در بغداد، به مقام منیع امامت نایل شد. در آن زمان، هشت سال و پنج ماه از عمر شریفش گذشته و به همراه مادر ارجمندش در مدینه به سر می‌برد.

از آن هنگام به مدت سیزده سال در مدینه الرّسول(ص) اقامت داشت، تا اینکه متوکل عباسی (دهمین خلیفه عباسیان) که در دشمنی با اهل بیت(ع) و آل علی بن ابی طالب(ع) معروف و مشهور بود، در سال 243 قمری آن امام همام را به سامرا (مقر خلافت خویش) طلبید و در نزد خود، وی را تبعیدگونه نگه داشت.

امام علی بن محمد، معروف به امام هادی و امام علی النّقی(ع)، پیشوای دهم شیعیان، در نیمه ذی حجه سال 212 در روستای "صریا" از توابع مدینه منوره دیده به جهان گشود.

پدرش امام محمد بن علی، معروف به جوادالائمه و امام محمد تقی(ع)، پیشوای نهم شیعیان و مادرش سمانه مغربیه، معروف به "سیّدة" بود.

مرحوم شیخ عباس قمی(ره) از کتاب جنات الخلود نقل کرد که این بانوی شریف، همیشه روزه می‌گرفت و در زهد و تقوا، نظیری نداشت.

امام هادی(ع) پس از شهادت جانسوز پدر بزرگوارش امام جواد(ع) در بغداد، به مقام منیع امامت نایل شد. در آن زمان، هشت سال و پنج ماه از عمر شریفش گذشته و به همراه مادر ارجمندش در مدینه به سر می‌برد.

از آن هنگام به مدت سیزده سال در مدینه الرّسول(ص) اقامت داشت، تا اینکه متوکل عباسی (دهمین خلیفه عباسیان) که در دشمنی با اهل بیت(ع) و آل علی بن ابی طالب(ع) معروف و مشهور بود، در سال 243 قمری آن امام همام را به سامرا (مقر خلافت خویش) طلبید و در نزد خود، وی را تبعیدگونه نگه داشت.

شرایط بحرانى که امامان شیعه در زمان عباسیان با آن روبرو بودند، آنان را واداشت تا ابزارى جدید براى برقرارى ارتباط با پیروان خود جستجو کنند. این ابزار چیزى جز شبکه ارتباطى وکالت و تعیین نمایندگان و کارگزاران در مناطق مختلف توسط امام نبود.

هدف اصلى این سازمان جمع آورى خمس، زکات، نذور و هدایا از مناطق مختلف توسط وکلا و تحویل آن به امام و نیز پاسخ‌گویى امام به سؤالات و مشکلات فقهى و عقیدتى شیعیان و توجیه سیاسى آنان توسط وکیل امام بود. این سازمان کاربرد مؤثرى در پیشبرد مقاصد امامان داشت. امام هادى علیه السلام که در سامراء تحت نظر و کنترل شدیدى قرار گرفته بود، برنامه تعیین کارگزاران و نمایندگان را که پدرش امام جواد علیه السلام اجرا کرده بودند را ادامه داد و نمایندگان و وکلایى در مناطق و شهرهاى مختلف منصوب کرد و بدین وسیله یک سازمان ارتباطى هدایت شده و هماهنگ به وجود آورد که هدف‌هاى یاد شده را تامین مى‌کرد.

پس از شهادت امام هادی(ع)، یادگار سلیل امامت، حضرت امام حسن عسکری(ع) بدن مطهر پدر را غسل و کفن نمود و بر وی نماز گزارد. آنگاه اهالی سامرا که جملگی در عزا و ماتم آن حضرت بودند، بدن شریف وی را به خیابان بزرگ شهر، معروف به "شارع ابی احمد" تشییع و بر وی نماز گزاردند و سپس به خانه‌اش برگردانده، و در همان جا مدفون نمودند

جایگاه وکلا در زمان امام هادی (ع)

فقدان تماس بین امام و پیروانش، نقش مذهبى سیاسى وکلا را افزایش داد، به نحوى که کارگزاران(وکلاى) امام، مسئولیت بیشتری در گردش امور یافتند. وکلاى امام به تدریج تجربیات ارزنده‌اى را در سازماندهى شیعیان در واحدهاى جداگانه به دست آوردند.

گزارش‌هاى تاریخى متعدد نشان مى‌دهد که وکلا، شیعیان را بر مبناى نواحى گوناگون به چهار گروه تقسیم کرده بودند، نخستین ناحیه، بغداد، مدائن و عراق (کوفه) را شامل مى‌شد. ناحیه دوم، شامل بصره و اهواز بود. ناحیه سوم، قم و همدان، و بالاخره ناحیه چهارم، حجاز، یمن و مصر را دربر مى گرفت.

هر ناحیه به یک وکیل مستقل واگذار مى‌شد که تحت نظر او کارگزاران محلى، منصوب مى‌شدند. اقدامات سازمان وکالت را در دستورالعمل‌هاى حضرت هادى علیه السلام به مدیریت این سازمان، مى‌توان مشاهده کرد.

امام هادی(ع) در مدت عمر شریف خود با هفت تن از خلفای عباسی، معاصر بود و آنها عبارتند از: مأمون، معتصم، واثق، متوکل، منتصر، مستعین و معتز عباسی.

چگونگی شهادت امام هادی (ع)

سرانجام در ایام خلافت معتز بالله عباسی، به دستور این خلیفه نابکار و جنایت کار، آن حضرت را با زهر مسموم و به شهادت رسانیدند.

از عمر شریف امام هادی(ع) در هنگام شهادتش، تنها 42، یا 41 و یا 40 سال گذشته بود.

گرچه در سال شهادتش، همگان اتفاق دارند که در سال 254 قمری بود، ولی در روز و ماه شهادت جانگدازش اتفاقی میان مورخان و سیره نگاران نیست. اکثر مورخان و سیره نگاران شیعه، آن را سوم رجب دانسته ولی برخی از علمای شیعه و بسیاری از اهل سنت، آن را 27 و یا 25 جمادی الآخر می‌دانند.

به هر روی، پس از شهادت امام هادی(ع)، یادگار سلیل امامت، حضرت امام حسن عسکری(ع) بدن مطهر پدر را غسل و کفن نمود و بر وی نماز گزارد. آنگاه اهالی سامرا که جملگی در عزا و ماتم آن حضرت بودند، بدن شریف وی را به خیابان بزرگ شهر، معروف به "شارع ابی احمد" تشییع و بر وی نماز گزاردند و سپس به خانه‌اش برگردانده، و در همان جا مدفون نمودند.

هم اکنون در حرم مطهر این امام همام، غیر از قبر شریف وی، قبر مطهر فرزندش امام حسن عسکری(ع) و قبر حکیمه خاتون دختر امام جواد(ع) و قبر نرگس خاتون همسر امام حسن عسکری(ع) و مادر ارجمند امام زمان، حضرت حجت بن الحسن(ع) قرار دارد و این چهار قبر مطهر، مزار شیعیان و شیفتگان اهل بیت(ع) در این شهر مقدس می باشد.

شیخ حسن صاحب المعالم و آیت الله خویی، به نقل از مرحوم شیخ طوسی(ره)، وی را از اصحاب امام موسی کاظم(ع) دانسته‌اند و درباره وی گفته‌اند: طیالسی تمیمی، که وضعیتش چندان روشن نیست، از شیعیان کوفه و از علما و دانشمندان این منطقه به شمار می‌آمد و افرادی چون علی بن حسن بن فضال، سعد بن عبدالله و حمید بن زیاد از او نقل حدیث می‌کردند. همچنین او از افرادی چون سیف بن عمیره و صالح بن عقبه روایاتی را نقل کرد.(2)

پی نوشت ها :

1- رجال النجاشی، ص 340

2- التحریر الطاووسی (شیخ حسن صاحب المعالم)، ص 442؛ معجم رجال الحدیث (آیت الله خویی)، ج 71، ص 75

باتوجه به احانت ساحت مقدس امام علی النقی علیه السلام توسط یکی از شیطان صفت های مترب،به اسم شاهین نجفی،وباتوجه به درخواست های شما دوستان ومخاطبان عزیز،

تصمیم گرفتیم هرماه مطالبی از این امام عزیز وبزرگوار را درکتاب بزرگ همراه من قرار دهید،وازخداوند خواستاریم تا دشمنان اسلام را نابود سازد.

السلام علیک یا امام علی النقی(علیه السلام)

آقا جان کم کاری ها و کوتاهی های مارا به حساب نادانی و جهالتمان بگذارید و دست رهاشده مان رادر این امواج متلاطم بگیرید .

با همه ی روسیاهی باز امیدمان شما خاندان پر عطوفتید

جانم فدای غربتت یا هادی(ع)

انشاالله از پیروان صدیق ایشان باشیم.

تاازشفاعتشان درقیامت بهره مندشویم.

کرامات

رفع مشكل شهريه طلاب

موضوع كرامت: رفع مشكل شهريه طلاب با توسل به حضرت صاحب الزمان عليه‏السلام

منبع كرامت: دفتر ثبت كرامات و خاطرات مسجد مقدّس جمكران، شماره 235

زمان كرامت : دوران مرجعيت حضرت آيةاللَّه العظمى شيخ عبدالكريم حائرى

مكان كرامت:مسجد مقدّس جمكران

تاريخ ثبت كرامت: 11/3/78

شرح خاطره: خاطره‏اى از مرحوم حجة الاسلام و المسلمين سيد على اكبر ابوترابى از جدّ مادريشان مرحوم حاج سيد محمد باقر علوى قزوينى: بعد از تشريف‏فرمايى مرحوم آية اللّه حائرى "رضوان اللّه تعالى عليه" كه به قم‏آمدند، جدّ مادرى ماآقاى حاج سيد محمد باقر علوى قزوينى رحمةاللَّه از طرف ايشان به قم دعوت شدند، تا هم درس و بحثى داشته باشند و هم در مسجد عشقعلى و مسجد بالاسر حضرت فاطمه معصومه عليهاالسلام اقامه نماز كنند. ايشان هم طبق دعوت حاج شيخ به قم تشريف آوردند.

در آن زمان مرحوم آية اللّه حائرى رحمةاللَّه مؤسس حوزه علميه قم، بابت مُهر نانى كه به طلاب محترم داده بودند به چندين مغازه نانوايى بدهكار مى‏شوند. حدودا چند ماهى نمى‏توانند پول نانواها را بپردازند. مرحوم حاج شيخ به سه نفر از علماى قم از جمله مرحوم جدّ ما فرموده بودند:

به جمكران مشرف شده و به وجود مقدّس آقا امام زمان "عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف" متوسل شويد، كه به هر حال اين مشكل مرتفع شود و ما بتوانيم حداقل، مهر نان طلاب را فراهم نماييم.

مرحوم جدّ ما نقل مى‏كردند: ما به مسجد مشرّف شديم و چند شبى را در آنجا بسر برديم. شب سوم يا چهارم بود كه به وجود مقدس آقا امام زمان عليه‏السلام متوسل شده بوديم، كه حضرت را در خواب زيارت كردم، حضرت فرمودند:

"به آقا شيخ بفرماييد: به درس و بحثتان ادامه بدهيد، نگران مشكل مالى نباشيد، مرتفع مى‏شود".

ما خوشحال به محضر مبارك مرحوم شيخ رسيديم و چند روزى طول نكشيد كه حاج شيخ، تمام بدهى خود را به نانوايان پرداختند و از آن به بعد مشكل مالى به تدريج مرتفع شد و آية اللَّه حائرى رحمةاللَّه هم تا آخر عمرشان با مشكلى كه نتوانند آن شهريه مختصر طلاب حوزه علميه قم را بپردازند مواجه نشدند.

حاشا به من كه گويمش از كعبه برتر است

گر كعبه نيست كعبه دلها است جمكران

حاجت رواست هر كه كند رو بدان مكان

چون قبله‏ گاه اهل تولاّ است جمكران

منبع : دفتر ثبت كرامات مسجد مقدس جمكران

نماز

این بخش

برای مشاهده این قسمت به بخش درمسیردرست زندگی قسمت به سوی تو مراجعه فرمایید.

ویژه نامه محرم

مقدمه

اعمال و نماز های ماه محرم

اعمال شب و روز اول محرم

اعمال مشترک

شب وروزعاشورا

آداب عزاداري در ماه محرم

امام حسين (ع)،الگوى زندگى

شبهاتی پیرامون عاشورا وبزرگداشت آن

زمينه هاى قيام عاشورا

هدف قيام عاشورا

امر به معروف و نهى از منكر

امر به معروف و نهى از منكر در قرآن

وظايف حكومت و مردم در شرايط حاضر

بیشتر

نوحه

پیامکها

مقدمه

محرم

چرامحرم

محرم از منظر ائمه(علیهم السلام)

بدانكه اين ماه ، ماه حُزن اهل بيت عليهم السلام و شيعيان ايشان است و از حضرت امام رضاعليه السلام روايت است كه چون ماه محرّم داخل مى شد پدرم را كسى خندان نمى ديد و اندوه و حُزن پيوسته بر او غالب مى شد تا روز دهم چون روز عاشورا مى شد آن روز، روز مصيبت و حزن و گريه او بود و مى فرمود امروز روزى است كه حسين عليه السلام شهيد شده است .

پیش از اسلام عرب، جنگ در این ماه را حرام می‌دانست و ترک مخاصمه می‌کرد؛ لذا از آن زمان این ماه بدین اسم نامگذاری شد.(۱) و روز اول محرم را اول سال قمری قرار دادند.(۲) در توضیح این که چرا ماه‌های دیگر که جنگ در آنها حرام است، محرم نامیده نمی‌شود می‌توان گفت: چون ترک جنگ از این ماه شروع می‌شد به آن محرم گفتند.

این ماه در مکتب تشیع یادآور نهضت حضرت سیدالشهدا و حماسه‌ جاودان کربلاست.

این ماه، یادآور دلاورمردی‌های یاران با وفای اباعبدالله الحسین(علیه السلام)، فداکاری‌های زینب کبری(سلام الله علیها)، حضرت سجاد(علیه السلام)، و همه‌ اسرای کاروان امام حسین(علیه السلام)، است. این ماه، یادآور خطبه‌ها و شعارهای آگاهی‌بخش سالار شهیدان، نطق آتشین حضرت زینب(سلام الله علیها) و خطابه‌ غرّای زین العابدین(علیه السلام)، است.

این ماه، یادآور استقامت حبیب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است.

آری این ماه، ماه پیروزی حق بر باطل است.

محرم از منظر ائمه(علیهم السلام)

شیعیان از امام رضا(علیه السلام)، چنین نقل شده است:

«وقتی محرم فرا می‌رسید، پدرم خندان دیده نمی‌شد، حزن و اندوه تا پایان دهه‌ اول بر او غالب بود و روز عاشورا، روز حزن و مصیبت و گریه ایشان بود.»(۳)

همچنین حضرت امام رضا(علیه السلام) درباره‌ عاشورا می‌فرماید:

«کسی که عاشورا روز مصیبت و اندوه و گریه‌اش باشد، خداوند قیامت را روز شادمانی و سرور او قرار خواهد داد.»(۴)

اعمال و نماز های ماه محرم

اعمال شب اول ماه محرم

روز دوم محرم

روز سوم محرم

روز چهارم محرم

روز هفتم محرم

روز نهم محرم

روز دهم محرم

اعمال شب عاشورا

روز عاشورا

روز دوازدهم محرم

روز بیست و یکم محرم

روز بيست و پنجم

اعمال شب اول ماه محرم

قسمت اول

قسمت دوم

اعمال شب اول ماه محرم

۱ـ نماز: این شب چند نماز دارد که یکی از آنها به شرح ذیل است:

دو رکعت، که در هر رکعت بعد از حمد یازده مرتبه سوره‌ توحید خوانده شود.

در فضیلت این نماز چنین آمده است:

«خواندن این نماز و روزه داشتن روزش موجب امنیّت است و کسی که این عمل را انجام دهد، گویا تمام سال بر کار نیک مداومت داشته است.»(۵)

۲ـ احیای این شب.(۶)

۳ـ نیایش و دعا.(۷)

روز اول محرم

اول محرم هر سال اولین روز سال قمری است. از امام محمدباقر(علیه السلام) روایت شده است: «آن کس که این روز را روزه بدارد، خداوند دعایش را اجابت می‌کند، همانگونه که دعای زکریا(علیه السلام) را اجابت کرد.»(۸)

دو رکعت نماز خوانده شود و پس از آن سه بار دعای زیر قرائت گردد:

«اللّهم انت الاله القدیم و هذه سنةٌ جدیدةٌ فاسئلک فیها العصمة من الشیطان و القوَّة علی هذه النّفس الامّارة بالسُّوء»(۹)؛ بارالها! تو خدای قدیم و جاودانی و این سال، سال نو است، از تو می‌خواهم که مرا در این سال از شیطان حفظ کنی و بر نفس اماره (راهنمایی کننده) به بدی پیروز سازی.

اعمال روز اول

1. از حضرت امام رضا عليه السلام منقول است كه حضرت رسول صلى الله عليه و آله روز اول محرم دو ركعت نماز مى ‏كرد و چون فارغ مى ‏شد دستها را بلند مى ‏كرد و اين دعا را سه دفعه مى ‏خواند :

اللَّهُمَّ أَنتَ الْإِلَهُ الْقَدِيمُ وَ هَذِهِ سَنَةٌ جَدِيدَةٌ فَأَسْأَلُكَ فِيهَا الْعِصْمَةَ مِنَ الشَّيْطَانِ‏ * وَ الْقُوَّةَ عَلَى هَذِهِ النَّفْسِ الْأَمَّارَةِ بِالسُّوءِ وَ الاِشْتِغَالَ بِمَا يُقَرِّبُنِي إِلَيْكَ يَا كَرِيمُ‏ * يَا ذَا الْجَلاَلِ وَ الْإِكْرَامِ يَا عِمَادَ مَنْ لاَ عِمَادَ لَهُ يَا ذَخِيرَةَ مَنْ لاَ ذَخِيرَةَ لَهُ يَا حِرْزَ مَنْ لاَ حِرْزَ لَهُ‏ * يَا غِيَاثَ مَنْ لاَ غِيَاثَ لَهُ يَا سَنَدَ مَنْ لاَ سَنَدَ لَهُ يَا كَنْزَ مَنْ لاَ كَنْزَ لَهُ‏ * يَا حَسَنَ الْبَلاَءِ يَا عَظِيمَ الرَّجَاءِ يَا عِزَّ الضُّعَفَاءِ * يَا مُنْقِذَ الْغَرْقَى(ا) يَا مُنْجِيَ الْهَلْكَى يَا مُنْعِمُ يَا مُجْمِلُ يَا مُفْضِلُ يَا مُحْسِنُ‏ * أَنتَ الَّذِي سَجَدَ لَكَ سَوَادُ اللَّيْلِ وَ نُورُ النَّهَارِ وَ ضَوْءُ الْقَمَرِ وَ شُعَاعُ الشَّمْسِ‏ * وَ دَوِيُّ الْمَاءِ وَ حَفِيفُ الشَّجَرِ يَا اللَّهُ لاَ شَرِيكَ لَكَ‏.

اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا خَيْراً مِمَّا يَظُنُّونَ وَ اغْفِرْ لَنَا مَا لاَ يَعْلَمُونَ وَ لاَ تُؤاخِذ ْ نَا بِمَا يَقُولُونَ‏ حَسْبِيَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ‏ * آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَ مَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُولُوا الْأَلْبَابِ‏ * رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذ ْ هَدَيْتَنَا وَ هَبْ لَنَا مِنْ لَدُ نكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّاب.

خدايا تو معبود قديمى و اين است سال تازه ‏اى ؛ پس از تو در آن درخواست حفظ از شيطان و نيرو و قوت بر اين نفس اماره بدخواه دارم و نيز اشتغال بدانچه مرا (در عمل) به تو نزديك گرداند.

اى كريم !

اى صاحب جلال و بزرگوارى !

اى پشتيبان كسى که نگهدارنده و پشتبانى ندارد.

اى ذخيره كسى که ذخيره‏ اى ندارد.

اى پناه بى ‏پناهان ! اى دادرس بى ‏كسان اى پشتوان بى ‏پشتوانان اى گنجينه بى ‏گنجان !

اى نيك آزمايش اى بزرگ اميدوارى و از عز و شكوه ناتوانان

اى نجات دهنده غريقان اى نجات بخش هالكان اى نعمت ده اى نيكو اى بخشنده اى خوشرفتار ! تويى كه ‏براى تو سياهى شب و روشنى روز و تابش ماه و شعاع خورشيد و شرشر آب و صداى درخت سجده كرد.

اى خدا انبازى براى تو نيست ! بار خدايا ما را به از آنچه گمان برند بگردان و آنچه از (بدي هاى) ما ندانند بيامرز و بدانچه گويند از ما بازخواست مفرماى .

بس است مرا خداى نيست معبود حقى جز او بر او توكل كردم و اوست پروردگار عرش بزرگ ! به او گرويديم هر چه هست از نزد پروردگار ما است و ياد آور نشود جز صاحبان خرد.

پروردگارا كج مكن دلهاى ما را پس از آنكه راه نمودى ما را و ببخش براى ما از پيش خودت رحمت زيرا كه تويى پر بخشش.

روز دوم محرم

در چنین روزی کاروان امام حسین(علیه السلام) در سال ۶۱ ه‍ .ق وارد سرزمین کربلا شد و با ممانعت لشکر حرّ مجبور به توقّف در آنجا گردید.(۱۰)

روز سوم محرم

از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) نقل شده است:

«هر کس در این روز روزه بگیرد، خداوند دعایش را اجابت کند.»(۱۱)

در آن روز سپاه عمر بن سعد وارد کربلا شد.

روز سوّم روزى است كه حضرت يوسف عليه السلام از زندان بيرون شده هركه آن روز را روزه دارد آسان فرمايد حق تعالى بر او كارهاى مشكل را و برطرف كند از او اندوه را و در روايت نبوى صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله است كه دعايش مستجاب شود .

روز چهارم محرم

بی‌نتیجه بودن مذاکره حضرت سیدالشهداء(علیه السلام)، با عمر بن سعد برای وادار کردن لشکر وی به ترک جنگ و دعوت او و لشکرش جهت ملحق شدن به سپاه اسلام.

روز هفتم محرم

روزه گرفتن مستحب است.

روز نهم محرم

قسمت اول

قسمت دوم

روز نهم محرم

تاسوعای حسینی، روز محاصره‌ امام حسین(علیه السلام) و اصحابش در سرزمین کربلا توسط سپاه شمر.

روز نهم روز تاسوعا است از حضرت صادق عليه السلام روايت است كه فرمود تاسوعا روزى بود كه جناب امام حسين عليه السلام و اصحابش را در كربلا محاصره كردند و سپاه شام بر قتال آن حضرت اجتماع كردند و ابن مرجانه و عُمر سعد خوشحال شدند به سبب كثرت سپاه و بسيارى لشكر كه براى آنها جمع شده بود و جناب امام حسين عليه السلام و اصحابش را ضعيف شمردند و يقين كردند كه ياورى از براى آن حضرت نخواهد آمد و اهل عراق او را مَدَد نخواهند نمود پس فرمود پدرم فداى آن ضعيف غريب .

اعمال روز نهم

1. اگر كسى را توفيق شامل حال شود در اين شب در كربلا باشد و زيارت امام حسين عليه السلام كند و بيتوته نزد آن جناب نمايد تا صبح خدا او را محشور فرمايد آلوده به خون امام حسين عليه السلام در جمله شهدا با آن حضرت.

2. روز دهم روز شهادت ابو عبد الله الحسين عليه السلام و روز مصيبت و حزن ائمه اطهار عليهم السلام و شيعيان ايشان است و شايسته است كه شيعيان در اين روز مشغول كارى از كارهاى دنيا نگردند و از براى خانه خود چيزى ذخيره نكنند و مشغول گريه و نوحه و مصيبت باشند و تعزيت حضرت امام حسين عليه السلام را اقامه نمايند و به ماتم اشتغال نمايند به نحوى كه در ماتم عزيزترين اولاد و اقارب خود اشتغال مى ‏نمايند و زيارت كنند آن حضرت را به زيارت عاشورا كه بعد از اين بيايد إن شاء الله تعالى‏

3. و سعى كنند در نفرين و لعن بر قاتلان آن حضرت و يكديگر را تعزيت گويند در مصيبت آن جناب و بگويند :

أَعْظَمَ اللَّهُ أُجُورَ نَا بِمُصَابِنَا بِالْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ‏ وَ جَعَلَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِنَ الطَّالِبِينَ بِثَارِهِ مَعَ وَلِيِّهِ الْإِمَامِ الْمَهْدِيِّ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِمُ (عَلَيْهِ) السَّلاَمُ‏

و شايسته است در اين روز مقتل بخوانند و يكديگر را بگريانند.

روايت شده كه چون حضرت موسى عليه السلام مأمور شد به ملاقات جناب خضر و تعلم از او اول چيزى كه در وقت ملاقات بين ايشان مذاكره شد آن بود كه آن عالم حديث نمود براى حضرت موسى مصيبت‏ ها و بلاهايى كه بر آل محمد عليهم السلام وارد مى‏ شود پس گريستند هر دو و سخت شد گريستن ايشان و روايت شده از ابن عباس كه گفت در ذيقار خدمت امير المؤمنين عليه السلام رسيدم صحيفه‏ اى بيرون آورد به خط خود و املاى پيغمبر صلى الله عليه و آله و خواند براى من از آن و در آن صحيفه بود مقتل امام حسين عليه السلام و آنكه چگونه كشته مى ‏شود و كى مى ‏كشد او را و كى يارى مى‏ كند او را و كى با او شهيد مى ‏شود پس گريه كرد آن حضرت گريه سختى و مرا به گريه درآورد.

فقير گويد كه اگر مقام را گنجايش بود مختصر مقتلى در اينجا ذكر مى ‏كردم لكن محل را گنجايش نيست هر كه خواهد رجوع كند به كتب ما در مقتل و بالجملة اگر كسى در اين روز نزد قبر امام حسين عليه السلام باشد و مردم را آب دهد مثل كسى باشد كه لشكر آن حضرت را آب داده باشد و با آن جناب در كربلا حاضر شده باشد.

4. و در فضيلت احياى اين شب روايت كرده كه مثل آن است كه عبادت كرده باشد به عبادت جميع ملائكه و عبادت در آن مقابل هفتاد سال است‏.

شيخ طوسى فرموده كه مستحب است روزه دهه اول محرم و لكن روز عاشورا امساك نمايد از طعام و شراب تا بعد از عصر آن وقت به قدر كمى تربت تناول نمايد.

5. علامه مجلسى در زاد المعاد فرموده و بهتر آن است كه روز نهم و دهم را روزه ندارد زيرا كه بنى اميه اين دو روز را براى بركت و شماتت بر قتل آن حضرت روزه مى ‏داشتند و احاديث بسيار در فضيلت اين دو روز و روزه آنها بر حضرت رسول صلى الله عليه و آله بسته ‏اند و از طريق اهل بيت عليهم السلام احاديث بسيار در مذمت روزه اين دو روز خصوصا روز عاشورا وارد شده است‏.

6. چهار ركعت نماز در هر ركعت حمد و پنجاه مرتبه توحيد و اين نماز مطابق است با نماز امير المؤمنين عليه السلام كه فضيلت بسيار دارد و بعد از نماز فرموده ذكر خدا بسيار كند و صلوات بسيار بفرستد بر رسول خدا صلى الله عليه و آله و لعن كند بر دشمنان ايشان آنچه مى ‏تواند.

7. چهار ركعت در آخر شب در هر ركعت بعد از حمد هر يك از آية الكرسى و توحيد و فلق و ناس را ده مرتبه بخواند و بعد از سلام صد مرتبه توحيد بخواند.

8. شب دهم شب عاشورا است و سيد در اقبال از براى اين شب دعا و نمازهاى بسيار با فضيلت هاى بسيار نقل كرده از جمله صد ركعت نماز هر ركعت به حمد و سه مرتبه قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ و بعد از فراغ از جميع بگويد :

سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏

وَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ‏

هفتاد مرتبه‏ ؛ و در روايت ديگر بعد از العلي العظيم استغفار نيز ذكر شده.

اعمال روز دهم

1. پس مى ‏خوانى بعد از اين به دعاى حسين عليه السلام و اين آخر دعاى آن حضرت است در روزى كه بسيار شده بود دشمنان او يعني روز عاشورا :

اللَّهُمَّ أَنتَ مُتَعَالِي الْمَكَانِ عَظِيمُ الْجَبَرُوتِ شَدِيدُ الْمِحَالِ غَنِيٌّ عَنِ الْخَلاَئِقِ عَرِيضُ الْكِبْرِيَاءِ قَادِرٌ عَلَى مَا تَشَاءُ قَرِيبُ الرَّحْمَةِ صَادِقُ الْوَعْدِ سَابِغُ النِّعْمَةِ حَسَنُ الْبَلاَءِ قَرِيبٌ إِذَا دُعِيتَ مُحِيطٌ بِمَا خَلَقْتَ قَابِلُ التَّوْبَةِ لِمَنْ تَابَ إِلَيْكَ‏ قَادِرٌ عَلَى مَا أَرَدْتَ وَ مُدْرِكٌ مَا طَلَبْتَ وَ شَكُورٌ إِذَا شُكِرْتَ وَ ذَكُورٌ إِذَا ذُكِرْتَ‏

أَدْعُوكَ مُحْتَاجاً وَ أَرْغَبُ إِلَيْكَ فَقِيراً وَ أَفْزَعُ إِلَيْكَ خَائِفاً وَ أَبْكِي إِلَيْكَ مَكْرُوباً وَ أَسْتَعِينُ بِكَ ضَعِيفاً وَ أَتَوَكَّلُ عَلَيْكَ كَافِياً

احْكُمْ بَيْنَنَا وَ بَيْنَ قَوْمِنَا (بِالْحَقِّ) فَإِنَّهُمْ غَرُّونَا وَ خَدَعُونَا وَ خَذَلُونَا وَ غَدَرُوا بِنَا وَ قَتَلُونَا وَ نَحْنُ عِتْرَةُ نَبِيِّكَ وَ وَلَدُ (وُلْدُ) حَبِيبِكَ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الَّذِي اصْطَفَيْتَهُ بِالرِّسَالَةِ وَ ائْتَمَنْتَهُ عَلَى وَحْيِكَ‏

فَاجْعَلْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا فَرَجاً وَ مَخْرَجاً بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ‏

اى خداى بلند مقام با جلال و جبروت محكم تدبير بى ‏نياز از خلق كه ملك كبريايى او پهناور ؛ و قدرتت به هر چيز شامل و رحمتت به همه نزديك وعده ‏ات صدق و حقيقت نعمتت فراوان امتحانت نيكو .

هر كس تو را بخواند به او نزديك خواهى بود و هر كه به درگاهت توبه كند مى ‏پذيرى .

هر چه بخواهى توانى كرد هر چه طلبى بيابى به شكرگزاران پاداش مى ‏دهى و هر كه به ياد تو باشد از او ياد مى ‏كنى .

من اى خدا با فقر و احتياج تو را مى ‏خوانم و از بينوايى به درگاهت با شوق مى ‏آيم و با خوف و هراس به درگاهت مى ‏نالم و از رنج و آلام عالم مى‏ گريم ؛ و از تو بر ضعف و ناتوانيم مدد مى ‏طلبم و براى كفايت امورم بر تو توكل مى ‏كنم .

پس خدايا تو ميان ما و قوم ما به حق حكم فرما كه اين قوم ما را مغرور ساخته و با ما خدعه كردند و ما را ترك گفته و يارى نكردند و به مكر و فريب ما را شهيد كردند ؛ در صورتى كه ما عترت پيغمبر تو بوديم و فرزندان حبيب تو محمد بن عبد الله كه تو او را به رسالت برگزيدى و بر وحى خود امين قرار دادى .

اى خدا پس در امور ما گشايش و آسايش عطا فرما به حق رحمت بى ‏پايانت اى مهربانترين مهربانان عالم.

ابن عياش گفت شنيدم از حسين بن على بن سفيان بزوفرى كه مى ‏گفت حضرت صادق عليه السلام مى ‏خواند اين دعا را در اين روز و فرموده كه اين دعا از دعاهاى روز سوم شعبان است و آن روز ولادت حسين عليه السلام است.

2. و نيز شايسته است كه شيعيان در اين روز امساك كنند از خوردن و آشاميدن بى آنكه قصد روزه كنند و در آخر روز بعد از عصر افطار كنند به غذايى كه اهل مصيبت مى‏ خورند مثل ماست يا شير و امثال آنها نه مثل غذاهاى لذيذه و آنكه جامه‏ هاى پاكيزه بپوشند و بندها را بگشايند و آستين ‏ها را بالا كنند به هيئت صاحبان مصيبت‏.

3. و ايضا بنى اميه عليهم اللعنة از براى بركت آذوقه سال را در روز عاشورا در خانه ذخيره مى ‏كرده ‏اند لهذا از حضرت امام رضا عليه السلام منقول است كه هر كه ترك كند سعى در حوايج خود را در روز عاشورا و پى كارى نرود حق تعالى حوايج دنيا و آخرت او را برآورد و هر كه روز عاشورا روز مصيبت و اندوه و گريه او باشد حق تعالى روز قيامت را روز فرح و سرور و شادى او گرداند و ديده ‏اش در بهشت به ما روشن گردد و هر كه روز عاشورا را روز بركت نامد و از براى منزل خود در آن روز چيزى ذخيره كند خدا آن ذخيره را براى او مبارك نگرداند و در روز قيامت با يزيد و عبيد الله بن زياد و عمر بن سعد عليهم اللعنة محشور گردد پس بايد كه در روز عاشورا آدمى مشغول كارى از كارهاى دنيا نگردد و مشغول گريه و نوحه و مصيبت باشد و امر كند اهل خانه خود را كه تعزيه آن حضرت را بدارند و مشغول ماتم باشند چنانكه در ماتم عزيزترين اولاد و اقارب خود مى ‏باشند و در آن روز امساك كند از خوردن و آشاميدن بى آنكه قصد روزه كند و در آخر روز بعد از عصر افطار كند اگر چه به شربت آبى باشد و روزه تمام ندارد مگر آنكه در خصوص آن روز روزه واجبى داشته باشد كه به نذر يا مثل آن بر او واجب شده باشد كه آن روز را روزه بايد بگيرد و در آن روز آذوقه در خانه ذخيره نكند و نخندد و مشغول لهو و لعب نگردد.

و هزار مرتبه بر قاتلان آن حضرت لعنت كند و بگويد :

اللَّهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ‏

4. و خواندن هزار مرتبه توحيد در اين روز فضيلت دارد و روايت شده كه خداوند رحمان نظر رحمت بسوى او كند.

5. و سيد براى اين روز دعايى نقل كرده است شبيه به دعاى عشرات بلكه ظاهر آن است كه خود آن دعا باشد موافق بعضى روايات آن

6. أول زيارت عاشوراء معروفه است كه خوانده مى ‏شود از نزديك و دور و شرح آن چنانكه شيخ ابو جعفر طوسى در مصباح ذكر فرموده چنين است :

روايت كرده محمد بن اسمعيل بن بزيع از صالح بن عقبه از پدرش از حضرت امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود هر كه زيارت كند حسين بن على عليهما السلام را در روز دهم محرم تا آنكه نزد قبر آن حضرت گريان شود ملاقات كند خدا را در روز قيامت با ثواب دو هزار حج و دو هزار عمره و دو هزار جهاد كه ثواب آنها مثل ثواب كسى باشد كه حج و عمره و جهاد كند در خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله و ائمه طاهرين عليهم السلام.

راوى گفت : گفتم فدايت شوم چه ثواب است از براى كسى كه بوده باشد در شهرهاى دور از كربلا و ممكن نباشد او را رفتن بسوى قبر آن حضرت در مثل اين روز فرمود : هر گاه چنين باشد بيرون رود بسوى صحرا يا بالا رود بر بام بلندى در خانه خود و اشاره كند بسوى آن حضرت به سلام و جهد كند در نفرين كردن بر قاتلين آن حضرت و بعد از آن دو ركعت نماز كند و بكند اين كار را در اوايل روز پيش از زوال آفتاب پس ندبه كند بر حسين عليه السلام و بگريد بر او و امر كند كسانى را كه در خانه ‏اش هستند هر گاه از ايشان تقيه نمى ‏كند به گريستن بر آن حضرت و برپا دارد در خانه خود مصيبتى به اظهار كردن جزع بر آن حضرت و تعزيت بگويند يكديگر را به مصيبت ايشان به حسين عليه السلام و من ضامنم براى ايشان بر خدا هرگاه بياورند اين عمل را جميع آن ثوابها را گفتم فداى تو شوم ضامن مى ‏شوى اين ثوابها را براى ايشان و كفيل مى ‏شوى اين ثوابها را ؟

فرمود كه بلى من ضامنم و كفيلم از براى كسى كه اين عمل را بجا آورد.

گفتم كه چگونه يكديگر را تعزيت بگويند فرمود كه مى ‏گويند :

أَعْظَمَ اللَّهُ أُجُورَ نَا بِمُصَابِنَا بِالْحُسَيْنِ عليه السلام وَ جَعَلَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِنَ الطَّالِبِينَ بِثَارِهِ مَعَ وَلِيِّهِ الْإِمَامِ الْمَهْدِيِّ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ

يعنى : بزرگ فرمايد خداوند اجرهاى ما را به مصيبت ما به حسين عليه السلام و قرار دهد ما و شما را از خواهندگان خون او با ولي او امام مهدى از آل محمد عليهم السلام.

و اگر بتواني كه بيرون نروى آن روز را در پى حاجتى چنان كن زيرا كه آن روز نحسى است كه برآورده نمى ‏شود در آن حاجت مؤمن و اگر برآورده شود مبارك نخواهد بود از براى او و نخواهد ديد در آن خيرى و رشدى و ذخيره نكند البته هيچيك از شما براى منزلش در آن روز چيزى را پس هر كه ذخيره كند در آن روز چيزى را بركت نخواهد ديد در آن چيزى كه ذخيره نموده و مبارك نخواهد بود از براى او در اهلش كه ذخيره براى آنها نهاده پس هر گاه بجا آوردند اين عمل را بنويسد حق تعالى براى ايشان ثواب هزار حج و هزار عمره و هزار جهاد كه همه را با رسول خدا صلى الله عليه و آله كرده باشد و از براى او است مزد و ثواب مصيبت هر پيغمبرى و رسولي و وصى و صديق و شهيدى كه مرده باشد يا كشته شده باشد از زمانى كه خلق فرموده حق تعالى دنيا را تا زمانى كه بپاى شود قيامت.

صالح بن عقبه و سيف بن عميره گفته‏ اند كه گفت علقمه بن محمد حضرمى كه گفتم به حضرت باقر عليه السلام كه تعليم بفرما مرا دعايى كه بخوانم آن را در اين روز هر گاه زيارت كنم آن جناب را از نزديك و دعايى كه بخوانم آن را هر گاه زيارت نكنم او را از نزديك و بخواهم اشاره كنم به سلام بسوى او از شهرهاى دور و از خانه ‏ام فرمود به من اى علقمه هر گاه تو بجا آوردى آن دو ركعت نماز را بعد از آنكه اشاره كنى بسوى آن حضرت به سلام پس بگو در وقت اشاره به آن حضرت بعد از گفتن تكبير اين قول را يعنى زيارت آتيه را پس بدرستيكه تو هر گاه گفتى اين قول را بتحقيق كه دعا كرده ‏اى به آن چيزى كه دعا مى ‏كند به آن زائران آن حضرت از ملائكه و بنويسد خداوند از براى تو صد هزار هزار درجه و بوده باشى مثل كسى كه شهيد شده باشد با امام حسين عليه السلام تا مشاركت كنى ايشان را در درجات ايشان و شناخته نشوى مگر در جمله شهيدانى كه شهيد شده ‏اند با آن حضرت و نوشته شود براى تو ثواب زيارت هر پيغمبرى و رسولى و ثواب زيارت هر كه زيارت كرده حسين عليه السلام را از روزى كه شهيد شده است سلام خدا بر آن حضرت و بر اهل بيتش مى ‏گويى‏ ... ادامه در متن زیارت ؛ برای کسب اطلاعات در باره فضایل و ثواب خواندن آن اینجا را کلیک کنید ؛ به همراه متن عربی و ترجمه فارسی. < زیارت عاشورا و دعای علقمه >

7. خواندن زیارت وارث :

بالجمله در آخر روز عاشورا سزاوار است كه ياد آورى از حال حرم امام حسين عليه السلام و دختران و اطفال آن حضرت كه در اين وقت در كربلا اسير اعداء و مشغول به حزن و بكاء بودند و مصيبت هايى بر ايشان گذشته كه در خاطر هيچ آفريده خطور نكند و قلم را تاب نوشتن نباشد «و لقد أجاد من قال فاجعة إن أردت أكتبهامجملة ذكرة لمدكر ج جرت دموعي فحال حائلهاما بين لحظ الجفون و الزبر ج و قال قلبي بقيا علي فلاو الله ما قد طبعت من حجر ج بكت لها الارض و السماء و مابينهما في مدامع حمر ج»

من از تحرير اين غم ناتوانم‏ كه تصويرش زده آتش به جانم‏ ترا طاقت نباشد از شنيدن ؛ ‏شنيدن كى بود مانند ديدن ؛ پس برخيز و سلام كن بر رسول خدا و على مرتضى و فاطمه زهراء و حسن مجتبى و ساير امامان از ذريه سيد الشهداء عليه السلام و ايشان را تعزيت بگو بر اين مصائب عظيمه با دل بريان و چشم گريان‏ و بخوان زیارت وارث را. < زیارت وارث >

اعمال شب عاشورا

۱ـ چند نماز برای این شب در روایات آمده است که یکی از آنها چنین است:

چهار رکعت نماز که در هر رکعت بعد از سوره‌ حمد، ۵۰ بار سوره‌ توحید خوانده می‌شود. پس از پایان نماز، ۷۰ بار «سبحان الله والحمدالله و لا اله الاّ الله و الله اکبر ولا حول ولا قوة الاّ بالله العلیّ العظیم» خوانده شود.(۱۳)

۲ـ احیای این شب کنار قبر امام حسین(علیه السلام).(۱۴)

۳ـ دعا و نیایش. (۱۵)

روز عاشورا

۱ـ عزاداری بر امام حسین(علیه السلام) و شهدای کربلا، در این مورد از امام رضا(علیه السلام) نقل شده است:

هر کس کار و کوشش را در این روز، رها کند، خداوند خواسته‌هایش را برآورد و هر کس این روز را با حزن و اندوه سپری کند، خداوند قیامت را روز خوشحالی او قرار دهد. (۱۶)

۲ـ زیارت امام حسین(علیه السلام).(۱۷)

۳ـ روزه گرفتن در این روز کراهت دارد؛ ولی بهتر است بدون قصد روزه، تا بعد از نماز عصر از خوردن و آشامیدن خودداری شود. (۱۸)

۴ـ آب دادن به زائران امام حسین(علیه السلام).(۱۹)

۵ـ خواندن سوره توحید هزار مرتبه.(۲۰)

۶ـ خواندن زیارت عاشورا. (۲۱)

۷ـ گفتن هزار بار ذکر «اللّهم العن قتلة الحسین(علیه السلام).»(۲۲)

روز دوازدهم محرم

قسمت اول

قسمت دوم

روز دوازدهم محرم

ورود کاروان اسیران کربلا به کوفه و شهادت حضرت سجاد(علیه السلام) در سال ۹۴ ه‍ .ق.

اعمال روز دوازدهم

1. زیارت ائمه بقیع : زيارت ائمه بقيع عليهم السلام يعنى حضرت امام حسن مجتبى و امام زين العابدين و امام محمد باقر و امام جعفر صادق عليهم السلام چون خواستى زيارت كنى اين بزرگواران را بايد به عمل آورى آنچه در آداب زيارات ذكر شد از غسل و طهارت و پوشيدن جامه‏ هاى پاك و پاكيزه و استعمال بوى خوش و رخصت طلبيدن در دخول و نحو اينها و بگو نيز :

يَا مَوَالِيَّ يَا أَبْنَاءَ رَسُولِ اللَّهِ عَبْدُكُمْ وَ ابْنُ أَمَتِكُمُ الذَّلِيلُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ‏ وَ الْمُضْعِفُ (الْمُضْعَفُ) فِي عُلُوِّ قَدْرِكُمْ وَ الْمُعْتَرِفُ بِحَقِّكُمْ جَاءَكُمْ مُسْتَجِيراً بِكُمْ قَاصِداً إِلَى حَرَمِكُمْ‏ مُتَقَرِّباً إِلَى مَقَامِكُمْ مُتَوَسِّلاً إِلَى اللَّهِ تَعَالَى بِكُمْ أَ أَدْخُلُ يَا مَوَالِيَ‏ ، أَ أَدْخُلُ يَا أَوْلِيَاءَ اللَّهِ ، أَ أَدْخُلُ يَا مَلاَئِكَةَ اللَّهِ الْمُحْدِقِينَ بِهَذَا الْحَرَمِ الْمُقِيمِينَ بِهَذَا الْمَشْهَدِ

و بعد از خشوع و خضوع و رقت داخل شو و پاى راست را مقدم دار و بگو :

اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيراً وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيراً وَ سُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَ أَصِيلاً وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الْفَرْدِ الصَّمَدِ الْمَاجِدِ الْأَحَدِالْمُتَفَضِّلِ الْمَنَّانِ الْمُتَطَوِّلِ الْحَنَّانِ الَّذِي مَنَّ بِطَوْلِهِ وَ سَهَّلَ زِيَارَةَ سَادَاتِي بِإِحْسَانِهِ‏

وَ لَمْ يَجْعَلْنِي عَنْ زِيَارَتِهِمْ مَمْنُوعاً بَلْ تَطَوَّلَ وَ مَنَحَ‏

پس نزديك قبور مقدسه ايشان برو و پشت به قبله و رو به قبر ايشان كن و بگو :

السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَئِمَّةَ الْهُدَى السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ التَّقْوَى‏ * السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الْحُجَجُ عَلَى أَهْلِ الدُّنْيَا * السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الْقُوَّامُ فِي الْبَرِيَّةِ بِالْقِسْطِ * السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الصَّفْوَةِ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ آلَ رَسُولِ اللَّهِ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ النَّجْوَى‏ * أَشْهَدُ أَنَّ كُمْ قَدْ بَلَّغْتُمْ وَ نَصَحْتُمْ وَ صَبَرْتُمْ فِي ذَاتِ اللَّهِ وَ كُذِّ بْتُمْ وَ أُسِي‏ءَ إِلَيْكُمْ فَغَفَرْتُمْ‏ * وَ أَشْهَدُ أَن َّكُمُ الْأَئِمَّةُ الرَّاشِدُونَ الْمُهْتَدُونَ وَ أَنَّ طَاعَتَكُمْ مَفْرُوضَةٌ وَ أَنَّ قَوْلَكُمُ الصِّدْقُ‏ * وَ أَنَّ كُمْ دَعَوْتُمْ فَلَمْ تُجَابُوا وَ أَمَرْتُمْ فَلَمْ تُطَاعُوا * وَ أَنَّ كُمْ دَعَائِمُ الدِّينِ وَ أَرْكَانُ الْأَرْضِ لَمْ تَزَالُوا بِعَيْنِ اللَّهِ‏ * يَنْسَخُكُمْ مِنْ أَصْلاَبِ كُلِّ مُطَهَّرٍ وَ يَنْقُلُكُمْ مِنْ أَرْحَامِ الْمُطَهَّرَاتِ‏ * لَمْ تُدَ نِّسْكُمُ الْجَاهِلِيَّةُ الْجَهْلاَءُ وَ لَمْ تَشْرَكْ فِيكُمْ فِتَنُ الْأَهْوَاءِ * طِبْتُمْ وَ طَابَ مَنْبِتُكُمْ مَنَّ بِكُمْ عَلَيْنَا دَيَّانُ الدِّينِ فَجَعَلَكُمْ فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ‏ * وَ جَعَلَ صَلاَتَنَا عَلَيْكُمْ رَحْمَةً لَنَا وَ كَفَّارَةً لِذُنُوبِنَا إِذِ اخْتَارَكُمُ اللَّهُ لَنَا * وَ طَيَّبَ خَلْقَنَا بِمَا مَنَّ عَلَيْنَا مِنْ وِلاَيَتِكُمْ وَ كُنَّا عِنْدَهُ مُسَمِّينَ بِعِلْمِكُمْ مُعْتَرِفِينَ بِتَصْدِيقِنَا إِيَّاكُمْ‏ * وَ هَذَا مَقَامُ مَنْ أَسْرَفَ وَ أَخْطَأَ وَ اسْتَكَانَ وَ أَقَرَّ بِمَا جَنَى‏ * وَ رَجَا بِمَقَامِهِ الْخَلاَصَ وَ أَنْ يَسْتَنْقِذَهُ بِكُمْ مُسْتَنْقِذُ الْهَلْكَى مِنَ الرَّدَى‏ * فَكُونُوا لِي شُفَعَاءَ فَقَدْ وَفَدْتُ إِلَيْكُمْ إِذْ رَغِبَ عَنْكُمْ أَهْلُ الدُّنْيَا وَ اتَّخَذُوا آيَاتِ اللَّهِ هُزُواً وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْهَا

و در اينجا سر بالا كن و بگو :

يَا مَنْ هُوَ قَائِمٌ لاَ يَسْهُو وَ دَائِمٌ لاَ يَلْهُو وَ مُحِيطٌ بِكُلِّ شَيْ‏ءٍ * لَكَ الْمَنُّ بِمَا وَفَّقْتَنِي وَ عَرَّفْتَنِي بِمَا أَقَمْتَنِي عَلَيْهِ‏ * إِذ ْ صَدَّ عَنْهُ عِبَادُكَ وَ جَهِلُوا مَعْرِفَتَهُ وَ اسْتَخَفُّوا بِحَقِّهِ وَ مَالُوا إِلَى سِوَاهُ‏ * فَكَانَتِ الْمِنَّةُ مِنْكَ عَلَيَّ مَعَ أَقْوَامٍ خَصَصْتَهُمْ بِمَا خَصَصْتَنِي بِهِ‏ * فَلَكَ الْحَمْدُ إِذ ْ كُنْتُ عِنْدَكَ فِي مَقَامِي هَذَا مَذ ْكُوراً مَكْتُوباً فَلاَ تَحْرِمْنِي مَا رَجَوْتُ‏ * وَ لاَ تُخَيِّبْنِي فِيمَا دَعَوْتُ بِحُرْمَةِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

پس دعا كن از براى خود به هر چه خواهى و شيخ طوسى رحمة الله عليه در تهذيب فرموده كه بعد از آن هشت ركعت نماز زيارت بكن يعنى از براى هر امامى دو ركعت و شيخ طوسى و سيد بن طاوس گفته‏ اند كه چون خواهى ايشان را وداع كنى بگو :

السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَئِمَّةَ الْهُدَى وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ أَسْتَوْدِعُكُمُ اللَّهَ وَ أَقْرَأُ عَلَيْكُمُ السَّلاَمُ‏ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ بِمَا جِئْتُمْ بِهِ وَ دَلَلْتُمْ عَلَيْهِ ، اللَّهُمَّ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ‏

پس دعا بسيار كن و از خدا سؤال كن كه ديگر ترا به زيارت ايشان برگرداند و آخر عهد تو نباشد از زيارت ايشان.

روز بیست و یکم محرم

۱ـ روزه‌ این روز مطلوب است.

روز بيست و پنجم: به قول جمعى از علماء در سال نود و چهار يا روز دوازدهم سال نود و پنج كه آن سال را سَنَةُ الفُقَهاءِ مى گفتند حضرت امام زين العابدين عليه السلام از دنيا رحلت فرموده .

اعمال شب و روز اول محرم

شب اوّل سيّد در اقبال براى اين شب چند نماز ذكر فرموده :

اوّل : صد ركعت در هر ركعت حمد و توحيد بخواند .

دوّم : دو ركعت در ركعت اوّل حمد و انعام و در دوّم حمد و يَّس .

سوّم : دو ركعت در هر ركعت حمد و يازده قُل هُوَاللّهُ اَحَدٌ در روايت است از حضرت رسول صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله كه هر كه در اين شب اين دو ركعت نماز را بجا آورد و صبحش را كه اوّل سال است روزه بدارد مثل كسى است كه تمام سال را مُداومت به خير كرده و در آن سال محفوظ باشد و اگر بميرد به بهشت برود .

و نيز سيّد براى هلال اين ماه دعاء مَبْسُوطى ذكر فرموده و اگر ممكن شود احيا بدارد اين شب را به دعا و نماز و خواندن قرآن روز اوّل .

بدانكه اوّل محرم اوّل سال است و در آن دو عمل وارد است :

اوّل : روزه است و در روايت رَيّان بن شبيب از حضرت امام رضاعليه السلام مرويست كه هر كه در اين روز روزه بدارد و خدا را بخواند خداوند دعاى او را مستجاب كند چنانكه دعاى زكريّا را مستجاب نمود .

دوم : از حضرت امام رضا عليه السلام منقولست كه حضرت رسول صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَ اله روز اوّل محرم دو ركعت نماز مى كرد و چون فارغ مى شد دستها را بلند مى كرد و اين دعا را سه دفعه مى خواند:

اَللّهُمَّ اَنْتَ الاِْلهُ الْقَديمُ وَهذِهِ سَنَةٌ

خدايا تويى معبود ازلى و اين سال

جَديدَةُ فَاَسْئَلُكَ فيهَاالْعِصْمَةَ مِنَالشَّيْطانِ وَالْقُوَّةَ عَلى هذِهِ النَّفْسِ

تازه است از تو خواهم در اين سال نگهداريم را از شيطان و نيروى بر اين نفس

الاْمّارَةِ بِالسّوَّءِ وَالاِْشْتِغالَ بِما يُقَرِّبُنى اِلَيْكَ [ياكَريمُ] يا ذَاالْجَلالِ

كه پيوسته به گناه فرمان مى دهد و سرگرمى بدانچه مرا به تو نزديك كند اى صاحب جلالت

وَالاِْكْرامِ يا عِمادَ مَنْ لا عِمادَ لَهُ يا ذَخيرَةَ مَنْ لا ذَخيرَةَ لَهُ يا حِرْزَ

و بزرگوارى اى تكيه گاه كسى كه تكيه گاهى ندارد اى ذخيره آنكس كه ذخيره ندارد اى پناهگاه

مَنْ لا حِرْزَ لَهُ يا غِياثَ مَنْ لا غِياثَ لَهُ يا سَنَدَ مَنْ لا سَنَدَ لَهُ يا كَنْزَ

آنكس كه پناهگاهى ندارد اى فريادرس آنكس كه فريادرسى ندارد اى پشتيبان آنكس كه پشتيبانى ندارد اى گنج

مَنْ لا كَنْزَ لَهُ يا حَسَنَ الْبَلاَّءِ ي ا عَظيمَ الرَّج اَّءِ ي ا عِزَّ الضُّعَف آءِ ي ا مُنْقِذَ

آنكس كه گنجى ندارد اى كه آزمايشت نيكو است اى بزرگ مايه اميد اى عزت بخش ناتوانان اى نجات بخش

الْغَرْقى يا مُنْجِىَ الْهَلْكى يا مُنْعِمُ يا مُجْمِلُ يا مُفْضِلُ يا مُحْسِنُ

غريقان اى خلاص كننده هالكان اى نعمت بخش اى زيباپرور اى فزون بخش اى نيكوده

اَنْتَ الَّذى سَجَدَ لَكَ سَوادُ اللَّيْلِ وَنُورُ النَّهارِ وَضَوْءُ الْقَمَرِ وَشُعاعُ

تويى كه سجده كرد (و به كمال خضوع درآمد) برايت سياهى شب و روشنى روز و تابش ماه و شعاع

الشَّمْسِ وَدَوِىُّ الْمآءِ وَحَفيفُ الشَّجَرِ يا اَللّهُ لا شَريكَ لَكَ اَللّهُمَّ

خورشيد و صداى ريزش آب و بهم خوردن درخت اى خدايى كه شريك ندارى خدايا

اجْعَلْنا خَيْراً مِمّا يَظُنُّونَ وَاغْفِرْ لَنا ما لا يَعْلَمُونَ وَلا تُؤ اخِذْنا بِما

قرارمان ده بهتر از آنچه مردم گمان كنند و بيامرز از ما آنچه را كه نمى دانند و مگير ما را بدانچه

يَقُولُونَ حَسْبِىَ اللّهُ لا اِلهَ اِلاّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ

گويند بس است مرا خدا معبودى جز او نيست بر او توكل كنم و او است پروردگار عرش

الْعَظيمِ امَنّا بِهِ كُلُّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَما يَذَّكَّرُ اِلاّ اُولُوا الاْلْبابِ رَبَّنا

عظيم ايمان داريم به او و هرچه هست از نزد پروردگار ما است و اندرز نگيرند جز خردمندان پروردگارا

لاتُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ اِذْ هَدَيْتَنا وَهَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً اِنَّكَ اَنْتَ الْوَهّابُ

منحرف مساز دلهاى ما را پس از آنكه هدايتمان كردى و ببخش به ما از پيش خود رحمتى كه براستى تويى بخشايشگر

شيخ طوسى فرموده كه مستحب است روزه دهه اوّل محرم ولكن روز عاشورا امساك نمايد از طعام و شَراب تا بعد از عصر آن وقت بقدر كمى تربت تناول نمايد و سيّد روايت كرده فضيلت روزه تمام ماه را و آنكه روزه او نگه ميدارد صائم آن را از هر گناهى .

اعمال مشترک

روزه گرفتن در تمام ماه ، به جز عاشورا که ثواب این روزه آمرزش تمام گناهان است.

شب وروزعاشورا

اعمال شب عاشورا

روز دهم روز شهادت ابو عبد الله الحسين

درادامه این زیارت

اعمال شب عاشورا

سيد در اقبال از براى اين شب دعا و نمازهاى بسيار با فضيلتهاى بسيار نقل كرده از جمله :

صد ركعت نماز هر ركعت به حمد و سه مرتبه قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ و بعد از فراغ از جميع بگويد :

سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ هفتاد مرتبه ، و در روايت ديگر بعد از العلي العظيم استغفار نيز ذكر شده .

و از جمله چهار ركعت در آخر شب در هر ركعت بعد از حمد هر يك از آية الكرسى و توحيد و فلق و ناس را ده مرتبه بخواند ،و بعد از سلام صد مرتبه توحيد بخواند.

و از جمله چهار ركعت نماز در هر ركعت حمد و پنجاه مرتبه توحيد و اين نماز مطابق است با نماز امير المؤمنين عليه السلام كه فضيلت بسيار دارد ،

و بعد از نماز فرموده ذكر خدا بسيار كند و صلوات بسيار بفرستد بر رسول خدا صلى الله عليه و آله و لعن كند بر دشمنان ايشان آنچه مى‏تواند.

و در فضيلت احياى اين شب روايت كرده كه مثل آن است كه عبادت كرده باشد به عبادت جميع ملائكه و عبادت در آن مقابل هفتاد سال است

و اگر كسى را توفيق شامل حال شود در اين شب در كربلا باشد و زيارت امام حسين عليه السلام كند و بيتوته نزد آن جناب نمايد تا صبح ،

خدا او را محشور فرمايد آلوده به خون امام حسين عليه السلام در جمله شهدا با آن حضرت.

روز دهم روز شهادت ابو عبد الله الحسين عليه السلام

و روز مصيبت و حزن ائمه اطهار عليهم السلام و شيعيان ايشان است .

شايسته است كه شيعيان در اين روز مشغول كارى از كارهاى دنيا نگردند و از براى خانه خود چيزى ذخيره نكنند و مشغول گريه و نوحه و مصيبت باشند

و تعزيت حضرت امام حسين عليه السلام را اقامه نمايند و به ماتم اشتغال نمايند به نحوى كه در ماتم عزيزترين اولاد و اقارب خود اشتغال مى‏نمايند

و زيارت كنند آن حضرت را به زيارت عاشورا كه بعد از اين بيايد إن شاء الله تعالى و سعى كنند در نفرين و لعن بر قاتلان آن حضرت و يكديگر را تعزيت گويند در مصيبت آن جناب و بگويند :

أَعْظَمَ اللَّهُ أُجُورَنَا بِمُصَابِنَا بِالْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلامُ وَ جَعَلَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِنَ الطَّالِبِينَ بِثَارِهِ مَعَ وَلِيِّهِ الْإِمَامِ الْمَهْدِيِّ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِمُ [عَلَيْهِ‏] السَّلامُ

و شايسته است در اين روز مقتل بخوانند و يكديگر را بگريانند.

(روايت شده كه: چون حضرت موسى عليه السلام مأمور شد به ملاقات جناب خضر و تعلم از او اول چيزى كه در وقت ملاقات بين ايشان مذاكره شد آن بود كه آن عالم حديث نمود براى حضرت موسى مصيبت‏ها و بلاهايى كه بر آل محمد عليهم السلام وارد مى‏شود پس گريستند هر دو و سخت شد گريستن ايشان).

(و روايت شده از ابن عباس كه گفت: در ذيقار خدمت امير المؤمنين عليه السلام رسيدم صحيفه‏اى بيرون آورد به خط خود و املاى پيغمبر صلى الله عليه و آله و خواند براى من از آن و در آن صحيفه بود مقتل امام حسين عليه السلام و آنكه چگونه كشته مى‏شود و كى مى‏كشد او را و كى يارى مى‏كند او را و كى با او شهيد مى‏شود پس گريه كرد آن حضرت گريه سختى و مرا به گريه درآورد)

فقير گويد كه اگر مقام را گنجايش بود مختصر مقتلى در اينجا ذكر مى‏كردم لكن محل را گنجايش نيست هر كه خواهد رجوع كند به كتب ما در مقتل و بالجملة اگر كسى در اين روز نزد قبر امام حسين عليه السلام باشد و مردم را آب دهد مثل كسى باشد كه لشكر آن حضرت را آب داده باشد و با آن جناب در كربلا حاضر شده باشد .

خواندن هزار مرتبه توحيد در اين روز فضيلت دارد و روايت شده كه خداوند رحمان نظر رحمت بسوى او كند .

سيد براى اين روز دعايى نقل كرده است شبيه به دعاى عشرات بلكه ظاهر آن است كه خود آن دعا باشد موافق بعضى روايات آن و شيخ از عبد الله بن سنان از حضرت صادق عليه السلام .

شايسته است كه شيعيان در اين روز امساك كنند از خوردن و آشاميدن بى آنكه قصد روزه كنند و در آخر روز بعد از عصر افطار كنند به غذايى كه اهل مصيبت مى‏خورند مثل ماست يا شير و امثال آنها نه مثل غذاهاى لذيذ.

و آنكه جامه‏هاى پاكيزه بپوشند و بندها را بگشايند و آستين‏ها را بالا كنند به هيئت صاحبان مصيبت و علامه مجلسى در زاد المعاد فرموده .

و بهتر آن است كه روز نهم و دهم را روزه ندارد

زيرا كه بنى اميه اين دو روز را براى بركت و شماتت بر قتل آن حضرت روزه مى‏داشتند و احاديث بسيار در فضيلت اين دو روز و روزه آنها بر حضرت رسول صلى الله عليه و آله بسته‏اند و از طريق اهل بيت عليهم السلام احاديث بسيار در مذمت روزه اين دو روز خصوصا روز عاشورا وارد شده است و ايضا بنى اميه عليهم اللعنة از براى بركت آذوقه سال را در روز عاشورا در خانه ذخيره مى‏كرده‏اند لهذا

(از حضرت امام رضا عليه السلام منقول است كه: هر كه ترك كند سعى در حوايج خود را در روز عاشورا و پى كارى نرود حق تعالى حوايج دنيا و آخرت او را برآورد و هر كه روز عاشورا روز مصيبت و اندوه و گريه او باشد حق تعالى روز قيامت را روز فرح و سرور و شادى او گرداند و ديده‏اش در بهشت به ما روشن گردد و هر كه روز عاشورا را روز بركت نامد و از براى منزل خود در آن روز چيزى ذخيره كند خدا آن ذخيره را براى او مبارك نگرداند و در روز قيامت با يزيد و عبيد الله بن زياد و عمر بن سعد عليهم اللعنة محشور گردد)

پس بايد كه در روز عاشورا آدمى مشغول كارى از كارهاى دنيا نگردد و مشغول گريه و نوحه و مصيبت باشد و امر كند اهل خانه خود را كه تعزيه آن حضرت را بدارند و مشغول ماتم باشند چنانكه در ماتم عزيزترين اولاد و اقارب خود مى‏باشند و در آن روز امساك كند از خوردن و آشاميدن بى آنكه قصد روزه كند و در آخر روز بعد از عصر افطار كند اگر چه به شربت آبى باشد و روزه تمام ندارد مگر آنكه در خصوص آن روز روزه واجبى داشته باشد كه به نذر يا مثل آن بر او واجب شده باشد كه آن روز را روزه بايد بگيرد و در آن روز آذوقه در خانه ذخيره نكند و نخندد و مشغول لهو و لعب نگردد و هزار مرتبه بر قاتلان آن حضرت لعنت كند و بگوید :

اللَّهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلامُ

مؤلف گويد :

از كلام اين بزرگوار معلوم شد كه احاديثى كه در فضيلت روز عاشورا است مجعول و بر حضرت رسول صلى الله عليه و آله بسته‏اند

و صاحب شفاء الصدور در شرح اين فقره از زيارت عاشورا اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا يَوْمٌ تَبَرَّكَتْ بِهِ بَنُو أُمَيَّةَ كلام را در اين مقام بسط داده ملخصش آنكه :

تبرك بنى اميه به اين يوم مشئوم بر چند وجه است :

يكى آنكه ذخيره قوت و آذوقه را در اين روز سنت شمردند و آن آذوقه را تا سال ديگر مايه سعادت و سعه رزق و رغد عيش دانستند .

چنانچه در اخبار اهل بيت از باب تعريض به ايشان نهى از اين مطلب مكرر وارد شده است.

و ديگر اقامه مراسم عيد است از توسعه رزق بر عيال و تجديد ملابس و قص شارب و تقليم اظفار و مصافحه و تعييدات ديگر كه طريقه بنى اميه و اتباع ايشان بر او جارى است .

و ديگر التزام بر روزه اين روز است كه اخبار كثيره در فضل او وضع كرده‏اند و ملتزم به صيام اين روزند .

امر چهارم از وجوه تبرك به يوم عاشورا اينكه دعا و طلب حوائج را در اين روز مستحب دانسته‏اند و به جهت اين كار مناقب و فضائلى براى اين روز به جعل و وضع افترا كردند و دعاهايى چند تلفيق كرده تعليم عاصيان نمودند تا امر ملتبس و كار مشتبه شود چنانچه در خطبه‏اى كه در بلاد خود در اين روز مى‏خوانند براى هر نبى وسيله و شرفى در اين روز زياد مى‏كنند

مثل إخماد نار نمرود و قرار سفينه نوح و إغراق جند فرعون و إنجاء عيسى از دار يهودان چنانچه (شيخ صدوق از جبله مكيه نقل كرده كه شنيدم از ميثم تمار رضي الله عنه كه فرمود و الله مى‏كشند اين امت پسر پيغمبر خود را در محرم در روز دهم و هر آينه اعداء حق سبحانه و تعالى اين روز را روز بركت قرار دهند و همانا اين كار شدنى است و پيشى گرفته است در علم خداى تعالى و من ميدانم او را به عهدى كه از مولايم أمير المؤمنين عليه السلام به من رسيده تا آنكه جبله مى‏گويد

گفتم چگونه مردم روز قتل حسين را روز بركت قرار دهند پس ميثم بگريست و فرمود حديثى وضع كنند كه او روزى است كه خداى تعالى در او توبه آدم را قبول كرد با اينكه خداى تعالى در ذيحجه توبه آدم را قبول كرد و گمان مى‏كنند كه او روزى است كه خداى تعالى يونس را از شكم ماهى بيرون آورد با اينكه خداى تعالى يونس را در ذيقعده از شكم ماهى بر آورد و گمان مى‏كنند كه او روزى است كه سفينه نوح بر جودى قرار گرفت با اينكه استواء سفينه در روز هيجدهم ذيحجه بوده و گمان مى‏كنند كه او روزى است كه خدا دريا را براى موسى در او بشكافت با اينكه اين كار در ربيع الاول بود)

و بالجملة با اين همه تصريح و تاكيد كه در خبر ميثم شده و در حقيقت از علائم نبوت و امامت و دليل حقيت طريقه شيعه است كه اخبار يقينى چنان داده است و مضمون او مطابق با واقع محسوس است عجب است كه دعايى بر طبق اين اكاذب تلفيق شده و در كتب بعض بيخبران كه غافل بوده‏اند مذكور و به دست عوام داده شده و البته خواندن آن دعا بدعت و محرم است و آن دعا اين است بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ سُبْحَانَ اللَّهِ مِلْ‏ءَ الْمِيزَانِ وَ مُنْتَهَى الْعِلْمِ وَ مَبْلَغَ الرِّضَا وَ زِنَةَ الْعَرْشِ بعد از دو سه سطر دارد ده مرتبه صلوات بفرستد و بگويد

يَا قَابِلَ تَوْبَةِ آدَمَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ يَا رَافِعَ إِدْرِيسَ إِلَى السَّمَاءِ يَوْمَ عَاشُورَاءَ يَا مُسَكِّنَ سَفِينَةِ نُوحٍ عَلَى الْجُودِيِّ يَوْمَ عَاشُورَاءَ يَا غِيَاثَ إِبْرَاهِيمَ مِنَ النَّارِ يَوْمَ عَاشُورَاءَ إلخ

و شك نيست كه اين دعا را يكى از نواصب مدينه يا خوارج مسقط يا امثال اينها جعل كرده و تتميم ظلم بنى اميه را نموده تمام شد ملخص كلام صاحب شفاء الصدور بالجمله در آخر روز عاشورا سزاوار است كه ياد آورى از حال حرم امام حسين عليه السلام و دختران و اطفال آن حضرت كه در اين وقت در كربلا اسير اعداء و مشغول به حزن و بكاء بودند و مصيبتهايى بر ايشان گذشته كه در خاطر هيچ آفريده خطور نكند و قلم را تاب نوشتن نباشد و لقد أجاد من قال

(فاجعة إن أردت أكتبها مجملة ذكرة لمدكر جرت دموعي فحال حائلها ما بين لحظ الجفون و الزبر و قال قلبي بقيا علي فلا و الله ما قد طبعت من حجر بكت لها الارض و السماء و ما بينهما في مدامع حمر) (من از تحرير اين غم ناتوانم كه تصويرش زده آتش به جانم ترا طاقت نباشد از شنيدن شنيدن كى بود مانند ديدن)

پس برخيز و سلام كن بر رسول خدا و على مرتضى و فاطمه زهراء و حسن مجتبى و ساير امامان از ذريه سيد الشهداء عليه السلام و ايشان را تعزيت بگو بر اين مصائب عظيمه با دل بريان و چشم گريان و بخوان اين زيارت را :

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ آدَمَ صَفْوَةِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ نُوحٍ نَبِيِّ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ مُوسَى كَلِيمِ اللَّهِ

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ عِيسَى رُوحِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ مُحَمَّدٍ حَبِيبِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ عَلِيٍّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَلِيِّ اللَّهِ

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ الْحَسَنِ الشَّهِيدِ سِبْطِ رَسُولِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ الْبَشِيرِ النَّذِيرِ وَ ابْنَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ فَاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا خِيَرَةَ اللَّهِ وَ ابْنَ خِيَرَتِهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ثَارَ اللَّهِ وَ ابْنَ ثَارِهِ

السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْوِتْرُ الْمَوْتُورُ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْإِمَامُ الْهَادِي الزَّكِيُّ وَ عَلَى أَرْوَاحٍ حَلَّتْ بِفِنَائِكَ وَ أَقَامَتْ فِي جِوَارِكَ وَ وَفَدَتْ مَعَ زُوَّارِكَ

السَّلامُ عَلَيْكَ مِنِّي مَا بَقِيتُ وَ بَقِيَ اللَّيْلُ وَ النَّهَارُ فَلَقَدْ عَظُمَتْ بِكَ الرَّزِيَّةُ وَ جَلَّ الْمُصَابُ فِي الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُسْلِمِينَ وَ فِي أَهْلِ السَّمَاوَاتِ أَجْمَعِينَ وَ فِي سُكَّانِ الْأَرَضِينَ

فَإِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ وَ صَلَوَاتُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ وَ تَحِيَّاتُهُ عَلَيْكَ وَ عَلَى آبَائِكَ الطَّاهِرِينَ الطَّيِّبِينَ الْمُنْتَجَبِينَ وَ عَلَى ذَرَارِيِّهِمُ الْهُدَاةِ الْمَهْدِيِّينَ

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلايَ وَ عَلَيْهِمْ وَ عَلَى رُوحِكَ وَ عَلَى أَرْوَاحِهِمْ وَ عَلَى تُرْبَتِكَ وَ عَلَى تُرْبَتِهِمْ اللَّهُمَّ لَقِّهِمْ رَحْمَةً وَ رِضْوَانا وَ رَوْحا وَ رَيْحَانا

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلايَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ يَا ابْنَ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ يَا ابْنَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ وَ يَا ابْنَ سَيِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا شَهِيدُ يَا ابْنَ الشَّهِيدِ يَا أَخَ الشَّهِيدِ يَا أَبَا الشُّهَدَاءِ

اللَّهُمَّ بَلِّغْهُ عَنِّي فِي هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِي هَذَا الْيَوْمِ وَ فِي هَذَا الْوَقْتِ وَ فِي كُلِّ وَقْتٍ تَحِيَّةً كَثِيرَةً وَ سَلاما سَلامُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ

يَا ابْنَ سَيِّدِ الْعَالَمِينَ وَ عَلَى الْمُسْتَشْهَدِينَ مَعَكَ سَلاما مُتَّصِلا مَا اتَّصَلَ اللَّيْلُ وَ النَّهَارُ السَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ الشَّهِيدِ السَّلامُ عَلَى عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ الشَّهِيدِ

السَّلامُ عَلَى الْعَبَّاسِ بْنِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ الشَّهِيدِ السَّلامُ عَلَى الشُّهَدَاءِ مِنْ وُلْدِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ السَّلامُ عَلَى الشُّهَدَاءِ مِنْ وُلْدِ الْحَسَنِ

السَّلامُ عَلَى الشُّهَدَاءِ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ السَّلامُ عَلَى الشُّهَدَاءِ مِنْ وُلْدِ جَعْفَرٍ وَ عَقِيلٍ السَّلامُ عَلَى كُلِّ مُسْتَشْهَدٍ مَعَهُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

وَ بَلِّغْهُمْ عَنِّي تَحِيَّةً كَثِيرَةً وَ سَلاما السَّلامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحْسَنَ اللَّهُ لَكَ الْعَزَاءَ فِي وَلَدِكَ الْحُسَيْنِ السَّلامُ عَلَيْكِ يَا فَاطِمَةُ أَحْسَنَ اللَّهُ لَكِ الْعَزَاءَ فِي وَلَدِكِ الْحُسَيْنِ

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَحْسَنَ اللَّهُ لَكَ الْعَزَاءَ فِي وَلَدِكَ الْحُسَيْنِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ الْحَسَنَ أَحْسَنَ اللَّهُ لَكَ الْعَزَاءَ فِي أَخِيكَ الْحُسَيْنِ يَا مَوْلايَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ

أَنَا ضَيْفُ اللَّهِ وَ ضَيْفُكَ وَ جَارُ اللَّهِ وَ جَارُكَ وَ لِكُلِّ ضَيْفٍ وَ جَارٍ قِرًى وَ قِرَايَ فِي هَذَا الْوَقْتِ أَنْ تَسْأَلَ اللَّهَ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى أَنْ يَرْزُقَنِي فَكَاكَ رَقَبَتِي مِنَ النَّارِ إِنَّهُ سَمِيعُ الدُّعَاءِ قَرِيبٌ مُجِيبٌ .

آداب عزاداري در ماه محرم

1- سياهپوشي :

از نظر فقهي پوشيدن لباس سياه مکروه است ولي در عزاداري امام حسين (عليه السلام ) وائمه معصومين (عليهم السلام ) استثناء شده است زيرا اين کار نشانه حزن و اندوه و نمودار شعائر و حماسه ها است .

2- تسليت گويي :

اصل تسليت گفتن در شرايط مصيبت و اندوهي که بر کسي وارد شده در اسلام مستحب است.

پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله و سلم) : هرکس مصيبت ديده اي را تسليت گويد ، پاداشي همانند او دارد.

(سفينةالبحار، ج2، ص188 )

* اين سنت در بين شيعيان رايج است و با جمله « اَعظَمَ اللهُ اُجُورَکُم » همديگر را تسليت مي دهند.

* امام باقر (عليه السلام ) : وقتي شيعيان به هم مي رسند در مصيبت ابا عبدالله (عليه السلام )اين جمله را تکرار نمايند : « اَعظَمَ اللهُ اُجُورَنا بمُصابنا بالحُسَين (عليه السلام ) وَ جَعَلَنا وَ اِياکُم مِنَ الطالبينَ بثاره مع وَليهِ الاِمام المَهدي مِن الِ مُحَمَدٍ عليهمُ السَلامُ.» خداوند اجر ما را به سوگواري و عزاداري بر امام حسين (عليه السلام ) بيفزايد و ما و شما را از خونخواهان او همراه با ولي خود امام مهدي از آل محمد (عليهم السلام ) قرار بدهد .

(مستدرک الوسايل،ج2،ص216)

3- تعطيلي کار در روز عاشورا :

امام صادق (عليه السلام ) : کسي که روز عاشورا را تعطيل کند ، يعني عقب کسب و کارش نرود و به کوري چشم بني اميه که روز عاشورا را متبرک مي دانستند، اگر کسي براي معيشت روزانه اش هم فعاليتي نکند، خداوند حوائج دنيا و آخرتش را بر آورد و کسي که روز عاشورا روز حزن و اندوه او باشد، در عوض فرداي قيامت که براي همه روز هول و ترس است براي او روز شادي خواهد بود.

(امالي شيخ صدوق ، ص129)

4- زيارت و زيارت خواني :

علقمة بن حضرمي از امام باقر (عليه السلام ) در خواست نمود که مرا دعايي تعليم بفرما که از راه نزديک يا دور و از خانه ام در اين روز (روز عاشورا ) بخوانم .

امام فرمودند : اي علقمه ! هرگاه خواستي (دعا بخواني ) دو رکعت نماز بخوان بعد از آن اين زيارت (عاشورا ) را بخوان .

پس اگر تو اين زيارت را بخواني ، دعا کرده اي به آنچه که ، ملائکه براي زائر حسين (عليه السلام ) دعا مي کنند و خداوند صد هزار هزار درجه براي تو بنويسد و مثل کسي هستي که با حسين (عليه السلام ) شهيد شده باشد تا مشارکت کني ايشان را در درجات ايشان و شناخته نشوي مگر در جمله شهيداني که شهيد شده اند با آن حضرت و نوشته شود براي تو ثواب زيارت هر پيغمبري و رسولي و ثواب زيارت هر که زيارت کرده حسين (عليه السلام ) را از روزي که شهيد شده است .

(مصباح المتهجد ، ص714)

[اگر مي توانيد زيارت عاشوراي معروفه را با صد لعن و صد سلام بخوانيد و اگر وقت نداريد براي صد لعن و صد سلام ، زيارت عاشوراي غير معروفه را که در اجر و ثواب با زيارت معروفه يکسان است ، هر روز بخوانيد. (هر دو زيارت در مفاتيح الجنان هست.)]

5 - تباکي و گريستن :

در حديث قدسي آمده که خداوند به حضرت موسي (عليه السلام) فرموند : اي موسي ! هر يک از بندگانم در زمان شهادت فرزند مصطفي (صلي الله عليه و آله و سلم) (روز عاشورا) گريه کند يا حالت گريه به خود بگيرد و بر مصيبت سبط پيامبر(صلي الله عليه و آله و سلم) تعزيت گويد همواره در بهشت خواهد بود. (مستدرک سفينه البحار، ج7، ص235)

6- برگزاري مجالس عزاداري :

امام صادق (عليه السلام) مي فرمايد : مجلس گرفتن شما را من دوست مي دارم . در مجالس خود « امر ما را » زنده بداريد . خداوند رحمت کند کسي که امر ما را زنده بدارد. (وسايل الشيعه، ج10، ص235)

7 – نماز جماعت ظهر عاشورا :

سيد الشهداء و ياران با وفاي او همه کشته راه نماز شدند.از اين رو در زيار ت مطلقه امام حسين خطاب به امام

مي گوييم : اشهد انک قد اقمت الصلاة و اتيت الزکاة و امرت بالمعروف و نهيت عن المنکر .

1 تا 7 – سوگنامه عاشورا ، ص 80- 67

8 - بايد مقدارى از لذائذ زندگى را كه از خوردن و نوشيدن و حتّى خوابيدن و گفتن بدست مى‏آيد ترك نموده ( مگر آن كه لازم باشد ) و ديدار با برادران دينى را ترك كرده و آن روز را روز گريه و اندوه خود قرار دهد.و مانند كسى باشند كه پدر يا فرزند خود را از دست داده است‏ .

* امام صادق (عليه السلام) : در روز (عاشورا) از کارهاي لذتبخش دوري شود و آداب و سنن سوگواري بر پا گردد و تا زوال خورشيد از خوردن و آشاميدن خودداري شود و بعد از آن همان غذايي خورده شود که سوگوارن مي خورند.

(ميزان الحکمه ، ج8 ، ص3783)

[ يکي از علما مي فرمودند : از روز 7 محرم که آب را بر امام حسين (عليه السلام) بستند تا روز عاشورا سعي کنيد آب نياشاميد، نوشيدني هاي ديگر بياشاميد ولي به احترام آقا و اهل بيتش آب نياشاميد. ]

9- رعايت اخلاص:

عزاداري را بخاطر رسم و عادت انجام نداده و سعى كنيم اين كارها را با نيتى خالص و براى رضاى خدا انجام داده و در خلوص خود نيز صادق باشيم. زيرا كار كوچكى كه با نيت خالصانه و صادقانه همراه باشد بهتر از كارهاى زيادى است كه خلوص و صداقت در آن نباشد ، حتى اگر چندين هزار برابر باشد. و اين مطلب بخوبى از عبادتهاى حضرت آدم عليه السّلام و شيطان فهميده مى‏شود ، زيرا عبادتهاى چندين هزار ساله شيطان او را از جاودانگى در آتش نجات نداد ولى يك توبه حضرت آدم عليه السّلام باعث بخشش خطا و برگزيدن او شد.

در هنگام انجام اعمال نيز بايد مواظب باشد كه رياء و دوستىِ ستايش مردم در نيت او وارد نشود.

10- در آخر روز عاشورا زيارت تسليت را بخواند، و روز عاشورا را با توسلى ...اصلاح حال و پذيرش عزادارى را [ از خداوند] خواسته و از كوتاهى خود معذرت بخواهد. 8 تا10 – ترجمه المراقبات ، ص53 – 47

گردآوری :پایگاه اینترنتی بخون دات کام

http://www.bekhon.com

امام حسين (ع)،الگوى زندگى

پيروى از فرامين حياتبخش امامان معصوم عليه‏السلام در صورتى محقق مى‏شود كه پيوند عاطفى و درونى با آنان برقرار شود و اين پيوند معنوى، با شناخت كمالات وجودى آن گراميان دوام مى‏يابد. در اين نوشتار در ادامه مباحث گذشته، با دو ويژگى امام حسين عليه‏السلام ؛ يعنى، «سخاوت واحسان» و «تربيت شايسته» آشنا مى‏شويم:

11. تربيت شايسته

امام حسين عليه‏السلام براى تربيت افراد، مخصوصا فرزندان خويش، از كارآمدترين شيوه‏ها بهره مى‏گرفت كه هر يك از آنان مى‏تواند براى پدران و مادران و مربيان عصر ما راهگشا باشد. ما در اينجا جهت اختصار فقط به مواردى از آن اشاره مى‏كنيم:

الف. تكريم همسر

آن حضرت با چهره‏اى گشاده و روحى سرشار از عاطفه و محبت با همسران خود برخورد مى‏كرد؛ چرا كه آرامش روحى و روانى مادر، در پرورش فرزندان نقش به سزائى دارد. امام حسين عليه‏السلام بارها تكريم همسر را به دوستانش متذكر شده و در پاسخ اعتراض آنان كه به وجود فرشها و پرده‏هاى نو در منزل حضرت ايراد مى‏گرفتند، مى‏فرمود: «اِنّا نَتَزَوَّجُ النِّساءَ فَنُعْطيهِنَّ مُهُورَهُنَّ فَيَشْتَرينَ بِها ماشِئْنَ، لَيْسَ لَنا فيهِ شَى‏ء(1)؛ ما با زنها ازدواج مى‏كنيم و [پس از ازدواج] مهريه همسران را پرداخت مى‏كنيم و آنان با مهرهايشان هر چه دوست داشته باشند مى‏خرند و ما دخالتى نمى‏كنيم.»

امام حسين عليه‏السلام در مورد تكريم همسر و فرزند خود، اشعارى دارد كه از بالاترين علاقه قلبى و نهايت احترام به همسر و فرزندش حكايت مى‏كند. در مورد همسرش حضرت رباب و دخترش سكينه مى‏فرمايد:

*

لَعَمْرُكَ اِنَّنى لاَُحِبُّ دارا اُحِبُّهُما وَ اَبْذُلُ جُلَّ مالى اُحِبُّهُما وَ اَبْذُلُ جُلَّ مالى وَ لَيْسَ لِعاتِبٍ عِندى عِتابٌ(2)

*

اُحِبُّهُما وَ اَبْذُلُ جُلَّ مالى تَكُونُ بِها سكينَةُ وَ الرُّبابُ وَ لَيْسَ لِعاتِبٍ عِندى عِتابٌ(2) وَ لَيْسَ لِعاتِبٍ عِندى عِتابٌ(2)

«به جانت سوگند! من خانه‏اى را دوست دارم كه در آن سكينه و رباب باشد، من آنها را دوست دارم و عمده اموالم را [به آنان] مى‏بخشم و براى كسى شايسته نيست كه مرا سرزنش كند.»

ب. گزينش نام نيك

نام هر شخص، معرّف اعتقادات، فرهنگ، مليت و اصالت خانوادگى اوست. صاحبان نام زيبا، در آينده به آن افتخار مى‏كنند و صاحبان نامهاى ناشايست، از نام خود احساس حقارت خواهند كرد.حضرت سيدالشهداء عليه‏السلام در اين زمينه الگوى شايسته‏اى براى ماست. شيخ مفيد اسامى فرزندان آن حضرت را اين گونه مى‏شمارد: على، جعفر، عبدالله، سكينه، فاطمه.(3)

امام عليه‏السلام نامهاى نيك را ترويج مى‏كرد و در اين رابطه به صاحبان آن نامها و والدينشان درود مى‏فرستاد. هنگامى كه جنازه خونين حرّ را در آخرين لحظات زندگى به حضورش آوردند، حضرت با دستان مبارك خود، صورت او را نوازش كرد و در حالى كه خونِ چهره‏اش را پاك مى‏كرد، فرمود: «بَخٍّ بَخٍّ لَكَ ياحُرُّ، اَنْتَ حُرٌّ كَما سُمّيتَ فىِ الدّنيا وَ الاْآخِرَةِ وَاللّهِ ما اَخْطَأَتْ اُمُّكَ اِذْ سَمَّتْكَ حُرّا فَاَنْتَ وَاللّهِ حُرٌّ فى الدُّنيْا وَ سَعيدٌ فىِ الاْآخِرَةِ؛(4) به‏به! احسنت به تو اى حرّ!تو آزادمردى؛ چنان كه در دنيا و آخرت آزاده خوانده مى‏شوى، سوگند به خدا!مادرت در اينكه تو را حرّ ناميده اشتباه نكرده است. به خدا قسم! تو در دنيا آزادمرد و در آخرت سعادتمند خواهى بود.»

ج. تشويق

در تربيت، تشويق شيوه‏اى كارآمد و موفق است، و اگر با شرايط صحيح انجام شود، محركى بسيار قوى در ايجاد و تكرار رفتارهاى پسنديده در مخاطبان خواهد بود.در سيره امام حسين عليه‏السلام تشويق جايگاه خاصى دارد. ابن شهرآشوب مى‏گويد: جعفر،يكى از فرزندان امام حسين عليه‏السلام ، در نزد معلمى به نام عبدالرحمن سلمى در مدينه آموزش مى‏ديد. روزى معلّم جمله «الحمدللهِ ربِّ الْعالمينْ» را به كودك خردسال حضرت سيدالشهداء ياد داد. هنگامى كه جعفر آن را براى پدر ارجمندش قرائت كرد، حضرت حسين عليه‏السلام معلم را فراخوانده و با اهداى هداياى ارزشمندى او را تشويق نمود، و هنگامى كه به خاطر اعطاى پاداش زياد به معلم، مورد اعتراض اطرافيان قرار گرفت، فرمود: هديه من كجا با تعليم «الحمدلله رب العالمين» برابر است؟!(5)

د. توجه به پرسشهاى جوانان

هنگامى كه فرزندان به سن بلوغ و رشد عقلانى مى‏رسند، سؤالاتى در ذهن آنان مطرح مى‏شود كه پاسخ صحيح و منطقى به آن در پرورش انديشه آنان خيلى مؤثر است. قاسم بن الحسن يادگار حضرت مجتبى عليه‏السلام ، هنگامى كه در شب عاشورا از عمويش امام حسين عليه‏السلام شنيد كه به اصحابش بشارت مى‏دهد، فردا تمامى آنها شهيد خواهند شد، در ذهن او نيز سؤالهايى نقش بست. از جاى برخاسته و از امام عليه‏السلام پرسيد: عموجان! آيا من هم در ميان شهداء خواهم بود؟ امام حسين عليه‏السلام فرمود! «يا بُنَىَّ كَيْفَ الْمَوْتُ عِنْدَكَ؛ پسرم! مرگ را چگونه مى‏بينى؟» نوجوان خوش سيما با تمام خلوص و صفا پاسخ داد: «اَحْلى مِنَ الْعَسَلِ؛ شيرين‏تر از عسل!»

قاسم دوباره سؤالش را تكرار نمود: آيا من هم در رديف شهداى كربلا خواهم بود؟ امام پاسخ داد: عمويت فداى تو باد! بلى به خدا قسم تو را هم در رديف يارانم خواهند كشت، حتى كودك شيرخواره‏ام عبدالله را نيز به شهادت مى‏رسانند.(6)

12. سخاوت و بخشندگى

حضرت اباعبدالله الحسين عليه‏السلام به عنوان اسوه كامل بشريت از تمام كمالات انسانى برخوردار بود. آن بزرگوار وارث تمام خوبيهاى انبياء، اولياء و صلحا بود. و پيروان خود را نيز به فضائل اخلاقى ترغيب و تشويق مى‏نمود و مى‏فرمود: «اَيُّهَا النّاسُ نافِسُوا فِى الْمَكارِمِ وَ سارِعُوا فِى الْمَغانِمِ(7)؛ اى مردم! در كسب فضائل والاى اخلاقى تلاش و براى بدست آوردن اين سرمايه‏هاى معنوى شتاب كنيد!»

از برجسته‏ترين خصلتهاى انسانى آن حضرت؛ سخاوت و بخشندگى‏اش مى‏باشد. آن بزرگوار تلاش مى‏كرد با حمايتهاى مادى و معنوى خود، مرحمى بر زخمهاى نيازمندان و انسانهاى دردمند و خسته از فشارهاى سنگين فقر و فلاكت بگذارد. امام حسين عليه‏السلام بر اين باور اصرار مى‏كرد كه: «مَنْ جادَ سادَ وَ مَنْ بَخِلَ رَذِلَ وَ اِنَّ اَجْوَدَ النّاسِ مَنْ اَعْطى مَنْ لا يَرْجوُا(8)؛ كسى كه بخشش نمايد، بزرگى خواهد يافت و هر كس بخل ورزد، پست خواهد گشت و يقينا بخشنده‏ترين مردم كسى است كه به نيازمندى كه [از او] اميد يارى ندارد، بخشش كند.»

و مى‏فرمود: «مَنْ نَفَّسَ كُرْبَةَ مُؤمِنٍ فَرَّج اللّهُ عَنْهُ كُرَبَ الدّنْيا وَ الاْآخِرَة؛(9) هر كس كه غصّه‏اى را از دل مؤمنى برطرف كند، خداوند اندوه‏هاى او را در دنيا و آخرت برطرف مى‏نمايد.»

در اينجا به مواردى از بخششهاى آن حضرت مى‏پردازيم:

1. انس مى‏گويد: نزد امام حسين عليه‏السلام بودم كه كنيزى آمد و دسته گلى به حضرت تقديم كرد. امام فرمود: تو را در راه خدا آزاد كردم. گفتم: اى فرزند رسول خدا! يك دسته گل چقدر ارزش دارد كه شما او را آزاد كرديد. امام فرمود: خداى سبحان ما را تربيت كرده است و فرموده است: «وَ اِذا حُيِّيتُمْ بِتَحيَّةٍ فَحَيّوُا بِاَحْسَنَ مِنْها اَوْرُدُّوها»(10)؛ «هرگاه به شما تحيتى گفتند، پاسخ آنانرا نيكوتر از آن و يا به همان اندازه بدهيد.» و پاسخ نيكوتر او همان آزادى‏اش بود.(11)

2. امام حسن عليه‏السلام به بيرون از مدينه رفت و شبى را بر چوپانى ميهمان شد. او از حضرت كمال پذيرايى را نموده و هنگام صبح، امام را به سوى مدينه بدرقه كرد. حضرت مجتبى عليه‏السلام به او فرمود: اگر به مدينه آمدى، سراغ ما بگير كه در خدمت تو باشيم. آن چوپان به مدينه آمد و به خدمت امام حسين عليه‏السلام رسيد، به گمان اينكه امام حسن عليه‏السلام است، و عرضه داشت: من همان چوپانى هستم كه فلان شب ميهمان ما شديد و فرموديد كه در مدينه به خدمتتان برسم.

امام حسين عليه‏السلام از گفته‏هاى چوپان فهميد كه برادرش امام مجتبى عليه‏السلام ميهمان او بوده است. از او پرسيد: تو چوپان چه كسى هستى؟ گفت: فلانى. امام پرسيد: چند رأس گوسفند در اختيار دارى؟ گفت: سيصد رأس.

مام حسين عليه‏السلام ارباب او را دعوت كرده و با رضايت وى، گوسفندان و چوپان را كه غلام او بود، خريدارى كرد. آنگاه چوپان را بخاطر نيك رفتاريش با امام حسن عليه‏السلام آزاد كردو تمام گوسفندان را به او بخشيد. سپس فرمود: «اِنَّ الَّذى باتَ عِنْدَكَ اَخى وَقَدْ كافَأْتُكَ بِفِعْلِكَ مَعَهُ؛(12) آنكه در آن شب ميهمان تو بود، برادرم امام حسن بود. اكنون اينها را در مقابل كارى كه با او كردى قرار دادم.»

3. مردى وارد مدينه شد و از بخشنده‏ترين فرد آن شهر پرسيد: به او گفتند: حسين‏بن‏على عليه‏السلام سخى‏ترين مرد اين شهر است. او در پى حضرت به مسجد رفت و آن جناب را در حال نماز يافت، آنگاه با ابياتى چند خطاب به امام حسين عليه‏السلام گفت:

*

لَم يَخِبِ الاْآنَ مَنْ رَجاكَ وَ مَنْ اَنتَ جَوادٌ و اَنْتَ مَعْتَمَدٌ لَولاَ الَّذى كانَ مِنْ اَوائِلِكُمْ كانَتْ عَليْنَا الْجَحيمُ مُنْطَبِقَة *

حَرّكَ مِنْ دُونِ بابِكَ الْحَلَقَة اَبُوكَ قَدْ كانَ قاتِلُ الْفَسَقَة كانَتْ عَليْنَا الْجَحيمُ مُنْطَبِقَة كانَتْ عَليْنَا الْجَحيمُ مُنْطَبِقَة

«كسى كه به تو اميد بسته و درب خانه‏ات را كوبيده، تا به حال نااميد و مأيوس نگرديده است. تو بخشنده‏اى و تو مورد اعتماد هستى و پدرت نابود كننده افراد فاسق بود. اگر هدايتها و زحمات شما خاندان رسالت نبود، عذاب جهنم همه ما را فرا مى‏گرفت.»

امام حسين عليه‏السلام بعد از شنيدن سخنان وى، رو به قنبر كرده و فرمود: «آيا از مال حجاز چيزى به جاى مانده است؟» قنبر گفت، بلى، چهار هزار دينار داريم. امام فرمود: «قنبر! آنها را حاضر كن كه اين شخص براى مصرف آنها از ما سزاوارتر و نيازمندتر است.» سپس به منزل رفت و رداى خود را ـ كه بردى يمانى بود ـ از تن در آورد و دينارها را در آن پيچيد و به خاطر شرم و حيا، از لاى در، به آن مرد نيازمند داد و اشعار او را نيز با ابياتى زيبا و در همان قافيه پاسخ داد:

*

خُذْها فَاِنّى اِلَيْكَ مُعْتَذِرٌ لكِنَّ رَيْبَ الزَّمان ذُو غِيَرٍ وَ اعْلَمْ بِاَنّى عَلَيْكَ ذوُ شَفَقة اَمْسَتْ سَمانا عَلَيْكَ مُنْدَفِقَة

*

لَوْكانَ فى سَيْرِنا الْغَداةُ عَصا وَالْكَفُّ مِنّى قَليلةُ النَّفَقة اَمْسَتْ سَمانا عَلَيْكَ مُنْدَفِقَة اَمْسَتْ سَمانا عَلَيْكَ مُنْدَفِقَة

«ايها را بگير، من از تو معذرت مى‏خواهم و مطمئن باش كه من نسبت به تو دلسوز و علاقه‏مندم. اگر امروز قدرت و حكومتى دست مابود، آسمان جود و رحمت ما بر تو ريزش مى‏كرد. ولى حوادث روزگار در حال دگرگونى است،بدين جهت تنگدست شده و بخششمان اندك است.» مرد عرب هديه‏ها را گرفت و گريست. امام حسين عليه‏السلام فرمود: آيا عطاى ما را اندك شمردى؟! گفت: نه هرگز! بلكه به اين مى‏انديشم كه اين دستان بخشنده چگونه به زير خاك پنهان خواهد شد(13)؟! 4. در زيارت جامعه كبيره خطاب به پيشوايان معصوم عليهم‏السلام عرضه مى‏داريم: «فِعْلُكُمُ الْخَيرُ و عادَتُكُمُ الاِْحْسانُ وَ سَجِيَّتُكُمُ الْكَرَمُ؛ كارهاى شما نيك، عادت شما احسان، و رسم و روش شما كرامت و بزرگوارى است.» على بن طعان محاربى مى‏گويد: هنگامى كه لشكر حرّ با امام حسين عليه‏السلام ملاقات كرد، من آخرين نفرى بودم كه از سپاه حر به منزل «ذوحسم» رسيدم. امام حسين عليه‏السلام چون تشنگى من و اسبم را مشاهده كرد، به من فرمود: «اَنَخِ الرّاويةَ؛ اين راويه را بخوابان!» چون ما به مشك راويه مى‏گفتيم، منظور امام را نفهميدم. حضرت دوباره فرمود: «يَابْنَ اَخى! اَنخِ الْجَمَل؛ برادرزاده! [آن شترى كه مشك آب روى اوست [بخوابان!» چون شتر را خواباندم: فرمود: از آب آن بنوش. من خواستم آب بنوشم، امّا بر اثر خستگى نتوانستم. امام حسين عليه‏السلام برخاست و از آن مشك، من و اسبم را سيراب كرد.

*

آب خود با دشمنان تشنه قسمت مى‏كند عزت و آزادگى بين تا كجا دارد حسين

*

عزت و آزادگى بين تا كجا دارد حسين عزت و آزادگى بين تا كجا دارد حسين

در اينجا به عنوان حسن ختام اين بخش، ابيات ديگرى از اين شعر دلنشين شهريار تبريزى را مى‏آوريم:

*

شيعيان ديگر هواى نينوا دارد حسين مروه پشت سر نهاد اما صفا دارد حسين اشك و آه عالمى را در قفا دارد حسين ورنه اين بى‏حرمتيها كى روا دارد حسين خون به دل از كوفيان بى‏وفا دارد حسين از حريم كعبه جدش به اشكى شست دست پيش رو راه ديار نيستى كافيش نيست بردن اهل حرم دستور بود و سر غيب او وفاى عهد را با سركند سودا ولى هر زمان از ما يكى صورت نما دارد حسين بادم خنجر نگاهى آشنا دارد حسين سيرت آل على با سرنوشت كربلاست دست آخر كز همه بيگانه شد ديدم هنوز اشك خونين گو بيا بنشين به چشم شهريار كاندرين گوشه عزايى بى‏ريا دارد حسين

*

روى دل با كاروان كرلا دارد حسين بيش از اينها حرمت كوى منا دارد حسين تا بجايى كه كفن از بوريا دارد حسين مى‏نمايد خود كه عهدى با خدا دارد حسين دشمنانش بى‏امان و دوستانش بى‏وفا مى‏برد در كربلا هفتادو دو ذبح عظيم رخت و ديباج حرم چون گل به تاراجش برند سر به قاچ زين نهاده، راه پيماى عراق با كدامين، سركند، مشكل دو تا دارد حسين گوش كن عالم پراز شور و نوا دارد حسين جاى نفرين هم به لب ديدم دعا دارد حسين ساز عشق است و به دل هر زخم پيكان زخمه‏اى شمر گويد گوش كردم تا چه خواهد از خدا كاندرين گوشه عزايى بى‏ريا دارد حسين كاندرين گوشه عزايى بى‏ريا دارد حسين

1. الكافى، ج 6، ص 476.

1. بحارالانوار، ج 45، ص 47.

2. الارشاد، ج 2، ص 137.

3. لواعج الاشجان، ص147؛ لهوف، سيدبن‏طاووس، ص192.

4. المناقب، ج3، ص 222.

5. مدينة المعاجز، ج4، ص214.

6. نزهة الناظر، لوانى، ص81.

7 . همان، ص82.

8. همان، ص82.

9. نساء، 86.

10. بحارالانوار، ج44، ص195.

11. كلمات الامام الحسين عليه‏السلام ، ص 620.

12. بحارالانوار، ج 44، ص 190.

3. مقتل ابو مخنف، ص 82.

عبدالكريم پاك نيا

شبهاتی پیرامون عاشورا وبزرگداشت آن

نقش عاشورا در بقاى اسلام

چرابرای بزرگداشت عاشورا ازبحث وگفتگو استفاده نمیشود

چرا بايد حادثه عاشورا را گرامى بداريم

چرا بايد به ياد وقايع عاشورا عزادارى كرد

چرا بايد دشمنان امام حسين(عليه السلام) را لعن كرد

اهميت و تأثير عزادارى

قداست و تحريف ناپذيرى قيام عاشورا

نقش عاشورا در بقاى اسلام

بسم اللّه الرحمن الرحيم

الحمدللّه ربّ العالمين، والصّلوة والسّلام على سيّد الانبياء والمرسلين، أبى القاسم محمّد وعلى آله الطيبين الطاهرين المعصومين. اللّهم كن لوليك الحجة بن الحسن صلواتك عليه وعلى آبائه فى هذه الساعة وفى كل ساعة ولياً وحافظاً وقائداً وناصراً ودليلاً وعيناً حتى تسكنه أرضك طوعاً وتمتعه فيهاً طويلاً. السلام عليك يا ابا عبد اللّه وعلى الارواح التى حلّت بفنائك.

فرارسيدن ايام سوگوارى سالار شهيدان ابى عبد الله الحسين(عليه السلام) را به پيشگاه ولى عصر ارواحنا فداه، مقام معظم رهبرى، مراجع تقليد و همه شيفتگان مكتب اهل بيت(عليهم السلام) تسليت عرض مىكنم و از خداى متعال درخواست مىكنم كه در دنيا و آخرت دست ما را از دامان آن حضرت كوتاه نفرمايد.

شب گذشته اين سؤال را كه براى نوجوان ها و جوان ها به طور طبيعى مطرح مىشود، طرح كردم كه: چرا بايد در ايام محرم و همين طور در ساير ايام براى سيدالشهداء(عليه السلام)عزادارى كنيم؟ عرض كردم كه خود اين سؤال، به چهار سؤال تحليل مىشود و جواب آن ها را به صورت تفصيلى عرض كردم. حاصل جواب ها اين بود كه اگر ماجراى كربلا نقش تعيين كننده اى در تاريخ اسلام داشته است، زنده نگه داشتن خاطره آن هم مىتواند براى آينده ما مؤثر باشد. يعنى همه اين جواب ها يك پيش فرض داشت و آن اين كه، داستان كربلا براى اسلام و مسلمانان نقش تعيين كننده داشته است.

نقش عاشورا در بقاى اسلام

حال اگر كسى سؤال كند كه از كجا بدانيم داستان كربلا چنين نقش تعيين كننده اى در پيشرفت اسلام، در بقاى اسلام و نهايتاً در سعادت انسان ها داشته و مىتواند داشته باشد؟ در اين باره نيز بايد تا حدى كه توان داريم و وقت اجازه مىدهد صحبت كنيم.

آنچه دوست و دشمن بر آن اتفاق دارند اين است كه داستان كربلا، اگر در عالم انسانيت داستان منحصر به فردى نباشد، از وقايع بسيار كم نظير است. البته ما بر اساس آنچه از ائمه اطهار(عليهم السلام)دريافت داشته ايم، اين داستان را منحصر به فرد مىدانيم و معتقديم كه نظير اين داستان در گذشته نبوده و در آينده هم نخواهد بود. ولى از جهت احتياط در سخن و براى اين كه با كسانى مواجه هستيم كه طبعاً از ما دليل و سند مىخواهند و براى اين كه وارد آن بحث ها نشويم، مىگوييم اتفاق نظر همه مورخين و همه آشنايان به تاريخ بشر اين است كه اگر داستان عاشورا منحصر به فرد نباشد، از كم نظيرترين داستان هاى عالم است; داستانى كه هم از نظر كيفيت وقوع، هم از نظر عظمت مصيبت، و هم از نظر بقاى خاطره آن در ميان مردم و آثار اجتماعى كه بر آن مترتب مىشود، با هيچ ماجراى ديگرى قابل مقايسه نيست. خود همين تكرار عزادارىهايى كه در كشور خودمان مىبينيم، مىتواند براى ما عامل هشدار دهنده و بيداركننده اى باشد كه هيچ حادثه ديگرى با اين حادثه قابل مقايسه نيست. حادثه اى كه براى آن اين همه وقت صرف مىشود، اين همه هزينه مىشود و اين همه اشك ها ريخته مىشود، با چه حادثه و پيشامدى قابل تشبيه است؟

چرابرای بزرگداشت عاشورا ازبحث وگفتگو استفاده نمیشود

بسم اللّه الرحمن الرحيم

الحمدللّه ربّ العالمين، والصّلوة والسّلام على سيّد الانبياء والمرسلين، أبى القاسم محمّد وعلى آله الطيبين الطاهرين المعصومين. اللّهم كن لوليك الحجة بن الحسن صلواتك عليه وعلى آبائه فى هذه الساعة وفى كل ساعة ولياً وحافظاً وقائداً وناصراً ودليلاً وعيناً حتى تسكنه أرضك طوعاً وتمتعه فيهاً طويلاً. السلام عليك يا ابا عبد اللّه وعلى الارواح التى حلّت بفنائك.

فرا رسيدن ايام سوگوارى سالار شهيدان ابى عبد الله الحسين(عليه السلام) را به پيشگاه مقدس ولى عصر ـ عجل الله فرجه الشريف ـ مقام معظم رهبرى، مراجع بزرگوار تقليد و همه شيفتگان مكتب حسينى تسليت عرض مىكنم، و اميدوارم خداى متعال در دنيا و آخرت دست ما را از دامان ابى عبد الله كوتاه نفرمايد.

در اين ايام فرصت خوبى است كه شناخت خودمان را نسبت به مكتب عاشورا و مكتب حسينى عمق ببخشيم و سؤال هايى را كه درباره مسائل مربوط به قيام ابى عبد الله در اذهان همه به خصوص در اذهان نوجوانان و جوانان پيش مىآيد، مورد بحث قرار دهيم، تا معرفت همه ما، به ويژه جوانان عزيز نسبت به سالار شهيدان(عليه السلام)و قيام بزرگ او بيش تر شود، و بتوانيم در سايه معرفت بيش تر، هم براى دنياى خود و هم براى آخرتمان بهره بيش ترى ببريم.

در نظر مىگيريم نوجوانى را كه تازه به رشد فكرى رسيده است و مىخواهد همه مسائل و پديده هاى اجتماعى و آنچه را در اطرافش مىگذرد بفهمد، و علت آنها را درك كند، تا ارزيابى روشنى از مسائل و پديده هاى پيرامون خود داشته باشد. نوجوان در ايام محرم مىبيند جلساتى تشكيل مىشود، مردم لباس سياه مىپوشند، پرچم هاى سياه نصب مىكنند. او مشاهده مىكند هيأت هاى عزادارى، سينه زنى و زنجيرزنى تشكيل مىشود و مردم اشك مىريزند. او شاهد پديده هايى است كه سابقه اى در ساير ايام ندارد، يا در ساير اجتماعات ديده نمىشود. طبعاً اين سؤال براى وى مطرح مىشود كه اين مراسم به چه منظورى است؟ چرا بايد انسان لباس سياه بپوشد؟ چرا بايد مردم تا پاسى از شب به سر و سينه بزنند؟ چرا بايد اين همه اشك بريزند؟

جواب هاى ساده اى نيز داده مىشود كه سيدالشهداء(عليه السلام) در راه خدا و اسلام شهيد شده اند و بايد به ياد آن حضرت اشك بريزيم; و يا اين كه عزادارى براى امام حسين(عليه السلام)ثواب دارد; آن حضرت روز قيامت ما را شفاعت خواهند فرمود. نوجوانان ما كم و بيش چنين جواب هايى را مىشنوند. اما اگر بنده، خودم را در حد جوانى با اين پرسش ها فرض كنم، اين پاسخ ها برايم چندان قانع كننده نخواهد بود.

پرسش هايى را كه در اين زمينه مطرح مىشود، مىتوان به چهار سؤال تحليل كرد. سعى ما بر اين است كه هر يك از اين سؤال ها را جداگانه جواب دهيم تا بتوانيم پايه شناخت نوجوانان و جوانان عزيزمان را نسبت به مراسم عاشورا ارتقا بخشيم و فرهنگ عاشورايى را بيش تر روشن كنيم.

چرا بايد حادثه عاشورا را گرامى بداريم؟

چرا بايد خاطره حادثه اى را كه 1360 سال پيش اتفاق افتاده است، زنده كرد و مراسمى به ياد آن خاطره برگزار كرد؟ اين رويداد جريانى تاريخى بوده است كه زمان آن گذشته است; تلخ يا شيرين، هر چه بوده است آثار آن تمام شده است. چرا بايد بعد از گذشت نزديك به چهارده قرن، ياد آن جريان و آن حادثه را زنده نگه داريم و مراسمى براى آن بر پا داريم؟

پاسخ اين سؤال، چندان مشكل نيست. براى اين كه به سادگى مىتوان به هر نوجوانى تفهيم كرد كه حوادث گذشته هر جامعه مىتواند در سرنوشت و آينده آن جامعه آثار عظيمى داشته باشد. تجديد آن خاطره ها در واقع نوعى بازنگرى و بازسازى آن حادثه است، تا مردم از آن جريان استفاده كنند. اگر حادثه مفيدى بوده است و در جاى خود منشأ آثار و بركاتى به شمار مىرفته است، بازنگرى و بازسازى آن نيز مىتواند مراتبى از آن بركات را داشته باشد.

علاوه بر اين، در همه جوامع انسانى مرسوم است كه به نوعى، از حوادث گذشته خود ياد مىكنند; آن ها را بزرگ شمرده و به آن ها احترام مىگذارند. خواه مربوط به اشخاصى باشد كه در پيشرفت جامعه خود مؤثر بوده اند، نظير دانشمندان و مخترعان، و خواه مربوط به كسانى باشد كه از جنبه سياسى و اجتماعى، در رهايى ملت خود نقش مؤثرى داشته اند و قهرمان ملى بوده اند. همه عقلاى عالم براى اين گونه شخصيت ها آيين هاى بزرگداشتى را منظور مىكنند. اين كار بر اساس يكى از مقدس ترين خواسته هاى فطرى است كه خدا در نهاد همه انسان ها قرار داده است، و از آن به «حس حق شناسى» تعبير مىكنيم. لذا اين خواسته فطرى همه انسان ها است كه در برابر كسانى كه به آن ها خدمت كرده اند حق شناسى و شكرگزارى كنند، آنان را به خاطر داشته باشند و به ايشان احترام بگذارند. علاوه بر اين، ياد آن خاطره ها، در صورتى كه در سعادت جامعه تأثيرى داشته، مىتواند عامل مؤثر ديگرى را در زمان بيان خاطره ها بيافريند. در اين صورت، گويا خود آن حادثه تجديد مىشود.

از آن جا كه معتقديم حادثه عاشورا حادثه عظيمى در تاريخ اسلام بوده است، و نقش تعيين كننده اى در سعادت مسلمان ها و روشن شدن راه هدايت مردم داشته است، اين حادثه در نظر ما بسيار ارزشمند است. لذا بزرگداشت و بازسازى اين حادثه و به خاطر آوردن آن، موجب مىگردد تا بتوانيم از بركات آن در جامعه امروز نيز استفاده كنيم. اين جواب را به طور كلى مىتوان در مقابل سؤال نوجوان ها ارائه داد و آنان را قانع كرد كه زنده نگه داشتن ياد بعضى از خاطره ها و بازسازى برخى از حوادث كه در گذشته اتفاق افتاده است، كار عاقلانه اى است، و ممكن است منافع و مصالحى را براى جامعه تأمين كند. همان طور كه اصل آن حادثه تأثير مفيدى در جامعه آن روز داشته، تجديد خاطره و بازسازى آن نيز مىتواند آثارى متناسب با خود داشته باشد. اين سوال اول كه چرا بايد ياد عاشورا را زنده نگه داريم؟

چرا بايد به ياد وقايع عاشورا عزادارى كرد؟

تا اين جا فهميديم كه بايد در جامعه عواملى را ايجاد كرد تا احساسات و عواطف دينى مردم را تحريك كند و آن ها را برانگيزاند تا كارى مشابه كار سيدالشهداء(عليه السلام)انجام دهند; راه او را ادامه دهند و نسبت به اين امر مهم علاقه پيدا كنند. اما موضوع ديگرى كه در اين جا مطرح مىشود اين است كه يگانه راه برانگيختن احساسات و عواطف عزادارى و گريه نيست. عواطف انسان ممكن است با مراسم جشن و سرور هم تحريك شود. مىدانيم كه در ولادت هاى مبارك، در ميلاد خود سيدالشهداء(ع)، وقتى مراسم جشن برگزار مىشود، مدح ها خوانده مىشود و مردم از طريق آن ها شور و نشاطى مىيابند. سؤال سوم اين است كه چرا براى تحريك احساسات از مراسم شاد استفاده نمىكنيد؟ چرا بايد گريه كرد؟ چرا بايد به خود زد؟ چرا بايد زنجير بزنيم؟ بياييم به جاى اين كارها جشن بگيريم، نُقل و نبات پخش كنيم، شيرينى بدهيم، مدح و سرود بخوانيم، تا احساسات مردم تحريك شود.

جواب اين است كه احساسات و عواطف انواع مختلفى دارد. تحريك هر نوع احساسات و عواطف، بايد با حادثه مربوط متناسب باشد. حادثه اى كه بزرگ ترين نقش را در تاريخ اسلام ايفا كرد، حادثه شهادت ابى عبد الله بود. او بود كه مسير تاريخ اسلام را عوض كرد. او بود كه درسى براى حركت، براى نهضت، براى مقاومت و براى استقامت تا روز قيامت به انسان ها داد. براى آن كه آن خاطره تجديد شود، فقط مجلس جشن و شادى كافى نيست. بايد كارى متناسب با آن حادثه انجام داد. يعنى بايد كارى كرد كه حزن مردم برانگيخته شود، اشك از ديده ها جارى شود، شور و عشق در دل ها پديد آيد. و در اين حادثه چيزى كه مىتواند چنين نقشى را بيافريند، همين مراسم عزادارى و گريستن و گرياندن ديگران است; در حالى كه خنديدن و شادى كردن هيچ وقت نمىتواند اين نقش را ايفا كند. خنديدن هيچ وقت آدم را شهادت طلب نمىكند. هيچ وقت انسان را به شلمچه نمىكشاند. هيچ وقت نمىتوانست سختىها و مصيبت هاى هشت سال جنگ را بر اين مردم هموار كند. اين قبيل مسائل عشق ديگرى مىخواهد كه از سوز و اشك و شور پديد مىآيد. راه آن هم همين عزادارى ها است. اين سؤال سوم كه چرا ما بايد براى زنده نگه داشتن خاطره سيدالشهداء(عليه السلام) عزادارى و گريه كنيم.

چرا بايد دشمنان امام حسين(عليه السلام) را لعن كرد؟

به دنبال اين سؤال ممكن است سؤال ديگرى پديد آيد كه اين روزها بيش تر مطرح شده است. اغلب، اين پرسش را منافقان مطرح مىكنند، البته منافقانِ مدرن! آن ها مىگويند كه بسيار خوب، ما تا اين جا قبول كرديم كه تاريخ امام حسين(ع) تاريخ مؤثر و حركت آفرينى بوده است. همچنين دريافتيم كه بايد آن را عميقاً به خاطر داشت، و به ياد امام حسين(ع)عزادارى كرد; تا اين جا را قبول داريم. اما شما در اين عزادارىهاى خود كار ديگرى هم مىكنيد. علاوه بر اين كه از امام حسين(ع)به نيكى ياد مىكنيد، و بر شهادت او گريه مىكنيد، بر دشمنان امام حسين(ع) هم لعن مىفرستيد. اين كار براى چيست و چرا دشمنان ابى عبد الله را لعن مىكنيد؟ اين كار نوعى خشونت و بدبينى است. اين يك نوع احساسات منفى است و با منش «انسانِ مدرن» نمىسازد. هنگامى كه احساسات شما تحريك مىشود، برويد گريه و عزادارى كنيد. اما چرا دشمنان را لعن مىكنيد؟ چرا مىگوييد «أَتَقَرَّبُ اِلى اللّهِ بِالْبَرائَةِ مِنْ اَعْدائِك»،[1]من با تبرّى از دشمنان تو، به خدا تقرب مىجويم. چرا مقيد هستيد همواره در زيارت عاشورا صد مرتبه دشمنان امام حسين(ع)را لعن كنيد؟ بياييد فقط همان صد مرتبه سلام را بخوانيد. چرا بايد اين همه لعن بگوييد و مردم را نسبت به ديگران بدبين كنيد و يا نسبت به ديگران احساسات منفى ايجاد كنيد؟ امروز زمانى است كه بايد با همه مردم با خوشى و شادى و لبخند رفتار كرد. امروز بايد دم از زندگى زد، دم از شادى زد، دم از صلح و آشتى زد. اين روحيه لعن و تبرى و پشت كردن به ديگران خشونت هايى است كه به هزار و چهار صد سال پيش، يعنى زمانى كه امام حسين(عليه السلام) را كشتند برمىگردد و با آن زمان مناسبت دارد. اما امروز ديگر جامعه و مردم اين كارها را نمىپسندند. بياييد به جاى اين ها راه آشتى را پيش بگيريد، به روى دشمنان هم لبخند بزنيد، به آن ها هم محبت كنيد. مگر اسلام دين محبت، دين رأفت و رحمت نيست؟ اين چه كارى است كه شما دائماً لعن و بدگويى مىكنيد؟

اگر كسانى واقعاً از روى جهل اين سوال را مطرح كنند، جواب دادن به آن ها مشكل نيست. اما احتمال قوى مىدهيم كه بسيارى از كسانى كه اين گونه سخن مىگويند، انديشه هاى ديگرى، و اغراض خاصى در سر دارند. احتمال دارد آن ها از سياست هاى ديگرى پيروى كنند، و يا نقشه هايى را كه ديگران كشيده اند اجرا كنند. البته ما فرض را بر اين مىگذاريم كه اين سؤال عاقلانه و عالمانه اى است كه جواب آن هم بايد عالمانه باشد. صرف نظر از ارزش گذارى در مورد طرح اين گونه سؤال ها، فرض كنيد اگر نوجوانى از ما سؤال كرد كه چرا بايد قاتلان ابى عبد الله را لعن كرد؟ به جاى لعن هايى كه در زيارت عاشورا مىخوانيد صد مرتبه ديگر هم باز بر امام حسين(ع) سلام بفرستيد. مگر سلام كردن براى سيدالشهداء(ع)ثواب ندارد؟ به جاى آن صد مرتبه لعن، صد مرتبه سلام بفرستيد، چه عيبى دارد؟ اين همه لعن و بدگويى، فحش، ناسزا و اظهار برائت چه لزومى دارد؟

جواب علمى چنين سؤالى اين است كه همان گونه كه سرشت انسان فقط از شناخت ساخته نشده است، تنها از احساسات و عواطف مثبت هم ساخته نشده است. آدميزاد موجودى است كه هم احساس مثبت و هم احساس منفى دارد. هم عواطف مثبت و هم عواطف منفى دارد. همان گونه كه شادى در وجود ما هست، غم هم هست. خدا ما را اين گونه آفريده است. هيچ انسانى نمىتواند بى غم و يا بى شادى زندگى كند. همچنان كه خدا استعداد خنديدن به ما داده استعداد گريه كردن هم به ما عطا فرموده است. در جاى خودش بايد خنديد و به جاى خود هم بايد گريست. تعطيل كردن بخشى از وجودمان، به اين معنى است كه از داده هاى خدا در راه آنچه آفريده شده استفاده نكنيم. دليل اين كه خدا در ما گريه را قرار داده، اين است كه در مواردى بايد گريه كرد. البته مورد آن را بايد پيدا كنيم، و الا استعداد گريه در وجود ما لغو خواهد بود. خدا چرا در انسان اين احساس را قرار داده است كه به واسطه آن، حزن و اندوه پيدا مىكند و اشك از ديدگانش جارى مىشود؟ معلوم مىشود گريه كردن نيز در زندگى انسان جاى خود را دارد. گريه براى خدا، به انگيزه خوف از عذاب يا شوق به لقاى الهى و شوق به لقاى محبوب در تكامل انسان نقش دارد. انسان در اثر دلسوزى نسبت به محبوب مصيبت ديده خود، رقت پيدا مىكند; اين طبيعت انسان است كه در مواردى بايد رقت قلب پيدا كند و در اثر آن گريه سر دهد.

خداوند در ما محبت را آفريده است تا نسبت به كسانى كه به ما خدمت مىكنند، نسبت به كسانى كه كمالى دارند، خواه كمال جسمانى، يا كمال عقلانى يا روانى و يا عاطفى، به ابراز علاقه و محبت بپردازيم. هنگامى كه انسان احساس مىكند در جايى كمالى و يا صاحب كمالى يافت مىشود، نسبت به آن كمال و صاحب كمال محبت پيدا مىكند. علاوه بر آن در وجود انسان نقطه مقابل محبت به نام بُغض و دشمنى قرار داده شده است. همان گونه كه فطرت انسان بر اين است كه كسى را كه به او خدمت مىكند دوست بدارد، فطرتش نيز بر اين است كه كسى را كه به او ضرر مىزند دشمن بدارد. البته ضررهاى مادىِ دنيوى براى مؤمن اهميتى ندارد. چون اصل دنيا براى او ارزشى ندارد. اما دشمنى كه دين را از انسان بگيرد، دشمنى كه سعادت ابدى را از انسان بگيرد، آيا قابل اغماض است؟ قرآن مىفرمايد: «انَّ الشَّيْطانَ لَكُمْ عَدُّوٌ فَاتَّخِذُوهُ عَدُّواً»[2] شيطان دشمن شما است، شما هم بايد با او دشمنى كنيد. با شيطان ديگر نمىشود لبخند زد و كنار آمد. وگرنه انسان هم مىشود شيطان. اگر بايد با اولياى خدا دوستى كرد، با دشمنان خدا هم بايد دشمنى كرد. اين فطرت انسانى است و عامل تكامل و سعادت انسانى است. اگر «دشمنى» با دشمنان خدا نباشد، به تدريج رفته رفته رفتار انسان با آن ها دوستانه مىشود، و در اثر معاشرت، رفتار آن ها را مىپذيرد و حرف هايشان را قبول مىكند. كم كم شيطان ديگرى مثل آن ها مىشود. مىگوييد نه! ببينيد قرآن چه مىفرمايد: «وَ اِذا رَأَيْتَ الَّذينَ يَخُوضُونَ فى آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُم»،[3] چنانچه ببينى كسانى نسبت به دين بدگويى و اهانت مىكنند، با سستى و با زبان مسخره و استهزا سخن مىگويند، به آن ها نزديك نشو. هر چه گفتند، گوش نده. و در جاى ديگر مىفرمايد: «وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فى الْكتابِ أَنْ اِذا سَمِعْتُمْ آياتِ اللّهِ يُكْفَرُ بِها وَيُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدوا مَعَهُمْ حتّى يخوضوا فى حديث غَيْرهِ» بعد مىفرمايد اگر كسانى اين نصيحت را گوش نكردند، بايد بدانند كه عاقبت به آن ها ملحق خواهند شد. «اِنَّ اللّهَ جامِعُ الْكافِرينَ وَ الْمُنافِقينَ فى جَهَنَّمَ جَميعاً»[4] سرانجامِ كسانى كه نسبت به استهزاكنندگانِ دين محبت مىورزند و به آن ها روى خوش نشان مىدهند اين است كه تدريجاً حرف هاى استهزاكنندگان بر آن ها اثر مىگذارد. وقتى حرفهايشان اثر كرد، در دل هايشان شك به وجود مىآيد. و اگر شك ايجاد شد، اظهار ايمان كردن نفاق مىشود. انسان وقتى در دل ايمان ندارد اما در ظاهر بگويد من مسلمانم، اين عين نفاق است. قرآن مىفرمايد: «اِنَّ اللّهَ جامِعُ الْكافِرينَ وَ الْمُنافِقينَ فى جَهَنَّمَ جَميعاً» چنين كسانى كه در دنيا به واسطه اثر همنشينى با كافران منافق مىشوند، در آخرت داخل جهنم با ايشان هم نشين خواهند بود.

به عبارت ديگر، دشمنى با دشمنان، سيستمى دفاعى در مقابل ضررها و خطرها ايجاد مىكند. بدن انسان همان گونه كه عامل جاذبه اى دارد كه مواد مفيد را جذب مىكند، يك سيستم دفاعى نيز دارد كه سموم و ميكرب ها را دفع مىكند، سيستمى كه با ميكرب مبارزه مىكند و آن ها را مىكشد. كار گلبول هاى سفيد همين است. اگر سيستم دفاعى بدن ضعيف شد، ميكرب ها رشد مىكنند. رشد ميكرب ها به بيمارى انسان منجر مىشود و انسان بيمار ممكن است با مرگ رو به رو شود. اگر بگوييم ورود ميكروب به بدن ايرادى ندارد! به ميكرب خوش آمد گفته و بگوييم مهمان هستيد! احترامتان واجب است! آيا در اين صورت بدن سالم مىماند؟ بايد ميكرب را از بين برد. اين سنت الهى است. اين تدبير و حكمت الهى است كه براى هر موجود زنده اى دو سيستم در نظر گرفته است، يك سيستم براى جذب و ديگرى سيستم دفع. همان طور كه جذب مواد مورد نياز، براى رشد هر موجود زنده اى لازم است، دفع سموم و مواد مضر از بدن هم لازم است. اگر انسان سموم را دفع نكند، نمىتواند به حيات خود ادامه دهد.

موجودات زنده قوه دافعه دارند. اين قوه دافعه به خصوص در حيوانات و انسان همين نقش را ايفا مىكند. چيزهايى كه براى بدن مضر است بايد بيرون ريخت. دستگاه هايى در بدن وجود دارند نظير كليه، مثانه، و... كه اين كار را به طور عادى انجام مىدهند. گاهى هم وقتى ميكروب هاى خارجى حملهور مىشوند، بايد گلبول هاى سفيد فعال شوند و با آن ها بجنگند تا آن ها را كشته و از بدن بيرون بريزند. در روح انسان نيز بايد چنين استعدادى وجود داشته باشد. بايد يك عامل جاذبه روانى داشته باشيم تا از كسانى كه براى ما مفيد هستند خوشمان بيايد، دوستشان بداريم، به آن ها نزديك شويم، از آنان علم، كمال، ادب، معرفت و اخلاق فرا بگيريم. چرا انسان بايد افراد و امور پسنديده را دوست دارد؟ براى اين كه وقتى به آن ها نزديك مىشود از آن ها استفاده مىكند. نسبت به خوبانى كه منشأ كمال هستند، و در پيشرفت جامعه مؤثر هستند بايد ابراز دوستى كرد، و در مقابل، بايد عملاً با كسانى كه براى سرنوشت جامعه مضر هستند دشمنى كرد: «قَدْ كانَتْ لَكُمْ اُسْوُةٌ حَسَنَةٌ فى اِبْراهيمَ وَ الَّذينَ مَعَهُ اِذْ قالُوا لِقَوْمِهِمْ اِنّا بُرَئاءُ مِنْكُمْ وَ مِمّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّهِ، كَفَرْنا بِكُمْ وَ بَدا بَيْنَنا وَ بَيْنَكُم الْعَداوَةُ وَ الْبَغْضاءُ اَبَداً حَتّى تُؤْمِنُوا بِاللّه وَحْدَهُ»[5] قرآن مىفرمايد شما بايد به حضرت ابراهيم(عليه السلام) و ياران او تأسى كنيد. مىدانيد كه حضرت ابراهيم(ع)در فرهنگ اسلامى جايگاه بسيار رفيعى دارد. پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله)هم مىفرمود من تابع ابراهيم هستم. اسلام هم نامى است كه حضرت ابراهيم(ع) به اين دين و آيين داد: «هُوَ سَمّاكُم الْمُسْلِمينَ مِنْ قِبْل»[6] خداوند مىفرمايد شما بايد به ابراهيم(ع)تأسى كنيد. كار ابراهيم(ع) چه بود؟ ابراهيم(ع) و يارانش به بت پرستانى كه با آن ها دشمنى مىكردند و ايشان را از شهر و ديار خود بيرون راندند گفتند: «اِنّا بُرَئاءٌ مِنْكُمْ » ما از شما بيزاريم. اعلان برائت كردند. بعد به اين هم اكتفا نمىكند. مىفرمايد بين ما و شما تا روز قيامت دشمنى و كينه برقرار است، مگر اين كه دست از خيانتكارى خود برداريد.

اين كه ما نسبت به دشمنان اسلام و شيطان بزرگ اين قدر كينه داريم و اجازه نمىدهيم شعار «مرگ بر آمريكا» حذف شود، تأسى به حضرت ابراهيم(عليه السلام) است. قرآن مىفرمايد شما بايد از ابراهيم(ع)ياد بگيريد و صريحاً بگوييد مرگ بر دشمن اسلام، و عداوت و دشمنى خود را نسبت به دشمنان دين اعلام كنيد. همه موارد، جاى لبخند نيست. در بعضى موارد بايد عبوس بود، بايد اخم كرد، بايد صريحاً گفت ما دشمن شماييم، ما آشتى نمىكنيم، مگر دست از خيانت برداريد. اين دستور قرآن است. سابقاً مىگفتند فروع دين ده تا است. بعد از «امر به معروف» و «نهى از منكر» دو فرع «تولّي» و «تبرّي» را نيز جزء فروع دين به حساب مىآوردند. يعنى از جمله واجباتى كه همه مسلمان ها بايد توجه داشته باشند و به آن ها عمل كنند، اين است كه بايد دوستان خدا را دوست بدارند و با دشمنان خدا نيز دشمنى كنند. تنها دوستى دوستان خدا كافى نيست; اگر دشمنى با دشمنان خدا نباشد، دوستى دوستان هم از بين خواهد رفت. اگر سيستم دفاعى بدن نباشد، آن سيستم جذب هم، نابود خواهد شد. آنچه مهم است اين است كه ما جاى جذب و دفع را درست بشناسيم. گاهى متأسفانه امور مشتبه مىشود. در موردى كه بايد جذب كنيم عملاً به دفع مىپردازيم. كسى كه از روى نادانى سخنى به اشتباه و خطا گفته و لغزشى براى او پيش آمده و بعد هم پشيمان گرديده است، و يا اگر براى او توضيح دهيم، از روى انصاف قبول خواهد كرد، نسبت به چنين كسى نبايد دشمنى كرد. صِرف اين كه كسى مرتكب گناهى شد، نبايد او را از جامعه طرد كرد، بلكه بايد در صدد اصلاح او برآييم. او بيمارى است كه بايد به پرستارىاش پرداخت. در اين مورد جاى اظهار دشمنى نيست. مگر كسى كه تعمد داشته باشد و علناً گناه را در جامعه رواج دهد. اين ديگر خيانت است، تعمد و خباثت و پليدى است. بايد با چنين شخصى دشمنى كرد. اما اگر كسى اشتباهاً مرتكب گناهى شده است، بايد با مهربانى با او رفتار كرد. نبايد آبروى او را ريخت، بلكه بايد در اصلاح او سعى كرد. او مشكل دارد و بايد مشكلش را حل كرد.

اما در مورد دشمنان غدّار، كينه توز و قسم خورده، خداوند مىفرمايد: «وَ لَنْ تَرْضى عَنْكَ الْيَهُودُ وَ لا النَّصارى حَتّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُم»[7]، تا دست از انقلابتان بر نداريد، آمريكا از شما راضى نخواهد شد. هر روز لازم است تأمل كنيم كه آشتى با چنين كسانى يعنى چه؟ لبخند به روى آنان يعنى چه؟ بايد با نهايت غضب، خشونت، تندى و عبوسى با اين ها بر خورد كرد. بايد مرگ را بر سر اين ها باريد، چون آنان جز به مرگ ما راضى نيستند، نه تنها به مرگ بدن ما، بلكه تنها به مرگ روح ما، به مرگ دين ما راضى مىشوند.

حاصل سخن اين كه، بزرگداشت مراسم سيدالشهداء(عليه السلام)بازسازى حيات حسينى است، تا از آن حيات به نحو احسن استفاده شود نبايد به بحث هاى علمى اكتفا شود. چون انسان به برانگيخته شدن عواطف و احساسات احتياج دارد. نبايد به عواطف مثبت، به شادى، به خنده، بسنده كرد، زيرا زنده نگه داشتن خاطره سيدالشهداء(ع) و مظلوميت او از راه احساسات شور انگيز حزن و گريه و سوگوارى امكان دارد. و بالاخره همراه با آن همه درود و سلام و عرض ارادت به خاك پاى حسينى و به خاك قبر حسينى، بايد بر دشمن حسين(ع) و دشمن اسلام و دشمنان خدا لعن و نفرين كرد. تنها سلام و درود مشكل را حل نمىكند. ما نمىتوانيم از بركات حسينى استفاده كنيم، مگر اين كه اول دشمنان او را لعن كنيم، بعد بر او سلام بفرستيم، قرآن هم اول مىفرمايد: «أَشِدّاءُ عَلَى الْكُفّار»،[8] بعد مىفرمايد: «رُحَماءُ بَيْنَهُم».[9]پس در كنار سلام، بايد لعن هم باشد. در كنار ولايت، تبرّى و اظهار دشمنى نسبت به دشمنان اسلام نيز بايد باشد. اگر اين گونه شديم، حسينى هستيم; وگرنه بى جهت خودمان را به حسين(ع) نسبت ندهيم.

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. زيارت عاشورا.

[2]. فاطر، 6.

[3]. انعام، 68.

[4]. نساء، 140.

[5]. ممتحنه، 4.

[6]. حج، 78.

[7]. بقره، 120

[8]. فتح، 29.

[9]. همان.

گستردگى، اهميت و تأثير عزادارى براى سيدالشهداء(عليه السلام)

اين عزادارىها مخصوص شهر و كشور ما نيست. شايد بسيارى از مردم گمان كنند كه اين گونه عزادارىها مخصوص شهرهايى همچون قم و مشهد يا ساير شهرهاى ايران است; اما من به شما عرض كنم كه در دورترين نقطه هاى جهان در ايام محرم و صفر و به خصوص روز عاشورا شبيه همين مراسمى كه شما در شهر خودتان داريد برنامه هايى برگزار مىشود. در نيويورك كه يكى از بزرگ ترين شهرهاى دنيا است، در روز عاشورا از طرف شيعيان پاكستانى، ايرانى، عراقى، لبنانى و بعضى از كشورهاى ديگر، دسته سينه زنى راه مىافتد به طورى كه توجه همه مردم را به خود جلب مىكند. بزرگ ترين خيابان اين شهر، پر از جمعيت مىشود به گونه اى كه رفت و آمد را مشكل مىسازد.

علاوه بر شيعيان، در بسيارى از كشورهاى سنى نشين هم در ايام عاشورا چنين مراسمى از سوى اهل سنت برگزار مىشود; يا اگر شيعيان جلساتى تشكيل مىدهند، برادران اهل تسنن، خود را موظف مىدانند كه در اين مراسم شركت كنند. بسيارى از برادران اهل تسنن ما در شبه قاره هند، هم در هندوستان كه تعداد مسلمانان آن، دو برابر جمعيت كل ايران است و هم در بنگلادش و پاكستان، به عنوان اداى اجر رسالت، بر خود واجب مىدانند كه در مراسم عزادارى سيدالشهداء(عليه السلام)شركت كنند. چون در قرآن آمده است: «قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً اِلاّ الْمَوَّدَةَ فى الْقُرْبى».[1] بر همين اساس، ايشان نيز اظهار مودت به اهل بيت(عليهم السلام) را اجر رسالت مىدانند و اداى آن را بر خود واجب مىشمارند. به اين دليل وقتى عزادارى سيدالشهداء(ع) برپا مىشود، آن ها هم براى اظهار محبت و علاقه به اهل بيت(عليهم السلام) و اداى اين دِينى كه به عهده خود مىدانند شركت مىكنند; بلكه حتى بت پرستانى كه به شريعت اسلام معتقد نيستند، به لحاظ بركاتى كه از عزادارى سيدالشهداء(ع)ديده اند مراسم عزادارى برپا مىكنند و نذورات فراوانى براى برگزارى مراسم سيدالشهداء(ع)دارند. اين ها مواردى است كه در تمام دنيا ديده مىشود و كفار هم مىدانند كه چنين مسائلى وجود دارد. شما هيچ حادثه اى را در عالم نمىتوانيد نشان دهيد كه چنين تأثيرى داشته باشد و ملت هاى مختلف را تحت تأثير قرار داده باشد.

از نظر طول اثر، بيش از سيزده قرن است كه طراوت و تازگى خود را حفظ كرده و گويى اين جريان ديروز واقع شده است و مردم همچنان با سوز و گداز مىگريند و بر سر و سينه مىزنند. شايد بعضى از مراسم عزادارى وجود داشته باشد كه از جهت قدمت سابقه بيش ترى داشته باشد. نمونه اى كه مىتوان به آن اشاره كرد، عزادارىاى است كه مسيحيان براى به دارزدن حضرت عيسى(عليه السلام) انجام مىدهند. سالگرد به دار كشيده شدن حضرت عيسى ـ على نبينا و آله و عليه السلام ـ در همين ايام بهار است. البته ما معتقديم كه چنين اتفاقى واقع نشده است. قرآن مىفرمايد: «وَ ما قَتَلُوهُ وَ ما صَلَبُوهُ وَ لكِنْ شُبِّهَ لَهُم».[2] اما آن ها معتقدند كه حضرت عيسى(ع)را به دار كشيدند و ايشان را دفن كردند و بعد از سه روز، ايشان از قبر بيرون آمد و به آسمان رفت. لذا براى سالگرد به دار كشيده شدن حضرت عيسى(عليه السلام)مراسم عزادارى برپا مىكنند. بنده يك سال در واتيكان بودم كه مصادف بود با شب هايى كه شب عزادارى حضرت مسيح(ع)بود. اين مراسم در كليساى بزرگ رُم، در كليساى سن پيتر با حضور خود پاپ برگزار مىشد و برنامه به گونه اى پيش آمد كه ما هم در آن شركت كرديم. بديهى است مراسمى كه در آن، پاپ كه شخصيت جهانى عظيمى دارد شركت مىكند و از اطراف دنيا براى ديدن آن جمع مىشوند و در كليسايى كه بزرگ ترين كليساى عالم است برپا مىگردد، مراسمى با شكوه خواهد بود. در اين مراسم لباس مشكى مىپوشند، شمع روشن مىكنند و سرودهاى مذهبى شبيه نوحه اى كه ما مىخوانيم، به صورت آرام مىخوانند. چنين مراسمى را برگزار مىكنند، اما تمام اين مراسم به اندازه مجلس ترحيم يكى از علماى ما شور ندارد. از آن جا كه از ميلاد حضرت مسيح(ع) دو هزار سال مىگذرد، مىتوانيم بگوييم سابقه برگزارى اين مراسم عزادارى به حدود دو هزار سال مىرسد و اين مراسم همچنان برگزار مىشود و مورد احترام است. اما به همين صورت كم رنگ و خيلى عادى برگزار مىگردد. اگر شما اين مراسم را با يكى از مجالس عزادارى كه در قم يا تهران برگزار مىشود مقايسه كنيد، آن وقت خواهيد ديد كه چه قدر تفاوت راه است ميان آن ارادتى كه مسلمانان ـ به خصوص شيعيان ـ از عمق جان اظهار مىكنند، با آنچه در بزرگ ترين اديان جهان و با آن تشكيلات، براى حضرت مسيح(ع)برگزار مىشود. به هر حال شما بهتر مىدانيد و خودتان لمس مىكنيد كه كيفيت آن با هيچ مراسمى قابل مقايسه نيست.

به اين مطالب، فداكارىهايى را كه شيعيان در طول تاريخ كرده اند اضافه كنيد. اين فداكارىها براى اين بوده است كه بتوانند اين مراسم را برگزار كنند و بتوانند به زيارت قبر سيدالشهداء(ع)نايل شوند. هميشه برگزارى اين گونه مراسم و زيارت قبر آن حضرت(ع) به اين راحتى نبوده است. البته الان هم خيلى راحت نيست; ولى زمانى بود كه اگر كسى مىخواست براى زيارت قبر سيدالشهداء(ع)برود، بايد جان خود را كف دست بگيرد. مأموران دولت عباسى، به خصوص در زمان متوكل، آنچنان سخت گيرى مىكردند كه كسى جرأت نكند به نزديك حرم حسينى برسد. و بالاخره قبر سيدالشهداء(عليه السلام) را خراب كردند، بر آن آب بستند و زمينش را شخم زدند، براى اين كه به كلى آثار اين قبر محو شود. ولى شيعيان براى آن كه بتوانند حتى قبر سيدالشهداء را زيارت كنند(ع)، حاضر شدند دست بدهند، پا بدهند، جان بدهند، اما بروند و از نزديك سلام بدهند. چنين چيزى قطعاً در تاريخ بشر نمونه ندارد. اگر از هر جهت ديگر بگوييم شباهتى با ساير حوادث دارد، از اين جهت شباهتى با هيچ حادثه اى ندارد. هيچ واقعه اى را نمىشود با اين واقعه مقايسه كرد.

البته اين حادثه اتفاقى نيست; درست است كه خداى متعال در قلب مؤمنان عشقى براى سيدالشهداء(ع) قرار داده است و در اين مورد يك عامل غيبى وجود دارد، اما كارهاى الهى معمولاً بدون اسباب ظاهرى نيست; اين كه گاهى بدون اسباب ظاهرى كارى انجام مىگيرد، استثناء است. تصادفى نبوده كه شيعيان اين طور علاقه مند شدند. حتى اهل تسنن و حتى بت پرستان هم بركات و آثارى از اين كار ديده اند. ولى شايد مهم تر از همه، توصيه هايى بوده است كه پيشاپيش از طرف خود پيغمبر اكرم و از طرف ائمه و اهل بيت(عليهم السلام)،بر زيارت، بزرگداشت و عزادارى، گريستن و برپا كردن مراسم ماتم صادر و بر آنها تأكيد شده است. تأكيدهاى عجيب، كه يك سلام دادن براى سيدالشهداء(ع)ثواب حج و عمره دارد. سلامى كه از حضور قلب و از صدق دل انجام بگيرد مىتواند ثواب حج مستحب داشته باشد. آن قدر ثواب در فضيلت زيارت سيدالشهداء(ع)وارد شده است كه كتاب ها از اين قبيل مطالب پر شده است. رفتارى را كه خود ائمه اطهار(عليهم السلام)در بزرگداشت اين مراسم داشته اند مورد توجه قرار دهيد. مثلاً به كسانى كه مرثيه مىگفتند و شعر مىسرودند، صله هاى فراوان مىدادند و از آن ها بسيار تمجيد مىكردند و به آنان احترام مىگذاشتند. در ايام عزادارى در بيوت خود مراسم عزادارى تشكيل مىدادند، شاعرى را دعوت مىكردند، مىآمد مرثيه مىخواند. هم سفارش هاى زبانى و هم سيره عملى و هم ذكر آن همه ثواب ها براى زيارت و بزرگداشت عزادارى و بالاخره آن عشقى كه خدا در دل هاى پاك مؤمنان قرار داده، اين حادثه را به صورت حادثه منحصر به فردى در تاريخ بشر درآورده است.

خوب، اين ها چه اثرى در زندگى انسان ها داشته است؟ ما معتقديم كه مقام پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) از ائمه اطهار(ع) بالاتر است. چرا براى وفات پيغمبراكرم(ص) اين گونه عزادارى نمىكنيم؟ چرا با اين كه مقام پيغمبر اكرم(ص) از همه ائمه اطهار(ع) بالاتر است، اين همه سفارش براى زيارت و برپا كردن مراسم عزادارى آن حضرت نشده است؟ ما دوازده امام معصوم داريم، اگر بنا بر تفضيل مقام ائمه باشد، بر اساس آنچه خود ايشان فرموده اند مقام اميرالمؤمنين(عليه السلام)از همه بالاتر است. درست است كه ما براى شهادت اميرالمؤمنين(ع) هم خيلى عزادارى مىكنيم، اما نسبت به سيدالشهداء(ع) قابل مقايسه نيست. مصيبت حسين(ع) چه خصوصيتى دارد كه اين چنين براى او اهميت قائل شده اند و اين همه سفارش كرده اند؟ بگذريم از رواياتى كه مىفرمايد از زمان حضرت آدم(عليه السلام)، ذكر حسين(ع) و گريه كردن بر مصيبت حسين(ع) بوده است. رواياتى هست كه همه انبيا و اوليا و فرشتگان آسمان براى سيدالشهداء(ع) گريه كرده اند. اين ويژگى كه پيغمبر اكرم(ص) در مورد آن بزرگوار فرمود: «حُسَيْنُ مِنّى وَ أَنَا مِنْ حُسَيْن»[3] براى چيست؟ خوب، معناى «حسين منى» روشن است; اما «انا من حسين» خيلى مهم است. يا عبارت معروفى كه معمولاً در حسينيه ها مىنويسند كه از اين روايت گرفته شده است: «اِنَّ الْحُسَيْنَ ابنِ عَلى فى السَّماءِ أَكْبَرُ مِنْهُ فى الاَْرْضِ فَاِنَّهُ لَمَكْتُوبٌ عَنْ يَمينِ عَرْشِ اللّهِ مِصْباحُ هُدىً وَ سَفينَةُ نَجاة»[4] حسين چراغ هدايت و كشتى نجات است. خوب، همه امامان ما(عليهم السلام) چراغ هدايت بوده اند، همه آنان كشتى نجات هستند. در زيارت جامعه مىخوانيم كه همه شما كشتى نجات هستيد، هر كس به شما تمسك بجويد، نجات مىيابد، و هر كس از شما دور و عقب بماند، هلاك مىشود. همه اهل بيت(عليهم السلام) همين گونه اند.پس حسين(ع) چه خصوصيتى دارد؟

بدون شك شخصيت سيدالشهداء(ع) و شرايطى كه به تقدير الهى براى زندگى ايشان پيش آمد، يك ويژگى به زندگى آن حضرت(ع) و به خصوص شهادت او بخشيد كه اين بركات مىتواند از آن ناشى شود. همين طور ما معتقديم همه ائمه اطهار(عليهم السلام)نور واحد هستند; هر امام ديگرى هم به جاى امام حسين(ع) بود، بايد همين برنامه را اجرا مىكرد. اگر اختلافى در رفتار ائمه(عليهم السلام)ديده مىشود، به لحاظ شرايط اجتماعى زمان ايشان بوده است. مثلاً امام حسن(ع) اول جنگيد و بعد صلح كرد. اين كه معروف است كه امام حسن(ع) در مقايسه با سيدالشهداء(ع) سمبل صلح بود، بدان معنا نيست كه دو نوع سليقه و دو قرائت از اسلام داشته اند، قرائتى صلح طلبانه و قرائت ديگرى خشونت آميز; خير، ما معتقديم اگر امام حسين(ع) هم در موقعيت امام حسن(ع) بود، مىبايست همانند امام حسن(ع) رفتار كند و اگر امام حسن(ع) در شرايط امام حسين(ع) بود، بايد همان رفتار امام حسين(ع) را انجام مىداد، و ساير ائمه(عليهم السلام)نيز به همين شكل. اختلاف در روش ها و رفتارها به خاطر شرايط اجتماعى خاصى بوده كه اين وظايف را ايجاب مىكرده است. پس اين شرايط خاص است كه براى ابى عبد الله پيش آمد و زمينه اى را فراهم كرد كه نقشى را در تاريخ بشر و راهنمايى انسان ها ايفا كند كه براى هيچ فرد ديگرى ميسّر نشد. اين شرايط بود كه چنين رفتارى را تعيين كرد; يا به زبان دينى اين تقدير الهى بود، خواست خدا بود. چون شرايط اجتماعى هم به دست خداست، همه چيز به اراده لا يزال الهى منتهى مىشود. اين دو مطلب، دو روى يك سكه است; خواه بگوييم خدا اين ويژگى را به امام حسين(ع) بخشيد، و يا بگوييم شرايط زندگى ابى عبد الله اين خصوصيت ها را اقتضا كرد. چون اين شرايط نيز تابع اراده خدا است و طبق تقدير او انجام مىگيرد.

حال بايد بررسى كنيم كه چگونه سيدالشهداء(ع) اين ويژگى را پيدا كرد كه بتواند اين بركات را داشته باشد و مردم در سايه عزادارى در مصيبت او بتوانند مصالح دنيا و به خصوص مصالح آخرتشان را تأمين كنند; چون براى مؤمن، دنيا مقدمه اى براى تكامل اخروى است و حيات اصلى در آن جا است. اين جا يك دوران جنينى است كه ما مىگذرانيم. حيات حقيقى، پس از مرگ شروع مىشود. «وَ اِنَّ الدّارَ الْآخِرَةِ لَهِىَ الْحَيَوان»،[5] حيات واقعى، پس از اين عالم است. به هر حال، هم مصالح دنيوى و هم مصالح اخروى ما در سايه توسل به سيدالشهداء(ع)، توجه به آن حضرت، عزادارى براى او، گريستن براى او و عرض ارادت به ايشان است. همه شما آن قدر از معجزات و كراماتى كه از اين عزادارىها حاصل شده است شنيده ايد كه من هر چه بگويم زيره به كرمان بردن است; لذا به اين قسمت نمىپردازم. حتى خاك گِلى كه عزاداران سيدالشهداء(عليه السلام) به پيشانى مىماليدند موجب شفاى چشم حضرت آيت الله العظمى بروجردى(ره) شد. اين داستان را همه شنيده ايد كه ايشان به چشم دردى مبتلا بودند كه معالجه نمىشد. تا اين كه در ايام عاشورا در بروجرد دسته اى سينه زن به منزل ايشان آمدند. مرحوم آيت الله بروجردىمقدارى از گِل هايى را كه عزاداران حسينى به سر و صورت ماليده بودند، برداشته و به چشم ماليد و آن چشم درد ايشان معالجه شد و تا آخر عمر هيچ ناراحتى از ناحيه چشم نداشتند و بدون عينك ريزترين خط ها را مىخواندند و اين به بركت گِلى بود كه از سر و پيشانى سينه زنان سيدالشهداء(ع) ريخته بود. از اين گونه كرامات و معجزات الى ماشاءالله وجود دارد. همه شما با يك قطره اشكى كه در اين مراسم مىريزيد، اول نورانيت آن را در خود احساس مىكنيد. حاجت هايى كه از شما برآورده مىشود و نيز بسيارى از آفت ها و مصيبت هايى كه از شما دفع مىشود و نمىدانيد، در مرحله بعد است. نكته اى است كه داخل پرانتز عرض مىكنم كه در دعاها به آن اشاره شده است، و آن اين كه ما غالباً فقط حاجت هايى را كه از خدا مىخواهيم و برآورده مىشود، به حساب مىآوريم; اما نمىدانيم چه مصيبت هايى متوجه ما بوده است و خدا آن مصيبت ها را از ما برداشته است و از آن ها خبر نداريم; در حالى كه به بركت نام سيدالشهداء(ع) ده ها برابر بركاتى كه بر مردم نازل مىشود، آفات و مصيبت هايى از آن ها برداشته مىشود و ما خبر نداريم و آن ها را به حساب نمىآوريم. اگر چنين چيزى باشد، آيا جا ندارد كه مردم اين همه اهتمام به گريه و عزادارى داشته باشند؟

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. شورى، 23.

[2]. نساء، 157.

[3]. بحارالانوار، ج 43، ص 261، باب 12، روايت 1.

[4]. همان، ج 36، ص 204، باب 40، روايت 8.

[5]. عنكبوت، 64.

قداست و تحريف ناپذيرى قيام عاشورا

تا اين جا درباره اهميت و بزرگى اين حادثه و آثارى كه بيش از سيزده قرن در جامعه داشته است توجه داديم و يادآورى كرديم. مطلب ديگرى كه شما از بزرگان و از سروران ما، از مرثيه خوانان و وعاظ شنيده ايد، اين است كه شما اگر هر زمان درباره شخصيت انبيا و اولياى خدا مطالعه بفرماييد، مىبينيد حتى در زمان خودشان ابهام هايى درباره شخصيت، رفتار و گفتارشان وجود داشته است و بعد از وفاتشان چندين برابر بر اين ابهام ها افزوده شده است. خود پيامبر(صلى الله عليه وآله) مثل ساير انبيا، به زشت ترين تهمت ها متهم شدند; گفتند اين شخص عقلش را از دست داده و مجنون است، به حرف او گوش ندهيد! گفتند او سحر مىكند و جادوگر است! به جوان ها سفارش مىكردند كه وقتى مىبينيد آن حضرت مشغول سخن گفتن است انگشت خود را در گوش هايتان بگذاريد يا در گوش خود پنبه فرو كنيد تا صداى او را نشنويد، چون ساحر است و سخن او شما را سحر مىكند. همه اين تهمت ها را به پيغمبر اكرم(ص) مىزدند و خود پيغمبر اكرم(ص) پيش بينى فرمودند كه بعد از وفات من دروغ هاى زيادى به من خواهند بست، نه دشمنانى كه از كفار بودند، بلكه به اصطلاح پيروان خود حضرت و از ميان كسانى كه مىگفتند ما به او ايمان داريم; و چنين هم شد. فرمود: « قَدْ كَثُرتْ عَلَىَّ الْكذابَةُ و سَتَكْثُرُ»،[1] دروغ بستن بر من زياد شده و به زودى بعد از من كسان زيادى به دروغ احاديثى را از قول من نقل مىكنند. بعد معيارى تعيين فرمود براى اين كه با آن تشخيص دهيد كدام حديث راست و كدام دروغ است، و آن اين كه روايت را بر قرآن كريم عرضه كنيد، اگر مخالف قرآن بود بدانيد من نگفته ام. به علاوه، ائمه اطهار(عليهم السلام) به عنوان كارشناسان علوم الهى بارها حديث هاى دروغين نقل شده را پالايش كردند. يك مرتبه در زمان امام رضا(عليه السلام)بود كه روايات نقل شده تصحيح شد و بعداً براساس كتاب عيون اخبار الرضا(ع) نوشته شد; در زمان امام صادق(ع) نيز چنين شرايطى پيش آمد. ابوالخطاب و ديگران دروغ هايى جعل كرده بودند و امام(عليه السلام) آن ها را تصفيه نموده و احاديث صحيح را معرفى كردند. به هر حال، اگر شما در حال حاضر بخواهيد احاديثى را كه قطعاً پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)فرموده اند و همه مسلمانان به عنوان كلام پيامبر(ص) قبول دارند شناسايى كنيد، تعداد اين احاديث خيلى زياد نيست. بعضى در صدد برآمده اند كه آن ها را بشمارند، ولى به هر حال تعداد رواياتى كه قطعاً از خود پيامبر(ص) روايت شده باشد خيلى زياد نيست; اما روايات جعلى الى ماشاءالله است. درباره رواياتى كه به دروغ به پيامبر(ص) نسبت داده شده است كتاب هاى بسيارى از شيعه و سنى نوشته شده است.

مسأله اى كه در زندگى پيامبر(ص) مثل آفتاب روشن بود ـ گرچه ممكن است بعضى آنرا نيز حمل بر تعصب كنند ـ اين حقيقت بود كه از روزى كه پيغمبر اكرم(ص) دعوت خود را علنى كرد، على(عليه السلام)را به عنوان جانشين خود معرفى فرمود. روزى كه گوسفندى ذبح كرد و به دستور قرآن كه فرمود: «أَنْذِرْ عَشيرَتَكَ الاَْقْرَبين»[2] همه عموها، عموزاده ها و اقوام و خويشان را دعوت كرد و فرمود هر كس اول به من ايمان بياورد، او جانشين من خواهد بود. هيچ كس ايمان نياورد به جز نوجوانى ده يا سيزده ساله، يعنى همان اميرالمؤمنين على بن ابىطالب(عليه السلام). بعضى از بزرگان قريش كه حضور داشتند به ابىطالب نگاه كردند و خنديدند، و گفتند طولى نمىكشد كه تو بايد تابع فرزندت شوى. يعنى با تمسخر گفتند چون او جانشين پيغمبر(صلى الله عليه وآله)شد، او رئيس مىشود و تو هم بايد تابع او بشوى.

اين مطلب بارها در طول حيات پيغمبر(ص) به صورت هاى مختلف مورد تأكيد قرار گرفت. پيغمبر اكرم(ص) فرمودند: «أَنْتَ مِنّى بِمَنْزَلَةِ هارُونَ مِنْ مُوسى الاّ أَنَّهُ لا نَبىَّ بَعْدى»;[3] و روايات ديگرى كه مسلمانان شيعه و سنى نقل كرده اند، تا بالاخره هفتاد روز قبل از وفاتشان در غدير و در آن جريانى كه همه مىدانيد، مسلمان ها را در آن آفتاب سوزان جمع كردند، على(ع) را بلند كردند و فرمودند اين است جانشين من: «مَنْ كُنْتُ مَولاهُ فَهذا عَلىٌ مَولاه».[4] بيست سال به صورت هاى مختلف و در آخرين روزهاى زندگيشان هم به اين صورت كه جنبه تاريخى داشت على(ع) را معرفى كردند. مردم تعجب مىكردند كه در گرماى ظهر، پيغمبر اكرم(ص) براى چه آن ها را اين جا جمع كرده است. هفتاد روز از واقعه غدير خم گذشت. پيغمبر اكرم(ص) از دنيا رفتند و همين مسلمان هاى اصحاب بدر و حنين جمع شدند تا براى پيغمبر(ص) جانشين تعيين كنند. بعضى گفتند بايد جانشين حضرت(ص) از مهاجرين باشد; بعضى گفتند بايد از انصار باشد; بعضى گفتند دو تا امير برگزينيم: «مِنّا أَميرٌ وَ مِنْكُمْ أَميرٌ»[5]. آنچه مطرح نشد و دنبال نكردند اين بود كه هفتاد روز قبل، پيغمبر(ص) خودشان چه فرمودند؟ براى چه ما را در غدير جمع كردند و ما را در آن گرما نگاه داشتند و قبل از آن، در طول بيست سال بارها على(ع) را معرفى كرده بودند؟ هم سخنان پيغمبر(صلى الله عليه وآله)و هم رفتار آن حضرت تحريف شد; حتى بعضى از همسرانش به او تهمت ها زدند. سوره تحريم را بخوانيد و بينيد كه قرآن درباره بعضى از همسران پيامبر(ص) با چه لحنى سخن مىگويد.

شب گذشته درباره اميرالمؤمنين(عليه السلام)اشاره كردم و شما بارها شنيده ايد كه على(ع) در تمام عالم با دو چيز شناخته مىشود. هر جا از على(ع) سخنى گفته مىشود، عدالت و عبادت او به ذهن مىآيد. على(ع) از عابدترين و نيز از عادل ترين انسان ها شناخته شده بود. على(ع) در حال بيل زدن در مزرعه هم نماز نافله مىخواند. در هر شبانه روز پانصد يا هزار ركعت نماز مىخواند و همه او را مىشناختند. اما وقتى خبر رسيد كه على(ع) در كوفه، در مسجد به شهادت رسيده است مردم شام گفتند مگر على(ع) هم نماز مىخواند؟ و همين طور ساير ائمه اطهار(عليهم السلام)و بزرگان دين، هر كدام به صورتى مورد تهمت قرار گرفتند. بالاترين حجت بر تمام انسان ها قرآن كريم است. از روزى كه حضرت آدم(عليه السلام)خلق شده است تا پايان زندگى انسان بر روى كره زمين حجتى رساتر، روشن تر و هدايتگرتر از قرآن نخواهد بود. اما همين قرآن را مورد تفسيرهاى غلط قرار داده بودند و حالا هم چنين مىكنند. همه طوايف مسلمين با همه اختلافاتى كه در مذاهبشان دارند به نحوى به آيات قرآن تمسك مىجويند. در مورد يك مسأله، هم آن كسى كه آن را اثبات مىكند و هم آن كه آن را نفى مىكند، به آيه قرآن تمسك مىكنند. چه آن ها كه قائل به جبرند و چه آن ها كه قائل به تفويض، هر دو گروه به آيات قرآن تمسك مىكنند. يعنى قرآن مورد ابهام قرار مىگيرد. اين كه چرا قرآن به گونه اى است كه مىتوان براى آن تفسيرهاى مختلفى كرد، مسأله اى است و به بحث مفصلى احتياج دارد. ولى قطعاً عامل عمدى هم در اين جريانات وجود دارد. يعنى كسانى عمداً مىخواهند قرآن را طبق رأى خودشان تفسير كنند. همه اين كارها از جهل و اشتباه نيست.

اين تحريف هاى معنوى، مسخ شخصيت ها، تهمت و افتراها درباره هر گونه حجت الهى وجود دارد. روشن ترين حجت ها قرآن است و اين ابهام ها در آن هم وجود دارد. بالاترين انبيا و راهنمايان انسان ها، پيامبر اسلام(ص) و پس از ايشان اميرالمؤمنين(ع) بود. اين ابهام ها درباره هر دو بزرگوار وجود داشت. مىدانيد بعد از آن كه بيست و پنج سال از وفات پيامبر(صلى الله عليه وآله)گذشته بود، اولين كسانى كه با اميرالمؤمنين(عليه السلام)بيعت كردند، همان اصحاب نزديك و بعضى از اقوام و خويشان اميرالمؤمنين(ع) بودند، مثل زبير كه پسر عمه پيغمبر(ص) و على(ع) بود. اين ها از اولين كسانى بودند كه با على(ع) بيعت كردند و بعد از چند روز گفتند على(ع) قاتل عثمان است. به بهانه خونخواهى عثمان، با على(ع) جنگ كردند. بسيارى از مردم را به اشتباه انداختند كه عثمان به دست على(ع) كشته شده است، پس بايد با او جنگيد. همان كسانى كه با او بيعت كرده بودند، ابتدا جنگ جمل و بعد هم ساير جنگ ها را به راه انداختند.

امروز وقتى مىخواهيم با برادران اهل تسنن درباره اسلام، يا درباره شخصيت پيامبر(ص) و رفتار و گفتار ايشان صحبت كنيم، ابهام وجود دارد. مثال ساده اى بزنم تا ببينيد چه قدر ابهام مىتواند وجود داشته باشد. پيغمبر اكرم(ص) در طول بيست و سه سال رسالت الهى خود، با مردم محشور بود، مردمىترين پيغمبر و مردمىترين رهبر بود. هميشه در ميان اصحاب خود به گونه اى بود كه وقتى كسى وارد مسجد مىشد معلوم نمىشد كدام پيغمبر(ص) است. تا به اين اندازه مردمى و به قول معروف خاكى بود. هميشه رفتار و كردارش جلوى چشم مردم بود. آيا مردم در طول بيست و سه سال نمىديدند پيامبر(ص) چگونه وضو مىگيرد؟ آيا اين مسأله اى بود كه براى مردم مخفى بماند؟ دست كم ده سال مردم مكه و مدينه ديده بودند كه پيامبر(ص) چگونه وضو مىگيرد، بسيارى از اوقات آب وضوى پيغمبر(ص) را براى تبرك مىبردند. اما بعد از چندى اين مسأله مطرح شد كه هنگام وضو گرفتن آب را چگونه بايد بريزيم؟ مگر مردم وضو گرفتن پيامبر(ص) را نديده بودند؟ اين كه يك امر سرّى نبود، ساده تر از اين امر ديگر چيست؟ كسانى مىخواستند به رفتار پيامبر(ص) اقتدا كنند و به ايشان تأسى داشته باشند، اما عواملى در كار بود كه مىخواست ابهام ايجاد كند و در رأس اين عوامل، شيطان بود. شياطين انس هم كمك مىكردند.

در ميان همه اين حوادث و در ميان همه گفتارها و رفتارهايى كه از انبيا و اوليا سر زده است، چيزى كه قابل تحريف و مسخ نيست و ممكن نيست كه آن را به غلط تفسير كنند اين است كه امام حسين(عليه السلام)براى ترويج دين كشته شد، و در اين راه تمام ياران او نيز شهيد شدند، و حتى طفل شيرخواره او هم به شهادت رسيد. اين تاريخ را كسى نتوانسته است تحريف كند. البته در بعضى از جزئيات اختلاف بوده است. مثل اين كه جمعيتى كه از كوفه آمدند سىهزار نفر بودند يا صد و بيست هزار نفر؟ كم تر بودند يا بيش تر؟ طبيعى است كه به آسانى نمىتوان آمار گرفت. در ساير قضايا هم اين گونه اختلافات وجود دارد. اما اصل اين حادثه و اين كه امام حسين(ع) براى دين خود قيام كرد تا آن جا كه با لب تشنه شهيد شد و تا آن جا كه زن و بچه او را اسير كردند، اين قابل تحريف نيست. نه مىتوان گفت اين كار انجام نپذيرفته است و نه مىتوان گفت كه اين كار براى دنياپرستى بوده است. مگر براى رسيدن به مقام راهى بهتر از اين نبود؟ كسى كه اهل مقام است، وقتى ببيند جانش در خطر است راهى براى صلح پيدا مىكند. شب عاشورا هم به او پيشنهاد كردند، روز عاشورا هم به او پيشنهاد كردند بيا با يزيد بيعت كن تا سالم بمانى. قبول نكرد و فرمود: «هَيْهات مِنّى الذِّلَة»[6]; جريان حرّ و ساير حوادث پيش آمد. به اين مطالب اضافه كنيد آنچه را ما معتقديم و با سندهاى متظافر ثابت شده است و قرائن فراوانى وجود دارد كه امام حسين(ع) مىدانست كشته مىشود. اگر كسى بگويد علم امامت نداشت و الهام خدايى نبود، بنابر حديث هايى كه از خود پيغمبر(صلى الله عليه وآله)رسيده بود مىدانست كه كشته مىشود. در آن بيانى كه خودش فرمود: «كَأَنّى بِأَوْصالى يَتَقَطَّعُها عسْلانُ الْفَلَواتَ بَيْنَ النَواويسَ وَ كَرْبَلا»[7]، گويا مىبينم كه درندگان بيابان، گرگ هاى بيابان بند از بند من جدا مىكنند. و نيز آن خواب هايى كه ديده شد. مانند آنچه در داستان على اكبر(عليه السلام)شنيده ايد. اگر اين ها را ضميمه كنيم، به اين معناست كه امام حسين(ع) مىداند پايان اين جريان كشته شدن است، اما با اين حال، زن و فرزندانش را با خود برد. آيا براى اين بود كه به پول برسد؟ به مقام برسد؟ به شهوات دنيا برسد؟ در بيابان كربلا كدام شهوات انسان تأمين مىشود؟ به هيچ وجه نمىتوان اين حادثه را به گونه اى تفسير كرد كه اين قيام براى دنيا خواهى، براى رياست طلبى و براى قدرت طلبى بود. هيچ چيز جز اين نبود كه براى احياى دين جدّش كشته شد.

البته ممكن است كسانى بگويند حسين(عليه السلام)اشتباه كرد. بعضى از متعصبين و ناصبىهاى منسوب به اسلام هستند كه مىگويند حق نبود كه حسين(ع) اين كار را بكند. اما قبول دارند كه او اين كار را براى احياى دين انجام داد. اين حادثه با همه ويژگىهايش يعنى ويژگىهايى كه در خط دادن به انسان، و در آموختن درس فداكارى مؤثر است، قابل خطا نيست; و در اين كه حجت بر مسلمانان تمام شده باشد و بدانند كه اگر شرايطى مثل شرايط زمان امام حسين(ع) پيش آمد، بايد همان حركت را انجام دهند، قابل تفسير غلط نيست. البته كسى اين گونه شبهه نكند كه فلانى گفته است بايد مردم حادثه عاشورا را تكرار كنند. مىگويم اگر آن شرايط پيش آمد، بايد همان كار امام حسين(ع) را انجام دهيم. به هر حال، ويژگى امام حسين(ع) در اين است كه اين حركت او به هيچ وجه قابل تفسير غلط نبود و چنين ابهامى در اطراف آن به وجود نمىآمد كه براى دنيا پرستى و رياست طلبى اين كار را كرده باشد . اين است كه هر كس به اين حادثه توجه كند، نور هدايت در دلش مىتابد و وجدانش بيدار مىشود، عواطف مذهبى او شكوفا مىشود و احساس مسؤولت در دلش پديد مىآيد. آيا دينى كه سزاوار است شخصيتى مانند حسين(ع) با تمام بستگان و حتى با طفل شيرخواره اش براى آن شهيد شود، من و شما در برابر آن مسؤولت نداريم؟ آيا چنين چيزى ممكن است؟ اين است كه «اِنَّ الْحُسَيْنَ... مِصْباحُ الهُدىً» اين چراغى است برافروخته فراروى انسانيت تا روز قيامت، كه هر كس از هر جا به اين چراغ نگاه كند راه را پيدا مىكند و كسى نمىتواند در آن ابهامى ايجاد كند.

اين يك طرف قضيه است كه ديديم مسلمانان از ابتدا، لااقل از اولين روزهاى شهادت امام حسين(ع) كه حركت توّابين شروع شد تا امروز، همه در بزرگداشت اين قيام اهتمام داشته اند، در گريه كردن، در فداكارى كردن، در عشق بازى كردن با نام حسين(ع). يك ذره خاك كربلا را مىآورند و با چه قداستى احترام مىكنند. اگر روزى به بيمارى صعب العلاجى مبتلا شوند به اندازه دانه عدسى از آن تناول مىكنند تا شفا پيدا كنند. اين يك سوى قضيه است.

طرف ديگر قضيه را هم توجه كنيد. چقدر تلاش شد تا نام حسين(ع) از بين برود. آن ها چه دشمنى با حسين(عليه السلام) داشتند؟ نام حسين(ع) با زندگى آن ها چه مىكرد كه حاضر شدند انسان هايى را بكشند براى اين كه ديگر مردم به زيارت امام حسين(ع) نروند؟ حاضر شدند آب بر قبر حسين(ع) ببندند تا آثارى از قبر حسين(ع) باقى نماند. روى قبر مطهر زراعت كنند، آن را شخم بزنند، بذر بپاشند كه معلوم نشود اين جا كجا بوده است. چرا اين گونه بوده است؟ از اين دشمنىها چه بهره اى نصيبشان مىشد؟ راه دور نرويم; هنوز در بين ما پيرمردها و پيرزن هايى هستند كه آغاز سلطنت آن نابكار را به ياد دارند كه عزادارى را ممنوع كرده بود. وعاظ حق نداشتند لباس روحانيت بپوشند. اجازه نمىدادند از جايى صداى مرثيه خوانى بلند شود و مجلسى به نام امام حسين(ع) تشكيل شود. بنده چهار ـ پنج ساله بودم و يادم هست كه شب از روضه خوان دعوت مىكردند، كت و شلوار مىپوشيد، مىآمد داخل دالان منزل لباس خود را عوض مىكرد، عمامه مىگذاشت و مىآمد در زيرزمين خانه و آرام روضه مىخواند كه مبادا صداى روضه اش به كوچه برسد و مأموران دولتى او را تعقيب كنند. اين چيزى است كه خودم به خاطر دارم.

مگر نام سيدالشهداء(ع) چه مشكلى براى حكومت پهلوى داشت؟ چرا اين قدر دشمنى مىكنند؟ چرا امروز هم به صورت مدرن با نام سيدالشهداء(ع) دشمنى مىكنند؟ اين ها كه به اصطلاحِ خودشان، خود را روشنفكر دينى مىدانند و بهتر است بگوييم بىدينان تاريك فكر! چون نه از دين بهره اى دارند و نه از فكر روشن اثرى، اين دشمنى كه اين ها با نام حسين(ع) مىكنند چه دشمنى است؟ چه اصرارى دارند بر اين كه شهادت امام حسين(ع) قضيه اى عادى و يا عكس العملى در برابر خشونت پيغمبر(صلى الله عليه وآله)بوده است؟! مىگويند پيغمبر(ص) در جنگ بدر با بنى اميه خشونت كرد، در اين جا هم بنى اميه آتش جنگ را برافروختند و پسر پيامبر(ص) و يارانش را كشتند. اين هم نتيجه آن خشونت بود![8] بالاخره در جنگ، نان و حلوا پخش نمىكنند. در جنگ بدر، هم از مسلمان ها و هم از كفار كشته شدند; ولى از كفار بيش تر كشته شدند و خدا مسلمان ها را پيروز كرد. مىگويند چون در جنگ بدر پيغمبر(ص) با بنىاميه با خشونت برخورد كرد، فرزندان بنىاميه هم با اولاد او همان كار را كردند. اين يك امر طبيعى و عكس العمل زندگى بوده است. پيغمبر(ص) مىبايست آن ها را نمىكشت تا بچه هايشان هم بچه هاى او را نكشند! اين چيز مهمى نيست! به اصطلاح اين روشنفكران كسانى كه مىخواهند از عاشورا درس بگيرند بايد اين گونه درس بگيرند كه در برابر هيچ كس خشونت در پيش نگيرند تا با بچه هايشان خشونت نشود. آن ها مىگويند بايد از عاشورا اين گونه درس گرفت. در نظر اين افراد بايد جهاد، دفاع و امر به معروف و نهى از منكر تعطيل شود تا كسى به ديگرى كار نداشته باشد. يعنى خدا كه دستور داد «قاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُم اللّهُ بِاَيْديكُم وَ يُخْزِهِم وَ يَنْصُرْكُم عَلَيْهِم وَ يَشْفِ صُدُورَ قَوم مؤمِنين»[9] العياذ بالله خدا بيجا كرد كه فرمود با مشركين بجنگيد تا خدا آن ها را به دست شما عذاب كند! «يعذبهم الله بايديكم و يخزهم» رسوايشان كند، و «ينصركم عليهم» و شما را بر آن ها پيروز كند «و يشف صدور قوم مؤمنين» تا دل هاى مومنان شاد شود. اين ها آيه قرآن است. باز نگويند خشونت طلب هستى، تئوريسين خشونت هستى.

آنچه خواندم آيه قرآن است. اما اين روشنفكران مىگويند قرآن بىخود گفته است. نبايد خشونت به خرج داد، پس خدا اشتباه كرده است! پيغمبر(صلى الله عليه وآله) كه در جنگ بدر شركت كرد اشتباه كرد، و نتيجه اشتباه پيامبر(ص) اين بود كه فرزندش را كشتند! اما يزيديان تبرئه شدند. آن ها گناهى نداشتند; كارشان عكس العملى طبيعى بيش نبود. وقتى پدرى را مىكشند، پسر مقتول هم مىآيد پسر قاتل را مىكشد. اين مىشود اسلام مدرن و قرائت جديد از اسلام! اين مطالب در «روزنامه هاى كثيرالانتشار جمهورى اسلامى ايران» چاپ مىشود و به خورد جوان هاى معصوم ما داده مىشود، تا اين جوان ها بعد از اين، حسين(ع) را اين گونه بشناسند. چرا اين ها با حسين(ع) دشمنى مىكنند؟جوابش روشن است: حسين(ع) چراغ هدايت است. او نمىگذارد فضا تاريك شود تا مردم به گمراهى بيفتند. او راه را روشن مىكند، وظيفه مردم را روشن مىكند كه چه بايد بكنند، چگونه از دين خود حمايت كنند، نمى گذارد مردم به بهانه تساهل و تسامح، بى غيرت شوند. او مىگويد «هيهات منا الذلة» با اين مكتب چه كنند؟ او را تطميع كنند؟ بگويند به تو پول مىدهيم؟ مگر حسين(ع) پول قبول كرد؟ مگر حسين(ع) رياست پذيرفت؟ اگر بگويند تو را مىكشيم، خوب، خودش آماده شهادت شد، اطفالش را هم به كشتن داد. بالاتر از سياهى كه رنگى نيست.اگر كسى پيرو حسين(ع) شد، نه از آن تطميع ها اثر مىپذيرد، نه از اين تهديدها مىهراسد. حتماً به خاطر داريد كه در جريان نهضت، جوان ها سينه شان را باز مىكردند و به ارتشىهاى پهلوى مىگفتند بزن! از كشته شدن باك نداشتند و اين رمز پيروزى بود. اگر كسى از مرگ نترسيد پيروز است.

مرگ اگر مرد است گو نزد من آى تا در آغوشش بگيرم تنگ تنگ

من ز او عمرى ستانم جاودان او ز من دلقى ستاند رنگ رنگ

ياران حسين(عليه السلام) شب عاشورا با مرگ عشق بازى مى كردند. پيرمردها تنوير و خضاب كردند. اين مكتب قابل شكست نيست، مگر اين كه آن را مخدوش و تحريف كنند.

بنابراين از يك طرف چرا مسلمان ها، آها كه شير پاك خورده اند و آنان كه حلال زاده هستند، تا اين اندازه به حسين(ع) علاقه دارند؟ و آن ها كه با نام حسين(ع) دشمنى مىكنند، چرا چنين مىكنند؟ علت اين دشمنى روشن است، چون حسين(ع) چراغ هدايت است و نمىگذارد مردم گمراه شوند.

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. بحارالانوار، ج 2، ص 225، باب 29، روايت 2.

[2]. شعراء، 214.

[3]. بحارالانوار، ج 5، باب 2، روايت 1.

[4]. همان، ج 28، ص 181، باب 4، روايت 1.

[5]. همان.

[6]. بحارالانوار، ج 45، ص 83، باب 37، روايت 10.

[7]. همان، ج 44، ص 366، باب 37، روايت 2.

[8]. ر.ك: گنجى، اكبر، «خون به خون شستن آمد محال»، صبح امروز، 23/2/1378، ص 6.

[9]. توبه، 14.

زمينه هاى قيام عاشورا

پيشينه تاريخى واقعه عاشورا

زمينه هاى اجتماعى انحراف جامعه

عوامل انحراف جامعه

تشابه جامعه ما با زمان امام حسين

اه مقابله با سياست هاى شيطانى

دقت على(عليه السلام) در اجراى احكام و حدود الهى

هدف على(عليه السلام)، ارائه الگوى حكومت اسلامى

روش هاى به كارگيرى عوامل انحراف جامعه از سوى معاويه

فعاليت مخفيانه امام حسين(عليه السلام) در زمان معاويه

راه هاى مقابله با عوامل انحراف در جامعه

پيشينه تاريخى واقعه عاشورا

در زمان ظهور و حيات پيامبر اكرم(ص) در ميان مسلمانان كسانى بودند كه اسلام را چندان قبول نداشتند و به دلايلى از روى كراهت مسلمان شده بودند، و تظاهر به اسلام كرده بودند. در اين زمينه نيز در قرآن آياتى آمده و حتى سوره اى به نام «منافقون» داريم، و در موارد متعددى در اسلام صحبت از منافقان شده است كه اظهار ايمان مىكنند و دروغ مىگويند، و حتى بر اظهار ايمان قسم مىخورند: «اِذا جائَكَ الْمُنافِقُونَ قالُوا نَشْهَدُ اِنَّكَ لَرَسُولُ اللّهِ وَ اللّهُ يَعْلَمُ اِنَّكَ لَرَسُولُهُ وَ اللّهُ يَشْهَدُ اِنَّ الْمُنافِقينَ لَكاذِبُونَ»[1]، تا آخر سوره. و موارد فراوانى از آيات ديگر درباره وجود اين گروه در ميان مسلمانان و اين كه به صورت واقعى ايمان نياورده بودند. قرآن حتى آن كسانى را كه ايمان ضعيف و متزلزلى داشتند، نيز گاهى جزء منافقان به حساب مىآورد. مثلاً در يك جا در وصف آنان مىفرمايد: «... وَ اِذا قامُوا اِلى الصَّلوةِ قامُوا كُسالى يُراءُونَ النّاسَ وَ لايَذْكُرُونَ اللّهَ اِلاّ قَليلاً»[2]، از اوصاف منافقان اين است كه با كسالت در نماز شركت مىكنند; در مسجد نماز مىخوانند اما كسل و بىحال هستند و از روى رياكارى است و در دل به خدا توجه نمىكنند مگر اندكى. به هر حال اين آيه نشان مىدهد كه مرتبه اى از توجه را داشته اند. شواهد زيادى هست كه قرآن كسانى را كه ايمان ضعيفى داشتند و ايمان آن ها به حد نصاب نمىرسيده نيز جزو منافقان حساب كرده است. البته الان در صدد بررسى مصاديق اين آيات نيستيم. گروهى از ايشان كسانى بودند كه بعد از فتح مكه مسلمان شدند و پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)علىرغم دشمنىها و كينه توزىهاى فراوانى كه كرده بودند دست محبت بر سر اين ها كشيد، و آنان را «طُلَقاء» يعنى «آزاد شدگان» ناميدند، بسيارى از بنىاميّه از اين ها هستند. آنان بعداً در بين مسلمانان بودند و با آن ها معاشرت و ازدواج داشتند. ولى بسيارى از ايشان ايمان واقعى نداشتند. نه تنها ايمان نداشتند، بلكه اصلاً به پيامبر اكرم(ص) حسد مىبردند: «أَمْ يَحْسُدُونَ النّاسَ عَلى ما آتاهُم اللّهُ مِنْ فَضْلِه»[3] بعضى از اين افراد از قريش بودند، من را معذور بداريد كه بگويم چه كسانى! شواهدى وجود دارد كه وقتى نام پيامبر اكرم(ص) را در اذان مىشنيدند، ناراحت مىشدند. دو عشيره در قريش بودند كه حكم پسر عمو را داشتند. در مورد پيامبر(ص) مىگفتند اين پسر عمو را ببين، طفل يتيمى بود، در خانواده فقيرى بزرگ شد، حالا به جايى رسيده كه در كنار اسم خدا نام او را مىبرند، و از اين وضعيت ناراحت مىشدند.

به هر حال بعضى از آنان بعد از وفات پيامبر(ص) در حدود بيست و پنج سال به منصب هايى در جامعه اسلامى رسيدند تا بالاخره نوبت به حكومت اميرالمؤمنين(عليه السلام)رسيد. خوب، مىدانيد قبل از اين كه اميرالمؤمنين(ع) به حكومت ظاهرى برسد، معاويه در شام از طرف خليفه دوّم به عنوان يك عامل، يك والى يا به اصطلاح امروزى استاندار منصوب شده بود; و بعداً از طريق خليفه سوّم كاملاً تأييد و تثبيت شد. حتى چون خويشاوندى با خليفه سوّم داشت اختيارات بيش ترى به او داده شد. لذا معاويه در شام دستگاهى براى خود فراهم كرده بود. شام از مدينه دور بود و جزء منطقه تحت نفوذ دولت روم به شمار مىرفت. مردم شام تازه مسلمان بودند. آنان بيش تر با رومىها در تماس بودند و بسيارى از آن ها با هم ارتباط نزديك داشتند. مردم شام با توجه به منطقه جغرافيايى و حاكمى كه در طول ده ها سال بر آن ها حكومت كرده بود،آن قدر فرصت پيدا نكرده بودند كه معارف اسلامى را به صورت صحيح و كامل ياد بگيرند. معاويه هم چندان علاقه اى به اين كه آنان اسلام را به خوبى ياد بگيرند، نداشت. او مىخواست رياست و سلطنت كند; كارى نداشت به اين كه مردم ايمان داشته باشند يا نه. تا بالاخره بعد از اين كه اميرالمؤمنين(عليه السلام) به خلافت ظاهرى رسيدند، معاويه به بهانه اين كه على(ع) قاتل عثمان است شروع به شورش كرد و بناى جنگ با آن حضرت را گذاشت. من به طور خلاصه بيان مىكنم و فقط اشاره اى به نقطه هاى عطف تاريخ دارم.

معاويه مدتى را در جنگ با اميرالمؤمنين(ع) گذراند تا به كمك عمرو عاص و بعضى ديگر از خويشاوندان، دوستان، بستگان و بزرگان قريشِ قبل از اسلام، توانست با توطئه ها و نقشه ها و به كمك خوارج، جنگ صفين را به ضرر اميرالمؤمنين(ع) خاتمه دهد. در آن جنگ مسأله حكميّت را مطرح كردند و خلافت را به معاويه دادند و بالاخره اميرالمؤمنين(ع) به دست خوارج به شهادت رسيد.

بعد از آن حضرت، نوبت به امام حسن(ع) رسيد و امام حسن(ع) هم مدّت كوتاهى مبارزه اى را كه اميرالمؤمنين(ع) شروع كرده بودند، ادامه داد. پس از مدّتى، معاويه از زمينه هايى استفاده كرد و كارى كرد كه امام حسن(ع) مجبور به پذيرفتن صلح شد. از اين مقطع تا حدودى به وقايع نزديك مىشويم. از اين جا به بعد نقشه هايى كه معاويه مىكشد، بسيار ماهرانه است. اگر بخواهيم در آن دوران و دوران هاى گذشته چند سياستمدار نشان دهيم كه از انديشه مؤثرترى نسبت به طبقه متوسّط مردم برخوردار بودند، و در سياست شيطانى نبوغى داشتند، حتماً بايد معاويه را نيز جزو سياستمداران شيطانى به حساب آوريم. البته اين يك بررسى تحليلى است; اگر بخواهيم اين مطلب را تفصيلاً از نظر تاريخى اثبات كنيم بايد اسناد و مدارك را بررسى كرد. اما تحليل اين است كه معاويه به اين نتيجه رسيد كه بايد از زمينه هايى به نفع حكومت و توسعه قلمرو سلطنت خود استفاده كند. اسم حكومت آن ها «خلافت» بود، امّا در واقع مثل روم و فارس حكومت سلطنتى بود. اصلاً آن ها آرزوى كسرى و قيصر شدن و برپايى چنين سلطنتى را داشتند. آنان براى برقرارى و ادامه حكومت خود در جامعه آن روز زمينه هايى را يافتند كه مىتوانستند از آنها بهره بردارى كنند.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. منافقون، 1.

[2]. نساء، 142.

[3]. نساء، 54.

زمينه هاى اجتماعى انحراف جامعه

1. سطح فرهنگى جامعه; اوّلين زمينه، سطح نازل فرهنگى مردم بود. درست است كه چند دهه از اسلام و گسترش اسلام گذشته بود، اما ارتقاء فرهنگى چيزى نيست كه به اين سادگى و سرعت از مدينه تا اقصى نقاط شام گسترش يابد و در اذهان مردم نفوذ پيدا كند. اين كه همه كاملاً با فرهنگ اسلامى تربيت شوند و سطح معرفت آن ها بالا رود به اين سادگىها تحقق يافتنى نيست. مخصوصاً وقتى حكومت منطقه در دست كسى مثل معاويه باشد. به هر حال، يكى از زمينه هايى كه معاويه روى آن حساب مىكرد، نازل بودن سطح فرهنگ جامعه بود.

2. روح زندگى قبيله اى; يكى ديگر از زمينه هاى مورد استفاده معاويه اين بود كه روح زندگى قبيله اى در زمينه فرهنگى چنين اقتضا مىكرد كه اگر رئيس قبيله در كارى پيشقدم مىشد، همه افراد قبيله و دست كم اكثريّت به راحتى به دنبال او راه مىافتادند. اين روحيه، هم در جهت مثبت و هم در جهت منفى نمونه هاى فراوانى دارد. اگر رئيس قبيله اى به پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله)ايمان مىآورد، به سادگى و بدون هيچ مقاومتى ساير افراد قبيله همه مسلمان مىشدند; و اگر رئيس قبيله مرتد مىشد، همچنان كه بعد از رحلت پيامبر اكرم(ص) اتفاق افتاد، به راحتى افراد قبيله هم به دنبال او از اسلام برمىگشتند. اين تبعيت افراد قبيله از رئيس خود از زمينه هايى بود كه معاويه روى آن حساب مىكرد و از آن بهره بردارى مىكرد.

3. ضعف ايمان; زمينه ديگر، ضعف ايمان مردم بود. به خصوص در منطقه شام كه مردم فاقد مربيان دينى بودند، اين ضعف بيش تر مشهود بود. حتى در خود مدينه كه مردم زير نظر پيغمبر اكرم(ص) تربيت شده بودند و هنوز مدتى از وفات پيامبر اكرم(ص) نگذشته بود، داستان غدير را فراموش كردند، چه رسد به مردم شام در آن روزگار كه داستان هاى عجيبى درباره نادانى و جهالتشان در تاريخ ثبت شده است. اين ها زمينه هايى بود كه معاويه از آن استفاده مىكرد: جهالت مردم، نازل بودن سطح فرهنگ مردم، حاكم بودن روح قبيله اى. در اصطلاح به اين موارد «زمينه» مىگويند.

عوامل انحراف جامعه

امّا سه عامل هم وجود داشت كه معاويه از آن ها براى كار بر روى اين زمينه ها استفاده مىكرد. البته استفاده از اين عوامل چيز تازه اى نيست، امّا معاويه آن ها را خوب شناخت و به خوبى از آن ها بهره بردارى كرد. معمولاً همه سياستمداران دنيا از قديم الايّام تا جديدترين دوران در دنياى مدرن از همين سه عامل استفاده مىكرده و مىكنند.

1. تبليغات; عامل اوّل تبليغات است كه همه سياستمداران سعى مىكنند به وسيله آن، افكار مردم را عوض كنند و به جهتى كه مىخواهند سوق دهند. از آن جا كه فرهنگ ها و جوامع فرق مىكنند، كيفيت به كار گرفتن عوامل تبليغاتى نيز فرق مىكند. آن روز عوامل تبليغاتى در درون جامعه اسلامى مسأله اومانيسم، پلوراليسم يا حقوق بشر امروزى نبود، كسى به اين حرف ها گوش نمىداد، اسلام حاكم بود. مردم به پيغمبر(صلى الله عليه وآله) و خدا معتقد بودند، قرائت هاى گوناگون از دين و حرف هايى از اين قبيل هم خريدار نداشت. ولى عوامل ديگرى بود كه مىتوانستند در تبليغات از آنها استفاده كنند.

از جمله ابزار تبليغاتى مورد استفاده در آن زمان، هنر و ادب، به ويژه شعر بود. شعر در ميان اعراب آن عصر جايگاه بسيار مهمى داشت. همه شما كم و بيش مىدانيد معاويه سعى مىكرد شعراى معروف و برجسته اى را به كار بگيرد تا اشعارى در مدح او و ذمّ مخالفانش بسرايند و در ميان مردم منتشر كنند. شايد يكى از برجسته ترين اين شاعران، اخفل نصرانى بود. شاعر بسيار ماهرى بود، و شاگردانى را براى اين كار تربيت مىكرد.

اما بين كسانى كه به اسلام بيش تر گرايش داشتند آنچه براى آن ها معتبر بود، قرآن و حديث بود. لذا معاويه سعى مىكرد كسانى را تقويت و تشويق كند كه حديث بسازند. ابوهريرة يكى از حديث سازان معروف است كه خود علماى اهل تسنن درباره او كتاب ها نوشته اند. احاديث عجيبى جعل مىكرد، و آن احاديث جعلى را به پيامبر(صلى الله عليه وآله)نسبت مىداد. مردم ساده لوح هم زود باور مىكردند. همين طور كسانى كه آن زمان به نام قُرّاء ناميده مىشدند. قارى بودن در آن زمان مقام مهمى بود، البته قرائت فقط اين نبود كه مثلاً با لحن يا با تجويد قرائت قرآن بكنند. علماى بزرگ دين را در آن زمان قارى مىناميدند و ايشان كسانى بودند كه قرآن را به خوبى مىخواندند و آن را تفسير مىكردند، مفاهيم قرآن را تبيين مىكردند و غالباً حافظ قرآن بودند. معاويه به خصوص سه دسته قرّاء، شاعران و محدّثان، را به كار مىگرفت تا دستگاه تبليغات منسجم و همه جانبه اى را به نفع خود به راه اندازد.

2. تطميع; عدّه اى را با استفاده از ابزار شعر، حديث و قرآن فريب مىداد، اما همه تحت تأثير اين تبليغات نبودند. رؤساى قبيله ها را بيش تر از راه تطميعِ دادن پست و مقام، هدايا، جوايز سنگين و كيسه هاى طلا فريب مىداد و آن ها را مجذوب خود مىكرد. يك سكه طلا امروز براى ما خيلى ارزش دارد، يك كيسه طلا، صد هزار دينار طلا و يا حتى يك ميليون دينار طلا چقدر ارزش دارد گفتن اين ارقام آسان است. هنگامى كه براى رئيس قبيله اى سكه هاى طلا را مىفرستاد، كم تر كسى بود كه در برابر آن سكه هاى طلا خاضع نشود. معاويه رؤساى قبايل را به اين وسيله مىخريد.

3. تهديد; و بالاخره ساير مردم جامعه را هم با تهديد، مطيع خود مىكرد. كسانى كه مخالفت مىكردند، به محض اين كه به معاويه بد مىگفتند و انتقادى مىكردند، فوراً جلب مىشدند، آنان را كتك مىزدند، زندانى مىكردند، و در نهايت مىكشتند. معاويه خيلى راحت با اين سه عاملِ «تبليغ» به وسيله شعرا، محدّثين و قرّاء، و عامل «تطميع» نسبت به رؤساى قبايل و اشخاص سرشناس، و عامل «تهديد» نسبت به ساير مردم، و به كار گيرى اين ابزارها جامعه را به سوى اهداف شيطانى خود منحرف كرد.

معاويه جامعه شام را با اين سه عامل و در سايه زمينه هايى كه اشاره شد آن گونه كه مىخواست ساخت و اداره كرد. اين كار معاويه چه نتايجى داد؟ مردم چگونه تربيت شدند؟ الان فرصت نيست كه اين مطلب را به تفصيل بيان كنيم. بارها شنيده ايد كه معاويه جامعه دلخواه خود را بعد از شهادت اميرالمؤمنين(عليه السلام)و اندكى هم در زمان امام حسن(عليه السلام)، تا حدود بيست سال، (تقريباً از سال چهل تا شصت هجرى) ساخت. قبل از شهادت اميرالمؤمنين(ع) حدود بيست سال ديگر هم از زمان عمر بن خطّاب تا شهادت اميرالمؤمنين(ع)،معاويه در شام حكومت كرده و زمينه هايى را فراهم كرده بود. براى اين كار تجربه كافى داشت، اشخاص را شناسايى و آزمايش كرده بود و نهايتاً اين نقشه را با استفاده از اين سه عامل به اجرا گذاشت.

سال هاى آخر عمر معاويه كه رسيد وصيّتى كرد. خيلى علاقه داشت كه اين سلطنت در خاندانش باقى بماند. مىخواست يزيد جانشين وى بشود، خودش هم خوب مىدانست كه يزيد آن گونه كه بايد و شايد لياقت حكومت را ندارد. خيلى هم سعى كرد او را به وسيله افرادى تربيت كند، و حتى كسانى را گمارد كه مراقب او باشند. معاويه براى يزيد وصيتى هم كرد. بنا بر آنچه نقل شده است در آن وصيت خطاب به يزيد گفت: من زمينه اى براى سلطنت تو فراهم كردم كه هيچ كس ديگر براى فرزندش نمىتوانست فراهم كند. حكومت براى تو مهيّا است. به اين شرط كه تو چند چيز را رعايت كنى. نخست دستوراتى نسبت به مردم مدينه و حجاز به او داد. گفت مردم عراق مىخواهند هر روز حاكمشان عوض شود، اگر هر روز گفتند حاكم را عوض كن تو هم اين كار را بكن. اين بهتر از اين است كه صد هزار شمشير عليه تو كشيده شود. همچنين گفت مردم حجاز را احترام كن، اين ها خود را متولّى اصلى اسلام مىدانند، هر وقت نزد تو آمدند از آن ها پذيرايى كن. جوايزى به آنان بده، و اگر آن ها نيامدند تو نماينده اى نزد آن ها بفرست تا جوياى احوال آنان بشود و از آن ها دلجويى كند. اين نصيحت ها را به يزيد مىكند. بعد مىگويد: چند نفر هستند كه به آسانى زير بار تو نمىروند; فرزند ابىبكر، فرزند عمر، فرزند زبير و بالاخره فرزند على(عليه السلام). اين چهار نفر كه سه نفرشان از فرزندان خلفا هستند، يك نفر ديگر هم فرزند زبير كه در مقام احراز خلافت بود، و از اصحاب شوراى شش نفرى به شمار مىرفت، بايد مراقب اين چهار نفر باشى. معاويه در مورد هر يك از آن ها به يزيد مىگويد كه با آن ها چگونه رفتار كند، تا به امام حسين مىرسد و مىگويد: با حسين(ع) مقابله نكن! تا مىتوانى سعى كن از او بيعت بگيرى، اگر بيعت نكرد و با تو جنگيد و بر او پيروز شدى باز هم با او مهربانى كن. به صلاح تو نيست با حسين(ع) دربيفتى. حتّى اگر كار به جنگ كشيد، در جنگ هم پيروز شدى، بعد هم با حسين(ع) بد رفتارى نكن، فرزند پيامبر(صلى الله عليه وآله)است. در ميان مردم جايگاه خيلى مهمى دارد و شخصيّت او با ديگران بسيار فرق دارد.

اين نصيحت ها را به يزيد كرد ولى به هر حال اين گونه نشد. يزيد به محض اين كه به خلافت رسيد ـ بر اساس آنچه در تاريخ نقل شده است ـ فوراً به حاكم مدينه دستور داد از اين چند نفر بيعت بگيرد، و اگر بيعت نكردند سر آن ها را ببُرد! البته تفصيل اين مطالب را نمىخواهم عرض كنم. اين داستان ها را بارها شنيده ايد. نوجوان ها ممكن است خيلى نشنيده باشند، ولى به هر حال نمىخواهم بحث را در نقل تاريخ بگذرانم. خواستم تحليلى بكنم كه چگونه شد كه مردم به اين آسانى در مدّت كوتاهى دست از اسلام كشيدند، و نوه پيامبرشان را كشتند. آن هم چه فرد عزيز و دوست داشتنى، كسى كه همين افراد هنگامى كه ظاهر او را مىديدند، عاشق جمالش مىشدند; اخلاق او را كه مىديدند عاشق اخلاقش مىشدند; اگر كسى از او چيزى مىخواست به گونه اى به او مىداد كه نگاه آن سائل در چشم آن حضرت نيفتد و خجالت نكشد; چنين كسى را به اين وضع قساوت آميز و ضد انسانى كشتند. چرا بايد اين گونه بشود؟

بيان اين مقدمه براى آن بود كه ببينيد فرهنگ آن جامعه چگونه فرهنگى بود؟ مردم چگونه بودند؟ مؤمنان واقعى كه ايمان در اعماق دلشان نفوذ كرده باشد، نه تنها در آن زمان كم بودند، بلكه هميشه كم بوده اند و هميشه كم خواهند بود. هنر رهبر در جامعه اين است كه فكر و عقيده افراد متوسّط را جهت بدهد و اگر به سطح عالى برسانند، عملاً امكان ندارد. هنر يك رهبر شايسته اين است كه سعى كند روز به روز افكار متوسّط را و لو اندكى، به سوى خير جهت بدهد، تا آن ها به حق نزديك تر شوند. ولى به هر حال مؤمنان كاملى كه هيچ شرايطى نتواند آن ها را عوض كند، بسيار كم هستند، آن زمان هم خيلى كم بودند. معاويه با استفاده از ضعف هاى فرهنگى، ضعف ايمان و ضعف شناخت، توانست به وسيله سه عامل تبليغ و تهديد و تطميع، مردم را به جهتى كه مىخواهد سوق بدهد.

اگر امام حسين(عليه السلام) يا امام حسن(عليه السلام) يا هر امام ديگرى در اين شرايط مىخواستند با معاويه مقابله كنند، ترور پنهانى را در پى داشت، و بعد هم به كمك دستگاه هاى تبليغاتى خود با اشعارى كه مىسرودند و يا با احاديثى كه جعل مىكردند، انبوهى از اتهامات و افترائات عليه آن ها رواج مىدادند و عده اى وعاظ السلاطين و آخوندهاى دربارى هم بودند كه عامل گمراه كردن مردم مىشدند و مىشوند. هميشه و در همه جا نقش آن ها براى گمراه كردن مردم از همه بيش تر بوده است، به خصوص در يك جامعه دينى كه مردم چشمشان به دهان علما است.

قرآن مىگويد كه هر فساد و اختلافى كه در هر دينى پيدا شد به دست همين علماى خود فروخته بوده است: «فَما اخْتَلَفُوا فيهِ اِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُم الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُم»[1]. سر رشته فساد، ايجاد اختلاف، آشوب، انحراف و فتنه در دست كسانى بود كه راه را بلد بودند، دزدانى بودند كه با چراغ آمده بودند و حاكمانى مثل معاويه اين گونه افراد را شناسايى مىكردند، با پول مىخريدند و آن ها را تطميع مىكردند. اگر يكى از اين علما هم غيرتى داشت او را با تهديد و كشتن از صحنه خارج مىساختند. مثل بسيارى از بزرگان اصحاب اميرالمؤمنين(عليه السلام) كه يكى پس از ديگرى ترور شدند، يا به بهانه هايى به دار زده شدند. حجر بن عدى، ميثم تمّار و ديگران كه در ايمان خود راسخ بودند و هيچ كدام از اين عوامل در آن ها تأثير نمىكرد، عاقبتِ آن ها قتل و اعدام بود. گاهى اين قتل و اعدام به صورت رسمى و گاهى هم ترور غير رسمى بود. آنچه باعث مىشد كه مردم از دستورات اسلام منحرف شوند و حتى عواطف دينى، سنن قومى، اخلاق عشيره اى و قبيله اى و مهمان دوستى خود را هم از دست بدهند اين سه عامل بود كه معاويه از آن ها استفاده مىكرد. در همه زمان ها همين سه عامل موجب فساد، فتنه و انحراف بوده، هست و خواهد بود.

اگر ما بايد درسى از عاشورا بگيريم، بايد اين گونه درس بگيريم. فكر كنيم چگونه شد مردمى كه حسين(عليه السلام)را روى دست پيامبر(صلى الله عليه وآله)ديده بودند، و بارها مشاهده كرده بودند وقتى پيامبر اكرم(ص) بالاى منبر مشغول سخنرانى بودند و حسين(ع) از پله هاى منبر بالا مىآمد پيغمبر اكرم(ص) پايين مىآمدند و او را در آغوش مىگرفتند; حضرت گريه او را تحمّل نمىكرد. اين قدر رعايت حسين(ع) را به مردم سفارش مىكرد، اما همين مردم چنين رفتارى با امام حسين(ع) كردند.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. جاثيه، 17.

تشابه جامعه ما با زمان امام حسين(عليه السلام)

امروز هم اگر كسى بخواهد جامعه اسلامى را از مسير خود منحرف كند، ابزارى غير از سه عامل تطميع، تهديد و تبليغات ندارد. شما خيال نكنيد اگر كسى بخواهد حكومت انقلاب اسلامى ايران را نابود كند، حتماً بايد از ينگه دنيا بيايد. بلكه در درون همين كشور منافقانى هستند و همان كارى را مىكنند كه منافقان صدر اسلام با حسين(ع) كردند. آن روز هم احتياجى نبود از روم و ايران يا از چين و ماچين بيايند، پسر عموهاى خود حسين(ع) بودند. منظورم پسر عموى نزديك و بدون واسطه نيست، بلكه عشيره هايى كه مربوط به قريش است. بنىاميه و بنىهاشم، عموزاده بودند. در جامعه امروزى علاوه بر مصيبت خيانت خودىها، كمك هاى خارجى هم اضافه شده است. امّا نقش مستقيم را عوامل داخلى ايفا مىكنند. فكر نكنيد اگر بخواهند مسير انقلاب اسلامى ايران منحرف بشود حتماً آمريكا بايد مستقيماً عمل كند. آمريكا عوامل داخلى را شناسايى مىكند، آن ها را به وسيله حمايت تبليغاتى، كمك هاى مالى و احياناً قضاياى ديگرى، مانند ايجاد فتنه ها، آشوب ها و ترورها تقويت مىكند. درست است كه بسيارى از اين ترورها به دست منافقان انجام گرفته است، اما منافقان كه آمريكايى نيستند; از كجا آمده اند؟ از همين جامعه ايرانى آمده اند و بسيارى از اين ها به نام طرفدارى از اسلام به وجود آمدند. ملحدى كه امروز عليه اسلام و عليه امام(قدس سره)سخن مىگويد و در خارج مصاحبه مىكند، او از درون جامعه اسلامى سر بر آورده و شايد روزگارى هم به عنوان محافظ امام(ره) در اين جامعه زندگى مىكرده است; و امروز اسلام را انكار مىكند! و مىگويد امام(قدس سره)را بايد به موزه تاريخ سپرد![1] چنين فردى حتماً نبايد از آمريكا بيايد. لكن اين كه چنين افرادى روزگارى به عنوان محافظ امام(ره) در اين جامعه زندگى مىكرده اند، به اين معنا نيست كه آمريكا آن ها را تأييد نمىكند. چطور است كه وزير خارجه آمريكا يا ساير شخصيت هاى بيگانه، از اين كه ـ به اصطلاحِ خودشان ـ دموكراسى در ايران رواج پيدا كرده و مطبوعات آزاد شده اند كه هر غلطى بخواهند بكنند، اظهار خوشحالى مىكنند؟

اگر دشمنان اميد دارند روزى بتوانند به ايران برگردند و سلطه شيطانى خود را دوباره از سر بگيرند، به دليل همين انحرافاتى است كه گوشه و كنار در ميان همين افراد پيدا شده است. متأسفانه برخى از اين افراد در دستگاه حكومتى هم نفوذ كرده اند. اگر حسين(عليه السلام)«مصباح هدى» است، و نور هدايت را به دل هاى مردم مىتاباند، و راه را براى مردم روشن مىكند، در اين زمان هم بايد از نور حسين(ع) استفاده كرد.

از همان راهى كه دشمنان اسلام توانستند اسلام را مسخ و منحرف كنند و عاقبت، حسين(ع) را كشتند; امروز هم دشمنان اسلام مىخواهند از همان راه، حسين زمان را از مسير خود برگردانند. امروز هم مىخواهند از همان عوامل و ابزار استفاده كنند; راه هاى كلى همان، تبليغ، تهديد و تطميع است. بنده هر چه فكر كردم عامل چهارمى پيدا نكردم، البته زمينه ها متفاوت است. ممكن است اين ها از زمينه هاى ديگرى استفاده كنند. امّا عواملى كه از آن استفاده مىكنند همان سه عامل است.

ببينيد امروز دشمنان اسلام در دنيا نسبت به اسلام چكار مىكنند. آيا از تبليغات كم مىگذارند؟ كدام افترا و تهمتى است كه نمىزنند؟ و در همين روزنامه ها كه بسيارى از آن ها با بودجه بيت المال تأمين مىشود با تيراژهاى فراوان اين تهمت ها و افتراها چاپ و پخش مىگردد. بسيارى از جوان هاى ناآگاه ما هم تحت تأثير واقع مىشوند. فكر مىكنيد گناه اين افراد از گناه كسانى كه سيدالشهداء(ع) را به قتل رساندند كم تر است؟ اين افراد، از آن ها چه كم دارند؟ آيا گناه اين ها از گناه معاويه و ياران و طرفداران او كم تر است؟ آيا كسانى كه به نام دين از اين افراد حمايت مىكنند، گناهشان از ابوهريره و امثال وى كم تر است؟ حتى به همان اندازه اى كه امروز اسلام در دنيا گسترش يافته است و بيش تر مطرح مىباشد، گناه اين افراد هم بزرگ تر است. كسانى كه خدمت بكنند، اجرشان بيش تر است، و كسانى كه خيانت بكنند، گناهشان بزرگ تر است. چون محدوده اين خدمت و خيانت وسيع تر است. زمانى كه معاويه تسلط يافت، بر عده اى از مردم مسلط شد كه شتر نر و ماده را از هم تشخيص نمىدادند; او نماز جمعه را روز چهارشنبه خواند و كسى هم اعتراض نكرد، حتى يكى از خلفاى اموى، در حال مستى نماز خواند و نماز صبح را چهار ركعت خواند، بعد گفتند نماز صبح دو ركعت است، گفت امروز حال خوشى داشتم، اگر مىخواهيد بيش تر برايتان بخوانم! آن روز دشمنان اسلام بر چنين مردمى حكومت مىكردند، امروز فريب دادن جوانانى كه در انقلاب رشد كرده اند، به اين آسانىها ممكن نيست. اما حيله هاى دشمنان نيز بسيار پيچيده تر شده است.

نكته اى ديگر: شما تاريخ جاهليت را پيش از بعثت پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله)نگاه كنيد، آيا در عرب كسى كه به بىرحمى حرمله باشد پيدا مىشود؟ كسى كه طفل شش ماهه اى كه در حال جان دادن است، آخرين لحظات حياتش را مىگذراند، تير سه شعبه زهر آلود به گلوى اين طفل بزند؟ آيا جانورى از اين پست تر پيدا مىكنيد؟ آيا پيش از اسلام چنين كسانى بودند؟ من فكر نمىكنم در ميان همه وحشىهايى كه در زمان قبل از اسلام زندگى مىكردند كسى به اين قساوت وجود داشته باشد. بعد از ظهور و رشد اسلام بود كه شياطينى چون يزيد، شمر و حرمله با اين همه قساوت، براى مبارزه با اسلام پيدا شدند. عجيب است، قرآن وقتى نازل مىشود، مؤمنان را هدايت مىكند، اما بر فساد، انحراف و كفر ظالمين مىافزايد، «وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنينَ وَ لايَزيدُ الظّالِمينَ اِلاّ خَساراً»;[2] نتيجه آب باران اين است كه در جايى كه گُل مىرويد، گل هاى با طراوت و خوشبو بيش تر مىشود، اما محلى كه گياه سمّى مىرويد، همان سمّ بيش تر خواهد شد. در جامعه اسلامى، سلمان ها، ابوذرها، عمارها، ميثم تمّارها و سعيد بن جبيرها رشد مىكنند. كسانى پيدا مىشوند كه در شب عاشورا مىگويند اگر هفتاد بار كشته شويم، باز هم آرزو داريم در ركاب تو به شهادت برسيم; اين از يك طرف، اما از سوى ديگر آن قساوت ها و بىرحمىها رشد مىكند. كسانى كه هدايت الهى را زير پا مىگذارند و از رحمت خدا روى بر مىگردانند، بر شقاوت و قساوتشان افزوده مىشود.

انقلاب اسلامى ايران از يك طرف گل هايى پروراند كه در طول تاريخ اسلام كم نظير هستند، اگر نگوييم بى نظيرند. بنده زمانى كه طلبه شدم، تا حدودى با تاريخ اسلام، آشنا شدم يكى از بخش هاى تاريخ كه بسيار بر من اثر مىگذاشت و مرا به اعجاب وا مىداشت، داستان حنظله غسيل الملائكه است. در صدر اسلام جوانى بود به نام حنظله، اين جوان عروسى كرد، صبح روز بعد از عروسى در جنگ احد شركت كرد، در حالى كه هنوز فرصت نكرده بود از جنابت شب گذشته غسل كند در جنگ شركت كرد و به شهادت رسيد. پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله)فرمود ملائكه را مىبينم كه آب از آسمان آورده اند و حنظله را غسل مىدهند، به همين مناسبت وى حنظله غسيل الملائكه ناميده شد، يعنى حنظله اى كه ملائكه او را غسل داده اند.[3] اين داستان برايم بسيار عجيب بود، كه جوانى شب اول عروسىاش، از بستر عروسى برخيزد و در جبهه شركت كند و به شهادت برسد. اما در داستان انقلاب ما، صدها و هزارها حنظله غسيل الملائكه داشتيم. گل هايى روييدند كه حنظله غسيل الملائكه بايد پاى آن ها را ببوسد. چقدر شهدايى داشتيم كه از خدا خواسته بودند جنازه شان پيدا نشود. يكى از طلاب كه از دوستان نزديك خود ما بود[4]، چند سال در جبهه شركت داشت، تا به فرماندهى لشكر رسيد، هنوز ازدواج نكرده بود، گفت فقط آرزو دارم با يك دختر سيد ازدواج كنم، تا با فاطمه زهراء مَحرَم شوم، آمد ده هزار تومان قرض كرد و با يك دختر سيد ازدواج كرد. بعد از چندين سال جنگ، روز سوم عروسى به جبهه برگشت و به شهادت رسيد. از خدا خواسته بود كه جنازه اش پيدا نشود و پيدا هم نشد.

در اين انقلاب از يك طرف اين گل ها روييدند، نوجوان ها و جوان هايى كه ره صد ساله را يك شبه پيمودند. اما در مقابل، منافقان ملحدى تربيت شدند كه نظير آن ها در شيطنت و نفاق در طول تاريخ كم تر ديده مىشود. متأسفانه امروز اين منافقان با احترام در همين جامعه زندگى مىكنند. چرا؟ براى اين كه يك دستگاه تبليغاتى از اول راه انداختند، و به وسيله آن خشونت را محكوم و تساهل و تسامح را ترويج كردند; غيرت را از مردم گرفتند تا در مقابل اين حملات ناجوانمردانه به اساس اسلام، كسى اعتراض نكند و نفس نكشد; و اگر كسى به خود جرأت اعتراض بدهد او را طرفدار خشونت و تئوريسين خشونت معرفى مىكنند و او بايد به اعدام محكوم شود! اين نقش اول تبليغات بود و هنوز به نحو اتمّ و اكمل ادامه دارد. اين همان نقشى است كه معاويه و همه شياطين عالم، هنگامى كه در مقام سياست بازى قرار مىگيرند، بازى كرده اند. همچنين تطميع، و پول و هدايا فرستادن، به جاهايى كه گفتنى نيست. به كسانى كه هم حزب و هم جبهه آن ها بودند، پست و مقام هايى بخشيدند. و بعد تهديد، علىرغم اين كه همه انواع خشونت را محكوم مىكنند، اما در تهديد مخالفان خود، از تهديدهاى تلفنى، روزنامه اى و يا هر شكلى از آن فروگذارى نمىكنند. عين همان سياست هايى كه معاويه عمل مىكرد.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. ر.ك: كيهان، 24/1/1379، گزارش مصاحبه اكبر گنجى با نشريه آلمانى تاكس اشپيگل.

[2]. اسراء، 82.

[3]. ر.ك: بحارالانوار، ج 17، ص 26، باب 14، روايت 1.

[4]. منظور مرحوم شيخ مصطفى ردّانىپور اصفهانى است.

اه مقابله با سياست هاى شيطانى

حال اگر كسى بخواهد با اين نوع سياست بازىها مقابله كند راه آن چيست؟ همان راهى است كه حسين(عليه السلام) نشان داد. شرط اول مقابله با اين نوع سياست بازىها اين است كه دل به دنيا نبنديم. حسين(ع) فرزندان، دوستان و ياران خود را به گونه اى تربيت كرده بود كه وقتى نوجوان سيزده ساله مىخواست ببيند كه آيا او به شهادت مىرسد يا نه، حضرت فرمودند كه مرگ در كام تو چگونه است؟ گفت «المَوتُ أَحْلى عِنْدى مِنَ الْعَسَل»،[1] اين شعار نبود، قاسم بن حسن در محضر عموى خود شعار نمىداد. آنچه را در عمق قلبش بود گفت. يعنى مرگ از عسل براى من شيرين تر است. آيا تصور آن را مىكنيد كه مرگ در كام يك نوجوان سيزده ساله شيرين تر از عسل باشد؟ البته نه هر مرگى، مرگى كه در راه خدا، در راه انجام وظيفه، در راه خدمت به اسلام باشد، و الاّ مرگ كه شيرينى ندارد، چون صحبت از شهادت بود، حضرت فرمودند مرگ در نظر تو چطور است؟

اگر ما بخواهيم راه حسين(ع) را ادامه دهيم، بايد با اين توطئه هاى شيطانى پيچيده مقابله كنيم، اول بايد آن روحيه را پيدا كنيم. «قُلْ اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونى يُحْبِبْكُم اللّه»[2]، و يا «قُلْ يا اَيُّها الَّذينَ هادُوا اِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَولياءُ لِلّهِ مِنْ دُونِ النّاسِ فَتَمَنَّوُوا الْمَوتَ»[3] اگر دوست خدا هستيد، آرزوى مرگ داشته باشيد. مگر دوست، ملاقات محبوبش را دوست ندارد؟ ما بايد اين را ياد بگيريم. بايد به خودمان تلقين كنيم، بايد عملاً در همين مسير حركت كنيم; به آرزوهاى دنيا دل نبنديم; فريب اين زرد و سرخ ها را نخوريم و مرگ در راه خدا و شهادت در راه خدا را بزرگ ترين افتخار بدانيم. در اين صورت مىتوانيم راه خدا را حفظ كنيم. اين درسى بود كه ابى عبد الله به ما داد. چگونه ما مىخواهيم حسينى باشيم، و به او عشق بورزيم با وجود اين كه اين درس را از او ياد نگرفته ايم؟ در بين نوجوانان عزيز ما فراوانند كسانى كه از قاسم بن الحسن الگو بگيرند. در يكى از شهرها سخنرانى مىكردم، شب كه به منزل صاحبخانه برگشتم، پسر دوازده ـ سيزده ساله صاحبخانه گفت: من صحبت خصوصى با شما دارم ـ شايد جلوى چشم پدر و مادرش خجالت مىكشيد و مىخواست به صورت خصوصى با من صحبت كند ـ زمانى كه مىخواستم از آن شهر برگردم، آن نوجوان گفت صحبت خصوصىام را نتوانستم بگويم. كنارى رفتم و گفتم فرمايشتان را بفرماييد، گفت دعا كنيد خدا شهادت را نصيب من كند! اين بچه ها در مكتب امام حسين(عليه السلام)پرورش پيدا مىكنند. اين ها همراه و هم سوى قاسم بن الحسن مىشوند. مردان كهنسال ما نيز رفيق حبيب ابن مظاهر مىشوند. ما بايد از اين قافله دور نمانيم، رمز پيروزى ما اين است كه براى ما، مرگ در راه خدا شرف به حساب آيد و افتخار باشد. اگر جنگى پيش آمد، حاضر باشيم به شهادت برسيم، همان طور كه شهداى ما افتخار كردند. چقدر جوان ها نزد امام مىرفتند و التماس مىكردند كه آقا دعا كنيد ما به شهادت برسيم. متأسفانه طى چند سالى كه از جنگ گذشته، اين ارزش ها تدريجاً به دست فراموشى سپرده مىشود. ولى اين روزها بايد به بركت نام حسين(عليه السلام) اين ارزش ها از نو زنده شود.

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. وسيلة الدارين فى انصار الحسين(ع)، ص 253.

[2]. آل عمران، 31.

[3]. جمعه، 6.

دقت على(عليه السلام) در اجراى احكام و حدود الهى

در اين جا نكته اى را به عنوان جمله معترضه عرض كنم; ممكن است در اذهان ساده اين شبهه مطرح مىشود كه، اگر اميرالمؤمنين(عليه السلام) با معاويه، يا با سايرين، مقدارى مماشات كرده بودند، كار به اين جا نمىكشيد. امروزه براى تضعيف مقام ولايت به طور كلى، و مقام عصمت پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و ائمه اطهار(عليهم السلام)به طور خاص، خيلى مىكوشند تا خدشه هايى در رفتار آن ها وارد كنند، شبهه هايى ايجاد كنند، تا نسل آينده ما آن ايمان عميق را به عصمت و برترى آن ها در همه شؤون نپذيرند. بعد هم در ذهن ايشان بيايد كه شايد يك راه بهترى هم بود، شايد اين بزرگواران در برخى موارد اشتباه كردند. «شايد» كه مطرح شد، فتح باب مىشود، آن گاه زير سؤال بردن همه چيز امكان پذير مىشود. همچنان كه الان اين گونه كارها را انجام مىدهند.

خوب، ممكن است شبهه به اين صورت مطرح شود (البته من را به خاطر اين كه شبهه را ترسيم مىكنم معذور بداريد) براى اين كه شبهه را تبيين كنم ناچارم مقدارى توضيح بدهم، انشاء الله بعد از طرح شبهه جواب آن را به روشنى عرض خواهم كرد.

مثلاً در مقام شبهه به اين صورت مىگويند كه زمانى كه مردم آمدند و با على(ع)، با آن هجوم عجيب و بى سابقه بيعت كردند،كه خود اميرالمؤمنين(ع) از آن بدين گونه تعريف مىفرمايد كه نزديك بود حسنين(عليهما السلام) زير دست و پا بمانند، در بين مردم كسانى آمدند با حضرت بيعت كردند كه شخصيت هاى برجسته آن روز بودند، به عنوان نمونه طلحه و زبير آدمهاى معمولى نبودند. همان گونه كه مىدانيد، خليفه دوم شوراى شش نفره اى را تعيين كرده بود، كه بعد از او اين هيأت شش نفره از بين خودشان خليفه را انتخاب كنند. طلحه و زبير دو نفر از اين افراد بودند. اين ها كسانى بودند كه خودشان كانديداى خلافت بودند، و آمدند با على(عليه السلام)بيعت كردند.

كسانى اين گونه ترسيم مىكنند: خوب بود على(عليه السلام) اين ها را دعوت مىكرد و از آن ها دلجوئى به عمل مىآورد، هديه اى به آنان مىداد، هنگامى كه از او وقت ملاقات مىخواستند، فوراً به آن ها وقت مىداد، از آنان پذيرايى مىكرد، به خاطر اين كه بيعت كرده بودند با آن ها مىنشست و مىگفت: برادران عزيزم! خيلى خوش آمديد! من اين مقام را از شما دارم. شما بوديد كه از من حمايت كرديد و من به خلافت رسيدم، از شما متشكرم! خوب، چه ايرادى داشت اين گونه چرب زبانى كند، بعد هم براى ايشان شامى مهيا مىكرد و به ايشان سور مىداد. حضرت كه مىدانست اين ها چه خيالى در سر دارند، لااقل احتمال آن را مىداد، اگر نگوييم علم امامت داشت و از كارهاى آينده آن ها با خبر بود، روحيات ايشان را مىشناخت و مىدانست چگونه انسان هايى هستند، اين احتمال را مىداد كه اگر با آن ها مماشات نكند، جنگ جمل را به راه مىاندازند، حداقل احتمال اين مسأله را مىداد. خوب بود براى اين كه چنين نشود، اين همه خونريزى و جنگ رخ ندهد، و نيروها از بين نرود ـ و به جاى آن ممكن بود اين نيروها براى بازسازى كشور، به كار گرفته شده و پيشرفت اقتصادى حاصل شود ـ به ايشان مىگفت بياييد با يكديگر همكارى و همفكرى كنيم، شما طرحى تهيه كنيد، ما هم بررسى مىكنيم. يا حتى بخشى از مملكت در اختيار شما باشد و شما آن را اداره كنيد، اگر شما ولايت كوفه و بصره را مىخواهيد، ارزانى شما. اگر شام و مصر را مىخواهيد، ما مضايقه اى نخواهيم داشت، با هم همكارى مىكنيم. به اين صورت با آن ها صحبت مىكرد، بعد هم بخشى از بيت المال را در اختيار آن ها قرار داده، دست ايشان را باز مىگذاشت، اين ها اگر كمى از بيت المال سوء استفاده مىكردند، بهتر از اين بود كه مقدار زيادى از بيت المال براى جنگ و خونريزى هزينه شود. اين تفكر سياست مدارانه اى است كه آن زمان در ميان برخى مردم شايع بود، و اين گلايه ها را از على(ع) داشتند. همين افراد بودند كه مىگفتند: على سياست ندارد، و يا اين كه سياست معاويه بيش تر است. و همين حرف ها بود كه دل على(ع) را مىسوزاند، و حتى دوستان خودش را هم نمىتوانست قانع كند.

از وضعيت معاويه هم كه آگاه بود و مىدانست چه عنصر خبيثى است و چه سياستى دارد، چگونه مردم را رام كرده و بر گرده آنها سوار شده است؟ به چه نحوى اموال مسلمان ها و بيت المال را در اختيار گرفته و سخاوتمندانه، صدها هزار و گاهى حتى ميليون ها درهم و دينار به افراد مختلف جود و بخشش مىكند؟! اگر على(عليه السلام) تا حدودى با اين گونه شخصيت ها كنار آمده و مماشات مىكرد بهتر بود و جنگ ها و خونريزىها و صرف هزينه هاى فراوان براى آن ها اتفاق نمىافتاد.

آيا مشابه اين القائات را امروزه درباره حضرت امام(قدس سره)، يا درباره مقام معظم رهبرى نشنيده ايد؟ آيا نشنيده ايد كه گفته مىشود اگر درباره فلان شخص اندكى مدارا مىشد كار به اين جا نمىكشيد؟ هنوز اين شبهات درباره سياست على(ع) هم مطرح است. البته ممكن است در پاسخ اين شبهات بگوييم، حضرت امير(ع) از علم امامت برخوردار بودند و يا خدا به ايشان امر كرده بود كه چنين كند، آيا مىخواهيد از امر خدا تخلف كند؟ در اين صورت جوابى تعبدى را مطرح كرده ايم. ما معتقديم امام(ع) معصوم است و خطا نمىكند، مطابق آنچه خدا امر فرموده عمل مىكند. وظيفه اش به همان صورت بوده است. اين جواب براى ما تا حدودى قانع كننده است. اما اين گونه جواب دادن، نوجوان امروزى را كه تحت تأثير اين شبهات واقع شده، قانع نمىكند; بايد جواب روشن ترى ارائه كنيم.

در اين جا من از هم لباس هاى خودم اين گلايه را دارم كه چرا ما آن گونه كه بايد و شايد در مورد مسائلى از اين قبيل كه مورد حاجت است، كار نكرده ايم، و جواب مناسبى كه همه بتوانند درست بفهمند، درك و قبول كنند، يا تهيه نكرده ايم و يا اگر تهيه كرده ايم، منتشر نكرده و در دسترس جوان هايمان قرار نداده ايم.

بايد جواب روشنى به اين سؤال بدهيم كه چرا على(عليه السلام) بر اساس سياست لبخند و مماشات، و با انعطاف عمل نكرد؟ تا به اين حد سخت مىگرفت و مىگفت من حتى يك روز هم اجازه نمىدهم معاويه حكومت كند. اگر من خليفه هستم حق ندارند اين اقدامات را انجام دهند. همان زمان معاويه طلحه و زبير را نزد خود مىپذيرفت. طلحه و زبير از افراد معمولى نبودند، بلكه دو نفر از بزرگ ترين شخصيت هاى عالم اسلام و كانديداى خلافت بودند. وقتى اين دو مهمان على(ع) مىشوند، او چراغ را خاموش كرده، چراغ ديگرى را روشن مىكند. مىپرسند چه شد؟ اين چراغ با چراغ ديگر چه فرقى داشت؟ على(ع) در جواب مىگويد: چراغ اول به بيت المال تعلق داشت و من مشغول رسيدگى به حساب بيت المال بودم، لذا از چراغ بيت المال استفاده مىكردم، در حالى كه شما مىخواهيد در مورد مسائل شخصى و خصوصى حرف بزنيد; من حق ندارم از چراغى كه مربوط به بيت المال است استفاده كنم. طلحه و زبير با خود گفتند على(عليه السلام)حاضر نيست چند دقيقه از چراغ بيت المال استفاده كند، در حالى كه ما دو شخصيت بزرگ اسلامى هستيم، و مىخواهيم با او در مورد مسائل و مصالح كشور اسلامى صحبت كنيم ـ البته از ديد آن ها اين گونه بود ـ و او نمىپذيرد چند دقيقه از چراغ بيت المال استفاده كنيم، چگونه مىتوان با او از در دوستى در آمد؟

چه استفاده هايى كه اين افراد در زمان خليفه پيشين كرده بودند، املاك و ثروتهاى فراوانى تصاحب كرده بودند! غلامان و كنيزانى به تملك خود درآورده بودند! و در مورد آن ها داستان هايى نقل شده است; و اكنون با اين گونه سختگيرىهاى اميرالمؤمنين(ع) مواجه شده اند.

به نظر شما جواب اين سؤال چيست؟ آيا جوابى غير از اين هست كه على(ع) معصوم بود و هر كارى كه انجام مىداد طبق دستور خدا بود؟ ما چه جواب روشنى مىتوانيم بدهيم كه يك جوان را قانع بكند؟

هدف على(عليه السلام)، ارائه الگوى حكومت اسلامى

جوابى به نظر من مىرسد كه آن را عرض مىكنم، در مورد آن فكر كنيد و اگر كسى به پاسخ مناسب ترى رسيد، بنويسد و در اختيار من قرار دهد. جوابى كه به نظر من مىرسد اين است كه اگر چنين جريانى اتفاق افتاده بود، ما على(عليه السلام)را با چه كيفيتى مىشناختيم؟ اگر براى ما چنين داستانى را نقل كنند كه، شبى جناب طلحه و زبير، خدمت خليفه وقت رسيده، درباره مسائل مملكت صحبت كردند، و مثلاً، تصميم گرفتند حكومت ايالت عراق را به يكى از ايشان و مصر را به ديگرى واگذار كنند، اگر در تاريخ چنين آمده بود، من و شما چه تفاوتى بين على(عليه السلام)با طلحه و زبير مىديديم؟ چه فرقى بين معاويه و عمرو عاص با على(ع) قائل مىشديم؟ نهايتاً مىگفتيم چند شخصيت بودند كه با يكديگر نشسته، مشورت كرده و كارى انجام دادند. روزى با شخصى ديگر و امروز با يك شخصى به نام اميرالمومنين(ع) بيعت كردند. قبلاً خليفه اول با مشورت اطرافيان خود معاويه را خليفه و والى شام قرار داد و بعد خليفه دوم و پس از او هم خليفه سوم ولايت او را بر شام تأييد كردند. اكنون نيز اين ها طلحه و زبير را به عنوان والى كوفه و بصره نصب كردند. لازمه چنين عملكردى اين بود كه امروزه بيش از يك ميليارد مسلمان و صدها ميليون شيعه، تفاوتى بين على(عليه السلام)با طلحه و زبير نبينند، بلكه فرقى بين على(ع) و معاويه قائل نشوند; و اين مطلب جديدى نيست. اگر امروزه ما مىدانيم كه على(ع) مقام ديگرى داشته 4است، و اصلاً در يك مسير ديگرى بوده است، به اين دليل است كه علما براى تبيين تفاوت بين على(ع) و ديگران، هزار و سيصد سال تلاش كرده و آن را دائماً براى ما نقل كردند، پدر و مادرهاى ما از طفوليت اين مسائل را به ما تلقين كردند. اما اگر گفته مىشد زمانى بود كه چند نفر نشستند دور هم و حكومت را تقسيم كردند، در اين صورت چه تفاوتى بين ايشان مىديديم؟ حداكثر مىگفتيم على(ع) كمى بهتر از آن ها بود. اين سخن تازه اى نيست. خود على(ع) از اين كه او را با معاويه مقايسه مىكردند، مىناليد; «الدَّهْرُ أَنْزَلَنى ثُمَّ أَنْزَلَنى حَتّى يُقالُ عَلىٌّ وَ مُعاوية.»[1] آن زمان نيز همين اصحاب پيامبر(صلى الله عليه وآله)، يا كسانى كه سال ها در ركاب على(ع) و در محضر على(ع) بودند، مىگفتند: به هر حال معاويه نيز حُسن هايى دارد، جود و بخششى دارد، تدبيرى دارد، يك كشور اسلامى را اداره مىكند. همين افراد زمانى كه از على(ع) گله مند مىشدند، نزد معاويه مىرفتند. حتى نزديكان على(ع) هر وقت از على(ع) گله مند مىشدند و تقاضاهايى داشتند كه على(ع) به آن ها پاسخ مثبت نمىداد، نزد معاويه مىرفتند. آن ها اين دو را هم سنگ مىديدند و معتقد بودند، فقط اندكى عدل و عبادت على بيش تر است.

اگر جريان مذكور اتفاق افتاده بود، من و شما على(ع) را چگونه مىديديم؟ و اگر چنين برداشتى از اسلام و از على(ع) داشتيم، و اين رفتار را وظيفه يك خليفه اسلامى مىدانستيم، در اين صورت براى ما خلافت اسلامى با حكومت هاى دنيوى و سلطنت هاى كسرى و قيصر چه تفاوتى داشت؟ آن ها نيز همين گونه رفتار مىكنند، اگر در مقابل خود به معارضى برخورد كنند كه نتوانند او را دفع كنند، با او سازش مىكنند، رو به روى يكديگر مىنشينند و به هم لبخند مىزنند، با يكديگر از در سازش در مىآيند، براى اين كه جنگ و خونريزى نشود و خشونت پيش نيايد. مگر در تمام دنيا چنين نيست؟ در اين صورت چه تفاوتى بين حكومت على(عليه السلام)با حكومت كلينتون و ديگران وجود داشت؟

اگر ما امروز با حقيقت اسلام آشنا هستيم و مكتب تشيع را داريم، به بركت اين گونه رفتار كردن على(عليه السلام) است. درست است كه على(ع) موفق به شكست دادن و از بين بردن معاويه نشد، اما اين فكر و برنامه را به ما رساند كه سياست اسلام اين است. اسلام اجازه نمىدهد بر سر اصول و مبانى معامله كرد. ممكن است مصالح شخصى در راه اسلام فدا شود، ممكن است مصالح جزئى فداى مصالح كلى شود، اما مبانى و اصول ابداً، ابداً; حتى به اندازه سر سوزنى نبايد به آنها خدشه وارد شود.

اگر على(ع) اين گونه عمل نكرده بود، من و شما از كجا مىدانستيم كه اسلام هم براى حكومت طرحى دارد و اجازه نمىدهد دموكراسى غربى در كشور اسلامى حاكم بشود؟ از كجا اطلاع داشتيم اسلام مىگويد بايد احكام خدا اجرا شود؟ وقتى كه مردم با على(ع) بيعت كردند به او گفتند به همان شيوه خلفاى پيشين عمل نما، مگر آن ها مسلمان نبودند؟ مگر خليفه پيغمبر(صلى الله عليه وآله)نبودند؟ مگر پدر زن پيغمبر(ص) نبودند؟ مگر همه مسلمان ها با آنان بيعت نكرده بودند؟ شما نيز همان گونه كه آن ها رفتار كردند عمل كنيد.

حضرت على(ع) گفت: من چنين شرطى را نمىپذيرم. اگر مىخواهيد با من بيعت كنيد، بايد بيعت كنيد كه من طبق كتاب، سنت و سيره پيامبر(ص) عمل كنم. من به نظر ديگران كار ندارم، در موردى كه حكم خدا ثابت است، به نظر شما هم كار ندارم، حتى اگر همه شما نيز مخالفت كنيد، آنچه حكم خداوند است اجرا مىكنم.

سياستى اين گونه با اصول دموكراسى مطابقت ندارد. اگر على(عليه السلام)اين گونه رفتار نكرده بود، ما امروز نمىتوانستيم بگوييم اسلام نظام حكومتى خاصى دارد، مبانى و اصولى دارد كه بايد اجرا شود. در غير اين صورت، اسلام دينى شناور و تابع سليقه ها و قرائت هاى مختلف مىشد. قرائتى از خليفه اول، قرائت ديگرى از خليفه دوم، و قرائت سومى هم از على(ع) بود. بين قرائات مختلف چه تفاوتى است؟ ما چگونه مىتوانستيم ادعا كنيم قرائت على(ع) درست است و قرائت هاى ديگر، جاى اشكال و تأمل دارد؟ بر چه اساسى ممكن بود بگوييم قرائت معصوم(عليه السلام)از اسلام را كه همه بايد آن را بپذيرند، در اختيار داريم؟ و بر چه مبنايى مىتوانستيم بگوييم: در مقابل رأى معصوم، فضولى موقوف!

اگر على(ع) آن گونه رفتار كرده بود، گفته مىشد، مگر نديديد خليفه اول به شيوه اى رفتار كرد، خليفه دوم به شيوه اى و على(ع) هم به شيوه اى ديگر؟ او هم يكى مانند ديگران بود. در اين صورت بر چه اساسى تشخيص دهيم رأى او بهتر از رأى ديگران بود؟ خلفاى قبل به خاطر مصالح خودشان، و براى اين كه معاويه مزاحم آن ها نباشد او را به شام فرستادند. على(عليه السلام) نيز بايد همين گونه عمل مىكرد. خليفه سوم نيز رفتار خليفه دوم را تأئيد كرد، اگر على(ع) هم مىآمد و همين كار را مىكرد پس چه تفاوتى بين عملكرد آن ها مىبود؟ با چه مبنايى تشخيص دهيم يكى از اين رفتارها بر اساس رأى معصوم(ع) و بقيه مبتنى بر رأى غير معصوم بوده است؟ چگونه متوجه شويم يك مورد از آن ها صحيح و مابقى آن ها اشتباه بوده است؟

حتى مىتوان عكس اين را ادعا كرد و گفت: اگر بنا بود كه ما قضاوت كنيم، و اين گونه معيارها را در نظر بگيريم، بايد بگوييم كه رأى خلفاى قبل از على(ع) درست تر بود! چون آن ها با تدبيرى كه انديشيدند، خونريزى شام و عراق حاصل نشد، مگر نه اين كه گفته شده: «الصلح خير». لذا، از آن جا كه اسلام دين رأفت، رحمت، مهربانى، صلح، آشتى، لبخند و سازش است، پس على(ع) در اين كه با اصحاب جمل، نهروان و صفين جنگيد، اشتباه كرد! در مدت چهار سال و نه ماه كه خلافت او ادامه داشت دائماً در حال جنگ بود، پس قرائت على(ع) درست نبود!

اما على(ع) نمىخواست فقط براى زمان خودش طرح بدهد، او قصد داشت براى مردم همه زمان ها، تا روز قيامت طرح حكومتى اسلام را معرفى كند. اسلام طرفدار عدالت است، اگر عدالت با صلح و سازش و آرامش حاصل شود، نبايد قطره خونى ريخت و نيز نبايد كوچك ترين اهانتى به هيچ كس بشود. على(ع) همان شخصيتى بود كه وقتى شنيد يك خلخال از پاى دخترى يهودى يا زرتشتى كشيدند گفت: «اگر مسلمان از اين غصه جان دهد و دق كند سزاوار است».[2] على(ع) حاضر نمىشد يك خلخال از پاى يك دختر يهودى كشيده شود، حال آيا چنين كسى مىپذيرد بدون دليل هفتاد هزار نفر را از دم تيغ بگذراند؟! اگر من و شما با طرز تفكر امروزى بوديم، درباره على(ع) چه مىگفتيم؟ آيا نمىگفتيم على(ع) آدمى است خشن، قسىالقلب، بى سياست، و اوصافى از اين قبيل؟! ديگر بيش از اين جرأت نمىكنم گستاخى كنم.

اما على(ع) فقط زمان خودش را نمىديد و فقط به فكر حكومت خودش نبود، او بايد الگوى حكومت اسلامى را نشان دهد، تا هر كس تا روز قيامت بخواهد حكومت اسلامى برپا كند از او الگو بگيرد.

زمانى كه حضرت امام(قدس سره) در پاريس مستقر بودند، خبرنگاران از اطراف دنيا گرد ايشان جمع شدند و پرسيدند: اگر شما پيروز شويد و شاه برود، چگونه حكومتى را بر ايران حاكم خواهيد كرد؟ ايشان در جواب فرمودند: «حكومت على(عليه السلام). الگوى ما حكومت على(ع) است.»[3] البته بعد از پيروزى نيز خود ايشان فرمودند، با همه زحمت هايى كه كشيديم هنوز فقط بويى از اسلام مىآيد. اما حكومت ايده آل حكومتى است كه على(ع) الگوى آن را نشان داد، و ما به هر مقدار كه شرايط اجازه دهد و مردم حمايت كنند، به سمت آن حركت مىكنيم، هدف ما آن حكومت است، مىخواهيم آن گونه بشويم. نگفت الگوى ما دموكراسى اروپا و يا آمريكا است. نگفت الگوى ما حكومت خليفه اول و دوم و يا همه خلفاى راشدين است. فرمود الگوى ما حكومت على(ع) است.

على(ع) حكومت اسلامى را نه تنها با بيانش بلكه با پنج سال حكومتش و در عمل، تعريف كرده بود. اما معاويه بعد از شهادت على(ع) با استفاده از اهرم ها و زمينه هاى ضعفى كه قبلاً عرض كردم و در بين جامعه اسلامى آن روز وجود داشت، سعى كرد اين طرز تفكر را منحرف كند، و در جامعه تفكر ديگرى را به وجود آورد. تلاش كرد مردم را شستشوى مغزى دهد، و طرح ديگرى را مطرح كند. بر همين اساس بود كه سياست هاى مذكور را به كار گرفت، سران، شخصيت هاى بزرگ و رؤساى قبايل را با تطميع اغفال كرد، آن قدر بذل و بخشش كرد، تا همه آنان را خريد. عده زيادى از ساير مردم نيز تابع رؤساى خود بودند، به هر سمتى كه رئيس قبيله مىرفت آن ها نيز به دنبال او راه مىافتادند. ديگران را نيز با ارعاب و تهديد منحرف مىكرد. معاويه ظرف بيست سال حكومت خود چه كارهايى كه نكرد، از طرفى تسمه از گرده مردم كشيد! و از طرف ديگر بذل و بخشش هايى كه كرد، براى ايجاد رعب و وحشت و انجام ترورها، بيرحمىها، كشتارها، خونريزى بى حد و حساب و تجاوز به نواميس، امثال بُسر بن ارطاة و سمرة بن جندب را مىفرستاد تا زهر چشمى از عموم مردم گرفته شود و ديگر كسى جرأت هيچ اقدامى را نداشته باشد. به جز چند نفر كه در عالم اسلام به خصوص در عراق و حجاز به عنوان حواريين على(عليه السلام)شناخته شده بودند، بقيه مرعوب قدرت و سياست معاويه بودند. اين اشخاص تا حدى نزد مردم محترم بودند. حتى همان كسانى كه ضعف هايى از خود نشان مىدادند و اهل ماديات بودند، اين شخصيت ها را به خاطر مقامات عالى آن ها دوست مىداشتند.

ما خودمان هم كم و بيش همين گونه هستيم، يعنى گاهى مرتكب گناهانى مىشويم، اما انسان هاى با تقوا و متدين را دوست داريم. گرچه خودمان گاهى احتياط در اموال را مراعات نمىكنيم، اما اگر به شخص پارسايى كه در صرف بيت المال دقت دارد برخورد كنيم، او را دوست مىداريم. خود ما همت انجام اين گونه كارها را نداريم، اما وقتى كه خوبان را مىبينيم، خوشحال مىشويم.

به هر حال، در آن زمان چند نفر از حواريين على(عليه السلام) وجود داشتند، و به همين اسم شناخته مىشدند، در تاريخ نيز به همين نام معرفى شده اند. به جز مالك اشتر كه او را براى حكومت مصر فرستادند و كشته شد، و همچنين محمد بن ابى بكر، چند نفر ديگر بودند كه، علاوه بر موقعيت هاى اجتماعى، از مقامات معنوى نيز برخوردار بوده، زهد و تقواى فراوانى داشتند، علوم بلايا و منايا داشتند، از غيب خبرهايى مىدادند. بعضى از اصحاب على(ع) بودند كه از شهادت خود و ديگران خبرها داشتند. در ميان اين افراد، چهار نفر بيش از ديگران برجسته بودند: حُجر بن عدى، عمرو بن حَمِق خزاعى، رُشيد هَجرى و ميثم تمار. به هيچ قيمتى ممكن نبود اين چهار نفر را تطميع كرد. هر چه معاويه تلاش كرد تا آن ها را با احترام و تمجيد و تعريف بفريبد و به صورتى ايشان را رام كند، انعطاف پيدا نمىكردند. اين بزرگواران پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله)را مىشناختند و به على(ع) عشق مىورزيدند و تمام وجودشان صرف بيان فضائل و مناقب على(ع) مىشد. معاويه در مورد اين افراد درمانده شد; لذا، تصميم گرفت آن ها را بكشد. حجر بن عدى را، از يك طرف، عمرو بن حمق خزاعى را نيز از طرف ديگر. سر عمرو بن حمق را بريد و براى همسرش فرستاد، آن بانوى بزرگوار نيز در پاسخ پيغامى براى معاويه فرستاد. اين پيغام به حدى او را برافروخته كرد، كه دستور داد آن خانم را از كشور اسلامى بيرون كنند. يك روز عمرو بن حمق خدمت اميرالمؤمنين(ع) رسيد و عرض كرد: مولاى من! من به خاطر اين كه شما رئيس هستيد و از پست و مقامات دنيوى و امكانات برخوردار هستيد، نزد شما نيامده ام; من به اين دليل كه خداوند اطاعت شما را بر ما واجب كرده، و حق بزرگى و سرورى بر ما را براى شما قرار داده، در محضر شما هستم. على جان! اگر به من دستور دهيد كه تمام كوه ها را جا به جا كنم و من چنين قدرتى داشته باشم، و امر كنيد آب تمام درياها را بكشم و من از عهده چنين كارى برآيم، و اگر به من بفرماييد تمام عمرم شمشير به دست با دشمنان تو بجنگم، هنوز نتوانسته ام حق تو را ادا كنم، حق تو بر من از اين عظيم تر است. اميرالمؤمنين(عليه السلام)خوشحال شده، براى او دعا كرد و فرمود: «اى كاش صد نفر مانند تو در ميان مسلمان ها وجود داشت.»[4] فقط تعداد معدودى همانند اين گل ها و با چنين درجه اى از ايمان بودند. معاويه اين دو بزرگوار، يعنى حجر بن عدى و عمرو بن حمق را در كمال بى رحمى، با تمام عواقبى كه براى او داشت، به قتل رساند. كشتن اين افراد براى او گران تمام مىشد، او نمىخواست در بين مسلمان ها بدنام شود، ولى چاره ديگرى نديد. هنگامى كه ديد آن ها به هيچ قيمتى تسليم نمىشوند و نمىتوان ايشان را ساكت و آرام كرد، و ممكن نيست آن ها را تطميع كند، دستور قتل آنان را داد. دو نفر ديگر از حواريون على(ع) يعنى رشيد هَجرى و ميثم تمار باقى مانده بودند.

هنگامى كه معاويه در شام از دنيا رفت ميثم تمار به دوستانش خبر داد و گفت: طوفانى برپا شده و من احساس مىكنم معاويه در شام از دنيا رفت; افرادى كه ميثم را مىشناختند، متوجه بودند كه او نسنجيده سخن نمىگويد. بعد از چندى عبيد الله بن زياد حاكم كوفه شد و داستان معروفى كه در مورد ماجراى ميثم شنيده ايد واقع شد; ميثم به كار خود مشغول بود، فضائل على(ع) را مىگفت و مردم را به پيروى از خاندان پيامبر(صلى الله عليه وآله)دعوت مىكرد. عبيد الله هر چه تلاش كرد ميثم را آرام كند، موفق نشد. در ايامى كه چند روز به ورود حسين بن على(عليه السلام) به عراق مانده بود، همان زمانى كه مسلم در كوفه بود و عبيد الله بن زياد در صدد كشتن او بود، نقل شده روزى ميثم سوار اسبى، و حبيب بن مظاهر هم سوار اسبى ديگر بود; اين دو به همديگر رسيدند، به حدى به هم نزديك شدند كه گردن اسب ها با هم تماس گرفت، هنگامى كه كاملاً به هم نزديك شدند، در گوشى با يكديگر صحبت و شوخى مىكردند ـ شوخىهاى آن ها هم از اين قبيل بود ـ ميثم به حبيب بن مظاهر گفت: من مرد سرخ مويى كه دو گيسو از دو طرف سر او آويزان است سراغ دارم، كه چند صباحى ديگر براى يارى پسر پيامبر خود كشته مىشود. منظور او حبيب بود و به خود او خبر مىداد. حبيب هم گفت: من هم مرد اصلعى را مىشناسم كه موهاى جلوى سرش ريخته و شكمش مقدارى برآمده، او را بر چوبى از نخله خرما به دار زده، روز بعد لجامى به دهانش مىزنند تا ديگر نتواند سخن بگويد، و بعد زبانش را بريده پس از آن در روز سوم نيزه اى به شكمش مىزنند. اين دو بزرگوار با هم صحبت مىكردند، يكى خبر از آينده ديگرى و او خبر از آينده اولى مىداد. شوخىهاى آن ها نيز همين گونه بود. يكى از دوستان ايشان گفته هايشان را شنيد و نزد رُشيد هَجرى رفته، و گفت: من امروز چنين ماجرايى را ديدم، ميثم اين گونه در مورد حبيب بن مظاهر مىگفت كه مرد سرخ مويى را مىشناسم كه دو گيسو از دو طرف سر او آويزان است و قرار است به زودى در راه حمايت از پسر پيامبر(صلى الله عليه وآله)به شهادت برسد. رشيد گفت: خداوند ميثم را رحمت كند، يك كلمه را نگفت، و آن كلمه اين است كه بعد سر او را براى حاكم مىفرستند و صد درهم بر جايزه كسى كه سر او را مىآورد، افزوده مىشود.[5]

على(عليه السلام) چنين افرادى تربيت كرده بود. سرانجام عبيد الله بن زياد، ميثم تمار و رشيد را به شهادت رساند. چرا؟ چون اين دو نفر حاضر نبودند تسليم شوند.

اجازه بدهيد به عنوان جمله معترضه مطلبى را عرض كنم، باز هم از هم لباس هاى خودمان گلايه كنم. مورخان و محدثان از ميثم تمار نقل كرده اند و شايد روايات متعددى در اين زمينه داشته باشيم كه، اميرالمؤمنين(ع) به ميثم فرمود: چگونه است حال تو آن هنگامى كه تو را بر چوبه اى از نخل به دار بياويزند، زبان تو را ببرند و بعد نيزه به شكم تو بزنند؟ ميثم از حضرت(ع) سؤال كرد كه آيا در آن حال من مسلمان هستم؟ حضرت(ع) فرمود: آرى. ميثم جواب داد: خوشحال مىشوم. على(ع) باز فرمود: پس بدان كه تو را به تبرّى جستن از من دعوت مىكنند، تا بگويى من از على(ع) بيزار هستم. آيا اين كار را خواهى كرد؟ فرمود: به خدا قسم تا زمانى كه نفس داشته باشم اين كار را نخواهم كرد. پس على(عليه السلام) به او اين گونه بشارت داد كه بدان در بهشت با من خواهى بود.[6]

گلايه اى كه قصد داشتم از دوستان هم لباسى خودم بكنم اين است كه ما در مسائل مربوط به «امر به معروف و نهى از منكر» مطلب را مىرسانيم به جايى كه اگر ضرر جانى در كار باشد، تكليف ساقط است. اما آيا ميثم نمىدانست اگر جانش در خطر باشد، حفظ جان واجب است و بايد تقيه كرد؟ مگر نه اين كه گفته مىشود حفظ جان واجب است؟ اين سؤال در مورد حجر بن عدى، رشيد هَجرى، عمرو بن حمق و بعدها در مورد سعيد بن جبير و بسيارى از بزرگان اصحاب نيز صادق است. حجاج بن يوسف، سعيد بن جبير را احضار كرده، به او گفت: «بگو از على(عليه السلام)بيزار هستم» جواب داد: «حاشا و كلا». زبانش را بريدند و بعد او را به شهادت رساندند، ولى دست از ولايت بر نداشت. دست ها و پاهاى رُشيد هَجرى را بريدند، گفته بود كه من از مولاى خود على(ع) شنيدم كه دست و پايم را قطع مىكنند و بعد زبانم را نيز مىبرند. عبيد الله بن زياد گفت: براى اين كه حرف على(ع) دروغ بشود، اين كار را نمىكنم. بعد از اين كه دست و پاى رشيد را بريدند، او عاشقانه آغاز به بيان فضايل على(ع) كرد; عبيد الله به خيال خودش مجبور شد زبان رشيد را ببرد، لذا حجّامى را فرستاد تا زبان رشيد را ببرد، ابتدا قصد نداشت اين كار انجام شود، بلكه مىخواست خبر على(ع) دروغ در بيايد، ولى بر خلاف ميل او اين خبر درست واقع شد.[7]

گلايه از دوستان هم لباس خودم اين است كه، ما بايد در مورد اين مسائل بيش تر كار كنيم، تا بتوانيم بگوييم در چه مواردى و چه زمانى به خاطر تقيه تبرى از امام معصوم(عليه السلام) جائز است؟ ارتكاب كدام يك از محرمات و در چه مواردى به واسطه تقيه جايز است؟ آيا مواردى هست كه تقيه نتواند جلوى انجام تكليف را بگيرد يا نه؟ اگر هست در چه مواردى است؟ و سرانجام، بزرگانى كه در نهايت مرتبه تقوا و تالى تلو مقام عصمت بودند و علم بلايا و منايا داشتند بر اساس چه دليلى حاضر نشدند از على(ع) تبرى بجويند تا جان خودشان را حفظ كنند؟ مگر نه اين كه اگر اين بزرگواران زنده مىماندند، مىتوانستند زمان بيش ترى را براى تعليم معارف به مردم صرف كنند؟ و مگر نه اين كه با كشته شدن امكان انجام وظيفه تعليم از ايشان سلب مىشد؟ مناسب بود حداقل تقيه مىكردند; چرا اين بزرگان تقيه نكردند؟ دليل شرعى آن ها چه بود؟ آيا از مسئله تقيه اطلاع نداشتند؟ چرا على(ع) هنگامى كه از آينده آن ها خبر مىداد، به ايشان نفرمود وقتى كه شما را وادار به تبرّى از ما كردند، اين كار را انجام دهيد! تا جان شما محفوظ باشد. متأسفانه، ما در مورد اين مسائل كم تر كار كرده ايم. كسى كه شايد بهترين كار را در اين زمينه انجام داد، حضرت امام(قدس سره) بود. اولين فتواى صريح ايشان اين بود كه تقيه در مورد امور مهم حرام است، و لو بلغ ما بلغ.[8] ديگران چنين فتوايى را نمىدادند، چون تحقيق نكرده بودند، و جرأت نمىكردند كه چنين فتوايى بدهند، چون در اين زمينه كم كار شده بود. تنها امام(قدس سره)چنين شهامتى داشت، هم تحقيق كرده بود و هم اين شهامت را داشت كه علناً بگويد: ولو جان شما در خطر باشد، حتى اگر صدها و هزاران نفر كشته شوند، بايد نظام اسلامى برقرار باشد. بايد كسانى كه در صدد از بين بردن اسلام، عقايد اسلام و ارزش هاى اسلامى هستند، از بين بروند و تقيه در اين مسأله حرام است، و لو بلغ ما بلغ. اين گفتار امام(ره) بود، اما ما شاگردهاى ايشان، البته اگر اين لياقت را داشته باشيم كه خود را شاگرد امام(قدس سره)بدانيم، ما كوتاهى كرديم و راه او را درست دنبال نكرديم. بايد مبانى فقهى اين مسأله را درست تبيين كنيم، تا مشخص شود در چه مواردى تقيه جايز و در چه مواردى واجب است. آيا مواردى هست كه تقيه جايز ولى ترك آن ارجح باشد؟ كم و بيش اين سؤال ها مطرح شده است، ولى عرض بنده اين است كه تحقيقاتى از اين قبيل گسترش پيدا كند و اين معارف در دسترس همه مردم قرار گيرد. مگر اين ها احكام دين نيست؟ و مگر در اين زمان ما به اين احكام محتاج نيستيم؟ آيا اطمينان داريم ديگر به اين احكام احتياج نخواهيم داشت؟ اگر ما اين احكام را درست تبيين نكنيم، شياطين تساهل و تسامح را مطرح مىكنند و آن را به پاى اسلام مىگذارند; و با اين كار خود، غيرت را از مسلمان ها مىگيرند، و اين شك و شبهه را در مسلمانها ايجاد مىكنند كه چون اسم نظام، نظام اسلامى است، پس بايد تسليم همه چيز آن بود.

هنگامى كه على(عليه السلام) در رأس حكومت بود، اگر والى او خطا مىكرد، مردم نزد حضرت امير(ع) مىآمدند و اعتراض مىكردند. احتمالاً اين ماجرا را شنيده ايد كه روزى على(ع) مشغول نماز بود، اقامه نماز را گفته بود و مىخواست تكبير بگويد; در همين حال، زنى كه از راه دورى آمده بود گفت: يا على! من با شما كارى دارم. حضرت تكبير نماز را نگفت، و فرمود: بگو چه كار دارى؟ گفت: والىاى كه براى شهر ما فرستادى به ما ظلم مىكند. اشك از چشمان على(ع) جارى شد. همان لحظه گفت: خدايا تو مىدانى من راضى نبودم به اين مردم ظلم كند; و امر كرد قلم و كاغذ آوردند و حكم عزل آن والى را نوشت.[9] آن مردم نگفتند چون حكومت على(ع) حكومت اسلامى است، پس بايد همه جزئيات آن را پذيرفت. همچنان كه چه كسى گفته مسؤولى كه رسماً بر عليه اسلام كار مىكند، مسؤولى كه شخص رهبر در مورد او فرمود: يك كار به نفع اسلام نكرده، و بعضى از اقداماتى كه انجام مىدهد صد در صد ضد اسلام است، و من اين فرمايش مقام معظم رهبرى را به گوش خودم از زبان مبارك ايشان شنيدم، آن وقت به ما مىگويند چون حكومت اسلامى است، اعتراض نكنيد! چه كسى اين گونه گفته است؟ پس امر به معروف و نهى از منكر براى چيست؟ چرا وقتى مىبينيم دارند با اسلام بازى مىكنند، بايد خفه شويم؟ خوب، ادعا مىكنند ما تابع افكار مردم هستيم; بر فرض كه اين مبنا درست باشد ـ كه نيست ـ مگر اين ها مردم نيستند؟

چگونه چهار جوان بى بند و بار اين حق را دارند وسط خيابان، دختر و پسر با هم برقصند و يكديگر را ببوسند، ولى اين مردم حق ندارند بگويند ما با اين افراد مخالفيم؟ در اين صورت خلاف امنيت مىشود؟ مگر وظيفه مسؤولين كشور جمهورى اسلامى اين نيست كه از قانون اساسى دفاع كنند؟ مگر اين اصل كه مطبوعات حق ندارند بر خلاف مبانى اسلام و اخلاق عمومى چيزى بنويسند در قانون نيامده است؟[10] آيا طى اين چند سال در مطبوعات ما مطلبى بر خلاف مبانى اسلام نوشته نشده است؟ آن كسى كه قسم خورده است از قانون حمايت كند، چرا حرفى نمىزند؟ آيا صرفاً به اين بهانه كه قانون به مطبوعات آزادى داده است مىتوان بسنده كرد؟ آيا قانون به مطبوعات آزادى مطلق داده است؟ در همين قانون قيد شده است كه مطبوعات حق ندارند بر خلاف مبانى اسلامى و اخلاق عمومى مطلبى بنويسند. در غير اين صورت بايد تحت پيگرد قرار گيرند. قانون مصوب شوراى انقلاب فرهنگى وزير ارشاد را به عنوان مسؤول تمام فعاليت هاى فرهنگى و مطبوعاتى معرفى مىكند،[11] پس چرا بر اين گونه فعاليت ها نظارت نمىكنند؟ اى كاش فقط نظارت نمىكردند، چرا چراغ سبز به مطبوعات منحرف نشان مىدهند؟ چرا امكانات و تسهيلات در اختيار آن ها قرار مىدهند؟ آيا براى اين كه صريحاً به مقدسات اسلام، و به شخصيت سيدالشهداء(عليه السلام)جسارت كنند؟ اين حكومت اسلامى است؟ صِرف اين كه رهبر ما، نور چشم ما ـ كه جان ما فداى او باد ـ ولى فقيه است، اين موجب نمىشود همه مسائل اصلاح شود، و همه اقدامات مورد تأييد باشد. در هر موردى تخلف شد، بايد اعتراض كرد. به محض اين كه مسأله اى بر خلاف فكر جناح حاكم و به اصطلاح اصلاح طلب باشد ـ البته بايد گفت چگونه اصلاح طلب هستند؟ مگر با اسم عوض كردن «افساد» مىشود «اصلاح»؟ «وَ اِذا قيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فى الاَُرْضِ قالُوا اِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ. أَلا اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَ لكِنْ لا يَشْعُرُونَ»[12] ـ اگر موضوعى با مذاق آن ها سازگار نباشد، بلافاصله تعداد اندكى لات و لا مذهبِ مست راه مىافتند، تظاهرات مىكنند، و هيچ كس جلوىشان را نمىگيرد. ادعا مىكنند ما تابع خواست مردم، و خواست جوان ها هستيم; مگر اين ها كه در اين مجالس حاضر مىشوند نيستند؟ هشتاد درصد مردمى كه در اين قبيل مجالس شركت مىكنند، جوان ها هستند. همه شعار بدهيم كه ما از جوان ها حمايت مىكنيم! چه اقدامى براى اين جوانان مىكنيد؟ اين جوان ها دين مىخواهند، حسين(عليه السلام)مىخواهند. آن مدعيان اصلاحات، مدعيان طرفدارى از قانون اساسى، مدعيان دموكراسى غربى، اگر راست مىگويند و صداقت دارند، ببينند اين مردم چه مىخواهند، مطابق آن عمل كنند. مگر ادعا نمىكنند بر اساس خواست مردم عمل مىكنند؟ مگر اين ها مردم نيستند؟ آيا فقط چند جوان كه تحت تأثير تبليغات آمريكا واقع شده، و فيلم هاى مبتذل ويدئويى اخلاق آن ها را فاسد كرده، مردم هستند؟ فقط بايد به آن ها لبخند زد، و بوسه حواله داد؟ اين ها جوان نيستند؟ اين ها مردم نيستند؟ بر اساس قانون اساسى نبايد به مشكلات اين ها رسيدگى كرد و به خواسته اين ها جواب داد؟ آيا قانون نمىگويد بايد از مفاسد و تعدى به احكام اسلام و ارزش هاى اسلامى جلوگيرى كرد؟ اگر صداقت داريد، پس چرا رسيدگى نمىكنيد؟ چرا فقط طرف مقابل را مىبينيد؟ كمى هم به سخن اين جوان ها را بشنويد.

من اين جا نبودم، ولى شنيدم كه چندى پيش، مردم اعتراض شديدى نسبت به محتواى بعضى روزنامه ها داشتند و تحصن عجيبى كردند، حضرت آيت الله مشكينى، حضرت آيت الله جوادى، حضرت آيت الله نورى و بعضى ديگر از بزرگان تشريف آوردند، و از اين تحصن مردم حمايت كردند. مسؤولان بعد از گذشتن چند ماه از اين تحصن چه اقدامى انجام دادند؟ آيا مراجع تقليد جزو مردم نيستند؟ آيا نبايد به حرف آن ها توجه كرد؟ سرانجام هم بگويند تحصن تان غير قانونى است! بعضى استاندارها در مورد تظاهرات روز 23 تيرماه در حمايت از رهبرى هم گفتند اين راهپيمايى غير قانونى است! اما بر اساس كدام قانون؟ ده نفر از استانداران اجازه برگزارى اين تظاهرات را ندادند،[13] مگر مردم به حرف آن ها توجه كردند؟ مردم دين دارند، و اگر احساس كنند دينشان در خطر است، به اين گونه مسائل توجه نمىكنند، و نبايد هم توجه كنند.

البته اگر مقام معظم رهبرى امرى فرمودند، بر روى چشم. اطاعت امر ايشان، مثل اطاعت امر امام(قدس سره)است. و اگر نهى فرمودند، نهى ايشان نيز بر سر چشم; اما مگر ايشان فرمودند كه شما حرف تان را نگوييد، اعتراض نكنيد، انتقاد نكنيد؟ اگر مردم ما، آرام و بى سر و صدا در مقابل اين هجمه عظيم فرهنگى انتقاد قانونى مىكردند، وضعيت فرهنگى كشور اين گونه نمىشد. اما متأسفانه، ابتدا ما را اغفال و تخدير كرده، به ما اين گونه القا كردند كه چون نظام ما اسلامى است، بايد در همه موارد اطاعت كنيد. اين مغالطه است! صِرف اين كه اين نظام اسلامى است، اطاعت از هر مسؤولى واجب نمىباشد، و اعتراض به هر مسؤولى حرام نيست. اگر از كسى تخلفى ديده شد، بايد اعتراض كرد، بايد فرياد سر داد، بايد به دنيا فهماند كه ما نيز بخشى از مردم اين كشور هستيم. راديو و تلويزيون هاى خارجى با مسائل ايران چنان برخورد مىكنند كه گويا در ايران مردمى غير از تعداد اندكى بى بند و بارِ غربزده فرارى از اسلام، وجود ندارد.

بايد نشان دهيم كه ما مردم هستيم، و آن ها غده هاى سرطانى و آفت زده هستند. آن كسانى كه انقلاب كردند و بار اين انقلاب را به دوش كشيدند، اين مردم هستند. كسانى كه زير پرچم حسين(عليه السلام)انقلاب كرند و براى احياى احكام اسلام كشته دادند، حال چگونه ممكن است، مشاهده كنند احكام اسلام به بدترين وجهى بازيچه شده و آرام بنشينند؟ آيا اين دين است؟ اين خدا است؟ اين راه امام حسين(عليه السلام) است؟ آيا قانون اساسى ما چنين گفته، يا مراجع ما اين گونه گفته اند؟ كدام دين چنين مطلبى را گفته است؟ كدام دموكراسى اين گونه مىگويد؟ شما كه انجيل تان حقوق بشر و قرآن تان قانون اساسى است، بسيار خوب، به همين قانون اساسى و به همين دموكراسى غربى عمل كنيد. بيش از نود درصد مردم ايران واقعاً اجراى احكام اسلام را مىخواهند; خودتان را فريب ندهيد، به خدا قسم! سكوت اين مردم از نجابت آن ها و اين تصور كه مقام معظم رهبرى نسبت به اعتراض رضايت ندارند، ناشى مىشود.

در يكى از شهرهاى خراسان، بعد از سخنرانى من، خانمى فرهنگى با اصرار نزد من آمد، و گفت پيامى دارم كه مىخواهم به مقام معظم رهبرى برسانى، گفتم انشاء الله در صورت امكان اين كار را خواهم كرد. گفت: به آقا بگو، به خدا قسم! اگر به احترام شما نبود، ما زن ها كفن مىپوشيديم و فلان و فلان را به جاى خودشان مىنشانديم. تنها به احترام شما و اين احتمال كه ممكن است شما راضى نباشيد اقدامى نمىكنيم. مردم ما به احترام رهبرى و به احترام حفظ امنيت و آرامش سكوت كرده اند; وگرنه، مگر اين مردم به اين كه اسلام در اين كشور بميرد رضايت مىدهند؟ توصيه بنده به شما عزيزان اين است، با روش قانونى و منطقى، اعتراض خود را به گوش مسؤولان برسانيد، با صداى رسا بگوييد ما چنين مطالبى را نمىخواهيم. اين كار كه جنايت، آشوب و ترور نيست. آيا صِرف مخالف بودن با رفتارى خاص، يا سياستى خاص، و يا فلان مسؤول يا رفتار او تروريسم و خشونت طلبى است؟ اگر چنين باشد، رفتار على(عليه السلام) را و يا حتى عملكرد شخص پيامبر(صلى الله عليه وآله)را چگونه توجيه مىكنيد؟ نقل شده، طى ده سال بعد از هجرت پيامبر(ص) هفتاد غزوه توسط ايشان واقع شد، و نيز على(ع) ظرف حكومتى كم تر از پنج سال، سه جنگ بزرگ با صد هزار كشته مسلمان انجام داد; چگونه اين موارد را توجيه مىكنيد؟

زمانى كه منطق تساهل و تسامح بر جامعه حاكم شد، به ذهن جوان هاى ما اين گونه خطور مىكند و بعد نامردها و بى دين ها صريحاً مىگويند خمينى بايد به موزه تاريخ سپرده شود، اسلام ديگر رفت، اين مشكل اسلام است كه نمىتواند با دموكراسى بسازد.[14]

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. ابن طاووس، فرحةالغرى، ص 7.

[2]. ر.ك: نهج البلاغه، خطبه 27.

[3]. صحيفه نور، ج 2، ص 47.

[4]. ر.ك: بحارالانوار، ج 32، ص 399، باب 11، روايت 371.

[5]. ر.ك: همان، ج 45، ص 92، باب 37، روايت 33.

[6]. ر.ك: همان، ج 42، ص 130، باب 122، روايت 13; ج 75، ص 433، باب 87، روايت 95.

[7]. ر.ك: همان، ج 75، ص 433، باب 87، روايت 95.

[8]. ر.ك: صحيفه نور، ج 1، ص 39; ج 7، ص 36.

[9]. بحارالانوار، ج 41، ص 119، باب 107، روايت 27.

[10]. ر.ك: قانون مطبوعات، فصل 4، ماده 6.

[11]. ر.ك: قانون اهداف و وظايف وزارت فرهنگ و ارشاداسلامى، ماده 2.

[12]. بقره، 12ـ11.

[13]. كيهان، 24/4/1378، ص 2.

[14]. ر.ك: كيهان، 24/2/1379، گزارش مصاحبه اكبر گنجى با نشريه آلمانى تاكس اشپيگل

روش هاى به كارگيرى عوامل انحراف جامعه از سوى معاويه

شيوه استفاده از اين عوامل در مقاطع مختلف حكومت معاويه تفاوت داشت و دوره حكومت وى را از اين نظر لااقل مىتوان به سه مقطع تقسيم نمود.

مقطع اول، قبل از خلافت حضرت امير(عليه السلام); در آن دوران، شرايط براى معاويه بسيار راحت بود، زيرا سرزمين شام منطقه اى دور افتاده بود و با حكومت مركزى چندان ارتباطى نداشت و از طرفى مردم آن پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله)و حتى اصحاب بزرگ آن حضرت را كم تر ديده بودند. از سوى ديگر، خليفه دوم و سوم، به خصوص خليفه سوم كه دست معاويه را تا حد زيادى باز گذاشته بود، چندان اصرارى بر كنترل معاويه نداشتند. در چنين شرايطى زمينه هر نوع فعاليت براى معاويه فراهم بود و در اين مدت جامعه شام را مطابق دلخواه خود تربيت مىكرد.

مقطع دوم، دوران خلافت حضرت امير(عليه السلام); در اين دوران، تاكتيك معاويه به خصوص در زمينه تبليغات تغيير كرد. او على(ع) و يارانش را مورد اتهام قرار داده و شايع كرد كه قتل خليفه سوم به دست ايشان بوده است; آن ها بايد خون بهاى عثمان را پرداخته و قصاص شوند و على(عليه السلام)بايد قاتلان عثمان را به معاويه تحويل دهد. اين افترا و شايعه را درست كرده و در مورد آن به اندازه اى تبليغ كردند كه بسيارى از مردم نيز آن را باور نمودند. اين كار زمينه اى شد براى آن كه معاويه عده اى را جذب كرده و جنگ صفين را در مقابل حضرت على(ع) به راه اندازد. در اين جنگ ده ها هزار مسلمان از دو طرف كشته شدند. كشته شدن برادران مسلمان در جنگ هاى تن به تن و در طول چند سال، آن هم نه با استفاده از وسايل كشتار جمعى كه امروزه رايج است، مسأله بزرگى است. اين جريان با شهادت اميرالمؤمنين(ع) پايان يافت.

مقطع سوم، پس از شهادت امير المؤمنين(عليه السلام); در مرحله سوم زمينه جديدى فراهم شد. شرايط اين زمان به صورتى بود كه مردم از جنگ خسته شده بودند. حتى ياران نزديك حضرت على(ع) سه جنگ بزرگ يعنى جنگ جمل، صفين و نهروان را اداره كرده بودند و با مشكلات زيادى مواجه بودند. معاويه فرصت را غنيمت شمرد و سران لشكر امام حسن(عليه السلام)را با پول و تزوير خريد و آن حضرت را مجبور به پذيرش صلح كرد. در اين زمان معاويه بر سراسر كشورهاى اسلامى تسلط پيدا كرده بود; نه تنها شام، بلكه مصر، عراق، حجاز، يمن و شمال آفريقا هم تحت تسلط او بود. از خاندان پيغمبر(صلى الله عليه وآله)فقط امام حسن(ع) مزاحم او بود كه ايشان را هم با جريان صلح از ميدان سياست كنار زد. در اين شرايط معاويه احساس مىكند كه مىتواند هر كارى را كه بخواهد انجام دهد. معاويه آن قدر از عوامل ياد شده استفاده كرد كه شايد بتوان گفت خون دلى كه امام حسن(ع) و بعد از ايشان امام حسين(ع) تا بعد از ده سال از وفات امام حسن(ع) خوردند، از غربت و مظلوميت سيدالشهداء(ع) در روز عاشورا بيش تر است. متأسفانه نه ما از آن دوران اطلاع كاملى داريم و نه اين مسأله چيزى است كه احساسات و عواطف مردم را تحريك كند و با ذكر آن ها بتوان آن خاطره ها را تجديد كرد. بايد با عقل فهميد كه چه ظلمى بر اين خاندان(عليهم السلام) مىشد و چه خون دلى مىخوردند. آن قدر تبليغات كردند كه حتى در تمام نماز جمعه ها بايد ـ العياذ بالله ـ رسماً به اميرالمؤمنين(عليه السلام)لعن مىكردند و اين جزء آداب عبادى مردم شده بود. هر خطيب نماز جمعه بايد على(ع) را لعن مىكرد; مردم در قنوت نمازشان لعن على(ع) را مىگفتند، امام حسن و امام حسين(عليهما السلام)اين مسائل را مشاهده مىكردند، ولى نمىتوانستند اقدامى انجام دهند.

تا زمانى كه امام حسن(عليه السلام)حيات داشتند، امام حسين و امام حسن(ع) به يكديگر دلخوش بودند; اما بعد از شهادت امام حسن(ع)، امام حسين(ع) آن قدر خون دل خورد و به قدرى تنها شد كه كسى را نداشت كه حتى با او درد دل كند. آن حضرت در تمام ده سال باقيمانده از عمر منحوس معاويه در مدينه ماند و خون دل خورد. از زمان شهادت اميرالمؤمنين(ع) تا داستان كربلا در حدود بيست سال طول كشيد. حدود ده سال از اين مدت، امام حسن(ع) هم در قيد حيات بودند، ولى در ده سال آخر آن، امام حسين(ع) تنها بودند. در تاريخ گفتگوهايى ميان طرفداران امام حسين(ع) با ديگران و حتى گاهى مكاتبه هايى ميان امام حسين(ع) و معاويه و چند مرتبه برخورد حضورى ميان آن دو نقل شده است كه گوياى تنهايى و مظلوميت امام حسين(ع) است. معاويه دو بار به حجاز سفر كرد و گروهى از لشكريان شام را با خود به مكه و مدينه آورد و مدتى در آن جا ماند تا زمينه ولايت عهدى يزيد را فراهم كند. در اين سفرها گفتگوهايى ميان معاويه و امام حسين(ع) واقع شد. معاويه همچنين با تعدادى از سران و محترمان مدينه كه سرشناس بوده و تسليم معاويه نمىشدند، گفتگو كرد. اين افراد شخصيت هاى برجسته اى بودند كه زير سلطه يزيد نمىرفتند و معاويه اصرار داشت كه از آن ها بيعت بگيرد.

در يكى از گفتگوهايى كه ميان معاويه و امام حسين(ع) در مورد مسأله ولايت عهدى يزيد واقع شده است، معاويه امام حسين(ع) را دعوت مىكند كه من با شما صحبت خصوصى دارم. حضرت پذيرفتند، و با او صحبت كردند. معاويه گفت: تمام مردم مدينه حاضرند ولايت عهدى يزيد را بپذيرند; فقط شما چهار نفر هستيد كه اين مسأله را نمىپذيريد; سركرده اين افراد هم شما هستيد. اگر شما ولايت يزيد را قبول كرده و بيعت كنيد، ديگران هم قبول خواهند كرد و مصلحت و يكپارچگى امت اسلامى به اين وسيله تأمين شده و از خونريزى جلوگيرى مىگردد. چرا شما زير بار نمىرويد و نمىخواهيد با يزيد بيعت كنيد؟ حضرت(عليه السلام) فرمود تو اين همه حكومت كردى، اين همه خون ريختى و اين همه فساد كردى. ديگر در آخر عمر خود وِزر و وبالى براى بعد از زندگى خود باقى نگذار; ديگر گناه يزيد را به گردن نگير; چگونه تو حاضر مىشوى او را بر مردم مسلط كنى، در حالى كه در ميان مردم كسانى هستند كه مادرشان، پدرشان و خودشان از مادر، پدر و خود او بهتر و براى مردم نافع تر هستند. تو به چه انگيزه اى مىخواهى حتماً يزيد را مسلط كنى؟ معاويه گفت: گويا مىخواهى خودت را مطرح كنى؟ يعنى تو مىخواهى بگويى كه مادر و پدرت از مادر و پدر يزيد بهتر است و خودت از يزيد بهترى؟ حضرت(عليه السلام) فرمود: اگر بگويم چه مىشود؟ معاويه گفت: اما اين كه گفتى مادرت از مادر يزيد بهتر است راست گفتى. چون اگر جز اين نبود كه فاطمه(عليها السلام) از قريش بود و مادر يزيد از قريش نيست كافى بود ـ طرز فكر را ملاحظه كنيد! اين همان عصبيت ملىگرايى و قوم گرايى است ـ البته علاوه بر اين كه مادر تو از قريش است، دختر پيغمبر(صلى الله عليه وآله) هم هست. پس مسلماً مادر تو بهتر است. اما اين كه گفتى پدر تو از پدر يزيد بهتر است، جاى تأمل دارد. چون مىدانى كه پدر يزيد و پدر تو با هم مبارزه كردند و خدا به نفع پدر يزيد حكم كرد. ـ ملاحظه كنيد كه تا چه اندازه بايد انسان بى شرم باشد كه بخواهد در مقابل حسين بن على(ع) برترى معاويه را بر اميرالمؤمنين(ع) اثبات كند ـ و اما خودت، كه گفتى از يزيد بهتر هستى، نه، اين گونه نيست. يزيد براى جامعه اسلامى خيلى بهتر از توست. حضرت(ع) با تعجب تمام گفتند: مىگويى يزيد شرابخوار از من بهتر است؟ سياست معاويه را ببينيد، در جواب حضرت گفت: آقا! از پسر عمويت غيبت نكن! (چون از دو تيره از قريش بودند، به يكديگر پسر عمو مىگفتند) معاويه امام حسين(ع) را نصيحت مىكند و مىگويد خشونت به خرج نده! از پسر عمويت غيبت و بدگويى نكن! يزيد هيچ وقت از تو بدگويى نمىكند، بنا بر اين او از تو بهتر است. يزيدِ سگ باز، شرابخوار و بىشخصيّت را با حسين بن على(ع) كه جوهره انسانيّت و شرف است مقايسه مىكند و مىگويد يزيد از تو بهتر است! و با لحنى حق به جانب و مقدس مآبانه دليل مىآورد كه برترى او بر تو به اين دليل است كه تو غيبت يزيد را مىكنى ولى او غيبت تو را نمىكند![1] عين همين سياست را تمام سياست بازان دنياى ما نيز اجرا مىكنند. اگر به خاطر داشته باشيد، در زمان شاه نيز عَلَم مىگفت: اعلى حضرت نماز شامشان ترك نمىشود! شنيده بود كه مؤمنان مىگويند خواندن نماز شب خيلى مهم است. گمان مىكرد نماز شب، همان نماز شام است; لذا گفته بود: اين علما چه مىگويند كه شاه دين ندارد؟ اعليحضرت نماز شامشان ترك نمىشود! نظير همين مطلب را امروز درباره بعضى از مسؤولين داريم. خنّاسان درباره يك مسؤول ضد اسلامى مىگويند او حافظ قرآن است! حافظ نهج البلاغه است! نماز شبش هم ترك نمىشود! سياست همان است.

در طول تاريخ به همين گونه بوده است، تحريف حقايق، جا به جا كردن مفاهيم، بازى كردن با ارزش ها و مقدسات. امام حسين(عليه السلام)در مقابل معاويه چه بگويد و با چه منطقى با او حرف بزند؟ او مىگويد پدر يزيد از پدر تو بهتر بود، براى اين كه آن ها با هم جنگ كردند و خدا به نفع پدر يزيد حكم كرد. اين تعبير جبرآميزى بود كه بنى اميه آن را ترويج كرده و زمانى كه خودشان تسلط پيدا مىكردند، مىگفتند خواست خدا بود! نظير اين تحريف را در داستان ديگرى نيز داريم. اميرالمؤمنين(عليه السلام)در هيچ جنگى با خلفا شركت نكردند; گرچه فرزندان خود را براى جنگ مىفرستادند، ولى خود آن حضرت شركت نمىكردند. در يكى از جنگ ها خليفه دوم از اميرالمؤمنين(ع) خواست كه در جنگ شركت كنند اما آن حضرت فرمودند: من در مدينه كار دارم و نمىآيم. خليفه به ابن عباس گفت: مىدانى چرا پسر عمويت در جنگ شركت نكرد؟ گفت: نه. خليفه گفت: على در مدينه باقى ماند تا «يُرَشِّح نَفْسَهُ لِلْخِلافِة»[2] يعنى مىخواهد خودش را كانديداى خلافت كرده و زمينه سازى كند كه بعد از من خليفه شود. ابن عباس مىگويد: من گفتم او براى خودش چنين احتياجى نمىبيند; چون معتقد است كه پيامبر(صلى الله عليه وآله) او را به عنوان امام تعيين كرده است. گفت: بله، «كانَ يُريدُ رَسُولُ اللّهِ، وَ لكِنَّ اللّهُ لَمْ يُرِد» يعنى پيامبر(ص) مىخواست على(ع) را به جاى خود تعيين كند، اما خدا نخواست! اين منطق مغالطه آميزى است كه در آن روز به كار مىرفت; و معاويه نيز آن را به كار مىبرد. لذا معاويه گفت: خدا در برابر على(ع)، به نفع من حكم كرد; براى اين كه قبل از من از دنيا رفت و به دست خوارج كشته شد. يزيد هم در مجلسى كه تشكيل داد، به زينب كبرى(عليها السلام)گفت: ديدى خدا با برادرت چه كرد؟ ما را بر او پيروز گردانيد!

يكى از سوژه هاى تبليغاتى معاويه در اين دوره بيست ساله، به خصوص نسبت به شيعيان على(ع) يا كسانى مثل اكثر مردم كوفه ـ كه اگر شيعه هم نبودند، ضد او هم نبودند ـ اين بود كه ببينيد نتيجه حكومت پنج ساله على در اين شهر چه شد؟ چقدر خونريزى شد؟ چقدر زن ها بىشوهر شدند؟ چقدر بچه ها يتيم شدند؟ چقدر كشاورزىهاى شما به واسطه آن كه به آن ها نرسيديد از بين رفت؟ چقدر تجارت شما از بين رفت و اكنون از نظر اقتصادى عقب مانده ايد؟ در اين مسائل چه كسى مقصر بود؟ اگر على(عليه السلام) از اول با ما صلح مىكرد، نه جنگى واقع مىشد، نه خونريزى مىشد، نه اين بدبختىها به وجود مىآمد، نه اين همه زنان بيوه مىشدند، نه اين همه بچه هاى يتيم و نه اين خرابىها و عقب ماندگىهاى اقتصادى به بار مىآمد. اين سوژه بسيار مؤثرى است و در زمان خود على(ع) هم اين سوژه را به كار مىبردند. شما نهج البلاغه را ملاحظه بفرماييد و ببينيد كه على(ع) از دست دوستانش از چه چيزهايى گلايه مىكرد. مىفرمايد در تابستان به شما مىگويم به جنگ برويم، مىگوييد هوا گرم است! در زمستان مىگويم برويم، مىگوييد هوا سرد است، صبر كن هوا بهتر بشود، كشاورزىمان عقب افتاده است، محصول كشاورزىمان روى زمين مانده است.[3] على(ع) در چند جا از مردم اين گونه گِله مىكند. اين ها در اثر تبليغاتى بود كه معاويه مىكرد و عمّال معاويه اين تبليغات را در داخل جامعه عراقِ آن روز كه تابع اميرالمؤمنين(ع) بودند، پخش مىكردند و مردم را عليه آن حضرت مىشوراندند و زمينه شورش و بىمهرى را فراهم مىكردند.

آيا امروز نمونه اى از اين تبليغات وجود ندارد؟ چقدر در اين روزنامه ها مىخوانيد كه اگر بعد از فتح خرمشهر امام(قدس سره) جنگ را متوقف كرده بود، مشكلاتِ امروز را نداشتيم.[4] سران نهضت آزادى و جبهه ملى، همان كسانى كه امام(ره) در مورد آن ها فرمود: «اين ها از منافقين بدتر هستند»،[5] امروز سياست گذاران پشت پرده كشور شده اند; بعضى از آن ها اسم عوض كرده اند و بعضى از آن ها بدون اين كه اسم عوض كنند، نقش خودشان را ايفا مىكنند و همين حرف ها را مىزنند. سوژه تبليغاتى اين ها چيست؟ مىگويند اگر اين جنگ نبود، اين همه بدبختىها در اين كشور نبود. چه كسى در اين جنگ مقصر بود؟ مىگويند: آخوندها! حكومت آخوندى بود كه اين جنگ را بر مردم تحميل كرد! اگر زودتر صلح كرده بودند، كار به اين جا نمىرسيد! مشكلات اقتصادى كه اكنون وجود دارد در اثر قطع رابطه با آمريكاست! اگر ايران الآن هم با آمريكا سازش كنند، مسائل ما حل مىشود! با اين كه بارها اين مسائل حلاجى شده و به بهترين وجه جواب داده شده است، كسانى كه شرم ندارند باز همان حرفها را تكرار مىكنند. همان سياستى را دارند كه معاويه داشت.

سياست معاويه اين بود كه اگر يك حرف غلطى كه غلط بودنش مانند آفتاب هم روشن باشد، زياد تكرار كنند، كم كم جا مىافتد و مردم قبول مىكنند. اين ها هم درست همين سياست را بازى مىكنند. در بعضى از موارد شخص مقام معظم رهبرى در سخنرانىهاىشان به صراحت مطلبى را بيان فرموده و جواب داده اند; مثلاً درباره رابطه با آمريكا ايشان سال گذشته به تفصيل بحث كردند، نويسندگان ديگر نيز با شواهد تاريخى و علمى اثبات كردند كه نه تنها رابطه با آمريكا مشكلات اقتصادى ما را حل نمىكند، بلكه دو صد چندان خواهد كرد. نمونه آن را در كشورهاى ديگر ببينيد. مگر تركيه سرسپرده آمريكا نيست؟ مردم تركيه اعتصاب مىكنند و مىگويند بايد پنجاه درصد بر حقوقمان افزوده بشود. اين وضع اقتصاد تركيه است كه نور چشم آمريكاست; تركيه اى كه بزرگ ترين كشور اسلامى و پايگاه خلافت عثمانى بود. آمريكا همين كشور را به چنان ذلتى دچار كرده كه ريزه خوار خوان اسرائيل شده است و بايد نوكرى اسرائيل را بكند تا اسرائيل به او مقدارى اسلحه بدهد. ولى مگر اين افراد از رو مىروند؟ باز هم مىگويند: مشكل ما اين است كه با آمريكا سازش نكرده ايم; اگر با آمريكا رابطه داشته باشيم، مشكلاتمان حل مىشود! اين همان سخنى بود كه معاويه مىگفت. البته در زمان معاويه مسأله آمريكا مطرح نبود و اصحاب او هم «نهضت آزادى» نبودند; ولى تشابه ها را ببينيد. آن ها به جنگ و به اجراى احكام و حدود اسلامى اعتراض داشتند; به اين اعتراض داشتند كه، چرا زير بار كفار نمىرويد؟ على(عليه السلام)مىگفت وظيفه حاكم اسلامى قبل از هر چيز اجراى احكام اسلام و حفظ ارزش هاى اسلامى است; بعد از آن نوبت به اقتصاد و ساير مسائل مىرسد. آن ها مىگفتند اول كشاورزى و تجارت; بعد از آن اگر حال داشتيم و جهاد پيش آمد، به جهاد هم مىرويم و الاّ صلح مىكنيم! امروز طرفداران منطق معاويه چه كسانى هستند؟ و طرفداران منطق على(عليه السلام) چه كسانى هستند؟

رگ رگ است اين آب شيرين و آب شور بر خلايق مىرود تا نفخ صور

معاويه با چنين سوژه هاى تبليغاتى مردم را نسبت به على(ع) و حكومت على(ع) و حكومت آل على و آل پيغمبر(عليهما السلام)دلسرد مىكرد. تا آن جا كه ضمن گفتگويى در صدد برآمد كه برترى يزيد را بر امام حسين(عليه السلام) براى خود امام حسين(ع) ثابت كند!!

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. ر.ك: الفتوح، ج 4، صص 244ـ240.

[2]. ابن ابى الحديد، شرح نهج البلاغه، ج 12، ص 80.

[3]. ر.ك: نهج البلاغه، خطبه 27.

[4]. ر.ك: گنجى، اكبر، «عاليجناب سرخ پوش»، صبح امروز، 29/10/1378، ص 12.

[5]. صحيفه نور، ج 22، ص 384.

فعاليت مخفيانه امام حسين(عليه السلام) در زمان معاويه

در اين شرايط امام حسين(عليه السلام) چه كارى مىتوانست انجام دهد؟ كارى كه حضرت مىتوانست انجام دهد اين بود كه در گوشه و كنار و به صورت محرمانه، افراد معدودى را پيدا كرده و آن ها را راهنمايى كند. به خصوص در ايام حج كه بسيارى از مردم كشورهاى مختلف جمع مىشدند، حضرت سعى مىكرد تا در مسجدالحرام، در منى يا در عرفات با آن ها تماس گرفته، صحبت كند و ايشان را راهنمايى نمايد. به دو نمونه از كلمات امام حسين(ع) در اين موارد توجه كنيد. در يكى از اين اجتماعات كه گويا در منى تشكيل شده بود، سيدالشهداء(ع) كسانى را كه احتمال مىداد سخنش براى آن ها مؤثر باشد، دور از چشم معاويه و مأمورانش جمع كرد و به آن ها فرمود: «اِسْمَعُوا مَقالَتى وَ اكْتُمُوا قَولى»[1] يعنى حرف مرا بشنويد، اما رازدار باشيد; سخن مرا پنهان نگه داشته و افشا نكنيد. چه رازى را مىخواهم به شما بگويم؟ مىخواهم به شما بگويم كه اين حكومت، حكومت اسلامى نيست; پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) به دستور خدا براى بعد از خود، على(عليه السلام)را تعيين كرده بود، ولى مسلمان ها نپذيرفتند و گفتند ما حكومت دموكراسى مىخواهيم! بعد معاويه سركار آمد و ديگر هيچ چيز را رعايت نكرد. مىبينيد معاويه چه ظلمى مىكند؟ چگونه احكام اسلام ترك مىشود و به مقدسات اسلام بىاحترامى مىشود؟ امام حسين(ع) مىگويد من فقط مىخواهم به شما بگويم بدانيد كه اين حكومتْ حق نيست; نمىگويم قيام كنيد; سخن مرا بشنويد و به كسى هم نگوييد كه حسين(ع) چنين سخنانى به ما گفته است; رازدار باشيد. «ثُمَّ ارْجِعُوا اِلى أَمْصارِكُمْ وَ قَبائِلِكُمْ، مَنْ أَمِنْتُمْ وَ وَثِقْتُمْ بِه فَادْعُوهُمْ اِلى ما تَعْلَمُون» يعنى برگرديد به شهرها و قبايلتان و افرادى را بيابيد كه كاملاً به رازدارى آن ها اطمينان داريد و به آن ها آن چيزهايى را كه مىدانيد و آنچه را من به شما گفتم و قبول داريد، منتقل كنيد. اين همه كتمان و رازدارى و كار مخفيانه براى چه بود؟ آيا امام حسين(عليه السلام)مىخواست به اين وسيله، زمينه حكومت خود را فراهم كند؟ خير، حضرت مىدانست كه وضع چگونه است و خودشان مىفرمايند كه چرا اين سخنان را مىگويم. مىفرمايد: «فَاِنّى أَخافُ أَنْ يَنْدَرِسَ هذا الْحَقُّ وَ يَذْهَب» يعنى من مىترسم حق به طور كلى فراموش شود و مردم ندانند كه اسلام حق بود و حكومت حق چه بود؟ ارزش هاى اسلامى چه بود؟ در اين شرايط حكومت در اختيار معاويه بود و امام حسين(عليه السلام)نمىتوانست مقاومت و مبارزه كند، به طورى كه اگر امام حسين(ع) حرف مىزد، او را ترور مىكردند و نتيجه اى از ترور او حاصل نمىشد.لذا آن حضرت با افراد به صورت تك تك تماس مىگرفت و گاهى چند نفر را يك جا جمع مىكرد و به آن ها سفارش مىكرد كه رازدار باشيد، و مىفرمود ترس من اين است كه در روى زمين حق به كلى مندرس و كهنه شده و فراموش گردد و هيچ كس نداند حق چيست.

اگر مردم حق را بشناسند، ولى هوس ها، مقام پرستى و شهوت پرستى آن ها نگذارد به آن عمل كنند، كار بر علما آسان است; چون بر مردم اتمام حجت شده است و علما حجت دارند كه مردم حق را مىشناسند و با اين حال، عمل نمىكنند. اما آن جايى كه حق در حال فراموش شدن است، وظيفه عالِم سخت تر است. اگر امكان داشته باشد كه علناً فعاليت كند، لااقل آرام مىشود كه من وظيفه ام را انجام دادم. حداكثر اين است كه او را مىكشند و مثل شيخ فضل الله او را دار مىزنند; بيش از اين كه نيست; اما خاطرش آسوده است كه وظيفه ام را انجام دادم. مگر شيخ فضل الله از اعدام شدن نگران بود؟ كاملاً آسوده خاطر بود كه من وظيفه ام را انجام داده ام . اما زمانى كه نتوان حرف حق را زد و انواع تهمت را به انسان بزنند، گرچه تهمت سهل است، برچسب هايى مىزنند كه ديگر سخن شخص اثر نكند، در اين صورت گفتن و نگفتن مساوى مىشود. در اين حال اگر سخن بگويى، نتيجه اش كشته شدن است و هيچ اثرى هم بر آن مترتب نمىشود. اين است كه باعث رنج و عذاب روحى است و امام حسين(ع) چنين عذابى را تحمل مىكرد. شما را به خدا اين خون دل و مظلوميت بدتر است يا كشته شدن روز عاشورا؟ امام حسين(ع) بيست سال و به خصوص ده سال بعد از شهادت امام حسن(عليه السلام)اين چنين خون دل خورد. مىفرمايد: «فَاِنِّى أَخافُ أَنْ يَنْدَرِسَ هذا الْحَقُّ وَ يَذْهَب» و ادامه مىدهد: البته من به وعده خدا اطمينان دارم كه «وَ اللّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَو كَرِهَ الْكافِرُون»;[2] اما با شرايطى كه بنىاميه به وجود آورده اند، حق در حال از بين رفتن و فراموش شدن است. ملاحظه كنيد كه امام حسين(ع) در خانه خودش، در مدينه، در زادگاهش، در جايى كه مردم او را روى دوش پيامبر(صلى الله عليه وآله)ديده اند، نمىتواند حرف بزند. بايد ايام حج در منى عده اى را جمع كند و با آن ها خصوصى صحبت كند.

نمونه ديگر، سخنان امام حسين(عليه السلام) با جمعى از نخبگان در سفر حج است. حضرت در اين سفر فرصتى به دست آورد و مقدماتى فراهم كرد و از دوستان و يارانش، افرادى را شناسايى نمود، اجتماع محرمانه اى تشكيل شد و حضرت براى ايشان صحبت كرد. در جلسه آينده درباره سخنان حضرت در آن جمع بيش تر صحبت مىكنم. اكنون فقط به بخشى از اين سخنان مىپردازم. حضرت ابتدا اين نخبگان را مورد سرزنش قرار داد كه شما به وظيفه خود عمل نمىكنيد، امر به معروف و نهى از منكر نمىكنيد و از مال و جان خودتان مىترسيد. بعد از اين، در آخر دعا مىكند و مىفرمايد: «أَللّهُمَ اِنَّكَ تَعْلَمُ اَنَّهُ لَمْ يَكُنْ ما كانَ مِنّا تَنافُساً فى سُلْطان وَ لا الِْتماساً مِنْ فُضُولِ الْحُطام»[3] مطمئناً شما اين كلمات را بارها از زبان گويندگان عزيز شنيده ايد. حضرت دستش را بلند كرد و گفت: خدايا تو مىدانى اين كارهايى كه ما در اين مدت از زمان پدرم تا به حال انجام داده ايم، براى اين نبوده كه بر سر جيفه دنيا با ديگران رقابت كنيم. رقابت براى حكومت و مقام نبود. «وَ لا الِْتماساً مِنْ فُضُولِ الْحُطام » نه اين كه مىخواستيم از حطام دنيا، از خار و خَس دنيا براى خود چيز اضافه اى به دست آوريم. «وَ لكِنْ لِنُرىَ الْمَعالِمَ مِنْ دينِكَ وَ نُظْهِرَ الاِْصْلاحَ فى بِلادِك» همه اين كارها در درجه اول براى اين بود كه ما آثار، پايه ها و ارزش هاى دين را به مردم نشان دهيم و وظيفه هدايت گرى خود را عمل كنيم، تا مردم حق را از باطل بشناسند و حق در لا به لاى ابرهاى تيره و آب هاى گِل آلود گم نشود; و در درجه بعد ـ تا اندازه اى كه مىتوانيم ـ كارهاى فاسد را اصلاح كنيم و جلوى كارهاى غلطى كه در جامعه انجام مىشود بگيريم. هدف ما اين بود كه در سايه اين انجام وظيفه: «وَ يَأْمَنَ الْمَظْلُومُونَ مِنْ عِبادِك» مردم ستم ديده به امنيت برسند.

ملاحظه كنيد، معاويه به امام حسين(ع) مىگفت: اگر تو با يزيد بيعت كنى، امنيت جامعه حفظ مىشود. امام حسين(ع) مىگويد: تويى كه امنيت مردم را از بين برده اى; به جان و مال و ناموس مردم تجاوز كرده اى. هنگامى كه بُسر بن ارطاة به مدينه آمد، به دختران مهاجرين و انصار تجاوز كرد. هنوز چند دهه از وفات پيامبر(صلى الله عليه وآله) نگذشته است كه به نام خليفه رسول الله(صلى الله عليه وآله) به دختران مردم تجاوز كردند، با اين حال به امام حسين(ع) مىگويد: اگر تو با يزيد بيعت كنى، امنيت جامعه حفظ مىشود. امنيت به مذاق معاويه يعنى چه؟ يعنى ما مسلط باشيم و هر چه خواستيم بكنيم; اين امنيت است! امام حسين(عليه السلام)مىگويد: من براى اين قيام مىكنم كه مظلومان به امنيت برسند.

«وَ يُعْمَلَ بِفَرائِضِكَ وَ سُنَّتِكَ وَ أَحْكامِك» هدف ما اين است كه واجبات، مستحبات و احكام خدا در جامعه اجرا بشود. ما براى پول و مقام، قيام نكرديم. هدف از به خطر انداختن جان، فراهم كردن زمينه عيش و عشرت نيست. هدف كسى كه براى خدا و دين خدا جان خود را به خطر مىاندازد، پول و مقام نيست; بعد از كشته شدن، مقام و پول به چه كار او مىآيد؟ آرزوى ما اين است كه دين خدا در جامعه حاكم گرديده و احكام خدا اجرا شود. امام حسين(ع) در ادامه سخنانش مىفرمايد: «فَاِنَّكُمْ اِلاّ تَنْصُرُونا وَ تُنْصِفُونا قَوِىَ الظَّلَمَةُ عَلَيْكُم» جوّى را كه امام(ع) در آن سخن مىگويد در نظر بگيريد; امام حسين(عليه السلام)نخبگان مسلمانان را تك تك شناسايى نموده و آن ها را در جلسه اى جمع كرده و براى آنان صحبت مىكند. مىفرمايد: اگر شما ما را كمك نكنيد و با ما به انصاف رفتار نكنيد، ظالمان بر شما پيروز مىشوند، «وَ عَمِلُوا فى اِطْفاءِ نُورِ نَبيِّكُم» و تلاش مىكنند تا نور پيامبرتان را خاموش كنند. آيا راضى هستيد و مىخواهيد اين گونه شود؟ اگر نمىخواهيد، اين قدر ما را تنها نگذاريد و لااقل از كمك زبانى مضايقه نكنيد. اگر كمك نكنيد، به چنين سرانجامى مبتلا خواهيد شد; ظالمان بر شما مسلط مىشوند و ديگر كسى به حرف شما گوش نخواهد داد. بيست سال امام حسين(ع) در مدينه اين گونه رفتار مىكرد. نمىتوانست در خطبه نماز جمعه سخنرانى كند; چنين اجازه اى به او نمىدادند. خطيب بايد از طرف معاويه انتخاب مىشد و بايد على(عليه السلام)را لعن كند و امام هم بنشيند و گوش دهد.

اگر ابى عبد الله در چنين شرايطى قيام مىكرد، حداكثر نتيجه اى كه حاصل مىشد اين بود كه، عده اى از مردم كه آدم هاى خوب را دوست داشتند، مىگفتند حيف شد كه امام حسين(ع) از دست رفت و بعد از چندى هم نام او فراموش مىشد. الان شما دوستان و شيعيان على(عليه السلام)چند بار نام عمرو بن حَمِق را شنيده ايد؟ در اين جمعيت چند ده هزار نفرى چند نفر هستند كه عمرو بن حَمِق يا رُشيد هَجَرى را بشناسند. اگر امام حسين(ع) در آن شرايط قيام مىكرد،او نيز نهايتاً يكى مانند آن ها مىشد. زيد بن على بن الحسين چه شد؟ شما چه مقدار از تاريخ زيد بن على بن الحسين مىدانيد و چه قدر براى او عزادارى مىكنيد؟ آيا تا به حال مجلسى براى زيد بن على بن الحسين تشكيل شده كه مردم براى او اشك بريزند؟ با اين كه او قيام كرد، كشته شد، بدنش را به دار زدند و مدت ها بر سر دار ماند. اگر امام حسين(عليه السلام) هم در زمان معاويه قيام مىكرد، همين طور مىشد. اولاً مردم از او استقبال نمىكردند; براى اين كه معاويه كارهاى خود را با شيطنت انجام مىداد و مثل يزيد نبود كه بدون سياست به هر اقدامى دست بزند. معاويه از روى شيطنت، امام حسين(ع) را هم نهى از منكر مىكرد و مىگفت: غيبت يزيد را نكن. به ياد دارم در اوايل نهضت، وقتى حضرت امام(قدس سره)درباره شاه بدگويى مىكردند، بعضى از مقدسان مىگفتند ما نمىدانيم شنيدن اين غيبت ها جايز است يا جايز نيست! امروز هم از بدها كه بگذريم، همين كوته نظرىها، كج فكرىها و تاريك بينىها در ميان بسيارى از مردم خوب وجود دارد كه سوراخ دعا را گم مىكنند و نمىدانند كجا و به چه صورتى بايد امر به معروف كرد. مقدارى هم تقصير از بنده و امثال بنده است كه اين مسائل را درست بيان نكرده ايم.

لذا دليل اين كه امام حسين(ع) در زمان معاويه قيام نكرد، اين بود كه شرايط به گونه اى نبود كه بتواند رسالت خود را با مظلوميت و شهادت خود در تاريخ ثبت كند تا جاودانه بماند و در تاريخ گم نشود. اما در زمان يزيد چنين قيام حساب شده اى كرد. البته اين نقشه ها تنظيم شده بود و شواهد فراوانى وجود دارد كه امام حسين(ع) مىدانست چه مىكند؟ بارها گفته بود و در طول راه هم چندين مرتبه گفت كه عاقبت اين سفر شهادت است. ولى به هر حال نقشه الهى ماهرانه اى بود براى اين كه حسين(ع) آن گونه به شهادت برسد تا نامش الى الابد همچون چراغ فروزانى همه عوالم را در همه زمان ها روشن كند; به گونه اى كه كفار، بت پرستان، يهوديان و مسيحيان درباره حسين(ع) سخن ها بگويند، و شما هم حتماً بارها از بزرگان و وعاظ شنيده ايد و كتاب هاى فراوانى نيز در اين زمينه نوشته شده است.

بنابراين، درباره اين سؤال كه چگونه مردم حاضر شدند حسين(عليه السلام) را بكشند؟ حاصل جواب اين شد كه بعضى با تطميع يعنى با پول خريده شدند; همان طور كه امروز گاهى حاضرند با پول در «مجلس» رأى بخرند; روزنامه ها نوشتند و كسى هم تكذيب نكرد. در چند روزنامه نوشتند كه نماينده بهشهر و نكا گفت: به من پيشنهاد كردند به فلان كس رأى بده و اين مقدار هم پول بگير![4] كسى هم تكذيب نكرد! آن روز هم معاويه براى اين كه كسانى را جذب كند پول مىداد و افراد را مىخريد. گروه ديگرى را با تهديد، با زهر چشم گرفتن، با قساوت، با كشتارهاى قساوت آميز، ترساند، و بالاخره توده مردم را در هر زمانى با نوعى از تبليغ و با تاكتيكى خاص فريب داد. در شرايطى كه مردم اين چنين تحت تأثير تبليغات بودند و تبليغات مغزها را احاطه كرده بود و از طرفى هم بعضى پول مىگرفتند و از طرف ديگر هم ترس بر جامعه حاكم بود، ديگر براى مردم اراده و اختيار درست و انتخاب آگاهانه اى باقى نمىمانْد. مسلم بن عقيل مىآمد و براى مردم كوفه سخنرانى مىكرد و توضيح مىداد; آن ها هم بيعت مىكردند. صبح بيعت مىكردند، اما شب بيعت خود را مىشكستند. و به اين ترتيب بود كه كسانى كه خودشان براى ابى عبد الله نامه نوشتند و او را براى پذيرفتن حكومت دعوت كردند، همان مردم شمشير كشيدند و آن حضرت را به شهادت رساندند. همان ها براى حضور در كربلا و ريختن خون ابى عبد الله مسابقه گذاشتند. صبح عاشورا وقتى عمر سعد مىخواست مردم را به سمت خيمه هاى ابى عبد الله حركت بدهد، به اصطلاح نماز خواند و بعد گفت: «يا خَيْلَ اللّه! اِرْكَبى وَ بِالْجَنَةِ أَبْشِرى»[5] اى سواره نظام خدا ـ كسانى را كه براى ريختن خون امام حسين(عليه السلام)جمع شده بودند سواره نظام خدا خطاب مىكرد! ـ اى سواره نظام خدا! بر اسب هايتان سوار شده، حسين(ع) را بكشيد و به بهشت برويد! راه بهشت رفتن، كشتن سيدالشهداء(ع) است! چرا؟ براى اين كه عمر سعد به حكومت رى برسد; براى اين كه او به حكومت رى برسد، كشتن سيدالشهداء(ع) راه بهشت رفتن و سپاهيان او خيل اللّه يعنى سواره نظام خدا مىشوند!

ما بايد از اين صحنه هاى تاريخ براى زندگى خود عبرت بگيريم. حسين(ع) هزار و سيصد سال پيش به شهادت رسيد و يزيد هم به درك واصل شد; ولى ما بايد از مجالس عزادارى استفاده كنيم كه امروز چه بايد كرد. نه راه يزيد و نه تفكر عمر سعد تمام شده و نه سياست هاى آنان تغيير كرده است. «رگ رگ است اين آب شيرين و آب شور». افراد عوض مىشوند، ولى سياست ها همان است و خنّاس ها همان گونه هستند. به بيوت بزرگان مىروند و وسوسه مىكنند كه فلان شخص مسؤول چه مقاماتى دارد; چه قدر به اسلام خدمت كرده است و اگر اين ها نباشند، اسلام از بين مىرود و آمريكا مىآيد ايران را نابود مىكند! اين حرف ها بچه گانه است. اولاً آمريكا آن وقتى كه بر ايران مسلط بود و همه چيز را در دست داشت، چه غلطى توانست بكند كه امروز كه شصت ميليون مسلمانِ علاقه مند به انقلاب و اسلام در اين كشور وجود دارد، بتواند؟ ثانياً مگر وعده هاى خدا كجا رفته است؟ مگر «اِنْ تَنْصُرُوا اللّهَ يَنْصُرْكُم»[6]دروغ شده است؟! آيا قرائت جديدى پيدا كرده است؟! با خدا باشيد تا خدا با شما باشد.اگر عزت دنيا را مىخواهيد، در سايه اطاعت خدا به دست خواهد آمد، اگر عزت آخرت را مىخواهيد، در سايه بندگى خدا حاصل مىشود، و سعادت دنيا و آخرت در سايه پيروى از امام حسين(عليه السلام)است.

والسلام عليكم و رحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. بحارالانوار، ج 44، باب 21، روايت 16.

[2]. صف، 8.

[3]. بحارالانوار، ج 100، ص 81، باب 1، روايت 37.

[4]. ر.ك: بيان، 15/10/1378، ص 2.

[5]. بحارالانوار، ج 44، باب 37، روايت 2.

[6]. محمد، 8.

راه هاى مقابله با عوامل انحراف در جامعه

حال اگر ما بخواهيم ضعفى كه در مردم آن زمان بود و زمينه را براى تسلط امويان فراهم كرد در ما پديد نيايد و اگر آمده است برطرف شود، چه اقداماتى بايد انجام دهيم؟ گفتيم آن ها سه نوع فعاليت داشتند، تبليغات فريبنده و گمراه كننده، تهديدها و تطميع ها.

بالا بردن سطح شناخت

در مقابل تبليغات فريبنده چه بايد بكنيم؟ بايد شناخت، معرفت نسبت به اسلام، تشيع، خط امام حسين(عليه السلام) و امروزه خط امام خمينى(قدس سره)را تقويت كنيم. بايد معرفت خود را تقويت كنيم تا دشمنان امان نيابند افكار ضد امام(ره) را به نام خط امام(ره) معرفى كنند. اين كارى بود كه معاويه كرد، ديگران كردند، امروز هم اتباع معاويه همين كارها را انجام مى دهند. مواردى كه امام(ره) صددرصد با آن مبارزه مى كرد، امروز به دروغ مى گويند امام(ره) دنبال همين ها بوده و همين ها را مى خواسته است، آزادى را، آزادى غربى را، آزادى بى بندوبارى را،! و مى بينيد جوان هايى كه تحت تأثير اين حرف ها واقع شده اند چه كارهايى مى كنند. روزى من در سخنرانى پيش از خطبه ها گفتم اين ها دنبال چه مى گردند؟ ده ها مقاله عليه من نوشتند كه اين آقا دروغ مى گويد، ما فقط آزادى سياسى مى خواهيم. جريان چهارشنبه سورى را ديديد كه چه آزادى هايى را مى خواستند. كسانى كه به برگزارى جشن هاى چهارشنبه سورى تشويق كردند، دنبال چه مى گشتند؟ مى خواستند جشن تخت جمشيد را هم تشكيل دهند، بودجه كلانى هم براى اين كار گذاشته بودند، در مورد اين كار ادعا مىكنند همان چيزى است كه امام(قدس سره)مى خواست، مى گويند مگر امام(ره) نفرمود آزادى، استقلال؟ پس معلوم مى شود كه امام(قدس سره) هم همين ها را مى خواست! ببينيد چه مغالطه اى؟ امام(ره) آزادى از دست دشمنان اسلام را مى خواست، نه آزادى از خدا و دين و ارزش ها را. آنچه عمر شريف امام(ره) از دوران طفوليت تا پايان عمر صرف آن شد حفظ ارزش هاى اسلامى بود، قيام امام(ره) براى حفظ ارزش ها بود، نه براى آزاد كردن مردم از ارزش ها. امروز بعضى از مسؤولان كشور بر ما منت مى گذارند، اگر بگوييم شما ارزش ها را در امور فرهنگى رعايت نمى كنيد، مى گويند چه ارزشى بالاتر از آزادى، ما آزادى به مردم داده ايم و اين بالاترين ارزش است! اين همان است كه امام(ره) مى خواست! اين سخن از همان مقوله است كه معاويه به امام حسين(ع) مى گفت تو دارى از يزيد غيبت مى كنى! يزيد از تو بهتر است براى اين كه او از تو غيبت و بدگويى نكرده است! اين كه مى گويى يزيد شارب الخمر است غيبت اوست!! مغالطه اين گونه است.

اگر بخواهيم تحت تأثير اين مغالطات واقع نشويم، بايد شناخت خود را نسبت به دين تقويت كنيم. عزيزان من! جوانان عزيز! بايد در شبانه روز وقتى را براى مطالعه و بحث در امور دينى و معارف دينى بگذاريد. دين از شكم، رفاه و ورزش كم ارزش تر نيست. برنامه اى بگذاريد، جلسات مذهبى و مطالعات دينى داشته باشيد، بحمد اللّه بعد از انقلاب كتاب هاى دينى زياد نوشته شده است; جلسات بحث بگذاريد و با هم گفتگو كنيد، حتماً لازم نيست مُبلغ يا معلمى را دعوت كنيد، مثل كتاب هاى مرحوم استاد شهيد مطهرى ـ رضوان الله عليه ـ را به بحث بگذاريد، در مورد آن ها گفتگو كنيد، مطالب آن را حلاجى كنيد، آن گونه كه طلبه ها كتاب هاى درسى را مباحثه مى كنند; سطر به سطر بخوانيد، بررسى كنيد تا مفهوم هر بخش را به دست آوريد، توضيح بدهيد، بحث كنيد، اگر در موردى هم ابهامى بود، فرد مناسبى را هفته اى يك مرتبه يا ماهى يك مرتبه دعوت كنيد، تا براى شما توضيح دهد. اگر مطالعات دينى نداشته باشيد، جلسات مذهبى هم آن چنان كه بايد، فعال نباشد و اين گونه جلسات فقط به ايام عاشورا و امثال آن اختصاص داده شود، دشمنان اسلام و نظام هم مرتب از راديوها و تلويزيون ها با فيلم هاى ويدئويى با روزنامه ها! با روزنامه ها! با روزنامه ها! شما را بمباران تبليغاتى مى كنند، در اين صورت نتيجه چه مى شود؟ همين مى شود كه مى بينيد. الحمد للّه در توده هاى مذهبى ما نيست، اما در بعضى مراكز هست و اگر جلوى آن را نگيريد، يعنى خود را مجهز نكنيد خداى نكرده تدريجاً به درون شما نيز سرايت مى كند.

براى مقابله با تبليغات شيطنت آميز و گمراه كننده، مطالعه و درس لازم است، و بدون آن معرفت انسان رشد نمى كند. اگر دين براى شما عزيز است، بايد وقت گذاشت. بخشى از اهميتى كه براى ورزش قائل مى شويد براى دين قائل شويد، قسمتى از وقتى كه جوان ها صرف تماشاى فوتبال يا حضور در باشگاه هاى ورزشى مى كنند، صرف مطالعه دينى كنند، اگر دين عزيز است بايد براى آن سرمايه گذارى كرد. دين با اجبار در دل ما به وجود نمى آيد، ايمان به خودى خود رشد نمى كند. عوامل اجتماعى ايمان زداست نه ايمان آفرين، مخصوصاً با ارتباطات فرهنگى كه امروزه برقرار شده است و با سياست غلطى كه مسؤولان فرهنگى كشور ما يا از روى جهل و ناآگاهى و يا خداى نكرده به عنوان مزدور بيگانگان اعمال مى كنند، و در هر حال سياستى را دنبال مى كنند كه ضد اسلام است، فرهنگ جامعه به سوى فرهنگ بى دينى و الحاد سوق داده مى شود. در مقابل بايد شما فعاليت علمى داشته باشيد و اين كار را وظيفه خود بدانيد.

افزايش سطح ايمان و معنويت

در مقابل عامل دوم و سوم يعنى تهديدها و تطميع ها، بايد ايمان را تقويت كرد. تأثيرپذيرى در مقابل اين عوامل و ترس انسان از اين كه در مقابل انجام ندادن فلان كار او را از اداره اخراج يا حقوقش را كم كنند، از ضعف ايمان است. مگر چنين كارهايى نكردند؟ چه تعداد رؤساى آموزش و پرورش و دانشگاه ها در اين دو سال تغيير كردند؟ من نمى دانم چند نفر ديگر از رؤساى دانشگاه ها كه قبلاً رئيس بوده اند باقى مانده اند؟ گاهى رئيس دانشگاه با تمام كادر ادارى و حتى آبدارچى عوض مى شود! چرا؟ چون از اين خط سياسى نيست! استقامت داشته باشيد و بگوييد ما را بيرون هم بكنيد دست از امام(قدس سره)برنمى داريم. مرد باشيد! تا چه زمانى مى توانند با شما اين گونه برخورد كنند؟ اگر اين اشخاص مقاومت مى كردند و خود را نمى باختند، با آن ها به اين شكل رفتار نمى شد. ما سستى كرديم، ضعف نشان داديم تا اين ستمگران بر ما مسلط شدند. اشتباه نشود، من همه دولت را نمى گويم، رگه هايى در بعضى از وزارتخانه ها و ادارات هستند كه، مسيرى را كه همان مسير آمريكاست دنبال مى كنند، حالا يا ديگران خبر ندارند، يا آن ها را فريب مى دهند و يا ...

براى اين كه بتوانيم در مقابل تهديدها و تطميع ها مقاومت كنيم بايد ايمان خود را تقويت كنيم. ايمان فقط با مطالعه پيدا نمى شود، بلكه تقويت ايمان با عمل است. البته معرفت قدم اول است، ولى با عمل است كه ايمان رشد مى كند. اگر انسان نماز نخواند، هر اندازه هم كه در مورد نماز كتاب مطالعه كند ايمانش قوى نمى شود، صدها كتاب هم درباره نماز بخواند، اما نماز نخواند، هرگز ايمان او قوى نمى شود; ايمان با عمل و تلقين تقويت مى شود. به خود تلقين كنيد كه اگر اسلام از من بخواهد، من آماده مرگ هستم. نه اين كه اگر اسم مرگ آمد ترس و لرزه شما را فراگيرد.

مناسب است باز هم از تعليمات سيدالشهداء(عليه السلام) استفاده كنيم. حضرت(ع) در روز عاشورا به اصحابش فرمود «صَبْراً بَنِى الْكِرام»،[1] اى آزاد زادگان! و اى شريف زادگان! استقامت كنيد «فَمَا الْمَوتُ اِلاّ قَنْطَرَةً تَعْبُرُ بِكُمْ عَن الْبُؤْسِ وَ الضَّرّاءِ اِلى الْجَنانِ الْواسِعَةِ وَ النَّعيمِ الّدائِمَة»، آزاد مردى اين است، اول اين گونه خطاب مى كند كه شما فرزندان آزادگى و بزرگى هستيد: اى بزرگ زادگان! اندكى صبر كنيد، اين مرگ شما را از سختى، گرفتارى و پستى نجات داده و به بهشت هاى پهناور و نعمت هاى جاويدان مى رساند، آيا اين امر نامطلوب است؟ چرا بايد از آن بترسيد؟ آيا اگر كسى شما را از زندانى نجات داد و در قصر زيبايى وارد كرد، از او تشكر مى كنيد يا از او دلگير مى شويد؟ مرگ، شما را از اين دنيايى كه زندان مؤمن است، نجات داده و به قصرهاى بهشتى مى رساند. چنين چيزى دوست داشتنى است يا بايد با آن دشمنى كرد؟ بايد از آن ترسيد يا بايد آن را خيلى دوست داشت؟ مرگ اين كار را براى شما مى كند نه براى همه; اما براى دشمنان شما، آن ها را از بهشت خارج مى كند و به جهنم مى برد. چون همان دنيايى كه در مقايسه با مقامات اخروى براى مؤمن زندان است، براى كفار با تمام بدبختى ها و گرفتارى ها بهشت است; چون كافر در آخرت به اندازه اى عذاب دارد كه هر چه سختى در اين دنيا تحمل كند، در مقابل عذاب هاى آن جهان باز بهشت است. مرگ، كفار را از بهشتشان خارج كرده به جهنم مى برد. ولى شما را از زندان نجات داده و به باغ پهناورى كه «عَرْضُها السَّمواتُ وَ الاَْرْض»[2] مى برد، باغى كه پهناى آن آسمان ها و زمين را فرا مى گيرد، شما را به چنين بهشتى مى رساند. آيا اين بد است و بايد از آن منزجر باشيد و بترسيد؟ اين كه ترسيدنى نيست. سيدالشهداء(عليه السلام)اصحاب خود را با چنين سخنانى تقويت مى كرد. بى دليل نبود كه آن طفل سيزده ساله گفت «المَوتُ أَحْلى عِنْدى مِن العَسَل»،[3] شوخى نمى كرد، تحت نظارت سيدالشهداء(ع) تربيت شده بود. من و شما هم اگر حسينى هستيم، بايد با استفاده از همين تعليمات ايمان بياوريم به اين كه با ادامه راه حسين(ع) مرگ براى ما بهترين نجات دهنده است.

انسان چه مقدار بايد در اين دنيا خون دل بخورد، چقدر سختى تحمل كند، چقدر ظلم و ستم به نام دين و بدعت به نام قرائت جديد از دين ببينيد؟ هر چه زودتر بميريم راحت تر مى شويم. واللّه براى بنده با اين غصه هايى كه انسان در جامعه مى خورد، مرگ بسيار شيرين است، اگر كافر عليه انسان كارى انجام مى داد، غصه نداشت; تحريف دين و تحريف خط امام(قدس سره) به نام احياى آثار امام(ره) غصه دارد. مرگ براى ما چه ضررى دارد؟ ما را از اين غصه ها نجات مى دهد. سيدالشهداء(ع) فرمود چه اندازه من اشتياق به وصال جدم، پدرم و برادرم دارم! «وَ ما أَولَهَنى اِلى أَسْلافى اِشْتياقَ يَعْقُوبَ اِلى يُوسُف»[4] به همان اندازه كه يعقوب به ديدن يوسف علاقه داشت، بعد از چند سال كه در چاه افتاد، آن اتفاقات برايش پيش آمد و يعقوب دورى او را تحمل كرد، اشتياق من به مرگى كه مرا به جدم و پدرم برساند مثل اشتياق يعقوب نسبت به يوسف است. حضرت(ع) با اين بيانات اصحاب خود را تربيت مى كرد و روحيه مى داد و در نتيجه آنان براى شهادت طلبى آماده مى شدند.

چگونه شد آن جوان هايى كه قبل از انقلاب به واسطه تربيت هاى غلط شاهنشاهى در منجلاب گرفتار شده بودند، با بيانات امام(قدس سره) شهادت طلب شدند و آن حماسه ها را در جبهه ها آفريدند؟ چه عاملى موجب اين تحول شد؟ سخنان حيات بخش امام(ره) بود كه از عمق جان او برمى خاست، در جان ها مى نشست و تحول ايجاد مى كرد. سعى كنيم از روش پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)و ائمه اطهار(عليهم السلام) اين درس را هم براى خودمان و هم براى ديگران بگيريم، شهادت طلبى را تقويت كنيم، آمادگى براى مرگ در راه خدا را به صورت يك آرمان ترويج كنيم. در اين صورت هيچ كس بر ما مسلط نخواهد شد.

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. بحارالانوار، ج 6، ص 154، باب 6، روايت 9.

[2] آل عمران، 133.

[3]. وسيلة الدارين فى انصار الحسين(ع)، ص 253.

[4]. بحارالانوار، ج 44، ص 366، باب 37،

هدف قيام عاشورا

علل انفعال جامعه در برابر فعاليت هاى معاويه

اصلاح مفاسد، هدف اصلى قيام امام حسين

اصلاح از ديدگاه منافقان

علل انفعال جامعه در برابر فعاليت هاى معاويه

با توجه به اين كه شرايط تاريخى كم و بيش قابل تكرار است و موارد مشابه آن نيز در دوران هاى ديگر واقع مىشود، به دنبال سؤال قبلى سؤال ديگرى به اين صورت مطرح مىگردد كه، درست است معاويه از ابزار تبليغات توأم با فريب مردم و تحريف حقايق و در واقع ترور شخصيت ها از يك سو و با حربه تهديد و تطميع از سوى ديگر فعاليت كرد، اما چرا مردم فريب خوردند و تحت تأثير تهديدها و تطميع ها قرار گرفتند؟ اين سؤال در واقع روى ديگر سكه سؤال قبل است، يعنى يكى فعل و ديگرى انفعال است، بنى اميه اثر گذار و مردم اثر پذير بودند. آن ها فاعل اين تبليغات، تهديدها و تطميع ها بودند و مردم در برابر آن ها منفعل بودند. در شب هاى گذشته، جهت مربوط به فاعليت بنىاميه را عرض كردم. جهت ديگر سؤال اين است كه علت انفعال مردم چه بود؟ خوب، آن ها فريب مىدادند، اما چرا مردم فريب خوردند؟ او تهديد مىكرد، اما چرا مردم تحت تأثير تهديدها واقع شدند؟ اين سؤال بيش تر از اين جهت براى ما اهميت دارد كه ممكن است، با توجه به جواب آن، خود را آماده كنيم تا اگر خداى ناكرده شرايطى مشابه آن شرايط پيش آمد و دشمنان اسلام با استفاده از همان حربه ها خواستند مسير صحيح انقلاب را تغيير دهند، آگاهانه واكنش نشان دهيم و سعى كنيم منفعل نشويم. البته اين بدان معنا نيست كه فقط زمانى مىبايد خودمان را آماده كنيم كه معاويه و يزيد يا شمر، عمر سعد و ابن زياد ديگرى پيدا شوند.

حوادث تاريخى عيناً تكرار نمىشود، بلكه مشابه آن ها اتفاق مىافتد. شايد اين مطلب را شنيده باشيد كه طبق روايتى كه شيعه و سنى با اسناد متعدد نقل كرده اند، پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)فرمودند: آنچه در بنى اسرائيل اتفاق افتاده است در امت من هم اتفاق خواهد افتاد. پيامبر(صلى الله عليه وآله)اين جمله را اضافه كردند كه «حَتّى لَو دَخَلُوا جُحْرَ ضَب لَدَخَلْتُمُوه»[1] اگر بنى اسرائيل وارد سوراخ سوسمارى شده باشند، شما هم داخل آن خواهيد شد. روايت به اين معنا نيست كه حتماً فرعونى در اين زمان پيدا خواهد شد و خواهد گفت «أَنَا رَبُّكُمُ الاَْعْلى»،[2] تا امت پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) نيز به فرعونى كه در زمان موسى بود مبتلا شوند، يا حتماً قارونى پيدا خواهد شد كه آن ثروت عظيم را داشته باشد و مردم مانند آن زمان به قارون ديگرى مبتلا شوند و يا اين كه حتماً سامرى ديگرى خواهد بود و بتى به شكل گوساله مىسازد و مردم را به پرستش آن وادار مىكند. دقيقاً همانند آن اتفاقات تكرار نمىشود، ولى وقايعى كه از همان روح برخوردار است و شباهت هاى تامى به آن جريان ها دارد، اتفاق مىافتد. در خصوص اين بحث، مناسب است در جاى خود نمونه هايى از وقايع صدر اسلام تا به حال كه مشابه آن قبلاً در بنى اسرائيل اتفاق افتاده است ذكر شود. لذا، اين كه مىگوييم آنچه در صدر اسلام اتفاق افتاده، ممكن است بعدها نيز واقع شود، به اين معنا نيست كه همان جريانات عيناً تكرار مىشود. مثلاً، در شام معاويه اى پيدا مىشود كه قصد دارد فرزندش را به عنوان ولى عهد معرفى كند و الى آخر. بلكه حوادثى پيش مىآيد كه روح و انگيزه هاى آن ها همان روح و انگيزه ها است. آنچه معاويه را واداشت آن حركت را انجام دهد، در ديگران هم پيدا مىشود. روش هايى كه معاويه براى رسيدن به مقاصد خود به كار گرفت، ديگران هم به كار خواهند گرفت. و يا اثر پذيرى كه در مردم واقع شد، كم و بيش در آينده نيز ممكن است واقع شود. با توجه به اين مطلب لازم است بررسى كنيم چرا مردم اين گونه فريب خوردند؟ و چرا تحت تأثير تهديدها و تطميع ها قرار گرفتند؟ تا خود را براى زمانى كه چنين امتحاناتى پيش مىآيد آماده كنيم; و اگر كسانى بخواهند ما را فريب دهند و تهديد يا تطميع كنند، بتوانيم مقاومت كنيم.

اين موضوع را مىتوان با بحثى تحليلى از شرايط آن زمان بررسى كرد، كه طبعاً چنين بحثى به طول مىانجامد. ولى من گمان مىكنم براى دسترسى به نتيجه مطلوب در مورد اين مسأله راه ساده ترى نيز وجود دارد و آن استفاده از كلمات خود سيدالشهداء(عليه السلام)است. در جلسه گذشته عرض كردم در طى بيست سال حكومت معاويه، حضرت سيدالشهداء(عليه السلام)تقريباً ده سال آن را در كنار برادر بزرگوارشان و ده سال ديگر را به تنهايى در مدينه به سر مىبردند، در نهايت سختى و تنگنا و فشار بودند. ولى گهگاه افرادى را شناسايى كرده و با آن ها به صورت محرمانه و دور از چشم مأموران حكومتى جلسه اى تشكيل مىدادند و حقايق را به آن ها مىگفتند. مىفرمودند من اين مطالب را به شما مىگويم تا مبادا حق مندرس و فراموش شده و مردم نتوانند حق و باطل را از هم تشخيص دهند. از جمله اين جلسات بر اساس آنچه در تاريخ ثبت شده است و رواياتِ آن را براى ما نقل كرده اند، جلسه اى است كه در منى با نخبگان علما و برجستگان مسلمانان آن زمان تشكيل دادند. مىتوان حدس زد كه براى شناسايى اين عده مدتى كار شده بود و با ايشان ارتباطاتى برقرار گرديده بود، تا آن ها را در منى در جلسه اى جمع كنند. كسانى كه حج مشرف شده اند مىدانند منى چه اندازه شلوغ است و نمىتوان آن جا را كنترل كرد. به همين جهت بسيارى از فعاليت هايى كه مىخواستند دور از چشم حكومت ها انجام دهند، در منى انجام مىشد.

جلسه اى در منى تشكيل شد و امام(عليه السلام) براى اين نخبگان سخنرانى كردند. خوشبختانه بخش هايى از اين سخنرانى نقل شده است كه در تحف العقول، بحارالانوار و منابع ديگر ذكر شده است. قسمتى از اين سخنرانى را شب گذشته نقل كردم. امشب بخش ديگرى را كه مربوط به مطلب مورد نظر مىشود، قرائت مىكنم. براى اين كه بفهميم چرا مردم فريب معاويه و امثال او را خوردند و حكام جور توانستند با زمينه سازى و استفاده از غفلت مردم بر آن ها مسلط شوند، از همين موقعيت تاريخى شروع مىكنيم. حضرت(عليه السلام) افراد حاضر در آن جلسه را اين گونه توصيف مىكنند كه شما بزرگان اين امت هستيد، شما كسانى هستيد كه در سايه اسلام، و به بركت مقامات اسلامى و علومى كه داريد مورد احترام مردم هستيد، و اين منزلتى است كه خدا به شما داده است. از ذكر اين اوصاف، مشخص است كه اين افراد جزء علماى قوم بودند. پس از بيان اين كه خداوند نعمت ها و منزلت و مقامى را به آنان عطا فرموده است، آن گروه را مورد نكوهش قرار مىدهند و مىفرمايند: با اين كه خدا اين مقامات، منزلت و موقعيت اجتماعى را به شما داده است و بر اساس آن مردم از شما حرف شنوى دارند و به شما احترام مىگذارند، اما شما از موقعيت خود استفاده نمىكنيد.

خوددارى از بذل مال در راه خدا

در بين اين سخنرانى حضرت(ع) مىفرمايد: «فَلا مالاً بَذَلُْتمُوهُ وَ لا نَفْساً خاطَرْتُمْ بِها لِلَّذى خَلَقَها وَ لا عَشيرَةً عادَيْتُمُوها فى ذاتِ اللّه»[3] با اين كه خداوند چنين موقعيت اجتماعى به شما داده بود، اما اين كارها را نكرديد; يعنى انتظار مىرفت با استفاده از موقعيت علمى خود و منزلت و شرافتى كه در جامعه داشتيد، اين گونه كارها را انجام دهيد، ولى هيچ يك از اين اقدامات را نكرديد. مالى را در راه ترويج اسلام صرف نكرديد. قاعدتاً مخاطبان امام(ع) خمس و زكات و حقوق واجب خود را پرداخت مىكردند. اين كه حضرت(ع) مىفرمايد مالى را بذل نكرديد، مقصود بيش از حقوق واجب است، چون گاهى بقاء دين احتياج به هزينه كردن از اموال شخصى دارد، صحيح نيست بگوييد ما حقوق واجبمان را ادا كرديم و ديگر حقى بر عهده ما نيست. اولين قدم اين است كه از اموال خود در راه ترويج اسلام، جلوگيرى از بدعت ها و مبارزه با بدعت گزاران استفاده كنيد، ولى شما اين كار را نكرديد.

سستى در جانفشانى براى دين

«وَ لا نَفْساً خاطَرْتُمْ بِها لِلَّذى خَلَقَها» بالاتر از صرف نكردن مال در راه خدا اين كه، جانتان را براى كسى كه آن را آفريده بود به خطر نينداختيد. ما عادت كرده ايم بگوييم اگر تكاليف واجب به حد ضرر زدن به انسان رسيد، ديگر واجب نيست. تصور مىكنيم شرط امر به معروف و نهى از منكر اين است كه ضررى متوجه شخص نشود، و ترويج دين و مبارزه با دشمنان اسلام در حدى است كه خطرى متوجه انسان نشود. سيدالشهداء(عليه السلام) به اين علما مىفرمايد: «شما جان خود را در راه كسى كه آن را آفريده و به شما عطا فرموده است به خطر نينداختيد.» يعنى مىبايست به خطر بيندازيد. اين همان نكته اى است كه قبلاً عرض كردم كه، در زمان ما فقط امام(قدس سره) اين مطلب را به خوبى و آشكارا بيان كرد، زمانى كه فرمود در مَهّام امور تقيّه نيست; تقيه، در امور عادى و امر به معروف و نهى از منكرهاى عادى است، كه اگر ضررى به كسى مىرسد، مىتواند بگويد من آنچه بايد بگويم، گفتم و ديگر بيش از اين تكليفى نيست. ولى اگر مسأله اى مربوط به اساس و كيان اسلام مىشود، در آن مورد صحبت از تقيه نيست. در اين گونه مسائل است كه فرمود تقيه حرام است، ولو بلغ ما بلغ. يعنى به هر جا كه كار بينجامد; و لو هزاران نفر هم كشته شوند، نبايد تقيه كرد، چون اساس اسلام در خطر است. در اين صورت، و يا همان گونه كه امام(ره) تعبير فرمود «در مهّام امور» يعنى امور خيلى مهم تقيه روا نيست.[4]

قبلاً عرض كردم، بايد از بعضى هم لباسىهاى خودمان گلايه كنيم، زيرا بعد از اين فرمايش حضرت امام(ره) حق اين بود كه بيش تر تلاش شود و مصاديق «مهّام امور» كه ايشان فرمودند در آن تقيّه نيست، تبيين گردد تا مشخص شود آن امور مهم چه امورى هستند. امام(قدس سره) چند مورد را مثال زده اند، امّا موارد ديگرى هم هست كه بايد تبيين گردد و حدود آن ها مشخص شود. اين امر تا حد زيادى به مردم در جهت آشناشدن به وظيفه شان كمك مىكند.

اين دو گلايه اى بود كه امام حسين(ع) از بزرگان قوم داشتند و فرمودند علت اين كه معاويه و بنىاميه توانستند مسير اسلام را منحرف كنند، اولاً اين بود كه شما در راه حفظ دين خدا پول خرج نكرديد و ثانياً اين كه شما جان خود را در اين راه به خطر نينداختيد، حفظ جان را وجهه همت خود قرار داديد و زمانى كه شما را تهديد كردند، عقب نشينى كرديد.

تأثير روابط قومى و گروهى

علت سوم انفعال جامعه در برابر تحريف اين است كه; «وَ لا عَشيرَةً عادَيْتُمُوها فى ذاتِ اللّه،» شما در راه خداوند و براى جلب رضايت او هيچ گاه با خويشاوندان خود كه در راه باطل بودند مقابله نكرديد. در آن زمان مسأله ارتباطات قومى و عشيره اى در فرهنگ عربى يك اصل بود. امروز هم در ميان مردمانى كه زندگى قبيله اى دارند چنين روحياتى به چشم مىخورد، يك نوع همبستگى قومى، عشيره اى، و خويش و قوم بازى وجود دارد. اين كه انسان به خاطر تعصب نسبت به بستگان خود اقداماتى انجام دهد، اين روحيه در ما كم تر يافت مىشود. اما در مورد كسانى كه شهرنشين نيستند، هنوز هم وجود دارد. آن زمان روحيه حمايت از عشيره و قبيله بسيار قوى بود. امروزه مشابه اين روحيه را در باندبازىها و طرفدارىهاى كسانى مشاهده مىكنيم كه از جهت سياسى هم خط هستند و در يك جبهه قرار دارند. اين عملكرد مانند همان نقشى است كه آن زمان تعصب نسبت به عشيره و قبيله ايفا مىكرد. امروزه كه ما به صورت عشيره اى زندگى نمىكنيم، تعصب نسبت به هم خط هاى سياسى جايگزين آن روحيه شده است.

در اين مجالس صحيح نيست اسم اشخاص برده شود و در مورد مسائل شخصى افراد صحبت شود. ولى همين روزها در روزنامه ها ديديد اشخاصى با تمهيداتى كه قاعدتاً از جانب سفارت آلمان براى آن ها فراهم شده بود، براى شركت در كنفرانسى تعدادى ضد انقلاب از اطراف دنيا در آن جمع شده بودند، به آلمان رفتند. كنفرانس بر پا گرديد و زنى لخت شد، لختِ مادرزاد، مردى هم به همين صورت و الى آخر كه اخبار آن را در روزنامه ها خوانده ايد. يكى از نويسندگانِ به اصطلاح اصلاح طلبِ روزنامه هاى مشهور زنجيره اى نيز در آن جا مصاحبه كرده و در مورد حضرت امام(قدس سره)گفته بود كه، خمينى به موزه تاريخ سپرده خواهد شد! درباره حجاب هم گفته بود ما در قانون اساسى مطلبى در ارتباط با حجاب نداريم! در مورد دموكراسى و ارزش هاى غربى هم گفته بود اين مشكل اسلام است كه نمىتواند خود را با ارزش هاى دموكراتيك غربى تطبيق دهد! ما اين كار را خواهيم كرد و اين راهى است كه برگشت ندارد! يعنى اسلام از بين خواهد رفت! نام خمينى محو خواهد شد! حجاب و حرف هايى از اين قبيل هم پايه و اساسى ندارد و آزاد خواهد شد![5] بعد از اين كه اين مصاحبه افشا گرديد و ترجمه آن و گزارش اين كنفرانس در روزنامه ها منتشر شد، يكى از كسانى كه عِرق دينى داشت، اين مصاحبه را تقبيح كرده و گفت اين شخص نمىبايست چنين حرف هايى را زده باشد، اين حرف ها نامربوط و مزخرف است و تعبيراتى از اين قبيل.[6] گويا بعداً ايشان از طرف هم خط هاى سياسى خود مورد نكوهش قرار گرفت كه، چرا فردى را كه هم خط ما بوده به اين شكل تقبيح كردى؟ بعد از چندى اين مطلب را ساختند كه اصل اين ماجرا دروغ بوده است و خبر اين گونه نبوده است. همان آقايى كه قبلاً اين مصاحبه را تقبيح كرده بود از آن روزنامه اى كه خبر اين كنفرانس را منتشر كرده بود، مذمت كرد و گفت اين مطالب نمىبايست منتشر شود، مخصوصاً كه اصل خبر هم تكذيب شده است.[7] اگر شما اين شخص را بشناسيد، بهتر مىفهميد كه اين سخنان چقدر از چنين شخصى زشت است. اگر يك سياست باز بود كه انتصاب به روحانيت نداشت و اين حرف ها را گفته بود، انسان زياد ناراحت نمىشد. اما چرا كسى كه خود را مدافع اسلام روحانيت و خط امام(قدس سره)مىداند، اين گونه حرف مىزند و به اين شكل موضع گيرى مىكند؟ چرا؟ به خاطر تعصب نسبت به هم خط سياسىاش، چون اين شخص با آن گروه در يك طيف و در يك جبهه قرار دارند، حرف خود را تغيير مىدهد.

زمان معاويه هم مسأله حمايت از عشيره و قبيله رايج بود. چنان شرايطى حاكم بود كه، اگر كسى از قبيله اى مرتكب گناهى مىشد، افراد آن به روى خود نمىآورند، يا حتى از او دفاع مىكردند، يا اين كه كار او را توجيه مىكردند; اما اگر از قبيله مخالف بود، در بوق و كرنا مىكردند و مىگفتند چنين گناه بزرگى را مرتكب شده اند و بايد مجازات شوند و الى آخر. روح طرفدارى از عشيره و قبيله يكى از مشكلاتى است كه نمىگذارد انسان به سمت حق گام بردارد. هنگامى كه مىبيند هم طيف ها و هم قبيله اىها، و امروزه، هم خط هاى سياسى او راهى را مىروند، نمىتواند شجاعت به خرج بدهد و به آن ها بگويد در اين مورد اشتباه كرده اند، بگويد بقيه حرف هاى ايشان را قبول دارم، اما اين يك مورد اشتباه، خلاف قرآن، و مغاير ضروريات و اساس اسلام است; بگويد اساس اين انقلاب و همه اصول را زير سؤال برده است، وعده و مژده داده است كه انقلاب از بين خواهد رفت. اما برعكس، به دليل همين هم خط بازىها از چنين شخصى حمايت مىشود. اين مشكل ماست، تعصب قبيله اى و عشيره اى در آن زمان و تعصب خطى و سياسى و جبهه اى در اين زمان.

سيدالشهداء(عليه السلام)به علماى آن زمان فرمود: شما به خاطر خدا با خويش و قوم خود دشمنى نكرديد، يعنى گاهى وظيفه شرعى اقتضا مىكند انسان با خويش و قوم خود هم به دشمنى برخيزد. درست است در اسلام صله رحم واجب و قطع رحم حرام است، اما اگر طرفدارى از خويشاوند به قيمت تضعيف اسلام و نظام اسلامى تمام شود، چه بايد كرد؟ در اين مورد بايد اسلام را مقدم داشت يا وابستگان، پسرها و دامادها را؟ ولو به ضرر اسلام فعاليت كنند؟ ولو آبروى نظام اسلامى را ببرند، بايد حمايت كرد؟ بگويد فرزندان من چنين هستند، يا خويش و قوم من چنان اند و از آن ها حمايت بيجا كند؟ اين مسأله زمينه را براى سوء استفاده دشمنان فراهم مىكند. سيدالشهداء(ع) در آن خطبه به نخبگان فرمود: يكى از عللى كه موجب شد معاويه بر شما مسلط شود و اسلام را منحرف كند اين بود كه، شما به خاطر خدا با خويشاوندان خود دشمنى نكرديد، يعنى علاقه به خويش و قوم، علاقه به باند، وابستگى به هم خط و هم حزبىها مانع شد از اين كه حق را بگوييد و از حق حمايت كنيد و زمينه اى شد تا آن ها اين سوژه تبليغاتى را نيز دست آورند و بگويند اين ها اهل خويش و قوم بازى هستند، در پى اموال بيت المال هستند و از آن سوء استفاده مىكنند، اگر برايشان امكاناتى فراهم شود، اول در اختيار خويش و قوم خود مىگذارند; اگر مقامى پيدا شود، اول به فرزندان خود مىدهند، و زمينه را براى تبليغ عليه شما فراهم مىكنند.

پس علت انفعال كسانى كه تحت تأثير تبليغات معاويه قرار گرفتند، تعلق خاطر به مال و جان و خويشاوندان است، «فَلا مالاً بَذَلُْتمُوهُ وَ لا نَفْساً خاطَرْتُمْ بِها لِلَّذى خَلَقَها وَ لا عَشيرَةً عادَيْتُمُوها فى ذاتِ اللّه»; جامع اين مسائل يعنى تعلق به مال، تعلق به مقام، تعلق به جان و تعلق به خويش و قوم و دار و دسته در فرهنگ اسلامى چيست؟ جامع اين ها در فرهنگ اسلامى حب دنيا و دنياپرستى است. اين كه مىفرمايند «حُبُّ الدُّنْيا رَأْسُ كُلِّ خَطيئَة»[8] يعنى چه؟ دوست داشتن چه چيزى منظور است؟ آيا اگر انسان ماه و ستارگان يا طبيعت زيبا را دوست داشته باشد، بزرگ ترين گناه را مرتكب شده است؟ يا اگر انسان هاى مخلوق خدا را دوست بدارد، مرتكب گناه شده است؟ حب دنيايى كه اساس هر گناهى است، چيست؟ دلبستگى به امور دنيايى و لذت بردن از مال، مقام، دوستان و دار و دسته، خويش و قوم و باند، دنياپرستى است. پس مشكل اصلى مسلمان ها كه به واسطه آن تحت تأثير عوامل شيطانى امويان قرار گرفتند، در يك كلمه، دنيا پرستى بود.

نشانه اصلى دنياپرستى اين است كه اگر زندگى انسان به خطر افتاد، ديگر چيزى نمى فهمد. زمانى حاضر است كارى انجام دهد، خدماتى انجام دهد، به وظايف اجتماعى خود عمل كند، براى خود و خانواده اش تلاش كند، كه در رفاه باشد. اما اگر گفتند اگر فلان راه را بروى خطرناك است و مال و مقامت، و در نهايت، جانت به خطر مى افتد، در اين صورت جايى براى اين كارها نمى ماند. همه تلاش ها را براى اين انجام مى داد كه خودش زنده بماند و از دنيا بيش تر لذت ببرد. اين است كه هم قرآن كريم و هم بيانات پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و ائمه اطهار(عليهم السلام)بزرگ ترين خصوصيت كفار را خودخواهى، خود دوستى و دنياپرستى مى دانند. در مقابل، مشخصه مؤمنان خود باختگى در راه خدا، ايثار، گذشت، فداكارى، شهادت طلبى است; يعنى مرگ براى آن ها مشكلى نيست، زندگى دنيا براى ايشان هدف اساسى نيست. اگر سعادت، آرمان، دين و ارزشهايى كه به آن دل بسته اند، اقتضا كند بميرند، به راحتى جان مى دهند و هيچ مشكلى ندارند. حضرت على(عليه السلام)مى فرمايد: «وَاللّْهُ لاَبْنُ أَبى طالِب آنَسُ بِالْمَوتِ مِن الطِّفْلِ بِثَدْىِ أُمِّه»[9] آيا احتمال مى دهيد على(ع) هم به دروغ قسم ياد كند؟ به خدا قسم انس على به مرگ از انس طفل شيرخوار به پستان مادر بيش تر است.

شب عاشورا سيدالشهداء(عليه السلام)به خواهر بزرگوارش زينب(عليها السلام)فرمود: اصحاب من هم اين چنينند. ملاحظه كنيد حسين(ع) چگونه افرادى را تربيت كرده است. درست است كه بيست سال خون دل خورد، اما چنين گل هايى را براى عاشورا پروراند. اگر اين ها نمى بودند، داستان عاشورا رونقى پيدا نمى كرد و من و شما حسين شناس نمى شديم. اگر حسين را تك و تنها و پنهانى ترور مى كردند، آنچه ما امروزه شاهد آن هستيم، اتفاق نمى افتاد. ببينيد ياران حسين(ع) شب عاشورا به ايشان چه گفتند; حضرت زينب(عليها السلام) بعد از اين كه فهميد فردا روز شهادت است و همه كشته مى شوند، خدمت برادر رسيده، عرض كرد: برادر جان! اين اصحاب و يارانى كه الان در كنار تو و باقيمانده كسانى هستند كه امشب يا بين راه دسته دسته و گروه گروه رفتند، آيا ايشان را به خوبى مى شناسى و مطمئنى كه به تو وفادارند؟ حضرت(ع) اشك از چشمان مباركش جارى شد و فرمود: «أَما وَ اللّهِ لَقَدْ نَهَرْتُهُمْ وَ بَلَوتُهُمْ.... يَسْتَأْنِسُونَ بِالْمَنيَّةِ دُونى اِسْتِئْناسَ الطِّفْلِ بَلَبَنِ أُمِّه»[10] به خدا قسم من ايشان را آزمايش كردم، نه تنها آزمايش كردم، بلكه چند بار آن ها را از خود راندم و گفتم دست زن و فرزندان خود را بگيريد و برويد، اين جا نمانيد، اين ها مى خواهند خون مرا بريزند و با شما كارى ندارند. معلوم مى شود اين سخنان براى آزمايش ياران حضرت(عليه السلام) بوده است. امام(عليه السلام)خطاب به خواهر خود مى گويد: «بَلَوتُهُمْ وَ نَهَرْتُهُم» ياران خود را آزمايش كردم، تا كسانى كه باقى مى مانند، ناب و خالص باشند; فرمود به خدا قسم من آنان را آزمايش كردم و از خودم راندم، ولى به اين نتيجه رسيدم كه آنان مرگ در حضور مرا بيش تر دوست دارند و با آن بيش تر از طفل نسبت به شير مادر مأنوسند، «يَسْتَأْنِسُونَ بِالْمَنيَّةِ دُونى اِسْتِئْناسَ الطِّفْلِ بَلَبَنِ أُمِّه»، نسبت به اين كه در مقابل و نزديك من بميرند بيش تر از انس شيرخوار به شير مادر علاقه دارند و ديگر از من جدا نمى شوند. حتماً شنيده ايد كه ياران امام حسين(ع) در شب عاشورا برخاستند و چه مطالبى گفتند، اگر هفتاد بار كشته شويم، سوزانده شويم و خاكستر بدن ما به باد داده شود، اگر بار ديگر زنده شويم، نزد تو برمى گرديم و در كنار تو مى مانيم تا بار ديگر به شهادت برسيم.

امام حسين(ع) بيست سال خون دل خورد، اما چنين گل هايى را تربيت كرد. در مقابل، كسانى بودند كه امام(ع) از آن ها گلايه كرد و گفت مشكل شما علاقه به دنياست، مشكل شما اين است كه از مرگ مى ترسيد، «وَ لكِنَّكُمْ مَكَّنْتُمُ الظَّلَمَةَ مِنْ مَنْزِلَتِكُم»[11] خطاب به همان نخبگان و علماى آن عصر مى گويد ستمگران را تمكين كرديد و اجازه داديد بر شما تسلط پيدا كنند. «وَ أَسْلَمْتُمُ أُمُورَ اللّهِ فى أَيْديهِم» كارهاى خدايى را به دست آن ها سپرديد، كارهاى خدايى را كه بايد مردان خدا انجام دهند به دست ستمگران سپرديد، به ايشان رأى داديد و آن ها را رأس امور قرار داديد. «يَعْمَلُونَ بِالشُّبُهاتِ وَ يَسيرُونَ فى الشَّهَوَات» كسانى را سر كار آورديد كه كارهاى شبهه آميز كه توجيه صحيح شرعى و قانونى ندارد، انجام مى دهند و به دنبال شهوات هستند، راه را براى شهوت پرستان باز مى كنند. فرهنگ سراهايى تشكيل مى دهند كه در واقع گناه سرا بشود، پول هايى از بيت المال مردم خرج مى كنند تا زمينه و اسباب و ابزار گناه برايشان فراهم شود، روزنامه هايى را كه مشوق گناه هستند تشويق مى كنند. اين كارهايى است كه شما كرديد. خوب، چگونه شد كه چنين حكامى بر شما مسلط شدند؟ چرا اين كارها را كرديد؟ جان كلام اين جاست: «سَلَّطَهُمْ عَلى ذلِك فِرارُكُمْ مِنَ الْمَوت» آنچه موجب شد اين ها بر شما مسلط شوند و شما هم اجازه داديد اين ها بر دوش شما سوار شوند اين بود كه از مرگ فرار كرديد، اگر از مرگ فرار نمى كرديد و استقامت به خرج مى داديد، اگر شما در مقابل دشمن ايستادگى مى كرديد، آن ها عقب نشينى مى كردند. ببينيد ايام عاشوراى امسال چگونه عقب نشينى كردند! شما چه كرديد؟ مگر آدم كشتيد؟ مگر به جايى حمله كرديد؟ مگر آشوبى به پا كرديد؟ با اين پيراهن هاى سياهتان، با نوحه هاى خود و با سر و سينه زدن هاى خود نشان داديد كه ما اسلام را مى خواهيم، با همين حركت شما آن ها عقب نشينى كردند و ديگر در اين ايام به سيدالشهداء(عليه السلام)جسارت نكردند.

الحمد للّه، به كورى چشم دشمنانِ امام حسين(ع)، امسال مراسم عزادارى در تمام شهرها و دهات خيلى بهتر از سال هاى گذشته برگزار شده است. آن ها به واسطه همين حركت شما عقب نشينى كردند. اگر در ساير مراحل زندگى، موقعيت هاى سياسى و اجتماعى نيز شما حضور خود را در صحنه نشان دهيد، لازم نيست كسى را بكشيد يا مثل آشوبگران ساختمان هاى دولتى را خراب كنيد، اين گونه اعمال در شأن شما و شأن حسينيان نيست، بلكه اظهار ارادت به دين و سيدالشهداء(ع) در شأن و وظيفه شماست. بايد بگوييد ما آماده ايم براى حفظ دين خود از مال، جان، خويشاوندان و فرزندانمان بگذريم، اين آمادگى مهم است. بارها عرض كرده ام، اين كه قرآن مى فرمايد: «وَ أَعِدُّوا لَهُمْ ما أسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّة»[12] هر قوه نظامى و جنگى كه مى توانيد به دست بياوريد، نمى فرمايد به خاطر اين است كه همه آن ها را به كار ببريد، سرّ اين امر در اين است كه «تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللّهِ وَ عَدُوَّكُم»[13] اين نيروها و تجهيزات را فراهم كنيد تا دشمن بترسد; شما آمادگى خود را براى شهادت اعلام كنيد تا دشمن عقب نشينى كند. آن ها كه حاضر نيستند جان خود را به خطر بيندازند. كسانى كه براى يك شيشه مشروب آشوب به پا مى كنند حاضر نيستند جان خود را به خطر بيندازند. اگر شما مردانه به ميدان بياييد، آنان تا آن جايى كه عرب نى انداخت فرار مى كنند، به شرط اين كه احساس كنند شما كسانى هستيد كه ميدان را رها نمى كنيد. اين مطلب مهم است. امام حسين(عليه السلام) هم مى فرمايد مردم اگر بخواهند تحت تأثير بنى اميه قرار نگيرند و دينشان محفوظ بماند، سه عامل را بايد داشته باشند، اموال خود را در راه دين صرف كنند، جانشان را در راه خدا به خطر انداخته و آماده شهادت باشند و دست از باندبازى برداشته و به دنبال حق باشند. اهل اين محل، اين خط، اين حزب و مطالبى از اين قبيل برايشان مطرح نباشد. ببينند خدا و پيغمبر(صلى الله عليه وآله) و امروز ولى فقيه چه مى فرمايند; هر چه او گفت بايد بر روى چشم بگذاريم، اين عامل حافظ امنيت و وحدت ما و مانع نفوذ دشمنان و بيگانه پرستان در داخل صفوف ما خواهد شد. «سَلَّطَهُمْ عَلى ذلِك» آنچه سلطه را به امويان بخشيد: «فِرارُكُمْ مِن الْمَوتِ وَ اِعْجابُكُمْ بِالْحَياةِ الَّتى هِى مُفارِقَتُكُم» دلبستگى شما به اين زندگى دنيا كه روزى از شما جدا خواهد شد، بود; اين دلبستگى مانع از اين مى شود كه مردانه به ميدان بياييد و در نتيجه دشمنان در شما طمع مى كنند. اما اگر دل به اين زندگى نبستيد، زندگى آخرت را باور داشتيد و براى اين كه خدا راضى باشد و سعادت ابدى نصيب شما بشود، حاضر شديد دست از لذايذ اين زندگى برداريد، هيچگاه دشمن بر شما مسلط نخواهد شد.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. بحارالانوار، ج 51، ص 128، باب 2، روايت 24.

[2] النازعات، 24.

[3]. بحارالانوار، ج 100، ص 79، باب 1، روايت 37.

[4]. ر.ك: صحيفه نور، ج 1، ص 39; ج 7، ص 36.

[5]. ر.ك: كيهان، 24/13791، گزارش مصاحبه اكبر گنجى با نشريه آلمانى تاكس اشپيگل.

[6]. ر.ك: همان، 25/1/1379، ص 2.

[7]. همان.

[8]. بحارالانوار، ج 51، ص 258، باب 14، روايت 5; و موارد ديگر.

[9]. نهج البلاغة، خطبه 5.

[10]. ر.ك: مقتل الحسين للمقرم، ص 262.

[11]. بحارالانوار، ج 100، ص 80، باب 1، روايت 37.

[12] انفال، 60.

[13] همان.

اصلاح مفاسد، هدف اصلى قيام امام حسين(عليه السلام)

در وصيتى كه آن حضرت براى برادرشان محمد حنفيّه مرقوم فرمودند، جمله معروفى است كه مى فرمايند: «اِنّى لَمْ أَخْرُجْ أَشِراً وَ لا بَطِراً وَ لا مُفْسِداً وَ لا ظالِماً»[1] يعنى من نه براى گردش و تفريح از مدينه بيرون مى روم و نه براى اين كه فسادى در زمين راه بيندازم و ظلمى بكنم «وَ اِنَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الاِْصْلاحِ فى أُمَّةِ جَدّى(صلى الله عليه وآله)» فقط براى اصلاح در امت جدم خروج مى كنم. اگر دقت كنيم، در تعبير «لِطَلَبِ الاِْصْلاح» نكته اى وجود دارد. امام(ع) نفرمود: «انما خرجت للاصلاح»; بلكه فرمود: «اِنَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الاِْصْلاح» يعنى من در جستجو و در پى اصلاح هستم. نظير اين تعبير در سخنرانى امام(ع) براى نخبگان و علما هم هست كه فرموده بودند: «وَ لكِنْ لِنُرِىَ الْمَعالِمَ مِنْ دينِكَ وَ نُظْهِرَ الاِْصْلاحَ فى بِلادِك»[2] اين خطبه زمانى ايراد شد كه هنوز صحبت از خروج و مبارزه با يزيد مطرح نبود. امام(ع) در آخر اين خطبه دعا مى كنند و خطاب به خداى متعال مى گويند: پروردگارا! تو مى دانى كه هدف ما از اين فعاليت هاى سياسى جز اين نيست كه مَعالم دين تو و معيارهاى اسلامى را به مردم نشان دهيم; يعنى نشان دهيم دين چيست و نشانه هاى آن كدام است و چگونه و با چه معيارى مى توان افراد ديندار و افراد بى دين را شناخت؟ و نيز هدف ما اين است كه اصلاح را در بلاد تو ظاهر كنيم. كلمه «نُظْهِر» دو معنى مى تواند داشته باشد; اول اين كه يعنى روشن كنيم اصلاح چيست، و ديگر آن كه يعنى اصلاح را تحقق بخشيم و بر فساد، ظاهر و غالب گردانيم.

مفهوم اصلاح

از آن جا كه امروزه واژه «اصلاح» يكى از واژه هايى است كه در ادبيات سياسى ما خيلى كاربرد دارد و مقام معظم رهبرى هم در خطبه اخيرشان به اين واژه اشاره كردند، روى اين كلمه تكيه مى كنم و براى اين كه در مسير رهنمودهاى ايشان حركت كرده باشم و توضيح بيش ترى بدهم، ابتدا معناى اين واژه را، و سپس موارد استعمال آن را در قرآن و روايات بيان مى كنم و آن گاه مطالبى كه بيش تر جنبه كاربردى دارد، عرض خواهم كرد. اصلاح كه كلمه اى عربى و از ريشه «صلح» است دو معنى دارد كه يكى از ماده صُلح و ديگرى از ماده صَلاح است. اصلاح از ماده صُلح، به معنى آشتى دادن، و رفع اختلاف، دعوا و مشاجره بين دو فرد يا دو گروه است. واژه اصلاح به اين معنى در قرآن كريم در مورد اصلاح بين دو همسر به كار رفته است; مى فرمايد: «...فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَكَماً مِنْ أَهْلِها اِنْ يُريدا اِصْلاحاً يُوَفِّق اللّهُ بَيْنَهُما...»[3]يعنى براى زن و شوهرى كه با يكديگر اختلاف پيدا كرده اند، داورى از طرف خانواده زن، و داورى از طرف خانواده مرد انتخاب كنيد; اگر زن و شوهر واقعاً بخواهند آشتى و سازش كنند، خدا بين آن ها سازش برقرار خواهد كرد. و در جاى ديگر مى فرمايد: «وَ اِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَو اِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَيْهِما أَنْ يَصْلِحا بَيْنَهُما صُلْحاً وَ الصُّلْحُ خَيْرٌ»[4] در اين آيه در مورد آشتى زن و شوهر مى فرمايد آشتى بهتر است. نظير اين مورد تعبير ديگرى است كه زياد شنيده ايد و در قرآن نيز هست و آن اصلاح ذات البين است كه به معنى آشتى دادن دو نفر يا دو گروه مى باشد كه با يكديگر اختلاف دارند. در قرآن مى فرمايد: «وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُم»[5] در روايات هم براى اصلاح ذات البين ثواب بسيارى ذكر شده است، كه اگر دو مؤمن يا دو گروه يا دو خانواده با يكديگر قهر هستند و با هم اختلافى دارند، سعى كنيد آن ها را آشتى دهيد; و ثواب اين كار از ثواب نماز و روزه سال بيش تر است.[6] دامنه «اصلاح ذات البين» تا آن جا گسترش پيدا مى كند كه اگر دو گروه از مردم درون جامعه اسلامى با هم بجنگند، «وَ اِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنينَ اقْتَتَلُوا...»[7] در اين جا هم قرآن دستور مى دهد كه سعى كنيد ابتدا آن ها را آشتى بدهيد: «فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما...،» دنباله آيه، مربوط به جهاد است كه فعلاً مورد بحث ما نيست. بنابراين كلمه اصلاح در جايى كه دو گروه با هم مى جنگند، به معنى صلح دادن و آشتى دادن به كار رفته است. در اين موارد، اصلاح بين دو فرد يا دو گروه انسانى به معنى آشتى دادن آنان با يكديگر است.

استعمال ديگر اصلاح، از ماده صَلاح است. صلاح در مقابل فساد مى باشد و معمولاً آن را در زبان فارسى «شايستگى» ترجمه مى كنند. كار صالح يعنى كار شايسته و فرد صالح يعنى فرد شايسته. اصلاح به اين معنا نيز در مقابل اِفساد است و به معنى انجام كار شايسته يا برطرف كردن فساد مى باشد. به كسى كه در صدد است كار شايسته انجام بدهد و فسادها، نقص ها و عيب ها را برطرف كند، «مُصلح» مى گويند و كسى را كه در صدد برهم زدن كارها و ايجاد فساد در جامعه است، «مفسد» مى نامند. تعبير «مفسد فى الارض» هم از همينجا است. اين معناى اصلاح، مربوط به اصلاح ذات البين و آشتى دادن دو فرد يا دو گروه نيست. كسى كه مى خواهد فسادى را برطرف كند يا كار فردىِ شايسته اى را انجام دهد، با فرد خاصى روبه رو نيست. پس اين اصلاح كه از ماده صلاح است دو نوع مصداق دارد، يكى به معنى كار شايسته انجام دادن و ديگرى به معنى برطرف كردن فساد و تبهكارى يا جلوگيرى از بزهكارى است. اين هر دو نوع مصداق، در قرآن نيز استعمال شده است; مثلاً «اِلاّ الَّذينَ تابُوا وَ أَصْلَحُوا»[8] يعنى كسانى كه توبه كردند و اصلاح كردند يعنى عَمِلُوا عملاً صالِحاً، به جاى كارهاى غلط و به جاى گناهانى كه انجام داده بودند، اصلاح كردند يعنى كار خوب انجام دادند. ولى آنچه بيش تر مفهوم اجتماعى دارد و در كلمات حضرت ابى عبد الله مطرح شده است و در ادبيات سياسى و اجتماعى امروز هم به كار رفته است، اصلاح مفاسد است كه در مقابل افساد به كار مى رود. تا اين جا مفهوم اصلاح از نظر لغت عربى و از نظر كاربرد قرآنى و دينى آن روشن شد.

اما مفهوم اصلاح كه امروزه به كار مى بريم، ويژگى خاصى در اصطلاحات سياسى پيدا كرده و معادل «رِفُرم»[9] و در مقابل انقلاب به كار مى رود. مى گويند تغييراتى كه در جامعه ايجاد مى شود، گاه تدريجى است و آرام آرام و با آهنگ كند انجام مى گيرد كه در اين صورت به آن «رفرم» مى گويند; و كسانى را كه در صدد چنين تغييراتى در جامعه برمى آيند، «اصلاح طلب» مى نامند و معادل خارجى آن «رِفُرميست»[10] است. در مقابل، كسانى كه مى خواهند دفعتاً اوضاع را عوض كنند، انقلابيون هستند. انقلاب به معنى تغيير اجتماعى ناگهانى، تند و با سرعت كه گاهى احياناً همراه با خشونت است، مانند انقلاب اسلامى ايران. اين اصطلاح اصلاح، به عنوان اصطلاح سياسى و در مقابل انقلاب، معناى اخصى براى اصلاح است. اين اصطلاح، ريشه لغوى ندارد و اصطلاح دينى و مذهبى نيست; بلكه اصطلاح سياسى جديدى است كه اصلاح را در مقابل انقلاب به كار مى برند. مسلماً اين اصطلاح، جديد است و در قرآن و روايات به اين معناى خاص به كار نرفته است. در جايى كه سيدالشهداء(عليه السلام)مى فرمايد: «خَرَجْتُ لِطَلَبِ الاِْصْلاحِ فى أُمَّةِ جَدّى» اين معناى خاص را منظور نكرده اند. حركتى كه ايشان انجام دادند، يك حركت تدريجى، آرام و بى خشونت نبود; جنگ بود و كشته شدن و فدا كردن ده ها انسان شريف در راه آن هدف.

مقام معظم رهبرى در فرمايشاتشان به اين نكته اشاره كردند كه وقتى ما مى گوييم اصلاح، معناى خاص آن را كه امروزه در اصطلاح سياسى به كار مى رود نمى گوييم; بلكه منظور ما هر گونه مبارزه با فساد و رفع مفاسد است; خواه به صورت تدريجى باشد، و خواه به صورت دفعى و انقلابى. و لذا فرمودند خود انقلاب اسلامى ايران بزرگ ترين اصلاح بود; با اين كه در اصطلاح سياسى امروز به آن اصلاح نمى گويند. منظور ايشان اين بود كه ما وقتى به اصطلاحِ قرآن و روايات، از اصلاح سخن مى گوييم، معناى اعم آن را اراده مى كنيم; چه آن اصلاح به صورت تدريجى باشد يا به صورت دفعى و انقلابى و تند و با آهنگ سريع. و به همين جهت انقلاب اسلامى هم بزرگ ترين اصلاح بود; زيرا موجب از بين رفتن مفاسد زيادى گرديد; گرچه اين كار نسبتاً به صورت دفعى، انجام شد. البته دوران نهضت پانزده سال طول كشيد تا اين كه سرانجام به پيروزى رسيد; ولى زمانى كه انقلاب پيروز شد، نظام سابق به صورت دفعى تغيير كرد و دستگاه هاى كشور و سياست هاى سابق ناگهان تغيير كرد، قانون اساسى جديد وضع شد و تحولى بنيادين و همه جانبه اتفاق افتاد.

تأثير نظام ارزشى در تعريف اصلاح

گفتيم واژه اصلاح در قرآن يا از ماده صُلح و يا از ماده صَلاح است; و تكيه بحث ما بر اصلاح از ماده «صلاح» در مقابل «فساد» است. صلاح و فساد در قرآن از عام ترين مفاهيم ارزشى هستند. از آن جا كه بعضى از نوجوانان ما با اين اصطلاحات آشنا نيستند، در باره مفاهيم ارزشى توضيح مختصرى مى دهيم. مفاهيمى را كه ما به كار مى گيريم، گاه درباره چيزهايى است كه هست و موجود است و گاه درباره چيزهايى است كه مى گوييم بايد چنين شود يا نبايد چنان شود. مفاهيمى را كه در بطن معناى آن ها «بايد» و «نبايد» است، مفاهيم ارزشى مى گويند. كار خوب كدام است؟ كارى است كه بايد انجام داد. كار بد كدام است؟ كارى كه نبايد انجام داد. صلاح چيست؟ چيز شايسته اى است كه بايد در پى آن بود. فساد چيست؟ چيزى كه بايد جلوى آن را گرفت يا نبايد آن را انجام داد. صلاح و فساد دو مفهوم ارزشى هستند; يعنى وقتى آن ها را تحليل كنيم، در آن ها بايد و نبايد وجود دارد. اين مفاهيم ارزشى گاه محدود است و در مورد خاصى به كار مى رود و گاه بسيار وسيع است و همه كارهاى خوب يا همه كارهاى بد را در بر مى گيرد. به مفاهيمى كه همه كارهاى خوب يا همه كارهاى بد را در بر مى گيرند، مفاهيم ارزشى عام گويند. در قرآن چند مفهوم ارزشى عام وجود دارد كه از جمله آن ها «صلاح» و «فساد» است. از ديگر مفاهيم ارزشى عام كه در قرآن به كار رفته است، مفهوم «معروف» و «منكر» است. معروف يعنى هر كار خوب، و منكر يعنى هر كار بد. «خير» و «شر» نيز از مفاهيم عام ارزشى هستند كه در قرآن كريم به كار رفته اند.

يكى از خواص مفاهيم ارزشى اين است كه معيارهاى تجربى عينى ندارند. وقتى شما مى گوييد «هوا گرم است» يا «اين جا روشن است»، مى توانيد آن را با تجربه عينى نشان دهيد. مثلاً اگر هوا به گونه اى است كه شما عرق مى كنيد و ناراحت مى شويد، هوا گرم است; اما اگر مى لرزيد، هوا سرد است. به همين ترتيب مى توانيد اين چراغ را نشان دهيد كه روشن است و اگر كليد آن را بزنيم خاموش مى شود. صحيح بودن يا غلط بودن اين موارد را مى توان با تجربه حسى و عينى نشان داد و معلوم نمود كه جمله هاى «اين جا روشن است» و «هوا گرم است» يا «هوا گرم نيست» صحيح است يا غلط. اما مفاهيم ارزشى اين گونه نيستند. با كدام حس مى توان خوبى يا بدى كارى را تجربه كرد؟ مى گويند «خوب و بد»، «صلاح و فساد» و «معروف و منكر»، تابع دستگاه و نظام ارزشى هستند. افراد، گروه ها و جوامع براى خود، يك نظام ارزشى دارند، يعنى مجموعه اى از كارها را خوب و با ارزش مى دانند و مجموعه اى را بد و ناروا مى دانند. ممكن است كارى در يك نظام ارزشى، خوب و همان كار در نظام ارزشى ديگر، بد باشد. مثلاً در يك جامعه احترام نمودن به ديگران به شكل خاصى انجام مى شود و آن را خوب مى دانند; در حالى كه همان كار را در جامعه ديگر بد و زشت مى دانند. بنابراين «صلاح» و «فساد» متناسب با نظام هاى ارزشى تفاوت دارند و اين گونه نيست كه همه مردم يك چيز را خوب و يك چيز را بد بدانند.

با توجه به اين كه «صلاح و فساد» و «اصلاح و افساد» از مفاهيم ارزشى هستند، اگر در موردى به كار بروند، جاى اين سؤال باقى است كه بپرسيم «اصلاح» طبق كدام نظام ارزشى؟ آيا منظور اصلاح آمريكايى است يا اصلاح اسلامى؟ چرا مقام معظم رهبرى فرمودند در جامعه ما اصلاح اسلامى، ايمانى و انقلابى مورد قبول همه است، اما اصلاح آمريكايى مورد قبول هيچ كس نيست؟ مگر اصلاح آمريكايى با اصلاح اسلامى چه فرقى دارد؟ جواب اين است، كه اين كه چه چيزى اصلاح به حساب آيد، تابع نظام ارزشى و فرهنگى است كه اين واژه را به كار مى برد. بايد ديد آن ها چه كارى را خوب و شايسته و چه كارى را بد و ناشايست مى دانند؟ و چه معيارى براى سنجش خوب و بد و شايسته و ناشايست دارند؟ بنابراين، براى اين كه بدانيم چه كارى خوب و چه كارى بد است، ابتدا بايد معيارهايمان را تعيين كنيم; يعنى ببينيم كدام نظام ارزشى را پذيرفته ايم؟ آيا نظام ارزشى اسلامى را پذيرفته ايم و مى خواهيم «اصلاح» را بر اساس اين نظام ارزشى انجام دهيم; يعنى مى خواهيم هر چه اسلام مى گويد خوب است، انجام دهيم و مى خواهيم هرچه اسلام مى گويد بد است، با آن مبارزه كنيم؟ يا آن كه مى خواهيم آنچه آمريكايى ها مى گويند خوب است انجام دهيم، هرچند ضد اسلام باشد و كارى را كه آن ها مى گويند بد است، با آن مبارزه كنيم، هرچند كارى باشد كه اسلام مى گويد انجام بدهيد؟ آيا چنين چيزى ممكن است؟ آرى، ممكن است.

توضيح آن كه همه مردم، در همه شرايط و با همه اختلاف هاى فرهنگى، بد بودن برخى از چيزها را مى فهمند و قبول مى كنند. مثلاً اگر كسى بى جهت ديگرى را بزند يا به او ناسزا بگويد، يا كسى را بى جهت ترور كند، بر خلاف قانون و بدون آن كه به كسى ظلم كرده باشد، او را بكشد، مال كسى را بى جهت تصرف كند يا به ناموس كسى تجاوز كند، در اين صورت همه مردم مى گويند كار بدى كرده است. در واقع، همه، اين قبيل مصاديق ظلم را مى شناسند و اين موارد در تمام فرهنگ ها بد است. از طرف ديگر كارهايى هم هست كه همه مردم خوب بودن آن ها را مى دانند، مانند خدمت كردن براى سلامتى مردم. اگر كسى دارويى را كشف كرده و در اختيار مردم قرار دهد، به بهداشت خدمت نموده و همه مردم مى گويند كار خوبى كرده است. در اين موارد اختلاف پيش نمى آيد. اما همه موارد خوب و بد اين گونه نيستند. برخى موارد امروزه مورد حاجت ماست و در جوامع مختلف به گونه هاى متفاوت با آن ها برخورد مى شود. حتماً شنيده ايد كه مى گويند بايد فرهنگ جهانى بشود، يا آمريكا مى خواهد فرهنگ خود را بر تمام جهان تحميل كند، دعوت به وحدت فرهنگ، جهانى كردن فرهنگ و عالمگير كردن فرهنگ غربى; اين بدان جهت است كه آن ها مسائلى را خوب و مسايل ديگر را بد مى دانند و به ديگران مى گويند كه شما هم بايد همين گونه فكر كنيد. بعضى از مثالهاى آن زشت است و من در اين جا ذكر نمى كنم، ولى مواردى از مصاديق اين مطلب بيّن است. آن ها معتقدند مجازات هاى سخت، مثل بريدن دست، كتك زدن، اعدام كردن و احكامى از اين قبيل، زشت و بد است. لذا در اعلاميه حقوق بشر آمده كه همه كشورها بايد مجازات هاى خشونت آميز را لغو كنند. اين يكى از مواد اعلاميه حقوق بشر است، مجازات هاى خشونت آميز بايد مُلغى شود; يعنى تمام احكام جزايى اسلام كه از ديد آن ها مجازات هاى خشونت آميز است، مثل دست كسى را بريدن، تازيانه زدن، اعدام كردن، به خصوص به صورت هايى كه در بعضى از حدود هست، به زعم ايشان مجازات هاى خشونت آميز است. اعلاميه حقوق بشر مى گويد همه كشورهاى دنيا بايد سعى كنند اين گونه مجازات ها را مُلغى كنند. يعنى وجود اين مجازات ها فساد است و بايد اصلاح شود. به چه معنى بايد اصلاح شود؟ بايد اين قانون ها لغو شود.

اما ما چه مى گوييم؟ ما بر اساس فرهنگ اسلامى مى گوييم آنچه قرآن فرموده است بايد عمل بشود، اگر نشود فساد است. فساد به معنى ترك و تعطيل حدود الهى است، نه اجراى حدود الهى. آن ها مى گويند اجراى حدود اسلامى فساد، زشت و بد است. بايد با آن مبارزه كرد، قوانين آن را لغو كرد و از عمل به آن ها جلوگيرى نمود. در اين صورت اصلاح خواهد بود. اين اصلاح بر اساس فرهنگ غربى است. در اعلاميه حقوق بشر هم آمده است. اين كه مى گويند با خشونت مبارزه مى كنند، منظور آن ها اين است. وگرنه خشونت هاى عادى را كه همه بد بودن آن ها را قبول دارند; بى جهت فحش دادن، بد اخلاقى كردن و امثال آن را چه كسى مى گويد خوب است؟ همه مى گويند اين ها بد است. كلام اين است كه دست دزد را بريدن، قاتل را اعدام كردن و آشوب گران را محارب حساب كردن و مجازات كردن چگونه است؟ ايشان مى گويند اين ها فساد و زشت است و امروزه دنياى مدرن اين گونه اعمال را نمى پذيرد. بايد آن ها را ترك نمود و با آن مبارزه كرد تا اصلاح شود. اگر در مجموعه قوانينى چنين احكامى وجود دارد، آن مجموعه قوانين شايسته زندگى متمدن غربى نيست، پس بايد اصلاح شود. اما اصلاحى كه ما مىگوييم كاملاً بر عكس اين نظريه است. اگر در موردى حدود الهى تعطيل شده باشد، بايد آن را اجرا كرد تا اصلاح شود. اگر قانونى برخلاف قانون اسلام است، بايد آن را تغيير داد تا اصلاح شود. اگر قانون موافق اسلام شد، «اصلاح»، و اگر ضد اسلام شد، «افساد» مى شود.

اصلاح از ديدگاه منافقان

از قديم الايام سوء استفاده از اين قبيل واژه ها، به كار بردن ناصحيح و مغالطه كردن در مورد آن ها يكى از شيوه هاى منافقان بوده است. منافقان افرادى دو چهره هستند و هميشه به گونه اى حرف مى زنند كه براى هر دو طرف قابل توجيه باشد. نفاق يعنى همين دو چهرگى، آنان هميشه بين حق و باطل و از روى مرز حركت مى كنند، نه حق صِرف و نه باطل صِرف، براى اين كه اگر نتيجه به نفع اين طرف تمام شد خود را جزء جبهه حق قلمداد كنند، «أَلَمْ نَكُنْ مَعَكُم؟» مى گويند مگر با شما نبوديم؟ چرا، ما هم با شما و مؤمن هستيم. اما اگر به نفع طرف مقابل تمام شد، مى گويند ما هم از اول به اين ها گفتيم اين كارها را نكنند اما گوش ندادند. گفتيم حالا كه خرمشهر را گرفتيد ديگر بس است، جنگ را رها كنيد! اما گوش ندادند. هميشه از ويژگى هاى منافقان اين است كه روى خط مرزى بين حق و باطل حركت مى كنند: «مُذَبْذَبينَ بَيْنَ ذلِكَ لا اِلى هؤُلاءِ وَ لا اِلى هؤُلاء»،[11] اين گونه افراد، فرصت طلب هستند. در واقع نه اين طرف را قبول دارند نه آن طرف را، بلكه به دنبال منافع خود هستند. اگر امروز باد از اين طرف بيايد، انقلابى هستند. اگر فردا گروه ديگرى رأس كار آمد خود را اصلاح طلب مى نامند و آن طرفى مى شوند. هر روز رنگ عوض مى كنند و به تناسب و مطابق شرايط، تغيير چهره مى دهند. اين از خواص نفاق است.

يكى ديگر از ويژگى هاى نفاق اين است كه هميشه خود را اهل اصلاح مى دانند «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنّا بِاللّهِ وَ بِالْيَومِ الاْخَرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنينَ. يُخادِعُونَ اللّهَ وَ الَّذينَ آمَنُوا وَ ما يَخْدَعُونَ اِلاّ أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُون»[12]; دسته اى از انسان ها يعنى از اين حيوان هاى دو پا هستند كه مى گويند ما به خدا و قيامت ايمان داريم، ما هم دين داريم، ما هم مذهبى هستيم ولى دروغ مى گويند و از جمله ادعاهاى آن ها اين است كه «وَ اِذا قيلَ لَهُمْ لاتُفْسِدُوا فى الاَْرْضِ قالُوا اِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُون»[13] اگر به ايشان گفته شود افساد نكنيد، مرتكب جرم و جنايت نشويد، كارهاى خلاف قانون نكنيد، به مردم تهمت بى جا نزنيد، ترورهاى پنهانى انجام ندهيد، «قالُوا اِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُون» مى گويند ما اهل اصلاح هستيم، ما اصلاح طلبيم. منظور اين افراد از «اصلاح» مطلب ديگرى است. خدا وقتى به ايشان مى گويد: «لاتفسدوا» يعنى فساد طبق نظام ارزشى الهى. كار آن ها را بر اساس نظام ارزشى الهى و قرآنى فساد ديده و مى گويد: «لا تفسدوا»; اما آن ها نظام ارزشى ديگرى را پذيرفته اند. امروز مى توان نظام مورد نظر آن ها را در نظام ارزشى آمريكايى يا غربى مجسم كرد. زمان پيامبر(صلى الله عليه وآله)هم يك نظام ارزشى الحادى در مقابل نظام اسلامى پيامبر(صلى الله عليه وآله)وجود داشت. تفاوتى نمى كند، هرچه غير اسلام است، الحادى و كفر است، چه آمريكايى، چه انگليسى، چه منسوب به قوم ديگرى باشد. چه فرقى مى كند، اسلام كه نبود «الْكُفْرُ مِلَّةٌ واحِدَة».

اگر قرآن مى گويد «لاتُفْسِدُوا فى الاَْرْض»، يعنى كارهايى كه طبق نظام اسلامى فساد است انجام ندهيد. آن ها مى گويند نه، كارهايى كه ما مى كنيم اصلاح است نه افساد. سرّ اين مسأله در اين است كه اين دو ديدگاه اختلاف مبنا دارند. خدا چيزى را و آن ها چيز ديگرى را اصلاح مى دانند. خدا چيزى را و آن ها چيز ديگرى را افساد معرفى مى كنند. اين است كه قرآن در پاسخ ايشان مى گويد: «اَلا اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُون» با ضمير فصل و «الف و لام» كه دلالت بر حصر مى كند، «اَلا اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُون» مفسدان واقعى همين منافقان هستند، همين كسانى كه ادعا مى كنند ما اصلاح مى كنيم; و در واقع دروغ مى گويند.

همين كسانى كه مى گويند ايمان داريم و دروغ مى گويند، مى گويند ما روشنفكر مذهبى هستيم، اما نمى دانند مذهب چيست. وقتى صحبت از وحى مى شود مى گويند وحى يك تجربه شخصى است! شخص حالى پيدا مى كند و فكر مى كند خدا با او حرف مى زند! و اين تصور براى او مى شود وحى! صحبت از دين كه مى شود مى گويد اصلاً دين مربوط به امور شخصى است نه امور اجتماعى! دين نه اقتصاد دارد، نه امور سياسى، نه مسائل اجتماعى و نه اصلاً ارزش هاى اخلاقى! ارزش ها هم كه جزو دين نيست! چون ارزش ها متغير است و بايد هر روز طبق سليقه هاى اشخاص تغيير كند! پس دين چيست؟ يك سرى مناسك و آداب و رسوم قراردادى، به عنوان پرستش چيزى كه شخص فكر مى كند خداى اوست! ممكن است اين مفهوم در قالب بت پرستى يا خدا پرستى باشد! ممكن است كسى هم دوگانه پرست يا سه گانه پرست باشد، دين همين است! هيچ كدام از اين ها با هم تفاوت نمى كند! اين يك صراط مستقيم و آن يكى هم صراط مستقيم ديگرى است! پرستيدن بتى كه از سنگ تراشيده شده يك صراط مستقيم است، عبادت آن خدايى هم كه اسلام مى گويد كه از جسم و جسمانيات منزه و كمال مطلق است، دين و صراط مستقيم ديگرى است! هيچ تفاوتى هم ندارند! چگونه تفاوتى ندارند؟ چون به نظر آن ها هيچ كدام واقعيت ندارد. اگر دروغ باشد، چه تفاوتى مى كند كه اين دروغ باشد يا آن دروغ! چنين كسانى ادعاى ديندارى مى كنند، نه ديندارى تنها، ادعاى اين كه ما راهبر و راهنما هستيم! ديگران را راهنمايى مى كنيم و به آن ها دين ياد مى دهيم!

چنين كسانى ادعاى اصلاح طلبى هم مى كنند! اصلاح طلبى طبق كدام نظام ارزشى؟ خودشان گفتند كه هيچ نظام ارزشى ثابتى در عالم وجود ندارد و نمى تواند باشد. البته زمانى كه درباره احكام اسلام صحبت مى شود نهايتاً براى اين كه ديگران را فريب بدهند مى گويند بله، اين حكم از اسلام است، ولى براى 1400 سال پيش از اين بوده است! امروز شرايط تغيير كرده، اسلام هم كه پوياست و هر روز تغيير شكل مى دهد! اگر اسلامى هست و ما طرفدار اسلام هستيم و مى خواهيم نظام اسلامى برپا شود، انقلاب اسلامى كرديم، كدام اسلام را مى گوييم؟ اسلام 1400 سال پيش را مى گوييم يا اسلامى كه شما از آمريكا آورديد؟ كسانى كه صدها هزار شهيد دادند براى اين كه نظام اسلامى برپا شود اين اسلامى را مى خواستند كه شما مى گوييد؟ اين كفرى را كه شما اسم آن را اسلام گذاشتيد؟ اين افسادى كه شما اسم آن را اصلاح گذاشتيد؟ اين كه حجاب را برداريد و زن لخت و عور در جلسات شما بيايد؟ اين كه مشروب خوارى را آزاد كنيد؟ اين كه دختر و پسر در خيابان با هم برقصند؟ به من گفتند چرا اين مطالب را مى گويى؟ اگر نگويم پس چه زمانى و در كجا اين حرف ها گفته شود؟ همه مردم كه روزنامه خوان نيستند. آقايان اصلاح را در اين موارد مى دانند. احياى سنتهاى كفار 2500 سال پيش! اين مى شود اصلاح! تعطيل احكام الهى! تغيير قانون هاى قرآن! به اين كارها اصلاح مى گويند! «وَ اِذا قيلَ لَهُمْ لاتُفْسِدُوا فى الاَْرْضِ قالُوا اِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُون. اَلا اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُون.»[14]

اصلاح مطلوب

حال ببينيم سيدالشهداء(عليه السلام) براى چه قيام كرد؟ براى اين كه يك نظام «خود ساخته» «متغير» را بر مردم حاكم كند؟ آيا اين اصلاح بود؟ يا گفت بايد به همان احكامى كه جدم آورده است عمل كنيد؟ زمانى كه مى ديد مدعى خلافت، مشروب خوار است و در حال مستى نماز مى خواند، آيا او مى گفت، اهلاً و سهلاً؟ اصلاح اين است؟ يا مى گفت بايد بر مشروب خوار حد جارى كرد؟ آن گاه كه كسانى به مشروب خواران چراغ سبز نشان بدهند، در بعضى موارد بعضى از مؤسسات رسمى كشور به مهمان هاى خارجى بگويند اگر آبجو احتياج داريد برايتان تهيه كنيم! اسم اين كارها را اصلاح مى گذارند! چرا؟ مى گويند مردم در اوايل انقلاب سختگيرى كردند، نگذاشتند مهمان هاى خارجى بيايند، ما اين موارد را بايد اصلاح كنيم، تا مهمان هاى خارجى بيايند و ما از كنار آن ها استفاده كنيم! مهمانان خارجى بيايند در حالى كه در چمدان هايشان مشروبات الكلى و چيزهاى ديگر باشد! بگذرم.

اصلاح يعنى چه؟ اين كه سيدالشهداء(ع) فرمود:«اِنَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الاِْصْلاحِ فى اُمَّةِ جَدّى» بايد ديد منظور حضرت(ع) چه بود؟ اجازه بدهيد قسمت هاى ديگرى از بيانات ايشان را بخوانم، شايد مسأله روشن بشود. در بين راه كربلا، در يكى از سخنرانى هايش فرمود: «اِنَّ رَسُولَ اللَّهِ(صلى الله عليه وآله) قَدْ قالَ فى حَياتِهِ مَنْ رَأى سُلْطاناً جائِراً مُسْتَحِلاً لِحُرُمِ اللّهِ ناكِثاً لِعَهْدِ اللّهِ مُخالِفاً لِسُنَّةِ رَسُولِ اللّهِ يَعْمُلُ فى عِبادِ اللّهِ بِالاِْثْمِ وُ الْعُدْوانِ ثُمَّ لَمْ يُغَيِّرْ بِفِعْل وَ لا قَوْل كانَ حَقيقاً عَلَى اللّهِ أَنْ يُدْخِلَهُ مُدْخَلَهُ وَ قَدْ عَلِمْتُم أَنَّ هؤُلاءِ الْقَومَ قَدْ لَزِمُوا طاعَةَ الشَّيْطانَ وَ تَوَلَّوا عَنْ طاعَةِ اللّهِ وَ أَظْهَرُوا الْفَسادَ وَ عَطَّلُوا الْحُدُودَ وَ اسْتَأْثَرُوا بِالْفِىءِ وَ أَحَلُّوا حَرامَ اللّهِ و حَرَّمُوا حَلالَهُ وَ اِنّى أَحَقُّ بِهذَا الاَْمْر»[15] اگر كسى ببيند كه زورمدارى و سلطانى كه با زور بر ديگران مسلط باشد و قدرتى در اختيار دارد، در سايه قدرت خود پيمان خدا را كه عهد عبوديت است، شكسته «أَلَمْ أَعْهَدْ اِلَيْكُمْ يا بَنى آدَمَ أَنْ لاتِعْبُدُوا الشَّيْطانَ اِنَّهُ لَكُمْ عَدُّوٌ مُبينٌ وَ أَنِ اعْبُدُونى هذا صِراطٌ مُسْتَقيم»[16]اين پيمان خدا است، اگر كسى ديد كه اين شخص در پناه قدرت خود، سر از بندگى خدا پيچيده «مخالفا لسنة رسول الله»، با دستورات پيامبر(صلى الله عليه وآله)مخالفت كرده و به آنچه پيامبر(صلى الله عليه وآله)فرموده عمل نمى كند، «يعمل فى عباد الله بالاثم و العدوان»، رفتارش با مردم همراه با گناه و تعدّى است، اگر كسى چنين قدرتمندى را ديد و با گفتار و رفتار خود روش او را تغيير نداد، يعنى با سخن يا با عمل كارى نكرد كه اين شخص به مسير صحيح برگردد، اگر مسلمانى چنين چيزى را ديد و كارى انجام نداد كه او را از اين رفتار غلط باز دارد، «كان حقيقاً على الله ان يدخله مدخله» حق خدا است كه او را نيز با همان ستمكار وارد جهنم كند تا با ستمكاران همنشين شود; آن حاكم كار خلافى انجام داد، اين شخص هم سكوت كرد. سكوت كردن در مقابل كار خلاف، مهر امضا بر عمل كسى است كه مرتكب خلاف گرديده است و باعث مى شود كه شخص، همنشين خلافكار بشود.

بعد مى فرمايد «و قد علمتم انّ هؤلاء القوم قد لزموا طاعة الشيطان» كسانى كه من با آن ها مواجه هستم، يعنى بنى اميه، ملازم اطاعت شيطان شدند «و تولوا عن طاعة الله» عهد خدا اين بود كه «أن لا تعبدوا الشيطان انه لكم عدو مبين» اين عهد را بر عكس كردند، اطاعت شيطان مى كنند، اما خدا را اطاعت نمى كنند. «و اظهروا الفساد» مورد شاهد من اين عبارت است. اين ها فساد را ظاهر كردند، فساد را در جامعه پديد آوردند، چه كار كردند؟ در عطف تفسير عبارت قبل مى فرمايد: «و عطّلوا الحدود» حدود الهى را تعطيل كردند، در موردى كه بايد دست دزد را ببرند، نمى برند، جايى كه بايد زانى و زانيه را تازيانه بزنند، نمى زنند و آن جا كه بايد ساير احكام الهى را اجرا كنند، نمى كنند. اين ها فساد است، در فرهنگ حسين(عليه السلام) اين ها فساد است. «و استأثروا بالفىء» بيت المال را به خود و دار و دسته خود اختصاص دادند، بيت المالى كه بايد صرف همه مسلمانان بشود، امكاناتى كه بايد به طور يكسان در اختيار همه قرار بگيرد، در اختيار دار و دسته خود قرار مى دهند، «و أحلوا حرام الله» آن چه را خدا حرام كرده مى گويند نه، مقدار كم آن عيب ندارد! يا الآن اشكال ندارد! اسلام سيّال است! فقه پويا مى خواهيم! ديروز حرام بود، امروز حلال است! كارى كرده اند كه حتى بچه هاى متدين مى پرسند چه وقت رقصيدن حلال مى شود؟ آيا هنوز حلال نشده است؟ چه زمانى دوست پسر گرفتن و دوست دختر گرفتن جايز مى شود، هنوز آقايان اجازه نداده اند؟ مى گويم اين مسايل حلال شدنى نيست، چيزى كه خدا حرام كرده حرام است. مى گويند نه، خيلى چيزها هست كه حرام بوده است حالا حلال شده است! چه وقت اين ها حلال مى شود؟ صادقانه سؤال مى كنند! فقه پويا را به اين شكل تعريف مى كنند، يعنى احكام خدا روزى تغيير مى كند، چه كسى تغيير بدهد؟ قدرت حاكم! بعد امام(عليه السلام)مى فرمايد حال كه اين گونه شده است.

مگر رسول الله(صلى الله عليه وآله) نفرمود كسى كه اين رفتارها را تغيير ندهد با آن ها در جهنم همنشين خواهد بود در چنين زمانى چه كسى از من سزاوارتر است كه عليه اين ها قيام كند، تا اين مطالب را تغيير دهد؟ «و انى أحق بهذا الامر» من سزاوارترين كسى هستم كه بايد اين ها را تغيير بدهد. پس، حركت من براى اصلاح اين موارد است.

آن جا كه گفتم «خرجت لطلب الاصلاح فى أمة جدى»[17] يعنى اين مطالب. مصداق «اصلاح» اين موارد است; بايد حدود الهى برگردد، بايد بيت المال مسلمين به طور يكسان در اختيار همه قرار بگيرد، بايد مردم به طور يكسان از تسهيلات اقتصادى، ادارى، قانونى استفاده كنند، نه اين كه فقط خويش و قوم ها، دار و دسته، هم حزبى ها و هم جبهه اى ها از امكانات و تسهيلات استفاده ببرند. اين ها فساد است و بايد در مقابل اين فسادها قيام كرد. حسين(عليه السلام)قيام كرد تا اين فسادها را بر اندازد. اگر كسانى اصلاح طلبى را اين مى دانند، همان طور كه مقام معظم رهبرى فرمودند، همه طالب چنين اصلاحى هستند، چه كسى با اين اصلاح مخالف است؟ مگر كسى كه مسلمان نباشد. البته هستند كسانى كه با چنين اصلاحى مخالف اند، ولى آن ها همان كسانى هستند كه به خدا و احكام خدا ايمان ندارند، دروغ مى گويند كه مسلمان اند، براى فريفتن من و شما ادعاى اسلام مى كنند.

اصلاح خوب است اما اصلاح بر اساس سيستم اسلامى، بر اساس نظام ارزشى اسلامى، نه آنچه را كه آمريكا يا ساير كفار اصلاح مى دانند. براى ما آمريكا يا هر كس ديگر چه تفاوتى مى كند. چون او بيش تر اصرار مى كند ما او را سمبُل قرار داده ايم، و الاّ براى ما آمريكا با كسان ديگر فرقى نمى كند، هر كافرى همين گونه است. هر كه با ارزش هاى اسلامى مخالف است ما دشمن او هستيم; ما خواستار تحقق ارزش هاى اسلامى هستيم، مى خواهيم احكام خدا اجرا شود. دنيا مى گويد اين كارها خلاف اعلاميه حقوق بشر است، مى گوييم آن اعلاميه براى خودتان. ما تا جايى با اين اعلاميه موافقيم كه در فرهنگ اسلامى جايگاه خودش را داشته باشد. «خوب» در نظر ما آن است كه اسلام مى گويد خوب است، «بد» هم آن است كه اسلام مى گويد بد است; نه آنچه شما يا پارلمان اروپا يا كنگره آمريكا بگويد، گفته هاى آن ها براى ما حجيت ندارد، مراجع تقليد ما بايد بفرمايند، قرآن بايد بفرمايد، سنت رسول الله(صلى الله عليه وآله) بايد بفرمايد.

امام حسين(عليه السلام) در بيان ديگرى، مشابه همين مى فرمايد: «اِنَّ هؤُلاءِ الْقَومَ لَزِمُوا طاعَةَ الشَّيْطانَ وَ تَرَكُوا طاعَةَ الرَّحْمنِ وَ أَظْهَرُوا الْفَسادَ فى الاَْرْضِ وَ أَبْطَلُوا الْحُدُودَ وَ شَرِبُوا الْخُمُور»;[18]اين ها حدود الهى را باطل كردند، تعطيل حدود، يك مطلب است; باطل كردن، از آن بالاتر است. گاهى مى گويند امروزه شرايط به گونه اى نيست كه ما حدّ الهى را اجرا كنيم. ولى زمانى هم مى گويند اين حكم بى مورد است، اين قانون خلاف ارزش هاى انسانى و انسانيّت است، آن گونه كه جبهه ملى درباره لايحه قصاص گفتند،[19] و امروز اتباع آن ها به صورت صريح تر مى گويند و مى روند در كنفرانس برلين و در آن جا رسماً احكام اسلامى را محكوم كرده و مى گويند بايد تغيير كند![20] و متأسفانه بعضى از روحانى نماها نيز چنين افتضاحاتى به بار مى آورند! آن كسانى كه خودشان را مدافع قانون اساسى مى دانند اقلاً اين بى دين ها را به محاكمه بكشانند; شما ضروريات اسلام را انكار كرده ايد! شما آبروى اسلام را در كشورهاى خارجى برده ايد! دفاع از قانون اساسى اين ها را اقتضا نمى كند؟ آيا فقط اقتضا مى كند كه جلوى روزنامه ها را باز بگذاريم تا هر غلطى مى خواهند بكنند؟ هر جسارتى مى خواهند به مقدسات بكنند؟ فقط در اين صورت دفاع از قانون اساسى مى شود؟ انصاف كجاست؟ شرف كجاست؟

امام حسين(عليه السلام) مى فرمايد: «أَنَا أَولى بِنُصْرَةِ دينِ اللّهِ وَ اِعْزازِ شَرْعِه» من به اين كه دين خدا را يارى كنم و شريعت خدا را عزيز گردانم اولى هستم. اين ها شريعت خدا را منزوى و ذليل كردند، از جامعه كنار زدند، من كه پسر پيامبرم(صلى الله عليه وآله)اولى هستم به اين كه در مقام عزيز كردن شريعت خدا بر آيم. «وَ الْجِهادِ فى سَبيلِهِ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللّهِ هِى الْعُلْيا» من بايد در راه خدا جهاد كنم، ابى عبد اللهحركت خود را جهاد در راه خدا مى داند، با اين هدف كه «لتكون كلمة الله هى العليا» تا سخن خدا برترين باشد، كسى بالاتر از سخن خدا حرفى نگويد، آن جا كه گفتند «خدا گفته است»، همه خضوع كنند. نه اين كه بگويد خدا گفته، ولى اين حرف براى 1400 سال پيش خوب است! امروز خود ما بهتر از خدا مى فهميم!

هدفى كه امام حسين(عليه السلام) در وصيت نامه خود براى برادرش فرمود اين بود، «انما خرجت لطلب الاصلاح فى امة جدى» شايد كلمه «طلب» اشاره به اين مطلب باشد كه، من نمى گويم مى توانم چنين كارى را انجام دهم، همه مشكلات را حل و فسادها را برطرف كنم، اما در اين راه تكاپو مى كنم و قدم برمى دارم; نهايت سعى خود را مى كنم، اگر مردم هم كمك كرده و به وظيفه شان عمل كردند، اين كار انجام خواهد شد، مفاسد اصلاح خواهد شد. اما اگر مردم كمك نكردند، من به وظيفه خود عمل كرده ام. پس هدف «طلب الاصلاح» بود، و اين هدف به بهترين وجه تحقق پيدا كرد.

آيا از دست يك انسان يا مجموعه كوچكى از انسان ها بيش از اين بر مى آمد كه چنين تحولى ايجاد كند؟ تحولى كه بعد از هزار و سيصد و چند سال اين چنين هيجان در مردم پيدا شود، از شرق و غرب عالم براى حسين(ع) گريه كنند، به ياد حسين(ع) و براى احياى دين خدا قيام كنند. يكى از ثمرات آن، انقلاب اسلامى ايران بود و نظير چنين ثمراتى در تاريخ اسلام بارها اتفاق افتاده است. گرچه شايد هيچ كدام به شكوهمندى انقلاب اسلامى ايران نبوده است. بايد هم چنين باشد، چون تجربه ها تكرار مى شود، مردم از گذشته ها بيش تر عبرت مى گيرند، از مفاسد دستگاه ضد اسلامى بيش تر پند مى گيرند. چرا امسال عزادارى ها بيش تر و بهتر از سال هاى ديگر است؟ چرا؟ شما در شهر خودتان مى بينيد، اگر دو برابر سال هاى قبل نباشد، چيزى در همين حدود است. بحمد اللّه، شهرستان هاى ديگر هم به همين صورت است، چرا؟ براى اين كه دشمنان حسين(ع) و اين احمق ها دست خود را رو كردند; مردم تا به حال باور نمى كردند كه اين ها دشمن امام حسين(ع) هستند. اگر هم مطالبى در زمينه هدف واقعى اين افراد گفته مى شد، كسى باور نمى كرد، مى گفتند اين مسائل نادر است; يا اين مطالب بد بينانه است. اما حالا ديديد چگونه دست ها رو شد؟ در چند شهر ايران در همين شب هاى تاسوعا و عاشورا آمدند به دسته هاى عزادارى حمله كردند،[21] مانند رشت و خرم آباد. كسانى كه نمى دانند، روزنامه نمى خوانند يا راديو گوش نمى كنند، بدانند. البته چند نفر بيش تر نبودند، اما براى اين كه به ديگران جرأت بدهند و ديگران را گستاخ كنند، حركتى هر چند كوچك انجام مى دهند، تا قداست سيدالشهداء(عليه السلام) و امنيت عزادارى از بين برود، ولو با يك ترقه باشد. اين اقدامات رفتارهايى حساب شده است. بى جهت آن شخص نگفت كه امسال در ايران ناامنى هايى خواهد شد. آن ها از سال پيش نقشه آن را كشيدند. زمانى كه ديدند نقشه هيجدهم تيرماه سال گذشته به ثمر نرسيد، سعى كردند اشتباهات خود را تصحيح كنند و كودتاى ديگرى راه بيندازند. فهميدند كه تا زد و خورد و كشت و كشتار نشود، آن ها نمى توانند از آب گل آلود ماهى بگيرند. نقشه كشيدند كه در اين سال اين كارها را بكنند. در اصفهان اعلاميه مى دهند كه ما شلوغ خواهيم كرد، در رشت و خرم آباد به دسته هاى سينه زنى جسارت مى كنند، در بعضى جاهاى ديگر بعضى از اوباش به حضرات معصومين(عليهم السلام) جسارت مى كنند. براى اين كه حريم ها را بشكنند. اين ها كارهايى است كه دارند مى كنند; آيا اسم اين كارها اصلاح طلبى است؟ كسانى كه زمينه را براى اين كارها فراهم كردند، آن ها اصلاح طلبند يا افساد طلب؟ آيا در منطق قرآن، آن ها مصلح اند يا مفسد؟ آنان مؤمنند يا منافق؟ «أَلا إِنَّهُم هُمُ المُفْسِدُونَ وَ لكِنْ لايَشْعُرُون».[22]

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. بحارالانوار، ج 44، ص 329، باب 37، روايت 2.

[2]. همان.

[3] نساء، 35.

[4]. نساء، 128.

[5]. انفال، 1.

[6]. ر.ك: بحارالانوار، ج 42، باب 127، روايت 51 و 58; ج 75، باب 34، روايت 3; ج 76، باب 101، روايت 2; ج 78، باب 18، روايت 2.

[7]. حجرات، 9.

[8]. بقره، 160; نساء، 146.

. Reform.

. Reformist.

[11]. نساء، 143.

[12]. بقره، 9 ـ 8.

[13]. بقره، 11.

[14]. بقره، 11.

[15]. بحارالانوار، ج 44، ص 382، باب 37، روايت 2.

[16] يس، 61 ـ 60.

[17] بحارالانوار، ج 44، ص 329، باب 37، روايت 2.

[18]. ر.ك:...

[19]. ر.ك: ميزان، زمستان 1359 و بهار 1360.

[20]. ر.ك: كيهان، 23، 24 و 25 فروردين 1379، گزارش هاى مربوط به كنفرانس برلين.

[21]. ر.ك: همان، 28/1/1379، ص 2; جمهورى اسلامى، 22/1/1379، ص 2.

[22] بقره، 12.

امر به معروف و نهى از منكر

امر به معروف و نهى از منكر

نمونه اى ديگر از سرانجام ترك امر به معروف

گستره معناى امر به معروف و نهى از منكر

گستره معناى جهاد

مصاديق امر به معروف و نهى از منكر به معنى عام

برخورد اجتماعى با توطئه ها

جهاد و شهادت طلبى براى بيدار كردن جامعه

امر به معروف و نهى از منكر

حضرت به دنبال جمله مذكور مى فرمايد: «وَ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهى عَنِ الْمُنْكَر»; تعبير «امر به معروف و نهى از منكر» و همچنين اين مطلب را كه «قيام عاشورا براى امر به معروف بود»، زياد شنيده ايد. ولى در اين جا اين ابهام و سؤال باقى مى ماند، كه چه تفاوتى بين امر به معروفى كه ما شنيده ايم، علما از آن بحث مى كنند، و شرايط خاصى براى آن قائل هستند، با امر به معروفى كه حضرت(عليه السلام) بيان مى كنند و به آن عمل مى كنند، وجود دارد؟ ما چنين امر به معروفى نشنيده بوديم كه انسان براى تحقق آن دست زن و فرزندان خود را بگيرد، در بيابانى بى آب و علف با عده اى كه توجهى به امر به معروف او نكرده اند بجنگد و در آن جا به شهادت برسد. اين چگونه امر به معروفى است؟

از طرف ديگر، ما شنيده ايم كه براى امر به معروف و نهى از منكر شرايطى ذكر مى كنند و مى گويند شرط امر به معروف اين است كه انسان خوف ضرر نداشته باشد. حال آن كه حضرت(ع) در اين جا با يقين به ضرر اقدام به امر به معروف كردند. چگونه اين عمل حضرت با احكامى كه ما در مورد امر به معروف و نهى از منكر مى شناسيم و با آن ها آشنا هستيم، سازگارى دارد؟ به دنبال اين سؤال برخى مى گويند كه اين نوع امر به معروف حكمى اختصاصى براى سيدالشهداء(ع) بود كه از آسمان نازل شده بود و فقط در حق ايشان بود. بعضى ها هم اين گونه مى گويند كه براى هر كدام از ائمه اطهار(عليهم السلام)وظيفه اى اختصاصى وجود داشته است كه از جانب خدا براى آنان تعيين و مشخص شده بود، و اين اعمال ملاك عامى نداشته و قابل سرايت به ديگران نيست. آيا اين پاسخ صحيح و قانع كننده اى است؟ آيا اين امر به معروف خاصى بود كه سيدالشهداء(ع) به اين شكل انجام بدهد، يا نه ممكن است روزگارى بيايد كه لازم باشد افراد ديگرى به همين صورت عمل كنند؟ اين ها سؤال هايى است كه ممكن است مطرح شود و حتى ممكن است ابتدائاً جواب هاى مثبت يا منفى هم به نظر برسد. اما بايد سؤال را مورد توجه قرار داد و جواب روشن كننده اى براى آن ارائه كرد.

قبل از اين كه به توضيح جواب اين سؤال ها بپردازيم، خوب است اشاره اى به اهميت امر به معروف و نهى منكر در قرآن، روايات و كلمات اهل بيت: داشته باشيم.

نمونه اى ديگر از سرانجام ترك امر به معروف

در جلسه گذشته اين روايت را خواندم، كه چهل هزار نفر از قوم شعيب معصيت كار بودند، خدا صد هزار نفر را عذاب كرد كه عذاب شصت هزار نفر از ايشان به واسطه ترك امر به معروف بود. نظير اين واقعه درباره اقوام ديگر نيز هست. درباره اصحاب سِبت نيز هست كه احتمالاً شنيده ايد; در شريعت حضرت موسى(عليه السلام) صيد در روز شنبه حرام بود، البته تكاليف سخت ترى هم داشتند. الان هم يهودى هاى پاىبند به يهوديت روز شنبه پختنى درست نمىكنند، آتش روشن نمىكنند، ذبح نمىكنند و صيد نمىكنند. يهوديان سنت گرا الان هم مقيد هستند. تكاليف شاق ديگرى هم داشتند، از جمله اين كه روز شنبه برايشان صيد حرام بود. خدا اين ها را امتحان كرد: «اِذْ تَأْتيهِمْ حيتانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَ يَوْمَ لايَسْبِتُونَ لا تَأْتيهِم،»،[1]گروهى از يهود كنار دريا يا رودخانه اى زندگى مىكردند، روز شنبه ماهى ها به كنار ساحل مىآمدند و صيد آن ها به راحتى ممكن بود، در حالى كه روزهاى ديگر اين گونه نبود; از آن طرف، روز شنبه هم صيد كردن حرام بود. سرانجام بعضى از ايشان طاقت نياورده، به اين صورت حيله اى زدند كه كنار ساحل حوضچه هايى كندند; روز شنبه راه حوضچه ها را باز مىكردند، زمانى كه آب رودخانه همراه با ماهىها داخل حوضچه ها مىشد جلوى آب را مىبستند. روز يكشنبه ماهىها را صيد مىكردند. خدا به سبب اين كار، آن ها را مسخ كرد، اگر آيه قرآن به صراحت نگفته بود، از راه روايات به اين راحتى قابل باور نبود، «فَلَمّا عَتَوا عَنْ ما نُهُوا عَنْهُ قُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئين»[2] خدا ايشان را مسخ نموده به ميمون تبديل كرد; همه اين افراد كسانى نبودند كه روز شنبه بر خلاف نهى خداوند ماهى صيد مىكردند. گروهى نيز از كسانى كه صيد نمىكردند به عذاب گرفتار آمدند و مسخ شدند. اين قوم سه دسته بودند: دسته اول روز شنبه صيد مىكردند، دسته ديگر صيد نمىكردند ولى دسته اول را نيز نهى نكرده و متعرض آن ها نمىشدند، دسته سوم نه تنها خودشان صيد نمىكردند، بلكه ديگران را از اين كار نهى مىكردند و مىگفتند چرا صيد مىكنيد، اين كار گناه است. دسته دوم كه صيد نمىكردند و متعرض گروه اول هم نمىشدند، به آمرين به معروف مىگفتند، چه فايده اى دارد كه آن ها را از صيد نهى مىكنيد؟ متوجه عرض بنده هستيد؟ يعنى اين تلقى كه چون امر به معروف فايده ندارد، انجام نمىدهيم. به كسانى كه عليرغم علم به مؤثر نبودن امر به معروف، نسبت به اين كار اقدام مىكردند، مىگفتند چه فايده اى دارد كه دائم با آن ها بحث مىكنيد، آن ها را به حال خود رها كنيد، «وَ اِذْ قالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذاباً شَديداً قالُوا مَعْذِرَةً اَلى رَبِّكُمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُون»[3] خدا بنا است ايشان را هلاك كند، پس براى چه آن ها را موعظه مىكنيد؟ «قالُوا مَعْذِرَةً اَلى رَبِّكُمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُون» اول اين كه ما نزد خدا عذرى داشته باشيم، ديگر اين كه قطع نداريم كه بطور كلى حرف ما مؤثر نباشد، شايد در بين اين گروه بعضى تحت تأثير قرار بگيرند. به هر حال، از بين اين قوم كه سه گروه بودند، دسته اى كه ـ علىرغم اين كه چندان اثرى نداشت ـ از منكر نهى مىكردند، نجات يافتند، دو دسته ديگر به عذاب مبتلا و به بوزينه تبديل شدند.[4]

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. اعراف، 163.

[2]. اعراف، 166.

[3]. اعراف، 164.

[4]. بحارالانوار، ج 14، ص 49، باب 4، روايت 34.

گستره معناى امر به معروف و نهى از منكر

خدا براى اين مسؤوليت اجتماعى ارزش والايى قائل است. در جلسه گذشته، چند روايت كه اهميت امر به معروف و نهى از منكر را بيان مىكرد، خواندم، «فَريضَةٌ عَظيمَةٌ بِها تُقامُ الْفَرائِض»،[1] يا «أَتَّمُ الْفَرائِضَ وَ أَشْرَفُها وَ أَفْضَلُها».[2] به هر حال، كلام در اين است كه اگر امر به معروف در موردى اثر نمىكند، آيا در اين مورد جاى امر به معروف و نهى از منكر هست يا نه؟ بدترين حالت زمانى است كه نه تنها قبول نمىكنند، بلكه با انسان دشمنى نيز مىكنند، آمر به معروف را اذيت كرده، مىزنند، و يا حتى مىكشند: «يَقْتُلُونَ الَّذينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النّاس»،[3] حال، با چنين مردمى كه آمرين به معروف را مىكشند چه بايد كرد؟ اگر به خاطر داشته باشيد، آخر روايت مفصلى كه قبلاً خواندم تكليف اين افراد را مشخص مىكند و مىگويد وقتى كار به اين جا رسيد، جهاد با آن ها لازم مىگردد: «هُنالِكَ فَجاهِدُوهُمْ بِأَبْدانِكُمْ... حَتّى يَفيئُوا اِلى أَمْرِ اللّه».[4] متوجه هستيد كه اين مطالب را براى چه مىگويم؟ براى اين متذكر مىشوم كه از يك طرف تا حدى دايره امر به معروف گسترش پيدا مىكند كه شامل تعليم جاهل نيز مىشود; شما اگر مىخواهيد به فرزند خود نماز ياد دهيد، اين كار نيز به عنوان تعليم جاهل در دايره امر به معروف مىگنجد، گرچه اصطلاحاً امر به معروف نيست، اما در روايات آمده كه اين هم نوعى امر به معروف است; موعظه و نصيحت كردن و با زبان نرم گفتن يكى از مصاديق بيّن و شايع آن است، كه در روايات آمده است و از آيات نيز اين گونه استفاده مىشود. گرچه بعضى از فقها مىفرمايند امر به معروف بايد «عَن عُلُّو أَو اِسْتَعلاء» باشد، يعنى بايد آمرانه گفت نكن، نه با خواهش و تمنا; چون در اين حالت امر به معروف نيست.

از طرف ديگر نيز تا اندازه اى دايره اين كار گسترش پيدا مىكند كه جهاد هم از مصاديق امر به معروف مىشود. براى اين كه برادران عزيز روحانى بيش تر دقت بفرمايند عرض مىكنم كه سابقاً در بسيارى از كتاب هاى روايى ما كتابى به نام امر به معروف نداشتيم، كتاب الجهاد بود كه در آخر آن بابى به نام باب امر به معروف و نهى از منكر آمده بود; نمونه آن كتاب تهذيب الاصول مرحوم شيخ طوسى(قدس سره) است كه روايتى از آن خواندم; در تهذيب كتاب امر به معروف نداريم، كتاب الجهاد داريم كه آخرين باب آن امر به معروف و نهى از منكر است. يعنى مفهوم امر به معروف و نهى از منكر دو نوع كاربرد دارد، يك اصطلاح خاص كه همان است كه در رساله ها مطرح مىشود. اين اصطلاح شامل جهاد نمىشود. چون جهادى كه در آن خوف ضرر نباشد نداريم، مواردى كه انسان شمشير مىكشد و شمشير مىزند «فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُون»، معنا ندارد گفته شود زمانى جهاد كن كه خوف ضرر نباشد، در ميدان جنگ كه نان و حلوا تقسيم نمىكنند! اصلاً جهاد در جايى است كه احتمال ضرر، بلكه گاهى يقين به ضرر هست.

پس نوعى از امر به معروف كه مصداق آن جهاد است، در جايى است كه نه تنها احتمال، بلكه اطمينان، و گاهى يقين به ضرر نيز هست، يقين به كشته شدن هم هست; مصداق ديگرى نيز دارد كه در اطلاق عنوان امر به معروف و نهى از منكر بر آن اختلاف است، بحث است در اين كه آيا تعليم جاهل هم جزء امر به معروف است، يا باب ديگرى است. بعضى از فقها مىگويند كه در آيه «يَدْعُونَ اِلى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوف»[5] بخش اول كه دعوت به خير است شامل تعليم جاهل مىشود. امر به معروف مربوط به كسى است كه مىداند، اگر نداند اصلاً اسم آن امر به معروف نيست. بنا بر اين، امر به معروف اصطلاحى دارد كه متعارف است و ما آن را مىشناسيم و مربوط به امور عادى است. در جامعه اى كه ارزشهاى اسلامى بر آن حاكم است، حكومت اسلامى مقتدر و مبسوط اليد است، و اگر به كسى بگويند چرا فلان كار زشت را مرتكب شدى، خجالت مىكشد، سرش را پايين مىاندازد و عذر خواهى نيز مىكند و يا مىگويد شما اشتباه كرده ايد، من چنين كارى نكرده ام; در چنين جامعه اى اسلامى، با اين شرايط، امر به معروف و نهى از منكر همان امر به معروف و نهى از منكر عادى است، شرايط آن هم همان است. اما مراتبى از امر به معروف وجود دارد كه اين گونه نيست.

در جلسات گذشته اشاره كردم كه امام(قدس سره) از جمله كسانى بودند، ـ لااقل در عصر ماـ كه به اين معنى تصريح كرد كه، در بعضى از مصاديق امر به معروف و نهى از منكر تقيه جايز نيست ولو بلغ ما بلغ، در اين موارد كار به هر جا برسد بايد امر به معروف را انجام داد، ولو صدها هزار نفر كشته شوند. پس اگر امر به معروف و نهى از منكر را به معناى عام بگيريم، از طرفى شامل تعليم جاهل و از طرف ديگر تا مراحل نهايى جهاد مىرسد. چون جهاد براى اين است كه «لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللّهِ هىَ الْعُلْيا»[6] برترى سخن خدا متحقق شود. اين دو مفهوم مختلف است. اگر در موردى سيدالشهداء(عليه السلام)مىفرمايد «أُريدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهى عَن الْمُنْكَر»،[7] فقط معناى خاص و محدودى را كه در ذهن ما است و يكى از شرايط آن عدم احتمال ضرر است اراده نمىكند، بلكه معناى عام امر به معروف و نهى از منكر را اراده مىكند; لذا در ذيل بيانات بعضى از معصومين(عليهم السلام)در برخى موارد آمده است كه: «وَ مَنْ أَنْكَرَهُ بِالسَّيْفِ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللّهِ هىَ الْعُلْياء».[8]

پس امر به معروف و نهى از منكر دو اصطلاح دارد، يك اصطلاح خاص كه در رساله ها مىنويسند و مسأله گوها مىگويند و براى شرايط و احكام عادى است. اما شرايطى استثنايى و حاد نسبت به مَهامّ امور، ـبه فرمايش حضرت امام(قدس سره)ـ يعنى امور مهم وجود دارد كه در آن موارد ديگر امر به معروف و نهى از منكر اين شرايط را ندارد. حال، اگر سؤال شود اين چه امر به معروفى بود كه به خاطر آن سيدالشهداء(عليه السلام)تا پاى كشته شدن رفت؟ مخصوصاً كسانى كه مطمئن هستند ايشان علم به كشته شدن خود داشتند، ما هم مطمئنيم كه حضرت(عليه السلام) چنين علمى داشت. البته الان نمىخواهيم بحث آن را مطرح كنيم، اما يقين داريم كه سيدالشهداء(عليه السلام)مىدانست كشته مىشود. البته اگر هم ايشان كسى بود كه نمىدانست، حداقل چنين احتمالى را مىداد. افراد زيادى او را نصيحت كردند كه به عراق نرو! در گذشته ديدى كه مردم كوفه با پدر و برادرت چه كردند! به او گفتند كشته مىشوى. برادران و پسر عموهايش او را نصيحت كردند. حضرت هم گفت خدا خيرتان بدهد كه نصيحت مىكنيد، اما من تكليفى دارم كه بايد به آن عمل كنم. خوب، آن ها احتمال مىدادند، اما آيا خود حضرت احتمال نمىداد كه كشته بشود؟ پس اگر علم به ضرر نبود، لااقل خوف ضرر و قتل بود. حال اين چه نوع امر به معروفى است؟ جواب اين است كه اين نوع امر به معروف به معنايى عام تر و غير از معنايى كه امروز براى ما مصطلح است، بود.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. اصول كافى، ج 5، ص 55، روايت 1; التهذيب الاصول، ج 6، ص 181، روايت 21.

[2]. همان.

[3]. آل عمران، 21.

[4]. اصول كافى، ج 5، ص 55، روايت 1; تهذيب الاصول، ج 6، ص 181، روايت 21.

[5]. آل عمران، 104.

[6]. بحارالانوار، ج 32، ص 608، باب 12، روايت 480.

[7]. همان.

[8]. همان.

گستره معناى جهاد

نظير اين مسأله درباره جهاد هم هست. الان من و شما از جهاد چه معنايى را مىفهميم؟ كسانى كه مسأله گو هستند و كتاب هاى فقهى را خوانده اند، مىگويند جهاد سه قسم است: جهاد ابتدائى، جهاد دفاعى، و جهاد بُغات (قِتال اهل بغى). سه قسم جهاد است، نوع اول ابتدائاً به دستور امام انجام مىگيرد، براى اين كه موانع هدايت از سر راه ولىّ خدا برداشته شود و حكومت اسلامى بتواند اسلام را در پهنه جهان گسترش داده و تبيين كند، نه اين كه كفار را وادار و مجبور كند كه مسلمان شوند، بلكه تا راه هدايت كردن باز شود، «فَقاتِلُوا أَئِمَةَ الْكُفْر».[1]اين جهاد ابتدائى است. قسم ديگرِ جهاد اين است كه به مسلمان ها حمله شده و آن ها در مقام دفاع برمىآيند. نوع سوم جهاد هم اين است كه بين دو دسته كه هر دو در ظاهر مسلمان هستند جنگى پيش بيايد و راهى براى اصلاح نيست جز اين كه به كمك دسته اى كه مظلوم است بشتابيد. اين «قتال اهل بغى» است، و يا اين كه حاكم دستور بدهد، كه با اهل بغى مبارزه كنند. اين سه قسم جهاد را همه مىدانند.

حال زمانى كه ابى عبد الله(عليه السلام)مىفرمايد من قيام كردم و جهاد فى سبيل الله را ادامه مىدهم: «لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللّهِ هى الْعُلْياء»،[2] اين كدام قسم از اقسام سه گانه جهاد بود كه در كربلا اتفاق افتاد؟ جهاد ابتدائى با كفار كه نبود، دفاعى هم نبود، چون جهاد دفاعى نيز در مقابل كفارى است كه به مسلمان ها حمله كرده اند و آن ها دفاع مىكنند. البته دفاع شخصى هم داريم كه به آن جهاد نمىگويند. قتال اهل بغى هم نبود. چون در قتال اهل بغى مثل جنگ جمل حاكم اسلامى با آشوبگران مبارزه مىكند. پس اين چه جهادى بود كه انسان با زن و بچه اش به كربلا بيايد و بايستد، تا جايى كه حتى طفل شيرخواره اش هم كشته شود. اين چه نوع جهادى است؟ جواب اين سؤال هم اين است كه «جهاد» نيز اصطلاحات مختلفى دارد. معناى جهاد از يك طرف آن قدر وسيع است كه جهاد با مال، پول خرج كردن در راه ترويج اسلام و مبارزه با كفار و جلوگيرى از هجوم فرهنگى دشمن را هم شامل مىشود: «وَ جْاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فى سَبيلِ اللّه»،[3] بر اساس اين اصطلاح، جهاد با مال هم نوعى جهاد مىشود.اين نوعى توسعه در مفهوم جهاد است. البته معنى لغوى جهاد شامل همه اين موارد مىشود. چون جهاد يعنى تلاش و كوشش كردن. اگر در معناى آن دقت كنيم، مجاهدت يعنى تلاش كردن در مقابل يك دشمن يا در مقابل يك مانع. چون «باب مفاعله» چنين اقتضا مىكند، اما در معناى لغوى آن، چنين نيست كه حتماً آن مانع مانند شمشير باشد. ممكن است مانع دشمن اقتصادى يا فرهنگى باشد. جهاد در آن جا هم صادق است. جهاد با مال يا با فعاليت هاى اجتماعى ديگر ـ متناسب با دشمن ـ نيز جهاد است، «فَضَّلَ اللّهُ الُْمجاهِدينَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلى الْقاعِدينَ دَرَجَةً»،[4] نوعى از آن، جهاد به وسيله نفس است، يعنى جان را در معرض كشته شدن قرار دادن، قسم ديگر آن نيز جهاد النفس است، يعنى مجاهده با نفس خود كه نام آن جهاد اكبر است. كتاب جهاد اكبر درباره اخلاقيات و جهاد با نفس است. اتفاقاً به همين مناسبت است كه در وسائل الشيعة مىبينيد شيخ حر عاملى(قدس سره) بعد از اين كه مباحث جهاد را مطرح مىكند، جهاد النفس و مسائل اخلاقى را به دنبال جهاد و در «كتاب الجهاد» مىآورد; براى اين كه جهاد با نفس است.

پس مفهوم جهاد از يك طرف آن قدر گسترش پيدا مىكند كه جهاد با مال، جهاد با تبليغ، جهاد با زبان، با قلم و حتى جهاد با نفس خود انسان را هم شامل مىشود، بلكه آن جا جهاد اكبر است. اين توسعه در مفهوم جهاد است. اما جهادى كه در كتاب هاى احكام، شرعيات و تعليمات دينى مىخوانيم شامل كارهايى كه امام حسين(عليه السلام)انجام داد نمىشود، بلكه فقط همان سه قسمى را كه گفتم در بر مىگيرد. اين دو نمونه براى بيان اين كه مفاهيم گاهى دو گونه معنا مىشود، معنايى عام و معنايى خاص. «معناى خاص» يك مفهوم اصطلاحى خاص در فضايى خاص و جامعه اى خاص است و «معناى عام»، كه ممكن است همان معناى لغوى آن باشد، و يا بر اثر تحولات اجتماعى مصاديق جديدى پيدا كرده و گسترش پيدا كند.

به هر حال، اگر معناى عام جهاد يعنى تلاش كردن در راه خدا عليه دشمن را در نظر بگيريم، بسيارى از موارد امر به معروف و نهى از منكر را مىتوان به عنوان جهاد بر شمرد. از طرف ديگر اگر امر به معروف و نهى از منكر را به معناى عام آن در نظر بگيريم، تقريباً تمام مصاديق جهاد ـ غير از جهاد با نفس ـ در دايره امر به معروف و نهى از منكر مىگنجد. چون يكى، امر كردن ديگران به انجام كار خوب و ديگرى دست برداشتن از كار بد است. لذا اين دو مفهوم تداخل پيدا مىكنند. در مورد اين قبيل مفاهيم گفته مىشود «اذا اجتمعا افترقا و اذا افترقا اجتمعا»، وقتى امر به معروف و نهى از منكر را در كنار جهاد ذكر كنيم، كما اين كه مىگوييم فروع دين ده تاست، ششم جهاد، هفتم امر به معروف، يعنى امر به معروف غير از جهاد است. زمانى كه اين دو مفهوم در كنار يكديگر ذكر شوند، معانى آن ها از هم جدا شده و ديگر جهاد شامل امر به معروف نمىشود، امر به معروف هم شامل جهاد نمىشود. طلبه ها براى چنين مفاهيمى اين اصطلاح را به كار مىبرند كه: «اذا اجتمعا افترقا»، يعنى زمانى كه با هم ذكر شوند معناى آن ها با هم فرق مىكند، اما «اذا افترقا اجتمعا»، اگر هر يك از آن ها را به تنهايى استعمال كنيم، در اين صورت شامل ديگرى نيز خواهد شد. يعنى امر به معروف شامل جهاد و جهاد نيز شامل امر به معروف مىشود.

اين مقدمه اى است كه در بسيارى از موارد، ممكن است به كار آيد. آن گاه كه سيدالشهداء(عليه السلام)مىفرمايد من براى امر به معروف و نهى از منكر خروج كردم، فقط امر به معروف و نهى از منكر اصطلاحى ـ با معناى محدودى كه از جمله شرايط آن اين است كه خوف ضرر نباشد ـ نيست. بلكه به معناى عام ترى است كه حتى با علم به خطر، آن هم بالاترين خطر كه جان آدم از بين برود و كشته شود، سازگار است. حتى در اين مورد هم مصداق واجب براى امر به معروف و نهى از منكر داريم، منتهى اين اصطلاح عام تر و غير از اصطلاحى است كه ما و شما با آن آشناييم، و در رسائل عمليه مىنويسند. اما اين نكته ها كم تر مطرح مىشود. نظير اين مسأله در مورد جهاد نيز هست. گرچه من دو سه مرتبه اشاره كردم، اين گله را تكرار مىكنم، امام(قدس سره)فرمود تقيه در بعضى از مراتبِ امر به معروف و نهى از منكر حرام است، «ولو بلغ ما بلغ»، در رساله تقيه شان هم نوشتند كه تقيه در مهامّ امور نيست، چند مثال زدند از جمله اين كه اگر خانه كعبه در معرض ويرانى باشد، دشمن مىخواهد كعبه را از بين ببرد، در اين جا صحبت اين نيست كه چون امكان خطر وجود دارد، امر به معروف نكنيم. بلكه بايد به هر قيمتى باشد با دشمن مبارزه و امر به معروف و نهى از منكر كرد، ولو به قيمت جان انسان تمام شود. حفظ كعبه مثل يك واجب عادى نيست. اگر جان پيامبر و يا امامى در خطر باشد ـ مثلا دشمنان پيامبرى را گرفته و مىخواهند او را بكشند ـ مؤمنان بگويند اگر ما جلو برويم، مىترسيم بدنمان زخمى شود يا سيلى بخوريم! چون خوف ضرر هست، حرام است برويم! بگذار پيغمبر را بكشند! اين حرف ها شوخى است. كسى كه اندك آشنايى با معارف اسلامى داشته باشد مىداند كه اين گونه نيست. بايد رفت پيغمبر را نجات داد، ولو هزاران نفر كشته شوند، امام معصوم(عليه السلام) را بايد نجات داد، ولو هزاران نفر كشته شوند. اين چند مثال را با يكى دو مثال ديگر مىزنند و به طور كلى مىگويند در مواردى كه اصل اسلام و كيان اسلام در خطر باشد، و تعبيراتى از اين قبيل، در اين موارد تقيه در امر به معروف و نهى از منكر جايز نيست.

من گلايه كردم از دوستانى كه اهل تحقيق و اجتهاد هستند كه چرا كار حضرت امام(ره) را دنبال نكردند بايد دقيقاً مصاديق و حدود اين موارد را مشخص كنند، تبيين كنند كه مهام امور كدامند; چند مورد آن را امام(قدس سره)فرمود، موارد ديگر را نيز بايد شناسايى و معرّفى كرد. حق اين است كه اين موارد با توجه به مسائل اجتماعى روز بررسى شود. امروزه كشتن پيامبر و امام تنها به اين نيست كه شمشير بزنند و گردن او را ببرند، امروز پيامبرى او را مىكشند، امامت و ولايتش را مىكشند، صريحاً در جمهورى اسلامى، كسى كه مورد احترام شخصيت هاى درجه اول كشور است، مىنويسد كه با مرگ پيامبر(صلى الله عليه وآله)ولايت هم از بين رفت![5] بعد از مرگ پيامبر ديگر ولايتى نداريم! و شب عاشورا اين آقا را به عنوان گوينده اسلامى دعوت مىكنند تا براى دانشجويان و استادان دانشگاه ها صحبت كند; امسال هم دعوت كردند.[6] كسى كه مىگويد وحى امرى شخصى است و ما نمىتوانيم اثبات كنيم واقعاً كسى پيامبر است يا نه! و كسى كه مىگويد پيغمبر هم مثل ساير مردم حتى در فهم وحى اشتباه مىكند! حتى در فهم وحى! اين بدتر است يا كشتن پيامبر(صلى الله عليه وآله)؟ اگر پيامبر(ص) را بكشند، هدفش بيش تر حفظ مىشود; كما اين كه هنگامى كه حسين بن على(عليه السلام) را كشتند هدفش با همان خونش حفظ شد. اما اگر پيامبرى او را كشتند، ديگر چه چيزى باقى خواهد ماند؟ آن گاه امروز در مقابل اين مسأله مىتوان گفت كه مىترسم سيلى بخورم؟! مىترسم حرفى بزنم به من توهين كنند؟! مىترسم برايم پرونده تشكيل دهند؟! و مىترسم و مىترسم؟! آيا اين بهانه ها عذر مىشود؟ مسؤولان دينى و دولتى ما اين مسائل را نمىدانند؟ خطرهايى كه از ناحيه اين افراد پيدا مىشود درك نمىكنند؟ يا اهميت نمىدهند؟ كيست كه نداند در اين چند سال اخير روز به روز دين در جامعه ما ضعيف تر شده است؟ كيست كه نداند؟

خدا شاهد است گاهى كه به كشورهاى خارجى مىرويم جوابى براى مسلمانانى كه در انگليس و آمريكا و ساير كشورها زندگى مىكنند نداريم. مىگويند ما پارسال آمديم ايران را ديديم، امسال هم آمديم ايران را ديديم، باور نمىكنيم اين ايران، ايران سال گذشته باشد. شما باور مىكنيد كه سطح دين در جامعه ما مثل پارسال باقى مانده است؟ ممكن است كسى در اين مسأله شك كند؟ جاى شكى ندارد.

عامل اين تنزل دينى كيست؟ و چيست؟ چرا امروز اوضاع اين گونه شده است؟ اگر شما عوامل اين امر را بررسى كنيد به دو دسته عامل مىرسيد: دسته اول مطبوعات و نشريات و كتاب هاى گمراه كننده، كه مسؤول آنها وزارت ارشاد است; و دسته ديگر، كارهايى است كه در اين كشور انجام مىشود تا وقاحت و زشتى گناه از بين برود. مردم به گناه كردن تشويق مىشوند، راه گناه برايشان باز مىشود و به بهانه اين كه مىخواهيم به جوانان بها بدهيم چراغ سبز به آن ها داده مىشود كه گناه بكنند. نه فقط گناه پنهانى و در خانه بلكه علنى و در جامعه! غير از اين عوامل عامل ديگرى هم سراغ داريد؟ بله، تلويزيون هاى خارجى در مواردى كه امكان ارتباط باشد، مثل مناطق مرزى، يا كسانى كه به صورت قاچاق از ماهواره استفاده مىكنند، فيلم هاى مبتذل ويدئويى به صورت قاچاق يا بعضى موارد كه مجوز وزارت ارشاد هم دارد! عامل ديگرى هم براى اين كه دين در جامعه تضعيف شده باشد سراغ داريد؟ مسؤول تمام اين موارد وزارت ارشاد نيست. ما مىدانيم كسان ديگرى هم در وزارتخانه هاى ديگر اين مسؤوليت را بر عهده دارند. كسانى هستند در وزارتخانه هاى ديگر كه به اين مسايل دامن مىزنند. اما سهمى از اين هم باز براى وزارت ارشاد است. تشكيل فرهنگ سراهايى كه در آن ها گناه تعليم داده و يا تشويق مىشود. تشكيل تئاترهايى كه به فرمايش مقام معظم رهبرى بعضى از آن ها صد در صد ضد اسلام است، و موارد ديگرى از اين قبيل، مسؤول اين كارها كيست؟

به ما مىگويند اگر شما دولت را دولت اسلامى مىدانيد پس چرا با وزير آن مخالفت مىكنيد؟ عجب مغالطه اى است! اسلامى بودن اين نظام به رهبرى است، و به همين دليل است كه مطبوعات چه مقام ولايت فقيه را و چه حكومت اسلامى مبتنى بر ولايت فقيه را و شخص مقام معظم رهبرى را مورد حمله قرار داده اند و روز به روز بيشرمانه تر در اين زمينه پيش مىروند. چرا؟ چون اسلام را نمىخواهند. گفتند، اگر اسلام را نخواسته باشيم چه كسى را بايد ببينيم و رفتند در كنفرانس برلين گفتند كه اسلام نمىتواند خودش را با دموكراسى روز وفق بدهد و اين مشكل اسلام است و مجلس ششم اين مسايل را حل خواهد كرد و كسى هم متعرض آن ها نشد.[7] چنين نظام اسلامى با چنين وزرايى، با چنين معاونين وزرايى و چنين مشاورانى، را واجب الاطاعة بدانيم؟ مگر در موردى اطاعت شيطان واجب بشود! و گر نه «لاطاعَةَ لَِمخْلُوق فى مَعْصِيَةِ الخالِق»،[8] مگر ممكن است خدا اطاعت كسى را كه به راه شيطان و گناه دعوت مىكند تجويز كند؟ كسى كه گناه را تأييد و زمينه آن را فراهم مىكند، تسهيلات در اختيار افرادى كه مرتكب گناه مىشوند مىگذارد، سيمرغ بلورين به ايشان مىدهد، دلفين بلورين به ايشان مىدهد، كسانى را كه بيست سال عليه اسلام و نظام اسلامى تلاش كرده اند دعوت مىكنند، از ايشان پذيرايى مىكنند، به آن ها جايزه مىدهند، سيمرغ بلورين هم به ايشان مىدهند، نه يكى و نه دو تا بلكه هفت تا! امام حسين(عليه السلام)هم در مقابل كسانى واقع شد كه دم از اسلام مىزدند و خود را خليفه پيامبر(صلى الله عليه وآله)مىدانستند، و در ظاهر منكر اسلام نبودند.

اگر مقام معظم رهبرى در رأس اين نظام نباشد، اين حكومت براى ما حكومت اسلامى نخواهد بود، ما در اين نظام مسؤولانى را محترم مىشماريم كه مورد تأييد و رضايت مقام معظم رهبرى باشند. اين مطلب در كلمات امام هست، در وصيت نامه ايشان، مكرر در صحيفه نور، در چند مورد فرمود اگر نظامى براساس اذن ولى فقيه و نصب ولى فقيه سر كار نيايد، طاغوت است،[9] تصريح مىفرمايد، اگر رئيس جمهور هم از طرف ولى فقيه نصب نشود، طاغوت است. چرا اين ها در افكار جامعه تشكيك مىكنند؟ براى اين كه همين مطالب را از بين ببرند. چرا تا اين حد دم از مردم سالارى و دموكراسى مىزنند؟ براى اين كه فردا اگر مردم گفتند ما اسلام را نمىخواهيم، بگويند حرف مردم ملاك است نه حرف امام(قدس سره)! و بالاخره چرا در كنفرانس برلين گفتند خمينى هم به موزه تاريخ خواهد رفت؟ مسؤولان آمريكايى تصريح كردند، و دل بستند، تصريح كردند كه اگر مجلس ششم بتواند مسأله ولايت فقيه را حل كند كار ما آسان شده، و مشكل ما با ايران حل مىشود. اين ها چشم دوخته اند به اين كه روزى به نام رفراندوم مسأله ولايت فقيه را بردارند و در حال فراهم كردن مقدمات و زمينه فرهنگى آن هستند. اى لعنت بر كسانى كه چنين زمينه هايى را فراهم مىكنند! اين ها خون امام حسين(عليه السلام) و خون صدها هزار شهيد ما را پايمال مىكنند، با چه چيزى؟ با همين روزنامه هاى كذايى كه با كمك هاى خارجى اداره مىشود.

خوب، ممكن است شما سؤال كنيد كه اين حرف ها را براى چه مىزنم؟ مشكل اصلى هر جامعه اى ناآگاهى است، اگر اينان توانستند در ظرف اين چند سال اين گونه ناجوانمردانه، ترك تازى كنند، به خاطر اين است كه ما به درستى به وظايفمان آشنا نبوديم. عده اى را با مسأله تساهل و تسامح فريب دادند، با مذمت كردن خشونت و ضد ارزش معرفى كردن آن، مردم را فريب دادند، مردم هم ترسيدند حرف بزنند و متهم به خشونت بشوند; گفتند گناه است! گناه كبيره است! عده اى مردم نجيب و متدين بودند كه مىترسيدند اگر حرف بزنند، بر خلاف مصلحت نظام اسلامى باشد، بر خلاف رضاى خاطر مقام معظم رهبرى باشد، كم نبودند و الآن هم كم نيستند. الآن هم بايد ما چشممان به دهان مبارك ايشان دوخته باشد; اما اين آمادگى را بايد داشته باشيم كه اگر روزى فرمان حركت، فرمان جهاد، فرمان مبارزه داده شد، تا آخرين قطره خونمان بايستيم. تهيه اين آمادگىها «لحظه اى» نيست، اگر فرمانى صادر شد، همان لحظه نمىتوان كسب آمادگى كرد، آمادگى روحى بايد از ده ها سال پيش در انسان به وجود بيايد.

امام(قدس سره)پانزده سال خون دل خورد تا زمينه فرهنگى انقلاب را فراهم كرد، زندان رفت، تبعيد شد، فرزندش در اين راه به صورت مشكوكى شهيد شد، مشكلات را تحمل كرد، پانزده سال خون دل خورد تا زمينه اجتماعى حركت عظيم مردم فراهم شد; اگر چنين زمينه اى از روز اول فراهم بود، پانزده سال تأخير نمىافتاد. اين زمينه را امام(قدس سره) طى پانزده سال فراهم كرد، و بعد ده سال با خون هاى پاك شهدا آبيارى شد. امروز مىخواهند ثمره اين زحمات را به راحتى از ما بگيرند، با چه چيزى؟ با اين كه مبادا كارى كنيد كه خشونت باشد! خلاف تساهل و تسامح باشد! با چنين سحر و افسونى! آن همه فعاليت انبيا و اوليا، خون سيدالشهداء(عليه السلام)، بهره بردارى از هزار و سيصد سال عزادارى سيدالشهداء(ع) بود كه در پانزده خرداد اتفاق افتاد و بعد در بيست و دوم بهمن به نتيجه رسيد، هزار و سيصد سال تلاش شد تا اين درخت چنين ثمرى داد، و حالا با افسون تساهل و تسامح مىخواهند همه را بر باد دهند، اين مفهوم از كجا آمده است؟ اين واجب،اين تكليف از كجا نازل شده است كه همه احكام شريعت به واسطه آن از بين مىرود؟ تمام دستورات امر به معروف و نهى از منكر و جهاد به خاطر توسط آن نسخ مىشود؟ با همين دستورى كه از غرب آمده، كه بايد تساهل و تسامح داشته باشيد! متوجه باشيد چه وضعى است، خيال نكنيم فقط يك مسأله روزنامه اى است، ژورناليستى است، كسى چيزى مىگويد، ديگرى هم جواب او را مىدهد يا نمىدهد. آثار اين مسأله را در جامعه ببينيد! ببينيد با همين كارها چگونه بسيارى از جوانان ما را منحرف كردند. اين ها آثار همين تلاش ها است; اين سياست فرهنگى خبيث است كه امروز چنين ثمرات خبيثى را به بار آورده است. اگر از روز اول جلوى اين كارها گرفته مىشد، اين فسادها به بار نمىآمد و حالا هم دير نشده است.

مردم ما بدانند كه دشمن چه دسيسه اى كرده است و چه نقشه اى براى آن ها كشيده است و چگونه مىخواهد با چهار تا كلمه، با چهار تا حرف، با چهار تا شعار، زحمات هزار و سيصد ساله تشيع را از بين ببرد! صراحتاً مىگويند با رفتن پيامبر(صلى الله عليه وآله)ولايت هم رفت! در جاى ديگر گفتند كه پيامبرى پيامبر(ص) هم معلوم نيست! در جاى ديگر هم گفتند اصل خدا هم قابل اثبات نيست! همين ها گفتند! من و شما هم خام شده ايم و نمىفهميم چه كار مىكنند. نوجوانى كه از دبيرستان وارد دانشگاه مىشود و آن گونه كه بايد، با معارف اسلامى آشنا نيست و بنيه ايمانىاش تقويت نشده است; با اين زرق و برق ها، با اين سحر و افسون ها، دين و ايمانش را مىبرند! مگر چندى پيش مقام معظم رهبرى نفرمودند كه ايمان مردم را هدف گرفته اند، آيا باور كرديد؟ چند سال است كه ايشان مىفرمايند تهاجم فرهنگى شده است، شبيخون فرهنگى شده است، مسؤولين فرهنگى كشور چه كار كرده اند؟ ديگر با چه زبانى بگويند؟

من به عنوان يك «شهروند» ـ مىخواهم اصطلاح روز را به كار ببرم، زيرا اگر بگويم «مسلمان» كه مىگويند بىخود! مسلمان كه ارزشى ندارد، زرتشتى هم مثل تو است ـ به عنوان يك شهروند به مسؤولان كشور نصيحت مىكنم، اين راهى كه انتخاب كرده ايد به نفع خود شما هم نيست، مردم ما بارها ثابت كرده اند كه اگر بفهمند دينشان در خطر است، جان برايشان ارزشى نخواهد داشت. مسؤولانى كه به اسلام اعتقاد دارند و قائل به خدا و پيامبر(صلى الله عليه وآله)هستند، سعى كنند اين شياطين را از اطراف خود دور كنند. اين ها را از دستگاه هاى دولتى كشور به خصوص دستگاه هاى سياست گذار بيرون كنند. نصيحت هاى امام(قدس سره) را به خاطر داشته باشند. اگر اين كارها نشود بعيد ندانند روزى بيايد كه تكليفى كه سيدالشهداء(ع) داشت به عهده جانشين آن حضرت بيايد و كسانى كه هزار و سيصد سال گفتند: «يا لَيْتَنى كُنْتُ مَعَكُمْ فَأَفُوزَ مَعَكُم»[10] فرصت را براى شهادت غنيمت بشمارند. بترسند از آن روز; تا دير نشده از اشتباهاتشان برگردند و آن ها را جبران كنند. اگر گناهانى مرتكب شده اند، در پيشگاه خدا، ملت مسلمان و سيدالشهداء(عليه السلام) توبه كنند.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. توبه، 12.

[2]. بحارالانوار، ج 32، ص 608، باب 12، روايت 480.

[3]. توبه، 41.

[4]. نساء، 95.

[5]. ر.ك: سروش، عبدالكريم، بسط تجربه نبوى، ص 27 و 133.

[6]. ر.ك: عصر آزادگان، 28/1/1379، ص 3، گزارش سخنرانى سروش در مراسم عزادارى دفتر تحكيم وحدت.

[7]. ر.ك: كيهان، 23، 24 و 25 فروردين 1379، گزارش هاى مربوط به كنفرانس برلين.

[8]. نهج البلاغه، كلمات قصار، 165.

[9]. صيفحه نور، ج 9، ص 253.

[10]. زيارت عاشورا.

مصاديق امر به معروف و نهى از منكر به معنى عام

امر به معروف و نهى از منكر به معناى عام آن يعنى هر گونه تلاشى كه شخص به منظور اثر گذاردن در ديگرى انجام مىدهد، به گونه اى كه او را وادار به انجام كار واجب كند يا از كار حرام باز دارد. اين تلاش ممكن است از طرق مختلف مانند تعليم حكم يا موضوع عمل مورد، نظر انجام شود. يعنى اين كه به كسى بياموزند كه فلان امر در اسلام واجب است يا كيفيت انجام آن واجب چگونه است. ممكن است «تعليم» مهم ترين مصداق امر به معروف و نهى از منكر به معناى عام باشد. از طرف ديگر كارى مانند حركت سيدالشهداء(عليه السلام) كه منجر به شهادت آن حضرت(عليه السلام)شد نيز يكى از مصاديق امر به معروف و نهى از منكر به معناى عام است. بنا بر اين از جهت مصاديق مىتوان سه دسته مصداق براى امر به معروف. نهى از منكر در نظر گرفت.

تعليم جاهل

اولين مصداق امر به معروف و نهى از منكر از قبيل تعليم است; گاهى فردى به دلايل مختلف از قبيل اين كه تازه به تكليف رسيده، يا به مقتضاى محيطى كه در آن زندگى مىكند نتوانسته احكام اسلام را ياد بگيرد، مثل اين كه از مركز اسلام دور بوده و يا در منطقه اى تحت تسلط كفار زندگى مىكرده، و اين فرد به اصطلاح نسبت به احكام اسلام جاهل قاصر است; يعنى كسى است كه حكم يا راه اجراى آن را نمىداند و در بى اطلاعى خود مرتكب تقصير نشده است. به اين معنى كه، براى او شرايط فراگرفتن احكام اسلام فراهم نشده است، و او در اين امر كوتاهى نكرده است. تعليم احكام اسلام به چنين فردى واجب است. اما اين كه تعليم اين گونه افراد بر چه كسانى واجب است؟ يا چند نوع تعليم داريم؟ آيا تعليم بايد فردى يا اجتماعى باشد؟ به صورت رسمى يا غير رسمى باشد؟ و مواردى از اين قبيل، سؤال هايى است كه پاسخ گفتن به آن ها موجب گسترده شدن بحث مىشود، و در توان اين جلسه نيست.

اجمالاً اين مسأله مسلّم است كه تعليم جاهل قاصر، واجب است. چنين تعليمى بايد با كمال نرمى، ملايمت و مهربانى انجام گيرد، چون طرف در جهل خود تقصيرى نداشته است. همچنين در اين تعليم به مقتضاى سن، شرايط زندگى و مرتبه استعداد و فهم شخص، بايد سعى كرد از شيوه هاى مناسب آموزشى استفاده كرد تا او بهتر ياد بگيرد. مثلاً براى نوجوانى كه تازه به سن تكليف رسيده نمىتوان همان روش آموزشى كه براى افراد بزرگسال استفاده مىشود به كار برد. و به همين ترتيب روش آموزش بر حسب مراتب استعداد و معلومات افراد نيز فرق مىكند. اين يك قسم امر به معروف و نهى از منكر است. نگوييد تا به حال ما چنين امر به معروفى، نشنيده بوديم. فرض بر اين است كه مصاديق معناى عام امر به معروف و نهى از منكر را بررسى مىكنيم، كه شامل تعليم جاهل نيز مىشود.

حالت ديگر بحث اين است كه جاهل، مقصر باشد; يعنى توانايى ياد گرفتن را داشته اما در اين كار كوتاهى كرده است. در اين فرض اگر شخص جاهل مقصر درخواست تعليم كرد، لازم است به او تعليم داده شود. اما اگر درخواست هم نكرد، ولى شما مىدانيد كه جاهل مقصر وظيفه خود را نمىداند و در ياد گرفتن آن كوتاهى كرده است، در اين جا علاوه بر اين كه بايد به او تعليم داد، بايد در تعليم او روشى را به كار برد كه او تشويق به ياد گرفتن شود. «جاهل قاصر» خود به خود انگيزه براى ياد گرفتن داشته، اما شرايط يادگيرى براى او فراهم نبوده، لذا توانايى ياد گرفتن را نداشته است. اما براى «جاهل مقصر» شرايط يادگيرى فراهم بوده و مىتوانسته ياد بگيرد، لكن در اين كار كوتاهى كرده است. لذا براى اين كه در اين مقام برآيد كه گوش بدهد و توجه كند تا ياد بگيرد، بايد در او ايجاد انگيزه كرد. يعنى در اين مورد بايد روش پيچيده ترى را در تعليم به كار گرفت، تا اين آمادگى در جاهل مقصر ايجاد شود كه خود او درخواست تعليم كند. در غير اين صورت، اگر صرفاً براى اتمام حجت به او گفته شود كه بيا مسائل را ياد بگير، مىگويد نمىخواهم ياد بگيرم. با اين روش، تكليف از شما برداشته نمىشود. در امر به معروف نسبت به جاهل مقصر روش كار پيچيده تر است. حال ممكن است بر حسب شرايط، تكليف بر دوش يك فرد يا بر عهده نهادى مانند آموزش و پرورش باشد.

قسم سوم از امر به معروف كه از قبيل تعليم است، اين است كه كسى به خيال خود، حكم را ياد گرفته، روش انجام آن را مىداند، ولى اشتباه مىكند. مثلاً در مسائل فردى، افرادى هستند كه قرائت نمازشان غلط است، ولى گمان مىكنند درست است. يا فردى به خيال خود تكليف اجتماعىاش را درست انجام داده است، اما اشتباه مىكند. مثلاً همين وظيفه امر به معروف و نهى از منكر، من از سابق كه زمان طاغوت بود و شرايط فرهنگى و دينى جامعه با امروز خيلى فرق داشت، موارد زيادى را به خاطر دارم، كه البته امروز هم ممكن است مشابه آن ها در بعضى موارد پيدا شود، كسانى بودند كه با تندى، ترشرويى، خشونت، و حتى گاهى با توهين به ديگران مىگفتند آقا چرا فلان امر را انجام مىدهى؟ اين فرد گمان مىكند كه وظيفه خود را به درستى انجام مىدهد، اما از روى ناآگاهى همراه انجام تكليف واجبِ امر به معروف، مرتكب گناه نيز مىشود. اين گناه توهين به مؤمن است كه حرام است، ولو آن مؤمن گناهكار باشد. در اين جا فرض بر اين است، كه فرد، جاهل مركب است. يعنى نمىداند و گمان مىكند كه مىداند. چنين كسى را بايد تعليم داد، اما روش تعليم چنين فردى پيچيده تر از دو روش قبل است. يعنى آن چنان بايد با نرمى سخن گفت، كه فرد آماده بشود. ابتدا احتمال بدهد كه اشتباه كرده است. چون فرض ما اين است كه او گمان مىكند وظيفه خود را درست انجام مىدهد. لذا به آسانى قبول نمىكند كه كارش غلط است. ابتدا بايد كارى كرد كه احتمال بدهد در نحوه انجام وظيفه اشتباه مىكند. سپس عمل صحيح به او تعليم داده شود.

همه شما شنيده ايد كه در مورد امام حسن(عليه السلام)و امام حسين(عليه السلام)نقل شده كه ايشان در دوران كودكى روزى پيرمردى را ديدند، كه مشغول وضوگرفتن بود، ولى نحوه وضوساختن او صحيح نبود. آن ها خواستند روش صحيح وضو را به او بگويند، اما ديدند اين فرد پيرمرد است و بايد احترام او را حفظ كرد. زيرا ادب اسلامى اقتضا مىكند كه به پيرمردان بيش از ديگران احترام گذاشت. حسنين(عليهما السلام)نزد او رفتند و سلام كردند، و گفتند كه ما دو نفر، با هم برادر هستيم و مىخواهيم وضو بگيريم، شما ببينيد كه وضوى كدام يك از ما بهتر از ديگرى است. به پيرمرد نگفتند كه وضوى تو غلط است، چرا ياد نگرفتى؟ بلكه او را احترام كردند، به او سلام كردند، بعد گفتند كه ما وضو مىگيريم، شما ببين كدام يك از ما بهتر وضو مىگيرد. پيرمرد ايستاد و نگاه كرد، گفت اين دو كودك عجب وضوى خوبى مىگيرند، فهميد كه آن ها با اين روش مىخواهند به او ياد بدهند كه وضوى صحيح چگونه است. پيرمرد به حسنين(عليهما السلام)گفت پدر و مادرم به قربان شما، هر دو خوب وضو مىگيريد، اين من بودم كه اشتباه مىكردم.

هر سه مورد، جاهل قاصر، جاهل مقصر و جاهل مركب احتياج به تعليم دارند، مىبايست مسائل را به آن ها ياد داد، اما بايد روش هاى آموزش متناسب با سن، استعداد و موقعيت اجتماعى افراد باشد، تا انسان در امر به معروف و نهى از منكر موفق شود. صِرف اين كه انسان براى «اتمام حجت» چيزى بگويد، كافى نيست. در جامعه اسلامى بايد افراد يا ارگان هايى باشند كه عهده دار تعليم با روش هاى مناسب شوند. شرايط هر يك از اين موارد فرق مىكند، چه كسى بايد متصدى تعليم باشد؟ به چه افرادى تعليم داده شوند؟ چه كسى مدير آموزشگاه ها باشد؟ چگونه معلمى سر كلاس برود؟ يا اگر نهادى متكفل اين امر است بايد همه اين شرايط را رعايت كند و روشى فراگير اتخاذ نمايد، تا كسى كه مىخواهد ياد بگيرد، درست ياد بگيرد. هدف ياد گرفتن است. هدف ياد دادن به جاهل است; نه اين كه انسان چيزى را بگويد كه اتمام حجت كرده باشد. اين سه قسم از امر به معروف و نهى از منكر است، كه اسم هر سه «تعليم جاهل» است. در مورد جاهل قاصر، جاهل مقصر، يا جاهل مركب، نيازى به استفاده از برخورد تند، خشونت و برخورد فيزيكى نيست. بلكه در اين موارد بايد به جاهل آموزش داد، و سعى كرد كه او بهتر ياد بگيرد.

تذكر و موعظه

بعضى از اقسام ديگر امر به معروف و نهى از منكر مصداق موعظه و نصيحت كردن، و پند و اندرز دادن است. اين قسم هم چند صورت دارد، كه مصاديق آن فرق مىكند. مثلاً شما اطلاع پيدا كرديد كه فردى على رغم اين كه حكم را مىداند و مىداند كه فلان كار گناه است، در عين حال، عالماً و عامداً، آن گناه را مرتكب مىشود. امّا همين فرض چند حالت دارد: گاهى آن فرد به تنهايى و در خلوت گناهى را مرتكب شده است و شما به طور اتفاقى از عمل او اطلاع پيدا كرديد، و او اصلاً نمىخواهد كسى در مورد اين مسأله چيزى بفهمد. و حتى اگر متوجه شود كه شما از عمل او اطلاع پيدا كرده ايد، خجالت مىكشد. در اين جا شما بايد او را امر به معروف و نهى از منكر كنيد، اما اين امر به معروف و نهى از منكر بايد به گونه اى باشد كه او خجالت نكشد. چون خجالت دادن افراد، مصداق ايذاء مؤمن است و ايذاء مؤمن هم حرام است. بايد به گونه اى با او صحبت كنيد، كه او متوجه نشود شما از گناه او خبر داريد. مثلاً با گفتن مسائل كلى او را موعظه كنيد. چه رسد كه راز او را نزد ديگرى فاش كنيد و گناه او را به ديگران بگوييد. بازگو كردن گناه ديگران، خود گناه كبيره است. ممكن است شخصى در خفاء گناه ساده اى را انجام بدهد، بعد شما گناه ساده او را به اسم نهى از منكر در جلوى ديگران بازگو كنيد! اولاً او خجالت مىكشد، كه اين خود يك گناه است. اگر ديگران بفهمند كه او آن گناه ساده را مرتكب شده است، شما يك گناه كبيره مرتكب شده ايد. او يك گناه صغيره كرده بود، اما شما براى انجام تكليف واجب، مرتكب گناه كبيره شديد!

پس اگر كسى در خفا گناهى كرد، حتى اگر گناه كبيره هم باشد، اولاً شما حق نداريد كه راز او را فاش كنيد، و به كسى بگوييد. حتى شما حق نداريد راز او را به پدر و مادرش بگوييد. چون آن فرد خجالت مىكشد، آبرويش مىريزد، و ريختن آبروى مؤمن حرام است. مگر يك مورد كه استثنا شده و آن اين كه راه اصلاح فرد گناهكار منحصراً در اين باشد كه به ديگرى بگوييد. يعنى به هر دليلى اصلاً حاضر نمىشود، دست از گناه خود بردارد، و تنها راه باز داشتن او اين است كه به شخص ديگرى كه مىتواند او را از گناه باز دارد، بگوييد، تا او آرام آرام شخص خلافكار را وادار به اصلاح كند. فقط در اين مورد جايز است گناه شخصى براى ديگرى نقل شود. اما تا ممكن است بايد خود شما در صدد اصلاح او بر آمده، و او را از منكرى كه مرتكب آن مىشود نهى كنيد. اما به گونه اى كه متوجه نشود شما خبر داريد، تا آبروى مؤمن نزد شما نريزد. خداوند ستار العيوب است، و راضى نمىشود كه راز مؤمن براى ديگرى فاش شود، و يا آبرويش بريزد.

بسيارى از مردم از اين موضوع غفلت دارند، گمان مىكنند هر كس گناهى را مرتكب شد، مخصوصاً اگر گناه كبيره باشد، بايد افشاگرى كرد، و به مراجع ذىصلاح خبر داد، يا بايد او را تعزير كرد، و يا اگر مرتكب گناهى شده كه حد دارد، بايد او را حد زد. در صورتى كه حتى گناهى كه موجب حد است، افشاى آن به اين سادگى جايز نيست. مگر آن كه چهار نفر به اتفاق يكديگر آن گناه را ببينند، در اين صورت آن چهار نفر حق دارند گناه او را به مراجع ذىصلاح گزارش كنند. اما اگر سه نفر مؤمن مىدانند كه اين فرد مرتكب عملى شده كه موجب حد است، و بروند در محكمه شهادت دهند، اگر نفر چهارم حاضر نباشد، قاضى بايد خود آن سه نفر را حد بزند. اسلام تا اين مقدار خواسته است كه اسرار مردم آشكار نشود و آبروى كسى نريزد. البته اگر رسوايى به جايى رسيد كه چهار نفر عادل با هم ديدند، آن هم به نحوى كه جاى هيچ شبهه اى براى آن چهار عادل وجود نداشته باشد، در اين حالت بايد حد الهى اجرا شود، و نبايد حدود الهى تعطيل گردد. ولى تا ممكن است، بايد اسرار مردم فاش نشود و حتى به خود طرف هم نبايد گفت كه من از گناه تو خبر دارم، تا مبادا او خجالت بكشد.

قسم ديگر امر به معروف و نهى از منكر اين است كه فرد گناهكار انسانى لاابالى است. درست است كه الآن در خلوت يك گناهى را مرتكب شده، اما اگر ديگران متوجه عمل او شوند، او احساس شرم و خجالت نمىكند. در مورد چنين فردى مانند كسى كه از گناه خود خجالت مىكشيد، پنهان كارى و حفظ سرّ لازم نيست. اما در عين حال، بايد به نحوى او را از منكر نهى كرد كه كسانى كه خبر ندارند بى جهت مطلع نشوند. بايد محرمانه و به طور خصوصى به او گفته شود. نه اين كه در ميان جمع به او بگويند، تا سرّش فاش شود. گرچه خود آن فرد هم ابايى نداشته باشد، ولى شما نبايد به انتشار فحشا كمك كنيد. در مورد قبل، كسى دوست ندارد ديگران متوجه گناه او شوند، و تجاهر به فسق نمىكند، كارى در خلوت انجام داده، شما هم بايد راز او را پنهان كنيد. در عين حال سعى كنيد به نحوى او را آگاه و متنبه كنيد، با كلى گويى، خواندن حديث يا داستانى كه از آن پند بگيرد، يا او را به مجلس موعظه اى راهنمايى كنيد، به نحوى كه او پند و اندرز بپذيرد، البته به گونه اى كه آبروى او نريزد.

اما اگر كسى متجاهر به فسق بود، يعنى عملاً در حضور ديگران گناه مىكند و احساس شرمسارى هم نمىكند. امر به معروف و نهى از منكر در مورد چنين كسى سخت تر از ديگران است. اما در عين حال برخورد با او مراحلى دارد. اين جا ديگر مسأله حفظ سرّ مطرح نيست. لازم نيست در خلوت يا به گونه اى به او گفته شود كه متوجه نشود شما از گناه او خبر داريد. زيرا خود او اين گناه را در مقابل مردم انجام مىدهد، خود او آبروى خودش را ريخته است. شما چيزى را بر آبروريزى او نمىافزاييد. او در حضور مردم از اين كه گناه مىكند باكى ندارد. در اين جا نيز بايد مراحلى را براى امر به معروف در نظر گرفت. اول با قول ليّن، با ادب و احترام و با نرمى، او را موعظه كنيد و از او بخواهيد كه گناه را ترك كند، يا به وظيفه واجب عمل كند. به اصطلاح او را نصيحت كنيد، و آثار دنيوى و اخروى اين عمل را براى او ذكر كنيد تا تشويق شود و گناه را ترك كند. و يا حتى اگر مؤونه ظاهرى براى شما ندارد، غير از تشويق زبانى، تشويق هاى ديگرى براى جذب او انجام دهيد. البته اين كارِ هر كسى نيست، اما كسانى هستند كه متمولند، يا شرايط خاصى دارند كه مىتوانند كمك مالى بكنند. مثلاً به او مهمانى بدهند، يا از او پذيرايى كنند، او را به سفرى ببرند. اين تشويق بستگى به نوع گناه و اطلاعاتى كه اشخاص پيدا مىكنند دارد. مرحله اول امر به معروف و نهى از منكر از اين اشخاص در ابتدا با آرامى، نرمى، ادب، ملاطفت و تشويق همراه است.

اگر مرحله اول اثر نكرد، مرحله دوم كمى سخت تر است، يعنى در اين مرحله اخم كنيد. رواياتى كه خوانديم، از جمله اين كه: «لَمْ يَتَمَعَّرْ وَجْهُهُ غَيْظاً لى قَطُّ»[1] براى اين گونه موارد است. هنگامى كه ديديد با زبان نرم و ليّن نمىپذيرد، عبوس كنيد، با خشم و تندى به او بگوييد، «صُكُّوا بِها جِباهَهَم»[2] در اين مورد بايد با افراد گناهكار همراه با سختى و تندى برخورد كرد. بايد آمرانه مسأله را به آن ها گفت. مصداق قدر متيقن امر به معروف، كه همه معانى امر به معروف در آن جارى مىشود، همين مورد است، كه آمرانه گفته شود. بگويد اين كار را نبايد بكنى. اگر ديديد باز هم گفتار آمرانه تأثير نداشت، مىتوانيد او را تهديد كنيد كه اگر كار خود را ترك نكنى تو را به مراجع ذىصلاح معرفى مىكنم. به او بگوييد كه اگر گناه را ترك نكند او را به نيروى انتظامى معرفى مىكنيد. و نيروى انتظامى حق دارد طبق قانون در مورد او عمل كند. حتى گاهى حق دارد او را تعزير يا زندانى كند; كه مراحل آن را قانون تعيين كرده است. اما هنگامى كه گناه او را ديديد، ابتدائاً لازم نيست شكايت كنيد. بلكه اگر گفتار نرم اثر نكرد، با زبان تند برخورد شود و اگر آن هم اثر نكرد، تهديد كنيد كه او را به مرجع ذىصلاح معرفى خواهيد كرد. اگر تهديد هم اثر نكرد، در اين صورت، فرد گناهكار را معرفى كنيد. يعنى اين تدريج را در مراحل امر به معروف بايد لحاظ كرد، و بىجهت به كسى تندى، بىادبى و بىاحترامى نكرد. اما اگر كار به جايى رسيد كه ديگر نرمى و ملاطفت اثر نمىكند، بايد تندى كرد.

البته اين را هم فراموش نكنيد كه نبايد افراط و تفريط در كار باشد. چون بسيارى از مشكلات ما از افراط و تفريط پيدا مىشود. گاهى از يك طرف بعضى افراط، و از طرف ديگر بعضى تفريط مىكنند. بسيارى از مواقع حوادث عكس العمل كارهاى ديگر است. زيرا گاهى كندروى موجب اين مىشود كه ديگران با تندى عمل كنند، و رفتارهاى نا به جاى برخى باعث مىشود كه اصل يك عملِ معروف انكار شود. ولى اسلام همه چيز را در حد خودش قرار داده است، تا ممكن است بايد با نرمى و ملاطفت رفتار شود. ولى اگر اثر نكرد، نبايد مصالح جامعه فداى اين بشود كه حرف حساب در شخص خلافكار مؤثر واقع نمىشود. بلكه بايد مصالح جامعه حفظ شود. جامعه اسلامى نبايد به گونه اى باشد كه قُبح گناه بريزد، بايد در جامعه اسلامى حريم ها حفظ شود. جامعه اسلامى بايد به گونه اى باشد كه اگر كسى در آن مرتكب گناه شد، خجالت بكشد. اگر به اين ارزش ها عمل نشود، در اين صورت در جامعه اسلامى مشكلات ديگرى پيش مىآيد. به هر حال اين ها هم تقريباً مصاديقى از موعظه است، غير از مرحله آخر كه از قبيل امر است و از حد موعظه خارج مىشود.

موعظه اين است كه كسى را با زبان به كار خوب تشويق نمود، فوائد انجام كار خوب يا مضرات ترك آن را برايش بيان كرد. و بالعكس مضرات انجام كارهاى بد را بيان كرد. اين ها موعظه است. پند و اندرز دادن به اين است كه فقط انسان نتايج خوب و بد كارى را براى ديگران بگويد، تا خود افراد تشويق، و علاقه مند شوند، و انگيزه پيدا كنند، تا كار خوب را انجام دهند.

اما «امر» به اين معنى است كه «من مىگويم اين كار را بايد انجام بدهى; من به عنوان يك فرد مسلمان، به عنوان فردى كه وظيفه دينى خود را در جامعه عمل مىكند، آمرانه به تو مىگويم فلان كار را انجام بده.» و اگر من نگويم، ديگرى خواهد گفت. همه مسلمان ها بايد فرد خاطى را امر كنند. در اين مورد جاى اين كه با او صحبت كرد و او را موعظه و نصيحت نمود، نيست. بلكه در يك جمله بايد به او گفت كه بايد اين كار را انجام دهى. اين مصداق قطعى امر به معروف و نهى از منكر است، كه در آن علو و استعلا شرط است. علو و استعلاء، يعنى از موضع بالاتر به طرف مقابل بگويد اين كار را بايد انجام دهى. بعد از اين كه اين مراحل انجام گرفت، اگر باز هم، شخص گناهكار به خلاف خود ادامه داد، در اين صورت مراتب ديگرى پيش مىآيد، و شرايط ديگرى دارد.

برخورد اجتماعى با توطئه ها

گاهى كارى كه بر خلاف شرع، و بر خلاف مصالح جامعه اسلامى است، به صورت كارى ساده و با انگيزه فردى و از روى جسارت، گستاخى و بىادبى انجام مىگيرد. و گاهى اين خلاف شرع كار فردى و ساده اى نيست، بلكه اقدامى پيچيده و حساب شده است، كه كسانى آن را برنامه ريزى كرده اند. صرفاً چنين نيست كه يك نفر گستاخى كرده و مرتكب گناهى در مقابل مردم شده است، بلكه نقشه اى در كار است، كسانى آن را طراحى كرده اند كه اسلام و نظام اسلامى شكست خورده، و كارآيى خود را از دست بدهد. مثلاً مىگويند آن قدر كارهاى زشت انجام دهيد كه اين گونه كارها براى مردم عادى شود. اين را از قبل برنامه ريزى كرده اند و ديگر تنها مربوط به يك فسق علنى نيست. بلكه در اين فرض براى اين كه انواع ضررهاى ممكن را به جامعه اسلامى وارد كنند، چنين برنامه ريزى هايى را انجام داده اند.

خوب، طبعاً كسانى كه اين كارها را انجام مىدهند، علاقه اى به اسلام ندارند; يا منافق هستند و اصلاً از صميم دل ايمانى ندارند، و يا به واسطه گرفتن پول از ديگران مزدور بيگانگان شده اند، و به هر دليلى كه هست مىخواهند حاكميت اسلام را در جامعه از بين ببرند. در اين صورت به روش هاى گوناگون ضررهايى متوجه جامعه مىشود، كه بايد با آن ها مبارزه كرد. اين ضررها ممكن است در قالب يك كار فرهنگى، اقتصادى، هنرى يا اخلاقى و حتى ممكن است يك كار نظامى باشد. در اين جا كار از وظيفه يك فرد، و ار قالب يك امر به معروف و نهى از منكر ساده خارج شده، و در چنين مواردى انواعى از مبارزه واجب مىشود. اين ديگر از موارد امر به معروف و نهى از منكرهايى كه تا به حال با آن ها آشنا بوديم نيست و احكام و مسائل آن را در رساله هاى عمليه ننوشته اند. اما اين قبيل امر به معروف و نهى از منكرها مبارزه با تهاجم است و كار يك فرد نيست و با اين روش ساده كه به شخص خلافكار گفته شود «نكن،» نتيجه نمىدهد.

اين تهاجم، كار پيچيده شيطانى، طراحى شده و نقشه دار است، و بايد براى دفع آن متقابلاً طراحى، فكر و سازماندهى كرد، و متناسب با آن كار، طرحى را تهيه كرد كه از اين خيانت جلوگيرى شود. ممكن است اين تهاجم در قالب يك اقدام اقتصادى باشد. داستان تنباكو و موارد مشابه ديگر را همه شنيده ايد. مثال هاى زيادى در اين زمينه وجود دارد كه حتى برخى از آن ها داراى پيچيدگى خاصى است كه فقط اهل فن مىتوانند آن توطئه ها را بفهمند. مثلاً يكى از توطئه هايى كه از طريق آن اين روزها دشمنان اسلام مىخواهند ضرر اقتصادى به مسلمانان وارد كنند، پايين آوردن قيمت نفت است. اين كار ساده اى نيست كه من و شما بفهميم چه خيانتى است و چگونه بايد با آن مقابله كرد. اين يك منكر اجتماعى، اقتصادىِ برنامه ريزى و طراحى شده با نقشه هاى جهانى و بين المللى است. حتى يك كشور به تنهايى نمىتواند اين منكر را مرتكب شود، بلكه شياطين از كشورهاى مختلف بايد با يكديگر هماهنگ باشند تا بتوانند چنين ضررى را به مسلمانان بزنند. براى اين كه نفتِ بشكه اى سى دلار مسلمان ها به هشت دلار برسد، شياطين از كشورهاى مختلف چه كارهايى انجام دادند! اين منكر «ضررى» است كه به همه مردم يك كشور بلكه به همه مسلمانان جهان وارد مىشود و بايد با آن مقابله كرد. زيرا با انجام اين منكر برترى كفار بر مسلمانان و بر بازار آنها تثبيت مىشود. «وَ لَنْ يَجْعَلَ اللّهُ لِلْكافِرينَ عَلى الْمُؤْمِنينَ سَبيلاً،»[3] خدا هيچ وقت اجازه نمىدهد كه كافر بر مسلمان ولو در مسائل اقتصادى تفوق و برترى پيدا كرده و مقاصد شوم خود را بر مردم مسلمان تحميل كند.

در مورد اين گونه منكرات بايد مسلمانان به صورت دسته جمعى تصميم بگيرند. البته نه يك تصميم ساده، نهى از منكرهايى از اين قبيل احتياج به طراحى و بررسىهاى علمى دارد. بايد ديد از چه راه هايى مىشود با اين توطئه دشمن مبارزه كرد. براى يافتن راه حل مناسب بايد متخصصان ويژه مدت ها فكر، بررسى و طراحى كنند، تا نقشه مؤثرى را تهيه نمايند. زمانى كه راه حل مناسب براى مقابله با اين منكر پيچيده پيدا شد، بايد همه مسلمان ها براى اجراى آن به اين نقشه عمل كنند. گاهى ممكن است راه حل، تحريم اقتصادى يك كالا باشد. مثلاً بگويند اجناس آمريكايى را نخريد. بر همه مسلمان ها واجب مىشود كه اين فرمان را اطاعت كنند. خريد جنس آمريكايى حرام مىشود. ولو همان جنس را بايد از كشور ديگرى با دو برابر قيمت خريد. اما به خاطر مقابله با توطئه خائنانه دشمن كه ضرر آن به همه مسلمان ها وارد مىشود، عمل به اين تحريم به عنوان نهى از منكر بر همه مسلمان ها واجب مىشود. در جامعه اسلامى نهى از منكر تا اين حد نيز گسترش پيدا مىكند. گسترش نهى از منكر در مسائل نظامى خيلى روشن تر است. زيرا دشمن دسيسه هايى مىكند تا در مرزها نفوذ كند، و يا عوامل نفوذى خود را به داخل بفرستد تا ترورهايى را انجام دهند، يا در ارتش و نيروهاى نظامى و انتظامى عوامل نفوذى وارد كنند. و هزاران مسائل اجتماعى پيچيده اى كه متخصصان بايد آن ها را بررسى كنند.

به هر حال، در جامعه بايد با گناه مقابله شود، و يگانه راه مقابله با آن اين نيست كه من به تنهايى تصميم بگيرم. بلكه واجب است در درجه اول متخصصان با يكديگر مشورت كرده، طرحى تهيه كنند، بعد دستور اجراى آن طرح از طرف دولت اسلامى به مردم ابلاغ شود. در اين جا عمل به اين طرح بر همه مردم واجب است. وجوب عمل به اين طرح هم به خاطر نهى از منكر و هم به جهت اطاعت از دولت اسلامى است كه به معنى اطاعت از ولىّ امر مسلمين مىباشد.

فرض ديگرى كه مىتوان تصور كرد اين است كه، ولىّ امر مسلمين يا دولت اسلامى، در منطقه اى وجود ندارد. فرض كنيد در كشورى دولت اسلامى وجود ندارد، يا دولت اسلامى هست، اما در مورد اين مسأله به هر دليل نمىتواند كارى انجام دهد. در اين فرض كه دولت اسلامى وجود دارد، اما نمىتواند جلوى دسيسه اقتصادى دشمن را بگيرد، تكليف مشكل تر است. من نمىخواهم خيلى چيزها را باز كنم. عده اى پول پرست، با تبليغات، با در دست گرفتن سرچشمه هاى اقتصادى و تجارى، معادن و چيزهاى ديگر در داخل كشور دسيسه مىكنند و دولت را در مقابل عمل انجام شده قرار مىدهند. يا حتى در پست هاى دولتى نفوذ مىكنند، وزير يا شورايى كه بايد در موردى تصميم بگيرد، از عناصرى هستند كه براى اسلام دل نمىسوزانند، بلكه به فكر منافع شخصى خود هستند. اگر چنين وضعى پيش آمد كه دسيسه اى عليه اقتصاد، يا عليه مصالح كشور اسلامى يا يك شهر يا يك منطقه صورت گرفت، اگر خود مردم بتوانند براى مبارزه با دسسيسه هاى دشمنان برنامه ريزى كنند، بر آن ها واجب است كه اين كار را انجام دهند. در اين جا بحث آدم كشى مطرح نيست، صحبت اين است كه تصميم گرفته شود با اين توطئه مقابله شود، دشمن را به زانو در آورد، و نقشه او را نقش بر آب كرد. زيرا دولت اسلامى به هر دليل نمىتواند برنامه اى را براى خنثى كردن توطئه اعمال كند. حال، يا از دسيسه ها خبر ندارد، يا از توطئه اطلاع دارد ولى نمىتواند عليه آن اقدامى انجام دهد.

شكل ديگرى هم محتمل است و آن اين كه دولت اسلامى با توجه به اين كه در جريان دسيسه هاى دشمنان هست و مىتواند با آن ها مقابله كند، اما اقدامى نمىكند. در چنين شرايطى واجب است كه خود مردم براى رفع خطر از جامعه اسلامى اقدام كنند، طرحى بريزند و براى اجراى آن تصميم بگيرند. اين ديگر تعرض به جان و مال و ناموس مردم نيست. اين اقدام مردم ممكن است موقتاً يك ضرر اقتصادى براى جامعه در برداشته باشد، ولى اين ضرر بعداً جبران خواهد شد. به هر حال اين يك واجب است، اما متأسفانه اين گونه موارد را درست بررسى نكرده، و جوانب آن را به طور كامل موشكافى نكرده ايم و فقط به همان مسائل ساده فردى اكتفا كرده ايم.

پس هر گاه خطرى در يكى از زمينه هاى زندگى جامعه اسلامى از ناحيه دشمنان خارجى يا داخلى، متوجه جامعه اسلامى شد، بر مردم مسلمان واجب است كه با استفاده از علمِ عالمان و متخصصان خود و تجربه صاحب تجربه ها، تصميم قطعى براى مقابله با آن خطر بگيرند و نقشه هاى دشمن را خنثى كنند.

مقابله با تهاجم فرهنگى

يكى از اين قبيل خطرات كه از بقيه مهم تر است، مسأله تهاجم فرهنگى است. البته ما نام آن را تهاجم فرهنگى گذاشته ايم. تهاجم فرهنگى تا حدودى ناشى از ضعف هاى فرهنگى است كه در خود ما و جامعه ما وجود دارد. اما براى اين كه به زبان ديگران سخن گفته باشيم، مىگوييم تهاجم فرهنگى. اما تهاجم فرهنگى يعنى چه؟ يعنى تهاجم به دين. همان طور كه مقام معظم رهبرى فرمودند، دشمنان، ايمان مردم را هدف قرار داده اند. اين شوخى نيست، بلكه سخنى است از كارشناسى كه اين گونه مسائل را از هر كسى بهتر مىفهمد. در چنين شرايطى بنده بگويم من دنبال نماز و درسم هستم! چه كار به اين كارها دارم! و ديگرى هم همين طور، كارى نداشته باشد! و دولت هم به يك صورت ديگرى عمل كند، و ملت هم به دنبال كار خودش باشد! جناح هاى مختلف هم مشغول درگيرىهايى بين خود باشند، و ديگر كسى توجه به دسيسه دشمن نداشته باشد! هر چه رهبر مسلمانان فرياد بزند كه فكرى براى تهاجم فرهنگى بكنيد، فكرى براى دانشگاه ها بكنيد، دانشگاه هاى ما هنوز اسلامى نيست، گوش شنوايى در كار نباشد، و كسى توجه نكند. دولت، اسلامى است، ولىّ فقيه هم در رأس نظام اسلامى قرار دارد، اما كسانى كه بايد مجرى اوامر او باشند دستورات او را اجرا نمىكنند. آيا مسلمان ها اين جا بايد دست روى دست بگذارند و تماشا كنند؟ نبايد حرفى بزنند، كه مبادا كار آن ها «خشونت» ناميده شود؟ آيا بايد تساهل و تسامح را اعمال كنند؟ بعد از اين كه مقام معظم رهبرى اين همه تأكيد مىكنند كه شبيخون فرهنگى است، دشمن در حال غارت فرهنگ و دين شما است، ايمان جوان هاى شما را هدف قرار داده است، ديگر چه بايد گفت؟ آيا ما باز هم نبايد هيچ احساس وظيفه اى بكنيم؟ مثلاً اگر شما در خانه خود نشسته باشيد، ناگهان كسى در محله شما فرياد بزند كه سيم هاى برق اتصالى پيدا كرده، مواظب باشيد، اگر كسى ـ مثلاً ـ دست به سيم يا كليد برق بزند، خانه اش آتش مىگيرد. يا باران آمده و در كوچه ها سيل راه افتاده است، شما هم در خانه و در بستر گرم، آرام خوابيده ايد ، ناگهان كسى با صداى گوش خراشى فرياد بزند سيل آمده، از خانه هاى خود بيرون برويد، در اين صورت شما چه كار مىكنيد؟ اول ممكن است بلند شويد و حتى در حالى كه خواب آلود باشيد، بگوييد اين موقع شب چه كسى فرياد مىزند؟ و مجدداً بخوابيد. اما زمانى كه چند بار اين فرياد را شنيديد و از خواب بيدار و كاملاً هوشيار شديد، مىبينيد آب همه جا جارى است، در اين موقع است كه مسأله را جدى مىگيريد، بعد از آن، از كسى كه فرياد مىزد، تشكر هم مىكنيد. به او مىگوييد عجب خدمت بزرگى به ما كردى، وگرنه خانه ما خراب مىشد، و بچه هاى ما خفه مىشدند. يا آتشى آمده و محله اى آتش گرفته است، اگر كسى داد زد «آتش» و شما را نيمه شب از خواب بيدار كرد، بعد متوجه شديد كه چه خدمت بزرگى به شما كرده است، آيا نسبت به او اعتراض مىكنيد يا از او تشكر مىكنيد؟

اما ما نسبت به امور معنوى اين گونه نيستيم. امور مادى را خوب مىفهميم، اگر كسى ما را نسبت به خطر آمدن زلزله، آتش، سيل، و يا بمباران متوجه كرد، خوب مىفهميم. و اين هشدارها براى ما خيلى ارزش دارد. و از هشدار دهنده تشكر هم مىكنيم. اما اگر كسى نسبت به امور معنوى هشدار بدهد، با اين كه مىفهميم كه او دوست و خير خواه ماست، از سر دلسوزى فرياد مىزند، ولى از او استقبال نمىكنيم. حتى مىگوييم چرا خشونت به خرج مىدهى! آرام حرف بزن! چطور هنگامى كه زلزله يا سيل آمد و آن فرد فرياد زد، نگفتيد آقا آرام حرف بزن؟ اگر هنگام خطرها آرام سخن بگويند كه كسى بيدار نمىشود. اين خطرهاى معنوى را كه دائماً مىگويند و مىنويسند، باز من و شما هيچ متوجه نمىشويم. شايد اگر فرياد بزنند در بعضى اثر كند، وگرنه، ما نسبت به خطرهاى معنوى حساس نيستيم. منظورم از «ما» فقط همين حزباللهىها و مومنان نيست. اصلاً طبيعت بشر بيش تر با امور حسى انس دارد. آنچه را كه فراتر از حسيات او باشد زود باور نمىكند. وقتى كه به ما مىگويند در معرض غارت دين هستند، مىگوييم كو؟ چيزى را كه نبردند! اگر مال ما را ببرند، زود مى فهميم. اما اگر بگويند دين ما را بردند، مىگوييم خير، ما كه نماز مىخوانيم، روزه هم مىگيريم، دين ما را كجا بردند؟ اما اگر به خوبى دقت كنيم، مىبينيم كه ايمان سال گذشته ما با ايمان امسال ما فرق مىكند. سال گذشته ما به خدا و پيامبر(صلى الله عليه وآله) يقين داشتيم، اما امسال شك داريم. امسال گاهى به ذهن ما مىآيد كه نكند اين حرف هاى آخوندها درست نباشد؟ بالاخره كسانى هم كه حرف هاى ديگرى بر خلاف گفته هاى روحانيون مىگويند درس خوانده اند، دانشگاه رفته اند، در دانشگاه هاى لندن درس خوانده اند، لابد چيزى مىفهمند كه اين مطالب را مىگويند، و شايد بهتر از آخوندها مىفهمند.

دين ما به اين صورت آرام آرام رنگ مىبازد، ناگهان انسان نگاه مىكند، و مىبيند ديگر از دين چيزى باقى نمانده است. كسى كه بيدار و نسبت به مسائل حساس، و داراى شامه قوى است، وقتى دشمن از دور مىآيد مىفهمد دشمن براى چه كارى مىآيد. حركات دشمن را مىتواند ارزيابى كند، مىتواند حدس بزند كه دشمن چه چيزى را هدف قرار داده است، و الان مشغول چه كارى است. اما ديگران كه از دسيسه هاى دشمن غافل هستند، هر اندازه هم كه به آن ها بگويند، باور نمىكنند. به هر حال اين هم نوعى نهى از منكر است. خطرهايى كه متوجه جامعه اسلامى است، نه از طرف يك نفر است، و نه دفع آن با يك نفر ميسر است. اين منكرها داراى طرح هاى پيچيده اى است، و خطرهاى بزرگى را متوجه جامعه مىكند، و مبارزه و مقابله با آن ها به برنامه ريزى احتياج دارد، بايد متخصصان شيوه برخورد با آن ها را طراحى كنند، ديگران هم به ايشان حسن ظن داشته باشند، و از فريادهاى فريادگران با حسن نيت استقبال كرده و آن ها را بپذيرند. در غير اين صورت دود آن به چشم خود انسان مىرود. فردا فرزندان همين جامعه بىايمان مىشوند، زمانى كه بچه ها بى ايمان شدند آثار بد اخلاقى بر آن مترتب مىشود، در آينده مبتلا به مواد مخدر و ايدز مىشوند، جنايتكار مىشوند، باند قاچاق تشكيل مىدهند. انحطاط فرهنگى اين نتايج را به بار خواهد آورد. «لَهُمْ عَذابٌ فى الْحَيوةِ الدُّنْيا وَ لَعَذابُ الاْخِرَةِ أَشَقٌّ»[4] اين عذاب دنيوى آن ها است، متلاشى شدن خانواده ها، اختلاف دائمى زن و شوهرها، بد تربيت شدن بچه ها، عادات زشت، اعتياد به مواد مخدر و هزاران درد بىدرمان ديگر كه گفتنى نيست.

اگر ايمان رفت، به دنبال آن اين مشكلات خواهد آمد. اگر مىخواهيد جامعه به اين سرانجام منتهى نشود، بايد از اول جلو آن را بگيريد، نسبت به مسائل فرهنگى حساس باشيد. نگوييد همه چيز در سايه اقتصاد حل مىشود، بعضى از اين دردها از اقتصاد برمىخيزد. بسيارى از مفاسد اجتماعى به وسيله پولدارها اجرا مىشود. كسانى كه حرص مال اندوزى پيدا مىكنند، و بيش از حد نياز خود، ثروت دارند، اما باز مىخواهند ثروت بيش ترى بيندوزند; آن ها دست به اين حركات مىزنند. همه اين مفاسد از فقر نيست، كسانى كه فكر مىكنند معضلات اجتماعى با حل شدن مسائل اقتصادى مرتفع مىشود، سخت اشتباه مىكنند. البته مسائل اقتصادى را هم بايد در جاى خود مورد توجه قرار داد. گاهى فقر اقتصادى و نابسامانى اقتصادى به اين انحرافات كمك مىكند، اما آن ها علت تامه نيست. راه حل آن هم فقط حل مشكل اقتصادى نيست. درست است كه بايد مشكل اقتصادى را حل كرد، اين وظيفه جامعه اسلامى و دولت اسلامى است. اما يگانه وظيفه دولت اسلامى حل مشكلات اقتصادى نيست; بلكه اولين وظيفه، حفظ دين، حفظ اخلاق، حفظ معنويات و حفظ ارزش هاى معنوى است. بعد از آن حفظ ارزش هاى ديگر لازم است. البته منظور تقدم و تأخر زمانى نيست، بلكه اين تقدم و تأخر از لحاظ رتبه است.

متأسفانه مدتى است به دلايلى، با بيانات، و مقالاتى، به وسيله رسانه ها به ما تلقين كرده اند كه اگر مسائل اقتصادى حل شود، همه چيز درست مىشود. خير، اين گونه نيست. كسانى كه اين حرف ها را مىگويند خودشان را گول مىزنند. شما گول نخوريد. رفاه اقتصادى حلاّل همه مشكلات نيست. معروف است كه مرفه ترين كشورها در دنيا آمريكاست. درآمد سرانه آن از ساير كشورها بيش تر است، رشد اقتصادى آن ها از همه كشورها بيش تر است. لااقل يكى از كشورهاى پيشرفته از لحاظ اقتصاد، آمريكا است. آيا اين كشور مشكلات اخلاقى و اجتماعى ندارد؟ بر اساس آنچه در مطبوعات خود آمريكا گفته مىشود، در هر چند ثانيه يك جنايت واقع مىشود، بچه هاى دبستانى آن ها بايد با اسكورت به مدرسه بروند، در تمام دبيرستان هاى آمريكا پليس مسلح وجود دارد. با وجود همه اين ها روزى نيست كه در مدارس جنايت واقع نشود. آيا اين مشكلات اخلاقى، اجتماعى با پول حل مىشود؟ آيا آن ها پول كم دارند؟ البته من نمىخواهم انكار كنم كه بسيارى از مشكلات اجتماعى در اثر فقر ايجاد مىشود، يا حداقل، فقر آن را تشديد مىكند. اما اين گونه تصور نكنيد كه اگر مسأله فقر حل شد همه چيز حل مىشود. گاهى در اثر پول فراوان بلاهاى جديدى پيدا مىشود.

جهاد و شهادت طلبى براى بيدار كردن جامعه

به هر حال اين هم نوعى نهى از منكر است. خوب، اگر افرادى و يا دولت اسلامى نسبت به آن اقدام كردند، يا دولت و مردم به كمك هم اقدام كردند، يا اگر دولت اسلامى نتوانست يا اصلاً دولت اسلامى نبود و خود مردم مسلمان اقدام كردند، و اين مشكلات را حل كردند، و با دشمنان اسلام مبارزه كردند، و نقشه هاى آن ها را نقش بر آب كردند، نعم المطلوب. اما اگر هيچ اقدامى صورت نگرفت، اين جا وظيفه مسلمانان است كه با اين منكرات مقابله كنند. اما آيا هميشه همه مسلمان ها وظيفه شناس هستند؟ آيا مىشود روزى مردم مسلمان در انجام وظايف اسلامى خود كوتاهى نكنند؟ مگر ما در تاريخ نمونه هايى از بىوفايى مسلمان ها نداشتيم؟ آيا تصور اين كه ممكن است اكثريت قريب به اتفاق مردم مسلمان در انجام وظايف اسلامى خود كوتاهى كنند، فرض مشكلى است؟ مصداق آن را همه مىدانيد.

از زمان شهادت اميرالمؤمنين(عليه السلام)تا زمان شهادت سيدالشهداء(عليه السلام)، بيست سال طول كشيد. در طول اين مدت سيدالشهداء(ع) در مدينه چه مىكرد؟ آيا كسانى كه حاكم بودند، بت پرست يا منكر خدا بودند؟ آيا در ظاهر، پيامبر(صلى الله عليه وآله) و احكام دين را انكار مىكردند؟ خير، اصلاً اين گونه نبود، آن ها خود را خليفه رسول اللّه(ص) مىدانستند، نماز مىخواندند، امام جمعه بودند، منتهى گاهى نماز جمعه را روز چهارشنبه مىخواندند! گاهى هم در حال مستى، امامت جماعت مىكردند! آنچه مسلّم است، آن ها نماز مىخواندند. حتى روز عاشورا عمر بن سعد اول نماز خواند بعد گفت: «يا خَيْلَ اللّهِ اِرْكَبى وَ بِالْجَنَّةِ أَبْشِرى.»[5] مردمى كه در زمان سيدالشهداء(ع) زندگى مىكردند همه نماز مىخواندند، و ادعاى مسلمانى مىكردند. به اصطلاح حكومت، حكومت اسلامى بود. اما سيدالشهداء(ع) بيست سال خون دل خورد، و نمىتوانست بگويد اين حكومت ناحق است. مگر به افراد معدودى در گوشه و كنار، و در خفا، به صورت سرّى، خصوصى، و محرمانه. حتى وقتى خبر مرگ معاويه را آوردند، در ظاهر حضرت(ع) به حاكم مدينه تسليت گفت. وضع اين گونه بود.

آيا در زمان ساير ائمه اطهار(عليهم السلام)، زمان حضرت موسى بن جعفر(عليه السلام)، امام صادق(ع)، و ديگران صريحاً مىتوانستند به مردم بگويند اين حكومت ها باطلند؟ پس چرا آن بزرگواران(عليهم السلام) را زندان مىكردند؟ چرا ايشان را به شهادت مىرساندند؟ آيا خلفا به نام كفر حكومت مىكردند؟ يا اين كه منكر خدا بودند؟ اگر هم منكر خدا بودند اظهار نمىكردند، و به نام خليفه رسول الله(ص) حكومت مىكردند، اين داستان را حتماً همه شنيده ايد، همه مرثيه خوانها مىخوانند كه هارون الرشيد هنگامى كه مىخواست حضرت موسى بن جعفر(ع) را زندانى كند، به مرقد پيامبر(ص) آمد و عذر خواهى كرد، گفت يا رسول الله(ص) من فرزند تو را زندانى مىكنم، براى اين كه مصلحت جامعه اسلامى تأمين شود! براى اين كه امنيت در جامعه ايجاد شود! براى اين كه اختلاف در جامعه نيفتد! از پيغمبر(ص) عذرخواهى مىكرد![6]اين گونه نبود كه همه اين حكومت ها حكومت كافر و مشرك باشند. خوب، با اين موارد چه بايد كرد؟ گاهى شرايط به گونه اى است كه مىتوان با فعاليت هاى فرهنگىِ متفرق و پنهانى، اصل دين مردم را حفظ كرد; به اميد اين كه روزى معرفت و سطح فرهنگ آن ها رشد پيدا كند، و بتوانند كارهاى مهم ترى انجام دهند. تقريباً از امام سجاد(عليه السلام)به بعد به دلايل مختلفى، تمام ائمه(عليهم السلام)چنين برنامه اى داشتند. چون عده اى مسلمان تربيت شده بودند، و به بركت خون سيدالشهداء(ع) حق را شناخته، بر اساس فرهنگ اسلامى تربيت شده، و در اطراف بلاد اسلامى پراكنده مىشدند، تمام امامزاده هايى كه پيرامون ما در بلاد خراسان، مازندران، و جاهاى ديگر هستند، همين مسلمانانى بودند كه تربيت شده خاندان امامت بودند، و مردم را هدايت مىكردند. غالب ايشان از بيت پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)بودند. در اين شرايط بايد به همين كارهاى فرهنگى اكتفا كرد. چون توان فعاليت ديگرى نيست، تنها كارى كه مىتوان انجام داد اين است و اطمينان هم هست كه اصل دين از بين نمىرود.

اما قسمتى از فرمايش امام حسين(ع) كه در منى به آن نخبگان فرمودند اين بود: «من مىترسم اصل حق گم شود» صحبت تنها مسأله يك حكم و دو حكم شرعى نيست، فكرى بكنيد، من مىترسم اصل حق گم بشود و مردم نتوانند حق و باطل را تشخيص بدهند، راه ديگرى براى تشخيص حق و باطل وجود نداشته باشد! اين شرايط، كار خاص ديگرى را مىطلبد، نه با فعاليت هاى تبليغى و نه با پول، نمىتوان اقدامى انجام داد و نه مىتوان جنگ نظامى سامان داد، جبهه حق طرفدار ندارد، قدرت در دست جبهه باطل و ثروت در اختيار آن هاست. آنچنان تبليغات كرده اند و از مردم زهر چشم گرفته اند، كه كسى توان نفس كشيدن ندارد. دائم مخالفان را دار زدند، يا ترور كردند; نه كسى جرأت قيام يا حركت دارد، نه ديگر نيرو و توان براى كسى مانده است. در اين شرايط بايد شوك ديگرى به جامعه وارد شود. چه كارى از يك نفر يا از يك گروه كوچك براى جامعه بزرگ اسلامى بر مىآيد؟ تبليغات هم تأثيرى نداشت چون تمام ابزار آن در اختيار امويان بود و فقط عده محدودى فرياد امام(ع) را مىشنيدند. سيدالشهداء(ع) با حنجره خود چقدر مىتواند فرياد بزند؟ صداى خود را به چند نفر مىتواند برساند؟ البته اگر اجازه صحبت كردن به امام(ع) مىدادند، كه در طول بيست سال به آن حضرت چنين فرصتى نيز ندادند و ايشان مىبايست آرام، پنهانى و در خفا با ياران و اصحاب خود صحبت كند.

در اين شرايط چه بايد كرد؟ همان كارى را كه حسين(عليه السلام)كرد، شوكى در جامعه اسلامى به وجود آورد كه تا قيام قيامت اثر خود را خواهد داشت، اين لرزه باقى خواهد ماند و آرام نخواهد گرفت; اقدامى كه نمىتوان آن را تحريف كرد، و نمىشود تفسير غلطى براى آن آورد. چه بگويند؟ هر آيه محكمى در قرآن باشد، مىتوانند آن را تحريف و به اشتباه تفسير كنند. يا به قول امروزى ها براى آن قرائت جديدى بياورند! اگر حديث باشد، مىتوانند بگويند دروغ بوده و جعلى است، از اسرائيليات است، يا در نهايت بگويند اين قرائت شماست! و براى آن قرائت ديگرى هم هست! به مراجع هم مىگويند شما فهمتان را مطلق نكنيد، قرائت هاى ديگرى هم هست! اما با حركت سيدالشهداء(ع) چه مىتوانند بكنند؟ آيا تفسير ديگرى دارد؟ جز اين كه گروهى پاكباز در راه خدا و براى احياى دين جان خود و عزيزانشان را فدا كردند؟ تا حالا هيچ مورخى، هيچ انسان منصفى تفسيرى غير از اين براى داستان كربلا كرده است؟ بله، امروز ممكن است كسانى باشند كه قرائت هاى جديدى از داستان كربلا داشته باشند! العياذ باللّه، بگويند حسين(ع) بىخود كرد! واقعه كربلا عكس العمل خشونت جدش بود! يزيدىها تقصيرى نداشتند، جد حسين(ع) پدر آن ها را كشته بود، آن ها هم در كربلا فرزندان پيامبر(صلى الله عليه وآله)را كشتند! اين شيطانىترين تفسيرى است كه تا به امروز از حماسه كربلا شده است، و تاكنون اين گونه تعابير سابقه نداشته است. دوست و دشمن، مسلمان و كافر، مشرك و بت پرست، همه در مقابل داستان كربلا سر تعظيم فرود آورده اند. اين گونه بود كه حسين(ع) مصباح الهدى شد، اين چراغ فروزانى است كه هرگز خاموش نمىشود. عليه آن هيچ كارى نمىتوان كرد. اين شوك باعث شد كه جامعه اسلامى نجات پيدا كند.

اين هم مصداق ديگرى براى نهى از منكر به معناى عام است. اگر كسى سؤال كند آن جا كه حضرت(عليه السلام)فرمودند: «أُريدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهى عَن الْمُنْكَر»[7] آيا به هدف خود رسيدند؟ جواب اين است كه بله، آنچه را اراده داشت، انجام داد و به نتيجه هم رسيد. نتيجه اين اقدام چه بود؟ اين كه مردم بتوانند حق و باطل را بشناسند. اصل وظيفه انبيا و اولياى خدا، هدايت است; بعد از هدايت اگر خود مردم حاضر شدند رهبرى آن ها را بپذيرند در اين صورت حكومت هم تشكيل مىدهند. تشكيل حكومت وظيفه آن ها است، اما در صورتى كه مردم كمك كنند; همان طور كه اميرالمؤمنين(ع) در خطبه شقشقيه فرمود: «لَوْلا حُضُورُ الْحاضِرِ وَ قيامُ الْحُجَّةِ بِوُجُودِ النّاصِر»[8] زمانى كه مردم حضور پيدا كرده، و كمك كردند من هم به وظيفه ام قيام مىكنم. اما اگر حاضر نشدند وظيفه تشكيل حكومت ساقط است، اما وظيفه هدايت باقى است، هدايت گرى وظيفه انبيا و اوليا و كسانى است كه در غيبت آن ها نقش هدايت را بر عهده مىگيرند. «اَلْعُلَماءُ وَرَثَةُ الاَْنْبياء»[9] اين وظيفه هميشه هست، و از دوش هيچ كس در هيچ حالى برداشته نمىشود. اگر هيچ راه ديگرى نبود، بايد مردم را با شهادت هدايت كرد، تا بفهمند. بايد بگويند چرا اين پيرو امام حسنى(عليه السلام) حاضر شد كشته شود؟ اگر انصاف داشته باشند حلاجى و تحليل مىكنند، بررسى مىكنند، و به اين نتيجه مىرسند كه به خاطر وظيفه دينى خود اين كار را كرد. برچسب ها و تهمت ها دروغ بود. پس ممكن است نهى از منكر چنين مصداقى هم داشته باشد. اما اولاً موارد آن نادر است. ثانياً آگاهى زيادى مىخواهد كه شخص تشخيص بدهد چنين وظيفه اى دارد، خيلى فداكارى مىخواهد كه از همه چيز بگذرد، كلاه شرعى براى كارهاى خود درست نكند، و براى ترك امر به معروف و نهى از منكر بهانه تراشى نكند. چنين شخصيتى به ندرت پيدا مىشود، ولى به هر حال خدا حجت را براى ما و شما تمام كرده، اگر هيچ كس نبود حسين بن على(عليه السلام)بود.

اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا أَبا عَبْدِ اللّه، بِأَبى أَنْتَ وَ أُمّى; جان هاى ما، پدر و مادرهاى ما، فرزندان ما، فداى تو اى حسين(ع)! كه چراغ هدايت را در اين جهان افروختى و تا جهان برپاست هرگز خاموش نخواهد شد.

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. اصول كافى، ج 5، ص 58، روايت 8.

[2]. تهذيب الاصول، ج 6، ص 181، باب 22، روايت 21.

[3]. نساء، 141.

[4]. رعد، 34.

[5]. بحار الانوار، ج 44، ص 391، باب 37، روايت 2.

[6]. ر.ك: ارشاد، ص 280.

[7]. بحارالانوار، ج 44، ص 329، باب 37، روايت 2.

[8]. نهج البلاغه، خطبه 3.

[9]. بحارالانوار، ج 1، ص 164، باب 1، روايت 2.

امر به معروف و نهى از منكر در قرآن

مقدمه

معناى اصطلاحى امر به معروف و نهى از منكر

طيف مراتب امر به معروف و نهى از منكر

احساس مسؤوليت نسبت به ديگران

چرا قرآن در مقابل مؤمنان تعبير منافقان را آورده است

بسم اللّه الرحمن الرحيم

الحمدللّه ربّ العالمين، والصّلوة والسّلام على سيّد الانبياء والمرسلين، أبى القاسم محمّد وعلى آله الطيبين الطاهرين المعصومين. اللّهم كن لوليك الحجة بن الحسن صلواتك عليه وعلى آبائه فى هذه الساعة وفى كل ساعة ولياً وحافظاً وقائداً وناصراً ودليلاً وعيناً حتى تسكنه أرضك طوعاً وتمتعه فيهاً طويلاً. السلام عليك يا ابا عبد اللّه وعلى الارواح التى حلّت بفنائك.

اعوذ بالله من الشيطان الرجيم

«اَلْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ بَعْضُهُم مِنْ بَعْض يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَ يَقْبِضُونَ أَيْدِيهُمْ نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ اِنَّ الْمُنافِقِينَ هُمُ الْفاسِقُونُ»[1]

«وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ اُولِياءُ بَعْض يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرَ وَ يُقِيمُونَ الصَّلوةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكوةَ وَ يُطِيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ اُولئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ اِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ»[2]

در قرآن كريم، ده ها آيه پيرامون امر به معروف و نهى از منكر با تعبيرات و آهنگ هاى مختلف نازل شده است، كه از ميان اين آيات، دو آيه از سوره توبه را انتخاب كرده ام، و به اندازه اى كه در اين جلسه فرصت باشد درباره اين آيات عرايضى تقديم مىكنم; البته، چون مطالب پيرامون موضوع مورد بحث در اين آيات زياد است، آنها را فهرست وار عرض مىكنم.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. توبه، 67

[2]. توبه، 71

معناى اصطلاحى امر به معروف و نهى از منكر

مفهوم «امر به معروف و نهى از منكر» چيست؟ معناى عبارت امر به معروف به ظاهر براى ما خيلى روشن است. امر به معروف يعنى امر كردن و فرمان دادن به خوبىها، و نهى از منكر يعنى نهى كردن از زشتىها. اما در مسير تحول واژه ها، معناى آنها گاهى توسعه و گاهى تضييق داده مىشود. در برخى موارد، استعمال يك واژه باعث مىشود كه مفهوم آن از مقتضاى اصلى خود، وسعت بيش ترى پيدا كند. در اين جا اتفاقاً همين طور است. فقهاء و بزرگان وقتى پيرامون موضوع امر به معروف و نهى از منكر بحث مىكنند، مىگويند در كلمه امر، مفهوم علو و يا استعلا، مستتر است; يعنى كسى كه امر مىكند، يا بايد برترى بر مأمور داشته باشد، يا خود را در چنين مقامى قرار دهد و از موضع بالا امر كند. خواهش و استدعاكردن «امر» نيست، اين كه بگويد «من خواهش مىكنم اين كار را بكنيد» امر نيست. مقتضاى كلمه امر اين است كه بايد به صورت استعلا باشد. حتى بعضى از فقها احتياط كرده و مىگويند تكليف امر به معروف و نهى از منكر زمانى تحقق مىيابد كه، آمر «عن استعلاء» امر كند.

طيف مراتب امر به معروف و نهى از منكر

وقتى حكمت وجوب امر به معروف و نهى از منكر و موارد استعمال آن را در آيات و روايات ملاحظه مىكنيم، شاهد نوعى توسعه در مفهوم اين واژه هستيم. به عنوان نمونه، برخى مراتب امر به معروف و نهى از منكر در روايات را بيان مىكنم، تا توسعه در مفهوم امر به معروف و نهى از منكر مشخص شود.

1. احساس قلبى; هنگامى كه در روايات شريفه مراتب امر به معروف و نهى از منكر را بررسى مىكنيم، اولين مرتبه اين وظيفه ـ به خصوص نهى از منكر ـ انكار به قلب است، يعنى زمانى كه انسان گناه، زشتى و انحرافى را در جامعه مىبيند، در دل خود آن را تقبيح كرده و احساس ناراحتى كند; اين اولين مرتبه نهى از منكر است.

2. اظهار ناراحتى; بر اساس آنچه در روايات آمده، در مرتبه بعد انسان بايد ناراحتى خود را در چهره ظاهر كند. وقتى انسان در جامعه با كار زشتى روبرو مىشود و گناهى را مىبيند، بايد علاوه بر انكار درونى، ناراحتى و اشمئزاز خود را با اخم و در هم كشيدن چهره اظهار كند. در روايتى وارد شده كه، اگر كسى با گناهى مواجه شد و پيشانى خود را در هم نكشيد، و اخم نكرد، آن پيشانى در آتش جهنم چروكيده خواهد شد. پس مرتبه دوم اين است كه بعد از انكار به قلب، اثر انكار قلبى در چهره ظاهر شود.

3. اظهار به زبان; مرتبه سوم، به زبان آوردن و تذكر دادن است، كه خود مراتبى دارد.

در مرحله اول، چنان كه شرايط مناسب بود و زمينه هاى لازم براى تأثيرگذارى وجود داشت، با زبانى ليّن و نرم، معروف و منكر را تذكر بدهد; و اگر تذكر با زبان ليّن اثر نداشت، در مرحله بعد، بايد با لحنى شديدتر، از منكر جلوگيرى كرد.

4. برخورد فيزيكى; اگر تذكر شفاهى در فرد خاطى اثر نكرد، مرحله بعد، برخورد فيزيكى است. اين مرتبه ديگرى از امر به معروف و نهى از منكر است كه اگر امر به معروف و نهى از منكر به صورت تذكر و برخورد لفظى اثر نكرد و شرايط مناسبى وجود داشت و امر به معروف و نهى از منكر برخورد فيزيكى مىطلبد، بايد اين برخورد انجام پذيرد.

البته در جامعه اسلامى كه دولت و حكومت اسلامى وجود دارد، برخورد فيزيكى بايد از طرف مقامى رسمى، و با مجوز رسمى انجام شود.

5. جهاد; مراحلى كه تا كنون ذكر شد، همه در موارد متعارف امر به معروف و نهى از منكر است; اما مراتب ديگرى از امر به معروف و نهى از منكر در روايات ذكر شده كه شامل جهاد هم مىشود. به طور كلى همه انواع جهاد، از مصاديق امر به معروف و نهى از منكر است. حتى جهاد ابتدائى كه يك جهادى روشنگرانه است و هدف آن از بين بردن موانع هدايت مردم است، آن هم در واقع نوعى امر به معروف است; زيرا در جهاد ابتدائى، جامعه به آنچه حق است، وادار شده، و به سوى راه صحيح هدايت مىگردد.

هم چنين جهادى كه به عنوان دفاع است، نيز نوعى نهى از منكر است; زيرا جهاد دفاعى، براى اين است كه حق در جامعه باقى مانده و محكوم به كفر، انحراف و ضلالت نشود.

يكى ديگر از اقسام جهاد، جهاد با اهل بغى يا جهاد بغات است، ـ بُغات كسانى هستند كه در داخل كشور اسلام دست به آشوب و كشتار مىزنند و بايد با آنها جنگيد ـ كه اين نيز يكى ديگر از مصاديق نهى از منكر است. زيرا با فسادى كه در اثر آشوب اخلال گران در جامعه به وجود مىآيد، مبارزه مىكند و جلوى آن را مىگيرد.

هم چنين جهاد مصاديق خاصى ديگرى نيز دارد، كه ممكن است به ندرت اتفاق بيفتد. مثلاً اگر در شرايط خاصى در گوشه اى از جهان، اساس اسلام به خطر بيفتد، در اين جا دولت اسلامى و مسلمانان، بايد جلوى آن فساد را بگيرند.

در چه مواردى مردم مجاز به برخورد فيزيكى هستند؟

اگر در زمانى يا سرزمينى دولت اسلامى وجود نداشته باشد، يا دولت اسلامى ضعيف و ناكارآمد است و قدرت برخورد با منكرات را ندارد، و مردم احساس مىكنند در اين سرزمين اسلام در خطر است، در اين جا مردم بايد براى نهى از منكر قيام كنند، تا حقيقت اسلام و احكام اسلام باقى بماند و ارزش هاى اسلامى در جامعه احيا شود.

6. حركت شهادت طلبانه; گاهى ممكن است در جامعه دولت اسلامى قوى، كه بتواند جلوى فساد ـ اعم از فساد در عقيده و يا فساد در عمل ـ را بگيرد، وجود نداشته باشد، يا اصلاً دولت كفر حاكم باشد و يا اگر كسانى به نام دولت اسلامى حكومت مىكنند، در واقع اهل نفاق هستند، يعنى عناصرى از نفاق در ميان آنها وجود دارد، و امكان اين كه دستگاه حاكمه وظيفه امر به معروف و نهى از منكر را انجام بدهد نيست، و افرادى كه در جامعه براى اصلاح امور و جلوگيرى از فساد اقدام به امر به معروف و نهى از منكر مىكنند، آن قدر توانايى ندارند كه بتوانند بر حاكمان قدرتمند و زورمدار پيروز شده و حق را اعمال كنند; در اين جا ممكن است اين افراد در انجام اين فريضه چنان حركتى راانجام دهند، كه به خاطر آن مظلومانه به شهادت برسند و شهادت مظلومانه ايشان باعث بقاى اسلام شود.

اين همان كارى است كه مصداق اتمّ آن حركت ابى عبدالله الحسين(عليه السلام)است، كه فرمود «اِنّى لَمْ أَخْرُجْ أَشِراً وَ لا بَطَراً وَ لا مُفْسِداً وَ لا ظالِماً وَ اِنَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الاِْصْلاحِ فى أُمَّةِ جَدّى(صلى الله عليه وآله)أُريدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهى عَن الْمُنْكَر»[1] حضرت مىفرمايد هدف از اين قيام اين است كه جامعه را به وسيله امر به معروف و نهى از منكر اصلاح كنم. چنين حركتى كه به شهادت سيد الشهداء(عليه السلام)انجاميد، مصداق تام امر به معروف و نهى از منكر بود. اين امر به معروف و نهى از منكر تنها به اخم كردن، يا به تذكر زبانى، و يابه يك حركت فيزيكى محدود نشد، بلكه حركتى بود با شكوه، عظمت، و عمقى كه تاريخ را متحول كرد، و تا جامعه انسانى باقى است، آثار آن باقى خواهد ماند. البته چنين مصاديقى ـ مخصوصاً در حد اعلاى آن كه براى سيدالشهداء(عليه السلام)واقع شد ـ به ندرت اتفاق مىافتد.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. بحارالانوار، ج 44، ص 329، باب 37، روايت 2.

احساس مسؤوليت نسبت به ديگران

نكته بعدى اين مسأله است كه انسان ها بايد در جامعه احساس كنند كه نسبت به ديگران مسؤوليتى دارند، و بايد در رفتار يكديگر به نوعى، نظارت داشته باشند. اين واقعيتى است كه كمابيش در جامعه هاى متمدن انسانى، با اختلاف مراتبى كه در مدنيت داشته، و دارند، همواره وجود داشته است. شايد هيچ جامعه اى را نتوان يافت كه بهره اى از تمدن برده باشد، اما در ميان مردم آن چنين احساسى وجود نداشته باشد.

انسان بايد نسبت به رفتار ديگران احساس مسؤوليت بكند. لكن مراتب چنين احساس مسؤوليتى در جوامع گوناگون، بر اساس نظام ارزشى حاكم بر آنها متفاوت است. از آن جا كه مصاديق كار خوب و بد در جوامع مختلف براساس نظام هاى ارزشى تفاوت دارد، مرتبه حساسيت مردم، نسبت به رفتار ديگران، بستگى به نوع جهان بينى و نگرش آنها نسبت به انسان و جامعه انسانى دارد. اين بحث مفصلى را مىطلبد، كه فهرستوار به آن اشاره مىكنم.

نظام ارزشى فردگرا و نظام ارزشى جامعه گرا

ديدگاه حاكم بر جوامع را نسبت به انسان ها، در يك تقسيم كلى مىتوان به دو دسته تقسيم كرد: جوامع فردگرا و جوامع جامعه گرا. و هر يك از اين دو دسته نيز داراى مراتب مختلفى هستند. بعضى از انسان ها در زندگى فقط در فكر خود هستند، اگر راحتى مىخواهند، آن را براى خود طلب مىكنند; اگر در پى پيشرفت هستند، آن را براى خود مىخواهند; براى اين گرئه تفاوتى نمىكند كه اين راحتى يا پيشرفت مادى و يا معنوى باشد. محور افكار و فعاليت آنها نفى ضرر و كسب منفعت براى خود مىباشد.

در طرف مقابل، كسانى هستند كه خود را با ديگران در زندگى اجتماعى شريك و وابسته مىدانند، اين گروه معتقدند كه جامعه، واحدى منسجم، هماهنگ و وابسته به يكديگر است. از اين رو، فقط به فكر خود نيستند. اين گروه اگر خير و بركتى طلب مىكند، براى همه مىخواهد و اگر پيشرفتى را دنبال مىكند، آن را براى همه مىخواهد. حتى اگر پيشرفت معنوى و سعادت آخرت هم مىخواهد، آن را براى همه آرزو مىكند.

نگرش اسلام به انسان

انبيا و به خصوص دين مقدس اسلام، نگرش جامعه گرايى را تقويت مىكنند. دين اسلام مىخواهد انسان را به گونه اى تربيت كند كه در همه مراحل زندگى خود، نظر به كل انسان ها و به خصوص اعضاى جامعه اسلامى داشته باشد. براى مثال، مىدانيم كه نماز يك عبادت فردى است; همه انسان ها به نوعى در پيشگاه خداى خود اظهار عبوديت مىكنند، اما ما مسلمانان، بندگى خود را در برابر پروردگار، به صورت نماز اظهار مىكنيم; در نماز و در قرائت سوره حمد، شخص نمازگزار، در مقام اظهار عبوديت، خطاب به خداوند نمىگويد «من تو را مىپرستم»، بلكه مىگويد «ما تو را مىپرستيم»، «اياك نعبد». اگر انسان در نيمه هاى شب به تنهايى در محراب عبادت مىايستد و نماز مىخواند، بايد بگويد «ما تو را مىپرستيم»; اگر مسلمانى در بيابانى كه هيچ انسانى نيست، به تنهايى به نماز بايستد، بايد بگويد «اياك نعبد»، هيچ گاه در نماز نمىتوان گفت «اياك اعبد». بلكه بايد بگويد «ايّاك نعبد واياك نستعين»، يعنى «ما» تو را مىپرستيم و «ما» از تو كمك مىخواهيم. اين يعنى مؤمنان همديگر را در كنار خود ببينند. هم چنين هنگامى كه نماز تمام مىشود، بگويد «السلام علينا وعلى عبادالله الصالحين، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته.» سلام بر شخص پيامبر(صلى الله عليه وآله) و گفتن «السلام عليك ايها النبى»، نيز به جهت شخصيت برجسته پيغمبر اكرم(ص)، و امتياز جداگانه اى است كه، آن حضرت دارند. اما نماز با «السلام عليك ايها النبى» تمام نمىشود، بلكه با «السلام علينا وعلى عبادالله الصالحين، السلام عليكم ورحمة الله وبركاته» تمام مىشود. انسان در طول نماز همواره مؤمنان را در كنار خود مىبيند، و نيز هنگامى كه مىخواهد از نماز خارج شود، باز هم بايد بر همه مؤمنان سلام كند. اين تربيت اسلامى است. در تمام دستورات اسلامى چه عبادت هاى فردى و چه عبادت هاى اجتماعى، مسائل اقتصادى، اجتماعى و تربيتى، حتى جهاد، دفاع، و در همه جا، مسلمان بايد خود را با ساير مؤمنان شريك و وابسته بداند. اين تربيت خاص اسلامى است.

نگرش غرب به انسان

اما تربيت غربى ـ به ويژه در دو قرن اخير ـ فردگرا است. لذا در نگرش لائيك، انسان فقط مصلحت خود را در نظر مىگيرد و نزديك ترين و انسانىترين روابط عاطفى رو به ضعف است. خانواده ها متلاشى مىشوند، زن و شوهر از هم جدا زندگى مىكنند. پدر و فرزند از همديگر جدا زندگى مىكنند. همسايه از همسايه خبر ندارد. در اين ديدگاه، محور فكرى انسان، منفعت و لذات شخصى است.

ضرورت نظارت جامعه بر اعمال ديگران

اما همين گرايش فردى با تمام زشتى و كاستىهايى كه دارد، در عين حال نمىتواند از مسؤوليت اجرايى و نظارت بر كار ديگران به كلى كناره گيرى كند، زيرا مصالح و منافع و نيز لذت ها و رنج هاى انسان ها عملاً در خارج به افراد ديگر بستگى دارد، و هر قدر انسان به فكر منافع شخصى خود باشد، ولى درمىيابد كه منفعت شخصى او جز با كمك منافع ديگران تأمين نمىشود. اگر انسان بخواهد در زندگى لذت داشته باشد، به تنهايى نمىتواند به اين لذت برسد، بلكه بايد فرد ديگرى نيز باشد تا با او بتواند لذتى ببرد. اگر انسان بخواهد در فعاليت اجتماعى، تجارت و يا صنعت پيشرفت كند، به تنهايى نمىتواند موفق شود، بلكه مجبور است با ديگران همكارى كند. اگر انسان بخواهد از بهداشت مناسب برخوردار باشد و محيط سالمى داشته باشد، به تنهايى نمىتواند تصميم بگيرد. زمانى محيط سالم مىماند كه، ديگران نيز به سلامت محيط كمك كنند. به عنوان نمونه، مىدانيد امروزه در دنيا، ضررهاى دخانيات براى انسان روشن شده، و عملاً در اتاق هاى دربسته، و سالن هاى عمومى كشيدن سيگار ممنوع است. اگر فردى بخواهد سيگار بكشد، بايد از ساختمان خارج شده و در فضاى آزاد سيگار بكشد، و بعد به داخل ساختمان برگردد. زيرا اگر بنا باشد هر كسى در اتاق يا در سالن سيگار بكشد، ديگران نيز به اجبار دود آن را استنشاق مىكنند، و اين براى آنان ضرر دارد، لذا ناچار است حال ديگران را نيز رعايت كند. اين مسأله با وجود همان روحيه فردگرايى است.

مثال بسيار زيبايى درباره امر به معروف و نهى از منكر وجود دارد: گروهى سوار كشتى بودند، يكى از سرنشينان كشتى شروع به سوراخ كردن محل نشستن خود كرد. ديگران به او گفتند: چرا كشتى را سوراخ مىكنى، گفت اين محل كشتى در اختيار من است، و اين جا هم خود من نشسته ام; من جاى خود را سوراخ مىكنم، و به محل نشستن شما كارى ندارم. ساير سرنشينان دست او را گرفتند و گفتند: درست است كه تو فقط جاى خود را سوراخ مىكنى، ولى وقتى آب در داخل كشتى افتاد، ديگر من و تو را نمىشناسد، كشتى و همه ما، با هم غرق مىشويم.

در زندگى اجتماعى، انسان نمىتواند فقط منفعت خود را ببيند، و فقط به كار خود توجه داشته باشد و در كار ديگران دخالت نكند، هنگامى كه انسان ديد فردى ضررى به جامعه مىزند، بايد دست او را بگيرد و او را از اين عمل نهى كند. در اين جا جامعه به اين فرد اجازه نمىدهد كه بگويد، كه اين جا، جاى خودم است، چهار ديوارى خودم است، شهر خودم است، اين اتاق خودم است، محل كار خودم است; بلكه وقتى جامعه ديد ضرر به همه مىخورد، هر قدر اين جامعه فردگرا باشد، حتى به عنوان محافظت از منافع شخصى خود نيز در كار او دخالت مىكند، و مانع كار او مىشود.

بنا بر اين، حتى در جوامعى كه فردگرايى به نحو تام حكومت مىكند، در عين حال نظارت عمومى مردم كمابيش وجود دارد.

حدود نظارت جامعه بر اعمال ديگران

در جوامع غربى اين نظارت در حدى است كه همه مىفهمند كه اگر در كار ديگران نظارت نكنند، دود آن در چشم خود آنها خواهد رفت. لذا جامعه در اين موارد نظارت مىكند. اما اگر عمل اين فرد به آنها ارتباطى پيدا نكند، و منافع مادى آنها را به خطر نيندازد، چندان دغدغه اى ندارند. آنها معتقدند اين فرد كه اين عمل قبيح را انجام مىدهد، ضرر آن متوجه خود او مىشود و خود او را مريض مىكند، و افراد جامعه در اين مورد مىگويند، به من چه! به تو چه! اين تعبير «به من چه» و «به تو چه»، همان گرايش فردگرايى است. در جايى كه ضرر به ساير افراد برگردد، حساسيت نشان مىدهند. اما اگر ضرر فقط متوجه خود فرد شود، جامعه مىگويد «به من چه»، بگذار او به خودش ضرر بزند. حتى اگر كسى بخواهد به او بگويد به بدن خود ضرر نزن، سيگار نكش، مريض مىشوى ، قلبت خراب مىشود، در جواب مىگويد به تو چه! چرا در كار ديگران دخالت مىكنى؟ آزادى است، دلم مىخواهد، دوست دارم!

نگرش غرب نسبت به نظارت بر امور معنوى

تا اين جا فردگرايى و جامعه گرايى در امور مادى انسان بود، اما در امور معنوى چگونه است؟ اگر رفتارى موجب ضرر معنوى براى جامعه بشود، آيا آن جا بايد بر كار ديگران نظارت كرد يا نه؟

تا به حال صحبت از فردگرايى و جامعه گرايى در امور مادى بود. اقتضاى فرد گرايى اين است كه، جايى كه نفع و ضرر كار فردى از جامعه به ما مربوط نمىشود، آن فرد را رها كنيم. اين چيزى است كه امروزه كم و بيش در غرب حاكم است، و اصطلاحاً به آن انديويژواليزم[1]مىگويند.

اما كسانى از غربيها كه گرايش اجتماعى دارند، و جامعه گرا هستند، نظارت بر كار ديگران را فقط در امور مادى صحيح مىدانند. اما در جايى كه اعمال افراد مربوط به امور معنوى، مانند كفر و ايمان و حق و باطل مىشود، اين گروه نيز مىگويند به تو چه! اين جا دخالت در امور ديگران است! در غرب، آن جا كه اعمال افراد مربوط به دين، اخلاق، و معنويات ساير افراد مىشود، آن جا به طور كامل حق فرد است و به هيچ كس اجازه داده نمىشود كه در آن دخالت كند.

نگرش اسلام نسبت به نظارت بر امور معنوى

اسلام با هر دو نگرش فوق مخالف است. اسلام مردم را به گونه اى تربيت مىكند كه، هميشه به فكر ديگران باشند. حتى در نماز هم كه رابطه فرد با معبود است، مسلمانان بايد بگويند «ما»، و نگويند «من». و در امور اجتماعى كه افراد با يكديگر رابطه دارند، نظارت اجتماعى، فقط به امور مادى ختم نمىشود، بلكه افراد بايد به امور معنوى هم توجه داشته باشند. اگر كسى كارى را انجام مىدهد كه موجب فساد معنوى جامعه مىشود، بايد از آن نهى كرد. بلكه در امور معنوى نهى از منكر واجب تر است. زيرا روح انسان و معنويات بر بدن و ماديات برترى دارد، زيرا ماديات فانى است و تمام مىشود، اما امور معنوى الى الابد باقى خواهد ماند. كسى كه مرتكب گناهى مىشود و قرار است به عذاب ابدى مبتلا بشود، اين را نمىتوان با كسى كه خود را در آتش مىاندازد، تشبيه كرد. اگر شما مىبينيد كه كسى مىخواهد خود را درون چاه بيندازد، يا خود را از بالاى پل درون رودخانه پرت كند تا غرق شود، يا در آتش بيندازد و خود را بسوزاند، وجدان شما، اجازه نمىدهد بگذاريد كه او ـ چون خودش خواسته و به خود او مربوط مىشود ـ هر كارى مىخواهد بكند.

اگر بينى كه نابينا و چاه است اگر خاموش بنشينى گناه است

بنا بر اين كسى كه مىخواهد خود را در آتش بيندازد، شما نبايد بگذاريد. اين كه آتش دنيايى است و يك سوختن چند ساعتى است، درد و سوزشى است كه چند ساعت عارضش مىشود، بعد هم تمام مىشود و مىميرد. اما اگر كارى باشد، كه موجب افتادن در آتش ابدى باشد، به طريق اولى بايد جلوى او را گرفت. «كُلٌّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ»،[2] «هر گاه پوست تن آنها پخته شود و بسوزد آن را پوست هاى ديگرى جايگزين سازيم، تا عذاب را بچشند» خداوند مىفرمايد كه كافران در جهنم مىسوزند تا پوست ها آنها مىسوزد و خاكستر مىشود، مجدداً بر بدن ايشان پوست جديد مىرويد; و اين روند تمام شدنى نيست. مگر اين افراد چه كارى كرده اند؟ خداوند مىگويد اين افراد از فرمان او سرپيچى كرده و مرتكب گناه شده اند. وقتى شما مىبينيد كسى چنين گناهى مرتكب مىشود كه سرانجام آن، صدها مرتبه بالاتر از اين است كه آن فرد خود را در آتش اين دنيا بيندازد و بسوزاند، چون اين آتش يك ساعت و دو ساعت است و تمام مىشود، اما عذاب اخروى و آتش جهنم، عمر ابدى دارد و انسان را دائماً مىسوزاند، و عذاب تمام نشدنى به بار مىآورد، آيا آن جا وجدان انسان بيش تر اقتضا نمىكند كه دست اين فرد را بگيرد و او را از گناه دور كند؟

امر به معروف و نهى از منكر در اسلام فقط به ضررهاى مادى مربوط نيست، بلكه اسلام مىگويد جلوى گناه را هم بگيريد. زيرا گناهكار به عذاب ابدى آخرت دچار مىشود.

نگرش قرآن به امر به معروف و نهى از منكر

در ميان همه آياتى كه بر امر به معروف و نهى از منكر دلالت دارند، دو آيه 67 و 71 از سوره توبه داراى ويژگى خاصى هستند: «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ اُولِياءُ بَعْض يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرَ وَ يُقِيمُونَ الصَّلوةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكوةَ وَ يُطِيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ اُولئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ اِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ»;[3] «اَلْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ بَعْضُهُم مِنْ بَعْض يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَ يَقْبِضُونَ أَيْدِيهُمْ نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ اِنَّ الْمُنافِقِينَ هُمُ الْفاسِقُونُ».[4] خداوند مىفرمايد مؤمنان و مؤمنات نسبت به هم ولايت دارند، و به دنبال اين ولايت و در پرتوى آن است كه امر به معروف و نهى از منكر مىكنند. اين ولايت را به هر معنايى بگيريم چه به معنى محبت و چه به معناى نوعى سلطه و قدرت قانونى باشد، براى اين است كه ديگران را از كار زشت باز دارند. زيرا انسان اگر بخواهد در جامعه كسى را از گناه دور كند،بايد نوعى تسلط و حق قانونى بر آن فرد داشته باشد، تا بتواند اين كار را انجام بدهد.

در فرهنگ غرب چنين حقى را به كسى نمىدهند، كه كسى بتواند مانع ارتكاب گناه از ديگرى بشود، و يا در امور دينى و معنوى ساير افراد جامعه دخالت كند. اگر كسى هم اين كار را بكند، به او مىگويند به تو چه! ولى در اسلام، اين گونه نيست; بلكه مىگويد همه يكى هستند، و همان طور كه خود را از گناه دور مىكنند، وظيفه دارند ديگران را هم از گناه دور كنند. علاوه بر آن بينشى كه بر اساس امر اخلاقى و عاطفه انسانى مىگويد اگر انسانى قرار است در اثر گناه بسوزد، نگذار بسوزد; اسلام مىگويد، امر الهى بر ما واجب مىكند كه نگذاريم بسوزد. بلكه اين كار، اوجب واجبات است، طبق آن روايت كه فرمود: «اِنَّ الاَْمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْىَ عَنِ الْمُنْكَرِ ... فَريضَةٌ عَظيمَةٌ بِها تُقامُ الْفَرائِض»[5] مهم ترين وظيفه اى كه خدا بر بندگانش واجب كرده است، امر به معروف است. «بها تقام الفرايض،» اگر امر به معروف و نهى از منكر اجرا نشود، ساير فرايض هم ترك خواهد شد، بقاى ساير فرايض در جامعه، در گرو اين است كه امر به معروف و نهى از منكر اجرا شود. اگر در جامعه به امر به معروف عمل شد به ساير واجبات هم عمل خواهد شد، و اگر امر به معروف ترك شد، بقيه واجبات هم ترك مىشود. پس براى اين كه آمر به معروف بتواند به ديگرى به زبان گوشزد كند و بعد عملاً جلوى او را بگيرد، بايد نسبت به او نوعى ولايت داشته باشد. يعنى قانون بايد به او يك تسلط قانونى بدهد كه بتواند جلوى او را بگيرد. اين نوعى ولايت است، شايد منظور خداوند كه مىفرمايد: «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ اُولِياءُ بَعْض» اين است كه خداى متعال چنين ولايتى را به مسلمانان داده است كه نسبت به همديگر بتوانند امر به معروف و نهى از منكر كنند.

معناى ديگرى كه مىتوان براى ولايت ذكر كرد همان معناى معروف «دوستى» است. يعنى چون مؤمنان و مؤمنات نسبت به همديگر محبت دارند، يكديگر را دوست دارند، و دلسوز همديگر هستند، لذا نمىخواهند به گناه مبتلا شوند، نمىخواهند كارى بكنند و راهى بروند كه نهايت آن، عذاب ابدى هست. آن محبت حاكم بر مؤمنان و مؤمنات ايجاب مىكند كه امر به معروف و نهى از منكر در ميان آنها وجود داشته باشد.

شايد در اين آيه از هر دو معنا بتوان استفاده كرد.

اما وقتى خداوند در مقابل مؤمنان صحبت از منافقان مىكند، مىفرمايد: «اَلْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ بَعْضُهُم مِنْ بَعْض» و نمىفرمايد: «بَعْضُهُمْ اُولِياءُ بَعْض» و به جاى «يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ،» مىگويد: «يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ» در اين جا چند سؤال مطرح است كه در حد توان و ظرفيت، به بررسى آن مىپردازيم.

--------------------------------------------------------------------------------

. Individualism.

[2]. نساء، 56.

[3]. توبه، 71

[4]. توبه، 67

[5]. تهذيب الاصول، ج 6، ص 181، روايت 21، باب 22

چرا قرآن در مقابل مؤمنان تعبير منافقان را آورده است؟

پرسشى كه در اين جا مطرح مىشود اين است كه چرا خداوند در مقابل مؤمنان نمىفرمايد «الكافرون و الكافرات»؟ چرا در مقابل «و المؤمنون و المؤمنات يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر،» تعبير «الكافرون والكافرات، يأمرون بالمنكر و ينهون عن المعروف،» را نياورده است؟

در جواب اين سؤال مىتوان گفت: زيرا منافقان كسانى هستند كه در جامعه اسلامى زندگى مىكنند و تظاهر به ايمان دارند و در ظاهر، تمامى ارزش هاى اسلامى را پذيرفته اند اما به هيچ يك از باورهاى دينى اعتقاد قلبى ندارند. در ظاهر با مسلمان ها همراهى مىكنند ولى در پنهان با آنان دشمنى دارند، و در هر زمان مناسبى كه بتوانند به مسلمان ها ضربه مىزنند.

بر خلاف كافران كه در جامعه اسلامى نيستند، و اگر هم در ميان آنها زندگى كنند به صورت علنى مواضع خود را عليه ارزش هاى اسلامى اعلام مىكنند. لذا مسلمانان آنها را مىشناسند و مرزى ميان خود و آنها دارند. زيرا در جامعه كفر همه كافر هستند و علناً ارزش هاى اسلامى را قبول ندارند و منكر مىشوند. لذا لزومى ندارد كسى تظاهر به ايمان كند.

بنابراين، منافقان در جامعه اسلامى رسوخ مىكنند و به ارزش هاى اسلامى اعتراف دارند و تظاهر به ايمان مىكنند; اما دين مردم را نشانه مىروند و به هر مكر وحيله اى دست مىزنند تا مردم را از دين جدا كنند. لذا خداوند در قرآن كريم مىفرمايد: «اَلْمُنافِقُونَ وَالْمُنافِقاتُ،» يعنى مؤمنان بايد مواظب دين خود باشند، منافقانى درون جامعه اسلامى هستند، كه امر به منكر و نهى از معروف مىكنند.

ولايت مؤمنان بر يكديگر

خداوند درباره مؤمنان فرمود: «المؤمنون و المؤمنات بعضهم اولياء بعض،» ولى در باره منافقان مىفرمايد: «المنافقون و المنافقات بعضهم من بعض،» چرا خداوند فرمود برخى از مؤمنان بر برخى ديگر تولّى دارند ولى منافقان همه يكپارچه هستند؟

اين مسأله را از دو جهت مىتوان بررسى كرد. اگر «بعضهم اولياء بعض» را به معناى ولايت بگيريم، يعنى مؤمنان نسبت به همديگر ولايت دارند. براى اين كه مؤمنان بتوانند بر يكديگر امر و نهى كنند، بايد يك مجوز قانونى و تسلط قانونى، داشته باشند. لذا خداوند مىفرمايد مؤمنان بر يكديگر ولايت دارند. پس خداوند يك ولايت، و قدرت قانونى براى آنها جعل كرده است تا بتوانند در كار يكديگر دخالت و نظارت كنند، و اين امر و نهى را به خوبى انجام دهند.

اما در مورد منافقان كه مىخواهند به وسيله «امر به منكر» و «نهى از معروف» دين را از مردم بگيرند، و به اصل دين حمله كنند، آنها ديگر احتياج به ولايتى ندارند. زيرا ولايت يك حق قانونى است، و قانون در هيچ جامعه اى امر به منكر را تجويز نمىكند.

اما اگر «بعضهم اولياء بعض» به معنى دوستى و محبت باشد، يعنى برخى از مؤمنان دوست برخى ديگر هستند و نسبت به هم محبت دارند; لذا وقتى مىبينند ضرر و زيانى متوجه برادر مؤمنى مىشود، نگران مىشوند و سعى مىكنند او را متوجه اين ضرر كنند. مؤمنان به دليل اين كه نسبت به همديگر محبت دارند، لذا به يكديگر امر و نهى مىكنند. مؤمنان نمىخواهد رفيق و برادر و خواهر ايمانى آنها، در آتش جهنم بسوزد.

اما منافقان مانند مؤمنان دلداده يكديگر نيستند. هر كدام از آنها به فكر منفعت خود مىباشد، «تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَ قُلُوبُهُمْ شَتَّىَ»[1] خداوند در قرآن كريم مىفرمايد شما منافقان را در يك جبهه مشترك مىبينيد كه جمع شدند، و با هم كار مىكنند. در ظاهر بين آنها اجتماع و هماهنگى و اشتراك و مشاركت است، اما دل هاى آنها از هم پراكنده است. اين ها در دل خود مِهر و محبتى نسبت به هم ندارند. اگر منافع شخصى آنها تأمين نشود حتى يكديگر را ترور مىكنند. چون هر كسى به فكر منافع خود مىباشد. اگر اجتماعى را هم تشكيل مىدهند، و يا در برخى از كارها با هم مشاركتى داردند، به خاطر اين است كه دامى براى تأمين منافع خود گسترانده باشند. اگر در اين اجتماع و مشاركت تزاحمى پيدا كنند و منافع شخصى آنها به خطر بيافتد، همه چيز تمام مىشود و كنار مىرود. بنابر اين منافقان نسبت به يكديگر، محبتى ندارند.

پس بر اساس مطالب فوق مىتوان چنين نتيجه گرفت كه منافقان نسبت به هم محبتى ندارند. و همچنين قدرت قانونى هم براى امر و نهى، ندارند. اما مؤمنان هم نسبت به هم محبت دارند; لذا نسبت به يكديگر دلسوزند و يكديگر را امر و نهى مىكنند; زيرا نمىخواهند برادر و خواهر ايمانى آنها در جهنم بسوزد. و همچنين خدا چنين قدرت قانونى براى امر به معروف و نهى از منكر به آنها داده است. پس آنان نسبت به هم ولايت دارند. نكته ديگر اين كه در مورد مؤمنان مىفرمايد: «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ اُولِياءُ بَعْض» و بعد مىفرمايد: «يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ» اين است كه مؤمنان يكديگر را دوست دارند و نسبت به هم ولايت دارند. ولى در مورد منافقان تعبير اولياء نمىآورد، بلكه تعبير «بَعْضُهُم مِنْ بَعْض» آورده مىشود; زيرا مىخواهد بگويد منافقان در «امر به منكر» خود، با هم وابستگى دارند و همكارى مىكنند و اشتراك و اجتماعشان در باطل است.

چگونه در جامعه اسلامى امر به منكر و نهى از معروف امكان دارد؟

سؤال معماگونه اى كه اين جا مطرح مىشود اين است كه چگونه در يك جامعه، افرادى هستند كه به كار بد و منكر امر مىكنند؟ زيرا در هر جامعه اى، منكر به معناى زشت و بد است. چگونه مردمى در يك جامعه پيدا مىشوند و به زشتىها امر مىكنند؟ در جامعه اسلامى كه همه به ارزش هاى اسلامى اعتراف دارند و تظاهر به ايمان مىكنند چگونه افرادى مىآيند و به منكر امر مىكنند؟ چگونه در جامعه اسلامى كسانى جرأت پيدا مىكنند، به افراد جامعه دستور بدهند، كه كار بد بكنيد. و حتماً اين افراد هدفى را تعقيب مىكنند و مطمئن هستند كه وقتى اين حرف را مىزنند، كسى هم از آنها تبعيت مىكند. زيرا اگر قرار باشد آنها بگويند كار زشت بكنيد، برويد دزدى كنيد، فسق و فجور بكنيد كسى هم به آنها گوش ندهد، آنها چه داعى دارند «امر به منكر» كنند؟ لابد اين امر و نهىاى كه مىكنند، اثرى در جامعه دارد كه آنها اين همه تلاش مىكنند و مىخواهند منكر در جامعه تحقق پيدا كند. پس سؤال معما گونه اين است كه چه طور در جامعه اسلامى كسانى پيدا مىشوند كه به كار زشت امر مىكنند، و اين امر آنها مؤثر هم واقع مىشود؟ چرا اين كار را مىكنند؟ و چرا مردم مىپذيرند؟

در اين جا بايد بررسى كنيم كه منظور از معروف و منكر چه مىتواند باشد. اگر منظور از منكر ـ به اصطلاح طلبگى ـ منكر به حمل اوّلى باشد، يعنى كسى بيايد در جامعه به مردم بگويد، بياييد كار بد بكنيد، كار خوب نكنيد، احتمال اين كه چنين كارى از يك عاقل سر بزند و اين گونه امر به منكر بكند و تأثيرى هم در مردم داشته باشد، نزديك به صفر است. زيرا مردم همه ارزش ها را باور دارند و اجازه نمىدهند كسى بيايد و آشكارا بگويد كه كار بد ـ به مفهوم حمل اولى ذاتى ـ ، بكنيد. مسلماً مراد قرآن از اين كه مىگويد منافقان امر به منكر مىكنند، منكر به مفهوم حمل اولى ذاتى، نيست. بلكه مراد اين است كه منافقان به مصاديق معروف و منكر امر و نهى مىكنند. يعنى اين كه به چيزى امر مىكنند كه مصداق منكر است، نه مفهوم منكر. آنها مردم را به كارهايى دعوت مىكنند كه در واقع منكر است، منتها اين مصاديق منكر را به عنوان معروف و كارهاى خوب معرّفى مىكنند.

منافقان با سوء استفاده از مفاهيم و با استفاده از روش هاى مغالطى و روش هاى تبليغى غلط و شيطانى مردم را به منكر امر مىكنند. آنها نخست زمينه اى را فراهم مىكنند كه يك سرى از كارها «خوب» وانمود شود; و مردم چنين تلقى كنند كه اين كارها خوب است. بعد به مردم مىگويند كه اين كارهاى خوب را ـ كه در واقع همان مصاديق كارهاى زشت و بد است ـ انجام بدهيد. و از طرف ديگر روى يك سرى از كارهاى خوب آنچنان تبليغ مىكنند كه وانمود مىشود اين كار بد است. بعد به مردم مىگويند كه اين كارهاى بد را ـ كه در واقع همان مصاديق كارهاى خوب است ـ انجام ندهيد. اين گونه نيست كه به طور مستقيم بيايند و به مردم بگويند كار بد بكنيد. اين مسلّم است كه هيچ عاقلى، چنين حرفى نمىزند، و هيچ عاقلى به چنين حرفى گوش نمىدهد. پس آنها مصاديقى از افعال منكر را به نام خوب به مردم معرفى مىكنند، و آن گاه مىگويند انجام دهيد.

سؤالى كه اين جا مطرح مىشود اين است كه چگونه مىشود معروف را به عنوان منكر و منكر را به عنوان معروف به مردم معرفى كرد؟ بحمدالله در جامعه اى كه ما اكنون در آن زندگى مىكنيم، مصاديق فراوانى يافت مىشود; ما نبايد تعجب كنيم، زيرا ريشه هاى نفاق و شاخه هايى از آن هنوز در كشور ما وجود دارد، كه اين كار را مىكنند.

براى اين كه بحث روشن شود چند مثال كوچك مىآوريم. سابقاً در جامعه ما براى خانم ها يك مفهوم ارزشى وجود داشت به نام «حيا». همه خوب مىدانيم يكى از صفات خوب براى زن ها حيا است. البته حيا براى مردها هم خوب است، ولى براى خانم ها يكى از صفات برجسته است. و قرآن هم يكى از واژه هايى كه به كار مىبرد و از آن تعريف مىكند همين واژه حياء و استحياء است. و حتى در داستان دختران شعيب كه از طرف پدر خود آمده بودند پيش حضرت موسى كه او را به منزل دعوت كنند، مىگويد «فَجَاءَتْهُ اِحْداهُمَا تَمْشِى عَلى اسْتِحْيَاء قالَت إِنَّ اَبِى يَدْعُوكَ»;[2] يكى از دختران با يك حالت حياء و شرم آمد پيش موسى، خيلى آرام و در حالى كه سر بزير انداخته بود، گفت پدرم تو را دعوت مىكند كه مزد زحمتى كه كشيدى به تو بدهد، «تَمْشِى عَلى اسْتِحْيَاء» خداوند اين حيا را با يك زبان مدح آميزى بيان مىكند و مىگويد كه با حالت شرم و حيا آمد پيش حضرت موسى(عليه السلام). خوب اين حيا در فرهنگ ما جاى خود را دارد. منافقان مىآيند، مىگويند اين شرم و حيا از همان خجالت است. اين كه زن حيا دارد يعنى خجالتى است. و انسان خجالتى در دنيا هيچ كار نمىتواند انجام بدهد. لذا انسان خجالتى يك انسان بىعُرضه است. و علم روان شناسى مىگويد خجالت كشيدن بد است. اگر دخترى از يك پسرى خجالت بكشد، اين بد است. زيرا نمىتواند خواسته خود را براى او بيان كند و حق خود را از او بگيرد. پس دختر نبايد از پسر خجالت بكشد. اين كه مردم مىگويند انسان بايد شرم داشته باشد، دختر در مقابل مرد نامحرم، نبايد خيلى پررويى كند، بىخود مىگويند; و اين اشتباه است. دختر بايد پر رو باشد، بتواند در مقابل ديگران حرف خود را بزند، كار خود را انجام بدهد، بايد از خود دفاع كند. و حتى نمونه تاريخى از اهل بيت عصمت هم مانند حركت حضرت زينب(عليه السلام)مىآورند. بله اين كه دختر بايد از خود دفاع كند، بتواند وظيفه شرعى خود را انجام دهد، بتواند سخنرانى كند آن طور كه حضرت زينب(عليه السلام)سخنرانى كرد، اين ها همه نقطه هاى مثبتى است. اما دخترى كه هنوز ازدواج نكرده، بايد مقابل يك مرد بيگانه احساس شرم داشته باشد. اين هم يك ارزش است. منافقان اين دو تا را با هم قاطى مىكنند، مىگويند حياداشتن يعنى خجالتىبودن، خجالتىبودن هم يعنى بىعُرضه بودن. پس براى اين كه انسان خجالتى نباشد بايد شرم و حيا را كنار گذارد. براى اين كه پررويى بين بچه ها ملكه بشود بايد دختر و پسر با هم معاشرت داشته باشند. ديگر حدى هم براى اين معاشرت ها نبايد در نظر گرفت. در برنامه هاى چهارشنبه سورى بروند با هم برقصند، تا خجالتى بار نيايند. پس منافقان اول معاشرت پسر و دختر را به صورت يك امر فرهنگى جلوه مىدهند و روى آن كار مىكنند، و مىگويند كه مفهوم حيا از قبيل خجالت و بىعرضگى است، و اين را بايد برداشت. راه رسيدن به اين هم معاشرت پسر و دختر است. بعد مىگويند پس دختر و پسر را آزاد بگذاريد تا با هم بروند معاشرت كنند. اين جا «يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ» مصداق مىيابد. حتى اگر منافقان بتوانند، در دستگاه حكومتى نفوذ مىكنند و از سوى بعضى دستگاه ها بر منكر سفارش مىكنند; مثلاً مىگويند براى زنده نگه داشتن فرهنگ بايد جشن چهارشنبه سورى را راه بيندازيم. و لو اين جشن سنت كفر است; ولو هزار جور ضرر براى جامعه داشته باشد. حتى ممكن است براى اشاعه آن از بودجه بيت المال پول هم بدهند. منافقان هرگز نمىآيند بگويند كار بد كنيد، ابتدا زمينه اى را فراهم مىكنند و به مردم چنين وانمود مىكنند كه اين خوب است، آن وقت «يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ» يا زمينه فرهنگى را فراهم مىكنند كه فلان كار معروف بد است، آن وقت «يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ» و اين كار احتياج به نفاق دارد، نه كفر. كافر آنچه مىخواهد مستقيم مىگويد. اين كه خداوند فرمود «المنافقون و المنافقات»، و نفرمود «الكافرون و الكافرات» به اين جهت كه اين كار از نفاق بر مىآيد، بايد وانمود كند كه ما هم اسلام را دوست داريم به احكام اسلام معتقديم، بايد كار خوب انجام داد، اما حيا كار خوبى نيست; زيرا باعث خجالتى شدن مىشود و اين بد است و بدها را بايد كنار بگذاريم. بنابر اين حيا از اسلام نيست. يا ـ دست كم ـ قرائت ما از اسلام اين نيست. در قرائت قديمىها از دين مىگفتند كه اسلام حيا و شرم را دوست دارد، قرائت جديدىها از اسلام اين است كه حيا بسيار چيز بدى است.

پس تا زمينه فرهنگى در جامعه پيدا نشود، امر به منكر معنا پيدا نمىكند. و از طرفى مفاهيم و ارزش هايى را مطرح و ترويج مىكنند كه در جامعه، ديگر جايى براى امر به معروف باقى نماند. يعنى آنچنان در مقالات، در روزنامه ها، و در سخنرانىها و رسانه هاى مختلف به مردم القا مىكنند كه دخالت كردن در امور اعتقادى و ارزشى و اخلاقى ديگران فضولى است و فضولى هم كار بدى است كه ديگر اگر به يك كسى گفتند چرا نماز نخواندى؟ مىگويد به تو چه! شما چه حق داريد در كار ديگران فضولى كنيد؟ يا اين كه مىروند در پارك و مشروب مىخورند، مست مىشوند و با شيشه مشروب به جان هم مىافتند، تو چه حق دارى مىگويى نكن؟! اين فضولى است. چرا ما در كار ديگران فضولى كنيم؟ پس اول زمينه فرهنگى آن را فراهم مىكنند، كه اين ها فضولى است، و فضولى بد است. آن وقت «يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ» و كار به آن جا مىرسد كه ارزش ها جاى خود را با ضدارزش ها عوض مىكنند. واى بر كسانى كه چنين شرايطى را در جامعه ما فراهم كردند و هنوز درصدد اين هستند كه آن را گسترش بدهند و ارزش هاى اسلامى را به كلى از جامعه محو كنند.

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. حشر، 14.

[2]. قصص، 25.

وظايف حكومت و مردم در شرايط حاضر

مقدمه

وظيفه حكومت و جامعه در زمينه آموزش احكام و مسائل

وظيفه حكومت و جامعه در برابر توطئه هاى دشمنان

علل فراموش شدن وظيفه امر به معروف و نهى از منكر

ايجاد تشكل هاى اسلامى براى انجام فعاليت هاى اجتماعى

بسم اللّه الرحمن الرحيم

الحمدللّه ربّ العالمين، والصّلوة والسّلام على سيّد الانبياء والمرسلين، أبى القاسم محمّد وعلى آله الطيبين الطاهرين المعصومين. اللّهم كن لوليك الحجة بن الحسن صلواتك عليه وعلى آبائه فى هذه الساعة وفى كل ساعة ولياً وحافظاً وقائداً وناصراً ودليلاً وعيناً حتى تسكنه أرضك طوعاً وتمتعه فيهاً طويلاً. السلام عليك يا ابا عبد اللّه وعلى الارواح التى حلّت بفنائك.

به بركت نام سيدالشهداء(عليه السلام) چند شب در اين عزاخانه حسينى توفيق پاسخ به بعضى از سؤال ها درباره داستان عاشورا، و نيز مطالبى در حد توان و فهم گوينده و اقتضاى مجلس به عرضتان رسيد. مناسب است در اين جلسه، مباحث گذشته را جمع بندى و نتيجه گيرى كنيم.

سلسله بحث ها به اين جا منتهى شد كه يكى از اهداف سيدالشهداء(ع) از اين قيام همانگونه كه خود حضرت(ع) تصريح فرمودند، امر به معروف و نهى از منكر بود. سعى ما اين بود كه معانى امر به معروف و نهى از منكر را توضيح دهيم و بررسى كنيم كه به كدام معنا، قيام سيدالشهداء(ع) نوعى امر به معروف و نهى از منكر بوده است؟ و در چه شرايطى ممكن است امر به معروف و نهى از منكر به اين صورت واجب شود؟ حاصل جواب هم اين بود كه اگر توطئه هاى پيچيده اى در جامعه براى محو حقيقت اسلام، گمراه كردن مردم و از بين بردن حكومت اسلامى و حكومت حق وجود داشته باشد و راه هاى عادى و متعارف، اعم از اقدامات فردى و كارهاى اجتماعى، براى حل مشكلات سودى نبخشد، و فقط اين راه باقى بماند كه با قيامى شهادت طلبانه، مظلوميت و حقانيت ثابت بشود، اين روش متعين خواهد بود. و اگر شرايطى پيش بيايد كه نشان دادن راه حق و تلاش براى برقرارى نظام اسلامى متوقف بر چنين كارى باشد، باز هم چنين حركتى لازم خواهد بود.

البته قيام سيدالشهداء(عليه السلام)چنان بركتى داشت كه بعيد است در طول تاريخ اسلام مجدداً چنين شرايطى پيش بيايد و به اندازه اى فضاى جامعه اسلامى تيره و تار بشود كه شناختن حق ميسر نباشد. بحمد اللّه بعد از قيام سيدالشهداء(عليه السلام)شرايطى فراهم شد كه ساير ائمه اطهار(عليهم السلام)بتوانند حقايق اسلام را در اقطار كشورهاى اسلامى تبيين كنند; شاگردانى براى تبليغ، ترويج و تعليم معارف اسلامى بپرورانند، يارانى را براى انجام حركت هاى ارشادى و احياگرانه در بلاد مختلف بپرورانند و ديگر به چنين حركتى چون قيام سيدالشهداء(ع) در زمان بقيه ائمه(عليهم السلام)نيازى نبود، انشاء اللّه بعد از اين هم نيازى نخواهد بود. ولى به هر حال مسائل كلى، تابع وجود يا كثرت مصاديق نيست، بلكه حكم آن با وجود يك مصداق مشخص مىشود. البته گرچه بعيد است چنين قيامى با اين وسعت و با اين خصوصيات ضرورت داشته باشد، اما ممكن است گاهى قيام هاى محدودترى ضرورت پيدا كند. در فرمايشاتِ امروز مقام معظم رهبرى هم اشاره به امكان چنين چيزى بود،[1] حتماً كسانى كه شنيدند، اين مسأله را متوجه شدند.

به هرحال، اين مسأله اى است كه بايد به آن توجه داشت; زيرا آمادگى جامعه اسلامى براى برخورد با دشمنان، امكان نفوذ و موفقيت آن ها را كم مىكند. اما اگر روزگارى به خواب خرگوشى فرو رفته و به صورت هاى مختلف تحت تأثير تبليغات دشمنان قرار بگيريم و غيرت دينى را از دست بدهيم، آن وقت دشمنان طمع مىكنند و شايد باز شرايطى پيش بيايد كه احتياج به چنين حركت هاى شهادت طلبانه اى پيدا كنيم. به همين مناسبت بحث نسبتاً طولانىاى درباره امر به معروف و نهى از منكر عرض كردم و گفتم امر به معروف به معناى عام آن شامل چند عنوان ديگر نيز مىشود كه يكى از عناوين كلى آن مىتواند عنوان «تعليم» باشد، يكى ديگر از عناوين كلى آن ممكن است «موعظه» باشد، و بالاخره مىرسد به جايى كه يكى از عناوين آن مىتواند «جهاد» باشد.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. بيانات مقام معظم رهبرى آيت الله خامنه اى در اجتماع جوانان (مصلاى تهران)، 1/2/1379.

وظيفه حكومت و جامعه در زمينه آموزش احكام و مسائل

در مورد تعليم عرض كردم، كه مىتواند سه شاخه داشته باشد: تعليم جاهل، تنبيه يا تذكر غافل و ارشاد ضال. صورت اول اين است كه كسى در جامعه اسلامى از معارف بهره اى ندارد، و هنوز براى او شرايطى فراهم نشده است كه معلومات لازم در مورد دين را كسب كند كه بايد او را تعليم داد. اين يكى از مراحلى است كه مىتواند از مصاديق امر به معروف باشد. البته باز تأكيد مىكنم، به معناى عام آن. معناى دوم اين است كه كسى به مسأله علم دارد، اما در شرايطى واقع شده كه اصلاً از اين كه چنين حكمى و چنين مسأله اى وجود دارد و چنين تكليفى هم براى او هست دچار غفلت شده است. به هر حال، موضع گيرىها و جهت گيرى هاى انسان تابع ذهنيات او است، اكثر ذهنيات ما هم تابع شرايط محيط است، از ديدنىها و شنيدنىها بيدار مىشويم، توجه انسان به مسائل غالباً تابع شرايط محيط است; اگر محيط آلوده، تاريك، و فاسد باشد، ممكن است بسيارى از مردم از تكاليف خود غافل بشوند و اگر از ايشان سؤال شود كه در اسلام فلان تكليف وجود دارد، مىگويند بله، اما از اين كه خودشان چنين تكليفى دارند و بايد انجام بدهند غافلند، در اين مورد امر به معروف و نهى از منكر «تذكر دادن به غافل» مىشود، يا تنبيه به معناى لغوى آن، يعنى بيدار كردن. سوم «ارشاد ضال»، يعنى كسى كه معرفت صحيح ندارد ولى خيال مىكند كه شناخت لازم را دارد، جاهل مركب است، گمان مىكند وظيفه خود را مىداند، ولى اشتباه مىكند; ارشاد و راهنمايى چنين كسى به اين كه تو اشتباه مىكنى، و اگر چنين تصور مىكنى كه وظيفه تو اين است يا به اين شكل بايد انجام بگيرد، خطا مىكنى و به اين صورت نيست، راه صحيح چنان است، مقصد صحيح چنين است; اين ارشاد ضال است، ارشاد كسى كه گمراه است. اين سه وظيفه كه همه از قبيل تعليم است. تعليم هم گاهى به صورت فردى است، هر كس در خانواده خود چنين مسؤوليتى را دارد كه نسبت به فرزندان و اهل بيتش، اگر جاهلى باشد، اگر ضالى باشد يا اگر غافلى باشد، او را تعليم داده، ارشاد كند، «قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْليكم ناراً وَقُودُها النّاسُ وَ الْحِجارَة.»[1] انسان همان گونه كه مكلف است خود به وظايف شخصىاش عمل كند، مكلف است كه به خانواده، نزديكان و كسانى كه تحت تأثير فكر او هستند آموزش بدهد. اين وظيفه است ـ در سطح بالاتر ـ براى عالمان و كسانى كه در اين گونه مسائل تخصص دارند، تكليفى است سنگين تر، وسيع تر و عميق تر كه در جامعه بايد اين وظايف را انجام دهند; و زمانى كه جامعه به وسيله نهادهاى مختلف اداره مىشود، بايد نهاد خاصى براى اين كار در نظر گرفته شود. مىدانيد كه در جوامع سابق كه به صورت ساده اداره مىشد اين وزارتخانه ها و تقسيمات به صورت امروزى نبود، مثلاً در صدر اسلام، اگر براى جايى والى مىفرستادند، حداكثر سه نفر را مىفرستادند، معمولاً آنچه بنده از تاريخ به خاطر دارم، يكى شخص والى و حاكم، ديگرى معلم و قارى، كسى كه قرآن را بلد بود و به ديگران تعليم مىداد، عالم بود و در معارف و احكام به او مراجعه مىكردند، يكى هم خزانه دار بود كه اموال را جمع آورى مىكرد و حساب آن را داشت. اين سه نهاد بود، كم كم پس از آن كه روابط جامعه پيچيده و گسترده شد، تعداد اين نهادها نيز اضافه شد تا جايى كه امروزه مىبينيد كه كابينه ها و دولت ها از بيست تا سى وزارتخانه تشكيل مىشود. در شرايط فعلى كه ما زندگى مىكنيم حداقل سه وزارتخانه، آموزش هاى سه گانه را به عهده دارند، وزارت آموزش و پرورش كه در كنار سواد آموزى و علوم متعارف مادى و دنيوى موظف است آگاهىهاى دينى را به كودكان ارائه كند، البته اگر نظام اسلامى باشد، و بايد انصاف داد كه در بين نهادهاى ما وزارت آموزش و پرورش، حتى در زمان رژيم گذشته از بهترين نهادهايى بوده كه به اين جامعه خدمت كرده است; امروز هم شايد در حدى كه بنده اطلاع دارم، يكى از بهترين وزارتخانه هاى ما همين آموزش و پرورش باشد. اين امر دلايلى هم دارد، از جمله اين كه عمده كارمندان آن كه آموزگاران و دبيران هستند، از طبقه متوسط و معمولى هستند، از همين فرزندان شما هستند كه با محافل دينى سر و كار دارند و انديشه دينىشان محكم است. به همين دليل هنگامى كه به مدرسه مىروند احساس مسؤوليت مىكنند.

به جز آموزش و پرورش، وزارت آموزش عالى هم بخشى از مسؤوليت آموزش جامعه را در دانشگاه ها عهده دار است; همچنين وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، كه عنوان ارشاد اسلامى گوياى اين وظيفه است. متأسفانه عملكرد اين دو وزارتخانه در حد مطلوب نيست و على رغم اين كه مقام معظم رهبرى درباره وزارت آموزش عالى چند سال است كه صريحاً گفته اند شما بايد دانشگاه ها را اسلامى كنيد، كار جدىاى انجام نشده است، و شايد به اين دليل باشد كه بعضى مسؤولان آن، اراده جدى براى اين كار نداشته باشند; كه البته اين امر هم دلايلى دارد. از جمله اين كه كه بسيارى از استادان دانشگاه ها و حتى اداره كنندگان اين نهاد تحت تأثير فضاى خارج هستند، چند سالى را در اروپا گذرانده اند و يا زير دست اروپا رفته ها بوده اند، خُلق و خوى، فرهنگ و معلومات آن ها بيش تر به فرهنگ كفر نزديك است تا به عالم اسلام; طبعاً كسانى هم كه زير دست اين گونه افراد بزرگ شوند، ديگر بهتر از خود آن ها نخواهند بود. به هر حال كار اين دو وزارتخانه ناقص است. وزارتخانه ارشاد هم كه به قول معروف طشتش از بام افتاده است و همه مىدانيد كه وضعيت آن چگونه است و آنچه بسيار جاى تأسف دارد اين است كه بعضى از مسؤولان اين نهاد تصريح كرده اند كه اصلاً با دين سر و كارى ندارند و اسم ارشاد اسلامى را هم فقط يدك مىكشند، يعنى تعارف است وگرنه كار اين وزارتخانه همان كار وزارت فرهنگ و هنر زمان شاه است! مىگويند: ما كارى با دين مردم نداريم! ما فرهنگ ملى و فرهنگ باستانى و رقص و آواز و اين قبيل مسائل را بايد ترويج كنيم! زبان فارسى و فرهنگ ملى ايرانى را در كشورهاى ديگر بايد رواج دهيم! كارى به اسلام نداريم! تصريح كرده اند; اگر هم تكذيب مىكنند، من مورد خاص اين گفته ها، تاريخ، شنوندگان و مخاطبين آن را مىدانم، و به ايشان عرض خواهم كرد.

به هر حال، اين سه نهاد در جامعه ما بايد به مسائل آموزش و پرورش جوانان اهتمام داشته باشند كه يكى از آنها نسبتاً عملكرد خوبى دارد، ولى دو وزارتخانه ديگر هيچ مطلوب نيست و يكى از آنها هم بسيار بد است. خوب، حالا كه اين سه نهاد به وظيفه اجتماعى خود عمل نمىكنند، مردم چه بايد بكنند؟ صرف نظر از اين كه ما به اصطلاح امروزىها، به عنوان يك شهروند وظيفه اى در مقابل دولت و حقى بر حكومت داريم، اما خود ما چه بايد بكنيم؟ اگر آنها عمل نكردند، ديگر مردم وظيفه اى ندارند؟ اگر فرصت بود بيش تر توضيح مىدادم كه اصولاً اين وظايف بر عهده خود مردم است و در شرايط پيچيده اجتماعى امروز است كه به دولت منتقل شده است. اين بحثى است كه اصلاً وظايف دولت چه هست، آيا يك سلسله وظايفى است كه اصالتاً از آنِ دولت است و مردم در آن نقشى ندارند يا برعكس، يك سلسله وظايفى است كه خود مردم بايد انجام بدهند، لكن چون از عهده مردم بر نمىآيد يا داوطلب براى انجام آن به اندازه كافى نيست، دولت از طرف مردم نيابت مىكند. اتفاقاً آموزش و پرورش از امورى است كه كار خود مردم است و آنان خود بايد سعى داشته باشند كه معارف اسلامى در جامعه رواج داشته باشد; اما امروزه به لحاظ شرايط اجتماعى قسمت هايى از اين وظيفه به عهده دولت واگذار شده و وظيفه او است، البته بايد انجام بدهد و مردم هم بايد مطالبه كنند. اما اگر دولت به هر دليلى اين وظيفه را انجام نداد، از دوش مردم ساقط نمىشود. پس يكى از وظايفى كه ما داريم، به ويژه در شرايطى كه دو نهاد آموزش عالى و وزارت ارشاد به وظيفه خودشان عمل نمىكنند، اين است كه به تعليم جوانان و نوجوانانمان بپردازيم. منظور از اين تعليمِ واجب تعليم امور دينى است. ساير چيزها هم گاهى ضرورت پيدا مىكند، اما آن چه الآن مورد توجه ماست و از مصاديق امر به معروف و نهى از منكر مىدانيم، آموزه هاى دينى است; يعنى آنچنان به معارف مسلح دينى شوند كه تحت تأثير جوّ قرار نگيرند، دينشان ضعيف و ايمانشان سست نشود، در اصول و پايه هاى دين شك پيدا نكنند; چنين آموزش هايى را بايد به ايشان داد.

بخش عظيمى از اين مسؤوليت بر عهده ما و بر دوش روحانيت است. بايد سعى كنند در اين زمينه ها كتاب هايى را در سطوح مختلف بنويسند، اساتيدى تربيت كنند، كلاس هاى مختلف، آموزش هاى حضورى و غير حضورى، رسمى و غير رسمى، محدود و طولانى، كوتاه مدت و دراز مدت فراهم كنند، تا جوانان بتوانند از اين امكانات استفاده كنند. خوشبختانه در اين زمينه كارهايى انجام گرفته است، مخصوصاً براى دانشجويان دانشگاه ها، قدم هايى برداشته شده است و به كمك بسيج دانشجويى هر سال حدود دو هزار نفر آموزش هايى مىبينند، كتاب هايى براى آنها نوشته شده است كه مقام معظم رهبرى دستور دادند اين كتاب ها در دانشكده هاى نيروهاى مسلح تدريس شود. ساير دانشجويان، دانش آموزان، آموزگاران و دبيران هم مىتوانند اين كتاب ها را تهيه كنند، سعى كنند استادى پيدا كنند، يا نوارهاى درسى كه هست بگيرند و از آنها استفاده كنند تا خودشان را مجهز كنند و كم تر تحت تأثير شبهات شيطانى قرار بگيرند; شش جلد كتاب است كه در زمينه اين مسائل تهيه شده و اگر اطلاعات بيش ترى خواسته باشيد مىتوانيد از مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(قدس سره)در قم يا از دفتر طرح ولايت وابسته به بسيج دانشجويى سراغ بگيريد.

اين مقوله آموزش هايى بود كه تحت عنوان امر به معروف و نهى از منكر بر ما واجب مىشود. بخش دوم امر به معروف و نهى از منكر به معنى عام مواعظ بود. اين هم باز نسبت به افراد نزديك و تحت تكفل و كسانى كه شخص در ايشان نفوذ فكرى دارد، وظيفه همه است. همه وظيفه دارند در حدى كه خودشان معلوماتى دارند فرزندان خود را نصيحت كنند، راه خير و شر را نشان بدهند، تشويقشان كنند كه كارهاى واجبشان را اعم از واجبات فردى و اجتماعى انجام دهند. اين مسؤوليت را در سطح وسيع ترى نهادهاى ديگر و از جمله وعاظ رسمى به عهده دارند. واعظ ها بايد اين مسؤوليت را به نحو جدى در اين شرايط درك كنند، وعظ ها و موعظه هايشان را به گونه اى تنظيم كنند كه نيازهاى جامعه را برآورده كند، لغزشگاه هايى را كه جوان ها به آنها مبتلا مىشوند، بيش تر به ايشان توجه بدهند، نه چيزهاى كليشه اى كه صد يا دويست سال قبل بوده است، امروز هم ما باز همان ها را تكرار كنيم و به نيازهاى امروز جامعه توجه نكنيم. بخش موعظه هم شرايط خودش را دارد و چون اين براى همه معروف تر است و مىدانند كه امر به معروف و نهى از منكر در مورد اعمال ساده فردى چه شرايطى دارد، ديگر نمىخواهم در مورد آن صحبت كنم و مىپردازم به بخش مهم ترى كه ما بايد آن را از داستان عاشورا و سيدالشهداء(عليه السلام)بيش تر ياد بگيريم.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. تحريم، 6.

وظيفه حكومت و جامعه در برابر توطئه هاى دشمنان

چنان كه بيان شد، يك قسم مهم از امر به معروف و نهى از منكر كه متأسفانه مورد غفلت بسيارى از ما واقع شده، بخصوص قبل از نهضت حضرت امام(قدس سره)، مبارزه با توطئه هاى ضد اسلامى است كه مىتواند در زمينه هاى مختلف اقتصادى، فرهنگى، تعليم و تربيت، سياسى و حتى در زمينه نظامى باشد. در اين مورد است كه با يك كار ساده و آموزش چند روزه نمىتوانيم خودمان را براى چنين امر به معروف هايى آماده كنيم، آموزش هاى پيچيده و طرح هاى بسيار سنجيده و متناسب با نقشه هاى شيطانى كه آنها با متخصصان خود در طول سال ها با هزينه هاى هنگفت تهيه مىكنند، مىخواهد. شاخه كوچكى از آن همين است كه امروز در بيانات مقام معظم رهبرى بود، كه فرمودند دشمنان بعضى از مطبوعات ما را براى خودشان پايگاه قرار داده اند،[1] براى اين كه از اين پايگاه عليه اسلام و نظام اسلامى استفاده كنند. مطبوعات داخل كشور به دست مردم ايران، به دست بعضى از افراد خودفروخته، و چه بسا بعضى از آنها با بودجه بيت المال اداره مىشود، اما پايگاه آمريكا يا بعضى دشمنان ديگر و صهيونيست ها است كه اغراض آنها را پى مىگيرند و به آنان كمك مىكنند. كارى كه ـ به فرمايش مقام معظم رهبرى ـ بى.بى.سى يا راديو آمريكا بايد بكند، اين ها انجام مىدهند. اين تازه يك قسمت از كارهايى است كه دشمن عليه نظام ما انجام مىدهد. حال شما ببينيد در مقابل اين توطئه ـ فقط يك توطئه مطبوعاتى ـ چه كار مىتوان كرد؟ آيا اين كارى است كه يك نفر، دو نفر يا ده نفر بتوانند با آن مقابله كنند؟ بايد مقدار زيادى فكر كرد كه ما در مقابل اين حركتِ مرموزِ شيطانى و فعاليت گسترده و حساب شده چه حركاتى را بايد انجام دهيم. اين موارد است كه بايد ما را بيش تر حساس كند و به فكر وا دارد كه مسؤوليت امر به معروف و نهى از منكر را در اين قبيل مسائل جدىتر بگيريم. در اين جا صحبت از يك گناه فردى نيست كه كسى مرتكب مىشود و شما به او تذكر مىدهيد. اين چيزى است كه ممكن است كيان اسلام را به خطر بيندازد و روزى چشم باز كنيم و ببينيم همه چيز به دست دشمن افتاده است; ان شاء اللّه كه چنين چيزى نخواهد شد و نام سيدالشهداء(عليه السلام) و بركات وجود سيدالشهداء(عليه السلام)نخواهد گذاشت. ولى آنها آن قدر نقشه هاى پيچيده اى كشيده اند، طراحى كرده اند و مقدمات آن را فراهم آورده اند كه به نقشه هايشان كاملاً اميدوارند. ما هم نبايد دشمن را كوچك بشماريم. البته بايد دلمان به لطف خدا و توجهات وجود مقدس ولى عصر ـ عجل اللّه تعالى فرجه الشريف ـ گرم باشد; اما معناى اين دلگرمى اين نيست كه آرام بنشينيم و كارى نكنيم، بايد با توكل بر خدا و اعتماد به هميارى او تلاش كنيم و بدانيم كه: «اِنْ تَنْصُرُوا اللّهَ يَنْصُرْكُم،»[2] نصرت الهى هست، اما مشروط به اين است كه ما آنچه توان داريم در طبق اخلاص بگذاريم، آن گاه هر چه كم داريم خدا كمك خواهد كرد.

به هر حال در اين زمينه است كه بايد خيلى جدىتر برخورد كرد، بيش تر درباره آن صحبت كرد، بحث هايى هم كه در اين ده شب عرض كردم، در واقع مقدمه اى بود براى اين كه احساس اين مسؤوليت در برادران عزيز بيش تر شود، نمىدانم موفق شده ام يا نشده ام; اما به هر حال، جاى اين است كه امشب در اين وقت محدودى كه داريم از آن بحث ها نتيجه گيرى كنيم كه حالا بايد چه كنيم. از همان شب اول كه بنده سخنرانى كردم، ده ها سؤال كتبى از برادران مطرح شده كه ما اين مسائل را فهميديم، اهميت آنها را درك كرديم، حال ما بايد چه كار كنيم؟ از شهرستان ها، از برادران و خواهران و دانشگاهيان تماس هاى فراوانى داشتند كه خوب، ما بايد چه كار كنيم؟ نمىدانيم چه كار بايد بكنيم، دلمان مىسوزد، مىدانيم وظيفه اى داريم، اما نمىدانيم چه كار كنيم؟ من در اين چند دقيقه اى كه فرصت هست مىخواهم اولاً بگويم كه چرا نمىدانيم؟ چگونه شده است كه نمىدانيم؟ و بعد هم در حدى كه ممكن است خطوط كلى را براى اين كار روشن كنيم.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. ر.ك: بيانات مقام معظم رهبرى حضزت آيت الله خامنه اى در اجتماع جوانان (مصلاى تهران)، 1/2/1379.

[2]. محمد، 7.

علل فراموش شدن وظيفه امر به معروف و نهى از منكر

در اين زمينه چند كاستى وجود دارد كه موجب شده چنين مسأله اى با اين اهميت را چنان كه بايد، نشناخته ايم. با اينكه از سال چهل و يك تا كنون كه سى و هشت سال مىگذرد ـ يعنى از زمانى كه رسماً امام(قدس سره)نهضت را شروع كردند ـ در طول اين سى و هشت سال، بيانات امام(قدس سره)به گوش ما مىرسيده است، نوشته هاى ايشان در اختيار ما بوده است، وصيت نامه و منشور ايشان در دسترس ما است، اما در عين حال باز هم مىگوييم نمىدانيم چه كار بايد بكنيم! مشكل ما چيست؟ و بعد اگر بخواهيم حركتى را در راه انجام اين وظايف انجام دهيم، بايد از كجا شروع كنيم؟ مشكلى كه باز در عرايض گذشته بر آن تأكيد كردم، تأثير تبليغات شيطانى چند ساله اخير براى ترويج فرهنگ تساهل و تسامح است. به هر حال، آن قدر اين موضوع را اشخاص مختلف و با بيان هاى گوناگون گفته اند ـ گرچه ممكن است بعضى از ايشان حسن نيت داشته اند و لااقل اين حسن ظن را داريم كه بعضى از آنها حسن نيت داشته اند ـ به اندازه اى تساهل و تسامح، تحمل افكار ديگران و چيزهايى از اين قبيل را تكرار كردند كه بالاخره كمابيش در همه اثر كرده است. اين كه مىگويم «همه»، شايد به اندازه انگشتان دست استثنا داشته باشد; بالاخره باور كرديم كه در اين زمان و در اين شرايط نمىتوان زياد سخت گرفت و به اصطلاح با «خشونت» رفتار كرد. اسم هر چه را كه غير از تساهل و تسامح باشد، خشونت مىگذارند; داشتن غيرت دينى، تعصب نسبت به احكام اسلامى، اين كه فقط يك دين بايد وجود داشته باشد و آن دينِ حق است و اصالت دارد و احكام اسلامى بايد باشد، اين قبيل حرف ها را افكار دُگم مىنامند و مىگويند اين صحبت ها تبليغات عهد بوق است! امروز دنياى مدرن اين حرف ها را نمىپسندد! «يك دين» يعنى چه!؟ هزار تا دين باشد! پلوراليسم دينى! و گفته هايى از اين قبيل! آن قدر گفته اند و نوشته اند كه هر كسى را به نحوى تحت تأثير قرار داده اند. اگر بخواهيم از اين خواب خرگوشى بيدار شويم و از اين دامى كه در آن افتاده ايم بيرون بياييم، بايد دام «تساهل و تسامح» را پاره كنيم. اين، تار عنكبوت و دروغ است، ما در اسلام سهولت و يُسر داريم، دين اسلام دين آسانى است: «يُريدُ اللّهُ بِكُمُ الْيُسْر،»[1] اما تساهل نداريم، تساهل يعنى سهل انگارى. دين اسلام دين آسانى است، اما نگفتند كه در آنچه هست سهل انگار، بى اعتنا و بى تفاوت باشيد. نه، بايد آنچه را كه هست جدى گرفت. اين مغالطه بزرگى است كه بارها آن را جواب داده ايم، باز هم در روزنامه ها مىنويسند، باز هم آن شخصيتى كه به اصطلاح مسؤول فرهنگى كشور است، باز هم همين را تكرار مىكند، ده مرتبه جواب او را داده ايم باز هم همان را تكرار مىكند; ما در اسلام چيزى به نام تساهل و تسامح نداريم، معناى «اَلْحَنيفيَّة السَّهْلَة السَّمِحَة»[2] اجازه سهل انگارى نيست; دين ما دين آسانى است، اما اين دين آسان را بايد جدى گرفت و يك سر سوزن هم نبايد در آن خدشه وارد شود. به هر حال، اين روحيه ترويج شده است و با ترويج آن جوانان ما را تحت تأثير قرار داده اند; با ادبيات، شعر، رمان، تئاتر و فيلم هاى سينمايى; انواع و اقسام كارها را انجام دادند كه در جامعه ما اين مطلب را رسوخ دهند; به گونه اى كه كم و بيش همه را تحت تأثير قرار داده است. زودتر بايد اين تار عنكبوت را پاره كنيم. اين حرف ها دروغ است، اسلام غيرت مىخواهد، اسلام پايبندى مىخواهد، اسلام تقوا مىخواهد، اسلام قاطعيت مىخواهد، اسلام جديت مىخواهد و سهل انگارى را به هيچ وجه تجويز نمىكند. اگر بخواهيم با وظيفه خود آشنا شويم و درصدد بر آييم كه در دام شياطين نيفتيم و روزى نيايد كه نظام اسلامى ما خداى ناكرده، به خطر بيفتد، بايد اول اين دام را پاره كنيم.

اين قدم اول; اما قدم دوم كه بر مىگردد به يك ضعف فرهنگى كه متأسفانه به آن مبتلا هستيم و نتيجه كارهايى است كه در طول زمان و به خصوص در دوران پهلوى انجام گرفته است ـ شايد بعضى از خود ما هم در آن سهيم بوده ايم ـ و آن ضعف اين است كه حالت بى اعتنايى نسبت به كارهاى ديگران در ما به وجود آمده است; اين حالت كه هر كسى بايد سرش به كار خودش باشد، به ديگران چه كار دارد، هر كسى طبق تشخيص شخص خودش عمل كند، چه كار دارد كه با ديگران مشورت و همكارى كند، و همفكرى داشته باشد. اين روحيه تكروى و عدم احساس نياز به ديگران در انجام فعاليت ها، يك كمبود فرهنگى در ما است. اگر هم بخواهيم امر به معروف كنيم، خودمان يا حداكثر ـ اگر بخواهيم با ديگران كار كنيم ـ با دو سه نفر از همسايه ها يا خويش و قوم، اگر در بازار باشد، با همسايه هاى مغازه، يا اگر در محله است، با همسايه هاى خانه، در همين محدوده نسبت به كارى اقدام مىكنيم. اما اين كه بايد براى انجام وظايف اجتماعى، پيوستگى بيش تر، جدىتر و مؤثرترى داشته باشيم، اين را باور نكرديم. عللى هم دارد كه در مورد بعضى از آنها حق داريم. ولى به هر حال، مىدانيم اسلام به اتحاد، همبستگى و الفت دعوت كرده است. مى فرمايد «اَلْمُؤْمِنُ آلِفٌ مَأْلُوف،»[3] مؤمن كسى است كه با ديگران انس بگيرد، ديگران هم با او انس بگيرند: «مَنْ اِسْتَبَدَّ بِرَأْيِهِ هَلَك،»[4] كسى كه فقط بر فكر خودش متكى باشد هلاك مىشود; «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جَميعاً وَ لاتَفَرَّقُوا»[5] نيز كه معروف است. همه مىدانيم اسلام وحدت و همبستگى مىخواهد; به نحوى كه همه مسلمانان در حكم پيكر واحد بشوند; در روايت آمده: «اَلْمُؤْمِنُ أَخُ الْمُؤْمِنِ كَالْجَسَدِ الْواحِد،»[6] كه سعدى مضمون آن را گرفته است و بر اساس آن گفته: «بنى آدم اعضاى يكديگرند،» در آن روايت اين گونه آمده است كه مومنان نسبت به يكديگر حكم اندام هاى يك پيكر را دارند، سعدى دايره آن را كمى وسيع تر كرده و گفته بنىآدم اعضاى يكديگرند. پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله)فرمود مؤمنان اعضاى يكديگرند. ما مومنان ـ يعنى كسانى كه دوست داريم به وظيفه شرعى خود عمل كنيم و دوست نداريم اسلام ضعيف شود و نظام اسلامى لطمه بخورد ـ بايد سعى كنيم بيش تر با هم ارتباط برقرار كنيم.

در اين جا مشكلى است ـ كه عرض كردم تا حدودى هم حق داشتيم ـ آن اين است كه از حدود يك قرن پيش تا به حال، چنين وانمود شده كه اگر بخواهيم كار اجتماعى در قالب تشكل باشد، بايد به صورت حزب باشد. از صدر مشروطيت تا به حال هم احزابى كه تشكيل شده كارنامه هاى خوبى ندارند، حتى بعد از پيروزى انقلاب اسلامى هم احزابى كه تشكيل شد، چندان چنگى به دل نمىزد. اگر به ياد داشته باشيد، با اين كه مؤسسان حزب جمهورى اسلامى، مرحوم دكتر بهشتى، دكتر باهنر، مقام معظم رهبرى و آقاى هاشمى بودند، اما امام(قدس سره)خيلى تأكيد نكردند كه حزب تشكيل شود. ايشان فرمودند اگر مىخواهيد حزب داشته باشيد، حزبِ جمهورى اسلامى باشد. اين تعبير تفاوت دارد با اين كه حتماً برويد حزب تشكيل بدهيد. به هر حال، اين گونه براى ما توجيه شده است كه در مسائل سياسى و اجتماعى، كار يا فردى و يا حزبى است. از كار حزبى هم كه دل خوشى نداريم، لذا كار فردى انجام مىدهيم. غافل از اين كه شكل سومى هم هست. هيچ كدام از اين ها مدل اسلامى نيست; مدل اسلامى همان است كه خود امام(قدس سره) به آن رسيد، ولى متأسفانه در مورد آن پژوهش لازم و تلاش كافى انجام نگرفت.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. بقره، 185.

[2]. بحارالانوار، ج 22، ص 263، باب 5، روايت 3، «لكِنْ بَعَثَنى بِالْحَنيفيَّةِ السَّهْلَةِ السَّمِحَة».

[3]. همان، ج 67، ص 309، باب 14، روايت 41.

[4]. نهج البلاغه، كلمات قصار، 161.

[5]. آل عمران، 103.

[6]. بحارالانوار، ج 61، ص 148، باب 43، روايت 25

ايجاد تشكل هاى اسلامى براى انجام فعاليت هاى اجتماعى

اوايل نهضت، كسانى كه به امام(قدس سره)علاقه داشتند و فدايى امام(ره) بودند ـ به خصوص از تهران ـ خدمت ايشان آمدند و عرض كردند كه آقا! جان و مال ما در اختيار شما، شما بگوييد كه چه كار كنيم، شما روش كار را به ما ياد بدهيد. اين افراد چند هيأت سينه زنى و مذهبى داشتند; امام(ره) فرمود بياييد اين هيأت ها را به هم نزديك كنيد، ائتلاف كنيد. هيأت ها جدا باشند، هر هيأتى سر جاى خود و در محله خود باشد، هر كدام هم اعضاى خود را داشته باشند، روش كار هيأت را هم خودتان انتخاب كنيد، گوينده، منبرى و مداح هيأت به انتخاب خودتان باشد، اما سعى كنيد با هيأتى كه در همسايگى شماست رابطه برقرار كنيد، در مشتركات با هم همكارى كنيد، بنشينيد اصول مشتركى تنظيم كنيد، يا اين هيأت ها با حفظ استقلال داخلى خود، با هم در امور مشترك ائتلاف كنند. خوف اين دارم كه اگر اين حرف را بزنم، بار سياسى داشته باشد. اسم هيأت هاى مؤتلفه از آن جا پيدا شد و حالا اسم گروهى شده است; من نمىخواهم از آن گروه حمايت كنم و بگويم درست است يا نه، و يا اين كه انتقادهايى به ايشان وارد هست يا نيست، الان در مقام اين بحث نيستم. اصل مدل اين كار از امام(ره) بود، فرمود هيأت هاى مذهبى با هم ائتلاف كنند و به صورت هيأت هاى مؤتلفه در بيايند. در ابتدا چهار هيأت بود، يكى از آنها را مقام معظم رهبرى هدايت مىكردند، ديگرى را آقاى هاشمى، يكى را هم آقاى باهنر، بنده هم بعضى گوشه ها در خدمتشان بودم. بعداً اين هيأت ها براى اين كه با هم ائتلاف داشته باشند، از امام(ره) خواستند كه نماينده اى تعيين كنند و امام مرحوم دكتر بهشتى را تعيين فرمودند. امروز هم ما اگر بخواهيم كار كنيم، گرچه مىگويم بايد تشكل داشته باشيم و به هم پيوسته باشيم، اما مقصودم تشكيل حزب نيست. حزب را نفى نمىكنم، بلكه مىگويم بهترين شكلى كه با ارزش هاى اسلامى مناسبت دارد همان الگويى است كه امام(ره) عرضه كرد. حزب اشكالاتى دارد كه در اين روش نيست.

خوب، ملاحظه مىفرماييد احزابى كه تشكيل مىشود، آنها را چند نفر تأسيس مىكنند كه در واقع گرداننده كار هستند و تفكر حاكم بر آن حزب، فكر همين افراد است; ادعا مىكنند كه از افراد رأى مىگيريم و انتخاب مىكنيم، ولى اين حرف ها ظاهر قضيه است. برنامه را همين افراد تنظيم مىكنند و همين ها حزب را مىگردانند. اگر رياستى باشد به همين اشخاص مىرسد، نقش ها را همين ها ايفا مىكنند، و چون در واقع رؤساى احزاب هستند كه با پيروزى حزبى در انتخابات ـ اعم از انتخابات مجلس يا انتخابات ديگرى ـ حكومت را به دست مىگيرند، انگيزه براى اين كه به هر قيمتى حزب خودشان غالب باشد زياد است. در داخل حزب هم براى اين كه در كادر رهبرى قرار بگيرند، فعاليت زيادى مىكنند كه به آن سطح بالا بيايند. يعنى انگيزه هاى مادى و دنيوى در فعاليت هاى حزبى بسيار مؤثر است. شايد شنيده باشيد كه بعضى از احزاب براى پيروزى در انتخابات از اموال شهردارى، كاركنان شهردارى، ماشين هاى شهردارى، اموال بانك ها، امكانات دانشگاه ها، امكانات وزارت آموزش و پرورش و مدارس و از خيلى چيزهاى ديگر ـ با اين كه تمام اين ها در قانون آمده است كه ممنوع مىباشد ـ اما در موارد زيادى، از همه اين ها استفاده كردند! اما در روشى كه امام(قدس سره)پيشنهاد كرد اين حرف ها جايى ندارد، در هيأت هاى مذهبى انگيزه دين است و اگر كسى در ميان جمعيت يا هيأتى انتخاب مىشود كه نقش بيش ترى ايفا كند، براى اين است كه واقعاً تشخيص داده اند او واقعاً مىتواند بيش تر خدمت بكند. چيز ديگرى در اين گونه تشكل ها نيست. در حزب امكان سوء استفاده از امكانات خارجى يا تبليغات سوء و مسائلى از اين قبيل هست، اما در هيأت هاى مذهبى نيست و يا خيلى كم است. با يكديگر قابل مقايسه نيستند; كسانى كه در هيئات شركت مىكنند، انگيزه دينى دارند. سعى مىكنند خوب بشناسند; و بالاخره آفت بزرگ احزاب، رقابت هايى است كه بين آنها واقع مىشود. كانديداهايى كه اين حزب تأييد كرده است، اگر بپرسيد كه فلان كانديدايى كه حزب ديگر معرفى كرده، انصافاً از اين كانديداى شما اصلح نيست؟ گاهى به زبان هم مىآورد كه اصلح است. اما به هر حال، حزب تصميم گرفته! خط سياسى است! جبهه ما اين گونه اقتضا مىكند! قول داديم به تصميمات هم جبهه اى خود وفادار باشيم! اما در هيئات دينى اين حرف ها نيست.

پس تأكيد بر اين است كه ما بايد تشكل هاى دينى قوى داشته باشيم، اما نه با مدل غربىِ حزب، ما در اسلام مدل حزب نداريم. اين ها همه از غرب است. ممكن است كه از بعضى جهات محسناتى هم داشته باشد، اما جهات عيبى هم دارد كه اگر روش بهترى داشته باشيم، چرا آن را انتخاب نكنيم؟ روش بومى خودمان، روش اسلامى خودمان، هيأت هاى مذهبى. اما سعى كنيم هيأت هاى مذهبى با هم رابطه داشته باشند; اين مسأله دوم. مسأله اول مبارزه با تساهل و تسامح، تقويت روح غيرت و حساسيت دينى بود; دوم مبارزه با فردگرايى و تكروى; بايد اين فرهنگ را در خودمان تقويت كنيم كه براى مبارزه با شياطينى كه كيان ما، نظام و دين ما را هدف گرفته اند، با كار فردى نمىتوان مقابله كرد، بايد كار جمعى كرد; كار جمعى هم تشكل، ارتباط و همبستگى مىخواهد. اگر هيچ راه ديگرى غير از حزب نبود، حزب هم تجويز مىشد. بالاخره امام(قدس سره)حزب را نفى نكرد، اما آنچه نظر اصلى خود ايشان بود و در اول نهضت هم سفارش كرد، مسأله هيأت هاى مذهبى بود. چه كار كنيم؟ پيشنهاد بنده اين است: سعى كنيد هر كدام از شما در محله خودتان مسجدى كه نسبتاً جامعيت و امكانات بيش ترى دارد انتخاب كنيد، سعى كنيد همه بچه هاى محل را به آن مسجد دعوت كنيد، هر كسى را به صورتى; راه دعوت كردن ديگران را و اين كه چگونه نوجوانان بر يكديگر اثر بگذارند، به طور طبيعى خودشان به خوبى بلد هستند; در كلاس اگر شاگرد ممتازى باشد كه امتيازى داشته باشد، مىتواند به تنهايى تمام كلاس را به دنبال خود بكشد; نوجوان ها خوب مىدانند كه چه كار بكنند. شما سعى كنيد بچه ها را تشويق كنيد كه همه بچه هاى محل را جمع كنند. اما آيا اگر ضد انقلاب هم باشند؟ البته ضد انقلاب بودن بچه ـ اگر هم باشد ـ از روى ناآگاهى است; اين مورد را بايد نخست در خارج از هيأت روى او كار كنند، تماس بگيرند و سعى كنند او را هدايت كنند. زمانى كه رسماً مىخواهد جزء تشكل شما بشود، بايد فردى باشد كه به او اطمينان داريد. بعد از تشكيل اين هيأت ها سعى كنيد از ميان افرادى كه هستند كسانى كه كارآيى بيش ترى دارند، كارها را به عهده گرفته، بيش تر فعاليت كنند; شورا تشكيل بدهند، جلسات مشورتى داشته باشند، فكرهايشان را صادقانه روى هم بريزند، سعى كنند خودشان فكر كنند، خودشان تصميم بگيرند; چنين نظامى، مردمى خواهد بود، مردم سالارى كه غربىها مىگويند ـ واللّه ـ دروغ است. نود درصد مردم هيچ نقشى در آن ندارند. مردم سالارى اين است كه همه مردم يك محل، خودشان تصميم بگيرند بدون اين كه اجبار و ترسى در كار باشد; آنچه انجام مىشود بر اساس احساس وظيفه است، مردم سالارى حقيقى و حكومت مردمى اين است، نه آنچه كه با تبليغات فريبنده، تهديد، تطميع، با وعده پول و مقام، افرادى را به راهى جذب كنند. شما خيال مىكنيد بعضى كه به ليست سى نفرى رأى دادند، واقعاً بيست نفر از آنها را مىشناختند؟ باور كنيد نود درصد كسانى كه به اين ليست سى نفرى رأى دادند، حتى اسم بيست نفرشان را نشنيده بودند، چه رسد به اين كه اين ها را بشناسند، دقيقاً شناسايى كنند، صلاحيت آنها را احراز كنند و از روى بصيرت و احساس مسؤوليت به آنها رأى بدهند، آن دموكراسى غربى است; اما در حكومت مردمى اسلامى، هر كس بر اساس احساس وظيفه دينى فردى را انتخاب مىكند كه بتواند بهتر براى اسلام كار كند. البته ممكن است بين صد نفر يكى دو نفر هم سوء استفاده اى كنند، اما اين در مقابل صد نفر، قابل اغماض است. اما در دموكراسى غربى اصل بر سوء استفاده، فريبكارى و تبليغات سوء به نفع اغراض شخصى است.

سعى كنيد اجتماعات خود را تقويت كنيد، روح محبت را بين خودتان تقويت كنيد; ببينيد اسلام چه دستوراتى داده كه ما فراموش كرده ايم، مىفرمايند: «اِنَّ الْمُؤْمِنَيْنِ اِذا الْتَقَيا فَتَصافَحا أَنْزَلَ اللّهُ بَيْنَ اِبْهامَيْهِما مِئَةَ رَحْمَةً تِسْعَةَ وَ تِسْعينَ لاَِشَدِّهِما حُبّاً،»[1] هنگامى كه دو برادر مؤمن به يكديگر مىرسند و با يكديگر دست مىدهند و احوالپرسى مىكنند، خداوند صد درجه رحمت بر آنها نازل مىكند كه نود و نه درجه آن براى كسى است كه ديگرى را بيش تر دوست مىدارد. ملاحظه بفرماييد اسلام تا چه حد تلاش كرده است تا مؤمنان و كسانى كه داراى يك هدف هستند، بر اساس ايمان به خدا و همكارى در راه تحقق اهداف الهى، نه راه هوس ها،با هم روابط دوستانه داشته باشند، از عيوب يكديگر صرفنظر كنند و عاشقانه با هم برخورد كنند. از معصوم(عليه السلام) نقل شده كه اگر مؤمنى فقط براى ملاقات مؤمن ديگر به در خانه او برود، خداوند ملكى را مىفرستد كه برو از او بپرس براى چه كارى به در خانه اين مؤمن آمدى؟ عنايت بفرماييد، فرشته اى از طرف خدا مىآيد كه شما چه حاجتى دارى كه درِ خانه اين مؤمن را مىزنى؟ مىگويد آمده ام رفيقم را ببينم، مىپرسد آيا از او درخواست مالى دارى؟ مىگويد نه. باز مىپرسد آيا احتياج ديگرى به او دارى؟ مىگويد نه. آن فرشته مىگويد پس براى چه مىخواهى او را ببينى؟ مىگويد فقط دلم براى او تنگ شده بود و مىخواستم او را ببينم; خدا به فرشته مىفرمايد كه به اين مؤمن بگو، «اِيّاىَ زُرْتَ وَ ثَوابُكَ عَلَىَّ»[2] تو به ديدن من آمدى پس اجر و ثواب تو بر عهده من است.

اين نمونه اى از دستورات اسلام است. سعى كنيد با هم رابطه محبت آميز داشته باشيد، كدورت ها را كنار بگذاريد، وحدتى كه مىفرمايند، «اعتصام بحبل اللّه» كه مىفرمايند، اين ها را عمل كنيم. اما دشمنان اسلام در اين مورد هم سوء استفاده مىكنند، گمان مىكنند هر وحدتى به هر شكلى حاصل شود، مطلوب است; حتى اگر در جايى قدرت در دست نااهلان بود، براى اين كه وحدت حاصل بشود، همه تابع آنها بشوند، تا وحدت حاصل شود. خوب، اگر چنين وحدتى مطلوب باشد، اكثر مردم روى زمين كافر و مشرك هستند، پس براى اين كه وحدت بشود، مسلمان ها هم كافر بشوند! شايد نود درصد مسلمان ها در عالم اسلام غير شيعه باشند، پس خوب است شيعه ها سنى بشوند تا وحدت حاصل شود! آيا اين وحدت مطلوب است؟ نه، بلكه وحدت بر اساس محور حق مورد تأييد است: «أَن أَقيمُوا الدّينَ وَ لا تَتَفَرَّقُوا فيه،»[3] دين را معيار قرار بدهيد و پيرامون آن وحدت داشته باشيد، نه اين كه با بىدين ها متحد شويد. وحدت با دشمنان جز هلاكت چه نتيجه اى ممكن است داشته باشد؟ بايد با خودىها وحدت داشت. چه ملاكى را بايد در نظر بگيريم؟ دو ملاك ممكن است مطرح شود كه بازگشت هر دو به يك چيز است; در بخش قوانين، «احكام اسلام» و در بخش اجرا «ولى فقيه» ملاك وحدت است. براى كسانى كه بخواهند واقعاً دين در جامعه به دست كسى كه مأذون از طرف امام زمان ـ عجل اللّه تعالى فرجه الشريف ـ است اجرا شود، اين دو ملاك، مهم است: حاكميت قوانين اسلام به دست ولى فقيه; اين مىتواند معيار وحدت باشد. اختلاف سليقه ها زياد است و هيچ گاه هم برداشته نخواهد شد، شيوه هاى رفتارى مختلف است، روش هاى پياده كردن اهداف هيچ گاه واحد نخواهد بود، اما اين دو مورد مىتواند ملاك وحدت جامعه باشد: همه بخواهند اسلام جارى شود و همه بخواهند كه احكام اسلام به دست كسى پياده شود كه اولاً اسلام شناس تر از ديگران ـ به خصوص در مسائل اجتماعى ـ باشد، و ثانياً از طرف خداى متعال و اولياى دين مأذون باشد، تا غاصب نباشد. حالا اگر به ولايت فقيه تمسك كرديد، طبعاً اسلام هم هست، چون ولى فقيه كه به غير اسلام حكم نمىكند. پس مىتوانيم بگوييم بر اساس محور ولايت فقيه، وحدت حاصل مىشود. اما وحدت هاى ديگرى بر اساس دموكراسى، ارزش هاى غربى، آزادى و... چگونه است؟ همان آزادىهايى كه نمونه هاى آن را در كنفرانس برلين ملاحظه فرموديد كه اين ها به دنبال چه آزادى هايى هستند! روزى كه من در دانشگاه تهران گفتم اين ها دنبال چه آزادىهايى هستند، تمام روزنامه ها عليه ما بسيج شدند، شخصيت هاى بزرگ مملكت به ما اعتراض كردند; بسم اللّه! حالا ببينيد، نماينده آن گروه دانشجويى و ساير گروهك ها رفتند دنبال چه وحدتى، و چه آزادىهايى را مىخواستند، و با چه ذلت و خوارى اين كنفرانس را برگزار كردند! آبروى خودشان و آبروى كشورشان و آبروى مردمشان را ريختند! البته آبروى اسلام و مردم مسلمان بالاتر از اين است كه اين پليدها بتوانند بريزند، «وَ لِلّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنين،»[4] ولى آنها به اندازه دهان نجس خودشان، آب نجسى به آبروى جامعه اسلامى ريختند! آنان دنبال اين آزادىها هستند! آيا وحدت بر اين اساس مىتواند مطلوب باشد؟ بر فرض كه اين گروهك ها همه در يك جبهه با هم متحد شوند، آيا اين براى اسلام چيز مطلوبى خواهد بود؟ وحدت بر اساس دين، كه نماد و سمبل آن ولىّ فقيه است، مورد نظر اسلام است.

پس اگر شما خواستيد همفكرها، همكاران و دوستانى انتخاب كنيد، اين را اصل قرار دهيد، ببينيد آيا مىخواهد احكام اسلام پياده شود يا نه; يا اين كه مىخواهد به بهانه ترك احكام اسلام بگويد قرائت ديگرى هم هست! براى اين كه از زير بار حكم اسلام در برود، بگويد اين فهم شماست! فهم خود را مطلق نكنيد! فهم هاى ديگرى هم هست! اين حرف ها يعنى «انكار دين»; وقتى احكام جزايى اسلام ترك شد، احكام شرعى آن هم شد اعتبارياتى كه پايه عقلانى و واقعى ندارد! پس چه چيزى براى دين باقى خواهد ماند؟ كسانى كه واقعاً بخواهند احكام دين پياده بشود، معتقد باشند كه آنچه در قرآن است، آنچه پيامبر(صلى الله عليه وآله)فرمود و آنچه چندى پيش امام(قدس سره)عمر خود را بر سر آن گذاشت و اين نهضت و انقلاب را براى آن به پا داشت، ما همان اسلام را مىخواهيم، نه اسلامى كه تحصيل كرده هاى هاروارد و دانشگاه لندن، آكسفورد و جاهاى ديگر بيايند، تفسير كنند! و قرائت آنها بر ما حكم كند! بلكه قرائت خدا، قرائت پيامبر(ص)، قرائت ائمه اثنى عشر(عليهم السلام)، قرائت همه علما در طول تاريخ هزار و چهارصد ساله، ما اين اسلام را مىخواهيم; و غير از آن، اسلامى نيست. اين غلط است كه اسلامِ اين و اسلامِ آن، اين مسامحه در تعبير است; وگرنه يك اسلام بيش تر نيست و هر چه غير از آن باشد كفر و الحاد است، كه اسم آن را قرائت ديگرى از اسلام گذاشته اند; ما دو اسلام نداريم.

توصيه مىكنم جلسات مذهبى را احيا كنيد، محور آنها را مسجد قرار دهيد، سعى كنيد كه همه اهل محل، از كسانى كه ايمان به اسلام دارند، مىخواهند احكام اسلام پياده شود و ولىّ فقيه را قبول دارند، همه را دعوت كنيد، با همه مهربان باشيد، با همه صميمى باشيد، از اشتباهات آنها صرف نظر كنيد، اشتباهات كوچك را به رخ ديگران نكشيد، تا اندازه اى كه مىتوانيد به ايشان كمك كنيد; اگر از مال دنيا هم دستتان خالى است و نمىتوانيد كمك مالى كنيد، حداقل با زبان خوش كمك كنيد، «وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَة،»[5] همان روحيه اى كه در ايام انقلاب و بعد از انقلاب در زمان جنگ بود كه مردم از نان شب خود و از خوراك فرزندانشان مىزدند; اين روحيه را احيا كنيد، تا همبستگى بيش ترى پيدا شود و مسلمانان حكم پيكر واحد را پيدا كنند.

خوب، زمانى كه اين تشكل حاصل شد، چه خوراك فكرىاى در آن ارائه كنيم؟ البته محور اصلى، قرآن و كلام ائمه اطهار(عليهم السلام)است; و اگر توضيحى لازم است از كسانى كه صحت فكرشان مورد تأييد شخصيت هاى اسلامى است، استفاده كنيم. امام(قدس سره) تأييد فرمود كه همه كتاب هاى شهيد مطهرى معتبر است، آنها را عرضه كنيد; چرا با وجود اين كتاب ها، سراغ چيزهاى مشكوك يا معلوم الكذب و معلوم الخطا برويم؟ به اين بهانه كه مطلب نو مىخواهيم! خوب، اگر اين گونه است قرآن را كنار بگذاريم و چيز ديگرى پيدا كنيم! قرآن هم مال هزار و چهارصد سال پيش است! مگر هر چه متعلق به قديم بود، بد و هرچه جديد باشد، خوب است؟ عكس اين ادعا اولى است; هر مطلب تازه اى در دين بدعت و ضلالت است; اين عبارت نهج البلاغه است، بخوانيد.[6] البته ممكن است تفسير جديدى براى آيه اى پيدا شود كه صحيح هم باشد; اما نوآورى در دين و چيزى را از پيش خود عرضه كردن، بدعت و ضلالت است و بازگشت آن به جهنم است. اما اگر كسانى با روش هاى صحيح تحقيق، مطالب جديدى را از كتاب و سنت استفاده كردند، بر سر و چشم; كار همه علماى ما در طول تاريخ همين بوده است; اما بر اساس روش معقول و معتبر و با روش صحيح تحقيق، نه به صورت دلخواه; نه براى اين كه آمريكا راضى بشود! نه براى اين كه ضد انقلاب از ما خوشنود شود! نه براى اين كه صهيونيست ها از ما تعريف كنند! اگر با روش صحيح، تحقيقى انجام شد و از كتاب و سنت مطلب جديدى به دست آمد، اهلاً و سهلاً.

پس كار ما بايد اين باشد كه كتاب و سنت و روح اسلام را بهتر بفهميم و در مقابل شبهاتى كه به اسلام وارد مىشود، بتوانيم جواب بدهيم و در كنار اين، مسائل روز مربوط به عالم اسلام ـ چه كشور خودمان و چه كشورهاى ديگر را ـ بيش تر آشنا شويم و تحليل سياسى داشته باشيم; اين كارهايى است كه بايد انجام دهيم.

مشكل ما اين است كه گمان كرده ايم امر به معروف و نهى از منكر هميشه يك كار فردى است و اگر خواستيم خدمتى به دين بكنيم، حداكثر در تظاهرات شركت كنيم و شعار بدهيم. اين تصور اشتباه است; شعار دادن آغاز كار است. هنگامى كه دهه عاشورا تمام مىشود، مجالس سينه زنى و عزادارى تدريجاً كم و تعطيل مىشود، و اين حرارت و شور و شوقى را كه در سايه نام سيدالشهداء(عليه السلام) پيدا كرديم از دست مىدهيم; در حالى كه اين برنامه ها بايد آغازى باشد براى اين كه كار اصلى ما شروع شود و آن را ادامه دهيم; نورانيتى را كه در سايه عزادارى سيدالشهداء(ع) پيدا كرديم، حفظ كنيم، وحدت و همدلى كه براى ما ميسر شده تقويت كنيم; نه اين كه تا سال بعد رها كنيم. از همين امشب تصميم بگيريد ـ البته بنده جسارت نمىكنم و نمىخواهم دستور بدهم، اما چون مكرراً سؤال شده كه چه كنيم، بنده آنچه به ذهنم مىرسد مىگويم، اگر شما راه بهترى سراغ داريد، به من هم بگوييد تا بر اساس آن عمل كنم ـ از همين امشب تصميم بگيريد، فردا سعى كنيد بچه هاى محل را در هيأتى سازماندهى كنيد، ممكن است در ابتدا اين كار عملى نشود، اما به تدريج در ظرف مدتى مىتوانيد تمام بچه هاى محل را سازماندهى كنيد; با يك هيأت پاك و بى غل و غش، براى اين كه دين را بهتر ياد بگيريم و در موقع مقتضى از اين اجتماع بهتر استفاده كنيم. بعد از اين كه اين هيأت قوام يافت، سعى كنيم با هيأت مجاور رابطه بر قرار كنيم. اگر شهر شما بيست محله دارد، بيست نماينده ـ از هر هيأتى يك يا دو نفر ـ جمع شوند، براى اين كه كار هيأت ها را هماهنگ كنند. شورايى تشكيل دهند، اگر لازم شد اطلاعاتى به همه برسد، فوراً به وسيله همين اعضا طى مدت كوتاهى به تمام افراد هيأت مىرسد; بايد به خاطر داشته باشيد اوايل انقلاب زمانى كه پيام امام(قدس سره)مىرسيد، چگونه ظرف يك شب توزيع مىشد; روح همبستگى بين مردم پيدا شده بود، اما اين روحيه را زود از دست داديم; البته الحمد للّه هنوز به طور كلى از دست نداده ايم، ولى ضعيف شده است. اين روحيه را احيا كنيد. راه پيروزى بر دشمنان اسلام، تقويت روابط انسانى و اسلامى ميان افراد مسلمانى است كه به احكام اسلام و ولايت فقيه معتقد هستند. اگر شما اين رابطه را تحقق بخشيديد و تقويت كرديد، مطمئن باشيد كه آمريكا كه هيچ، اگر تمام عالم پشت به پشت هم بدهند، هيچ ضررى به شما نخواهند زد.

حاصل كلام اين شد كه در اين جلسات، محور بحث ها بايد اول ياد گرفتن معارف اسلامى، پاسخ دادن به شبهات و آشنا شدن به مسائل سياسى كشور با استفاده از تحليل هاى افراد مورد اعتماد باشد; البته نمك اين جلسات هم عزادارى براى سيدالشهداء(عليه السلام)، و به يك معنا روح اين جلسات است; ولى بايد به خاطر داشته باشيد كه اگر فقط جلساتى تشكيل دهيم و از شب تا سحر فقط سينه بزنيم، با اين كار، مشكل ما حل نمىشود. نام سيدالشهداء(ع) براى اين بود كه ما را جمع كند، اما براى چه جمع كند؟ براى اين كه اسلام را بهتر ياد بگيريم و با دشمنان اسلام بهتر مبارزه كنيم. برنامه اين نيست كه شب تا سحر سينه بزنيم، اين عزادارىها بايد نمك اجتماعات ما باشد; آش را با نمك جابه جا نكنيم; سعى كنيم معارف دين را بهتر ياد بگيريم، جواب شبهات را ياد بگيريم، مسائل سياسى را خوب درك كنيم و راه هاى مبارزه با دشمنان را بهتر بياموزيم.

والسلام عليكم ورحمه الله وبركاته

--------------------------------------------------------------------------------

[1]. بحارالانوار، ج 5، ص 323، باب 17، روايت 11.

[2]. همان، ج 74، ص 345، باب 21، روايت 4.

[3]. شورى، 13.

[4]. منافقين، 8.

[5]. حشر، 9.

[6]. نهج البلاغه، خطبه 145; «وَ ما أُحْدِثَتْ بِدْعَةٌ اِلاّ تُرِكَ سُنَّةٌ، فَاتَّقُوا الْبِدَعَ وَ أَلْزِمُوا الْمُهْيَعَ. اِنَّ عَوازِمَ الاُْمُورِ أَفْضَلُها وَ اِنَّ مُحْدَثاتَها شِرارُها.»

بیشتر

حر بن یزید ریاحی و شهادت در کربلا

حر بن یزید ریاحی و شهادت در کربلا

ر بن یزید ریاحی از همراهان حسین بن علی در واقعه کربلا بود.حر از خاندان معروف عراق و از رؤسای قبایل کوفیان بود.به ‌درخواست ابن زیاد، برای مبارزه با حسین‏ فراخوانده شد.او به سرکردگی هزار سوار برگزیده گشت. گفته‌اند وقتی از دارالاماره کوفه، با ماموریت بستن راه بر حسین‏ بیرون آمد، ندایی شنید که: «ای حر!مژده باد تو را بهشت ...»

در منزل ‏«قصر بنی مقاتل‏» یا «شراف‏»، راه را بر حسین بست و مانع از حرکت او به سوی کوفه شد. کاروان‏ حسین را همراهی کرد تا به کربلا رسیدند و حسین در آنجا فرود آمد. حر وقتی فهمید کار جنگ با حسین بن علی‏ جدی است، صبح عاشورا به بهانه آب دادن اسب خویش، از اردوگاه عمر سعد جدا شد و به کاروان حسین‏ پیوست.

توبه کنان کنار خیمه‌های حسین آمد و اظهار پشیمانی کرد، سپس اذن میدان طلبید. حر با اذن‏ امام حسین به میدان رفت و در خطابه‏ای مؤثر، سپاه کوفه را به خاطر جنگیدن با حسین‏ توبیخ‏ کرد. چیزی نمانده بود که سخنان او، گروهی از سربازان عمر سعد را تحت تاثیر قرار داده‏ از جنگ با حسین منصرف سازد، که سپاه عمر سعد، او را هدف تیرها قرار داد. نزد حسین ‏بازگشت و پس از لحظاتی دوباره به میدان رفت و با رجزخوانی، به مبارزه پرداخت و کشته شد. رجز او چنین بود:

انی انا الحر و ماوی الضیف اضرب فی اعناقکم بالسیف

عن خیر من حل بارض الخیف اضربکم و لا اری من حیف

که حاکی از شجاعت او در شمشیر زنی در دفاع از حسین و حق دانستن این راه‏ بود. حسین بن علی‏ بر بالین حر رفت و به او گفت: توهمانگونه که مادرت نامت را «حر» گذاشته‌است، حر و آزاده‌ای، آزاد در دنیا و سعادتمنددر آخرت! «انت الحر کما سمتک امک، و انت الحر فی الدنیا و انت الحر فی الآخرة‏» و دست بر چهره‌اش کشید.حسین‏ با دستمالی سر حر را بست. پس از عاشورا بنی‌تمیم او را در فاصله یک مایلی از حسین‏ دفن کردند، همانجا که قبر کنونی اوست، بیرون کربلا در جایی که در قدیم به آن‏ «نواویس‏» می‌گفته‌اند.

منبع:ابصار العین، ص ۱۱۵ و ۱۱۶

نوحه

محرم

عاشورا

حضرت عباس

حضرت زهرا

علی اصغر

محرم

1

2

3

4

5

6

7

8

9

باز اين چه آتش است كه بر جان عالم است ؟

باز اين چه شعله غم و اندوه ماتم است ؟

باز اين حديث حادثه جانگذار چيست؟

باز اين چه قصه ايست كه با غصه توام است؟

اين آه جانگزاست كه در ملك دل به پاست‏

يا لشكر عزاست كه در كشور غم است

آفاق پر ز شعله برق و خروش رعد

يا ناله پياپى و آه دمادم است؟

چون چشمه چشم مادر گيتى ز طفل اشك‏

روى جهان چو موى پدر كشته درهم است

زين قصه سر به چاك گريبان كروبيان‏

در زير بار غصه قد قدسيان خم است

‏گلزار دهر گشته خزان از سموم قهر

گويا ربيع ماتم و ماه محرم است

‏ماه تجلى مه خوبان بود به عشق

روز بروز جذبه جانباز عالم است

‏مشكوة نور و كوكب درى نشأتين

مصباح سالكان طريق وفا حسين

در کوچه ها نسیم بهشت محرم است

این شهر بی مجالس روضه جهنم است

پیراهن سیاه عزاداری شما

زیباترین تجلی عشق مجسم است

شکر خدا که هیئتمان باز دایر است

شکر خدا که بر سر این کوچه پرچم است

بیرون ندیده اید زنی استاده است؟

بالش شکسته قدش هم کمی خم است

لبخند تلخ فاطمه بر تک تک شما

یعنی خوش آمدید و همان خیر مقدم است

من که ندیدمش دم در، خب شما چطور؟

صد حیف سوی چشم گنهکار ما کم است

پرواز می کنیم از این پیله های تنگ

فصل بلوغ شیعه یقینا محرم است

در مجلس عزای امام قتیل اشک

روضه به شور و واحد و نوحه مقدم است

نی ناله کرد و باز ترنم شروع شد

فصل هبوط آدم و گندم شروع شد

دریای بیکران شهادت که موج زد

طوفان نوح بود تلاطم شروع شد

از برکه غدیر ،محرم طلوع کرد

سر مستی حبیب هم از خم شروع شد

باران اشک شیفتگان غم حسین

تا گفتم السلام علیکم شروع شد

روح دعا به نام اباالفضل چون رسید

غوغایی از توسل مردم شروع شد

وقتی گلوی نازک گل شد نشان تیر

لبخند باغبان و تبسم شروع شد

ای آسمان،مصیبت عظمای اهل بیت

از قتلگاه عصمت پنجم شروع شد

فصل به خون نشستن گلهای باغ وحی

از آیه «لیذهب عنکم» شروع شد

با آنکه باغ گل به محبت نیاز داشت

با تازیانه ناز و تنعم شروع شد

وقتی دل ستاره محمل نشین شکست

با ماه روی نیزه تکلم شروع شد

رباعی محرم

در ماه محرم همه خونین بصرانیم

تا وادی هجران و بلا همسفرانیم

از کرببلا ما دل محنت زده داریم

از داغ عزیز فاطمه خونین جگرانیم

امام زمان و محرم

ای داغدار ماتم جانسوز یاران**

ای سوگوار نیزه های سربداران

ای آنکه ازاندوه سرسامان نداری*

*برروی زانوی غمت سرمیگذاری

گاهی زداغ جدخودخون میفشانی*

*گاهی به دنبال اسیرانش روانی

امشب ندانم از چه راهی در عبوری

**در کربلا یا کوفه یا کنج تنوری

شاید کنار پیکر از سر جدائی*

*یا زائر راس به روی نیزه هایی

مست زیارت در بر راس حسینی*

*یا بی قرار کودکان و زینبینی

هر جا که باشی مادرت آنجا نشسته

**گوید غریب مادر،آن پهلو شکسته

جان زهرا ای عمو بنما قبولم

دلت آمد که بمانم تنها

که دوباره بشوم بی بابا

دلت آمد ز علی دور شوم

یا که شرمنده شوم از زهرا

ای عمو آخرین کشته عشق تو منم

ای عمو طفل یتیم حسنم

ای عمو تیغ دو دم دست من است

پاسداری حرم دست من است

غم مخور شاه که لشکر باقیست

بعد عباس علم دست من است

رد مکن سائل خود را ز درت

دست ناقابل من شد سپرت

یادگار حسنم نسل بتولم

جان زهرا ای عمو بنما قبولم

زیر یک کوه بلا پنهانی

ز چه روی اشهد خود می خوانی؟

اذن جانبازی من امضا کن

تو نه آنی که یتیمان رانی

حضرت عشق پرستوی توام

طالب طلعت دلجوی توام

یادگار حسنم نسل بتولم

جان زهرا ای عمو بنما قبولم

قتلگه لاله پرپر خواهد

قتلگه نور ز حیدر خواهد

قتلگه ناله مادر خواهد

قتلگه تیغ جفا سر خواهد

این منم پرتو آیینه ی تو

سر من می رود از سینه ی تو

دل من سوخته کرب و بلا

خون من رشته ای از خون خدا

دیگر ز چه رو جانب گلخانه نیایی

ای نسترن ای نوگلم ای لاله احمر

گلبرگ تنت شد ز چه پژمرده و پرپر

اندوه وداع تو چه خونین جگرم کرد

یاری دل غمزده اشک بصرم کرد

ای همسفر باد صبا ای گل نازم

رفتی ز برم در غم هجر تو چه سازم

وقتی که دلم یاد جمال حسنم بود

دیدار تو کار من و نامت سخنم بود

نیلوفر خونین شده پرپر مزن این دم

آرام بده جان که مرا میکشد این غم

وقتی که شنیدم چه غریبانه صدایت

دیدم به زمین می کشی آن لحظه دو پایت

بشتاب تا آهنگ هجران را بگویم

بر تن کفن دارم که مشتاقم اجل را

من هستم آن که گفتم احلی من عسل را

از غربتت این قلب محزون گشته سوزان

خواهم که همچون اکبرت خونین دهم جان

افتاده ام بر خاک پایت چون ستاره

بشتاب و کن بر جسم بی جانم نظاره

در لحظه ی آخر بیا خونین ببینم

با خاک و خون کربلای تو عجینم

من در هجوم دشمنان گشتم گرفتار

این سینه ی بشکسته ام گردیده خونبار

بنگر گلویم چون گلوی اصغرت شد

ماه یتیم مجتبی هم پرپرت شد

نه کلاه خود و نه جوشن نه زره آقام به تن داشت

**برای رفتن میدون فقط اون یه پیرهن داشت

مثه ماه شب چارده می زنه به قلب لشگر

**پشت سر داره دعای عمو و دعای مادر

می خونه (ان تنکرونی فانا بن الحسن) ای قوم

**بیائید جلو که (نجل نبی الممتهن)ای قوم

از نفس افتاده ام من

** از فرس افتاده ام من صدا زد عمو بیا که قاسمت داره می میره

**داره جام شهادت از دستای جدت می گیره

عمو جون برس به دادم یه نفر گرفته مویم

**اگه دیر بیایی اینجا می زنه رگ گلویم

همه استخونای من زیر سم اسب شکسته

**یه بانوی قد خمیده بالای سرم نشسته

از نفس افتاده ام من ** از فرس افتاده ام من

قاسم بن الحسن

اين تن غرقه به خون مصحف پامال من است

اين عزيز دل زهرا و حسين و حسن است

اِرباً اربا شده مثل علي اکبر، پسرم

پيرهن از تن و تن پاره‎تر از پيرهن است

خونِ سر آب وضو، سنگِ عدو مهر نماز اشک در ديده و خون جگرش در دهن است

زخم شمشير کجا، جاي سم اسب کجا؟

اسب‎ها از چه نگفتيد که اين قلب من است؟

کاش يک بار دگر اسم عمو را مي‎برد حيف کز خون دو لبش بسته، خموش از سخن است

اشک مي‎ريزم و با ديده‎ي خود مي‎نگرم

که گلم دستخوش باد خزان در چمن است

سيزده ساله‎ي من، ماه شب چاردهم

از چه دور بدنت اين همه شمشيرزن است

بر تن پاک تو اي حجله‎نشين يم خون پيرهن جامه‎ي خونين شده، خلعت کفن است

بزم دامادي تو دامن صحراي بلاست خونِ رخساره حنا، شاخه‎ي گل زخم تن است

ميثم آتش به شرار جگرت ريخته‎اند آه جانسوز تو سوز دل هر مرد و زن است

"غلامرضا سازگار"

عاشورا

1

2

3

4

نزدیک مغرب است خدایا چه می شود؟

کشتی شکست خورده دریا چه می شود؟

از لاله های خون جراحات زخم عشق

مقتل ز عمق فاجعه دریاچه می شود

با چکمه های بند نبسته رسیده شمر

با زخمهای سینه بابا چه می شود

قاتل ز بس برید از نفس فتاد

ای سر بریده بعد تو با ما چه می شود

نزدیک مغرب است چه باد مخالفی

نزدیک مغرب است ندا داد هاتفی

ای کشته فتاده به صحرا حسین من

ای میوه رسیده زهرا حسین من

آن کهنه پیرهن که خودم بافتم چه شد

ای بانی قیامت کبرا حسین من

یادش به خیر شانه زدن های موی تو

ای صاحب شفاعت عظما حسین من

چشمت زدند عاقبت این هرزه چشم

قربانی حسادت دنیا حسین من

مغرب شد و گذشت وَِ حالا شب آمده

بعد از تمام حادثه ها زینب آمده

زینب رسید و خاطره ها را مرور کرد

از بین نیزه های شکسته عبور کرد

آهی کشید و گفت «أأنت اخی»حسین

اینجا گریز روضه ی ما جفت و جور کرد

بشنید یا «اخی الیً»صبور باش

دل را به امر حنجر پاره صبور کرد

در آخرین دقایق گودال قتلگاه

هر نیزه ای به گونه ای عرض حضور کرد

قلب ز شعله دلخورش آتش گرفته است

ناگاه دید چادرش آتش گرفته است

عصر عاشورا

ز بس که نیزه نشسته به جسم پرپر تو

ورق ورق شده در قتلگاه دفتر تو

چقدر نیزه شکسته کنارت افتاده

چقدر تیر فرو رفته بین پیکر تو

هنوز از گلویت خون تازه می آید

هنوز بر سر نی جاری است کوثر تو

سر شکسته عباس آب آور را

نشانده اند سر نیزه ای برابر تو

چقدر لطمه زده روی گونه اش امروز

نمانده سوی نگاهی به چشم خواهر تو

زدند بر رخ ماه تو هیجده ضربه

که نیست نقطه سالم به صورت و سر تو

غروب گوشه گودال روضه می خواند

برای این همه زخم تن تو مادر تو

این اسبها که روی تن تو دویده اند

طرحی جدید از بدنت آفریده اند

ای عطر سیب سرخ ، تمامی قافله

از روی نیزه رایحه ات را شنیده اند

ساعات عصر ابر سیاه براده ها

از هم تمام پیکرتان را بریده اند

تنگ غروب در پی هفده سر دگر

عکس تو ا به صفحه نیزه کشیده اند

در زیر آفتاب همه برق می زنند

سر نیزه های کوفی عجب آب دیده اند

کلاف و یوسفم را هر دو در بازار گم کردم

گل زهرائی ام را من در این گلزار گم کردم

بر آن بودم دل شیدا کنم در گیسویش پیدا

خدایا با چه کس گویم دل و دلدار گم کردم

اناالحق گوی می گردم به دنبال خم زلفش

سیه روزی تماشا کن طناب دار گم کردم

چه پیش آمد که در گودال زیر نیزه ها امروز

گلم را در زمان واپسین دیدار گم کردم

بگو یارا چرا صحرا ز عطر یاس لبریز است

همان یاسی که من بین در و دیوار گم کردم

بیا مادر که هم دردیم یادم هست می گفتی

که راه خانه را در کوچه چندین بار گم کردم

حضرت عباس

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

حضرت عباس

تا تو بودي خيمه ها آرام بود

دشمنم در كربلا نا كام بود

تا تو بودي من پناهي داشتم

با وجود تو سپاهي داشتم

تا تو بودي خيمه ها پاينده بود

اصغر شش ماهه من زنده بود

تا توبودي خيمه ها غارت نشد

بعد تو كس حافظ يارت نشد

تا تو بودي چه ره ها نيلي نبود

دستها آماده سيلي نبود

تا تو بودي دست زينب باز بود

بودنت بهر حرم اعجاز بود

تا كه مشكت پاره و بي آب

دشمن بر كينه ات شاداب شد

بیا که بار امانت بمنزل افتاده

بیا که کشتیت ای نوح در گل افتاده

زراه لطف قدم نه دمی ببالینم

که سخت کار من اینجا به مشگل افتاده

زشوق اینکه رسد موجی از محبت تو

دلم چوگوهر خونین بسا حل افتاده

بدآنطریق که جان میدمند بر ابدان

محبت تو پریروی در دل افتاده

به مجلسم چونهی پا بهوش باش ایگل

که مست نرگس چشمت به محفل افتاده

به ناب خرمن زلفت دلم گرفته مکان

خبر دهید که آتش به حاصل افتاده

به چشم منتظرم تبر خورده صد افسوس

برای دیدنت این خار حائل افتاده

چنانکه پای درختان حسان ثمر ریزد

دو دست پور علی در مقابل افتاده

حضرت عباس

به عرصه كربلا كفر چو طغيان گرفت

ظلم جهانگير گشت نقطه ايمان گرفت

گلبن گلزار دين خزان شد از باد كين

خار ستم سر به سر دامن بستان گرفت

بلبل دستانسرا رو به هزيمت نهاد

زاغ سيه روزگاه طرف گلستان گرفت

فغان لب تشنگان گذشت از كهكشان

حضرت عباس را سكينه دامن گرفت

گفت تو سقاى آب ما همه در پيچ و تاب !

نتوان يك جرعه آب ز بهر طفلان گرفت ؟!

عباس با حال زار كشيدش اندر كنار

غبار غم از رخ آن گل پژمان گرفت

وعده آب روان داد به آن خسته جان

اذن كه تا آرد آب از شه عطشان گرفت

گفت كه اى نور عين نو گل باغ حسين

به نرخ گيرم آب اگر كه بتوان گرفت

به ديده اشگبار گشت به مركب سوار

مشك تهى آب را به دوش ز احسان گرفت

تيغ مشعشع كشيد زهره عدوان دريد

پهلوى كردان شكافت عرصه ميدان گرفت

راه فرار از نبرد بست به بهمن ز فن

تيغ گران از كف رستم دستان گرفت

از تف تيغش فتاد لرزه بر اندام خصم

خال خدنگش هدف چهره كيوان گرفت

از دم تيغش يكى روى به دوزخ نمود>

<ز آتش قهرش يكى جان بخ نيران گرفت

ز الحذر و الحذر به گوش فلك گشت كر

زالفرار الفرار سينه گردون گرفت

در ظلمات سيه سد سكندر شكست

بار دگر همچو خضر چشمه حيوان گرفت

ديد كه آب فرات موج زنان مى رود

چشمه چشمش ز اشك صورت عمان گرفت

گفت الا اى فرات چشمه آب حيات

كناره كى تا كنون كسى ز مهمان گرفت ؟!

ما زعطش در تعب ، تو مى روى خشك لب

مشك پر از آب كرد به كف و سر و جان گرفت

تير به چشمش زدند سينه سپر ساخت او

دست ز جسمش فتاد مشك به دندان گرفت

تير زدندش به مشك دست ز هستى كشيد

ريخت چو آبش به خاك سر به گريبان گرفت

گفت كه اى بينوا مى روى اندر كجا؟

چون ز تو در خيمه ها سكينه پيمان گرفت

ز ضرب تيغ و سنان گشت تنش غرقه خون

به خاك ، از زين ، مكان آن مه تابان گرفت

ناله «ادرك اخا» رسيد در خيمه ها

غبار غم دامن شاه شهيدان گرفت

رخت به ميدان كشيد جامه طاقت دريد

بر سر نعشش رسيد سرش به دامن گرفت

ديد تنش غرق خون ماه رخش لاله گون

خون زد و چشم ترس به چشم گريان گرفت

گفت علمدار من ، مونس و غمخوار من

گشتى عمر ترا ورطه طوفان گرفت ؟!

خيز كه در خيمه ها سكينه با اشك و آه

كنون دامن زينب نالان گرفت

مـیـان هــمهمـــه تیــری پــریــد آهسته

و از نـــگاه تـــری خــون چکیــد آهسته

وآب دســت بـه دامــان مــاه صحرا شـد

همین که مشک گــریبان دریــد آهسـته

نـگاه مشــک گـریـزان به خیمه ها افتاد

وآب زیـــر لــب آهــی کشــید آهســته

غبار و شیهه‌ی اسبان کمان و تیغ دغا

نســیـم، زیــر علـم، می‌خزید آهسـته

سـوار، خـم شد واز اسب، به زیر افتاد

بـــه‌روی خــــاک بـــلــا آرمــید آهسته

و در میــان هیـاهوی اسـب‌ها، آن مرد

صدای ناله‌ی زهرا (س)، شنید آهسته

و بـــر جنــــازه‌ی او آفــتــاب را دیــــدم

که زیــر بار غمش می خمید ، آهسته

و در جــواب شــهیدان که منتظر بودند

ســتــون خیمــه‌ی او را کشید آهسته

چشمم از اشک پر و مشک من از آب تهی است

جگرم غرقه به خون و تنم از تاب تهی است

دل من میبرد آبی که از این مشک چکد

کشتی ام غرقه به آبی که زگرداب تهی است

به روی اسب قیامم به روی خاک سجود

این نماز ره عشق است زآداب تهی است

دست و مشک و علمم لازمه هر سقاست

دست عباس تو از این همه اسباب تهی است

مشک هم اشک به بی دستی من میریزد

بی سبب نیست اگر مشک من از آب تهی است

چونكه نوبت بر بنى هاشم رسيد

ساخت ساز جنگ عباس رشيد

محرم سر و علمدار حسين

در وفادارى علم در نشاتين

در صباحت ، ثالث خورشيد و ماه

روز خصم از بيم ان چون شب سياه

در شجاعت يادگار مرتضى

داده بر حكم قضا دست رض

خواست در جنگ عدو رخصت ز شاه

گفت شاهش كاى علمدار سپاه

چون علم گردد نگون در كار زار

كار لشگر بايد از وى انفطار

گفت تنگ است اى شه خوبان دلم

زندگى باشد از اين پس مشكلم

زين قفس برهان من دلگير ر

تابه كى زنجير بايد شير را؟!

گفت شه چون نيست زين كارت گزير

اين ز پا افتادگان را دست گير!

جنگ و كين بگذار و آبى كن طلب

بهر اين افسردگان خشك لب>

جریان حضرت عباس(ادامه)

پر كرد مشك و پس كفى از آب بر گرفت

مى خواست تا كه نوشد از آن آب خوشگوار

آمد به يادش از جگر تشنه حسين عليه السلام

چون اشك خويش ريخت ز كف آب خوشگوار

شد با لبان تشنه ز آب روان بيرون

دل پر ز جوش و مشك به دوش آن بزرگوار

كردند جمله حمله بر آن شبل مرتضى

يك شير در ميانه گرگان بى شمار!

يك تن كسى نديده چندين هزار تير

يك گل كسى نديده چندين هزار خار!

والله ان قطعتم يمينى

انى احامى اءبدا عن دينى

و عن امام صادق اليقين

نجل النبى الطاهر الاءمين

بنى صدق جائنان بالدين

مصدقا بالواحد الاءمين

چو دست راست جداشد ز پيكر عباس

گريست عرش به حال برادر عباس

شكست پشت رسول از شكسته بازويش و

خميد قد على چون هلال ابرويش

جهان به ديده مظلوم كربلا شب شد

سپهر گفت اسيرى نصيب زينب شد>>

<< يا نفس لا تخشى من الكفار

و اءبشرى برحمة الجبار

مع البنى سيد المختار

مع جملة السادات و الاءطهار

قد قطعوا ببغيهم يسارى

فاءصلهم يا رب حر النار

الا اى پيك معراج سعادت

هماى رفرف اوج سعادت

كنون كز دست من افتاده شمشير

ز هر سو بسته بر من راه تدبير

شتابى كن كه وقت همت توست

گذشت از من ، زمان خدمت توست

خلاصم كن از اين انبوه لشگر

رسانم از وفا نزد برادر

سكينه منتظر از بهر آب است

ز سوز تشنگى بى صبر و تاب است

و باءن الاءنكسار فى جبينه

فانكدب الجبال من حنينه

كافل اءهله و ساقى صبيته

و حامل اللواء بعالى همته

و كيف لا و هو جمال بهجته

و فى محياه سرور مهجته

< گفت : سمعا اى امير انس و جان

گر چه باشد قطره آبى به جان

شد به سوى آب تازان با شتاب

زد سمند باد پيما را در آب

بى محابا جرعه اى در كف گرفت

چون به خويش آمد دمى گرفت اى شگفت

تشنه لب در خيمه سبط مصطفى

آب نوشم ؟! من زهى شرط وف

زاده شير خدا با مشك آب

خشك لب از آب زد بيرون ركاب

يا نفس ، من بعد الحسين هونى !

و بعده لا كنت اءن تكونى !

هذا الحسين وارد المنون

و تشربين بارد المعين ؟!

هيهات ! ما هذا فعال دينى

و لا فعال صادق اليقين

آمد به يادش از لب خشك برادرش

شد غيرت فرات دو چشم ز خون ترش

گفتا نخورده آب گلستان حيدرى

دارى تو ميل آب ؟ كجا شد برادرى ؟!

تشنه است آن نو گل باغ فتوت است

لب تر مكن ز آب كه دور از مروت است

سوغات تو از علقمه آیا بخورد تیر ؟

یک مشک پر از حسرت لبها بخورد تیر ؟

با دست رشیدت که در آغوش کشیدیش

این آرزوی توست مبادا بخورد تیر

تا چند قدم مانده به بی تابی طفلی

تو آمدی و آمدی .... اما بخورد تیر

***

حالا که به این خیمه تشنه نرسیدی

تو خواسته ای آن قد و بالا بخورد تیر

تو خواسته ای دست ترت را که بیفتد ...

چشمی که رسیده است به دریا بخورد تیر

تو خواسته ای حال که آبی نرساندی

سرتا سر شرمندگی ات را بخورد تیر

***

تو خواسته ای تا همه دار و ندارت

پیش قدم حضرت زهرا بخورد تیر

هنوز نام تو در دفتر زمان جـــاری اســت

و خون غیرت تو در رگ جهان جاری است

هنــوز هـــم تو امید ـــید وارانـــی

زلال نام تو در بغض کودکــــان جاری است

چه دست بود فشاندی به آبها که هنـــوز

حد یث عزت نــفس تودر زبـان جاری ا ست

و از دو دست تو دشت وفــا وغیـــــرت را

د و رود پای گرفته است وهمچـنان جاری است

مگر نگاه تو د نبال مشــگ می گـــرد

که رود اشگ زهر دیده بی امان جــاری است

وفا بقامت تو قـــــد ر خویش را ســـنجید

که با وفایی تو مثل بیکران جــاری است

واوج آبی نامـــت شبیه معـجزه هســــت

که بر مناره آ فاق چون اذان جاری است

هنوز هـــم شفـــق آلود تســت چشم افـــق

پیام سرخ تو در متن آسمان جاری است

سفیــــنه تــــو کنـــار فــرات یاس آ لود

به خون نشسته و در بحر أرمان جـاري اســــت

به پای بوسی دستان آسمانی تو

هزار رود فرات از نهاد جان جاری است>

<قســم به حرمت آن بــازوان قاطــــع تو

که د جله د جله مرام تو در زمان جاری است

تو آب را بــه تمـــنای تشنـــگی بــرد ی

که در مرام تو زخم از پی سنان جاری است

********

سلام بر تو و دستان پر سخاوت تــــو

ســـلام بــر ادب و غیرت و نجابت تـــو

ســـلام بر قـــــلم بازوان خــونــینــت

كه قطعـه قطعـه شــد از بهر قاطعيـت تـو

سلا م بر عرق شـرم گـــونه ماهــــت

که قطره قطره چکید از جبین عصمت تـــو

سلام بر شرف و مشی ومشق و میثـــاقــت

ســلام بـر دل لبریــــز از ولایت تـــو

چقدر نــام تو همرنگ جـــانفشـانیهــاسـت

سـلام بــر تو و آییـن استـقا مت تـــو

سلام بر صدف سینه گهر خیـــــزت

سلام بر سعه صــد ر بی نها یـــت تــــو

به روز حادثـه بودی پنـــــــاه آل الله

شكست قامـت شاه از غــــم شهادت تـــو

کشم چگونه غمت را به رشــــته تحریر

که شرحه شرحه قلم شد زشرح محنت تـــو

برخاسته از دشت بلا خط غبارى

پيچيده به عالم سخن از يكّه سوارى

سجّاده نشين حرم عشق مهيّاست

تا بهر شهادت بشتابد به كنارى

شد بدرقه راه گل حضرت زهرا(عليها السلام)

بى تابى و اشك و عطش و ناله و زارى

تنهايى و شرمندگى و سوز و حرارت

آورده بر آن اختر تابان چه فشارى

اندر طلب دوست چنان واله و شيدا

انگار نمانده است در او صبر و قرارى

او در پى ميعاد الهى است روانه

تاريك پرستان همه مست و در خمارى

شمشير جفاى كوفه خيزبرداشت

آلاله دل به گريه آمد بارى

ناگاه بيفتاد سرماه منيرش

بر دشت بلا، كوى جفا، خاك صحارى

عالم به عزا نشست و جان ها همه در غم

بشكسته ستون عرش آرى آرى

زهرا و فرشتگان حق آمده بودند

تا بوسه بگيرند از آن جسم بهارى

سيناى دل شاعر نالان شده خونى

از قصّه جانكاه شه حضرت بارى

به روی نیزه ذکر یا حبیب است

هوا آکنده «أمّن یجیب» است

نه تنها کودکان تو، خدا هم

پس از مرگ غریب تو، غریب است

تو مثل دست خود افتاده بودی

به قدر مهربانی ساده بودی

در آن هنگامه از خود گذشتن

عجب دستی به دریا داده بودی

پریشان یال و بی‏زین و سوارم

غریب کوچه‏های انتظارم

صدای «العطش آقا» بلند است

به خیمه روی برگشتن ندارم

سر خورشید برنی آشیان زد

علم بر بام قلب عاشقان زد

غروب کربلا رنگ فلق بود

مگر خورشید را سر می‏توان زد

بیا و حاجت ما را روا کن

دو دستت را ستون خیمه‏ها کن

به دریا می‏روی یادت بماند

لبی با سوز دریا آشنا کن

نمی‏دانم چرا اکبر نیامد

چراغ خانه مادر نیامد

نمی‏دانم چرا بانگ عطش از

گلوی نازک اصغر نیامد؟

نمی‏دانی چه بی‏تابم عموجان!

غمت را برنمی‏تابم عموجان!

هلاک دیدن روی توام من

که گفته تشنه آبم عموجان؟

مدد کن عشق، دریا یار من نیست

فلک در گردش پرگار من نیست

مدد کن دیده از دنیا ببندم

عموی آب بودن کار من نیست

عموی مهربان من کجایی؟

الهی بشکند دست جدایی

بیا با تشنگی‏هامان بسازیم

عموجان، آب یعنی بی‏وفایی

علم از دست و دست از من جدا شد

و مشک آب از دندان رها شد

قیامت را به چشم خویش دیدم

دمی که قامت خورشید تا شد

آبی برای رفع عطش در گلو نریخت

جان داد تشنه کام و به خاک آبرو نریخت

دستش ز دست رفت و به دندان گرفت مشک

کاخ بلند همت خود را فرو نریخت

چون مهر خفت در دل خون شفق ولیک

اشکی به پیش دشمن خفاش خو نریخت

غیرت نگر که آب به کف کرد و همتش

اما به جام کام می از این صبو نریخت

چون رشته امید بریدش زآب گفت

خاکی چومن کسی به سر آرزو نریخت

از عطش نگاه تو ديده آب گريه كرد

چشم غمين كربلا در تب و تاب گريه كرد

بر دل صفحه زمان دست تو عشق مي نگاشت

واژه تمام گشت و هم چشم كتاب گريه كرد

واي از اين دوباره غم پشت حسين گشته خم

سينه و دلم خراب شد باز خراب گريه كرد

العطش از صداي هر ناله به گوش مي‌رسد

رود فرات مانده در فكر جواب گريه كن

لحظه به لحظه دست تو شاخه صد اميد بود

شاخه زبن شكسته شد خون به شتاب گريه كرد

فرش زمين زخون تو نقش عزا به بر گرفت

ذره ذره به خاك هم غرق گلاب گريه كرد

ضياء اشك لاله شد خون زديده رفته‌ات

ديده شب به ناله در سوي شهاب گريه كرد

لب به سكوت باز شد در غم (ساقي وفا)

چشم پر از نگاه هم پشت حجاب گريه كرد

افتاد دست راست خدایا زپیکرم

بردامن حسین برسان دست دیگرم

چون دست من لیاقت دامان او نداشت

انداختم براه که بردارد از کرم

بیدست من زدست حسینم گسسته دست

ایدست حق بگیر تو دست برادرم

ایدست راست روبسلامت که تا ابد

این خاطره ودیعه سپارم بخاطرم

آنجا که دست فاطمه در حشر جای تست

برخاک خون فتاده توئی نیست باورم

ایدست چپ زیاری من بر مدار دست

من در هوای آب بشوق تو میپرم

آبیکه آبروی من و اعتبار تست

بر تشنه گان اگر نرسد خاک برسرم

آبفرات نیست بمشگ آبروی اوست

بر پیشگاه آبروی خلق میبرم

نی نی نه آبروی فرات و نه آب اوست

خود آبروی ام بنین است مادرم

مردم بحفظ دیده زهر چیز بگذرند

من بهر آب حاضرم از دیده بگذرم

ایدست دامن تو و دست نیاز من

تا همتت بعرصة پیکار بنگرم

منکه بعمر منتی از کس نبرده ام

اینک به ناز منت ایدست حاضرم

منت به بهر خودپی این مشگ میکشم

نامردم ارهوای سرم برده بر سرم

ترسم توه زدست روی بیتو مشگ را

آخر بدست ناوک دلدوز بسپرم

آمدم با چه شتابی ز حرم در بر تو

با اميدي‌كه‌ببينم‌رخ‌جان‌پرور تو

سر و مشك‌و علم‌و دست‌تو از هم‌چو گسست‌

دشمنم‌گفت‌كه‌: پاشيد ز هم‌لشگر تو

نيست‌تقصير فرات‌اين‌همه‌شرمندگي‌ات

خشك‌شد ديده‌اش‌از ريختن‌ساغر تو

گر كه‌از شرم‌سر از سجده‌نياري‌بالا

پس‌چسان‌تير بر آرم‌ز نگاه‌تر تو

از غم‌مشك‌ز بس‌ديدة‌تو خونبار است

ريخته‌خون‌چو نقابي‌به‌رخ‌انور تو

بيش‌از اين‌تا كه‌تو احساس‌به‌غربت‌نكني

مادرم‌فاطمه‌آمد عوض‌مادر تو

شده‌مجموعه‌اي‌از خاطره‌پا تا به‌سرت‌

ياد حيدر كنم‌از زخم‌عميق‌سر تو

كمرم‌راست‌نگردد ز چنين‌خم‌شدنت‌

با چه‌رويي‌ببرم‌سوي‌حرم‌پيكر تو

روضه‌خوانان‌عطش‌از عطشم‌دم‌نزنند

كه‌دهند شرح‌لب‌و ديدة‌، خشك‌و تر تو

افتاده زمین قامت دلجوی ابوالفضل

افسرده زغم گشته گل روی ابوالفضل

آن شیرژیانی که شجاعت زعلی داشت

در معرکه و رزم شهامت چودلی داشت

عباس دو بازوی قوی ازلی داشت

چون چشمة خورشید زخود نور جلی داشت

مبهوت شدند خلق زنیروی ابوالفضل

بگرفت بکف جان بسوی رزم روان شد

چون شمس فروزان بهمه خصم عیان شد

لشگر زنگاه رخ ماهش نگران شد

پشت فلک از هیبت عباس کمان شد

نبود بجهان کس بترازوی ابوالفضل

آمد بفرات آب همه موج زنان دید

در میمنه و میسره¬اش خصم نهان دید

سیراب از او دشمن غدار و خسان دید

لب تشنه بدو خوردن آن آب زیان دید

بنگر به وفا و تو ببین خوی ابوالفضل

چون دید لب آبفرات آنهمه دشمن

برکف همه شمشیر و همه سنگ بدامن

هر یک به تن خویش نمودند دو جوشن

در ترکه پر از تیرو همه غرق در آهن

خواهند کند حمله چو بر سوی ابوالفضل

فرزند علی شیرنیستان شجاعت

ضرغام سلحشور خداوند شهامت

آمد بغضب غیرت دریای رشادت

زد نعره که غرید فلک زآنهمه هیبت

پرچین شده از چشم دو ابروی ابوالفضل

از آب بیرون آمده چون شیر غضبناک

بنموده یکی حمله بر آن دشمن بی باک

بس دست و سرخصم فروهشته چه برخاک

برخاست دوصد و لوله از عالم افلاک

سرهای یلان گشته همه سوی ابوالفضل

از ترس ابوالفضل فراری شده دشمن>

<

انداخته چون مشک پر از آب بگردن

وانگه بسخن آمد و فرمود بتوسن

بشتاب که تا آب سوی خیمه برم من

طفلان همه گشتند ثناگوی ابوالفضل

امروز که سقای شه کرب و بلایم

من باب حوائج بهمه شاه و گدایم

من صاحب هفده سمت از شاه ولایم

در معرکه امروز قیامت بنما یم

دشمن همه هستند تکاپوی ابوالفضل

دشمن بخیالش که حسین یار ندارد

تسلیم شود میل به پیکار ندارد

تنها شده و یار و مدد کار ندارد

گویا که ابوالفضل علمدار ندارد

نشنید یقین بانگ هیاهوی ابوالفضل

تا چند ببینم بحرم شیون و غوغا

بینم که پریشان شده شاهنشه بطحا

سر را بدو زانو زده نور دل زهرا

آزرده شده خاطرش از مردم اعدا

افسرده شده چهرة خوشخوی ابوالفضل

از نالة اطفال برادر بفغانم،

افغان سکینه شرر انداخت بجانم

در پاسخ این طفل شده بند زپانم

نه چاره و تدبیر در اینکار ندارم

آیند بخیمه همگی سوی ابوالفضل

خواهم ز خدا حق ابوالفضل دلاور

سردار قوی شوکت و آن میر غضنفر

در حشر ز عصیان گناه همه بگذر

از سینه زن و بانی و هردیده که شدتر

شاداب اخوت شود از سوی ابوالفضل

اگر شب تا سحر پاس حرم دارم چه غم دارم

چرا در خیمة سلطان قدم دارم چه غم دارم

سیاهی دور شو از خرگه سلطان مظلومان

که شیر بیشة ایجادم و پاس حرم دارم چه غم دارم

اگر زیر و زبر سازم تمام ملک امکان را

من از سلطان مظلومان رقم دارم چه غم دارم

کشیدم دست و دل از این جهان و عالم امکان

حریم قرب حق را محترم دارم چه غم دارم

اگر از تیغ ابرو غارت دلها کنم امروز

که این سرمایه از فخر امم دارم چه غم دارم

بحمدالله و المنه که من سقای طفلانم

ولی این منصب شاهانه از فخرامم دارم چه غم دارم

بود این افتخار من برغم کوری دشمن

که برکف سر برای مظهر جود و کرم دارم چه غم دارم

الا ای اهل سکان سما لب را فرو بندید

بخواب نازناموس خدا در این حرم دارم چه غم دارم

لب عطشان اگر جان بسپرم در رهگذار دوست

بجان دوست در ملک بقا بحر کرم دارم چه غم دارم

سرم گرم زیب نی گردد چو مهر عالم امکان

بزیب نیزه می بینم جهانی را خدم دارم چه غم دارم

اگر در بحر عصیان غرق باشد قطره می گوید

علی دارم حسن دارم حسین دارم چه غم دارم

قطره

امیر علقمه از صدر زین به زیر افتاد

میان لشگری از تیغ و نیزه گیر افتاد

دو دست تشنه او ماند و طعنه تکبیر

به یاد منزلت آیه غدیر افتاد

چقدر شدت ضرب عمود سنگین بود

دوباره چند ترک بر دل کویر افتاد

نگاه زخمی و شرمنده اش به آقا گفت

ببخش مشک حرم بین این مسیر افتاد

چگونه پیکر او را به خیمه ها ببرد

حسین گریه کنان فکر یک حصیر افتاد

اندر آندم با عموى خويشتن

كودكان بودند تا گرم سخن

ناگهان آمد سكينه با شتاب

خاطراتى داشت سخت از قحط آب

مشك خشكى كز حرم آورده بود

بر عموى نازنين آن را نمود

گفت : اى ابر كرم ، شايد اگر

افتدت بر جانب دريا گذر

زان كه اندر خيمه ها از قحط آب

گشته مشكل كار آل بو تراب

در خيام از آب گر خواهى اثر

نيست جز در چشمه چشمان تو

چون تو مى دانى كه بى آب روان

گل نمى پايد به صحن گلستان

ويژه گلهاى گلستان رسول

كابيارى گشته با چشم بتول

گر گلى از اين گلستان گم شود

ای اهل حرم دست علمدار جدا شد

این دسته گلی بود که تقدیم خدا شد

مظلوم ابوالفضل

افسوس که سقّا به حرم آب ندارد

افسوس که اصغر ز عطش تاب ندارد

مظلوم ابوالفضل

سوزد جگر دسته گل باغ مدینه

این زمزمه آید ز لب خشک سکینه

مظلوم ابوالفضل

گرید ز عطش طوطی بستان رسالت

از دیده عباس چکد اشک خجالت

مظلوم ابوالفضل

بر دین سقّا ز جنان فاطمه آید

این ناله زهرا ست که از علقمه آید

مظلوم ابوالفضل

ای اهل حرم چشم خود از آب بپوشید

دیگر عوض آب روان اشک بنوشید

مظلوم ابوالفضل

اي ماه بني هاشم خورشيد لقا عباس

اي نور دل حيدر، شاه شهدا عباس

اي از تو دل اطفال روشن به اميد آب

اي ساقي غم پرور،‌ميزان وفا عباس

اي تشنه آب آور،‌اي كشته نام آور

اي صف شكن لشكر سردار صفا عباس

لب تشنه شدي بر آب لب دوخته برگشتي

جان را به لب آوردي با عين رضا عباس

اي مير علمداران ، سقا وفا داران

د رجمع فدا كاران بودي به سزا عباس

تو درس وفا دادي با دست جدا دادي

دست همه محزون گير از بحر خدا عباس

اي بسته بر زيارت قد تو قامت آب

شرمنده مروت تو تا قيامت آب

در ظهر عشق عكس تو لغزيد در فرات

شد چشمه حماسه زجوش شهامت آب

دستت بموج داغ حباب طلب گذاشت

اوج گذشت ديد و كمال كرامت آب

بر دفتر زلالي شط خطّ لانوشت

لعلي كه خورده بود زجام امت آب

لب تر نكردي از ادب اي روي تشنگي

آموخت درس عاشقي و استقامت آب

ترجيع درد راز گريزي كه از تو داشت

سرميزند هنوز به سنگ ندامت آب

از نقش سجده كرده نخل بلند تو

آيينه‌اي است خفته در آه ملامت آب

سوگ‌تر از صخره چكيده قطره قطره رود

زين بيشتر سزاست به اشك غرامت آب

از ساغر سقايت فضلت قلم كشيد

گسترد تا حريم تفضل زعامت آب

زينب(س) حسين(ع) را به گل سرخ خون شناخت

بر تربت تو بود نشان و علامت آب

با يكهزار اسم تو را كي توان ستو

در تنگناي لفظ كه دارد زمامت آب

از جوهر شفاعت سعيت بعيد نيست

گر بگذرد زآتش دوزخ سلامت آب

مي‌خوانمت به نام ابوالفضل و شوق را

در ديدگان منتظرم بسته قامت آب

آمد به آستان تو گريان و عذرخواه

با عزم پايبوسي و قصد اقامت آب

ای حرمت قبلة حاجات ما

یاد تو تسبیح ومناجات ما

تاج شهیدان همه عالمی

دست علی ماه بنی هاشمی

همقدم قافله سالار عشق

ساقی عشاق و علمدار عشق

سرور و سالار سپاه حسین

داده سر و دست براه حسین

عم امام و اخ و ابن امام

حضرت عباس علیه السلام

ای علم کفر نگون ساخته

پرچم اسلام برافراخته

مکتب تو مکتب عشق و وفاست

درس الفبای تو صدق و صفاست

شمع شده آب شده سوخته

روح ادب را ادب آموخته

آب فرات از ادب تست مات

موج زند اشگ بچشم فرات

یاد حسین و لب عطشان او

و آن لب خشکیده¬ی طفلان او

ساقی کوثر پدرت مرتضی است

کار تو سقائی کرب و بلایت

هر که بدردی بغمی شد دوچار

گوید از یکصد و سی و سه بار

ایعلم افراشته در عالمین

اکشف یا کاشف کرب الحسین

از کرم و لطف جوابش دهی

تشنه اگر آمده آبش دهی

چون نهم ماه محرم رسید

کار بدانجا که تو دانی کشید

از عقب خیمه¬ی صدر جهان

شاه فلک جاه ملک آشیان

شمر بآواز ترا زد صدا>

<

گفت کجائید بنو اختنا

تا برهانند زهنگامه¬ات

داد نشان خط امان نامه¬ات

رنگ پرید از رخ زیبای تو

لرزه بیفتاد بر اعضای تو

من بامان باشم و جان جهان

از دم شمشیر و سنان بی¬امان

دست تو نگرفت امان نامه را

تا که شد از پیکر پاکت جدا

مزد تو زین سوختن و ساختن

دست سپر کردن و سرباختن

دست تو شد دسته شه لافتی

خط تو شد خط امان خدا

چار امامی که ترا دیده اند

دست علم گیر تو بوسیده¬اند

طفل بدی مادر والاگهر

برد ترا ساحت قدس پدر

چشم خداوند چودست تو دید

بوسه زد و اشگ زچشمش چکید

با لب آغشته بزهر جفا

بوسه بدست تو بزد مجتبی

دید چو در کرب و بلا شاهدین

دست تو افتاد بروی زمین

خم شد و بگذاشت سر دیده¬اش

بوسه بزد با لب خشکیده¬اش

حضرت سجاد هم آندست پاک

بوسه زد و کرد نهان زیرخاک

مطلع شعبان همایون اثر

بر ادب تست دلیلی دگر

ای سکنپه،بردی از جانم قرار وتاب را

غپر اشک اپن دم کجا دارم سراغ آب را

من ندارم اب جز اشک دوعپن

اندراپن دشت ای گل باغ حسپن

ای مپر دارمن ونور دو چشمان

ای قوت بازوی من وبهترم ازجان

بردارپکی مشک وروان شوسوی مپدان

برگو حسپن گفت چنپن بادل گرپان:

«گردپد زمن منع ،فراتی که چودرپا ست

آخرنه همپن آب زمهرپه ی زهر است؟

اي كه پرچمدار عشقي، قامت رعنات كو

اي كه موساي زماني آن يد بيضات كو

اي كه اندر دشت خونين قاف قهري قهرمان

در سياهي‌هاي دوران تيغ بي پروات كو

اي كه عالم بر سر سوداي عشقت گيج بود

بار ديگر تا ببينم آن سر و سودات كو

اي وجود تشنه‌ات درياي گوهرزاي عشق

آن وجود تشنه و آن جون چود دريات كو

اي كه سقاي تمام تشنه كاماني بگو

مشك پاره پاره سوراخ سر تا پات كو

عاقبت اي آرزوي تشنه كامان حسين

آن رخ و آن قد سر و سر بپا معنات كو

ای شب، ای شاهدِ غم، روشنيِ يار چه شد؟

مـاهـــتابِ ســـحرآســايِ شـبِ تــار چــه شد؟

ای نسیــــمِ ســحری آب اجابت نرسيد

ساقيِ تشنه لبِ قافله سالار چه شد؟

يـوسف گـمشدهء فتحِ فُراتم چه شده ست

بوی پيراهنِ آن عشقِ سبکبار چــه شـــد؟

نازم آن يـار کـــه از آب حـذر کـــرده و گـفت:

پس عطشناکيِ گلهای عطشبار چه شد؟

هفت اقليم عطش بر لب ات آوار شده ست

انعکاسِ غم و پــژواکِ تـــو اينبار، چه شـــد؟

ياس ها در تبِ ديــدارِ تو پرپر زده اند

بوی باران زدهء ابرِ سبکبار چه شد؟

ارغــوانــی شــــدنِ روز و شب ام را بـــنگــر

تا بدانی که دلم بی تو در اين کار چه شد؟

لشکرِ تيرهء شب از همه سو آمده است

آن جوانــمردِ بخون خفتهء پيکار چه شد؟

کس بـه پــابـــوسِ غــريــبانـهء آن دل نــرسيد

خون و خاکسترت ای عشق گرانبار چه شد؟

آن طنينی که پُر از صوتِ صنوبر شده است

ديــدی آخــر بــه لبِ لالهء خـونبار چـه شد؟

ای فدايِ تــو دلِ تـا بــه اَبـــد مـــنتظرم

قامتِ سرو و سپيدارِ علمدار چه شد؟

بر لب آبم و از داغ لبت می میرم

هر دم از غصه جانسوز تو آتش گیرم

سعی بسیار نمودم که کنم سیرابت

گشتم آخر خجل از کوشش بی تاثیرم

اکبرت کشته شد و نوبتم آخر نرسید

سینه ام تنگ شد از بس که بود تاخیرم

کربلا کعبه عشق است و منم در احرام

شد در این کعبه عشاق دو تا تقصیرم

دست من خورد به آبی که نصیب تو نشد

چشم من داد از آن آب روان تصویرم

باید این دیده و این دست دهم قربانی

تا که تکمیل شود حج من و تقصیرم

زین جهت دست به پای تو فشاندم بر خاک

تا کنم دیده فدا چشم به راه تیرم

سعی ها کرد عدو تا کندم از تو جدا

با وجودت که تواند که کند تسخیرم

بوته عشق تو کرده است مرا چون زر ناب

دیگر این آتش غمها ندهد تغییرم

غیرتم گاه نهیبم زند از جا بر خیز

لیک فرمان مطاع تو شود پا گیرم

اين جوان كيست كه در قبضه او طوفان است

آسمان زير سم مركب او حيران است

پنجه در پنجه آتش فكند گاهي نبرد

دشت از هيبت اين واقعه سرگردان است

مشك بر دوش فكنده است و دل را در مشت

كوه مردي كه همه آبروي ميدان است

تا که لب تشنه نمانند غریبان امروز

می رود در دل آتش به سر پیمان است

این طرف کوه جوانمردی و ایثار و شرف

روبرو قوم جفا پیشه و سنگستان است

صف به صف می شکند پشت سپاه شب کیش

آذرخشی است که غرنده تر از شیران است

خبره بر خیمه زینب شده و می نگرد

کودکی را که تمامی عطش و گریان است

سمت خون علقمه در آتش و در سمت عطش

خیمه ها شعله ور و بادیه اشک افشان است

این که بر صفحه پیشانی او حک شده است

آیه هایی است که از سوره الرحمن است

اي مشك نريز آبرويم/بر باد مده تو آرزويم

اي مشك اگر چه عرصه تنگ است

بي آب روم به خيمه ننگ است

جنگ است و تمام همتم جنگ

سربازم و استطاعتم جنگ

سربازم و غم نمي شناسم

از كشته شدن نمي هراسم

هر جا كه وظيفه جبهه بگشود

شمشير به دوش عهده ام بود

امروز كه در دلم خروش است

اي مشك دو عهده ام بدوش است

هم حامي حاميان دين دينم/هم ساقي چند نازنينم

امروز كه ديده ام پر اشك است

بر دوش دلم لو او مشك است

اي مشك كسي نديده از ناس

در رزمگه التماس عباس

اينك بشنو تو التماسم/دارم زتو پاس، دار،‌پاسم

اشكم كه چكيده فرات است

پنهان شده از مخدرات است

آبي كه به سينه ات نهان است

رشك لب آسمانيان است

سيراب ز آب خوشگواري/آبيست كه درتو هست بيتاب

اين آبروي من است در تو/ايثار خلاصه هست در تو

افلاك، سبو، گرفته سويم/بر خاك نريز آبرويم

بي آب اگر روم دمادم/بايد زخجالت آب گردم

اي آب كه اينچنين رواني/امروز چو من در امتحاني

كابوس عطش بهانه باشد/حيثيت تو نشانه باشد

از بهر كسي كه عشقباز است

كابوس، حقيقي،‌مجازست

مولا كه ندارد آب اكنون/دارد سر عشقبازي خون

گر امر كند به هر سحابي/بارد به سر زمين گلابي

اما نه ز ابر، بار خواهد/لب تشنه لقاي يار خواهد

لب تشنه اگر چه دختر اوست

اين آب صداق مادر اوست

آندم كه سكينه مشك آورد/با ديده پر زاشك آورد

تا ديده به ديده ترم دوخت

از آتش آه، هستي ام سوخت

اينك من و خاطرات آن اشك/

اينكم منم و فرات و اين مشك

اينك منم و هزار دشمن/هم تو هدف شراره هم من

افسوس كه من گناه كردم/بر آب روان نگاه كردم

هر چند كه آب را نخوردم/كف در خنكاي آب بردم

اين دست ز تن بريده بادا/از حدقه برون دو ديده بادا

برزمین افتاد لاله ویاسم

شد جدا از تن دست عبّاسم

یا ابوالفضل

رفتی و بی تو شد نصیب من

گریه زینب خنده دشمن

یا ابوالفضل

جام خالی در دست طفلان است

چشم من بر تو سوی میدان است

یا ابوالفضل

تا به خون خفتی در دل صحرا

زائرت گردید مادرم زهرا

یا ابوالفضل

تا لب از خون دیده تر کردی

داغ اکبر را تازه تر کردی

یا ابوالفضل

با کدامین دل ای علمدارم

بی تو رو سوی خیمه ها آرم

یا ابوالفضل

با کدامین دست ای سراپا خون

آورم تیر از دیده است بیرون

اين جا حريم پاك علمدار كربلاست

اين آستان قدس شهيد ره خداست

اين جا حريم حضرت باب الحوائج است

دولت در اين مقام و كشايش در اين سر است

اين جا بود مقام شهيدى كه تا ابد

خاكش حيات بخش و هوايش عبير زاست

اين بارگاه شاه جهان حقيقت است

اين جايگاه جلوه انوار كبرياست

اين خاك مشك بيزكه دار الشفا بود

هر ذره اش به چشم ملايك چو توتياست

اين جا جايگاه شهيدى كه تا به حشر

دين خدا و پرچم اسلام از او بپاست

اين جاست جايگاه اميرى كه در كرم

كان سخا و ابر عطا و يم وفاست

اين جاست جايگاه علمدار لشكرى

كز بهر حق عليه ستمگر به پاى خاست

دريا دلى غنوده در اين جا كه همچو نوح

در بحر دين به كشتى توحيد ناخداست

سقاى اهل بيت ، حسين على بود

اين تشنه لب كه خاك درش چشمه بقاست

گردد مس وجود تو چون زر در اين مقام

اين بارگاه خشت وجودش زكيمياست

آيينه تمام نماى حقيقت است

هر دل كه با ولاى ابوالفضل آشناست

حاتم كه گشت شهره آفاق از سخا

در آستانه كرمش كمترين گداست

آن كس كه سر زفخر بسايد بر آسمان

اين جا كه مى رسد ز ادب قامتش دوتاست

آب فرات تا به ابد شرمگين بود

از تشنه اى كه ساقى و سقاى كربلاست

در روز حشر فاطمه گردد شفيع خلق

در دست وى دو دست بود كز بدن جداست

از اين مصيبتى كه به آل نبى رسيد

تا روز رستخيز به پا پرچم عزاست

امروز هر كه خدمت آل على كند

فردا شفيع او به صف حشر مرتضاست

بر طبق امر آيت حق ((حضرت حكيم ))

آن كس كه حكم او به همه شيعيان رواست

شد اين ضريح ساخته در شهر اصفهان

شهرى كه گر جهان هنر خوانمش سزاست

تاريخ اين ضريح ((طلايى )) چنين سرود

عباس مير جنگ و علمدار نينواست

ای که ناورد دلیران را ندیدی در نبرد

چهره¬ات از حملة شیران نگردیده است زرد

خواهی ار بینی بدوران سپهر لاجورد

کیست هنگام جدل در وقعة ابطال مرد

بین بجنگ قوم کوفی مردی عباس را

بهر امداد برادر چون برون شد از خیم

آن یگانه مظهر قهر خدای ذوالنعم

سرنهاد از فرط استعجال برجای قدم

گشت گردونی پی تعظیم نزد عرش خم

با ثنا بسرود شاه آسمان گرپاس را

کای گرامی گوهر دریای تعظیم و شرف

ماهتاب بی خسوف و آفتاب بی کسف

اینهمه لشکر بقصد قتل تو بربسته صف

چندباید زد بهم از حفظ جان دست اسف

چند باید ناس دیدن طعنة نسناس را

رخصتی خواهم که در راه تو جانبازی کنم

شویم از جان جهان دست و سرافرازی کنم

همچو یاران اندرین میدان سبکتازی کنم

با دم شمشیر وپیکان بلا بازی کنم

وز شهادت تیغ سوزم لشگر خناس را

شاه گفت ای پرهنر شیر نیستان یلی

ای مرا در هر محن خیرالمعین نعم الولی

من بر تبت چون پیمبر تو برفعت چون علی

گر رود از دست من چون تو جوان پردلی

فرق امیدم بسر ریزد تراب یاس را

گرتوانی بی تأنی کن سوی میدان شتاب

کن عدو الله را اندرز از بئس العذاب

وز نصیحت نائمان جهل را برهان زخواب

هم برای کودکان تشنه کن تحصیل آب

هم برون کن از صدور اشقیا وسواس را

آن بسقائی سپاه تشنه کامانرا کفیل

جانب نمرودیان روکرد مانند خلیل

سد راه وی شدند از آب آن قوم محیل

بردرید آن زادة ساقی حوض سلسبیل

با غضب از هم صفوف قوم حق نشناس را

کرد از بس کشت زان حق ناشناسان فوج فوج

معنی جذر اصم را ظاهراندر فرد و زوج>

<همت مردانة وی سوی شط بگرفت اوج

شط زشادی سوی شه بنمود رو برداشت موج

همچو دریا در کنار خود چو دید الیاس را

مشک را آن باوفا پرکرد از آب فرات

خواست تا از خوردن آب آورد برتن حیات

عقل هی زد کز وفا دور است ای نیکو صفات

از لب خشک حسین یاد آر کز بهر نجات

پرکنی از سلسبیل مرگ جام و کاس را

دیدة تر با لب خشگ از فرات آمد برون

شد محیط نقطة توحید کفر از حد برون

آن شرار نار قهر قادر بیچند و چون

تا نماید بیرق شیطان پرستان را نگون

تیز کرد از بهر کشت عمر عدوان داس را

بسکه ببرید و درید و خست بر بست و شکت

سرکشان را سینه و سرحنجر و دل پا و دست

پردلان را از سرزین کرد بس با خاک پست

تیغ آن شهزادة آزادة یزدان پرست

گشت از تندی و تیزی طعنه زن الماس را

او بفکر آب و سوی خیمه توسن تاختن

خصم بد خو بهر قتلش گرم تیر انداختن

چرخ اندر کجروی تاکار او را ساختن

شد چونرّاد کواکب مایل کج باختن

بشکند جوش ثعالب صولت هر ماس را

پس همای اوج عزت گشت مقطوع الیدین

دید بند مشک بر دندان گرفتن فرض عین

ریخت آبش را قضا در خاک چون با شورشین

بر زمین افتاد از زین ملتجی شد بر حسین

خواند بر بالین خود شاه مسیح انفاس را

شاه دین آمد بسروقت تن غم پرورش

بهردلجوئی گرفت اندر سرزانو سرش

حضرت عباس خون جاری شد از چشم ترش

با برادر یک سخن گفت و بدل زد اخگرش

کای زداغت شعله بر جان تاب و در تن ناس را

تو نهادی بر سر زانو سر من از وفا

تا که بر دامن نهد رأس تو ی بی اقربا

یا زغمخواری کشد اندر زمین کربلا

جانب قبله ترا در وقت مردن دست و پا

نیست صاحب همتی در نشأتین

همقدم عباس را بعد از حسین

در هواداری آن شاه الست

جمله را یک دست بود او را دو دست

آن قوی،پشت خدا بنیان ازاو

وآن مشوش،حال بی دینان از او

موسی توحید را هارون عهد

ازمریدان جمله کاملتر به عهد

روز عاشورا به چشم پر زخون

مشک بر دوش آمد از شط چون برون

جانب اصحاب تازان با خروش

مشکی از آب حقیقت پر به دوش

شد به سوی تشنه کامان رهسپر

تیر باران بلا را شد سپر

بس فروبارید بر وی تیر تیز

مشک شد بر حالت او اشک ریز

اشک،چندان ریخت بروی چشم مشک

تاکه چشم مشک خالی شد زاشک

برزمین آب تعلق پاک ریخت

وز تعین برسر آن خاک ریخت

هستی اش را دست از مستی فشاند

جز حسین اندر میان چیزی نماند

عمان سامانی

 اهل بيت مصطفي را تشنه كام

آب مي خواهند از دست امام

بي محابا ريخت از كف آب را

ديد آن خورشيد عالم تاب را

خشك لب آمد برون از شط آب

شرمگين شد آب و بوسيدش ركاب

مشكي از آب روان دارد به دوش

راه مي جويد چه موجي پر خروش

چشم آن دارد كه چون تير نگاه

آب را آرد به سوي خيمه گاه

از عزل چون داشت پيمان با حسين

تا سپارد جان به ميدان با حسين

خواند پيمان الست خويش را

در ره حق داد دست خويش را

مشك را بگرفت بر دندان خويش

داشت پاسش را فزون از جان خويش

گشت سرو قامتش آماج تير

آبش از كف رفت و از جان گشت سير

زين مصيبت ديده گردون گريست

مشك هم بر حال سقا خون گريست

آتش بيداد چون بالا گرفت

تير كين بر چشم سقا جا گرفت

زين علم پشت سپاه دين شكست

هاله خون بر رخ ماهش نشست

در كنار علقمه از زين فتاد

بر زمين آن نخله خونين فتاد

پس ندا در داد آن سردار عشق

كاي حسين اي باني اسرار عشق

نِه قدم يك دم ز رحمت بر سرم

تا به پايت از ادب سر بسپرم

زاده زهرا چو آوايش شنيد

چو هماي عشق سويش پر كشيد

تا گذارد بر سر زانو سرش

غرق خون شد پاي تا سر پيكرش

گفت كي پشت و پناه ياورم

مرگ سرخت را نباشد باورم

اي شهيد عشق شمشيرت چه شد

دست و بازوي علم‌گيرت چه شد

جرأت رزم تو را ضيغم نداشت

چرخ هم‌سنگ تو در عالم نداشت

< (3)

< باز مرغ عشق با شور و نوا

زد نوا كي عاشقان نينوا

راز دار سالكان كوي عشق

پرده بر‌مي دارد از مشكوي عشق

مصلح تورات و انجيل و زبور

خازن گنجينه الله و نور

گويد آنك هر كه هم پيمان ماست

كربلا سرچشمه كرب و بلاست

زهره چنگي نوازد چنگ غم

تا زند بر شيشه دل سنگ غم

غم زهر سو تركتازي مي كند

عاشقان را دلنوازي مي كند

اهل دل را همنوا باشد سروش

آيد از هر گوشه بانگ نوش نوش

درد نوشان الستي صف به صف

جامها از باده گلگون به كف

محو سر و قامت ساقي همه

مست و سرخوش از مي باقي همه

آن زصهباي شهادت مست مست

اين براه عشق از جان شسته دست

گشته ساقي واله و شيداي عشق

تا نهد سر در ره مولاي عشق

تا به خاك پاي دلبر بار يافت

نور عشق از لذت ديدار يافت

عاشقان را طلعتش آئينه شد

سرّ حق را سينه اش گنجينه شد

آتش عشقش به جان شد شعله ور

نور مطلق گشت از پا تا به سر

مردم چشم و دل ام البنين

زاده آزاده حبل المتين

كرد رو بر درگه سبط رسول

گفت با آن جوهر جان بتول

كي گرامي اتر برج كمال

اي رخت مرآت ذات ذوالجلال

تا به بزم عشق مهمان توأم

ساقي طفلان عطشان توأم

بي نصيب از خوان احسانم مكن

حرمت زهرا پريشانم مكن

رخصتم بخش اي عزيز تو تراب

تا كنم از بهر طفلان فكر آب

(1) <

 اذن ده تا روي سوي ميدان كنم

جان به راه دين حق قربان كنم

سر كنم اثار راهت يا حسين

تا سرافراز آيم اندر نشأتين

من مطيع امر حي سرمدم

پاسدار دين پاك احمدم

نقد جان بسپارم اندر كارزار

تا به دست آرم رضاي كردگار

درجواب ساقي لب تشنگان

سبط احمد سيد اهل جنان

گفت كي پشت و پناه و ياورم

ساقي اطشان و مير لشكرم

تا علم باشد به دستت استوار

هست آل الله را در دل قرار

نيك ما را چاره غير از جنگ نيست

جز رضاي حق در اين آهنگ نيست

شو ميها اي گل گلزار عشق

اي مبارك نقطه پرگار عشق

دست و سر را هديه كن در راه دوست

تا بيابي راه در درگاه دوست

چون اجازت يافت عباس رشيد

نعره تكبير از دل بركشيد

اشك شوق از ديده بر دامن فشاند

توسن همت به سوي دجله راند

جانب شط فرات آورد رو

حيدرآسا حمله ور شد بر عدو

زد ستون دشمن حق را به هم

با لب عطشان به دريا زد قدم

ديده سقا چو بر آب اوفتاد

كشتي عمرش به گرداب اوفتاد

درست زير آب برد آن تشنه لب

تا رهاند خويش را از سوز تب

مي ندانم آب را در كام ديد

يا جمال يار را در جام ديد

آب شد در چشم سقا آيينه

ديد دور از آب در آن دامنه

در پياله ديد عكس يار را

ساقي و ميخانه و خمار را

ديد اصغر را در آغوش رباب

مي زند پر مرغ جانش بهر آب

(2) <

 دست تو پرورده دست خداست

قطع دست حق به عالم كي رواست

حق رضا شد تا تو را بيند شهيد

چون تو كس از اين گلستان گل نچيد

بود سقا در دل خون غوطه ور

خون همي جوشيدش از پا به سر

آشنا شد چون صدا بر گوش او

ديد مولي گشته هم‌آغوش او

كرد سيري در حرم با چشم دل

گفت با آن غيرت سرو چگل

كي برادر حق زهرا مادرت

حرمت بابا و جدّ‌اطهرت

تا كه در پيكر رمق باشد مرا

سعي در اجراي حق باشد مرا

تشنه لب دادم به راهت جان خويش

سر نهادم بر سر پيمان خويش

با چنين حال اي عزيز كردگار

هستم از اطفال عطشان شرمسار

لوح عشقم را بزن مهر قبول

تا بگيرم جام از دست رسول

ده مرا از مرحمت خط رضا

تا بنوشم مي زدست مرتضي

گشت گريان زين الم خون خدا

ريخت دُر از ديده در اين ماجرا

بوسه زد بر چهره گلگون او

زد به لوح عشق مُهر از خون او

تا رساند پير دانش را سلام

تا بماند راه پاكش مستدام

تا زايثارش ملك حيران شود

از قيامش جاودان قرآن شود

زين غم عظمي عزيز فاطمه

بر سر نعش شهيد علقمه

بر كمر بگرفت دست خويش را

كرد نفرين خصم كافر خويش را

گفت دردا رفت سقايم زدست

قامتم زين ماتم عظمي شكست

زين مصيبت پشت گردون گشت خم

تا ببوسد دست آن صاحب علم

كلك مرداني زغم خونبار شد

راه عاشورائيان تكرار شد

وعده‏اى داده‏اى و راهى دريا شده‏اى

خوش به حال لب اصغر كه تو سقا شده‏اى

آب از هيبت عباسى تو مى‏لرزد

بى عصا آمده‏اى حضرت موسى شده‏اى

بى سجود آمده‏اى يا كه عمودت زده‏اند

يا خجالت زده‏اى وه كه چه زيبا شده‏اى

يا اخا گفتى و ناگه كمرم درد گرفت

كمر خم شده را غرق تماشا شده‏اى

منم و داغ تو و اين كمر بشكسته

توئى و ضربه‏اى و فرق ز هم وا شده‏اى

سعى بسيار مكن تا كه ز جا برخيزى

كمى هم فكر خودت باش ببين تا شده‏اى

مانده‏ام با تن پاشيده‏ات آخر چه كنم؟

اى علمدار حرم مثل معما شده‏اى

مادرت آمده يا مادر من آمده است

با چنين حال به پاى چه كسى پا شده‏اى

تو و آن قد رشيدى كه پر از طوبى بود

در شگفتم كه در اين قبر چرا جا شده‏اى

هرچه داریم همه از کرم عباس است

خلقت جنت حق لطف کم عباس است

نور بر شمس وقمر ماه بنی هاشم داد

عرش یک ذره زخاک قدم عباس است

شیعه از کینه دشمن نهراسد هرگز

دین ما تحت لوای علم عباس است

نه فقط خلق زمین عبدو غلامش باشند

به خدا خیل ملائک خدم عباس است

در صف حشر علمدار شفاعت زهراست

علم فاطمه دست قلم عباس است

نام معشوق مبر نزد من از عشق بگو

عش ق دیریست که در پیچ و خم عباس است

باب حاجات بود نام نکویش اما

منطبق باب حسین بارقم عباس است

ای که حاجت زحسین می طلبی دقت کن

پرچم شاه به سوی حرم عباس است

کاشف الکرب که دل ازهمه عالم ببرد

لب خشکیده شش ماه غم عباس است

بر روی قوس فلک،جلوه خون گاه غروب

زخم شمشیر به ابروی خم عباس است

خلق در آرزوی کرببلایند ولی

چشم امّید همه بر قلم عباس است

به طاق آسمان امشب گل اختر نمي تابد

بنات النعش اكبر بر سر اصغر نمي تابد

به شام كربلا افتاده در درياي شب ماهي

كه هرگز آفتابي اين چنين ديگر نمي تابد

به دنبال كدامين پيكر صد پاره مي گردد

كه از گودال خون خورشيد بي سر در نمي تابد

به پهناي فلك بعد از تو اي ماه بني هاشم

چراغ مهر ديگر تا قيامت بر نمي تابد

فرات مهرباني تشنه لبهاي عطشانت

تو آن درياي ايثاري كه در باور نمي تابد

كنار شط خون دستي و مشكي پاره مي گويد

كه عباس دلاور از برادر سر نمي تابد

علمداري كه بر دوشش علم بي دست مي ماند

عطش اشكي به رخسارش ز چشم تر نمي‌تابد

زخاك تيره هفتاد و دو كوكب آسماني شد

كه بر بام جهان نوري از اين برتر نمي تابد

بی تو هوای خیمه ما سرد می شود

رنگ رخ سه ساله من زرد می شود

خورشید،انعکاس وجود نجیب توست

این دایره نباشی اگر سرد می شود

این حلقه های گریه سردر گم و غریب

زنجیر آهنی وپراز درد می شود

دامان کودکانه یک دختر نجیب

بی تو اسیر آتش نامرد می شود

برگرد توست آتش سیاره زمین

هر جاذبه بدون تو ولگرد می شود

رفتی وروز روشن ما در مسیر شام

دنبال روی تو شبگرد می شود

بیا که بار امانت بمنزل افتاده

بیا که کشتیت ای نوح در گل افتاده

زراه لطف قدم نه دمی ببالینم

که سخت کار من اینجا به مشگل افتاده

زشوق اینکه رسد موجی از محبت تو

دلم چوگوهر خونین بسا حل افتاده

بدآنطریق که جان میدمند بر ابدان

محبت تو پریروی در دل افتاده

به مجلسم چونهی پا بهوش باش ایگل

که مست نرگس چشمت به محفل افتاده

به ناب خرمن زلفت دلم گرفته مکان

خبر دهید که آتش به حاصل افتاده

به چشم منتظرم تبر خورده صد افسوس

برای دیدنت این خار حائل افتاده

چنانکه پای درختان حسان ثمر ریزد

دو دست پور علی در مقابل افتاده

تا تو بودي خيمه ها آرام بود

دشمنم در كربلا نا كام بود

تا تو بودي من پناهي داشتم

با وجود تو سپاهي داشتم

تا تو بودي خيمه ها پاينده بود

اصغر شش ماهه من زنده بود

تا توبودي خيمه ها غارت نشد

بعد تو كس حافظ يارت نشد

تا تو بودي چه ره ها نيلي نبود

دستها آماده سيلي نبود

تا تو بودي دست زينب باز بود

بودنت بهر حرم اعجاز بود

تا كه مشكت پاره و بي آب

دشمن بر كينه ات شاداب شد

چشمم از اشك پر و مشك من از آب تهي است

جگرم غرق به خون و تنم از تاب تهي است

گفتم از اشك كنم آتش دل را خاموش

پر زخوناب بود چشم من از آب تهي است

بروي اسب قيامم بروي خاك سجود

اين نماز ره عشق است از آداب تهي است

جان من مي برد آن آب كزين مشك چكد

كشتي‌ام غرق در آبي كه زگرداب تهي است

هر چه بخت من سرگشته به خواب است حسين

ديده اصغر لب تشنه‌ات از خواب تهي است

دست و مشك و علمي لازمه هر سقا است

دست عباس تو از اين همه اسباب تهي است

مشك هم اشك به بي‌دستي من مي‌ريزد

بي سبب نيست اگر مشك من از آب تهي است

شعر آن است شهابا كه زدل برخيزد

گيرم از قافيه و صنعت و القاب تهي است

خیل ملک ملتجی به نام ابو الفضل

جن و بشر سر به سر غلام ابو الفضل

هر که بود در دلش فروغ ولایت

میشود آگاه از مقام ابو الفضل

بوسه به خاک درش زنند به اخلاص

پادشاهان بهر احترام ابو الفضل

بر سر بام جهان همیشه نوازد

کوی شهامت فلک به نام ابو الفضل

اهل وفا نیست هر کسی که نیاموخت

درس وفاداری از مرام ابو الفضل

ساقی دوران به دشت کرببلا ریخت

باده رنج و الم بجام ابو الفضل

جور مخالف ببین که بر لب دریا

خشک شد از قحط آب کام ابو الفضل

گشت قیامت بپا چو خیمه بدیدند

در پی آب روان قیام ابو الفضل

چشم فلک خیره شد چو دید به میدان

چهره ی همچون مه تمام ابو الفضل

رسيد ناله در حرم به گوش شاه محترم

اخى بيا تو در برم نگر به حال مضطرم

شنيد آن امير حى به يك قدم نمود طى

بگفت آمدم ز پى فداى قامتت شوم

ز دل كشيد ناله اى به رخ فشاند هاله اى

ز اشك همچو لاله اى ، نمود سرخ دشت و يم

تمام بلبلان من تهى ز گلستان من

نه قاسم جوان من نه اكبر و نه جعفرم

تو هم شدى بخون طپان غمت مرا به دل نهان

زجاى خيز يك زمان به دست گير اين علم

سكينه در خيال تو مرا غم وصال تو

چگونه بى جمال تو به خيمه روى آورم

حضرت زهرا

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

آتش به جان گلشن طاها فتاده است

غنچه غریب زیر قدم ها فتاده است

کوثر میان شعله آتش فتاده است

زخمی باد حادثه طوبا فتاده است

بابا میان کوچه دلش پشت در مگر

مادر میان معرکه تنها فتاده است

دست فرشته ها همه از غم به صورت است

نقشی کبود بر رخ زهرا فتاده است

فضه برس به داد که مادرزدست رفت

جای درنگ نیست همین جا فتاده است

بازوی او بگیر و بزن آب بر رخش

از پا به راه یاری بابا فتاده است

بانو نشسته سینه زنان آه می کشد

تا ریسمان به گردن مولا فتاده است

آن كه بعد پدر در همه جا تنها بود

نور چشمان نبى، فاطمه زهرا بود!

گل مينوى بهشتى به جوانى پژمرد

آن كه عطر نفسش، بوى خوش گلها بود

پاره جسم نبى را ز جفا آزردند

مأمن فاطمه، بيت الحزَن صحرا بود!

همه گفتند: على بعد وى از پا افتاد

كوه صبرى كه چنان ثابت و پابرجا بود!

تا جگر گوشه محراب خدا را كشتند

چشم حيدر ز غمش يكسره خون پالا بود

رفت زهرا و على زآتش داغش همه عمر

سوخت چون شمع سراپاى، اگر بر پا بود!

بارد از ديده خود خون جگر «جيرودى»

بس كه آن ماتم جانسوز، توان فرسا بود

امشب به نخل آرزويم برگ پيداست

بر چهره زردم نشان مرگ پيداست

امشب مرا در بستر خود واگذاريد

بيمار بيت وحى را، تنها گذاريد

دوران هجرم رو به اتمامست امشب

خورشيد عمرم بر لب بامست امشب

چون روز آخر بود، كارِ خانه كردم

گيسوى فرزندان خود را شانه كردم

ديدى چه حالى در نمازم بود اَسْما؟!

اين آخرين راز و نيازم بود، اَسْما!

آخر نگاه خويش را، سويم بيفكن

مى خوابم اينك، پرده بر رويم بيفكن

ديدى اگر خامش به بستر خفته ام من

راحت شدم، پيش پيمبر رفته ام من!

شب ها برايم بزم اشك و غم بگيريد

در خانه آتش زده، ماتم بگيريد!

از من بگو با زينب آزاده من

برچيده نگذارد شود سجّاده من

من رفتم امّا، يادگارم ـ زينب ـ اين جاست

روح مناجات و دعايم، هرشب اين جاست

آنشب كه شب ، از صبح محشر تيره تر بود

آنشب كه از ان ، مرغ شب هم بى خبر بود

آنشب كه رخت غم به مه ، پوشيده بودند

آنشب كه انجم هم سيه پوشيده بودند

آنشب كه خون از دامن مهتاب مى ريخت

اسما براى غسل زهرا عليه السلام اب مى ريخت

آنشب خد داند خداداند كه چون بود

قلب على زندانى فرياد و خون بود

طفلى گرفته استين دانم به دندان

تا ناله خود را كند در سينه پنهان

آنشب امير المومنين با اشك ديده

مى شست تنها پيكر يار شهيده

مى شست در تاريكى شب مخفيانه

گه جاى سيلى گاه جاى تازيانه

صد بار از رفت و دست از خويشتن شست

تا جان خود را در درون پيرهن شست

مى شست جسم يار خود ارام و خاموش

مى كرد بر دستش نگه طفلى سيه پوش

خود در كفن پيچيد ان خونين بدن را

خونين بدن نه ! بلكه جان خويشتن را

چشم از نگه ، لب از نوا، ناى از سخن بست

بگشود دست حسرت و بند كفن بست

ناگه فتاد ان تيره كوكب را نظاره

برگرد ماه خويش ، لرزان دو ستاره

دو گوشوار غم ز هوش افتاده بودند

بر خاك تنهايى خموش افتاده بودند

دو جوجه در اشيان بى اشيانه

دو بلبل خاموش مانده از ترانه

از بى كسى دو بال درهم برده بودند

گويى كنار جسم مادر مرده بودند

داغ دل مولا دوباره گشت تازه

ريحانه ها را خواند پاى ان جنازه

كاى گوشه گيران شب غربت بياييد

آخر وداع خويش ، با مادر نماييد

ان پر شكسته طايران از جا پريدند

افتادن و خيزان جانب مادر دويدند

چون جان شيرين جسم او در بر گرفتند

يك بوسه از ان لاله پرپر گرفتند

يكباره از عمق كفن اهى بر آمد

با ناله بيرون دستهاى مادر آمد

در قلب شب ، خورشيد خاموش مدينه

بگذاشت روى هر دو ماهش را به سينه

ناگه ندا آمد على بشتاب بشتاب

دو گوشوار عرش را درياب درياب

مگذار زهرا را چنين در بر بگيرند

مگذار روى سينه مادر بميرند

خيل ملك را رحمى از بهر خدا كن

از پيكر مادر يتيمان را جدا كن

زدست اهل مدینه چه خون جگر شده ام

زتیشه های خزان نخل بی ثمر شده ام

کسی غریبی من را چرا نمی فهمد

شکسته بال ترین مرغ خون جگر شده ام

یه غیر فضه کسی حال من نمی داند

که دید پشت در خانه بی پسر شده ام

من و فراق پدر باورم نمی آید

خمیده خسته شکسته پس از پدر شده ام

دو روز پیش زنی آمد و نگاهم کرد

گرفت گریه اش از بس که مختصر شده ام

الهى! كوثرم كو؟ دلبرم كو؟

گلم كو؟ هستى ام كو؟ گوهرم كو؟

على تنها و دلخون مانده افسوس

يگانه مونس و تاج سرم كو؟

(2)

الهى! كلبه ام را غم گرفته

دل محزون من ماتم گرفته

شرار شعله هاى در نديدم

گلم را خصم از دستم گرفته

(3)

الهى! سينه من كوى درد است

گلستان سرورم سرد سرد است

عزيزم فاطمه از رنج مسمار

رخ مهتابى اش غمگين و زرد است

(4)

الهى! دست من را بسته بودند

حريم خانه ام بشكسته بودند

به ضرب تازيانه آن جماعت

تن مرضيه را آزرده بودند

(5)

الهى! غمگسارم، سوگوارم

شبست و طاقت رفتن ندارم

فلك با من سرسازش ندارد

بدون فاطمه نالان و زارم

اى هماى ملكوتى! كه شكسته پر تو؟!

كه به زير پر و بال ست ز محنت، سر تو!

اى بهارى كه شد از فيض تو، هستى خرّم

گشته پژمرده چو پاييز چرا منظر تو؟!

ترجمان غم پنهانى و رنجورى توست

اين همه گريه اطفال تو بر بستر تو

سبب رنج و دواى تو ز من مى طلبند

پرسش انگيزْ نگاه پسر و دختر تو

چهره از من ز چه پنهان كنى اى دخت رسول؟!

عليّم من، پسرِ عمّ تو و همسر تو!

واى از آن لحظه و آن منظره طاقت سوز

ديدن ميخ در و غرقه به خون پيكر تو

درد دل هاى تو با جسم تو شد دفن به خاك

سوخت جان على از قصّه دردآور تو

(تعجّبى همدانى «آواره»)

پدر زخم زبان بسیار خوردم

کتک از خصم بد کردار خوردم

میان کوچه های شهر،سیلی

همه از دشمن هم از دیوار خوردم

پدر زهرای تو حاجت روا شد

ببین مزد رسالت ون ادا شد

ببین باز و دست و سینه من

بلا گردان جان مرتضی شد

بر احوالم ببار ای ابر اشگ از آسمان امشب

که من با دست خودسازم گلم در گل نهان امشب

مکن ایدیده منع¬ام گر بجای اشگ خونبارم

که میگریم من از هجران زهرای جوان امشب

حسن نالان حسین گریان پریشان زینبم از غم

چسان آرام بنمایم من این بی مادران امشب

نشینم تا سحرگه بر سر قبرت من دلخون

چو بلبل از فراقت سر کنم آه و فغان امشب

گرفتم آنکه برخیزم بسوی خانه برگردم

چگویم گر زمن خواهند مادر کودکان امشب

زمین با پیکر رنجیده زهرا مدارا کن

که این پهلو شکسته برتو باشد میهمان امشب

خدا! ز سوز دلم آگهى، كه جانم سوخت

دلم ز فرقت ياران مهربانم سوخت

چو ديد دشمن ديرينه، انزواى مرا

ز كينه آتشى افروخت كآشيانم سوخت

هنوز داغ پيمبر به سينه بود مرا

كه مرگ فاطمه ناگاه جسم و جانم سوخت

اميد زندگى و، يار غمگسارم رفت

ز مرگ زودرسش قلب كودكانم سوخت

دمى كه گفت: على جان! دگر حلالم كن

به پيش ديده ز مظلوميَش، جهانم سوخت

به حال غربت من مى گريست در دم مرگ

ز مهربانى او، طاقت و توانم سوخت

گشود چشم و سفارش ز كودكانش كرد

نگاه عاطفه آميز او، روانم سوخت

چو خواست نيمه شب او را به خاك بسپارم

از اين وصيّت جانسوز، استخوانم سوخت

پناه عالمى، درگاه زهراست

بشر حيران، ز قدر و جاه زهراست

صراط او، صراط المستقيم است

كه راه رستگارى، راه زهراست

تمام نور خورشيد نبوّت

نمايان از جمال ماه زهراست

على در شاهراه عشق و توحيد

هماره همدم و همراه زهراست

شرف، اين بس اميرالمؤمنين را

كه مهرش در دل آگاه زهراست

به هرجا، شمع دانش، مى دهد نور

ز نور علم دانشگاه زهراست

ز سوز گفته «عجل وفاتى»

نمايان غصّه جانكاه زهراست

ز جور ظالمان، اظهار نفرت

به صبح و شام، اشك و آه زهراست

اگر مخفى بُود، قبرش عجب نيست

كه رمز نام «سرّ اللّه» زهراست

صداى شيون از هر سو بلند است

كه ختم عمر بس كوتاه زهراست

بياييد اى گُنهكاران، بگرييم

جلاى دل، غم دلخواه زهراس

(حسانا) مى كشد اين غم على را

كه او خانه، قربانگاه زهراست

چرا مادر نماز خويش را بنشسته مى خواند؟!

ز فضّه راز آن پرسيدم و گويا نمى داند!

نفَس از سينه اش آيد به سختى، گشته معلومم

كه بيش از چند روزى پيش ما، مادر نمى ماند!

به جان من، تو لب بگشا مرا پاسخ بده فضّه!

كه ديده مادرى از دختر خود رو بپوشاند؟!

الهى! مادرم بهر على جان داد، لطفى كن

كه جاى او، اجل جان مرا يكباره بستاند!

به چشم نيمْ باز خود، نگاهم مى كند گاهى

كند از چهره تا اشك غمم را پاك و نتواند!

دلم سوزد بر او، امّا نمى گريم كنار او

مبادا گريه من، بيشتر او را بگرياند!

كنار بسترش تا صبحدم او را دعا كردم

كه بنشيند، مرا هم در كنار خويش بنشاند

بسى آزار از همسايگانش ديد و، مى بينم

دعا درباره همسايگانش بر زبان راند!

چه در برزخ، چه در محشر، چه در جنّت، چه در دوزخ

به غير از وصف او، «ميثم» نمى خواند

در عزايت اين دل ديوانه مى سوزد هنوز

شمع، خاموش ست و اين پروانه مى سوزد هنوز

در ميان سينه، قلب داغدار شيعيان

از براى محسن دُردانه، مى سوزد هنوز

ناله جانسوز زهرا مى رسد هردم به گوش

از شرارش اين دل ديوانه مى سوزد هنوز

مرغ خونين بال و پر را، زآشيان صيّاد برد

در ميان شعله ها، كاشانه مى سوزد هنوز

زآن شرر كاندر گلستان ولا افروختند

گل فتاد از شاخه و، گلخانه مى سوزد هنوز

در غم زهرا ز سوز آشنا كم گو «فراز»!

در عزاى فاطمه، بيگانه مى سوزد هنوز

دیروز جان نثاری زهرا اگر نبود

امروز از ولایت و قران اثر نبود

آن آتشی که خانه زهرا دران بسوخت

رشک غدیروو بغض علی بدشرر نبود

سیلی که خورد فاطمه بهر بقای دین

تاثیر آن جدای زشق القمر نبود

آنجا قمر دو پاره شد این جا قمر گرفت

آنجا خبر زمعجزه این جا خبر نبود

آنجا به شهر مکه این جا مدینه بود

آنجا نبود دختر واینجا پدر نبود

آن جا فراز کوه و دراینجا به کوچه ها

آنجا خدیجه بودراینجا دگر نبود

ماه علی گرفت دراینجا که نیمه روز

هنگامه گرفتن قرص قمر نبود

گویند عده ای سند میخ در کجاست

ما نیز قائلیم که کاش این خبرنبود

اما فشار ضرب درآن گونه خرد کرد

آن سینه را که حاجت گل میخ در نبود

سيل اشكم راه بينائي گرفت

بند بندم عطر زهرائي گرفت

عشق را از فاطمه آموختم

چشم بر دست كبودش دوختم

دست او صدها گره وا مي كند

دست او والله غوغا مي كند

دست او مشكل گشاي عالم است

روي آن جاي لبان خاتم است

دست او دنياي احسان و صفاست

دست او مشكل گشاي مرتضي است

حيف شد آن دست را دشمن شكست

با غلاف تيغ اهريمن شكست

گويمت از قصه شهر نبي

از شرار آتش و بيت علي

درد بود و آتش و افسردگي

ياس يود و سيلي و پژمردگي

آه بود و ناله و بغض گلو

پهلوئي بودو لگدهاي عدو

در ميان كوچه آن دنيا پرست

راه را بر مادر سادات بست

گويمت سر بسته در آن كوچه ها

فاطمه گم كرد راه خانه را

آه اي مجنون زبان در كام گير

لب فرو بند و كمي آرام گير

شب است و همچنان شبهای دیگر

دوباره مادر من درد دارد

شده باغ گل رویش خزانی

بمیرم از چه رویی زرد دارد

هنوز از آن هجوم وحشیانه

گمانم مادرم سردرد دارد

پس از چندی نوازش کرد من را

وحس کردم که دستی سرد دارد

همه اینها گواهی می دهدکه

چرا بر روی چادر گرد دارد

رخ نیلی مادر آگهم کرد

که یثرب در خودش نامرد دارد

کنارش تا سحر بیدار ماندم

بداند دختری همدرد دارد

شب بود و چشم خفتگان در خواب خوش بود

بيدار مردى اشك چشمش، آب خوش بود

در خاك پنهان كرده خونين لاله اش را

آزرده جسم يار هجده ساله اش را

اشكش به رخ، چون انجم از افلاك مى ريخت

بر پيكرِ تنهااميدش، خاك مى ريخت

در ظلمت شب، بى صدا چون شمع مى سوخت

تنهاى تنها، بى خبر از جمع مى سوخت

گويى كه مرگ يار را باور نمى داشت

از خاك قبر همسرش، سر برنمى داشت

مى خواست كم كم گم شود در آسمان، ماه

چون عمر يارش، عمر شب را ديد كوتاه

بوسيد در درياى اشك ديده، گِل را

برداشت صورت از زمين، بگذاشت دل را!

بگذاشت جانش را در آن صحرا، شبانه

با پيكرى بى جان، روان شد سوى خانه

آن جا كه خاكش را به خون آغشته بودند

هم آرزو، هم شاديش را كشته بودند

آن جا كه جز غم هاى دنيا را نمى ديد

در هر طرف مى گشت و زهرا را نمى ديد...

دوش آن تن آزرده را مولا چو برداشت

با جان خود مخفى درون خاك بگذاشت

خون دلش با اشك چشمش در هم آميخت

از پهلوى زهراى او خونابه مى ريخت

غريب و خسته و تنها

كنار خانه بنشستم

مدينه گريه كن با من

كه زهرا رفته از دستم

واويلا اه واويلا، شدم من يكه و تنها

بنال از داغ ان بلبل

كه پرپر در قفس ميزد

بجرم يا على گفتن

به پشت در نفس ميزد

واويلا اه واويلا، شدم من يكه و تنها

غريبى مرا مردم

همه با چشم خود ديدند

ميان شعله آتش

گلم را با لگد چيدند

واويلا اه واويلا، شدم من يكه و تنها

بود هر شب همى نفرين

به لب در دشت و صحرايم

الهى بشكند دستى

كه سيلى زد به زهرايم

واويلا اه واويلا، شدم من يكه و تنها

گلاب از ديده جارى بر

سر سجاده كن زينب

براى مادرت زهرا

كفن آماده كن زينب

واويلا اه واويلا، شدم من يكه و تنها

ما فاطميان اهل خرابات بهشتيم

خاكيم ولى خاك نجف روضه سرشتيم

گاهى شجر طيّبه گاهى شجر طور

گه اهل بهشتيم و گهى باغ بهشتيم

ما مزرعه گريه شبهاى على‏ايم

او آب به ما داد و كنون حاصل كشتيم

در عمر كم خويش فقط اشك فشانديم

يعنى كه در اين باديه جز نور نكشتيم

برما حرجى نيست اگر باده كشيديم

آن را كه در اين مدرسه گفتند نوشتيم

من آن شاخه گل افسرده بودم

که در نشکفتگی پژمرده بودم

زسوز سینه ام می نالم ای کاش

که در پشت همان در مرده بودم

چنان از ضرب سیلی رفتم از هوش

که راه خانه را گم کرده بودم

مغیره گر نبود در آن کشاکش

علی را من به خانه برده بودم

مدینه محشر کبری به پا بود

رسن برگردن شیر خدا بود

نمودم روی خود مخفی زمولا

زدشمن چون که سیلی خورده بودم

اگر دشمن نمی شد سد راهم

علی را من به خانه برده بودم

من غلامی زغلامان توام یا زهرا

مستمندی به سر خان توام یا زهرا

اززمانی که به خودآمده ام فهمیدم

خاطر آشفته وحیران تو ام یازهرا

من دعا بودم ز روز ازل برلب تو

ذکری از نیمه سوزان تو ام یازهرا

متولد شده عشق تو ام بی بی جان

آه پرورده دامان توام یا زهرا

بیت الحزان دلم شاهد اشک سحرت

اشک آن دیده گریان تو ام یازهرا

از ال لطف تو شد شام حالم آری

تا ابد در خور احسان تو ام یا زهرا

شد یهودی زنخ چادرت اسلام شناس

فخرم ای بس که مسلمان توام یازهرا

ای یتیمان مدینه همه از پخت تو سیر

طالب لقمه ای نان تو ام یازهرا

ندارد کودکی طاقت که نیلی

زسیلی صورت مادر ببیند

هزاران بار اجل برمرد خوشتر

که سیلی خوردن همسرببیند

چه حالی می کند پیدا خدایا

اگر این صحنه را حیدر ببیند

مگو روکرده پنهان تا مبادا

رخش را ساقی کوثر ببیند

مبادا مادری را دختری خرد

به وقت مرگ در بستر ببیند

ندارد طاقتی زهرای اطهر

که زینب را به چشم تر ببیند

چه جانسوز است وجان فرسا خدایا

که داغ مادری دختر ببیند

نهان چادرو سجاده اش را

مبادا زینب مضظر ببیند

برو دیوار و در را شستشو کن

مگر این صحنه را کمتر ببیند

نور حق در ظلمت شب رفت در خاك، اى دريغ!

با دلى از خون لبالب رفت در خاك، اى دريغ!

طلعت بيت الشَّرف را، زُهره تابنده بود

آه! كآن تابنده كوكب رفت در خاك، اى دريغ!

آفتاب چرخ عصمت با دلى از غم كباب

با تنى بيتاب و پرتب رفت در خاك اى دريغ!

پيكرى آزرده از آزار افعى سيرتان

چون قمر در برج عقرب رفت در خاك، اى دريغ!

ليلى حُسن قِدَم، با عقل اَقدم همقدم

اوّلين محبوبه رب رفت در خاك، اى دريغ!

حامل انوار و اسرار رسالت آن كه بود

جبرئيلش طفل مكتب، رفت در خاك اى دريغ!

فاطمه ای درّ دریای شریف

فاطمه ای همسر شاه نجف

فاطمه امّ ابیهای پدر

در مقام قرب ما فوق بشر

مخمل سرخ نجابت روی تو

باغ رضوان با رور از بوی تو

ای ملائک پاسبان در گهت

بال جبریل امین فرش رهت

ای تولّد یافته از صلب نور

مادر عیسی کنیزت در حضور

کوثر ای برتر ز ماه و آفتاب

در بلاغت معنی امّ الکتاب

کوثر ای معنای عرفان و سجود

بهترین آئینه ی غیب و شهود

کوثر ای بانوی عصمت آفرین

خاتم صبر و صلابت را نگین

خمشه های نور را خرمن تویی

ما همه جسمیم و روح تن تویی

از وجود توست این شور و شعف

از تو شد معنای سرّ او کشف

هر که درماند ز هر جا ، رو به زهرا می کند

در دیار شیعیان او کار مولا می کند

این چه سری هست تا دل می کند یاد علی

فاطمه می آید و در سینه ماوا می کند

می کند عرش خدا داغش دل بشکسته را

گنج مهرش در دل ویرانه غوغا می کند

گر ز روی صدق رو آرند بر درگاه او

درد بی درمان عالم را مداوا می کند

هر گنهکاری که گم شد در نمکزار غمش

آبروی رفته را با گریه پیدا می کند

آنچه بر ما می رسد از فیض عام فاطمه ست

می کند امروز هم کاری که فردا می کند

هر که دل بندد به امید عطای حضرتش

لطف زهرایش گره از کارها وا می کند

قطره اشکی که می ریزیم بهر فاطمه

بهر خاموشی آتش کار دریا می کند

گرچه از اعمال ما مهدی دلش آزرده است.

گریه بر فاطمه او را تسلی می کند

عصمت كبراي حق، محبوبة داور يكيست

پنج تن آل عبا را مركز و محور يكيست

علت ايجاد عالم، ذات پاك احمد است

فاطمه(ام‌اب)است وهردواين مظهر يكيست

گفت احمد (بضعه مني) به زهرا بارها

تا نمايد،هردو راهم جان وهم پيكر يكيست

عالمي شد نور باران از جمال ماه او

آسمان عشق وعصمت راچنين اختريكيست

در ميان چارده تن، فاطمه يكتا بود

سيزده سلطان دين را جمله تاج سر يكيست

خاتم پيغمبران، خود بوسه بر دستش زند

همسر و همتاي حيدر آيت كوثر يكيست

كيست‌ غيراز اوكه آرد ‌چون‌ حسين‌ وچون حسن

نيست‌مانندش ‌كه درعالم چنين مادر يكيست

راضيه، مرضيه، زهرا و شفيعه، فاطمه

شأن اين بانوي اول درصف محشر يكيست

مصطفايش تاج و سبطين‌اند او را گوشوار

مرتضايش‌طوق‌و،داراي چنين‌زيور يكيست

علی اصغر

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

بگو که یک شبه مردی شدی برای خودت

و ایستادی امروز روی پای خودت

نشان بده به همه چه قیامتی هستی

و باز در پی اثبات ادعای خودت

از آسمانی گهواره روی خاک بیفت

بیفت مثل همه مردها به پای خودت

پدر قنوت گرفته ترا برای خدا

ولی هنوز تو مشغول ربنای خودت

که شاید آخر سیر تکامل حلقت

سه جرعه تیر بریزی درون نای خودت

یکی به جای عمویت که از تو تشنه تر است

یکی به جای رباب و یکی به جای خودت

بده تمام خودت را به نیزه ها و بگیر

برای عمه کمی سایه در ازای خودت

و بعد همسفر کاروان برو بالا

برو به قصد رسیدن به انتهای خودت

و در نهایت معراج خویش می بینی

که تازه آخر عرش است ابتدای خودت

سه روز بعد در افلاک دفن خواهی شد

درون قلب پدر خاک کربلای خودت

اي اهل كوفه رحمي اين طفل جان ندارد

خواهد كه آب گويد اما زبان ندارد

ديشب به گاهواره تا صبح ناله ميزد

امروز كه تر كند لب دور دهان ندارد

رخ مثل برگ پاييز لب چون دو چوبه خشك

اين غنچۀ بهاري غير از خزان ندارد

اي حرمله مكش تير يكسو فكن كمان را

يك برگ گل كه تاب تير و كمان ندارد

شمشير اوست آهش فرياد او تلظُي

جانش به لب رسيده تاب بيان ندارد

منت به من گذاريد يك قطره آب آريد

بر كودكي كه در تن جز نيمه جان ندارد

با من اگر بجنگيد تا كشتنم بحنگيد

اين شير خواره بر كف تيغ سنان ندارد

مادر نشسته تنها در خيمه بين زنها

جز اشك خجلت خود آب روان ندارد

تا با خدنگ دشمن روحش زند پر از تن

جز شانۀامامش ديگر مكان ندارد

(ميثم)به حشر نبود غير از فغان و آهش

آنكو از اين مصيبت آه و فغان ندارد

ای به اکبر کرده همدوشی علی

برده سر در جیب خاموشی علی

تو مسیح عترتی وز مرتبت

کرده با قرآن هم آغوشی علی

حجت کبرائی و گردون ندید

کودک و اینسان خدا جوشی علی

اصغرم قنداقه ات شد غرق خون

زود بودت این کفن پوشی علی

چون تو سربازی دگر نائل نشد

بر سر دوشم به سردوشی علی

گفتمت آرام باش از تشنگی

نی که تا سر حد بیهوشی علی

خواستم از گریه خاموشت ولی

نی دگر اینقدر خاموشی علی

خنده ات وقت شهادت بر لب است

تا چه گفتت تیر در گوشی علی

اصغرم اینک گوارایت بود

از می کوثر قدح نوشی علی

چون مؤید هرکه دارد با تو کار

نیستش زین غم فراموشی علی

ششماهه على به دوش بابش دادند

يك جام از آن باده نابش دادند

چون با لب تشنه حاجت آب نمود

با تير سه شعبه‏اى جوابش دادند

گربه‌چشم‌دل‌ببینی‌کربلا

***صحـنه‌ای‌بین‌درودیـوار‌‌‌بود

برسرتیری‌که‌براصغرزدند

***مطمئنم‌تکه‌ای‌مسماربود

مزن مرغم به سینه با دو بالت

که دارم در گلو بغضِ ملالت

روم تا که بگیرم قطره آبی

که تا بهتر شود قدری ز حالت

عشق حسین گر همه دم بر سر است

چاره ی هر جیره خورِ حیدر است

آن حجر الاسود والا مقام

مردمکِ چشم علی اصغر است

علی اصغر گلِ نشکفته ی من

الا ای طفل در خون خفته ی من

چرا دشمن به آن تیرِ سه شعبه

نمک زد بر دلِ آشفته ی من

لالا لالا به طفل نیمه ساله

چه گویم ای خدا با اشک و ناله

زدی ای آب، آتش موج کم کن

فرات بی وفا آبش زلاله

لالا لالا به لبها یک کلومه

لالا لالا گلم صبرش تمومه

صدای دشمنان آید بگوشم

بر این شش ماهه یک قطره حرومه

لالا لالا زدی آتش به جونم

گل من، نازنینم، مهربونم

تو بودی نورِ تاریکِ دو چشمم

ستاره نیست در این آسمونم

لالا لالا چرا ای آسمونی

ز داغت گشته بابا قدکمونی

مرا حیران نمودی بس کن اصغر

چرا رو سوی خیمه می‌کشونی

لالا لالا گلِ یاسِ ربابم

مزن خنده کنی خانه خرابم

سؤالی می‌کند مادر علی جان

تو برخیز و بده جایم جوابم

طفل عطشان مرا خنده به رویش مزنید

تیرِ زهرین شده را زیرِ گلویش مزنید

اصغرم تشنه و بی تاب شده در بغلم

طفل بی تاب مرا ضربه به سویش مزنید

بگذارید کمی دست به مویش بکشم

پنجه ی خود به سرِ طره ی مویش مزنید

ای خدا بی خبران دل نگران است رباب

تیر بر حنجره ی طفلِ نگویش مزنید

پدری مست شده از رخِ طفلِ نازش

سنگ خود را بسر جام و سبویش مزنید

مرغِ تشنه که از آن چشمه ی غم می نوشد

تیرِ صیاد جفا بر سر جویش مزنید

اصغرم مثلِ گلِ یاس می مونه

دو چشاش چون عمو عباس می مونه

ابروهاش بسکه قشنگ و کمونه

پیشونیش آیینه ی آسمونه

دست به چوب گهوارش تا می ذاره

انگاری مثل عموش علمداره

ببینید چه شور و شین رو لبشه

یا لثارات الحسین رو لبشه

قربون ابروها و دیده بشم

فدای اون لبِ خشکیده بشم

ربابم چطور از اون دل بِبُرم

داره می خنده که من غم نخورم

اشک چشمام که روونه آی خدا

اصغرم یه پهلوونه آی خدا

می برم که اون و سیرابش کنم

مثلِ گل تو بغلم خوابش کنم

می برم شاید جواب بهش بدند

دشمنا یه قطره آب بهش بدند

دلِ ما را نگران کرد

خونْ دلِ هر دو جهان کرد

حرمله بهرِ جفایش

تیرِ خود را به گمان کرد

دستِ صیاد از او درِّ صدف می گیرد

حرمله زیرِ گلو را چو هدف می گیرد

دلِ مولا شده پر خون

علی اصغر شده گلگون

علی اصغر علی اصغر (2)

کرده دل بنده ی اصغر

ناز هر خنده ی اصغر

چشم افسرده ی مولا

شده شرمنده ی اصغر

تا حسین خونِ علی را به سما می ریزد

بی گمان از غم او اشکِ خدا می ریزد

دل ز او می بَرَد اصغر

بال و پر می زند اصغر

علی اصغر علی اصغر (2)

در حرم قحطی آب است

نگران قلبِ رباب است

یادش آید لبِ اصغر

تشنه ی قطره ی آب است

خبر آمد که علی اصغر او در خواب است

از همان تیرِ سه شعبه پسرش سیراب است

دلِ هر شیعه کباب است

خون به چشمانِ رباب است

علی اصغر علی اصغر (

چون که تنها ماند پورِ بوتراب

خواست احوالی از آن طفلِ رباب

کودکی آمد به نازی در برش

او که باشد جز سکینه دخترش

صبر او بر قلب دختر خانه کرد

زلف دختش را به دستی شانه کرد

گفت دختر سوی بابایش که باب

اشک اصغر می کند دل را کباب

دخترک با این سخن دل را ربود

اشک بابا را ز غم جاری نمود

رفت سوی دلبرِ‌دردانه اش

رفت نزد طفل در گهواره اش

گفت بابا دل ز عالم برده ای

دانم از فرط عطش پژمرده ای

می برم تا در بغل خوابت کنم

پیش دشمن تا که سیرابت کنم

آمد و اهلِ حرم مدهوش او

نور بود و ماه در آغوش او

آتشی بر جانِ لشکر می زند

مرغ او از تشنگی پر می زند

تا دهانش باز و بسته می شود

سخت بابا دل شکسته می شود

گفت با لشکر خطابی بی درنگ

آب شد از بهر او دل های سنگ

ای که صد مشکل به کارم می کنید

روز و شب از غصه زارم می کنید

فکر مرحم بر دلِ زخمی کنید

بر گل لب تشنه ام رحمی کنید

خشک گردیده دهان اصغرم

می زند آتش به جان و پیکرم

<

مردمان بی مرام و بی وفا

خود نخواهم قطره آبی از شما

یک نظر بر کام بی آبش کنید

غنچه ام گیرید و سیرابش کنید

جمله های شاه مانده نا تمام

برگرفته خصم تیری از نیام

ابن سعد دون به یک گوشه نگاه

حرمله را کرد غلطان در گناه

حرمله تیرش کمان را خانه کرد

اهل عالم را چنان دیوانه کرد

ناگهان دل عرصه ی آلام شد

طفل عطشان حسین آرام شد

داغ لیلی بر دلِ مجنون نشست

صورت مولایمان را خون نشست

خونِ او پاشید سوی آسمان

گفت شرحی با خداوند جهان

یک نظر بر ماتمم یزدان نما

طاقت این غصه را آسان نما

رفت پشت خیمه ها با اشک و آه

تا که در خاکش کند آن قرص ماه

خورده قبری کَند با چشم ترش

با نوک شمشیر بهرِ اصغرش

خواست تا انس و ملک مجنون کند

جان خود را در زمین مدفون کند

ناگهان آمد صدایی بی قرار

ناله ای از مادری چشم انتظار

صبر کن مولا دلم را خون مکن

من ربابم اصغرم مدفون مکن

صبر کن تا بوسه بر رویش زنم

بوسه بر آن کُنج ابرویش زنم

صبر کن تا در دلم گشتن شود

چشم من با دیدنش روشن شود

از چه رویی اصغرم دیر آمده

قطره ای از سینه ام شیر آمده

ای خدا هرگز نگردد این فراموشم

حاجیِ شش ماهه ام پر زد در آغوشم

در بر من خنده کرده

او مرا شرمنده کرده

اصغر من اصغر من (4)

با نگاه خسته ات دردم مداوا کن

ای گلِ نشکفته ام خیز و تماشا کن

ای تمامِ حاصل من

مرگ تو شد قاتلِ من

اصغر من اصغر من (4)

در میان دشمنان من در خروش هستم

در بغل دارم گلی را گلفروش هستم

طفل نازم گشته بی تاب

روی دستم گشته سیراب

اصغر من اصغر من (4)

غنچه ی زیبای من را دشمنان چیدند

پیشِ‌ چشمم دشمنان پیوسته خندیدند

حاجیم حاجت روا شد

اصغرم آخر فدا شد

اصغر من اصغر من

حاجیِ شش ماهه ام حاجت روایی شد

طفلِ نازِ تشنه ام کرب و بلایی شد

من گلفروش هستم

اصغر به دوش هستم

جانم علی اصغر(2)

از دو چشمان رباب شرمنده ام کردی

بر دلم آتش زدی تا خنده ام کردی

طفلِ صغیرِ من

ماهِ منیرِ من

جانم علی اصغر(2)

چشم خود واکن علی ای روح و ریحانم

تا که سیرابت کنم با اشکِ چشمانم

با من مدارا کن

من را تماشا کن

جانم علی اصغر(2)

بهرِ دست و پا زدن بر تو کنم چاره

بند این قنداقه ات را می کنم پاره

ای همه ی هستم

رفتی تو از دستم

جانم علی اصغر(2)

خونِ سرخِ حنجرت سوزد روانم را

بر عمو محسن رسان بابا سلامم را

ای غنچه ی پرپر

خونین گلو اصغر

جانم علی اصغر

وای علی اصغرم، نورِ دو دیده ترم، چه شد تمام ثمرم، خم شده از غم کمرم، چسان به خیمه ها برم، کشته ی طفلِ در برم، تشنه ی عطشان جگرم، اصغرِ قرصِ قمرم، وای از آن دم ز حرم، رباب آید به برم، گوید به آه و اشک خود، کجا شد آخر پسرم، شرم کنم ز مادرش، چگونه بر او نگرم، وای علی اصغرم ...

علی اصغر

قمریِ پر بسته‌ی من

اینقده دست و پا نزن

با دو لب خشک خودت

آتش به قلب ما نزن

می‌برمت تا که بگم

علی من تشنه لبه

منتظرم توی حرم

خانم رباب و زینبه

گشتی منو مهربونم

خنده مزن پیش بابا

بازی نکن طفل گلم

با دلِ آتیشِ بابا

غصه‌ نخور اصغر من

کی می‌گه دل هراسونه

می‌رم که سیرت بکنم

آب فرات فراوونه

ای علیِ اصغرم

در جهان هر نو گلی که پرپر است

پرپر از داغ علی اکبر است

غنچه ی نشکفته باشد هر کجا

دارد از بهر علی اصغر عزا

شبنم گل می چکد بر ماتمش

اشک می نالد ز اندوه و غمش

بر لب هر غنچه این آوازه است

داغ اصغر تا قیامت تازه است

وای اگر در گوشه ی گلزارها

حنجر گل بشکفد با خارها

خارهای بی حیای خوشه چین

از سر کینه نشیند در کمین

خارها تیر بلای خصم بود

کز تن گلها پذیرایی نمود

غنچه را تیر سه شعبه ناز کرد

تا ز دست باغبان پرواز کرد

خون سرخش شد نصیب آسمان

تا بهشت از خون او گیرد نشان

آسمان رنگ شقایق ها شده

تا ابد سرمست عاشق ها شده

باغبان دارد به زیر لب ندا

پیش چشمم گشته ای پرپر چرا

ماتم و هجرت مرا هم می کشد

جمع گلها را همین غم می کشد

رفتی و با نعش تو جا مانده ام

بعد تو تنهای تنها مانده ام

کربلا از ماتمت آکنده شد

تک تک گلبرگ هایت کنده شد>

<

ماندم و قنداقه ی خونین تو

صحنه ای از خنده ی شیرین تو

آخرین لبخند تو روی لب است

روزم از این منظره همچو شب است

کی رود از خاطرم این منظره

یک سه شعبه بوسه زد بر حنجره

گوش تا گوش تورا در درم برید

کس به عالم این چنین ذبحی ندید

رمله ی آن دشمن بیگانه ام

حنجرت را دوخته با شانه ام

راس تو آویزه ای بر پوست شد

هدیه ای خونین به راه دوست شد

نمیه جان از ماتمت ای مهلقا

می برم نعش تو را تا خیمه ها

چون به پشت خیمه قبرت می کنم

ان که میمیرد زاندوهت منم

هیچ کس تا که جهان آمد پدید

قبری از قبر تو کوچکتر ندید

تا که جسمت در میان خاک شد

قلب من از داغ تو صد چاک شد

اشک می ریزد به حالت چشم آب .

.... در پی ات باشد روان چشم رباب

دیده اش بر حلق سرخت دوخته

قلب مادر درعزایت سوخته

اصغرم ای چشمه پاک حیات

اشک می ریزم برایت یک فرات

صحنه ای دل را به غم پیوند زد

اصغرم در خاک هم لبخند زد

برای مطالعه وارسال پیامکهابه بخش شهراس ام اس ها درقسمت مناسبتی مراجعه کنید.

شهراس ام اس ها

اس ام اس باران(سرا)

اس ام اس فرستنده(سندر)

اس ام اس فارسی

اس ام اس ارسالی شما

هدیه من

صفحه شخصی

مناسبت ها

راهنما

اس ام اس باران(سرا)

مهدوی

محرم

محرم2

محرم3

محرم4

محرم5

محرم6

محرم7

تاسوعا

اربعین حسینی

عاشقانه

شب یلدا

شب یلدا قسمت دوم

شب یلدا قسمت سوم

شب یلدا4

شب یلدا6

دعا پشتِ دعا برای آمدنت / گناه پشتِ گناه برای نیامدنت

دل درگیر ، میان این دو انتخاب / کدام آخر ؟ آمدنت یا نیامدنت ؟

.

.

.

اس ام اس امام زمان

بنویس که هرچه نامه دادم نرسید / بنویس که یک نفر به دادم نرسید

بنویس قرار من و او هفته بعد / این جمعه که هرچه ایستادم نرسید . . .

.

.

.

پیامک امام زمان

امشب به جنون کشیده میلم برگرد

ای جاری ندبه در کمیلم برگرد

بی تو شب تاریک مرا نوری نیست

برگرد ستاره ی سهیلم برگرد . . .

.

.

.

شعر امام زمان

مـا معتقدیم عشق سر خواهد زد / بر پشت ستم کسی تبر خواهد زد

سوگند به هر چهـارده آیه نور / سوگند به زخمهای سرشار غرور

آخر شب سرد ما سحر میگردد / مهـدی به میان شیعه بـر میگردد . . .

.

.

.

دوبیتی امام زمان

ای کاش که یک دانه تسبیح تو بودم

تا دست کشی بر سر سودا زده من

(یا صاحب الزمان)

.

.

.

بوی عطر یاس دارد جمعه ها / وعده دیدار دارد جمعه ها

جمعه ها بر عاشقان ایینه است / وعده گاه عاشقان ادینه است

جمعه ها دل یاد دلبر می کند / نغمه یا بن الحسن سر می کند . .

.

.

.

می نویسم که شب تار، سحر می گردد / یک نفر مانده از این قوم، که برمی گردد

این دیده نیست، لایق دیدارِ رویِ تو / چشمی دگر بده ، که تماشا کنم تو را . . .

یا صاحب الزمان ادرکنی

.

.

.

بیا که لحظه لحظه ام انتظار می شود

دلم برای دیدنت بی قرار می شود

تمام هستی ام شده اسیر عشق پاک تو

بی تو هر لحظه دلم جریحه دار می شود . . .

.

.

.

کشتی نساز ای نوح طوفان نخواهد آمد / برشوره زار دلهاباران نخواهد آمد

رفتی کلاس اول این جمله راعوض کن / آن مرد تا نیاید باران نخواهد آمد . . .

أین معز الأولیاء و مذل الأعداء

.

.

.

از غم هجر مکن ناله و فریاد که دوش

زده ام فالی و فریاد رسی می آید . . .

الهم عجل اولیک الفرج

.

.

.

ما منتظران لحظه دیداریم

از عطر گل محمدی سرشاریم

این حرمت و عزّت و سر افرازی را

از حُرمت انتظار مهدی(عج) داریم

.

.

.

یک روز ز کوی اسمان می آید

بر اسب سپید کهکشان می آید

از بس که زمین ز بیداد پر است

با تیغ علی(ع) صاحب زمان(عج) می آید

.

.

.

شنیدستم سلیمانی ز یک مور

قبول تحفه کرد ای مهدی نور

من آن مور ضعیف و ناتوانم

که جانم را برایت هدیه دارم

بی حسین بن علی احساس پیری می کنم / نی که پیری بلکه احساس حقیری می کنمگفت سائل از چه رو محکم به سینه می زنی؟ / گفتم از آینه ی دل گردگیری می کنم

——

گویند که در روز قیامت علمدار شفاعت زهراست

علم فاطمه دست قلم عباس است

—— نوین فان

سلام من به محرم, محرم گل زهرا

به لطمه های ملائک, به ماتم گل زهرا ...

——

خنده کنان می رود روز جزا در بهشت

هر که به دنیا کند گریه برای حسین ...

——

محرم شد از غم نگاهم گرفت / به سوزانترین اشک، آهم گرفت

شکست در گلو بغض سوزان من و / عطر حسین روح و جانم گرفت ...

السّلام علیک یا ابا عبد الله ...

——

بخون ای دل محرم اومد از راه / بخون اجر تو با عباس بی دست ...

عرض تسلیت و تعزیت بمناسبت آغاز ایام عزای حسینی

——

عشق یعنی آتش افروخته / عشق یعنی خیمه های سوخته

عشق یعنی حاجی بیت الحرام / دل بریدن ها وحج ناتمام

عشق یعنی غربت نور دوعین / عشق یعنی گریه برقبر حسین

عشق را گویم فقط در یک کلام / یا اباالفضل وحسین و والسلام

——

کربلا نشان داد که با شکیب در عطشی کوتاه، میتوان همیشه ی تاریخ را سیراب کرد ...

——

حسین یعنی زیبایی، مگر می شود با زیبایی همراه و همسایه بود و زیبا نشد.

——

با آب طلا نام حسین قاب کنید / با نام حسین یادی ازآب کنید

خواهید که سر بلندو جاوید شوید / تا آخر عمر تکیه به ارباب کنید

(التماس دعا)

از داغ حسین اشک نم نم داریم ، در خانه سینه تا ابد غم داریم ، پیراهن و شال مشکی آماده کنید ، ۲ روز دگر تا به محرم داریم..!

میان دل ز عشقت لاله باغیست ، بحمدالله که قلبم مست ساقیست ،بساط گریه را آماده سازید ، که ۳ شب تا محرم وقت باقیست..!

ما زین جهان از پی دلدار میرویم ، به شوق دیدار حیدر کرار میرویم ، درب بهشت گر نگشایند به روی ما ، ما بچه ی مسعودیه ایم از روی دیوار میرویم..!

تمام شد شب عید و نوای غم آید ، که نم نمک غم عالم به روی هم آید ، صدای قافله ی عشق میرسد بر گوش ، که چند شب دگر آقا محرمت آید..!

کم کم سیاهیعلمت دیده می شود ، آثار خیمه های غمت دیده می شود ، افتاده سینه ام به تپشهای انتظار ، از روی تل دل حرمت دیده میشود..!

ارباب صدای قدمت می آید ، هنگامه ی اوج ماتمت می آید ، ما در تب و تاب غم تو می سوزیم ، ۲ شب دیگر محرمت می آید..!

خواستم شکوه کنم ، به دلم بد آمد ، یادم افتاد کسی هست که خواهد آمد ، حتم دارم کلماتش همه باران هستند ، حرفهایش به دل انگیزی قرآن هستند ، عطر هر گل چو مسیح از نفسش می بارد ، چه شبی می شود آن شب که علم بر دارد..!

هردم به گوشم می رسد آوای زنگ قافله ، این قافله تا کربلا دیگر ندارد فاصله ، یک زن میان محملی اندر غم و تاب و تب است ، این زن صدایش آشناست ، ای وای بر من زینب است..!

دیباچه ی عشق و عاشقی باز شود ، دلها همه آماده ی پرواز شود ، با بوی محرم الحرام تو حسین ، ایام عزا و غصه آغاز شود..!

دانی که چرا مهر جبین خاک حسین است؟ / چون قبله ی دل پیکر صد چاک حسین است

دانی که چرا چوب شود قسمت آتش؟ / بی حرمتیش بر لب و دندان حسین است

دانی که چرا آب فراتست گل آلود؟ / شرمنده زلعل لب عطشان حسین است

دانی که چرا کعبه ی حق گشته سیه پوش / یعنی که خدا هم عزادار حسین است ...

——

عجیب حکایتی است! "عزیز" ترین ها – حسین(ع) و یوسف(ع) -

از "گودال" و "چاه" به آسمان عزت رسیده اند ...

——

نام زینب در شئون زندگی گل میکند / در دل عشاق ایجاد تحول میکند

مهدی زهرا که خود رمز توسل با خداست / در مقام ذکر با زینب توسل میکند ...

——

ماه خون ماه اشک ماه ماتم شد / بر دل فاطمه داغ عالم شد

فرا رسیدن ماه محرم را به عزادارن راستینش تسلیت عرض میکنم

——

ای وجودت عشق را معنای حسین / عالمی یک قطره تو دریا حسین

——

پرسیدم:ازحلال ماه، چراقامتت خم است؟ آهی کشیدوگفت:که ماه محرم است

گفتم : که چیست محرم ؟ باناله گفت : ماه عزای اشرف اولادآدم است

——

السلام علیک یااباصالح المهدى (عج) السلام علیک یاامین الله فى ارض وحجته على عباده

(یاصاحب الزمان آجرک الله) ماه محرم بر شما وعاشقان حسین تسلیت عرض مینمایم

——

اردوی محرم به دلم خیمه به پا کرد / دل را حرم و بارگه خون خدا کرد ...

——

محرم آمد و ماه عزا شد / مه جانبازی خون خدا شد

جوانمردان عالم را بگویید / دوباره شور عاشوار به پا شد ...

——

ای به دل بسته ، قدری آهسته / کن مدارا با ، زینب خسته ...

یا حسین مظلوم ...

——

یه جائیه تو دنیا همه براش می میرن / تموم حاجتا رو همه ازش می گیرن

بین دو نهر آبه ، یه سرزمین خشکه / شمیم باغ و لاله اش خوشبو ز عطر مُشکه

شبای جمعه زهرا زائر این زمینه / سینه زن حسینه ، یل ام البنینه ...

——

السلام ای وادی کرببلا / السلام ای سرزمین پر بلا

السلام ای جلوه گاه ذوالمنن / السلام ای کشته های بی کفن ...

——

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم / از تو و طفلان تو یاری کنیم

کاش ما هم کربلایی می شدیم / در رکاب تو فدایی می شدیم

السلام علیک یا ابا عبدالله ...

——

کربلا لبریز عطر یاس شد / نوبت جانبازی عباس شد ...

——

دیباچه ی عشق و عاشقی باز شود / دلها همه آماده ی پرواز شود

با بوی محرم الحرام تو حسین / ایام عزا و غصه آغاز شود

——

نازم آن آموزگاری را که در یک نصف روز / دانش‌آموزان عالم را همه دانا کند

ابتدا قانون آزادی نویسد بر زمین / بعد از آن با خون هفتاد و دو تن امضا کند ...

——

دل را اگر از حسین بگیرم چه کنم / بی عشق حسین اگر بمیرم چه کنم

فردا که کسی را به کسی کاری نیست / دامان حسین اگر نگیرم چه کنم ...

——

گویند که در روز قیامت علمدار شفاعت زهراست

علم فاطمه دست قلم عباس است ...

——

پرسیدم از هلال چرا قامتت خم است ؟

آهی کشید و گفت ماه محرم است ...

——

باز محرم رسید، ماه عزای حسین / سینه‌ی ما می‌شود، کرب و بلای حسین

کاش که ترکم شود غفلت و جرم و گناه / تا که بگیرم صفا، من ز صفای حسین ...

——

فرشته‌ها از امشب صبوی غم می‌نوشن / دوباره اهل جنت پیرهن سیاه می‌پوشن

——

با آب طلا نام حسین قاب کنید / با نام حسین یادی از آب کنید

خواهید مه سربلند و جاوید شوید / تا آخر عمر تکیه بر ارباب کنید

فرا رسیدن ماه محرم تسلیت باد

——

باز محرم شدو دلها شکست از غم زینب دل زهرا شکست

باز محرم شد و لب تشنه شد از عطش خاک کمرها شکست

آب در این تشنگی از خود گذشت دجله به خون شد دل صحرا شکست

قاسم ولیلا همه در خون شدند این چه غمی بود که دنیا شکست

محرم ماه غم نیست ماه عشق است محرم مَحرم درد حسین است

——

هر دم به گوش می رسد آوای زنگ قافله / این قافله تا کربلا دیگر ندارد فاصله

حلول ماه محرم ، ماه پژمرده شدن گلستان فاطمه تسلیت باد . التماس دعا

——

نام من سرباز کوی عترت است ، دوره آموزشی ام هیئت است .

پــادگــانم چــادری شــد وصــله دار ،سر درش عکس علی با ذوالفقار .

ارتش حیــدر محــل خدمتم ، بهر جانبازی پی هر فرصتم .

نقش سردوشی من یا فاطمه است ، قمقمه ام پر ز آب علقمه است .

رنــگ پیراهــن نه رنــگ خاکــی است ، زینب آن را دوخته پس مشکی است

اسـم رمز حمله ام یاس علی ، افسر مافوقم عباس علی (ع)

——

عالم همه محو گل رخسار حسین است / ذرات جهان درعجب از کار حسین است

دانی که چرا خانه ی حق گشته سیه پوش / یعنی که خدای تو عزادار حسین است

——

عالم همه قطره و دریاست حسین / خوبان همه بنده و مولاست حسین

ترسم که شفاعت کند از قاتل خویش / از بس که کَرَم دارد و آقاست حسین

عالم همه قطره اند و دریاست حسین

خوبان همه بنده اند و مولاست حسین

عزاداریتان مقبول

==========================

در کلاس عاشقی عباس غوغا می کند

در دل هر عاشقی عباس مأوا می کند

هر کسی خواهد رود در مکتب عشق حسین

ثبت نامش را فقط عباس امضا می کند

==========================

قیامت بی حسین غوغا ندارد

شفاعت بی حسین معنا ندارد

حسینی باش كه در محشر نگویند

چرا پرونده ات امضاء ندارد

==========================

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم

از تو و طفلان تو یاری کنیم

کاش ما هم کربلایی می شدیم

در رکاب تو فدایی می شدیم

==========================

اردوی محرم به دلم خیمه به پا كرد

دل را حرم و بارگه خون خدا كرد

==========================

برای باغبان یاس آفریدند

علی را أشجع الناس آفریدند

وفا داری و مردی و شجاعت

یکی کردند و عباس آفریدند

==========================

به یكتایی ، قسم یكتاست عباس

به مردی شهره دنیاست عباس

اگر چه زاده‌ ام‌البنین است

ولیكن مادرش زهراست عباس

==========================

عالم همه محو گل رخسار حسین است

ذرات جهان درعجب از کار حسین است

دانی که چرا خانه ی حق گشته سیه پوش

یعنی که خدای تو عزادار حسین است

==========================

اشکم ز هجر روی تو خوناب شد حسین

مویم ز غصه رشته ی مهتاب شد حسین

هر جا کنار آب نشستم ز داغ تو

از بس که سوختم جگرم آب شد حسین

==========================

السلام ای وادی کرببلا

السلام ای سرزمین پر بلا

السلام ای جلوه گاه ذوالمنن

السلام ای کشته های بی کفن

==========================

همواره تجّسم قیام است حسین (ع)

در سینة عاشقان ، پیام است حسین (ع)

در دفتر شعر ما ، ردیف است هنوز

دل چسب‌ترین شعر کلام است حسین (ع)

==========================

الحق که به ما درس وفا داد حسین (ع)

هر چیز که داشت بی‌ریا داد حسین (ع)

یعنی که تأملی کنید ای یاران !

آن هستی خود زکف چرا داد حسین (ع)؟

==========================

بر نیزه ، سری به نینوا مانده هنوز

خورشید ، فرا ز نیزه‌ها مانده هنوز

در باغ سپیده ، بوته بوته گل خون

از رونق دشت کربلا مانده هنوز

قیامت بی حسین غوغا ندارد"شفاعت بی حسین معنا ندارد"حسینی باش كه در محشر نگویند"چرا پرونده ات امضاء ندارد

------------------

قیامت بی حسین غوغا ندارد"شفاعت بی حسین معنا ندارد"حسینی باش كه در محشر نگویند"چرا پرونده ات امضاء ندارد

--------------------------------

اس ام اس ماه محرم

آبروی حسین به كهكشان می ارزد ، یك موی حسین بر دو جهان می ارزد ، گفتم كه بگو بهشت را قیمت چیست ، گفتا كه حسین بیش از آن می ارزد

--------------------------------

ماه خون ماه اشك ماه ماتم شد ، بر دل فاطمه داغ عالم شد . فرا رسیدن ماه محرم را به عزادارن راستینش تسلیت عرض میكنم

--------------------------------

ای وجودت عشق را معنای حسین عالمی یك قطره تو دریا حسین فرا رسیدن ماه محرم را به تمامی مسلمانان جهان تسلیت می گم

--------------------------------

اس ام اس تاسوعا و عاشورا

پرسیدم:ازحلال ماه، چراقامتت خم است؟ آهی كشیدوگفت:كه ماه محرم است.گفتم: كه چیست محرم؟باناله گفت:ماه عزای اشرف اولادآدم است

--------------------------------

السلام علیكم یااباصالح المهدى (عج)السلام علیك یاامین الله فى ارض وحجته على عباده(یاصاحب الزمان آجرک الله)ماه محرم بر شما وعاشقان حسین تسلیت عرض مینمایم)

--------------------------------

اردوی محرم به دلم خیمه به پا كرد

دل را حرم و بارگه خون خدا كرد

--------------------------------

اس ام اس مخصوص محرم

محرم آمد و ماه عزا شد

مه جانبازی خون خدا شد

جوانمردان عالم را بگویید

دوباره شور عاشوار به پا شد

تسلیت محرم - ماه محرم 1430

------------------

عالم همه قطره و دریاست حسین ، خوبان همه بنده و مولاست حسین ، ترسم كه شفاعت كند از قاتل خویش ، از بس كه كَرَم دارد و آقاست حسین

------------------

تسلیت محرم - شهادت امام حسین

------------------

عالم همه محو گل رخسار حسین است ، ذرات جهان درعجب از كار حسین است . دانی كه چرا خانه ی حق گشته سیه پوش ، یعنی كه خدای تو عزادار حسین است

------------------

تسلیت محرم - اس ام اس ماه محرم

------------------

آبروی حسین به كهكشان می ارزد ، یك موی حسین بر دو جهان می ارزد ، گفتم كه بگو بهشت را قیمت چیست ، گفتا كه حسین بیش از آن می ارزد

------------------

تسلیت محرم - پیامک ماه محرم

------------------

ماه خون ماه اشك ماه ماتم شد ، بر دل فاطمه داغ عالم شد . فرا رسیدن ماه محرم را به عزادارن راستینش تسلیت عرض میكنم

------------------

تسلیت محرم - اس ام اس محرم

------------------

ای وجودت عشق را معنای حسین عالمی یك قطره تو دریا حسین فرا رسیدن ماه محرم را به تمامی مسلمانان جهان تسلیت می گم

------------------

تسلیت محرم - sms moharram

------------------

پرسیدم:ازحلال ماه، چراقامتت خم است؟ آهی كشیدوگفت:كه ماه محرم است.گفتم: كه چیست محرم؟باناله گفت:ماه عزای اشرف اولادآدم است

------------------

تسلیت محرم - عاشورا تاسوعا

------------------

السلام علیكم یااباصالح المهدى (عج)السلام علیك یاامین الله فى ارض وحجته على عباده(یاصاحب الزمان آجرک الله)ماه محرم بر شما وعاشقان حسین تسلیت عرض مینمایم)

------------------

تسلیت محرم - ماه محرم تسلیت باد

------------------

اردوی محرم به دلم خیمه به پا كرد

دل را حرم و بارگه خون خدا كرد

------------------

تسلیت محرم - sms محرم

------------------

محرم آمد و ماه عزا شد

مه جانبازی خون خدا شد

جوانمردان عالم را بگویید

دوباره شور عاشوار به پا شد

------------------

تسلیت محرم - عزاداری محرم

------------------

حسین میا به کوفه ، کوفه وفا ندارد ...

ای به دل بسته ، قدری آهسته

کن مدارا با ، زینب خسته ...

یا حسین مظلوم ...

------------------

تسلیت محرم - محرم الحرام

------------------

یه جائیه تو دنیا همه براش می میرن

تموم حاجتا رو همه از می گیرن

بین دو نهر آبه ، یه سرزمین خشکه

شمیم باغ و لاله اش خوشبو ز عط مُشکه

شبای جمعه زهرا زائر این زمینه

سینه زن حسینه ، یل ام البنینه ...

------------------

تسلیت محرم - اس ام اس ویژه ماه محرم

------------------

دوست دارم هر چی دارم بدم به راه تو حسین

تا که سینه خیز بیام میون بین الحرمین

------------------

تسلیت محرم - sms mahe moharam

------------------

السلام ای وادی کرببلا

السلام ای سرزمین پر بلا

السلام ای جلوه گاه ذوالمنن

السلام ای کشته های بی کفن

------------------

تسلیت محرم - moharram sms

------------------

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم

از تو و طفلان تو یاری کنیم

کاش ما هم کربلایی می شدیم

در رکاب تو فدایی می شدیم

السلام علیک یا ابا عبدالله ...

------------------

تسلیت محرم - آغاز ماه محرم اس ام اس

------------------

كربلا لبریز عطر یاس شد. . . .نوبت جانبازی عباس شد

------------------

تسلیت محرم - آغاز ماه محرم اس ام اس

------------------

دیباچه ی عشق و عاشقی باز شود

دلها همه آماده ی پرواز شود

با بوی محرم الحرام تو حسین

ایام عزا و غصه آغاز شود

------------------

تسلیت محرم - آغاز محرم

------------------

نازم آن آموزگاری را که در یک نصف روز

دانش‌آموزان عالم را همه دانا کند

ابتدا قانون آزادی نویسد بر زمین

بعد از آن با خون هفتاد و دو تن امضا کند

------------------

تسلیت محرم - آغاز محرم

------------------

دل را اگر از حسین بگیرم چه كنم

بی عشق حسین اگر بمیرم چه كنم

فردا كه كسی را به كسی كاری نیست

دامان حسین اگر نگیرم چه كنم

------------------

تسلیت محرم - شروع محرم

------------------

گویند كه در روز قیامت علمدار شفاعت زهراست . . . علم فاطمه دست قلم عباس است.

------------------

تسلیت محرم - اس ام اس به مناسبت محرم

------------------

پرسیدم از هلال چرا قامتت خم است ؟

آهی کشید و گفت ماه محرم است...

------------------

تسلیت محرم - اس ام اس به مناسبت محرم

------------------

باز محرم رسید، ماه عزای حسین

سینه‌ی ما می‌شود، كرب و بلای حسین

كاش كه تركم شود غفلت و جرم و گناه

تا كه بگیرم صفا، من ز صفای حسین

------------------

تسلیت محرم - اس ام اس به مناسبت محرم

------------------

فرشته‌ها از امشب صبوی غم می‌نوشن

دوباره اهل جنت پیرهن سیاه می‌پوشن

------------------

تسلیت محرم - اس ام اس به مناسبت محرم

------------------

با آب طلا نام حسین قاب کنید

با نام حسین یادی از آب کنید

خواهید مه سربلند و جاوید شوید

تا آخر عمر تکیه بر ارباب کنید

فرا رسیدن ماه محرم تسلیت باد

------------------

تسلیت محرم - اس ام اس به مناسبت محرم

------------------

باز محرم شدو دلها شکست از غم زینب دل زهرا شکست

باز محرم شد و لب تشنه شد از عطش خاک کمرها شکست

آب در این تشنگی از خود گذشت دجله به خون شد دل صحرا شکست

قاسم ولیلا همه در خون شدند این چه غمی بود که دنیا شکست

محرم ماه غم نیست ماه عشق است محرم مَحرم درد حسین است

------------------

تسلیت محرم - به مناسبت فرارسیدن محرم

------------------

هر دم به گوش می رسد آوای زنگ قافله ، این قافله تا كربلا دیگر ندارد فاصله .

حلول ماه محرم ، ماه پژمرده شدن گلستان فاطمه تسلیت باد . التماس دعا

------------------

تسلیت محرم - به مناسبت فرارسیدن محرم

------------------

نام من سرباز کوی عترت است ، دوره آموزشی ام هیئت است . پــادگــانم چــادری شــد وصــله دار ، سر درش عکس علی با ذوالفقار . ارتش حیــدر محــل خدمتم ، بهر جانبازی پی هر فرصتم . نقش سردوشی من یا فاطمه است ، قمقمه ام پر ز آب علقمه است . رنــگ پیراهــن نه رنــگ خاکــی است ، زینب آن را دوخته پس مشکی است . اسـم رمز حمله ام یاس علــی ، افسر مافوقم عباس علی (ع)

------------------

--------------------------------

حسین میا به کوفه ، کوفه وفا ندارد ...

ای به دل بسته ، قدری آهسته

کن مدارا با ، زینب خسته ...

یا حسین مظلوم ...

--------------------------------

یه جائیه تو دنیا همه براش می میرن

تموم حاجتا رو همه از می گیرن

بین دو نهر آبه ، یه سرزمین خشکه

شمیم باغ و لاله اش خوشبو ز عط مُشکه

شبای جمعه زهرا زائر این زمینه

سینه زن حسینه ، یل ام البنینه ...

--------------------------------

دوست دارم هر چی دارم بدم به راه تو حسین

تا که سینه خیز بیام میون بین الحرمین

--------------------------------

پیامک محرم

السلام ای وادی کرببلا

السلام ای سرزمین پر بلا

السلام ای جلوه گاه ذوالمنن

السلام ای کشته های بی کفن

--------------------------------

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم

از تو و طفلان تو یاری کنیم

کاش ما هم کربلایی می شدیم

در رکاب تو فدایی می شدیم

السلام علیک یا ابا عبدالله ...

--------------------------------

اس ام اس محرم

كربلا لبریز عطر یاس شد. . . .نوبت جانبازی عباس شد

--------------------------------

دیباچه ی عشق و عاشقی باز شود

دلها همه آماده ی پرواز شود

با بوی محرم الحرام تو حسین

ایام عزا و غصه آغاز شود

--------------------------------

نازم آن آموزگاری را که در یک نصف روز

دانش‌آموزان عالم را همه دانا کند

ابتدا قانون آزادی نویسد بر زمین

بعد از آن با خون هفتاد و دو تن امضا کند

--------------------------------

شهادت امام حسین

دل را اگر از حسین بگیرم چه كنم

بی عشق حسین اگر بمیرم چه كنم

فردا كه كسی را به كسی كاری نیست

دامان حسین اگر نگیرم چه كنم

--------------------------------

sms mah moharam

گویند كه در روز قیامت علمدار شفاعت زهراست . . . علم فاطمه دست قلم عباس است.

--------------------------------

پرسیدم از هلال چرا قامتت خم است ؟

آهی کشید و گفت ماه محرم است...

--------------------------------

باز محرم رسید، ماه عزای حسین

سینه‌ی ما می‌شود، كرب و بلای حسین

كاش كه تركم شود غفلت و جرم و گناه

تا كه بگیرم صفا، من ز صفای حسین

--------------------------------

اس ام اس ویژه محرم

فرشته‌ها از امشب صبوی غم می‌نوشن

دوباره اهل جنت پیرهن سیاه می‌پوشن

--------------------------------

با آب طلا نام حسین قاب کنید

با نام حسین یادی از آب کنید

خواهید مه سربلند و جاوید شوید

تا آخر عمر تکیه بر ارباب کنید

فرا رسیدن ماه محرم تسلیت باد

--------------------------------

باز محرم شدو دلها شکست از غم زینب دل زهرا شکست

باز محرم شد و لب تشنه شد از عطش خاک کمرها شکست

آب در این تشنگی از خود گذشت دجله به خون شد دل صحرا شکست

قاسم ولیلا همه در خون شدند این چه غمی بود که دنیا شکست

محرم ماه غم نیست ماه عشق است محرم مَحرم درد حسین است

--------------------------------

شعر های محرم

هر دم به گوش می رسد آوای زنگ قافله ، این قافله تا كربلا دیگر ندارد فاصله . حلول ماه محرم ، ماه پژمرده شدن گلستان فاطمه تسلیت باد . التماس دعا

تاسوعا ویژه شهادت حضرت ابولفضل(ع)

نام معشوق مبر نزد من از عشق مگو عشق دیریست كه در پیچ و خم عباس است

هر چه داریم همه از كرَم عباس است خلقت جنت حق لطف كرم عباس است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

در کلاس عاشقی عباس غوغا می کند در دل هر عاشقی عباس مأوا می کند

هر کسی خواهد رود در مکتب عشق حسین ثبت نامش را فقط عباس امضاء می کند

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

عباس لوای هفت افراشته است وین راز به خون خویش بنگاشته است

او پرچم انقلاب عاشورا را با دست بریده اش بپا داشته است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

جانم فدای نام زیبایت، ابوالفضل قربان زخم چشم بینایت، ابولفضل

گر من به چای القمه بودم، زِ حسرت هر آن بخشکیدم برآن روزت ابولفضل

تاسوعا روز قمر بنی هاشم تسلیت باد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

نام علمدار سپه آید به گوشم انگار من عمری به او حلقه به گوشم

جانم بلرزد هر می گوید «ابوالفضل» سرّی ست خود بنهاده در اعماق گوشم

ایام سوگواری تسلیت باد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

یا ابوالفضل :

آموخته ایم از تو وفاداری را خون تو نوشت معنی یاری را

ای کاش که آب کربلا می آموخت آن روز زچشمت آبرو داری را ...

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

به یکتایی قسم یکتا است عباس امیر کشور دلها است عباس

اگر چه زاده ام البنین است و لیکن مادرش زهرا است عباس

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

یادم زوفای اشجع الناس اید وز چشم ترم سوده ی الماس اید

اید به جهان اگر اگر حسین دگری هیهات برادری چو عباس اید

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ای قدوقامت تو معنی قدقامت من ایکه الهام عبادت زوجودت گیرم

کربلا کعبه عشق است منم دراحرام شددراین قبله عشاق دوتاتقسیرم

دست من خوردبه ابی که نصیب تو نشد چشم من دیددراین اب روان تصویرم

باید این دیده ودستها بدهم قربانی تاکه تکمیل شود حج من وتقدیرم

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

با خدا عباس وقتی دست داد . . . هر دو دست خویش را از دست داد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

آهای عطر گل یاس آهای خدای احساس - تموم زندگیم فدای یک نگاه عباس

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دلم مست و لبم مست و سرم مست بخون ای دل که صبرم رفته از دست

بخون ای دل محرم اومد از راه بخون اجر تو با عباس بی دست

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دریا تمام سوز لبش را به آب داد صحرا به تشنگان قدح آفتاب داد

مردی سوار اسب بهب دیا سلام کرد باران نیزه بود که او ار جواب داد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

همچو باران که شبی شعله به دریا زده است لشکر دشمن از اندام .... جا زده است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دامن علقمه و باغ گل یاس یکی است قمر هاشمیان بین همه ناس یکی است

سیر کردم عدد ابجد و دیدم به حساب نام زیبای اباصالح و عباس یکی است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

عباس یعنی ذکر طوفانی مهدی عباس آوای غزل خوانی مهدی

درک محرم کرده ای دانی چه گویم عباس یعنی اوج مهمانی مهدی

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

كربلا لبریز عطر یاس شد . نوبت جانبازی عباس شد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دانی از چه رو گاه گاه آید زلزله چون زمین هم میكند با نام زینب هلهله

دانی از چه رو گاه گاه توفان میشود صحنه جنگیدن عباس اكران میشود

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ایمان ووفا سایه ی بالای تو بود ایثار علی (ع)نقش به سیمای تو بود

گر لب نزدی به اب دریا عباس(ع) دریای ادب میان لبهای تو بود

اس ام اس اربعین حسینی

بنازم آنکه دایم گفتگوی کربلا دارد

دلی چون جابر اندر جستجوی کربلا دارد

به یاد کاروان اربعینی با گریه می گوید

همی بوسم خاکی را که بوی کربلا دارد . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

سفر کردم به دنبال سر تو / سپر بودم برای دختر تو

چهل منزل کتک خوردم برادر / به جرم این که بودم خواهر تو . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

اربعین آمد و اشگم ز بصر می آید / گوییا زینب محزون ز سفر می آید

باز در کرب و بلا شیون و شینی برپاست / کز اسیران ره شام خبر می آید . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

چهل روزه که بوی گل نیومد / صدای چهچه بلبل نیومد

چهل روزه چهل منزل اسیرم / غم چل ساله گویی کرده پیرم . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

باز عاشوراییان پیدا شدند / باز هم سوداییان شیدا شدند

اربعین غصه های گل کجاست / اربعین ناله بلبل کجاست

اربعین عشق، عباست چه شد / اربعین، فریاد احساست چه شد . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

باز دلم خون شد و چشمم گریست / آنکه درین روز چون من نیست کیست؟

باز دگر باره رسید اربعین / جوش زند خون حسین از زمین . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

بار بگشایید اینجا کربلاست / آب و خاکش با دل و جان آشناست

اربعین است اربعین کربلاست / هر طرف غوغایی از غم ها به پاست . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

بسوز ای دل که امروز اربعین است / عزای پور ختم المرسلین است

قیام کربلایش تا قیامت /سراسر درس، بهر مسلمین است

اربعین حسینی تسلیت باد

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

به یاد کربلا دل‏ها غمین است

دلا خون گریه کن چون اربعین است . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

بــاز دگر بـاره رســیــد اربـعـیــن / جوش زند خـون حـسـیـن از زمیــن

شـد چـهـلـم روز عــزای حـسـیــن / جــان جــهــان بـــاد فدای حـسین . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

درسی که اربعین به مامیدهد، زنده نگهداشتن یادِحقیقت

وخاطره ی شهادت درمقابل طوفان تبلیغات دشمن است . . .

« مقام معظم رهبری »

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

امام صادق-ع: آسمان چهل روز در عزای حسین-ع گریست . . .

اربعین حسینی برشما و خانواده ی محترمتان تسلیت

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

امشب شب اربعین مصباح هداست/ دل یاد حسین بن علی شیر خداست

پروانه به گرد شمع حق پر زد و سوخت/ امشب شب یاد عشقیاء و شهداست

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

نازم آن آموزگاری را که در یک نصف روز / دانش‌آموزان عالم را همه دانا کند

ابتدا قانون آزادی نویسد بر زمین / بعد از آن با خون هفتاد و دو تن امضا کند . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم / از تو و طفلان تو یاری کنیم

کاش ما هم کربلایی می شدیم / در رکاب تو فدایی می شدیم

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

عالم همه قطره و دریاست حسین / خوبان همه بنده و مولاست حسین

ترسم که شفاعت کند از قاتل خویش / از بس که کَرَم دارد و آقاست حسین . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

السلام علیک یا ابا عبدالله ...

پرسیدم:ازحلال ماه، چراقامتت خم است؟ آهی کشیدوگفت:که ماه محرم است

گفتم: که چیست محرم؟باناله گفت:ماه عزای اشرف اولادآدم است

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

السلام علیکم یااباصالح المهدى (عج)السلام علیک یاامین الله فى ارض وحجته على عباده

(یاصاحب الزمان آجرک الله)اربعین حسینی بر شما وعاشقان حسین تسلیت عرض مینمایم)

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

محرم ماه غم نیست ماه عشق است محرم مَحرم درد حسین است . . .

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

اردوی محرم به دلم خیمه به پا کرد / دل را حرم و بارگه خون خدا کرد

حسین میا به کوفه ، کوفه وفا ندارد ...

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

ای به دل بسته ، قدری آهسته / کن مدارا با ، زینب خسته ...

یا حسین مظلوم ...

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

یه جائیه تو دنیا همه براش می میرن / تموم حاجتا رو همه از می گیرن

بین دو نهر آبه ، یه سرزمین خشکه / شمیم باغ و لاله اش خوشبو ز عط مُشکه

شبای جمعه زهرا زائر این زمینه / سینه زن حسینه ، یل ام البنینه ...

••••••••••••••اس ام اس اربعین حسینی•••••••••••••••

السلام ای وادی کرببلا / السلام ای سرزمین پر بلا

السلام ای جلوه گاه ذوالمنن / السلام ای کشته های بی کفن

استعداد عجیبی در شکستن داری….

قلب…غرور…پیمان…

استعداد عجیبی در نشستن دارم….

به پای تو…به امید تو…در انتظار تو

.

.

خبر به دورترین نقطه جهان برسد

نخواست او به من خسته بی گمان برسد

شکنجه بیشتر از این که پیش چشم خودت

کسی که سهم تو بوده به دیگران برسد

.

.

خدا تو را برای عاشقانه زیستن

به من نداد

برای شاعرانه زیستن

ز من گرفت . . . …

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ﻣن دیگه ﻫﯿﺞ ﻭﻗﺖ ﺻﺪﻗﻪ ﻧﻤﯿﺪﻡ ؟

.

.

.

ﭼﻮﻥ ﻣﯿﮕﻦ ﺻﺪﻗﻪ ﺑﻼ‌ ﺭﻭ ﺍﺯ ﺁﺩﻡ ﺩﻭﺭ ﻣﯿﮑﻨﻪ ،

ﻃﺎﻗﺖ ﺩﻭﺭﯾﺖ ﺭﻭ ﻧﺪﺍﺭﻡ ﺑﻼ

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

بسترم

صدف خالی یک تنهایی است

و تو چون مروارید

گردن آویز کسان دگری

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

آنکه دستور زبان عشق را

بی گزاره در نهاد ما نهاد

خوب می دانست تیغ تیز را

در کف مستی نمی بایست داد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دلـت به ماندن نیست بـرو،

عشـق که گـدایی نـدارد.

یادت نیست مگر؟

…

این نذر مـن بود،

که کوه شوم و پای نبودنهایت بمانم

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ما با دلمان هنوز مشکل داریم

صد سنگ بزرگ در مقابل داریم

معشوق خودش می بُرد و می دوزد

انگار نه انگار که ما دل داریم !

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

عشق یعنی وقتی هزار دلیل برای رفتـن هست

هنوز دنبال یه بهــــونه*ای…..

که بمـونـی !

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

عبور تو از حوالی چشم های من, تنها اتفاق غیر منتظره ی

زندگیم بود چراکه من… همیشه منتظر نیامدنت بودم … !

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

هم آشوبگری و هم خاموش

کولی وار می توان دوستت داشت

همین که باد را به آغوش می کشی

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

زندگی نامه ی شقایق چیست ؟

رایت خون به دوش وقت سحر

نغمه ای عاشقانه بر لب باد

زندگی را سپرده در ره عشق

به کف باد و هرچه باداباد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

آتش گرفتن ای غم و افروختم بس است

یک دم رها نمی کنی ام سوختم بس است

سنگین شدم ز درد و چو سنگی به در خویش

خون را چو لعل در جگر اندوختم بس است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

اینروزهــا

هیـــچ چیـز

سر جـایـش نیست!!

جـز تـو

بـــدجــور جــا گـرفتـی در دلـم

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

سرم را روی شانه ات بگذار

تا همه بدانند

” همه چیز ”

زیر سر من است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

این روز ها از کنار من که میگذری احتیاط کن

هزاران کارگر در من

مشغول کارند

روحیه ام در دست تعویض است!

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دگر حس شقایق را نداری هوای قلب عاشق را نداری از آن

چشمان خون سرد تو پیداست ، که قلب تنگ سابق را نداری…

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

هنوزم وقتی میخندی دلم از شادی میلرزه …

هنوزم چشمای من شوق دیدنت رو داره

هنوزم برق نگاهت توی شبهام پرستاره است

هنوزم عطر نفسهات واسه من عمر دوباره است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

سیب دلم …

لک زده است

برای عطر دستانت !

گمم نکن !!

قول ..

که گوشه ی حافظه ات ..

آرام بنشینم !

بگذار بمانم !..

آرام گوشه حافظه ات فقط

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

وقتی پایت خواب می رود

نمی توانی درست راه بروی

لنگ می زنی!

وقتی قلبت خواب می رود

نمی توانی درست فکر کنی.

عاشق می شوی!!!

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دندانهایت

کاخ سفیدی ست

که سیاست لبخندت را حفظ می کند

بی شک

انقلاب مخملی

از پوست تنت شروع شد

و تا کودتای تنت ادامه یافت

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دلتنگى”

حس نبودن کسی است که تمام وجودت یکباره

تمنای بودنش رامیکند

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

فاصله خط عابر پیاده ندارد ، دست مرا بگیر و از آن رد کن ، قرار

دیدار ما هر نیمه شب ، خیالت که نمی گذارد بخوابم

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

از ساعت متنفرم !

این اختراع غریب بشر که مدام ،

جای خالی حضورت را به رخ دلتنگی یادم می کشد!!

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

در شب آسایش ماه ، کنج پستوی خیس از عطر شب بوها

پشت نقاب غبار آلود خاطره ها ، تصویری از درنگ را نقاشی می

کنیم

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

تو را طلب نمیکنم…نه اینکه بی نیازم … صبورم.. “

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دلم یک جای دنج میخواهد

آرام و بی تنش

جایی باید باشد غیر از این کنج تنهایی!

…

تا آدم گاهی آنجا آرام بگیرد !…

مثلا آغوش تو!.

شب يـلـدا بر تمامي آرياييان مبارک باد.

به همين مناسبت اس ام اس هاي مربوط به طولاني ترين شب سال را آماده کرده اییم

درضمن جهت مشاهده تاریخچه شب یلدا و دیگر دانستنی هایی درباره این شب باستانی به بخش عمومی درقسمت مناسبت ها وتقویم مراجعه بفرمایید

چون تير رها گشتـه ز چلّـه شده ايم!

مهمان شمــا در شب چلّـه شده ايم!

از برکت ايـن سفــره ي الــوان شما

تا خرخره خورده،چاق و چلّـه شده ايم!

------------------

يلدا مبارک - اس ام اس شب يلدا

------------------

من دارم جمعه مي رم، فکر نکنم ديگه همديگر رو ببينيم... منو فراموش نکن و به خاطر تمام بدي هام منو ببخش...

از طرف پاييز

------------------

يلدا مبارک - پيامک شب يلدا

------------------

تو ميري و من فقط نگاهت مي کنم

تعجب نکن که چرا گريه نمي کنم

بي تو يک عمر فرصت براي گريستن دارم

اما براي ديدن تو همين يک لحظه باقيست

------------------

يلدا مبارک - اس ام اس يلدا

------------------

محفل آريائي تان طلائي ، دلهايتان دريائي

شاديهايتان يلدائي ، پيشاپيش مبارک باد اين شب اهورائي . . .

------------------

يلدا مبارک - پيامک يلدا

------------------

قيمت پماد سوختگي شب يلدا(چله)خيلي خيلي بالا ميره.

اگه نگرفتي زود تر بخرش شايد هندوانه اي که گرفتي سفيد در بياد هااا

اون وقت لازمت ميشه!!!

------------------

يلدا مبارک - پيام کوتاه شب يلدا

------------------

روي گل شما به سرخي انار

شب شما به شيريني هندوانه

خندتون مانند پسته

و عمرتون به بلندي يلدا

------------------

يلدا مبارک - اس ام اس به مناسبت شب يادا

------------------

بيا اي دل کمي وارونه گرديم

براي هم بيا ديوونه گرديم

شب يلدا شده نزديک اي دوست

براي هم بيا هندونه گرديم

------------------

يلدا مبارک - پيام کوتاه به مناسبت شب يلدا

------------------

تو خوبي!

تو بهتريني!

تو تکي!

.

.

.

.

.

اينم از هندونه شب يلدات. بذارشون تو يخچال خنک شه ! يلدا مبارک!

------------------

يلدا مبارک - جمله هاي کوتاه در باره يلدا

------------------

بيا اي دل کمي وارونه گرديم ، براي هم بيا ديوونه گرديم ، شب يلدا شده نزديک اي دوست

، براي هم بيا هندونه گرديم . شب يلدا مبارک

------------------

يلدا مبارک - اس ام اس جديد

------------------

ميان دوستـــان افتاده اي تک / رخت هندونه ،زلطف عين پشمک!

برايت مي زنم اينک پيامک / شب يلداي تو اي گــــــل! مبارک!

------------------

يلدا مبارک - پيامک جديد

------------------

تو ميري و من فقط نگاهت مي کنم ، تعجب نکن که چرا گريه نمي کنم ، بي تو يک عمر

فرصت براي گريستن دارم ، اما براي ديدن تو همين يک لحظه باقيست ،

تا يلدايي ديگر انتظارت را خواهم کشيد . . .

------------------

يلدا مبارک - پيامک کوتاه به مناسبت شب يلدا

------------------

چند ساعت بيشتر به آخر پاييز نمونده، جوجه هاتو شمردي!؟

------------------

يلدا مبارک - sms yalda

------------------

توي سرماي اين شب طولاني به فکر بي خانه مان هايي که چشم ميزنند

زودتر صبح بشه هم هستي ؟

------------------

يلدا مبارک - sms shabe yalda

------------------

شاديتون 100 شب يلدا دلتون قد يه دريا توي اين شباي سرما يادتون هميشه با ما

يلدا مبارک . . .

------------------

يلدا مبارک - اس ام اس جديد شب يلدا

------------------

روي گل شما به سرخي انار ، شب شما به شيريني هندوانه ، خندتون مانند پسته و

عمرتون به بلندي يلدا . شب يلدا مبارک . . .

------------------

يلدا مبارک - پيامک شب چله

------------------

يلدا يعني يادمان باشد که زندگي آنقدر کوتاه است که يک دقيقه بيشتر با هم بودن را

بايد جشن گرفت

يلدايتان مبارک.

------------------

يلدا مبارک - پيامک جديد به مناسبت شب يلدا

------------------

ما منتظر صبح شب يلداييم

دستي به دعا تا فرج فرداييم . . .

------------------

يلدا مبارک - اس ام اس شب چله

------------------

بين چگونه قناري ز شوق مي لرزد

نترس از شب يلدا بهار آمدني است

------------------

"YALDA":

"Y"ademan bashad ke zendegi

"A"nghadr kootah ast ke

"L"ezzate

"D"aghigheyi bishtar be ham

"A"ndishidan ra bayad jashn gereft.

*YALDA VA EYDETAN MOBARK

جهت مشاهده تاریخچه شب یلدا و دیگر دانستنی هایی درباره این شب باستانی به بخش عمومی درقسمت مناسبت ها وتقویم مراجعه بفرمایید

چند ساعت بیشتر به آخر پاییز نمونده، جوجه هاتو شمردی!؟

توی سرمای این شب طولانی به فکر بی خانه مان هایی که چشم میزنند

زودتر صبح بشه هم هستی ؟

شادیتون 100 شب یلدا دلتون قد یه دریا توی این شبای سرما یادتون همیشه با ما

یلدا مبارک . . .

روی گل شما به سرخی انار ، شب شما به شیرینی هندوانه ، خندتون مانند پسته و

عمرتون به بلندی یلدا . شب یلدا مبارک . . .

یلدا یعنی یادمان باشد که زندگی آنقدر کوتاه است که یک دقیقه بیشتر با هم بودن را

باید جشن گرفت

یلدایتان مبارک.

---------------------------

شب یلدا میخوام برات یه انار خیلی درشت کادو بخرم

ولی میترسم نتونی جلوی شیکمتو نیگه داری و

همه ( انارو ) یه جا بخوری و دل درد بگیری !

چون تیر رها گشتـه ز چلّـه شده ایم!

مهمان شمــا در شب چلّـه شده ایم!

از برکت ایـن سفــره ی الــوان شما

تا خرخره خورده،چاق و چلّـه شده ایم!

روی گل شما به سرخی انار

شب شما به شیرینی هندوانه

خندتون مانند پسته

و عمرتون به بلندی یلدا

شب یلدا مبارک

بیا ای دل کمی وارونه گردیم

برای هم بیا دیوونه گردیم

شب یلدا شده نزدیک ای دوست

برای هم بیا هندونه گردیم

شب یلدا مبارک

محفلتان آریایی

شادیهایتان یلدائی ? پیشاپیش مبارک باد این شب اهورائی . . .

جهت مشاهده تاریخچه شب یلدا و دیگر دانستنی هایی درباره این شب باستانی به بخش عمومی درقسمت مناسبت ها وتقویم مراجعه بفرمایید

نام معشوق مبر نزد من از عشق مگو عشق دیریست كه در پیچ و خم عباس است

هر چه داریم همه از كرَم عباس است خلقت جنت حق لطف كرم عباس است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

در کلاس عاشقی عباس غوغا می کند در دل هر عاشقی عباس مأوا می کند

هر کسی خواهد رود در مکتب عشق حسین ثبت نامش را فقط عباس امضاء می کند

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

عباس لوای هفت افراشته است وین راز به خون خویش بنگاشته است

او پرچم انقلاب عاشورا را با دست بریده اش بپا داشته است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

جانم فدای نام زیبایت، ابوالفضل قربان زخم چشم بینایت، ابولفضل

گر من به چای القمه بودم، زِ حسرت هر آن بخشکیدم برآن روزت ابولفضل

تاسوعا روز قمر بنی هاشم تسلیت باد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

نام علمدار سپه آید به گوشم انگار من عمری به او حلقه به گوشم

جانم بلرزد هر می گوید «ابوالفضل» سرّی ست خود بنهاده در اعماق گوشم

ایام سوگواری تسلیت باد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

یا ابوالفضل :

آموخته ایم از تو وفاداری را خون تو نوشت معنی یاری را

ای کاش که آب کربلا می آموخت آن روز زچشمت آبرو داری را ...

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

به یکتایی قسم یکتا است عباس امیر کشور دلها است عباس

اگر چه زاده ام البنین است و لیکن مادرش زهرا است عباس

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

یادم زوفای اشجع الناس اید وز چشم ترم سوده ی الماس اید

اید به جهان اگر اگر حسین دگری هیهات برادری چو عباس اید

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ای قدوقامت تو معنی قدقامت من ایکه الهام عبادت زوجودت گیرم

کربلا کعبه عشق است منم دراحرام شددراین قبله عشاق دوتاتقسیرم

دست من خوردبه ابی که نصیب تو نشد چشم من دیددراین اب روان تصویرم

باید این دیده ودستها بدهم قربانی تاکه تکمیل شود حج من وتقدیرم

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

با خدا عباس وقتی دست داد . . . هر دو دست خویش را از دست داد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

آهای عطر گل یاس آهای خدای احساس - تموم زندگیم فدای یک نگاه عباس

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دلم مست و لبم مست و سرم مست بخون ای دل که صبرم رفته از دست

بخون ای دل محرم اومد از راه بخون اجر تو با عباس بی دست

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دریا تمام سوز لبش را به آب داد صحرا به تشنگان قدح آفتاب داد

مردی سوار اسب بهب دیا سلام کرد باران نیزه بود که او ار جواب داد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

همچو باران که شبی شعله به دریا زده است لشکر دشمن از اندام .... جا زده است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دامن علقمه و باغ گل یاس یکی است قمر هاشمیان بین همه ناس یکی است

سیر کردم عدد ابجد و دیدم به حساب نام زیبای اباصالح و عباس یکی است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

عباس یعنی ذکر طوفانی مهدی عباس آوای غزل خوانی مهدی

درک محرم کرده ای دانی چه گویم عباس یعنی اوج مهمانی مهدی

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

كربلا لبریز عطر یاس شد . نوبت جانبازی عباس شد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

دانی از چه رو گاه گاه آید زلزله چون زمین هم میكند با نام زینب هلهله

دانی از چه رو گاه گاه توفان میشود صحنه جنگیدن عباس اكران میشود

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ایمان ووفا سایه ی بالای تو بود ایثار علی (ع)نقش به سیمای تو بود

گر لب نزدی به اب دریا عباس(ع) دریای ادب میان لبهای تو بود

شب یلدا عزیزه هندوانه

اگرچه ترش و لیزه هندوانه !

بهایش را چو پرسیدم ز یارو

بگفتا هیس ! جیزّه هندوانه !

.

.

.

اس ام اس شب یلدا

ازین شربت یکی پیمونه بردار / اناری آتشین دردونه بردار

درین یلدا تو شیرین کن لبانت / بیا قاچی ازین هندونه بردار

یلدای همتون مبارک

.

.

.

فریاد کشیده هر دو جیبم جانسوز / با دیدن نرخ هندوانه دیروز

یلدا تو کمی دیر تر امسال بیا / یارانه برای تو ندادند هنوز !

.

.

.

پیامک شب یلدا

لبی سرد و دلی افسرده داریم

به سر افکار تیپا خورده داریم

رسد پایان پاییز و از آغاز

هزاران جوجه ی نشمرده داریم

.

.

.

رفتم شب یلدا به سراغ حافظ / تا حال مرا کند برایم محرز

گفتم که شود بهتر از این احوالم ؟ / دیوان به زبان آمد و گفتا هرگز !

.

.

.

از غم به جان آمد دلم درمان ندارد

شام غریبان را سحر امکان ندارد

امشب شب مهتاب و یلدا با هم آمد

تکرار تلخ ماجرا پایان ندارد

.

.

.

رویت به سرخی انار شبت به شیرینی هندوونه

خنده ات مثه پسته و عمرت به بلندی یلدا . . .

.

.

.

آخر پاییز شد ، همه دم می زنند از شمردن جوجه ها !!

بشمار ، تعداد دل هایی را که به دست آوردی

بشمار ،تعداد لبخند هایی که بر لب دوستانت نشاندی

بشمار ، تعداد اشک هایی که از سر شوق و غم ریختی

فصل زردی بود ، تو چقدر سبز بودی ؟

جوجه ها را بعدا با هم میشماریم . . .

.

.

.

با سلام، اگر در صحت و سلامت به سر می برید،

لطفا به این شماره پیامک خالی بفرستید

طرح سر شماری جوجه های آخر پاییز!

.

.

.

روی گلتون به سرخی انار

شبتون به شیرینی هندوانه

خنده هاتون مثل پسته

و عمرتون به بلندی یلدا

شب یلدا مبارک

.

.

.

سلام ای دیر آشنای لوند دوران

ای دخترک باز مانده قرون و اعصار

ای بهانه بیداری ادب رنجور ایران

امشب ایران محفل اش هست باتو بیدار . . .

.

.

.

تو خوشگلترین، خوشتیپ ترین و با کلاس ترین آدم روی زمین هستی

اینم هندونه شب یلدات! بذار تو یخچال تا خنک بشه!

.

.

.

یلدا شب پیوند دل و خاطره است

دیدار من و برف لب پنجره است

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

کار دل من بی تو ولی یکسره است . . .

.

.

.

شب یلدا کنار یار بودم

به او دلبسته و بیمار بودم

شپش هایش گرفتم از سر شب !

منِ نادان مگر بیکار بودم!

.

.

.

فردا روز بزرگیه روزی که منتظرش بودی چشم همه به توه

خیلی روت حساب کردم فردا شمرده میشی جوجه !

.

.

.

شبای چله، کرسی و پتوی چل تیکه، انار سرخ و چل گیس عاشق

شبای یلدا، آدمای تنها، بخاریای آهنی و غصه ی فردا، قصه های کوتاه و سوز و سرما

.

.

.

شما را گر شب یلدا بلنده / مرا لیست طلبکارا بلنده

از اول شانس و اقبالم کج افتاد / زمانه ناقلا با من لج افتاد

اگرچه بخت من چون شام تاره / در اون بالا ندارم یک ستاره

ولی هندونه ام در شام یلدا / سفیدیش بود چون شیر گاوا

انارم ترش و گردوهام پوچه / و چشمان زنم افسوس لوچه

بود آجیل تلخ و سیب ها کال / و قطعاً می شود وارونه ام فال

خلاصه در شب یلدای بنده / بود اوضاع و حالم باب خنده

امشب را به نور قرنها قدمت جاری نگه داریم …

شب یلدا ، این شب زایش مهر و میترا ، شب زایش نور و روشنائی

بر تو ایرانی مبارک

- – – – – – – – – –

باور به نور و روشنایی است ،

که شام تیره ،از دل شب یلدا

جشن مهر و روشنایی به ما هدیه میدهد

یلدایتان مبارک

- – – – – – – – – –

شب یلدا شد و میلاد خوش ایزد مهر

زایش نور از این ظلمت تاریک سپهر

شب یلدا شد و بر سفره دل باده عشق.

.رخ معشوقه و مدهوشی دلداه عشق

شب یلدایتان پرستاره و پرخاطره باد

- – – – – – – – – –

هر چه از روشنی و سرخی داریم برداریم کنار هم بنشیینیم و بگذاریم که دوستی ها سدی باشند در برابر تاریکی ها

یلدایتان رویایی…روزهایتان پر فروغ،شبهایتان ستاره باران!

- – – – – – – – – –

شب ولادت میترا ،الهه ی مهر بر آن شویم همانند پیشینیان

اهریمن وجودمان را مغلوب ساخته تا روشنایی مهر و محبت در دلمان جوانه زند و بذر عشق و

دوستی طولانی ترین شب سال را منور کند.. یلدا مبارک

- – – – – – – – – –

یلداست بگذاریم هر چه تاریکی هست هرچه سرما و خستگی هست تا سحر از وجودمان رخت بربندد امشب بیداری را پاس داریم تا فردایی روشن راهی دراز باقیست شب یلدا مبارک!

- – – – – – – – – –

شب یلدا همیشه جاودانی است

زمستان را بهارزندگانی است

شب یلدا شب فر و کیان است

نشان ازسنت ایرانیان است

یلدا مبارک

- – – – – – – – – –

یلدا، دختر سیاه موی بلند بالا، یادگار نام وطن، میوه پائیز ایران و عروس زمستان، در راه است. او را بر سفره مهر بنشانیم و با نسل فردا پیوندش دهیم. ایرانی بودن را فراموش نکنیم. یلدا مبارکباد

- – – – – – – – – –

شب یلد ا و وصف بی مثالش

خداوندا مخواه ،هرگز زوالش

شب یلدا فراتر از همه شب

نبینم هیچ کس افتاده در تب

شب یلدا زحزن و غم مبراست

شب یلدا مبارک

- – – – – – – – – –

شب یلدا شب بزم و سرور است

شبی طولانی و غمها بدور است

شباهنگام تا وقت سحرگاه

بساط خنده و شادی چه جوراست

یلدا مبارک

- – – – – – – – – –

امسال چه زیباست شب یلدای من طولانی ترین شبی که به تو فکر مکینم و از یادآوری نگاه پر مهرت شب سیاهم لبریز از نور عشق میشود معبودم یلدا مبارک

- – – – – – – – – -

آری امشب شب یلدا است…..

شب فال…..

شب عشق…..

شب هندوانه…..

وشب آزادی وشب رهایی

چیزی به یادم نمی آید

جز اینکه

امشب شب تنهایی من است

یلدایت مبارک

- – – – – – – – – –

من بلندای شب یلدا را

تا خود صبح شکیبا بودم

شب شوریده ی بی فردا را

با خیال تو به فردا کردم

چه شبی بود !؟

عجب زجری بود !؟

غم آن شب که شب یلدا بود

- – – – – – – – – –

شب یلدای من آغاز شد….

نه سرخی انار نه لبخند پسته نه شیرینی هندوانه…..

بی تو یلدا زجر آور ترین شب دنیاست

بی من یلدایت مبارک

- – – – – – – – – –

سهم من از شب یلدا شاید…

قصه ای از غصه و انار سرخی که پر از دلتنگی ست

غم هایم بلند همانند شب یلداست

- – – – – – – – – –

شب یلداست

دلم در خواب پروانه شدن بود

ولی افسوس

دلم در اوج رفتن روبه شمعی سوخت و من نالان

کنار سفره ای از عشق خالی …

شبی مایوس و سرگردان دارم امشب

- – – – – – – – – –

شب یلدا شد و رفتی و از غم خوانده ام

از این هجرت به آن شب گیسوان افشانده ام

گذشت اما هزاران شب از آن هجران و من

اسیر آن شب یلدای جانسوز مانده ام

- – – – – – – – – –

شده یلدا مقارن با محرم

نمی دانم بخندم یا بگریم

مبارک، تسلیت عید و عزاتان

پس از شادی بخور یک ذره هم غم

اس ام اس فرستنده(سندر)

این بخش ومحرم

مهدویت

عاشقانه

راهنمای ارسال

عرض تسلیت و تعزیت بمناسبت آغاز ایام عزای حسینی

این بخش بمناسبت فرا رسیدن ماه پیروزی خون بر شمشیر تمامی پیامک ها حذف شده،جهت مطالعه وارسال پیامک های این ماه به قسمت مناسبت ها در شهر اس ام اس ها مراجعه بفرمایید.

مهدویت

این ماه

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

دسته چهارم

این ماه

دعا پشتِ دعا برای آمدنت

شنیدستم سلیمانی ز یک مور

یک روز ز کوی اسمان می آید

ما منتظران لحظه دیداریم

از غم هجر مکن ناله و فریاد که دوش

کشتی نساز ای نوح طوفان نخواهد آمد

بیا که لحظه لحظه ام انتظار می شود

می نویسم که شب تار، سحر می گردد

بوی عطر یاس دارد جمعه ها

ای کاش که یک دانه تسبیح تو بودم

مـا معتقدیم عشق سر خواهد زد

امشب به جنون کشیده میلم برگرد

بنویس که هرچه نامه دادم نرسید

دعا پشتِ دعا برای آمدنت / گناه پشتِ گناه برای نیامدنت

دل درگیر ، میان این دو انتخاب / کدام آخر ؟ آمدنت یا نیامدنت

شنیدستم سلیمانی ز یک مور

قبول تحفه کرد ای مهدی نور

من آن مور ضعیف و ناتوانم

که جانم را برایت هدیه دارم

یک روز ز کوی اسمان می آید

بر اسب سپید کهکشان می آید

از بس که زمین ز بیداد پر است

با تیغ علی(ع) صاحب زمان(عج) می آید

ما منتظران لحظه دیداریم

از عطر گل محمدی سرشاریم

این حرمت و عزّت و سر افرازی را

از حُرمت انتظار مهدی(عج) داریم

از غم هجر مکن ناله و فریاد که دوش

زده ام فالی و فریاد رسی می آید . . .

الهم عجل اولیک الفرج

کشتی نساز ای نوح طوفان نخواهد آمد / برشوره زار دلهاباران نخواهد آمد

رفتی کلاس اول این جمله راعوض کن / آن مرد تا نیاید باران نخواهد آمد . . .

أین معز الأولیاء و مذل الأعداء

بیا که لحظه لحظه ام انتظار می شود

دلم برای دیدنت بی قرار می شود

تمام هستی ام شده اسیر عشق پاک تو

بی تو هر لحظه دلم جریحه دار می شود . . .

می نویسم که شب تار، سحر می گردد / یک نفر مانده از این قوم، که برمی گردد

این دیده نیست، لایق دیدارِ رویِ تو / چشمی دگر بده ، که تماشا کنم تو را . . .

یا صاحب الزمان ادرکنی

بوی عطر یاس دارد جمعه ها / وعده دیدار دارد جمعه ها

جمعه ها بر عاشقان ایینه است / وعده گاه عاشقان ادینه است

جمعه ها دل یاد دلبر می کند / نغمه یا بن الحسن سر می کند . .

ای کاش که یک دانه تسبیح تو بودم

تا دست کشی بر سر سودا زده من

(یا صاحب الزمان)

مـا معتقدیم عشق سر خواهد زد / بر پشت ستم کسی تبر خواهد زد

سوگند به هر چهـارده آیه نور / سوگند به زخمهای سرشار غرور

آخر شب سرد ما سحر میگردد / مهـدی به میان شیعه بـر میگردد . . .

امشب به جنون کشیده میلم برگرد

ای جاری ندبه در کمیلم برگرد

بی تو شب تاریک مرا نوری نیست

برگرد ستاره ی سهیلم برگرد . . .

بنویس که هرچه نامه دادم نرسید / بنویس که یک نفر به دادم نرسید

بنویس قرار من و او هفته بعد / این جمعه که هرچه ایستادم نرسید . . .

دسته اول

جز او به هیچ واقعه ای دل نبسته ایم / موعود جمعه، جمعه موعود می رسد . .

بازهم – صحبت فرداست قرارِ ما ها / بازهم – خیر ندیدیم از این فردا ها چقدر پای همین وعده ی تو پیرشدند / جگر “مادر ها ” موی سر “بابا ها “ یا مهدی ادرکنی

یا این دل شکستة ما را صبور کن / یا لا أقل به خاطر زینب ظهور کن دیگر بتاب از افق مکه ، ماه من! / این جاده های شب زده را غرق نور کن . . .

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . . یا مهدی

در اضطراب چه شب‌ها که صبح شان گم شد / چه روزها که گرفتار روز هـفتم شد چه قدر هفته پر از شنبه شد، به جمعه رسید / و جمعه روز تـفرّج برای مردم شد

از میان اشک ها خندیده می آید کسی / خواب بیداری ما را دیده می آید کسی با ترنم با ترانه با سروش سبز آب / از گلوی بیشه خشکیده می آید کسی . . . اللهم عجل لولیک الفرج

از نو شکفت نرگس چشم انتظاری ام / گل کرد خار خار شب بی قراری ا تا شد هزار پاره دل از یک نگاه تو / دیدم هزار چشم در آیینه کاری ام . . .

یکی ازجمعه ها جان خواهد آمد / به درد عشق درمان خواهد آمد غبار از خانه های دل بگیرید /که بر این خانه مهمان خواهد آمد . . . (اللهم عجل لولیک الفرج)

صبح بی‌تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد / بی‌‌تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد بی‌تو می‌گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد تعجیل در فرجش صلوات

جمعه یعنی یک غروب وعده دار / وعده ترمیم قلب یاس زار جمعه یعنی مادر چشم انتظار / درهوای دیدن روی نگار جمعه یعنی یه سماء دلواپسی / می شود مولا به داد ما رسی . . . ؟

جز او به هیچ واقعه ای دل نبسته ایم / موعود جمعه، جمعه موعود می رسد . .

بازهم – صحبت فرداست قرارِ ما ها / بازهم – خیر ندیدیم از این فردا ها

چقدر پای همین وعده ی تو پیرشدند / جگر “مادر ها ” موی سر “بابا ها “

یا مهدی ادرکنی

یا این دل شکستة ما را صبور کن / یا لا أقل به خاطر زینب ظهور کن

دیگر بتاب از افق مکه ، ماه من! / این جاده های شب زده را غرق نور کن . . .

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند

چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . .

یا مهدی

در اضطراب چه شب‌ها که صبح شان گم شد / چه روزها که گرفتار روز هـفتم شد

چه قدر هفته پر از شنبه شد، به جمعه رسید / و جمعه روز تـفرّج برای مردم شد

از میان اشک ها خندیده می آید کسی / خواب بیداری ما را دیده می آید کسی

با ترنم با ترانه با سروش سبز آب / از گلوی بیشه خشکیده می آید کسی . . .

اللهم عجل لولیک الفرج

از نو شکفت نرگس چشم انتظاری ام / گل کرد خار خار شب بی قراری ا

تا شد هزار پاره دل از یک نگاه تو / دیدم هزار چشم در آیینه کاری ام . . .

یکی ازجمعه ها جان خواهد آمد / به درد عشق درمان خواهد آمد

غبار از خانه های دل بگیرید /که بر این خانه مهمان خواهد آمد . . .

(اللهم عجل لولیک الفرج)

صبح بی‌تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد / بی‌‌تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد

بی‌تو می‌گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد

تعجیل در فرجش صلوات

جمعه یعنی یک غروب وعده دار / وعده ترمیم قلب یاس زار

جمعه یعنی مادر چشم انتظار / درهوای دیدن روی نگار

جمعه یعنی یه سماء دلواپسی / می شود مولا به داد ما رسی . . . ؟

دسته دوم

گر پرده زرخ باز نماید مهدی(عج) از خلق جهان دل برباید مهدی(عج) ای شیعه چنان منتظر مولــی باش گویی که همین جمعه بیاید مهدی(عج) . . .

خیمه نشین فاطمه دلم برات پر میزنه اسم قشنگت آقا جون هر تپش قلب منه دلم برای دیدنش می گیره از من بهونه ندبه می خونم دوباره با اشکای دونه دونه . . .

نگاه کن به قلب من که سرخ از غرور توست نگاه کن به چشم من، به راه تا عبور توست نگاه کن به جان من، در انتظار جمعه ای ست که وعده داده اند و گفته اند ظهور توست . . .

عصریست غریب و آسمان دلگیر است افسوس برای دل سپردن دیر است هر روز بـهان ه ای گرفتیم و گذشت عیب از من و توست عشق بی تقصیر است . . .

دل از ما برد و روی از ما نهان کرد خدایا با که این بازی توان کرد تا کسی رخ ننماید نبرد دل ز کسی دلبر ما دل ما برد به ما رخ ننمود . . .

ای راحت دل، قرار جانها برگرد درمان دل شکسته ما، برگرد ماندیم در انتظار دیدار، ای داد دلها همه تنگِ توست آقا برگرد . . .

ماندیم به داغ انتظارت، مددی ما و غم ودرد بی شمارت، مددی دلخسته از این غمی که ر ریشه ماست در آرزوی فجر بهارت، مددی

یک روز نسیم خوش خبر می آی بس مژده به هر کوی و گذر می آید عطر گل عشق در فضا می پیچ می آیی و انتظار سر می آید . . .

تا نقش تو هست نقش آیینه ما بوی خوش گل نشسته در سینه ما در دیده بهار جاودان می شکفد با یاد تو ای امید دیرینه ما . . .

من برای آمدنت ای تک سوار گل دل را پر پر قران به سر گرفته فریاد کنان باز نوحه سر می کنم اشک چشمم اگر کم است برایت دلم را آب میکنم . . .

به یاد او همه غم ها ز سینه دور شود دلم به رغم سیاهیش غرق نور شود همیشه منتظرش بودم ای خدا مپسند که بعد مردن ما جمعه ی ظهور شود . . .

تو امام عصری و عصر جمعه های من این همه دلگیر! گنهم چیست که در مرداب خویش افتاده ام گیر . . .

لحظه لحظه بوى ظهور مى آید / عطر ناب گل حضور مى آید سبز مردى از قبیله عشق / ساده و سبز و صبور مى آید . . .

ما مست علوفه ایم، مردن بهتر / بی برگ و شکوفه ایم، مردن بهتر از غیبت طولانی تان شد معلوم / ما مردم کوفه ایم، مردن بهتر . . .

منتظرم منتظرم مسافرم زود برسه یه صبح جمعه تو دعا مهدی موعود برسه

ای آخرین توسل سبز دعای ما آیا نمیرسد به حضورت دعای ما؟ شنبه،دوباره شنبه، دوباره سه نقطه چین… بی تو چه زود میگذرد هفته های ما

روی تو را ز چشمه نور آفریده اند / لعل تو از شراب طهور آفریده اند خورشید هم به روشنی طلعت تو نیست / آیینه تو را ز بلور آفریده اند پنهان مکن جمال خود از عاشقان خویش / خورشید را برای ظهور آفریده اند . . .

گر پرده زرخ باز نماید مهدی(عج)

از خلق جهان دل برباید مهدی(عج)

ای شیعه چنان منتظر مولــی باش

گویی که همین جمعه بیاید مهدی(عج) . . .

خیمه نشین فاطمه دلم برات پر میزنه

اسم قشنگت آقا جون هر تپش قلب منه

دلم برای دیدنش می گیره از من بهونه

ندبه می خونم دوباره با اشکای دونه دونه . . .

نگاه کن به قلب من که سرخ از غرور توست

نگاه کن به چشم من، به راه تا عبور توست

نگاه کن به جان من، در انتظار جمعه ای ست

که وعده داده اند و گفته اند ظهور توست . . .

عصریست غریب و آسمان دلگیر است

افسوس برای دل سپردن دیر است

هر روز بـهان ه ای گرفتیم و گذشت

عیب از من و توست عشق بی تقصیر است . . .

دل از ما برد و روی از ما نهان کرد

خدایا با که این بازی توان کرد

تا کسی رخ ننماید نبرد دل ز کسی

دلبر ما دل ما برد به ما رخ ننمود . . .

ای راحت دل، قرار جانها برگرد

درمان دل شکسته ما، برگرد

ماندیم در انتظار دیدار، ای داد

دلها همه تنگِ توست آقا برگرد . . .

ماندیم به داغ انتظارت، مددی

ما و غم ودرد بی شمارت، مددی

دلخسته از این غمی که ر ریشه ماست

در آرزوی فجر بهارت، مددی

یک روز نسیم خوش خبر می آی

بس مژده به هر کوی و گذر می آید

عطر گل عشق در فضا می پیچ

می آیی و انتظار سر می آید . . .

تا نقش تو هست نقش آیینه ما

بوی خوش گل نشسته در سینه ما

در دیده بهار جاودان می شکفد

با یاد تو ای امید دیرینه ما . . .

من برای آمدنت ای تک سوار گل دل را پر پر

قران به سر گرفته فریاد کنان باز نوحه سر می کنم

اشک چشمم اگر کم است برایت دلم را آب میکنم . . .

به یاد او همه غم ها ز سینه دور شود

دلم به رغم سیاهیش غرق نور شود

همیشه منتظرش بودم ای خدا مپسند

که بعد مردن ما جمعه ی ظهور شود . . .

تو امام عصری و عصر جمعه های من این همه دلگیر!

گنهم چیست که در مرداب خویش افتاده ام گیر . . .

لحظه لحظه بوى ظهور مى آید / عطر ناب گل حضور مى آید

سبز مردى از قبیله عشق / ساده و سبز و صبور مى آید . . .

ما مست علوفه ایم، مردن بهتر / بی برگ و شکوفه ایم، مردن بهتر

از غیبت طولانی تان شد معلوم / ما مردم کوفه ایم، مردن بهتر . . .

منتظرم منتظرم مسافرم زود برسه

یه صبح جمعه تو دعا مهدی موعود برسه

ای آخرین توسل سبز دعای ما

آیا نمیرسد به حضورت دعای ما؟

شنبه،دوباره شنبه، دوباره سه نقطه چین…

بی تو چه زود میگذرد هفته های ما

روی تو را ز چشمه نور آفریده اند / لعل تو از شراب طهور آفریده اند

خورشید هم به روشنی طلعت تو نیست / آیینه تو را ز بلور آفریده اند

پنهان مکن جمال خود از عاشقان خویش / خورشید را برای ظهور آفریده اند . . .

دسته سوم

همه گویند به امید ظهورش صلوات کاش این جمعه بگویند به تبریک حضورش صلوات اللّهم عجّل لولیک الفرج

کاش که همسایه ما می شدی، مایه آرامش ما می شدی- هر که به دیدار تو نایل شود،یک شبه حلال مسائل شود. “یا مهدی ادرکنی”

بیا عصاره حیدر، بیا چکیده ی زهرا / بیا که بوی رسولی ، بیا که نور خدایی شب غریبی مان می شودبه یاد تو روشن / تویی که در همه شبها چراغ خانه مایی

تو همچو بوی محبت زپشت پنجره ها درون ذهن شقایق خطور خواهی کرد نگاه شوق وامیدم به آن دم صبحی است که خاک را به قدومت چو طور خواهی کرد

بیا دو باره پاک کن زجاده ها غبار را به عاشقان نوید ده رسیدن بهار را! تمام لحظه های من فدای یک نگاه تو بیا و پاک کن زدل حدیث انتظار را!

ای دل اگر عاشقی، در پی دلدار باش/ بر در دل روز و شب منتظر یار با دلبر تو جاودان بر در دل حاظر است / روزن دل بر گشا، منتظر یار باش . . . یا مهدی

صدای آمدنت را به گوش ما برسان! زمان غیبت خود را به انتها برسان کنار تربت زهرا به وقت نا فله ات دعای خویش را به یاری این گدا برسان

بخوانید یاران، همه دلداران سرود هم عهدی در فراق جانان می خوانم هر شب، شعر هم عهدی شب جمعه منم و ذکر یا مهدی اللّهم عجّل لولیک الفرج

قیامت قامت و قامت قیامت قیامت می کند آن قد و قامت موذن گر ببیند قامتت را به قد قامت بماند تا قیامت

انتظار، فاصله اى است میان دو جمعه: جمعه ولادت و جمعه ظهور… خدایا! این فاصله را کمتر و کمتر کن و چشمان مارا به نور جمالش بنواز (آمین)

خوب است ما هم مثل باران حس بگیریم هر شب سراغی از گل نرگس بگیریم اللّهم عجّل لولیک الفرج

یا مهدی! ای نقطه شروع شفق، ای مجری حق میلاد تو قصیده بی انتهاییست که تنها خدا بیت آخرش را می داند. بیا و حسن ختام زمان باش . . .

در تاک مگر شــراب پنهان نشده؟ / در غنچه مگر گُلاب پنهان نشده؟ ای بی‌خبران که مُنکر صبح شدید / در شب مگر آفتاب پنهان نشده؟

به پای مهدی، همه سربازیم / ز ارکان ابر قدرت قرار اندازیم ما خمارانیم، عبد جانانیم / تا ابد انصارالمهدی می مانیم اللّهم عجّل لولیک الفرج

یار من یوسف نیا، اینجا کسی یعقوب نیست/ لحظه ای چشمانشان، از دوریت مرطوب نیست

ای گل زیبای من، از غربتت اشکی نریخت/ نازنین،اینجا خداهم پیششان محبوب نیست

نوبهارم،درفراقت هیچ کس محزون نشد/ منجی انسانییت،اینجا شرایط جور نیست

گرچه در هر جمعه ای، زیبا، دعایت میکنند/ این دعاها بر زبان است؛ جنسشان مرغوب نیست

همه گویند به امید ظهورش صلوات کاش این جمعه بگویند به تبریک حضورش صلوات اللّهم عجّل لولیک الفرج

کاش که همسایه ما می شدی، مایه آرامش ما می شدی- هر که به دیدار تو نایل شود،یک شبه حلال مسائل شود. “یا مهدی ادرکنی”

بیا عصاره حیدر، بیا چکیده ی زهرا / بیا که بوی رسولی ، بیا که نور خدایی

شب غریبی مان می شودبه یاد تو روشن / تویی که در همه شبها چراغ خانه مایی

تو همچو بوی محبت زپشت پنجره ها

درون ذهن شقایق خطور خواهی کرد

نگاه شوق وامیدم به آن دم صبحی است

که خاک را به قدومت چو طور خواهی کرد

بیا دو باره پاک کن زجاده ها غبار را

به عاشقان نوید ده رسیدن بهار را!

تمام لحظه های من فدای یک نگاه تو

بیا و پاک کن زدل حدیث انتظار را!

ای دل اگر عاشقی، در پی دلدار باش/ بر در دل روز و شب منتظر یار با

دلبر تو جاودان بر در دل حاظر است / روزن دل بر گشا، منتظر یار باش . . .

یا مهدی

صدای آمدنت را به گوش ما برسان!

زمان غیبت خود را به انتها برسان

کنار تربت زهرا به وقت نا فله ات

دعای خویش را به یاری این گدا برسان

بخوانید یاران، همه دلداران

سرود هم عهدی در فراق جانان

می خوانم هر شب، شعر هم عهدی

شب جمعه منم و ذکر یا مهدی

اللّهم عجّل لولیک الفرجبخوانید یاران، همه دلداران

سرود هم عهدی در فراق جانان

می خوانم هر شب، شعر هم عهدی

شب جمعه منم و ذکر یا مهدی

اللّهم عجّل لولیک الفرج

قیامت قامت و قامت قیامت

قیامت می کند آن قد و قامت

موذن گر ببیند قامتت را

به قد قامت بماند تا قیامت

انتظار، فاصله اى است میان دو جمعه: جمعه ولادت و جمعه ظهور…

خدایا! این فاصله را کمتر و کمتر کن و چشمان مارا به نور جمالش بنواز

(آمین)

خوب است ما هم مثل باران حس بگیریم

هر شب سراغی از گل نرگس بگیریم

اللّهم عجّل لولیک الفرج

یا مهدی! ای نقطه شروع شفق، ای مجری حق

میلاد تو قصیده بی انتهاییست که تنها خدا بیت آخرش را می داند.

بیا و حسن ختام زمان باش . . .

در تاک مگر شــراب پنهان نشده؟ / در غنچه مگر گُلاب پنهان نشده؟

ای بی‌خبران که مُنکر صبح شدید / در شب مگر آفتاب پنهان نشده؟

به پای مهدی، همه سربازیم / ز ارکان ابر قدرت قرار اندازیم

ما خمارانیم، عبد جانانیم / تا ابد انصارالمهدی می مانیم

اللّهم عجّل لولیک الفرج

یار من یوسف نیا، اینجا کسی یعقوب نیست/ لحظه ای چشمانشان، از دوریت مرطوب نیست

ای گل زیبای من، از غربتت اشکی نریخت/ نازنین،اینجا خداهم پیششان محبوب نیست

نوبهارم،درفراقت هیچ کس محزون نشد/ منجی انسانییت،اینجا شرایط جور نیست

گرچه در هر جمعه ای، زیبا، دعایت میکنند/ این دعاها بر زبان است؛ جنسشان مرغوب نیست

دسته چهارم

جز او به هیچ واقعه ای دل نبسته ایم / موعود جمعه، جمعه موعود می رسد . .

بازهم – صحبت فرداست قرارِ ما ها / بازهم – خیر ندیدیم از این فردا ها چقدر پای همین وعده ی تو پیرشدند / جگر “مادر ها ” موی سر “بابا ها “ یا مهدی ادرکنی

یا این دل شکستة ما را صبور کن / یا لا أقل به خاطر زینب ظهور کن دیگر بتاب از افق مکه ، ماه من! / این جاده های شب زده را غرق نور کن . . .

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . . یا مهدی

در اضطراب چه شب‌ها که صبح شان گم شد / چه روزها که گرفتار روز هـفتم شد چه قدر هفته پر از شنبه شد، به جمعه رسید / و جمعه روز تـفرّج برای مردم شد

از میان اشک ها خندیده می آید کسی / خواب بیداری ما را دیده می آید کسی با ترنم با ترانه با سروش سبز آب / از گلوی بیشه خشکیده می آید کسی . . . اللهم عجل لولیک الفرج

از نو شکفت نرگس چشم انتظاری ام / گل کرد خار خار شب بی قراری ام تا شد هزار پاره دل از یک نگاه تو / دیدم هزار چشم در آیینه کاری ام . . .

یکی ازجمعه ها جان خواهد آمد / به درد عشق درمان خواهد آمد غبار از خانه های دل بگیرید /که بر این خانه مهمان خواهد آمد . . . (اللهم عجل لولیک الفرج)

صبح بی‌تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد / بی‌‌تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد بی‌تو می‌گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد تعجیل در فرجش صلوات

جمعه یعنی یک غروب وعده دار / وعده ترمیم قلب یاس زار جمعه یعنی مادر چشم انتظار / درهوای دیدن روی نگار جمعه یعنی یه سماء دلواپسی / می شود مولا به داد ما رسی . . . ؟

جز او به هیچ واقعه ای دل نبسته ایم / موعود جمعه، جمعه موعود می رسد . .

بازهم – صحبت فرداست قرارِ ما ها / بازهم – خیر ندیدیم از این فردا ها

چقدر پای همین وعده ی تو پیرشدند / جگر “مادر ها ” موی سر “بابا ها “

یا مهدی ادرکنی

یا این دل شکستة ما را صبور کن / یا لا أقل به خاطر زینب ظهور کن

دیگر بتاب از افق مکه ، ماه من! / این جاده های شب زده را غرق نور کن . . .

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند

چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . .

یا مهدی

در اضطراب چه شب‌ها که صبح شان گم شد / چه روزها که گرفتار روز هـفتم شد

چه قدر هفته پر از شنبه شد، به جمعه رسید / و جمعه روز تـفرّج برای مردم شد

از میان اشک ها خندیده می آید کسی / خواب بیداری ما را دیده می آید کسی

با ترنم با ترانه با سروش سبز آب / از گلوی بیشه خشکیده می آید کسی . . .

اللهم عجل لولیک الفرج

از نو شکفت نرگس چشم انتظاری ام / گل کرد خار خار شب بی قراری ام

تا شد هزار پاره دل از یک نگاه تو / دیدم هزار چشم در آیینه کاری ام . . .

یکی ازجمعه ها جان خواهد آمد / به درد عشق درمان خواهد آمد

غبار از خانه های دل بگیرید /که بر این خانه مهمان خواهد آمد . . .

(اللهم عجل لولیک الفرج)

صبح بی‌تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد / بی‌‌تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد

بی‌تو می‌گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد

تعجیل در فرجش صلوات

جمعه یعنی یک غروب وعده دار / وعده ترمیم قلب یاس زار

جمعه یعنی مادر چشم انتظار / درهوای دیدن روی نگار

جمعه یعنی یه سماء دلواپسی / می شود مولا به داد ما رسی . . . ؟

عاشقانه

این ماه

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

دسته چهارم

این ماه

خبر به دورترین نقطه جهان برسد نخواست او به من خسته بی گمان برسد شکنجه بیشتر از این که پیش چشم خودت کسی که سهم تو بوده به دیگران برسد

دلم یک جای دنج میخواهد آرام و بی تنش جایی باید باشد غیر از این کنج تنهایی! تا آدم گاهی آنجا آرام بگیرد !… مثلا آغوش تو!.

تو را طلب نمیکنم…نه اینکه بی نیازم … صبورم.. “

در شب آسایش ماه ، کنج پستوی خیس از عطر شب بوها پشت نقاب غبار آلود خاطره ها ، تصویری از درنگ را نقاشی می کنیم

از ساعت متنفرم ! این اختراع غریب بشر که مدام ، جای خالی حضورت را به رخ دلتنگی یادم می کشد!!

فاصله خط عابر پیاده ندارد ، دست مرا بگیر و از آن رد کن ، قرار دیدار ما هر نیمه شب ، خیالت که نمی گذارد بخوابم

دلتنگى” حس نبودن کسی است که تمام وجودت یکباره تمنای بودنش رامیکند

دندانهایت کاخ سفیدی ست که سیاست لبخندت را حفظ می کند بی شک انقلاب مخملی از پوست تنت شروع شد و تا کودتای تنت ادامه یافت

وقتی پایت خواب می رود نمی توانی درست راه بروی لنگ می زنی! وقتی قلبت خواب می رود نمی توانی درست فکر کنی. عاشق می شوی!!!

سیب دلم … لک زده است برای عطر دستانت ! گمم نکن !! قول .. که گوشه ی حافظه ات .. آرام بنشینم ! بگذار بمانم !.. آرام گوشه حافظه ات فقط

هنوزم وقتی میخندی دلم از شادی میلرزه … هنوزم چشمای من شوق دیدنت رو داره هنوزم برق نگاهت توی شبهام پرستاره است هنوزم عطر نفسهات واسه من عمر دوباره است

دگر حس شقایق را نداری هوای قلب عاشق را نداری از آن چشمان خون سرد تو پیداست ، که قلب تنگ سابق را نداری…

این روز ها از کنار من که میگذری احتیاط کن هزاران کارگر در من مشغول کارند روحیه ام در دست تعویض است!

سرم را روی شانه ات بگذار تا همه بدانند ” همه چیز ” زیر سر من است

اینروزهــا هیـــچ چیـز سر جـایـش نیست!! جـز تـو بـــدجــور جــا گـرفتـی در دلـم

آتش گرفتن ای غم و افروختم بس است یک دم رها نمی کنی ام سوختم بس است سنگین شدم ز درد و چو سنگی به در خویش خون را چو لعل در جگر اندوختم بس است

زندگی نامه ی شقایق چیست ؟ رایت خون به دوش وقت سحر نغمه ای عاشقانه بر لب باد زندگی را سپرده در ره عشق به کف باد و هرچه باداباد

هم آشوبگری و هم خاموش کولی وار می توان دوستت داشت همین که باد را به آغوش می کشی

عبور تو از حوالی چشم های من, تنها اتفاق غیر منتظره ی زندگیم بود چراکه من… همیشه منتظر نیامدنت بودم … !

عشق یعنی وقتی هزار دلیل برای رفتـن هست هنوز دنبال یه بهــــونه*ای….. که بمـونـی !

ما با دلمان هنوز مشکل داریم صد سنگ بزرگ در مقابل داریم معشوق خودش می بُرد و می دوزد انگار نه انگار که ما دل داریم !

دلـت به ماندن نیست بـرو، عشـق که گـدایی نـدارد. یادت نیست مگر؟ این نذر مـن بود، که کوه شوم و پای نبودنهایت بمانم

آنکه دستور زبان عشق را بی گزاره در نهاد ما نهاد خوب می دانست تیغ تیز را در کف مستی نمی بایست داد

بسترم صدف خالی یک تنهایی است و تو چون مروارید گردن آویز کسان دگری

من دیگه ﻫﯿﺞ ﻭﻗﺖ ﺻﺪﻗﻪ ﻧﻤﯿﺪﻡ ؟ . . . ﭼﻮﻥ ﻣﯿﮕﻦ ﺻﺪﻗﻪ ﺑﻼ‌ ﺭﻭ ﺍﺯ ﺁﺩﻡ ﺩﻭﺭ ﻣﯿﮑﻨﻪ ، ﻃﺎﻗﺖ ﺩﻭﺭﯾﺖ ﺭﻭ ﻧﺪﺍﺭﻡ ﺑﻼ

خدا تو را برای عاشقانه زیستن به من نداد برای شاعرانه زیستن ز من گرفت . . . …

استعداد عجیبی در شکستن داری…. قلب…غرور…پیمان… استعداد عجیبی در نشستن دارم…. به پای تو…به امید تو…در انتظار تو

خبر به دورترین نقطه جهان برسد

نخواست او به من خسته بی گمان برسد

شکنجه بیشتر از این که پیش چشم خودت

کسی که سهم تو بوده به دیگران برسد

دلم یک جای دنج میخواهد

آرام و بی تنش

جایی باید باشد غیر از این کنج تنهایی!

تا آدم گاهی آنجا آرام بگیرد !…

مثلا آغوش تو!.

تو را طلب نمیکنم…نه اینکه بی نیازم … صبورم.. “

در شب آسایش ماه ، کنج پستوی خیس از عطر شب بوها

پشت نقاب غبار آلود خاطره ها ، تصویری از درنگ را نقاشی می

کنیم

از ساعت متنفرم !

این اختراع غریب بشر که مدام ،

جای خالی حضورت را به رخ دلتنگی یادم می کشد!!

فاصله خط عابر پیاده ندارد ، دست مرا بگیر و از آن رد کن ، قرار

دیدار ما هر نیمه شب ، خیالت که نمی گذارد بخوابم

دلتنگى”

حس نبودن کسی است که تمام وجودت یکباره

تمنای بودنش رامیکند

دندانهایت

کاخ سفیدی ست

که سیاست لبخندت را حفظ می کند

بی شک

انقلاب مخملی

از پوست تنت شروع شد

و تا کودتای تنت ادامه یافت

وقتی پایت خواب می رود

نمی توانی درست راه بروی

لنگ می زنی!

وقتی قلبت خواب می رود

نمی توانی درست فکر کنی.

عاشق می شوی!!!

سیب دلم …

لک زده است

برای عطر دستانت !

گمم نکن !!

قول ..

که گوشه ی حافظه ات ..

آرام بنشینم !

بگذار بمانم !..

آرام گوشه حافظه ات فقط

هنوزم وقتی میخندی دلم از شادی میلرزه …

هنوزم چشمای من شوق دیدنت رو داره

هنوزم برق نگاهت توی شبهام پرستاره است

هنوزم عطر نفسهات واسه من عمر دوباره است

دگر حس شقایق را نداری هوای قلب عاشق را نداری از آن

چشمان خون سرد تو پیداست ، که قلب تنگ سابق را نداری…

این روز ها از کنار من که میگذری احتیاط کن

هزاران کارگر در من

مشغول کارند

روحیه ام در دست تعویض است!

سرم را روی شانه ات بگذار

تا همه بدانند

” همه چیز ”

زیر سر من است

اینروزهــا

هیـــچ چیـز

سر جـایـش نیست!!

جـز تـو

بـــدجــور جــا گـرفتـی در دلـم

آتش گرفتن ای غم و افروختم بس است

یک دم رها نمی کنی ام سوختم بس است

سنگین شدم ز درد و چو سنگی به در خویش

خون را چو لعل در جگر اندوختم بس است

زندگی نامه ی شقایق چیست ؟

رایت خون به دوش وقت سحر

نغمه ای عاشقانه بر لب باد

زندگی را سپرده در ره عشق

به کف باد و هرچه باداباد

هم آشوبگری و هم خاموش

کولی وار می توان دوستت داشت

همین که باد را به آغوش می کشی

عبور تو از حوالی چشم های من, تنها اتفاق غیر منتظره ی

زندگیم بود چراکه من… همیشه منتظر نیامدنت بودم … !

عشق یعنی وقتی هزار دلیل برای رفتـن هست

هنوز دنبال یه بهــــونه*ای…..

که بمـونـی !

ما با دلمان هنوز مشکل داریم

صد سنگ بزرگ در مقابل داریم

معشوق خودش می بُرد و می دوزد

انگار نه انگار که ما دل داریم !

دلـت به ماندن نیست بـرو،

عشـق که گـدایی نـدارد.

یادت نیست مگر؟

این نذر مـن بود،

که کوه شوم و پای نبودنهایت بمانم

آنکه دستور زبان عشق را

بی گزاره در نهاد ما نهاد

خوب می دانست تیغ تیز را

در کف مستی نمی بایست داد

بسترم

صدف خالی یک تنهایی است

و تو چون مروارید

گردن آویز کسان دگری

من دیگه ﻫﯿﺞ ﻭﻗﺖ ﺻﺪﻗﻪ ﻧﻤﯿﺪﻡ ؟

.

.

.

ﭼﻮﻥ ﻣﯿﮕﻦ ﺻﺪﻗﻪ ﺑﻼ‌ ﺭﻭ ﺍﺯ ﺁﺩﻡ ﺩﻭﺭ ﻣﯿﮑﻨﻪ ،

ﻃﺎﻗﺖ ﺩﻭﺭﯾﺖ ﺭﻭ ﻧﺪﺍﺭﻡ ﺑﻼ

خدا تو را برای عاشقانه زیستن

به من نداد

برای شاعرانه زیستن

ز من گرفت . . . …

استعداد عجیبی در شکستن داری….

قلب…غرور…پیمان…

استعداد عجیبی در نشستن دارم….

به پای تو…به امید تو…در انتظار تو

دسته اول

مرا هیچ چیز عذاب نمی دهد، جز اینکه همیشه دانسته خطا کردم

در رویاهایت جایی برایم باز کن ، جایی که عشق را بشود مثل بازی های کودکی باور کرد ، خسته شدم از بی جایی . . .

مرگِ یه رابطه از جایی شروع میشه که موبایل ها میره روی سایلنت . . .

بهش گفتم حقیقت رو بگو تا روشن شم وقتی حقیقت رو گفت کلا" خاموش شدم . . ..

وقتی دیدی ناراحتی یا خوشحالیت براش فرقی نمیکنه ، دیگه وقتشه فراموشش کنی . . .

سلامتی اونی که خنده های بی وقفش حجابی به روی قلب آکنده از غمشه . . .

خدایا ! آخرش نفهمیدم اینجایی که هستم تقدیر من است یا تقصیر من . . .

من در سرزمینی زندگی میکنم که به آدم عاشق میگن کودن و احمق و به آدم هفت خط میگن مرد زندگی . . .

همه قراردادها را روی کاغذ بی جان نمی نویسند بعضی از عهد ها را روی قلب هم می نویسیم حواست به این عهد های غیر کاغذی باشد شکستنشان يک ادم را می شکند . . .

.سلامتی اونی که با این که در مورد هزار تا چیز صحبت میکنه ولی تو فکرش فقط یه چیزه "عشقش"

تو رفته ای که بی من,تنها سفر کنی من مانده ام که بی تو,شبها سحر کنم تو رفته ای که عشق من از سر بدر کنی من مانده ام که عشق تو را تاج سر کنم . . .

دلـــــه .. نمی فهمــــــه ... ! خواستم اطلاع بدم...

سلام ببـــیــــــن این اسمش دلــــــه ! اگر قرار بــــــود بفهمه که فاصله یعنی چــــــــی اگر قرار بــــــود بفهمــــه که نمیشــــه ... میشد مغــــــــز !

وقتی که دیر رسیدم و با دیگری دیدمت فهمیدم که گاهی هرگز نرسیدن بهتر است از دیر رسیدن . . .

سوختن قصه ی شمع است ولی قسمت ماست / شاید این قصه ی تنهایی ما کار خداست آنقدر سوخته ام با همه بی تقصیری / که جهنم نگزارد به تنم تاثیری . . .

در تقویم دوستی این را به ذهنت بسپار ، روزی به نام فراموشی وجود ندارد . . .

با کسی‌ نباش که از بی‌ کسی‌ اش می‌‌نالد با کسی‌ باش که در جمعِ کسان تو را می‌خواهد . . .

استعداد عجیبی در شکستن داری ، قلب ، غرور ، پیمان استعداد عجیبی در نشستن دارم ، به پای تو ، به امید تو ، در انتظار تو . . .

جایی وجود داره به نام "ســــــــــــیم آخر" من دقیقا همون جام! بزنم بهش یا نه . . . !؟

چه خوش خیال است ، فاصله را میگویم ، به خیالش تو را از من دور کرده نمیداند جای تو امن است ، اینجا در میان دل من . . .

عمری خیال بستم یار آشناییت را / آخر به خاک بردم داغ جداییت را . . .

ندانسته آلوده شدم، نشناخته وابسته شدم، و نخواسته رانده شدم

مرا هیچ چیز عذاب نمی دهد، جز اینکه همیشه دانسته خطا کردم

در رویاهایت جایی برایم باز کن ،

جایی که عشق را بشود مثل بازی های کودکی باور کرد ،

خسته شدم از بی جایی . . .

مرگِ یه رابطه از جایی شروع میشه که

موبایل ها میره روی سایلنت . . .

بهش گفتم حقیقت رو بگو تا روشن شم

وقتی حقیقت رو گفت کلا" خاموش شدم . . ..

وقتی دیدی ناراحتی یا خوشحالیت براش فرقی نمیکنه ، دیگه وقتشه فراموشش کنی . . .

سلامتی اونی که خنده های بی وقفش

حجابی به روی قلب آکنده از غمشه . . .

خدایا !

آخرش نفهمیدم اینجایی که هستم تقدیر من است یا تقصیر من . . .

من در سرزمینی زندگی میکنم که به آدم عاشق میگن کودن و احمق

و به آدم هفت خط میگن مرد زندگی . . .

همه قراردادها را روی کاغذ بی جان نمی نویسند

بعضی از عهد ها را روی قلب هم می نویسیم

حواست به این عهد های غیر کاغذی باشد

شکستنشان

يک ادم را می شکند . . .

.سلامتی اونی که با این که در مورد هزار تا چیز صحبت میکنه

ولی تو فکرش فقط یه چیزه

"عشقش"

تو رفته ای که بی من,تنها سفر کنی

من مانده ام که بی تو,شبها سحر کنم

تو رفته ای که عشق من از سر بدر کنی

من مانده ام که عشق تو را تاج سر کنم . . .

دلـــــه ..

نمی فهمــــــه ... !

خواستم اطلاع بدم...

سلام

ببـــیــــــن

این اسمش دلــــــه !

اگر قرار بــــــود بفهمه که فاصله یعنی چــــــــی

اگر قرار بــــــود بفهمــــه که نمیشــــه ...

میشد مغــــــــز !

وقتی که دیر رسیدم و با دیگری دیدمت

فهمیدم که گاهی

هرگز نرسیدن بهتر است از دیر رسیدن . . .

سوختن قصه ی شمع است ولی قسمت ماست / شاید این قصه ی تنهایی ما کار خداست

آنقدر سوخته ام با همه بی تقصیری / که جهنم نگزارد به تنم تاثیری . . .

در تقویم دوستی این را به ذهنت بسپار ، روزی به نام فراموشی وجود ندارد . . .

با کسی‌ نباش که از بی‌ کسی‌ اش می‌‌نالد

با کسی‌ باش که در جمعِ کسان تو را می‌خواهد . . .

استعداد عجیبی در شکستن داری ، قلب ، غرور ، پیمان

استعداد عجیبی در نشستن دارم ، به پای تو ، به امید تو ، در انتظار تو . . .

جایی وجود داره به نام "ســــــــــــیم آخر"

من دقیقا همون جام!

بزنم بهش یا نه . . . !؟

چه خوش خیال است ، فاصله را میگویم ، به خیالش تو را از من دور کرده

نمیداند جای تو امن است ، اینجا در میان دل من . . .

عمری خیال بستم یار آشناییت را / آخر به خاک بردم داغ جداییت را . . .

ندانسته آلوده شدم، نشناخته وابسته شدم، و نخواسته رانده شدم

دسته دوم

می روم با زخم هـــــایی مانده از یک سال سرد آن همه برفی که آمـــــد آشـــــــیانم را شکست

تو را طلب نمیکنم…نه اینکه بی نیازم … صبورم . . .

فاصله خط عابر پیاده ندارد ، دست مرا بگیر و از آن رد کن ، قرار دیدار ما هر نیمه شب ، خیالت که نمی گذارد بخوابم . . . !

وقتی پایت خواب می رود نمی توانی درست راه بروی لنگ می زنی! وقتی قلبت خواب می رود نمی توانی درست فکر کنی. عاشق می شوی

آتش گرفتن ای غم و افروختم بس است یک دم رها نمی کنی ام سوختم بس است سنگین شدم ز درد و چو سنگی به در خویش خون را چو لعل در جگر اندوختم بس است . . .

بسترم صدف خلی یک تنهایی است و تو چون مروارید گردن آویز کَسان دگری . . .

از وقتی که تــو رفتی ، آینده هیچ وقت نیامد که هیچ گذشته هم هیچ وقت نگذشت . . .

سنگ هایـی کـــه من از یادِ تو بر دل میــــزدم خانه ای میشد گر خانه بنا میکردم . . .

سوت‌ می‌کشد در هوا ، کابل‌ تلفنی‌ که‌ می‌توانست‌ زیباترین‌ عبارات‌ جهان‌ را از عاشقی‌ به‌ عاشقی‌ برساند . . .

گاهی با یک قطره ، لیوانی لبریز می شود گاهی با یک کلام ، قلبی آسوده و آرام می گردد گاهی با یک کلمه ، یک انسان نابود می شود گاهی با یک بی مهری ، دلی می شکند مراقب بعضی یک ها باشیم در حالی که ناچیزند ، همه چیزند . . .

از تمام دنیا یک صبح سرد یک چای داغ و یک صبح بخیر تو برایم کافی ست . . .

سخت ترین دو راهی ، دوراهی بین فراموش کردن و انتظار است گاهی کامل فراموش میکنی و بعد میبینی که باید منتظر می ماندی و گاهی آنقدر منتظر میمانی تا وقتی که میفهمی زودتر از این ها باید فراموش میکردی . . .

نفست باران است دل من تشنه ی باریدن ابر دل بی چتر مرا مهمان کن . . .

دل من یه روز به دریا زد و رفت / پشت پا به رسم دنیا زد و رفت زنده ها خیلی براش کهنه بودن / خودشو تو مرده ها جا زد و رفت . . .

لبخند ، شروع عشق است محبت ، باغ عشق است ناکامی ، داغ عشق چشم ، راز عشق وعده ، امتحان عشق خاموشی ، درد عشق و رسوایی ، شرمندگی عشق . . .

از راه وفا گاه ز ما یاد توان کرد / گاهی به نگاهی دل ما شاد توان کرد صید دل ما لایق تیر تو اگر نیست / از بهر خدا آخرش آزاد توان کرد مستم ز می عشق چنان کز پس مرگم / صد میکده از خاکـ من آباد توان کرد . . .

دلم یک جای دنج میخواهد آرام و بی تَنِش جایی باید باشد غیر از این کنج تنهایی! تا آدم گاهی آنجا آرام بگیرد مثلا آغوش تو

آنکه دستور زبان عشق را بی گزاره در نهاد ما نهاد خوب می دانست تیغ تیز را در کف مستی نمی بایست داد

محاسبه عاشقانه

گفتی : نفرین میکنی ؟ گفتم : نه ، اما از خدا میخوام هیچکس ، اندازه من دوستت نداشته باشد . . .

هر کسی می تواند با شما لبخند بزند هر کسی می تواند با تو گریه کند اما کسی که تو را دوست دارد وقتی اشک در چشمان شماست ، میتواند آنرا تبدیل به لبخند کند . . .

اسپند دود می کنم ، برای عشقمان هر شب میان راز و نیاز های شبانه نکند جادوگر زشت بی تفاوتی ، چشممان بزند . . .

من که از کوی تو بیرون نرود پای خیالم / نکند فرق به حالم چه برانی چه بخوانی چه به اوجم برسانی چه به خاکم بکشانی / نه من آنم که برنجم ، نه تو آنی که برانی . .

می روم اما بدان یک سنگ هم خواهد شکست

آنچـــــنان که تارو پود قلب من از هــــم گسس

می روم با زخم هـــــایی مانده از یک سال سرد

آن همه برفی که آمـــــد آشـــــــیانم را شکست

می روم اما نگویــــــــی بی وفــــــا بود و نمــــاند

از هجوم سایه هــــا دیگر نگــــــاهم خسته است

راســــــتی : یادت بمــــــــاند از گـناه چشم تو

تاول غــــــربت به روی باغ احســــــاسم نشست

طـــــــرح ویران کـــردنم اما عجیب و ســــــاده بود

روی جلد خاطــــراتم دست طوفــــــان نقش بست

تو را طلب نمیکنم…نه اینکه بی نیازم … صبورم . . .

فاصله خط عابر پیاده ندارد ، دست مرا بگیر و از آن رد کن ،

قرار دیدار ما هر نیمه شب ، خیالت که نمی گذارد بخوابم . . . !

وقتی پایت خواب می رود

نمی توانی درست راه بروی

لنگ می زنی!

وقتی قلبت خواب می رود

نمی توانی درست فکر کنی.

عاشق می شوی

آتش گرفتن ای غم و افروختم بس است

یک دم رها نمی کنی ام سوختم بس است

سنگین شدم ز درد و چو سنگی به در خویش

خون را چو لعل در جگر اندوختم بس است . . .

بسترم صدف خلی یک تنهایی است

و تو چون مروارید

گردن آویز کَسان دگری . . .

از وقتی که تــو رفتی ، آینده هیچ وقت نیامد که هیچ

گذشته هم هیچ وقت نگذشت . . .

سنگ هایـی کـــه من از یادِ تو بر دل میــــزدم

خانه ای میشد

گر خانه بنا میکردم . . .

سوت‌ می‌کشد در هوا ، کابل‌ تلفنی‌ که‌ می‌توانست‌

زیباترین‌ عبارات‌ جهان‌ را

از عاشقی‌ به‌ عاشقی‌ برساند . . .

گاهی با یک قطره ، لیوانی لبریز می شود

گاهی با یک کلام ، قلبی آسوده و آرام می گردد

گاهی با یک کلمه ، یک انسان نابود می شود

گاهی با یک بی مهری ، دلی می شکند

مراقب بعضی یک ها باشیم

در حالی که ناچیزند ، همه چیزند . . .

از تمام دنیا

یک صبح سرد

یک چای داغ

و یک صبح بخیر تو

برایم کافی ست . . .

سخت ترین دو راهی ، دوراهی بین فراموش کردن و انتظار است

گاهی کامل فراموش میکنی و بعد میبینی که باید منتظر می ماندی

و گاهی

آنقدر منتظر میمانی تا وقتی که میفهمی زودتر از این ها باید فراموش میکردی . . .

نفست باران است

دل من تشنه ی باریدن ابر

دل بی چتر مرا مهمان کن . . .

دل من یه روز به دریا زد و رفت / پشت پا به رسم دنیا زد و رفت

زنده ها خیلی براش کهنه بودن / خودشو تو مرده ها جا زد و رفت . . .

لبخند ، شروع عشق است

محبت ، باغ عشق است

ناکامی ، داغ عشق

چشم ، راز عشق

وعده ، امتحان عشق

خاموشی ، درد عشق و رسوایی ، شرمندگی عشق . . .

از راه وفا گاه ز ما یاد توان کرد / گاهی به نگاهی دل ما شاد توان کرد

صید دل ما لایق تیر تو اگر نیست / از بهر خدا آخرش آزاد توان کرد

مستم ز می عشق چنان کز پس مرگم / صد میکده از خاکـ من آباد توان کرد . . .

دلم یک جای دنج میخواهد

آرام و بی تَنِش

جایی باید باشد غیر از این کنج تنهایی!

تا آدم گاهی آنجا آرام بگیرد

مثلا آغوش تو

آنکه دستور زبان عشق را

بی گزاره در نهاد ما نهاد

خوب می دانست تیغ تیز را

در کف مستی نمی بایست داد

محاسبه عاشقانه :

۱ + ۱ = همه چیز

و

۲ – ۱ = هیچ چیز

گفتی : نفرین میکنی ؟

گفتم : نه ، اما از خدا میخوام

هیچکس ، اندازه من دوستت نداشته باشد . . .

هر کسی می تواند با شما لبخند بزند

هر کسی می تواند با تو گریه کند

اما کسی که تو را دوست دارد

وقتی اشک در چشمان شماست ، میتواند آنرا تبدیل به لبخند کند . . .

اسپند دود می کنم ، برای عشقمان

هر شب

میان راز و نیاز های شبانه

نکند جادوگر زشت بی تفاوتی ، چشممان بزند . . .

من که از کوی تو بیرون نرود پای خیالم / نکند فرق به حالم چه برانی چه بخوانی

چه به اوجم برسانی چه به خاکم بکشانی / نه من آنم که برنجم ، نه تو آنی که برانی . .

دسته سوم

زندگی شبیه شعریست قافیه هایش با من ، " تو " فقط همیشه ردیف باش

می دانی ... !؟ به رویت نیاوردم ... ! از همان زمانی که جای " تو " به " من " گفتی : " شما " فهمیدم پای " او " در میان است . . .

ز تلخی سکوتت من چه بگویم / همان بهتر که از غم ها نگویم تو کاری کرده ای با بی وفایی / دگر از عشق خود با کَس نگویم . . .

اگر دو نفر لبه پرتگاهی باشند کدومشون رو نجات میدی !؟ اونی که خیلی دوستش داری ؟ یا اونی که خیلی دوست داره ؟

دل آرام را بی تاب میکنی ، دل بی تاب را آرام آخرش نگفتی: تو ، دردی یا درمان ؟

در نگاهت چیزیست که نمیدانم چیست ؟ مثل آرامش بعد از یک غم ، مثل پیدا شدن یک لبخند مثل بوی نم بعد از باران ، در نگاهت چیزیست که نمیدانم چیست ؟ من به آن محتاجم !

تنهایی یعنی : ذهنم پر از تو و خالی از دیگران است ، اما کنارم خالی از تو و پر از دیگران است !

دلم چندین سال است روزه ی عشق گرفته است ! اذان افطارش را تو بگو

دلی دارم ز جنس سنگ و شیشه / چنان مهرت به جانم کرده ریشه که در شش گوشه ی قلبم نوشته / عزیزم ، دوستت دارم همیشه . . .

سفری به دور دنیاست ، وقتی دستانم تا انتها ، رویت را نوازش می کنند . . .

کاش نامت را با خط بریل مینوشتند صدا کردنت کافی نیست ، شکوه اسم تو را باید لمس کرد

به همون اندازه که ماهى دوست نداره برسه به خشکى دوست دارم . . .

بهانه میتراشی و مرا عذاب میدهی / به روح بی قرار من تو اضطراب میدهی دلم پر از گلایه ها ، تنم اسیر درد و خون / ولی تو قهر با دلم برای لحظه ی مکن . . .

سرد بودنم را بگذار به حساب گرم بودنت با دیگران . . .

یه رابطه از اونجایی خراب میشه که تو ناراحتش کنی و یکی دیگه آرومش . . .

تا دیروز ، هرچه می نوشتم عاشقانه بود از امروز ، هرچه بنویسم صادقانه است عاشقانه دوستت دارم . . .

لعنت به همه ی قانون های دنیا که در آن شکستن دل پیگرد قانونی ندارد . . .

دیگری جز تو مرا این همه آزار نکرد / آنچه کردی تو به من هیچ ستم کار نکرد . . .

با یاد تو این ستاره ها رنگی بود / این دفتر خاطرات من سنگی بود از درس کلاس عاشقی سهمم باز / یک زنگ فقط دوری و دلتنگی بود . . .

دلی که شکستی را گچ چاره نکرد ، گل گرفتمش . . .

دیـگـــر نه اشـکـــهایــم را خــواهـی دیــد نه التـــمـاس هـــایم را و نه احســـاســاتِ ایــن دلِ لـعـنـتـی را... به جـــایِ آن احســـاسی که کُـــشـتـی درخـتـی از غــــرور کـاشـتم...

انسانهای خوب همانند گلهای قالی اند نه انتظار باران را دارند و نه دلهره ی چیده شدن ، دائمی اند

گل اگر چشم خودش باز کند خواهد مرد / ماه در اوج غرورش به زمین خواهد خورد چون به زیبایی تو حسرت ، عالم خوردند / برق چشمان تو روح از تنشان خواهد برد . . .

زندگی شبیه شعریست

قافیه هایش با من ، " تو " فقط همیشه ردیف باش

می دانی ... !؟ به رویت نیاوردم ... !

از همان زمانی که جای " تو " به " من " گفتی : " شما "

فهمیدم

پای " او " در میان است . . .

ز تلخی سکوتت من چه بگویم / همان بهتر که از غم ها نگویم

تو کاری کرده ای با بی وفایی / دگر از عشق خود با کَس نگویم . . .

اگر دو نفر لبه پرتگاهی باشند کدومشون رو نجات میدی !؟

اونی که خیلی دوستش داری ؟

یا اونی که خیلی دوست داره ؟

دل آرام را بی تاب میکنی ، دل بی تاب را آرام

آخرش نگفتی:

تو ، دردی یا درمان ؟

در نگاهت چیزیست که نمیدانم چیست ؟

مثل آرامش بعد از یک غم ، مثل پیدا شدن یک لبخند

مثل بوی نم بعد از باران ، در نگاهت چیزیست که نمیدانم چیست ؟

من به آن محتاجم !

تنهایی یعنی :

ذهنم پر از تو و خالی از دیگران است ، اما کنارم خالی از تو و پر از دیگران است !

دلم چندین سال است روزه ی عشق گرفته است ! اذان افطارش را تو بگو

دلی دارم ز جنس سنگ و شیشه / چنان مهرت به جانم کرده ریشه

که در شش گوشه ی قلبم نوشته / عزیزم ، دوستت دارم همیشه . . .

سفری به دور دنیاست ، وقتی دستانم تا انتها ، رویت را نوازش می کنند . . .

کاش نامت را با خط بریل مینوشتند

صدا کردنت کافی نیست ، شکوه اسم تو را باید لمس کرد

به همون اندازه که ماهى دوست نداره برسه به خشکى دوست دارم . . .

بهانه میتراشی و مرا عذاب میدهی / به روح بی قرار من تو اضطراب میدهی

دلم پر از گلایه ها ، تنم اسیر درد و خون / ولی تو قهر با دلم برای لحظه ی مکن . . .

سرد بودنم را بگذار به حساب گرم بودنت با دیگران . . .

یه رابطه از اونجایی خراب میشه که

تو ناراحتش کنی و یکی دیگه آرومش . . .

تا دیروز ، هرچه می نوشتم عاشقانه بود

از امروز ، هرچه بنویسم صادقانه است

عاشقانه دوستت دارم . . .

لعنت به همه ی قانون های دنیا که در آن شکستن دل پیگرد قانونی ندارد . . .

دیگری جز تو مرا این همه آزار نکرد / آنچه کردی تو به من هیچ ستم کار نکرد . . .

با یاد تو این ستاره ها رنگی بود / این دفتر خاطرات من سنگی بود

از درس کلاس عاشقی سهمم باز / یک زنگ فقط دوری و دلتنگی بود . . .

دلی که شکستی را گچ چاره نکرد ، گل گرفتمش . . .

دیـگـــر نه اشـکـــهایــم را خــواهـی دیــد

نه التـــمـاس هـــایم را

و نه احســـاســاتِ ایــن دلِ لـعـنـتـی را...

به جـــایِ آن احســـاسی که کُـــشـتـی

درخـتـی از غــــرور کـاشـتم...

انسانهای خوب همانند گلهای قالی اند

نه انتظار باران را دارند و نه دلهره ی چیده شدن ، دائمی اند

گل اگر چشم خودش باز کند خواهد مرد / ماه در اوج غرورش به زمین خواهد خورد

چون به زیبایی تو حسرت ، عالم خوردند / برق چشمان تو روح از تنشان خواهد برد . . .

دسته چهارم

شب که مياد يواش يواش با چشمک ستاره هاش اجازه هست از آسمون ستاره کش برم برات؟

قلب خانه اي است با دو اتاق خواب در يك رنج و در ديگري شادي زندگي مي كند. نبايد زياد بلند خنديد و گرنه رنج در اتاق ديگري بيدار مي شود.

من چه كنم خيال تو منو رها نمي كنه اما دلت به وعده هاش يه كم وفا نمي كنه من نديدم كسي رو كه مثل تو موندگار باشه آدم خودش رو كه تو دل اينجوري جا نمي كنه

كاش قلبها وسعت مى گرفت شمع با پروانه الفت مىگرفت كاش توى جاده زندگى خنده هم از گريه سبقت مىگرفت

زندگي شوق رسيدن به همان فردايست که نخواهد آمد تو نه در ديروزي و نه در فردايي ظرف امروز پر از بودن توست زندگي را درياب

گل اگر خار نداشت دل اگر بي غم بود اگر از بهر پرستو قفسي تنگ نبود زندگي عشق اسارت قهر آشتي همه بي معنا بود

روزي كه از توجداشم روز خنده هامه روزتنهايي دست هام فصل مرگ خنده هامه

ميان اين همه راه که به تو نمي رسد چه سخت است راه تو را گم کردن !

دلم براي ديدنت چه شاعرانه لک زده بلور قلب کوچکم ز دوريت ترک زده

شب که مياد يواش يواش با چشمک ستاره هاش

اجازه هست از آسمون ستاره کش برم برات؟

قلب خانه اي است با دو اتاق خواب در يك رنج و در ديگري شادي زندگي مي كند.

نبايد زياد بلند خنديد و گرنه رنج در اتاق ديگري بيدار مي شود.

من چه كنم خيال تو منو رها نمي كنه

اما دلت به وعده هاش يه كم وفا نمي كنه

من نديدم كسي رو كه مثل تو موندگار باشه

آدم خودش رو كه تو دل اينجوري جا نمي كنه

كاش قلبها وسعت مى گرفت

شمع با پروانه الفت مىگرفت

كاش توى جاده زندگى

خنده هم از گريه سبقت مىگرفت

زندگي شوق رسيدن به همان فردايست

که نخواهد آمد

تو نه در ديروزي و نه در فردايي

ظرف امروز پر از بودن توست

زندگي را درياب

گل اگر خار نداشت

دل اگر بي غم بود

اگر از بهر پرستو قفسي تنگ نبود

زندگي عشق اسارت قهر آشتي همه بي معنا بود

روزي كه از توجداشم روز خنده هامه

روزتنهايي دست هام فصل مرگ خنده هامه

ميان اين همه راه

که به تو نمي رسد

چه سخت است

راه تو را گم کردن !

دلم براي ديدنت چه شاعرانه لک زده

بلور قلب کوچکم ز دوريت ترک زده

برای ارسال اس ام اس ها

گوشی های دکمه ای(فاقدلمس)

متن اس ام اس رابازکرده دکمه3رابزنید< تمامی متن راانتخاب کنیدبعدازطریق پیامک راانتخاب کنیدبعدشماره مقصدرادرکادربالاواردکنیدودرآخرهم باکلیدهای جهتی بالایاپایین برروی آیکون پاکت نامه رفته وانتخاب کنیدمتن اس ام اس انتخابی شما ارسال میشود.

________

برای گوشی های لمسی

متن اس ام اس رابازکرده آیکون پاکت نامه درپایین سمت راست رابزنید< تمامی متن راانتخاب کنیدبعدازطریق پیامک راانتخاب کنیدبعددرکادربالابااستفاده ازکیبورد(آیکون کیبوردکنارکادر) راانتخاب کنید،بافشردن آیکون پاکت نامه متن اس ام اس انتخابی شما ارسال میشود.

____________--

نکته:لطفادقت کنیددرارسال حتماتمامی متن راانتخاب کنید.

نکته:شماره مقصدرانمیتوانیدازدفترچه تلفن انتخاب کنید.

اس ام اس فارسی

صفحه کلیدفارسی

راهنمای ارسال

.

اگرباگوشیتان نمیتوانید اس ام اس ارسال کنید یا گوشی شما زبان فارسی را پشتیبانی نمیکند

مثل گوشیهای سامسونگ که اس ام اس فارسی با انها نوشتن کارسختیه یا بعضی از مدل های ال جی یا اچ تی سی اس ام اس فارسی ندارند و....

با استفاده از این قسمت میتوانید اس ام اس فارسی ارسال کنید درقسمت بالا (صفحه کلیدفارسی)بازکنید بعد< دکمه 3 را فشار دهید(لمسی:ایکون پاکت نامه)

متن نمایش داده شده را انتخاب کنید فرقی نمیکنه کدامشو انتخاب میکنید بعد> پیامک را انتخاب کنید هدف ما رسیدن به محیط ویرایش هست بعد> متن اس ام استونو به زبان شیرین فارسی بااستفاده ازایکون کیبورد بالاسمت چپ استفاده وتایپ کنیدبراي پاك كردن متن درگوشی های لمسی

میتوانیدبا clr متن را پاک کنید. درگوشی های فاقد لمس(دکمه ای یا کیبورد)میتواننداز کلید *ستاره* استفاده کنند.

_____________

نکته:شماره مقصدرانمیتوانیدازدفترچه تلفن انتخاب کنید.

اس ام اس ارسالی شما

این قسمت

فعلااین قسمت درهمراه من غیرفعاله(زیادشدن حجم کتاب)شما میتوانید به قسمت خاطرات درتفریح وسرگرمی مراجعه کنید.

درضمن اگرمایل باشیدمیتونیدبه این شماره

09387345716

اس ام اس بدید ویکی ازدوستان ماباشید.

هدیه من

هدیه های این ماه

فرستنده: همه ی ما

هدیه به: امام زمان(عج)

موضوع: خداکندکه بیایی

شهر: دل

شماره: ارتباط بی سیم

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند

چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . .

یا مهدی

_____________________

فرستنده: همه ی ما

هدیه به: خداوند

شهر: عشق

شماره: ارتباط بی سیم

معبودا

به بزرگی آنچه داده ای آگاهم کن تا کوچکی آنچه ندارم نا آرامم نکند . . .

_____________________

فرستنده: نویسنده

هدیه به: همه شما مخاطبان عزیز

موضوع: دوستانه

شماره: تلفن کارتی

شاید چشم های ما نیاز داشته باشند که گاهی با اشک های مان شسته شوند

تا بار دیگر زندگی را با نگاه شفاف تری ببینیم . . .

***

سعى کنید استاد تغییر باشید ، نه قربانى تقدیر

صفحه شخصی

این صفحه

دراین صفحه به کسانی که تعداد اس ام اس های ارسالیشان به حدنصاب(10عدد)برسه دریک صفحه جداگانه ای به اسم حودشان دراینجا درج میشه

این قسمت موقتادرهمراه من غیرفعال شده که انشاالله درنسخه های بعدی دوباره به کارخودش ادامه خواهد داد.

مناسبت ها

محرم

محرم2

محرم3

تاسوعا

اربعین حسینی

شب یلدا

محرم

بی حسین بن علی احساس پیری می کنم / نی که پیری بلکه احساس حقیری می کنمگفت سائل از چه رو محکم به سینه می زنی؟ / گفتم از آینه ی دل گردگیری می کنم

با آب طلا نام حسین قاب کنید / با نام حسین یادی ازآب کنید خواهید که سر بلندو جاوید شوید / تا آخر عمر تکیه به ارباب کنید

حسین یعنی زیبایی، مگر می شود با زیبایی همراه و همسایه بود و زیبا نشد.

کربلا نشان داد که با شکیب در عطشی کوتاه، میتوان همیشه ی تاریخ را سیراب کرد

عشق یعنی آتش افروخته

بخون ای دل محرم اومد از راه / بخون اجر تو با عباس بی دست ... عرض تسلیت و تعزیت بمناسبت آغاز ایام عزای حسینی

محرم شد از غم نگاهم گرفت / به سوزانترین اشک، آهم گرفت شکست در گلو بغض سوزان من و / عطر حسین روح و جانم گرفت ... السّلام علیک یا ابا عبد الله ...

خنده کنان می رود روز جزا در بهشت هر که به دنیا کند گریه برای حسین ...

سلام من به محرم, محرم گل زهرا به لطمه های ملائک, به ماتم گل زهرا ...

گویند که در روز قیامت علمدار شفاعت زهراست علم فاطمه دست قلم عباس است

از داغ حسین اشک نم نم داریم ، در خانه سینه تا ابد غم داریم ، پیراهن و شال مشکی آماده کنید ، ۲ روز دگر تا به محرم داریم..!

هردم به گوشم می رسد آوای زنگ قافله ، این قافله تا کربلا دیگر ندارد فاصله ، یک زن میان محملی اندر غم و تاب و تب است ، این زن صدایش آشناست ، ای وای بر من زینب است..!

دیباچه ی عشق و عاشقی باز شود ، دلها همه آماده ی پرواز شود ، با بوی محرم الحرام تو حسین ، ایام عزا و غصه آغاز شود..!

خواستم شکوه کنم ، به دلم بد آمد ، یادم افتاد کسی هست که خواهد آمد ، حتم دارم کلماتش همه باران هستند

ارباب صدای قدمت می آید ، هنگامه ی اوج ماتمت می آید ، ما در تب و تاب غم تو می سوزیم ، ۲ شب دیگر محرمت می آید..!

کم کم سیاهیعلمت دیده می شود ، آثار خیمه های غمت دیده می شود ، افتاده سینه ام به تپشهای انتظار ، از روی تل دل حرمت دیده میشود..!

تمام شد شب عید و نوای غم آید ، که نم نمک غم عالم به روی هم آید ، صدای قافله ی عشق میرسد بر گوش ، که چند شب دگر آقا محرمت آید..!

ما زین جهان از پی دلدار میرویم ، به شوق دیدار حیدر کرار میرویم ، درب بهشت گر نگشایند به روی ما ، ما بچه ی مسعودیه ایم از روی دیوار میرویم..!

میان دل ز عشقت لاله باغیست ، بحمدالله که قلبم مست ساقیست ،بساط گریه را آماده سازید ، که ۳ شب تا محرم وقت باقیست..!

پرسیدم از هلال چرا قامتت خم است ؟ آهی کشید و گفت ماه محرم است ...

با آب طلا نام حسین قاب کنید / با نام حسین یادی از آب کنید خواهید مه سربلند و جاوید شوید / تا آخر عمر تکیه بر ارباب کنید

فرشته‌ها از امشب صبوی غم می‌نوشن / دوباره اهل جنت پیرهن سیاه می‌پوشن

باز محرم رسید، ماه عزای حسین / سینه‌ی ما می‌شود، کرب و بلای حسین کاش که ترکم شود غفلت و جرم و گناه / تا که بگیرم صفا، من ز صفای حسین ...

بی حسین بن علی احساس پیری می کنم /

نی که پیری بلکه احساس حقیری می کنمگفت سائل از چه رو محکم به سینه می زنی؟ /

گفتم از آینه ی دل گردگیری می کنم

با آب طلا نام حسین قاب کنید / با نام حسین یادی ازآب کنید

خواهید که سر بلندو جاوید شوید / تا آخر عمر تکیه به ارباب کنید

(التماس دعا)

حسین یعنی زیبایی، مگر می شود با زیبایی همراه و همسایه بود و زیبا نشد.

کربلا نشان داد که با شکیب در عطشی کوتاه، میتوان همیشه ی تاریخ را سیراب کرد ...

عشق یعنی آتش افروخته / عشق یعنی خیمه های سوخته

عشق یعنی حاجی بیت الحرام / دل بریدن ها وحج ناتمام

عشق یعنی غربت نور دوعین / عشق یعنی گریه برقبر حسین

عشق را گویم فقط در یک کلام / یا اباالفضل وحسین و والسلام

بخون ای دل محرم اومد از راه / بخون اجر تو با عباس بی دست ...

عرض تسلیت و تعزیت بمناسبت آغاز ایام عزای حسینی

محرم شد از غم نگاهم گرفت / به سوزانترین اشک، آهم گرفت

شکست در گلو بغض سوزان من و / عطر حسین روح و جانم گرفت ...

السّلام علیک یا ابا عبد الله ...

خنده کنان می رود روز جزا در بهشت

هر که به دنیا کند گریه برای حسین ...

سلام من به محرم, محرم گل زهرا

به لطمه های ملائک, به ماتم گل زهرا ...

گویند که در روز قیامت علمدار شفاعت زهراست

علم فاطمه دست قلم عباس است

از داغ حسین اشک نم نم داریم ، در خانه سینه تا ابد غم داریم ، پیراهن و شال مشکی آماده کنید ، ۲ روز دگر تا به محرم داریم..!

هردم به گوشم می رسد آوای زنگ قافله ، این قافله تا کربلا دیگر ندارد فاصله ، یک زن میان محملی اندر غم و تاب و تب است ، این زن صدایش آشناست ، ای وای بر من زینب است..!

دیباچه ی عشق و عاشقی باز شود ، دلها همه آماده ی پرواز شود ، با بوی محرم الحرام تو حسین ، ایام عزا و غصه آغاز شود..!

خواستم شکوه کنم ، به دلم بد آمد ، یادم افتاد کسی هست که خواهد آمد ، حتم دارم کلماتش همه باران هستند ، حرفهایش به دل انگیزی قرآن هستند ،

عطر هر گل چو مسیح از نفسش می بارد ، چه شبی می شود آن شب که علم بر دارد..!

ارباب صدای قدمت می آید ، هنگامه ی اوج ماتمت می آید ، ما در تب و تاب غم تو می سوزیم ، ۲ شب دیگر محرمت می آید..!

کم کم سیاهیعلمت دیده می شود ، آثار خیمه های غمت دیده می شود ، افتاده سینه ام به تپشهای انتظار ، از روی تل دل حرمت دیده میشود..!

تمام شد شب عید و نوای غم آید ، که نم نمک غم عالم به روی هم آید ، صدای قافله ی عشق میرسد بر گوش ، که چند شب دگر آقا محرمت آید..!

ما زین جهان از پی دلدار میرویم ، به شوق دیدار حیدر کرار میرویم ، درب بهشت گر نگشایند به روی ما ، ما بچه ی مسعودیه ایم از روی دیوار میرویم..!

میان دل ز عشقت لاله باغیست ، بحمدالله که قلبم مست ساقیست ،بساط گریه را آماده سازید ، که ۳ شب تا محرم وقت باقیست..!

پرسیدم از هلال چرا قامتت خم است ؟

آهی کشید و گفت ماه محرم است ...

با آب طلا نام حسین قاب کنید / با نام حسین یادی از آب کنید

خواهید مه سربلند و جاوید شوید / تا آخر عمر تکیه بر ارباب کنید

فرشته‌ها از امشب صبوی غم می‌نوشن / دوباره اهل جنت پیرهن سیاه می‌پوشن

باز محرم رسید، ماه عزای حسین / سینه‌ی ما می‌شود، کرب و بلای حسین

کاش که ترکم شود غفلت و جرم و گناه / تا که بگیرم صفا، من ز صفای حسین ...

محرم2

دانی که چرا مهر جبین خاک حسین است

گویند که در روز قیامت علمدار شفاعت زهراست علم فاطمه دست قلم عباس است ...

دل را اگر از حسین بگیرم چه کنم / بی عشق حسین اگر بمیرم چه کنم فردا که کسی را به کسی کاری نیست / دامان حسین اگر نگیرم چه کنم ...

نازم آن آموزگاری را که در یک نصف روز / دانش‌آموزان عالم را همه دانا کند ابتدا قانون آزادی نویسد بر زمین / بعد از آن با خون هفتاد و دو تن امضا کند ...

کربلا لبریز عطر یاس شد / نوبت جانبازی عباس شد ...

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم / از تو و طفلان تو یاری کنیم کاش ما هم کربلایی می شدیم / در رکاب تو فدایی می شدیم السلام علیک یا ابا عبدالله ...

السلام ای وادی کرببلا / السلام ای سرزمین پر بلا السلام ای جلوه گاه ذوالمنن / السلام ای کشته های بی کفن ...

یه جائیه تو دنیا همه براش می میرن

محرم آمد و ماه عزا شد / مه جانبازی خون خدا شد جوانمردان عالم را بگویید / دوباره شور عاشوار به پا شد ...

اردوی محرم به دلم خیمه به پا کرد / دل را حرم و بارگه خون خدا کرد ...

پرسیدم:ازحلال ماه، چراقامتت خم است؟ آهی کشیدوگفت:که ماه محرم است گفتم : که چیست محرم ؟ باناله گفت : ماه عزای اشرف اولادآدم است

ای وجودت عشق را معنای حسین / عالمی یک قطره تو دریا حسین

ماه خون ماه اشک ماه ماتم شد / بر دل فاطمه داغ عالم شد فرا رسیدن ماه محرم را به عزادارن راستینش تسلیت عرض میکنم

نام زینب در شئون زندگی گل میکند / در دل عشاق ایجاد تحول میکند مهدی زهرا که خود رمز توسل با خداست / در مقام ذکر با زینب توسل میکند ...

عجیب حکایتی است

دانی که چرا مهر جبین خاک حسین است؟ / چون قبله ی دل پیکر صد چاک حسین است

دانی که چرا چوب شود قسمت آتش؟ / بی حرمتیش بر لب و دندان حسین است

دانی که چرا آب فراتست گل آلود؟ / شرمنده زلعل لب عطشان حسین است

دانی که چرا کعبه ی حق گشته سیه پوش / یعنی که خدا هم عزادار حسین است ...

گویند که در روز قیامت علمدار شفاعت زهراست

علم فاطمه دست قلم عباس است ...

دل را اگر از حسین بگیرم چه کنم / بی عشق حسین اگر بمیرم چه کنم

فردا که کسی را به کسی کاری نیست / دامان حسین اگر نگیرم چه کنم ...

نازم آن آموزگاری را که در یک نصف روز / دانش‌آموزان عالم را همه دانا کند

ابتدا قانون آزادی نویسد بر زمین / بعد از آن با خون هفتاد و دو تن امضا کند ...

کربلا لبریز عطر یاس شد / نوبت جانبازی عباس شد ...

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم / از تو و طفلان تو یاری کنیم

کاش ما هم کربلایی می شدیم / در رکاب تو فدایی می شدیم

السلام علیک یا ابا عبدالله ...

السلام ای وادی کرببلا / السلام ای سرزمین پر بلا

السلام ای جلوه گاه ذوالمنن / السلام ای کشته های بی کفن ...

یه جائیه تو دنیا همه براش می میرن / تموم حاجتا رو همه ازش می گیرن

بین دو نهر آبه ، یه سرزمین خشکه / شمیم باغ و لاله اش خوشبو ز عطر مُشکه

شبای جمعه زهرا زائر این زمینه / سینه زن حسینه ، یل ام البنینه ...

محرم آمد و ماه عزا شد / مه جانبازی خون خدا شد

جوانمردان عالم را بگویید / دوباره شور عاشوار به پا شد ...

اردوی محرم به دلم خیمه به پا کرد / دل را حرم و بارگه خون خدا کرد ...

پرسیدم:ازحلال ماه، چراقامتت خم است؟ آهی کشیدوگفت:که ماه محرم است

گفتم : که چیست محرم ؟ باناله گفت : ماه عزای اشرف اولادآدم است

ای وجودت عشق را معنای حسین / عالمی یک قطره تو دریا حسین

ماه خون ماه اشک ماه ماتم شد / بر دل فاطمه داغ عالم شد

فرا رسیدن ماه محرم را به عزادارن راستینش تسلیت عرض میکنم

نام زینب در شئون زندگی گل میکند / در دل عشاق ایجاد تحول میکند

مهدی زهرا که خود رمز توسل با خداست / در مقام ذکر با زینب توسل میکند ...

عجیب حکایتی است! "عزیز" ترین ها – حسین(ع) و یوسف(ع) -

از "گودال" و "چاه" به آسمان عزت رسیده اند ...

محرم3

عالم همه قطره اند و دریاست حسین

سری به نینوا مانده هنوز

الحق که به ما درس وفا داد حسین

همواره تجّسم قیام است حسین

السلام ای وادی کرببلا

اشکم ز هجر روی تو خوناب شد حسین

عالم همه محو گل رخسار حسین است

به یكتایی ، قسم یكتاست عباس

برای باغبان یاس آفریدند

اردوی محرم به دلم خیمه به پا كرد دل را حرم و بارگه خون خدا كرد

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم

در کلاس عاشقی عباس غوغا می کند

عالم همه قطره اند و دریاست حسین

خوبان همه بنده اند و مولاست حسین

عزاداریتان مقبول

بر نیزه ، سری به نینوا مانده هنوز

خورشید ، فرا ز نیزه‌ها مانده هنوز

در باغ سپیده ، بوته بوته گل خون

از رونق دشت کربلا مانده هنوز

الحق که به ما درس وفا داد حسین (ع)

هر چیز که داشت بی‌ریا داد حسین (ع)

یعنی که تأملی کنید ای یاران !

آن هستی خود زکف چرا داد حسین (ع)؟

همواره تجّسم قیام است حسین (ع)

در سینة عاشقان ، پیام است حسین (ع)

در دفتر شعر ما ، ردیف است هنوز

دل چسب‌ترین شعر کلام است حسین (ع)

السلام ای وادی کرببلا

السلام ای سرزمین پر بلا

السلام ای جلوه گاه ذوالمنن

السلام ای کشته های بی کفن

اشکم ز هجر روی تو خوناب شد حسین

مویم ز غصه رشته ی مهتاب شد حسین

هر جا کنار آب نشستم ز داغ تو

از بس که سوختم جگرم آب شد حسین

عالم همه محو گل رخسار حسین است

ذرات جهان درعجب از کار حسین است

دانی که چرا خانه ی حق گشته سیه پوش

یعنی که خدای تو عزادار حسین است

به یكتایی ، قسم یكتاست عباس

به مردی شهره دنیاست عباس

اگر چه زاده‌ ام‌البنین است

ولیكن مادرش زهراست عباس

برای باغبان یاس آفریدند

علی را أشجع الناس آفریدند

وفا داری و مردی و شجاعت

یکی کردند و عباس آفریدند

اردوی محرم به دلم خیمه به پا كرد

دل را حرم و بارگه خون خدا كرد

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم

از تو و طفلان تو یاری کنیم

کاش ما هم کربلایی می شدیم

در رکاب تو فدایی می شدیم

در کلاس عاشقی عباس غوغا می کند

در دل هر عاشقی عباس مأوا می کند

هر کسی خواهد رود در مکتب عشق حسین

ثبت نامش را فقط عباس امضا می کند

تاسوعا

نام معشوق مبر نزد من از عشق مگو عشق دیریست كه در پیچ و خم عباس است هر چه داریم همه از كرَم عباس است خلقت جنت حق لطف كرم عباس است

ایمان ووفا سایه ی بالای تو بود ایثار علی (ع)نقش به سیمای تو بود گر لب نزدی به اب دریا عباس(ع) دریای ادب میان لبهای تو بود

دانی از چه رو گاه گاه آید زلزله چون زمین هم میكند با نام زینب هلهله دانی از چه رو گاه گاه توفان میشود صحنه جنگیدن عباس اكران میشود

عباس یعنی ذکر طوفانی مهدی عباس آوای غزل خوانی مهدی درک محرم کرده ای دانی چه گویم عباس یعنی اوج مهمانی مهدی

دامن علقمه و باغ گل یاس یکی است قمر هاشمیان بین همه ناس یکی است سیر کردم عدد ابجد و دیدم به حساب نام زیبای اباصالح و عباس یکی است

همچو باران که شبی شعله به دریا زده است لشکر دشمن از اندام .... جا زده است

دریا تمام سوز لبش را به آب داد صحرا به تشنگان قدح آفتاب داد مردی سوار اسب بهب دیا سلام کرد باران نیزه بود که او ار جواب داد

دلم مست و لبم مست و سرم مست بخون ای دل که صبرم رفته از دست بخون ای دل محرم اومد از راه بخون اجر تو با عباس بی دست

آهای عطر گل یاس آهای خدای احساس - تموم زندگیم فدای یک نگاه عباس

با خدا عباس وقتی دست داد . . . هر دو دست خویش را از دست داد

ای قدوقامت تو معنی قدقامت

یادم زوفای اشجع الناس اید وز چشم ترم سوده ی الماس اید اید به جهان اگر اگر حسین دگری هیهات برادری چو عباس اید

به یکتایی قسم یکتا است عباس امیر کشور دلها است عباس اگر چه زاده ام البنین است و لیکن مادرش زهرا است عباس

یا ابوالفضل : آموخته ایم از تو وفاداری را خون تو نوشت معنی یاری را ای کاش که آب کربلا می آموخت آن روز زچشمت آبرو داری را ...

نام علمدار سپه آید به گوشم انگار من عمری به او حلقه به گوشم

جانم فدای نام زیبایت، ابوالفضل قربان زخم چشم بینایت، ابولفضل

عباس لوای هفت افراشته است وین راز به خون خویش بنگاشته است او پرچم انقلاب عاشورا را با دست بریده اش بپا داشته است

در کلاس عاشقی عباس غوغا می کند در دل هر عاشقی عباس مأوا می کند هر کسی خواهد رود در مکتب عشق حسین ثبت نامش را فقط عباس امضاء می کند

نام معشوق مبر نزد من از عشق مگو عشق دیریست كه در پیچ و خم عباس است

هر چه داریم همه از كرَم عباس است خلقت جنت حق لطف كرم عباس است

ایمان ووفا سایه ی بالای تو بود ایثار علی (ع)نقش به سیمای تو بود

گر لب نزدی به اب دریا عباس(ع) دریای ادب میان لبهای تو بود

دانی از چه رو گاه گاه آید زلزله چون زمین هم میكند با نام زینب هلهله

دانی از چه رو گاه گاه توفان میشود صحنه جنگیدن عباس اكران میشود

عباس یعنی ذکر طوفانی مهدی عباس آوای غزل خوانی مهدی

درک محرم کرده ای دانی چه گویم عباس یعنی اوج مهمانی مهدی

دامن علقمه و باغ گل یاس یکی است قمر هاشمیان بین همه ناس یکی است

سیر کردم عدد ابجد و دیدم به حساب نام زیبای اباصالح و عباس یکی است

همچو باران که شبی شعله به دریا زده است لشکر دشمن از اندام .... جا زده است

دریا تمام سوز لبش را به آب داد صحرا به تشنگان قدح آفتاب داد

مردی سوار اسب بهب دیا سلام کرد باران نیزه بود که او ار جواب داد

دلم مست و لبم مست و سرم مست بخون ای دل که صبرم رفته از دست

بخون ای دل محرم اومد از راه بخون اجر تو با عباس بی دست

آهای عطر گل یاس آهای خدای احساس - تموم زندگیم فدای یک نگاه عباس

با خدا عباس وقتی دست داد . . . هر دو دست خویش را از دست داد

ای قدوقامت تو معنی قدقامت من ایکه الهام عبادت زوجودت گیرم

کربلا کعبه عشق است منم دراحرام شددراین قبله عشاق دوتاتقسیرم

دست من خوردبه ابی که نصیب تو نشد چشم من دیددراین اب روان تصویرم

باید این دیده ودستها بدهم قربانی تاکه تکمیل شود حج من وتقدیرم

یادم زوفای اشجع الناس اید وز چشم ترم سوده ی الماس اید

اید به جهان اگر اگر حسین دگری هیهات برادری چو عباس اید

به یکتایی قسم یکتا است عباس امیر کشور دلها است عباس

اگر چه زاده ام البنین است و لیکن مادرش زهرا است عباس

یا ابوالفضل :

آموخته ایم از تو وفاداری را خون تو نوشت معنی یاری را

ای کاش که آب کربلا می آموخت آن روز زچشمت آبرو داری را ...

نام علمدار سپه آید به گوشم انگار من عمری به او حلقه به گوشم

جانم بلرزد هر می گوید «ابوالفضل» سرّی ست خود بنهاده در اعماق گوشم

ایام سوگواری تسلیت باد

جانم فدای نام زیبایت، ابوالفضل قربان زخم چشم بینایت، ابولفضل

گر من به چای القمه بودم، زِ حسرت هر آن بخشکیدم برآن روزت ابولفضل

تاسوعا روز قمر بنی هاشم تسلیت باد

عباس لوای هفت افراشته است وین راز به خون خویش بنگاشته است

او پرچم انقلاب عاشورا را با دست بریده اش بپا داشته است

در کلاس عاشقی عباس غوغا می کند در دل هر عاشقی عباس مأوا می کند

هر کسی خواهد رود در مکتب عشق حسین ثبت نامش را فقط عباس امضاء می کند

اربعین حسینی

امشب شب اربعین مصباح هداست/ دل یاد حسین بن علی شیر خداست پروانه به گرد شمع حق پر زد و سوخت/ امشب شب یاد عشقیاء و شهداست

امام صادق

درسی که اربعین به مامیدهد، زنده نگهداشتن یادِحقیقت

بــاز دگر بـاره رســیــد اربـعـیــن / جوش زند خـون حـسـیـن از زمیــن شـد چـهـلـم روز عــزای حـسـیــن / جــان جــهــان بـــاد فدای حـسین . . .

به یاد کربلا دل‏ها غمین است دلا خون گریه کن چون اربعین است . .

بسوز ای دل که امروز اربعین است

بار بگشایید اینجا کربلاست

باز دلم خون شد و چشمم گریست

باز عاشوراییان پیدا شدند

چهل روزه که بوی گل نیومد

اربعین آمد و اشگم ز بصر می آید

سفر کردم به دنبال سر تو

سفر کردم به دنبال سر تو

بنازم آنکه دایم گفتگوی کربلا دارد

السلام ای وادی کرببلا / السلام ای سرزمین پر بلا السلام ای جلوه گاه ذوالمنن / السلام ای کشته های بی کفن

یه جائیه تو دنیا همه براش می میرن

ای به دل بسته ، قدری آهسته / کن مدارا با ، زینب خسته ... یا حسین مظلوم ...

اردوی محرم به دلم خیمه به پا کرد / دل را حرم و بارگه خون خدا کرد حسین میا به کوفه ، کوفه وفا ندارد ...

محرم ماه غم نیست ماه عشق است محرم مَحرم درد حسین است

پرسیدم

عالم همه قطره و دریاست حسین

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم / از تو و طفلان تو یاری کنیم کاش ما هم کربلایی می شدیم / در رکاب تو فدایی می شدی

نازم آن آموزگاری را که در یک نصف روز / دانش‌آموزان عالم را همه دانا کند ابتدا قانون آزادی نویسد بر زمین / بعد از آن با خون هفتاد و دو تن امضا کند . .

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

امشب شب اربعین مصباح هداست/ دل یاد حسین بن علی شیر خداست

پروانه به گرد شمع حق پر زد و سوخت/ امشب شب یاد عشقیاء و شهداست

امام صادق-ع: آسمان چهل روز در عزای حسین-ع گریست . . .

اربعین حسینی برشما و خانواده ی محترمتان تسلیت

درسی که اربعین به مامیدهد، زنده نگهداشتن یادِحقیقت

وخاطره ی شهادت درمقابل طوفان تبلیغات دشمن است . . .

« مقام معظم رهبری »

بــاز دگر بـاره رســیــد اربـعـیــن / جوش زند خـون حـسـیـن از زمیــن

شـد چـهـلـم روز عــزای حـسـیــن / جــان جــهــان بـــاد فدای حـسین . . .

به یاد کربلا دل‏ها غمین است

دلا خون گریه کن چون اربعین است . .

بسوز ای دل که امروز اربعین است / عزای پور ختم المرسلین است

قیام کربلایش تا قیامت /سراسر درس، بهر مسلمین است

اربعین حسینی تسلیت باد

بار بگشایید اینجا کربلاست / آب و خاکش با دل و جان آشناست

اربعین است اربعین کربلاست / هر طرف غوغایی از غم ها به پاست . . .

باز دلم خون شد و چشمم گریست / آنکه درین روز چون من نیست کیست؟

باز دگر باره رسید اربعین / جوش زند خون حسین از زمین . . .

باز عاشوراییان پیدا شدند / باز هم سوداییان شیدا شدند

اربعین غصه های گل کجاست / اربعین ناله بلبل کجاست

اربعین عشق، عباست چه شد / اربعین، فریاد احساست چه شد . . .

چهل روزه که بوی گل نیومد / صدای چهچه بلبل نیومد

چهل روزه چهل منزل اسیرم / غم چل ساله گویی کرده پیرم . . .

اربعین آمد و اشگم ز بصر می آید / گوییا زینب محزون ز سفر می آید

باز در کرب و بلا شیون و شینی برپاست / کز اسیران ره شام خبر می آید . . .

سفر کردم به دنبال سر تو / سپر بودم برای دختر تو

چهل منزل کتک خوردم برادر / به جرم این که بودم خواهر تو . . .

سفر کردم به دنبال سر تو / سپر بودم برای دختر تو

چهل منزل کتک خوردم برادر / به جرم این که بودم خواهر تو . . .

بنازم آنکه دایم گفتگوی کربلا دارد

دلی چون جابر اندر جستجوی کربلا دارد

به یاد کاروان اربعینی با گریه می گوید

همی بوسم خاکی را که بوی کربلا دارد . . .

السلام ای وادی کرببلا / السلام ای سرزمین پر بلا

السلام ای جلوه گاه ذوالمنن / السلام ای کشته های بی کفن

یه جائیه تو دنیا همه براش می میرن / تموم حاجتا رو همه از می گیرن

بین دو نهر آبه ، یه سرزمین خشکه / شمیم باغ و لاله اش خوشبو ز عط مُشکه

شبای جمعه زهرا زائر این زمینه / سینه زن حسینه ، یل ام البنینه ...

ای به دل بسته ، قدری آهسته / کن مدارا با ، زینب خسته ...

یا حسین مظلوم ...

اردوی محرم به دلم خیمه به پا کرد / دل را حرم و بارگه خون خدا کرد

حسین میا به کوفه ، کوفه وفا ندارد ...

محرم ماه غم نیست ماه عشق است محرم مَحرم درد حسین است

پرسیدم:ازحلال ماه، چراقامتت خم است؟ آهی کشیدوگفت:که ماه محرم است

گفتم: که چیست محرم؟باناله گفت:ماه عزای اشرف اولادآدم است

عالم همه قطره و دریاست حسین / خوبان همه بنده و مولاست حسین

ترسم که شفاعت کند از قاتل خویش / از بس که کَرَم دارد و آقاست حسین . . .

کاش بودیم آن زمان کاری کنیم / از تو و طفلان تو یاری کنیم

کاش ما هم کربلایی می شدیم / در رکاب تو فدایی می شدی

بنازم آن آموزگاری را که در یک نصف روز / دانش‌آموزان عالم را همه دانا کند

ابتدا قانون آزادی نویسد بر زمین / بعد از آن با خون هفتاد و دو تن امضا کند . .

Text

Text

Text

Text

Text

شب یلدا

یلدا

بين چگونه قناري ز شوق مي لرزد نترس از شب يلدا بهار آمدني است

ما منتظر صبح شب يلداييم دستي به دعا تا فرج فرداييم . . .

يلدا يعني يادمان باشد که زندگي آنقدر کوتاه است که يک دقيقه بيشتر با هم بودن را بايد جشن گرفت يلدايتان مبارک.

روي گل شما به سرخي انار ، شب شما به شيريني هندوانه ، خندتون مانند پسته و عمرتون به بلندي يلدا . شب يلدا مبارک . . .

شاديتون 100 شب يلدا دلتون قد يه دريا توي اين شباي سرما يادتون هميشه با ما يلدا مبارک . . .

توي سرماي اين شب طولاني به فکر بي خانه مان هايي که چشم ميزنند زودتر صبح بشه هم هستي ؟

چند ساعت بيشتر به آخر پاييز نمونده، جوجه هاتو شمردي!؟

تو ميري و من فقط نگاهت مي کنم

ميان دوستـــان افتاده اي تک

بيا اي دل کمي وارونه گرديم

تو خوبي

بيا اي دل کمي وارونه گرديم براي هم بيا ديوونه گرديم شب يلدا شده نزديک اي دوست براي هم بيا هندونه گرديم

روي گل شما به سرخي انار شب شما به شيريني هندوانه خندتون مانند پسته و عمرتون به بلندي يلدا

قيمت پماد سوختگي

محفل آريائي تان طلائي

تو ميري و من فقط نگاهت مي کنم

من دارم جمعه مي رم، فکر نکنم ديگه همديگر رو ببينيم... منو فراموش نکن و به خاطر تمام بدي هام منو ببخش... از طرف پاييز

چون تير رها گشتـه ز چلّـه شده ايم

"YALDA":

"Y"ademan bashad ke zendegi

"A"nghadr kootah ast ke

"L"ezzate

"D"aghigheyi bishtar be ham

"A"ndishidan ra bayad jashn gereft.

*YALDA VA EYDETAN MOBARK

بين چگونه قناري ز شوق مي لرزد

نترس از شب يلدا بهار آمدني است

ما منتظر صبح شب يلداييم

دستي به دعا تا فرج فرداييم . . .

يلدا يعني يادمان باشد که زندگي آنقدر کوتاه است که يک دقيقه بيشتر با هم بودن را

بايد جشن گرفت

يلدايتان مبارک.

روي گل شما به سرخي انار ، شب شما به شيريني هندوانه ، خندتون مانند پسته و

عمرتون به بلندي يلدا . شب يلدا مبارک . . .

شاديتون 100 شب يلدا دلتون قد يه دريا توي اين شباي سرما يادتون هميشه با ما

يلدا مبارک . . .

توي سرماي اين شب طولاني به فکر بي خانه مان هايي که چشم ميزنند

زودتر صبح بشه هم هستي ؟

چند ساعت بيشتر به آخر پاييز نمونده، جوجه هاتو شمردي!؟

تو ميري و من فقط نگاهت مي کنم ، تعجب نکن که چرا گريه نمي کنم ، بي تو يک عمر

فرصت براي گريستن دارم ، اما براي ديدن تو همين يک لحظه باقيست ،

تا يلدايي ديگر انتظارت را خواهم کشيد . . .

ميان دوستـــان افتاده اي تک / رخت هندونه ،زلطف عين پشمک!

برايت مي زنم اينک پيامک / شب يلداي تو اي گــــــل! مبارک!

بيا اي دل کمي وارونه گرديم ، براي هم بيا ديوونه گرديم ، شب يلدا شده نزديک اي دوست

، براي هم بيا هندونه گرديم . شب يلدا مبارک

تو خوبي!

تو بهتريني!

تو تکي!

.

.

.

.

.

اينم از هندونه شب يلدات. بذارشون تو يخچال خنک شه ! يلدا مبارک!

بيا اي دل کمي وارونه گرديم

براي هم بيا ديوونه گرديم

شب يلدا شده نزديک اي دوست

براي هم بيا هندونه گرديم

روي گل شما به سرخي انار

شب شما به شيريني هندوانه

خندتون مانند پسته

و عمرتون به بلندي يلدا

قيمت پماد سوختگي شب يلدا(چله)خيلي خيلي بالا ميره.

اگه نگرفتي زود تر بخرش شايد هندوانه اي که گرفتي سفيد در بياد هااا

اون وقت لازمت ميشه!!!

محفل آريائي تان طلائي ، دلهايتان دريائي

شاديهايتان يلدائي ، پيشاپيش مبارک باد اين شب اهورائي . . .

تو ميري و من فقط نگاهت مي کنم

تعجب نکن که چرا گريه نمي کنم

بي تو يک عمر فرصت براي گريستن دارم

اما براي ديدن تو همين يک لحظه باقيست

من دارم جمعه مي رم، فکر نکنم ديگه همديگر رو ببينيم... منو فراموش نکن و به خاطر تمام بدي هام منو ببخش...

از طرف پاييز

چون تير رها گشتـه ز چلّـه شده ايم!

مهمان شمــا در شب چلّـه شده ايم!

از برکت ايـن سفــره ي الــوان شما

تا خرخره خورده،چاق و چلّـه شده ايم!

اس ام اس سرا و اس ام اس سندرواس ام اس فارسي واس ام اس ارسالی شماوهدیـــــه مـــــن

اس ام اس سندر

دراس ام اس سندراس ام اس ها دسته بندی ميباشد كه اين كار ارسال را راهتتر ميكند.

اس ام اس سرا

ميتونيد اس ام اس ارسال كنيدامااس ام اس سرا بيشتربراي خواندن ميباشد.

اس ام اس فارسي

براي گوشی هاي كه اس ام اس فارسي پشتیبانی نمیکند اس ام اس فارسي ارسال كنيد.

اس ام اس ارسالی شما

دراین قسمت اس ام اس های ارسالی شما که برای ما میفرستید درج خواهد شد.

هدیــــــــه مـــــــــن

دراین قسمن متن اس ام اس یا جمله ای که میخواهید به کسی هدیه بدید درج میشود.

مناسبت ها

دراین قسمت متن اس ام اس مناسبتی شمادرج میشود.

برای توضیحات بیشتربه راهنمای هر قسمت مراجعه کنید.

________________________---

بامراجعه به سایت سرصدامیتوانید کتاب بزرگ وکامل اس ام اس فرستنده(سندر) وکتاب بزرگ اس ام اس باران(سرا)دریافت کنید.

درمسیردرست زندگی

آموزش عقائد(خداشناسی)

تفسیرنمونه

درپرتوولایت

نگاهى گذرا به نظرّيه ولايت فقيه

آموزش فلسفه

راهيان كوى دوست

بر درگاه دوست

پندهای امام صادق(ع)

خودشناسی برای خودسازی

به سوی تو

یاداو

درپرتوآذرخش

دریافت

پاورقی

آموزش عقائد(خداشناسی)

مقدمه

شناخت خدا

راه ساده خداشناسی

«بسم الله الرحمن الرحيم»

الحمد لله ربّ العالمين. و الصلوة و السّلام على خير خلقه محمد و آله الطاهرين. لاسيّما بقيّة الله فى الارضين عجل الله تعالى فرجه و جعلنا من اعوانه و انصاره.

عقايد و انديشه هاى بنيادى، پايه و اساس هر نظام ارزشى و هر ايدئولوژى منسجم را تشكيل مى‌دهد و آگاهانه يا نيمه آگاهانه در شكل گيرى رفتار انسانها اثر مى‌گذارد. از اينروى، براى برقرارى و تحكيم نظام ارزشى و رفتارى اسلام بايد مبانى عقيدتى آن‌كه ريشه هاى اين درخت تنومند و پربركت بشمار مى‌رود در دل ها پابرجا گردد تا همواره ميوه هاى شيرين و گوارايش را ببار آورد و سعادت خوشبختى دو جهان را تأمين كند.

بهمين جهت، دانشمندان اسلامى از نخستين قرن ظهور اسلام به تبيين عقايد اسلامى در شكلهاى گوناگون و با شيوه هاى مختلف پرداختند و از جمله، علماء كلام، كتابهاى كلامى را در سطحهاى متفاوت، تدوين كردند. در عصر جديد هم با توجه به شبهات نوظهور، كتابهاى عقيدتى مختلفى نوشته و در دسترس همگان قرار داده شده است. اما غالباً اينگونه كتابها در دو سطح كاملا متفاوت، نگارش يافته است. يكى در سطح عمومى با بيانات ساده و توضيحات فراوان، و ديگرى در سطح تخصّصى با بيانات پيچيده و عبارات سنگين و اصطلاحات علمى. و در اين ميان، جاى كتابهايى كه براى تدريس در سطح متوسط، مناسب باشد خالى مانده، و سالهاست كه مدارس دينى احساس نياز شديد به چنين متون درسى مى‌كنند.

از اينروى، به پيشنهاد مسئولين محترم سازمان تبليغات اسلامى و با كمك گروهى از فضلاء مؤسسه در راه حق، اقدام به تهيه اين كتاب كرديم كه ويژگيهاى آن از اين قرار است:

﴿ صفحه 6﴾1- سعى شده مطالب كتاب با ترتيب منطقى تنظيم گردد و در حد امكان، براى تبيين مسائل به مطالب آينده حواله داده نشود.

2- كوشيده‌ايم تا مى‌توانيم از عبارات روشن و ساده استفاده كنيم و از بكار گرفتن اصطلاحات پيچيده و عبارات دشوار پرهيز نماييم و نيز زوديابى معانى را فداى پيرايه هاى ادبى نسازيم.

3- سعى كرده‌ايم براى اثبات مطالب، از دليلهاى متقن و نسبتاً روشن، بهره بگيريم و از انباشتن دلايل متعدد و احياناً سست بپرهيزيم.

4- نيز كوشيده‌ايم از توضيحات زائدى كه موجب خستگى دانشجويان مى‌شود پرهيز كرده، ايجاز مطلوب را رعايت كنيم.

5- چون اين كتاب براى تدريس در يك سطح متوسط در نظر گرفته شده و از آوردن استدلالات عميق و پيچيده كه نياز به آشنايى با فلسفه يا تفسير يا فقه الحديث دارد خوددارى، و در مورد ضرورت، به تبيين مقدمات لازم، بسنده كرده‌ايم و تكميل و بررسى ديگر ابعاد مسائل را به كتب ديگر حواله داده‌ايم تا شوق ادامه تحصيل و تحقيق را در دانشجو برانگيزد.

6- محتواى كتاب بصورت درسهاى جداگانه، تقسيم و بطور متوسط، خوراك يك جلسه در يك درس، گنجانيده شده است.

7- نكات مهم بعضى از دروس، در درسهاى آينده، مورد تأكيد و گاهى مورد تكرار، واقع شده تا بهتر در ذهن دانشجو جايگزين شود.

8- در پايان هر درسى سؤالاتى طرح شده كه كمك شايانى به بهتر آموختن مى‌كند.

9- بى شك، اين كتاب نيز خالى از نقاط ضعف نخواهد بود و اميدواريم با استفاده از انتقادات و پيشنهادهاى اساتيد محترم، برخى از آنها در چاپهاى بعد، اصلاح شود.

به اميد آنكه اين خدمت كوچك در پيشگاه مقدس حضرت ولى ارواحنا فداه و عجل اللّه فرجه الشريف مورد قبول واقع شود و بعنوان اداء بخشى از ديون ما به حوزه علميه و به شهداء والامقام، پذيرفته گردد

شناخت خدا

مقدمه

شناخت حضورى و حصولى

شناخت فطرى

مقدّمه

دانستيم كه اساس دين را اعتقاد به وجود خداى جهان آفرين، تشكيل مى‌دهد و فرق اصلى بين جهان بينى الهى و جهان بينى مادى نيز وجود و عدم همين اعتقاد است.

بنابراين، نخستين مسأله‌اى كه براى جوينده حقيقت، مطرح مى‌شود و بايد پيش از هر چيز پاسخ صحيح آن را بدست بياورد اينست كه آيا خدايى وجود دارد يا نه. و براى بدست آوردن پاسخ اين سؤال همانگونه كه در درس قبل بيان شد بايد عقل خود را بكار بگيرد تا به نتيجه قطعى برسد، خواه نتيجه‌اى مثبت باشد و خواه منفى.

در صورت مثبت بودن نتيجه، نوبت به بررسى مسائل فرعى آن (وحدت و عدل و ساير صفات الهى) مى‌رسد، و به فرض منفى بودنِ نتيجه، جهان بينى مادى تثبيت مى‌شود و ديگر نيازى به بررسى ساير مسائل مربوط به دين نخواهد بود.

شناخت حضورى و حصولى

در مورد خداى متعال، دو نوع شناخت، تصور مى‌شود: يكى شناخت حضورى، و ديگرى شناخت حصولى.

منظور از شناخت حضورى نسبت به خدا اينست كه انسان بدون وساطت مفاهيم ذهنى، با نوعى شهود درونى و قلبى با خدا آشنا شود.

بديهى است كه اگر كسى شهود آگاهانه نسبت به خداى متعال داشته باشد آنگونه كه

﴿ صفحه 44﴾عارفان بلند مرتبه ادعا كرده‌اند نيازى به استدلال و برهان عقلى نخواهد داشت. اما همچنانكه قبلا اشاره شد چنين علم حضورى و شهودى براى افراد عادى1، پس از خودسازى و پيمودن مراحل سير و سلوك عرفانى، امكان پذير است. و اما مراتب ضعيف آن هر چند در افراد عادى هم وجود داشته باشد چون توأم با آگاهى نيست براى بدست آوردن جهان بينى آگاهانه، كفايت نمى‌كند.

و منظور از شناخت حصولى اينست كه انسان بوسيله مفاهيمى كلى از قبيل «آفريننده، بى نياز، همه دان، و همه توان و...»‌شناختى ذهنى و به يك معنى «غايبانه» نسبت به خداى متعال پيدا كند و همين اندازه معتقد شود كه چنين موجودى وجود دارد «آن كسى كه جهان را آفريده است و...» سپس شناختهاى حصولى ديگرى را به آنها ضميمه كند تا به يك سيستم اعتقادى هماهنگ (جهان بينى) دست يابد.

آنچه مستقيماً از كاوشهاى عقلى و براهين فلسفى بدست مى‌آيد همين شناخت حصولى است ولى هنگامى كه چنين‌شناختى حاصل شد انسان مى‌تواند درصدد دستيابى به شناخت حضورى آگاهانه نيز برآيد.

شناخت فطرى

در بسيارى از سخنان پيشوايان دينى و عارفان و حكيمان، به اين عبارت برمى خوريم كه «خداشناسى، فطرى است» يا «انسان، بالفطره خداشناس است». براى اينكه معناى صحيح اين عبارت را دريابيم بايد توضيحى پيرامون واژه فطرت بدهيم:

فطرت، واژه‌اى عربى و به معناى «نوع آفرينش» است و امورى را مى‌توان «فطرى» (= منسوب به فطرت) دانست كه آفرينش موجودى اقتضاى آنها را داشته باشد، و از اينروى مى‌توان سه ويژگى را براى آنها در نظر گرفت:

1- فطريّات هر نوعى از موجودات در همه افراد آن نوع، يافت مى‌شود هر چند كيفيت آنها

--------------------------------------------------------------------------------

1. البته وجود افراد استثنايى كه داراى چنين شهود آگاهانه باشند را نمى‌توان انكار كرد چنانكه اعتقاد ما درباره پيرامون و پيشوايان معصوم (عليهم الصلوة و السلام) اينست كه در كودكى هم كمابيش از چنين شهودى برخوردار بوده‌اند و حتى بعضى از ايشان در شكم مادر هم چنين‌شناختى را داشته اند.

﴿ صفحه 45﴾از نظر ضعف و شدت، متفاوت باشد.

2- امور فطرى، همواره در طول تاريخ، ثابت است و چنان نيست كه فطرت موجودى در برهه‌اى از تاريخ، اقتضاء خاصى داشته باشد و در برهه ديگر، اقتضائى ديگر1.

3- امور فطرى از آن حيثيت كه فطرى و مقتضاى آفرينش موجودى است نيازى به تعليم و تعلم ندارد هر چند تقويت يا جهت دادن به آنها نيازمند به آموزش باشد.

فطريات انسان را مى‌توان به دو دسته تقسيم كرد:

الف- شناختهاى فطرى كه هر انسانى بدون نياز به آموزش، از آنها برخوردار است.

ب- ميلها و گرايشهاى فطرى كه مقتضاى آفرينش هر فردى است.

بنابراين، اگر نوعى شناخت خدا براى هر فردى ثابت باشد كه نيازى به آموزش و فراگيرى نداشته باشد مى‌توان آن را «خداشناسى فطرى» ناميد. و اگر نوعى گرايش بسوى خدا و پرستش او در هر انسانى يافت شود مى‌توان آن را «خداپرستى فطرى» ناميد.

در درس دوم اشاره كرديم كه بسيارى از صاحبنظران، گرايش به دين و خدا را از ويژگيهاى روانى انسان دانسته و آن را «حس مذهبى» يا «عاطفه دينى» ناميده اند. اكنون مى‌افزاييم كه شناخت خدا نيز مقتضاى فطرت انسان، دانسته شده است. اما همچنانكه فطرت خداپرستى، يك گرايش آگاهانه نيست فطرت خداشناسى نيز‌شناختى آگاهانه نمى‌باشد. بگونه‌اى كه افراد عادى را از تلاش عقلانى براى شناختن خداى متعال، بى نياز كند.

ولى اين نكته را نبايد فراموش كرد كه چون هر فردى دست كم از مرتبه ضعيفى از شناخت حضورى فطرى برخوردار است مى‌تواند با اندكى فكر و استدلال، وجود خدا را بپذيرد و تدريجاً شناخت شهودى ناآگاهانه‌اش را تقويت كند و به مراتبى از آگاهى برساند.

حاصل آنكه: فطرى بودن شناخت خدا بدين معنى است كه دل انسان، با خدا آشناست و در ژرفاى روح وى مايه‌اى براى شناخت آگاهانه خدا وجود دارد كه قابل رشد و شكوفايى است. اما اين مايه فطرى در افراد عادى بگونه‌اى نيست كه ايشان را بكلى بى نياز از انديشيدن و استدلال عقلى كند.

--------------------------------------------------------------------------------

1.فِطْرَتَ اللّهِ الَّتِي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللّهِ. سوره روم، آيه 30.

﴿ صفحه 46﴾

پرسش

1- اساسى ترين مسأله جهان بينى كدام است؟ و وجه اساسى بودنِ آن چيست؟

2- شناخت حضورى و حصولى نسبت به خداى متعال را شرح دهيد.

3- آيا مى‌توان شناخت حضورى را بوسيله استدلال عقلى بدست آورد؟ چرا؟

4- شناخت حصولى چه نقشى را مى‌تواند در مورد شناخت حضورى ايفاء كند؟

5- معناى فطرت را بيان كنيد.

6- ويژگيهاى امور فطرى را بيان كنيد.

7- اقسام امور فطرى را بيان كنيد.

8- چه امر فطرى به خداى متعال، تعلق مى‌گيرد؟

9- شناخت فطرى خدا را توضيح دهيد.

10- آيا فطرت خداشناسى، انسانهاى عادى را از استدلال عقلى، بى نياز مى‌كند؟ چرا؟

راه ساده خداشناسی

راههاى شناخت خدا

ويژگيهاى راه ساده

نشانه هاى آشنا

راههاى شناخت خدا

براى شناختن خداى متعال، راههاى فراوان و گوناگونى وجود دارد كه در كتابهاى مختلف فلسفى و كلامى و بيانات پيشوايان دينى و نيز در متن كتابهاى آسمانى به آنها اشاره شده است. اين دلايل و براهين از جهات مختلفى با يكديگر تفاوت دارند: مثلا در بعضى از آنها از مقدمات حسى و تجربى استفاده شده در حالى كه بعضى ديگر از مقدمات عقلى محض، تشكيل يافته اند؛ و بعضى مستقيماً درصدد اثبات خداى حكيم هستند در صورتى كه بعضى ديگر تنها موجودى را اثبات مى‌كنند كه وجودش مرهون موجود ديگرى نيست (واجب الوجود) و براى شناختن صفات او مى‌بايست براهين ديگرى اقامه شود.

از يك نظر مى‌توان دلايل خداشناسى را به راههايى تشبيه كرد كه براى عبور از رودخانه‌اى وجود دارد: بعضى از آنها مانند پل چوبى ساده‌اى است كه روى رودخانه كشيده شده و عابر سبكبار مى‌تواند به آسانى از آن بگذرد و بزودى به منزل مقصودش برسد، بعضى ديگر مانند پلهاى سنگىِ طولانى از استحكام بيشترى برخوردار است ولى راه را طولانى‌تر مى‌كند، و بالاخره بعضى ديگر مانند راه آهنهاى پر پيچ و خم و داراى فراز و نشيبها و تونلهاى عظيم است كه براى عبور قطارهاى سنگين ساخته شده است.

انسانى كه ذهن سبكبارى دارد مى‌تواند از راههاى خيلى ساده، خداى خود را بشناسد و به بندگى او بپردازد، اما كسى كه بار سنگينى از شبهات را بر دوش كشيده است بايد از پل سنگى عبور كند، و بالاخره كسى كه خروارها بار شبهات و وساوس را با خود حمل مى‌كند بايد راهى

﴿ صفحه 50﴾را برگزيند كه داراى زيرسازيهاى محكم و استوار باشد هر چند پيچ و خمها و فراز و نشيبهاى زيادى داشته باشد.

ما در اينجا نخست به راه ساده خداشناسى، اشاره مى‌كنيم و سپس به بيان يكى از راههاى متوسط مى‌پردازيم. اما راههاى پر پيچ و خم را كه متوقف بر حل بسيارى از مسائل زيربنائى فلسفى است بايد كسانى بپيمايند كه ذهنشان مشوب به شبهات فراوان شده يا درصدد زدودن شبهات و نجات دادن گمراهان دورافتاده، برآمده اند.

ويژگيهاى راه ساده

راه ساده خداشناسى، امتيازات و ويژگيهايى دارد كه مهمترين آنها از اين قرار است:

1- اين راه نيازى به مقدمات پيچيده و فنى ندارد و ساده ترين بيانى است كه مى‌توان در اين زمينه، مطرح كرد و از اينروى، براى همه مردم در هر سطحى از معلومات باشند قابل فهم و هضم است.

2- اين راه مستقيماً بسوى «خداى آفريننده دانا و توانا» رهنمون مى‌شود برخلاف بسيارى از براهين فلسفى و كلامى كه نخست موجودى را بعنوان «واجب الوجود» اثبات مى‌كنند و علم و قدرت و حكمت و خالقيت و ربوبيت و ديگر صفات او را مى‌بايست با براهين ديگرى ثابت كرد.

3- اين راه، بيش از هر چيز، نقش بيدار كردن فطرت و به آگاهى رساندن معرفت فطرى را ايفاء مى‌كند و با تأمل در موارد آن، حالتى عرفانى به انسان دست مى‌دهد كه گويا دست خدا را در ايجاد و تدبير پديده هاى جهان، مشاهده مى‌كند، همان دستى كه فطرت او با آن، آشناست.

با توجه به اين ويژگيهاست كه رهبران دينى و پيشوايان اديان آسمانى، اين راه را براى توده هاى مردم برگزيده‌اند و همگان را به پيمودن آن، دعوت كرده‌اند و روشهاى ديگر را يا به خواص، اختصاص داده اند، يا در مقام احتجاج و بحث با انديشمندان ملحد و فيلسوفان مادى بكار گرفته اند.

نشانه هاى آشنا

راه ساده خداشناسى، تأمل در نشانه هاى خدا در جهان، و به تعبير قرآن كريم «تفكر در آيات الهى» است. گويى هر يك از پديده هاى جهان در زمين و آسمان و در وجود انسان، نشانى از مقصود و مطلوب آشنا دارند و عقربه دل را بسوى مركز هستى كه هميشه و در همه جا حضور دارد هدايت مى‌كنند.

همين كتابى كه در دست داريد نشانه‌اى از اوست، مگر نه اينست كه با خواندن آن، با نويسنده آگاه و هدفدارى آشنا مى‌شويد؟ آيا هيچگاه احتمال داده‌ايد كه اين كتاب در اثر يك سلسله فعل و انفعالات مادى بى هدف بوجود آمده و نويسنده هدفدارى ندارد؟ آيا احمقانه نيست كه كسى بپندارد كه يك دائرة المعارف بزرگ چند صد جلدى در اثر انفجارى در يك معدن فلزات بوجود آمده است بدينگونه كه ذرات آنها بصورت حروفى در آمده و با برخورد تصادفى با پاره هاى كاغذ، نوشته هايى را پديد آورده و سپس كاغذها با تصادف ديگرى تنظيم و صحافى شده است؟!

اما پذيرفتن تصادفات كور براى تبيين پيدايش اين جهان عظيم با آن همه اسرار و حكمتهاى شناخته و ناشناخته، هزاران بار احمقانه‌تر از آن پندار است!

آرى، هر نظم هدفمندى نشانه‌اى از ناظم هدفدار است و چنين نظمهايى در سراسر جهان، مشاهده مى‌شود و همگى يك نظام كلى را تشكيل مى‌دهند كه آفريننده حكيمى آن را پديد آورده و همواره دست اندركار اداره آن است.

بوته گلى كه در باغچه روييده و از ميان خاك و كود، با چهره رنگارنگ و بوى خوش، ظاهر گشته است، و درخت سيبى كه از دانه كوچكى برآمده و هر ساله مقادير زيادى سيب خوشرنگ و خوشبوى و خوشمزه ببار مى‌آورد و ساير درختان مختلف با شكلها و رنگها و خواص گوناگون...

نيز بلبلى كه بر شاخ گل مى‌سرايد، و جوجه‌اى كه از تخم بيرون آمده، نوك به زمين مى‌زند و گوساله‌اى كه تازه متولد شده پستان مادرش را مى‌مكد و شيرى كه در پستان مادر فراهم شده و براى نوشيدن نوزاد، مهيا گشته است و... همگى نشانه هاى اويند.

راستى چه هماهنگى عجيب و تدبير شگفت انگيزى در پديد آمدن شير در پستان مادران

﴿ صفحه 52﴾همزمان با تولد نوزادان، وجود دارد!

ماهيهايى كه هر ساله براى تخم ريزى، كيلومترها راه براى نخستن بار مى‌پيمايند، و مرغان دريايى كه آشيانه هاى خود را در ميان انبوه گياهان دريايى مى‌شناسند و حتى براى يكبار هم اشتباهاً به آشيانه ديگرى سر نمى‌زنند، و زنبورهاى عسل كه هر صبح از كندوها خارج مى‌شوند و پس از پيمودن راههاى طولانى براى استفاده از گلهاى معطر، شامگاهان به كندوهاى خودشان بازمى گردند و... همگى نشانه هاى اويند.

عجيبتر آنكه هم زنبورهاى عسل و هم گاو و گوسفندهاى شيرده چندين بار بيش از اندازه نيازشان شير و عسل، توليد مى‌كنند تا انسان، اين آفريده استثنايى و برگزيده، از آنها بهره‌مند شود!

اما انسان ناسپاس، ولى نعمت آشناى خود را نشناخته مى‌انگارد و درباره او به جدال و ستيزه مى‌پردازد!

در همين بدن انسان، شگفت انگيزترين آثار تدبير حكيمانه ديده مى‌شود: تركيب بدن از جهازات هماهنگ، تركيب هر جهاز از اعضاء متناسب، تركيب هر عضو از ميليونها سلول زنده خاص با اينكه همگى آنها از يك سلول مادر پديد آمده‌اند و تركيب هر سلول از مواد لازم به نسبت معين و قرار گرفتن هر اندام در مناسبترين جاى بدن و حركات و فعاليتهاى هدفدار اعضاء و جهازات مانند جذب اكسيژن بوسيله ششها و انتقال آن بوسيله گلبولهاى قرمز خون، ساختن قند به اندازه لازم بوسيله كبد، ترميم نسوج آسيب ديده با پيدايش سلولهاى جديد، مبارزه با ميكروبها و دشمنان مهاجم بوسيله گلبولهاى سفيد و ترشح هورمونهاى مختلف بوسيله غده هاى متعدد كه نقشهاى مهمى را در تنظيم كارهاى حياتى بدن به عهده دارند و... همگى نشانه هاى اويند1.

اين نظام عجيبى كه هزاران دانشمند در طول دهها قرن هنوز نتوانسته‌اند بدرستى به ريزه كاريهاى آن پى ببرند بوسيله چه كسى برقرار شده است؟

--------------------------------------------------------------------------------

1. براى توضيح بيشتر پيرامون اين مطالب به كتابهاى زير، مراجعه كنيد:

راز آفرينش انسان، اثبات وجود خدا، نشانه هاى او.

﴿ صفحه 53﴾هر سلولى يك سيستم كوچك هدفمند است و مجموعه‌اى از سلولها عضوى را پديد مى‌آورند كه سيستم بزرگتر هدفمندى است و مجموعه سيستم هاى گوناگون و در هم پيچيده، سيستم كلى و هدفمند بدن را تشكيل مى‌دهند. اما كار به همين جا خاتمه نمى‌يابد بلكه سيستمهاى بى شمار از موجودات جاندار و بى جان، يك سيستم عظيم كران ناپيدا را تشكيل مى‌دهند بنام جهان طبيعت كه تحت تدبير حكيمانه واحدى با كمال نظم و انسجام، اداره مى‌شود.

«ذلِكُمُ اللّهُ فَأَنّى تُؤْفَكُونَ1».

بديهى است هر قدر دانش بشر، گسترش يابد و قوانين و روابط پديده هاى طبيعى، بيشتر كشف شود اسرار و حكمتهاى آفرينش، بيشتر آشكار مى‌گردد. ولى تأمل در همين پديده هاى ساده و نشانه هاى روشن، براى دلهاى پاك و ناآلوده، كفايت مى‌كند.

پرسش

1- راههاى مختلف خداشناسى و ويژگيهاى آنها را بيان كنيد.

2- راه ساده خداشناسى چيست؟ و چه ويژگيهايى دارد؟

3- نشانه هاى هدفمندى پديده ها را شرح دهيد.

4- شكل منطقى دليل نظم را بيان كنيد.

--------------------------------------------------------------------------------

1. سوره انعام، آيه 95.

تفسیرنمونه

الله جامعترين نام خداوند

رحمت عام و خاص خدا

چرا صفات ديگر خدا در بسم الله نيامده است

الله جامعترين نام خداوند

در جمله بسم الله نخست با كلمه اسم روبرو مى شويم كه به گفته علماى ادبيات عرب اصل آن از سمو (بر وزن غلو) گرفته شده كه به معنى بلندى و ارتفاع است ، و اينكه به هر نامى اسم گفته مى شود به خاطر آنست كه مفهوم آن بعد از نامگذارى از مرحله خفا و پنهانى به مرحله بروز و ظهور و ارتفاع مى رسد، و يا به خاطر آنست كه لفظ با نامگذارى ، معنى پيدا مى كند و از مهمل و بى معنى بودن در مى آيد و علو و ارتفاع مى يابد.

به هر حال بعد از كلمه اسم ، به كلمه (الله ) برخورد مى كنيم كه جامعترين نامهاى خدا است ، زيرا بررسى نامهاى خدا كه در قرآن مجيد و يا ساير منابع اسلامى آمده نشان مى دهد كه هر كدام از آن يك بخش خاص از صفات خدا را منعكس مى سازد، تنها نامى كه اشاره به تمام صفات و كمالات الهى ، يا به تعبير ديگر جامع صفات جلال و جمال است همان الله مى باشد.

به همين دليل اسماء ديگر خداوند غالبا به عنوان صفت براى كلمه (الله ) گفته مى شود به عنوان نمونه :

(غفور) و (رحيم ) كه به جنبه آمرزش خداوند اشاره مى كند (فان الله غفور رحيم بقره 226).

(سميع ) اشاره به آگاهى او از مسموعات ، و (عليم ) اشاره به آگاهى او از همه چيز است (فان الله سميع عليم بقره 227). (بصير)، علم او را به همه ديدنيها بازگو مى كند (و الله بصير بما تعملون حجرات 18). (رزاق )، به جنبه روزى دادن او به همه موجودات اشاره مى كند و (ذوالقوه ) به قدرت او، و مبين به استوارى افعال و برنامه هاى او (ان الله هو الرزاق ذو القوة المتين زاريات 58).

و بالاخره (خالق ) و (بارء) اشاره به آفرينش او و (مصور) حاكى از صورتگريش مى باشد (هو الله الخالق البارى المصور له الاسماء الحسنى حشر24).

آرى تنها (الله ) است كه جامعترين نام خدا مى باشد، لذاملاحظه مى كنيم در يك آيه بسيارى از اين اسماء، وصف (الله ) قرار مى گيرند هو الله الذى لا اله الا هو الملك القدوس السلام المؤ من المهيمن العزيز الجبار المتكبر: (او است الله كه معبودى جز وى نيست او است حاكم مطلق ، منزه از ناپاكيها، از هر گونه ظلم و بيدادگرى ايمنى بخش ، نگاهبان همه چيز، توانا و شكست ناپذير، قاهر بر همه موجودات و با عظمت ).

يكى از شواهد روش جامعيت اين نام آنست كه ابراز ايمان و توحيد تنها با جمله لا اله الا الله مى توان كرد، و جمله لا اله الا العليم ، الا الخالق ، الا الرازق ) و مانند آن به تنهائى دليل بر توحيد و اسلام نيست ، و نيز به همين جهت است كه

در مذاهب ديگر هنگامى كه مى خواهند به معبود مسلمين اشاره كنند الله را ذكر مى كنند، زيرا توصيف خداوند به الله مخصوص مسلمانان است .

رحمت عام و خاص خدا.

مشهور در ميان گروهى از مفسران اين است كه صفت رحمان ، اشاره به رحمت عام خدا است كه شامل دوست و دشمن ، مؤ من و كافر و نيكوكار و بدكار مى باشد، زيرا مى دانيم باران رحمت بى حسابش همه را رسيده ، و خوان نعمت بى دريغش همه جا كشيده همه بندگان از مواهب گوناگون حيات بهره مندند، و روزى خويش را از سفره گسترده نعمتهاى بى پايانش بر مى گيرند، اين همان رحمت عام او است كه پهنه هستى را در بر گرفته و همگان در درياى آن غوطه ورند.

ولى (رحيم ) اشاره به رحمت خاص پروردگار است كه ويژه بندگان مطيع و صالح و فرمانبردار است ، زيرا آنها به حكم ايمان و عمل صالح ، شايستگى اين را يافته اند كه از رحمت و بخشش و احسان خاصى كه آلودگان و تبهكاران از آن سهمى ندارند، بهره مند گردند.

تنها چيزى كه ممكن است اشاره به اين مطلب باشد آنست كه (رحمان ) در همه جا در قرآن به صورت مطلق آمده است كه نشانه عموميت آنست ، در حالى كه (رحيم ) گاهى به صورت مقيد ذكر شده كه دليل بر خصوصيت آن است مانند كان بالمومنين رحيما: (خداوند نسبت به مؤ منان رحيم است ) (احزاب 43) و گاه به صورت مطلق مانند سوره حمد.

در روايتى نيز از امام صادق (عليه السلام ) مى خوانيم كه فرمود: و الله اله كل شيى ء، الرحمان بجميع خلقه ، الرحيم بالمؤ منين خاصة : (خداوند معبود همه چيز است ، نسبت به تمام مخلوقاتش رحمان ، و نسبت به خصوص مؤ منان رحيم است )

از سوئى ديگر (رحمان ) را صيغه مبالغه دانسته اند كه خود دليل ديگرى بر عموميت رحمت او است ، و رحيم را صفت مشبهه كه نشانه ثبات و دوام است و اين ويژه مؤ منان مى باشد.

شاهد ديگر اينكه رحمان از اسماء مختص خداوند است و در مورد غير او به كار نمى رود، در حالى كه رحيم صفتى است كه هم در مورد خدا و هم در مورد بندگان استعمال مى شود، چنانكه درباره پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) در قرآن مى خوانيم عزيز عليه ما عنتم حريص عليكم بالمؤ منين رؤ ف رحيم : ناراحتيهاى شما بر پيامبر گران است ، و نسبت به هدايت شما سخت علاقمند است ، و نسبت به مؤ منان مهربان و رحيم مى باشد (توبه - 128 ).

لذا در حديث ديگرى از امام صادق (عليه السلام ) نقل شده : الرحمان اسم خاص ، بصفة عامة ، و الرحيم اسم عام بصفة خاصة : رحمان اسم خاص است اما صفت عام دارد (نامى است مخصوص خدا ولى مفهوم رحمتش همگان را در بر مى گيرد) ولى (رحيم ) اسم عام است به صفت خاص (نامى است كه بر خدا و خلق هر دو گفته مى شود اما اشاره به رحمت ويژه مؤ منان دارد).

با اين همه گاه مى بينيم كه رحيم نيز به صورت يك وصف عام استعمال مى شود البته هيچ مانعى ندارد كه تفاوتى كه گفته شد در ريشه اين دو لغت باشد، اما استثناهائى نيز در آن راه يابد.

در دعاى بسيار ارزنده و معروف امام حسين (عليه السلام ) بنام دعاى عرفه مى خوانيم : يا رحمان الدنيا و الاخرة و رحيمهما: (اى خدائى كه رحمان دنيا و آخرت توئى و رحيم دنيا و آخرت نيز توئى )!

سخن خود را در اين بحث با حديث پر معنى و گويائى از پيامبر اكرم (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) پايان مى دهيم آنجا كه فرمود: ان الله عز و جل ماة رحمة ، و انه انزل منها واحدة الى الارض فقسمها بين خلقه بها يتعاطفون و يتراحمون ، و اخر تسع و تسعين لنفسه يرحم بها عباده يوم القيامة !: (خداوند بزرگ صد باب رحمت دارد كه يكى از آن را به زمين نازل كرده است ، و درمخلوقاتش تقسيم نموده و تمام عاطفه و محبتى كه در ميان مردم است از پرتو همان است ، ولى نود و نه قسمت را براى خود نگاه داشته و در قيامت بندگانش را مشمول آن مى سازد.)

چرا صفات ديگر خدا در بسم الله نيامده است ؟!

اين موضوع قابل توجه است كه تمام سوره هاى قرآن با بسم الله شروع مى شود (بجز سوره برائت آن هم به دليلى كه سابقا گفتيم ) و در بسم الله پس از نام ويژه (الله ) تنها روى صفت (رحمانيت و رحيميت ) او تكيه مى شود، و اين سؤ ال انگيز است كه چرا سخنى از بقيه صفات در اين موضع حساس به ميان نيامده ؟

اما با توجه به يك نكته ، پاسخ اين سؤ ال روشن مى شود و آن اينكه در آغاز هر كار لازم است از صفتى استمداد كنيم كه آثارش بر سراسر جهان پرتوافكن است ، همه موجودات را فرا گرفته و گرفتاران را در لحظات بحرانى نجات بخشيده است .

بهتر است اين حقيقت را از زبان قرآن بشنويد آنجا كه مى گويد: و رحمتى وسعت كل شيى ء:(رحمت من همه چيز را فرا گرفته است ) (اعراف 156).

و در جاى ديگر از زبان حاملان عرش خدا مى خوانيم ربنا وسعت كل شيى ء رحمة : (خدايا رحمت خود را بر همه چيز گسترده اى ) (مؤ من 7).

از سوى ديگر مى بينيم پيامبران براى نجات خود از چنگال حوادث سخت

و طاقت فرسا و دشمنان خطرناك ، دست به دامن رحمت خدا مى زدند قوم (موسى ) براى نجات از چنگال فرعونيان مى گويند و نجنا برحمتك : (خدايا ما را به رحمت خود رهائى بخش ) (يونس 86).

در مورد(هود) و پيروانش چنين مى خوانم : فانجيناه و الذين معه برحمة منا: هود و پيروانش را به وسيله رحمت خويش (از چنگال دشمنان ) رهائى بخشيديم (اعراف 72).

اصولا هنگامى كه حاجتى از خدا مى طلبيم مناسب است او را با صفاتى كه پيوند با آن حاجت دارد توصيف كنيم مثلا عيسى مسيح (عليه السلام ) به هنگام درخواست مائده آسمانى (غذاى مخصوص ) چنين مى گويد: اللهم ربنا انزل علينا مائدة من السماء ... و ارزقنا و انت خيرالرازقين : (بار الها مائدهاى از آسمان بر ما نازل گردان ... و ما را روزى ده و تو بهترين روزى دهندگانى ) (مائده 114).

(نوح ) پيامبر بزرگ خدا نيز اين درس را به ما مى آموزد، آنجا كه براى پياده شدن از كشتى در يك جايگاه مناسب ، چنين دعا كند رب انزلنى منزلامباركا و انت خير المنزلين : (پروردگارا! مرا به طرز مباركى فرود آر كه تو بهترين فرود آورندگانى ) (مؤ منون 29).

و نيز (زكريا) به هنگام درخواست فرزندى از خدا كه جانشين و وارث او باشد خدا را با صفت خير الوارثين توصيف مى كند و مى گويد رب لاتذرنى فردا و انت خير الوارثين : خداوندا! مرا تنها مگذار كه تو بهترين وارثانى ) (انبياء89). بنابراين در مورد آغاز كارها به هنگامى كه مى خواهيم با نام خداوند شروع كنيم بايد دست به دامن رحمت واسعه او بزنيم ، هم رحمت عام و هم رحمت خاصش آيا براى پيشرفت در كارها و پيروزى بر مشكلات صفتى مناسبتر از اين صفات مى باشد؟!

جالب اينكه نيروئى كه همچون نيروى جاذبه ، جنبه عمومى دارد و دلها را به هم پيوند مى دهد همين صفت رحمت است ، براى پيوند خلق با خالق نيز از اين صفت رحمت بايد استفاده كرد.

مؤ منان راستين با گفتن بسم الله الرحمن الرحيم در آغاز كارها دل از همه جا بر مى كنند و تنها به خدا دل مى بندند، و از او استمداد و يارى مى طلبند، خداوندى كه رحمتش فراگير است ، و هيچ موجودى از آن ، بى نصيب نيست .

اين درس را نيز از بسم الله به خوبى مى توان آموخت كه اساس كار خداوند بر رحمت است و مجازات جنبه استثنائى دارد كه تا عوامل قاطعى براى آن پيدا نشود تحقق نخواهد يافت ، چنانكه در دعا مى خوانيم يا من سبقت رحمته غضبه : (اى خدائى كه رحمتت بر غضبت پيشى گرفته است ). انسانها نيز بايد در برنامه زندگى چنين باشند، اساس و پايه كار را بر رحمت و محبت قرار دهند و توسل به خشونت را براى مواقع ضرورت بگذارند، قرآن 114 سوره دارد، 113 سوره با (رحمت ) آغاز مى شود، تنها سوره توبه كه با اعلان جنگ و خشونت آغاز مى شود و بدون بسم الله است

درپرتوولایت

مقدمه

بررسى و پاسخ چند شبهه درباره فضايل اميرالمؤمنين

خلاصه بحث

يشگفتار

«ولايت» يكى از اركان اصلى و آموزه‌هاى اساسى دين مبين اسلام، و بلكه به تعبيرى، اصلى ترين و اساسى ترين آموزه آن است. روايات متعددى وارد شده كه «اسلام» را بر «پنج پايه» استوار دانسته و از ميان آنها «ولايت» را مهم ترين ركن برشمرده است؛ از جمله در حديثى از امام باقر(عليه السلام) چنين نقل شده است: بُنِىَ الاِْسْلامُ عَلَى خَمْس عَلَى الصَّلوةِ وَالزَّكوةِ وَالصَّوْمِ وَالْحَجِّ وَالْوِلايَةِ وَلَمْ يُنْادَ بِشَىْء كَما نُودِىَ بِالْوِلايَةِ؛1 اسلام بر پنج پايه استوار گرديده است: بر نماز و زكات و روزه و حج و ولايت؛ و آن چنان كه به ولايت فراخوانده شده، به هيچ چيز ديگرى فراخوانده نشده است. اين قبيل روايات به روشنى اهميت فوق العاده و ويژه مسأله «ولايت» را بيان مى‌دارد.

از سوى ديگر، هم چنان كه در برخى روايات تصريح شده، مقصود از اين ولايت، «ولايت اهل بيت(عليهم السلام)» و در رأس آنها «ولايت اميرالمؤمنين على(عليه السلام)» است. آنچه در اين ميان مهم است توجه به اين نكته اساسى است كه «ولايت اهل بيت(عليهم السلام)» مراتب و شؤون مختلفى دارد و آنچه كه در رواياتْ ركن اسلام، آن هم مهم ترين ركن آن، دانسته شده، اعتقاد به ولايت و پذيرش آن با جميع مراتب و شؤونش مى‌باشد. هم چنان كه برخى پنداشته اند، نبايد تصور كرد كه مقصود از اين «ولايت» صِرف «محبت» و

-------------------------------

1. بحارالانوار، ج 68، باب 27، روايت 1.

﴿ صفحه 12﴾«مودّت» اهل بيت(عليهم السلام) است؛ بلكه در مورد ولايت اهل بيت(عليهم السلام) غير از محبت، شؤون و مسايل ديگرى نيز مطرح است كه قطعاً يكى از مهم ترين و اساسى ترين آنها مسأله «رهبرى» آن بزرگواران پس از پيامبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله) است.

اتفاقاً آنچه هم در سقيفه نسبت به اميرالمؤمنين(عليه السلام) و پس از آن در موارد ديگر نسبت به ساير ائمه(عليهم السلام) مورد مناقشه قرار گرفت، نه مسأله مودّت و محبت آنان، كه مسأله رهبرى آن بزرگواران بود.

از اين رو نبايد هم چون برخى ساده انديشان پنداشت كه اين همه تأكيدها و اصرارها در مسأله «ولايت اهل بيت(عليهم السلام)» صرفاً به موضوع «مودّت» و «محبت» اشاره دارد، بلكه قطعاً مسايل مختلف ديگر، و از جمله مسأله رهبرى و آنچه كه امروزه به نام «حكومت» و «سياست» ناميده مى‌شود نيز مد نظر بوده است. متأسفانه بايد اذعان كرد كه اين بعد مهم از مسأله ولايت اهل بيت(عليهم السلام) آن چنان كه شايسته و بايسته است مورد توجه قرار نمى‌گيرد.

نيز بايد توجه داشت كه آنچه به عنوان «ولايت فقيه» و فقها در زمان غيبت امام زمان(عليه السلام) مطرح مى‌شود و در واقع استمرار همان ولايت اهل بيت(عليهم السلام) و مرتبه‌اى از همان چيزى است كه درباره آن فرموده اند: وَلَمْ يُنْادَ بِشَىْء كَما نُودِىَ بِالْوِلايَةِ. امروزه نيز مسأله «ولايت» هم چنان به عنوان اساسى ترين ركن اسلام مطرح است و اگر مسلمانان به آن توجه و به درستى به مقتضاى آن عمل نمايند بسيارى از مشكلاتى كه گريبان گير امت اسلامى است مرتفع خواهد شد.

كتابى كه پيش رو داريد گفتارهايى از استاد فرزانه حضرت آيت الله

﴿ صفحه 13﴾مصباح يزدى ـ دام ظله ـ درباره مسأله «ولايت» است. در اين گفتارها جناب استاد برخى از ابعاد اين موضوع، به ويژه بعد سياسى آن را مورد توجه قرار داده‌اند و با تحليل‌هايى موشكافانه ـ كه از ويژگى‌هاى مباحث ايشان است ـ برخى نكات ناگفته را در اين زمينه بيان كرده اند.

لازم به ذكر است كه ده گفتار اول اين كتاب حاصل چند سخنرانى است كه استاد در چند جلسه متوالى و در ايام ماه مبارك رمضان ايراد داشته اند، اما هفت گفتار ديگر، كه آنها را با عنوان «گفتارهاى ضميمه» آورده ايم، تك سخنرانى‌هايى از جناب استاد است كه چون با موضوع اين كتاب تناسب داشته، آنها را نيز در همين مجموعه گردآورى كرده ايم.

اميد است چاپ و انتشار اين اثر كه با هدف تبيين و ترويج هرچه بيشتر ولايت اهل بيت(عليهم السلام) و گسترش و اعتلاى فرهنگ اصيل اسلامى صورت مى‌پذيرد، مورد قبول و عنايت حضرت احديت و حضرات اهل بيت معصومين(عليهم السلام) ، به ويژه امام عصر ـ ارواحنا لتراب مقدمه الفداء ـ قرار گيرد.

مركز انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(رحمه الله)

بررسى و پاسخ چند شبهه درباره فضايل اميرالمؤمنين

خلاصه‌اى از مطالب گذشته

فضايل غير اكتسابى، منشأ جبر

اعطاى فضايل غير اكتسابى، اقدامى تبعيض آميز

تكاليف بيشتر و سخت تر براى برخورداران از مواهب تكوينى

راز نيامدن نام حضرت على (عليه السلام) در قرآن

خلاصه‌اى از مطالب گذشته

پيش از اين، مختصرى از فضايل اميرالمؤمنين على(عليه السلام) را بيان كرديم. در مقدمه بحث بيان شد كه اين فضايل به سه دسته تقسيم مى‌شوند. دسته اول مواهبى است كه خداى متعال به ايشان عنايت فرموده، ولى به طور مستقيم تأثيرى در اعمال و رفتار آن حضرت ندارد؛ مثل ولادت در كعبه كه موهبت خاص الهى است، ولى باعث هيچ گونه تغيير و تأثيرى در شخصيت آن حضرت نمى‌شود. دسته ديگر از فضايل، مواهب خدادادى است كه در شكل گيرى شخصيت، رفتار و منش ايشان تأثير دارد. در اين جهت، حضرت امير(عليه السلام) با ساير ائمه اطهار(عليهم السلام) و فاطمه زهرا(عليها السلام) مشترك است. خداى متعال به اين بزرگواران صفاى روح و نورانيتى عنايت كرده است كه آنان از آغاز تولد، بلكه پيش از آن، حقايقى را مشاهده و درك مى‌كنند كه ديگران چه بسا در سن كمال عقل نيز از درك آن عاجزند. در اين باره، براى نمونه، به كلام خود اميرالمؤمنين(عليه السلام) در خطبه قاصعه اشاره كرديم كه مى‌فرمايند: پيش از اين كه پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) به رسالت مبعوث

﴿ صفحه 52﴾شوند، من انيس ايشان بودم و زمانى كه وحى نازل مى‌شد صداى وحى را مى‌شنيدم و حتى صداى شيطان را نيز در آن لحظه شنيدم. از پيامبر(صلى الله عليه وآله) سؤال كردم اين چه صدايى است؟ حضرت فرمود: اين صداى شيطان است. سپس فرمود:

اِنَّكَ تَسْمَعُ ما اَسْمَعُ وَ تَرى ما اَرى اِلّا اَنَّكَ لَسْتَ بِنَبِىّ؛1 آنچه من مى‌شنوم، تو هم مى‌شنوى و آنچه من مى‌بينم تو هم مى‌بينى، جز اين كه تو پيامبر نيستى.

نورانيتى كه اميرالمؤمنين(عليه السلام) در سن ده سالگى و يا قبل از آن داشتند و به واسطه آن مى‌توانستند صداى وحى را بشنوند يا حتى گاهى فرشته وحى را هم ببينند، امتياز خاصى است كه خداوند به ديگران عطا نكرده است. اين نورانيت در رفتار و شكل گيرى شخصيت ايشان تأثير داشته است. نظير اين موهبت در مورد انسان‌هاى معمولى، نعمت «عقل» است كه خداى متعال آن را به انسان ارزانى داشته است. سفيه و ديوانه كه از اين نعمت كم بهره يا بى بهره اند، رفتار و شخصيتشان با فرد عاقل بسيار متفاوت است.

در هر حال، اين نورانيت و امتياز خاص اميرالمؤمنين(عليه السلام) منشأ اثرهاى فراوان گرديد. عبادت‌هاى طولانى، رفتار عادلانه در مقام قضاوت و حكومت، زهد و وارستگى نسبت به امور دنيا، شجاعت در ميدان‌هاى جنگ، فداكارى‌ها و ايثارهاى بى نظير و... از آثار آن نورانيت بودند. البته همه اين اعمال بر اساس اختيار و انتخاب خود آن حضرت صورت مى‌گرفت و اين طور نبود كه حضرت تحت تأثير آن نورانيت خدادادى، در

------------------------------------

1. نهج البلاغه، ترجمه و شرح فيض الاسلام، خطبه 234 (مشهور به خطبه قاصعه).

﴿ صفحه 53﴾اين رفتارها مجبور باشد؛ همان‌گونه كه موهبت «عقل» موجب نمى‌شود انسان عاقل در انجام كارهاى نيك و رفتار پسنديده مجبور باشد.

دسته سوم، فضايل اكتسابى حضرت امير(عليه السلام) است كه حضرت كاملا با اراده و اختيار خود آنها را كسب نموده اند. مواردى چون عبادت‌ها، خدمت به مردم، شركت در جنگ‌ها و ... از اين نمونه هستند.

فضايل غير اكتسابى، منشأ جبر؟

در مورد دسته دوم از مواهب اميرالمؤمنين و ساير معصومان(عليهم السلام) ابهام‌ها و شبهاتى وجود دارد. گفته مى‌شود، اگر خداوند متعال اين مواهب را به ما هم عطا مى‌كرد ما نيز هم چون على مى‌شديم. اگر ما نيز عصمت داشتيم، مثل پيغمبران مى‌شديم. بنابراين انبيا و ائمه(عليهم السلام) در حقيقت امتيازى بر ديگران ندارند.

فيض روح القدس ار باز مدد فرمايد *** ديگران هم بكنند آنچه مسيحا مى‌كرد

منظور از القاى اين شبهه اين است كه بگويند، اولا اين مطالب از اساس بى پايه و افسانه است، و بر فرض كه درست باشد، برخوردارى از اين مواهب فضيلتى نيست، چرا كه امرى خارج از اختيار آنان است و اگر به ما هم عطا مى‌شد، ما نيز مثل آنها مى‌شديم. بنابراين برخوردارى از اين كرامات، افتخارى براى آنان محسوب نمى‌شود.

از آن جا كه اين شبهه مكرّر مطرح مى‌شود، مناسب است با تأمل بيشتر در مورد اين گونه فضيلت‌ها، پاسخ‌هايى منطقى براى اين گونه شبهه‌ها آماده كنيم.

پاسخ اجمالى كه براى اين شبهه ارائه مى‌شود اين است كه هر چند همه اين مواهبْ خدادادى است، ولى جبرآور نيست. امتياز اين بزرگان اين

﴿ صفحه 54﴾بوده كه از مواهب الهى با «اختيار خود» كمال استفاده را كرده اند. دليل اختيارى بودن نيز نمونه‌هايى از اين مواهب است كه به كسان ديگرى ـ از جمله بلعم باعورا ـ داده شده، ولى نه تنها از آن استفاده نكردند، بلكه از آنها در راه باطل سوء استفاده نيز نمودند.

نظير اين مسأله در خود ما، نعمت «عقل» است. عقل يك موهبت خدادادى و غير اكتسابى است كه ما به كمك آن خوب و بد را از هم تشخيص مى‌دهيم. اكنون سؤال اين است كه آيا اعطاى اين موهبت از جانب خداوند به ما، موجب سلب اختيار از ما مى‌شود؟ آيا ما صرفاً به اين دليل كه خوبى و بدى را درك مى‌كنيم، حتماً كارهاى بد را ترك خواهيم كرد؟ آيا صرف درك خوبى و بدى يا حتى ميل به كارهاى خوب، به اين معنا است كه انسان مجبور به انجام آن كار است؟ آيا چون انسان به طور فطرى طالب راست گويى و درست كارى است، پس هر كس راست گو و درست كار است، مجبور است؟! آيا در مورد گناهان و كارهاى زشتى كه هيچ گاه فكر انجام آنها به ذهن انسان خطور نمى‌كند، اجبارى در كار است؟ تصور انجام بسيارى از كارهاى زشت اساساً به ذهن انسان نيز خطور نمى‌كند؛ زيرا بعضى از كارها به اندازه‌اى زشت و پليد است كه انسان از آنها متنفر است و هيچ گاه خيال انجام آنها را نيز نمى‌كند. آيا ممكن است كسى حتى تصور كند كه براى يك بار نجاست را غذاى خود قرار دهد؟! حتّى فكر آن مشمئز كننده است. حال آيا اين كه انسان هيچ گاه براى خوردن نجاست اقدام نخواهد كرد، بدين معنا است كه انسان در اين كار مجبور است؟! روشن است كه داشتن استعداد، فهم و گرايش به خير و يا تمايل به انجام گناه، هيچ كدام انسان را مجبور به انجام آن نمى‌كند. فضيلت اين است كه هر

﴿ صفحه 55﴾كسى سرمايه‌هاى خدادادى را از قبيل علم، هوش، استعداد و مانند آنها را به بهترين وجه در راه تقرب به خدا و تكامل خود و خلق خدا به كار گيرد. اصل اين سرمايه‌ها خدادادى است، اما به كارگيرى آنها تحت اختيار من و شما است؛ همان‌گونه كه مى‌توانيم از آنها در راه كمال استفاده كنيم، ممكن است با استفاده غلط از آنها در سراشيبى سقوط نيز قرار گيريم.

هم چنين درست است كه طفل يك ساله با مرد بيست ساله در فهم خوب و بد برابر نيستند، اما معناى اين كلام آن نيست كه چون عقل آن مرد بيست ساله كامل تر است، پس او مجبور به انجام كارهاى خوب است. اين مطلب در مقايسه افراد عادى و افراد نابغه نيز صادق است. برخى افراد از نبوغ خاصى برخوردار هستند و در سنين كودكى مطالبى را مى‌فهمند كه بسيارى از بزرگ ترها در سن چهل سالگى هم آنها را نمى‌فهمند. اين افراد ممكن است استعدادهايى داشته باشند كه افراد عادى در سنين بالا نيز از آنها برخوردار نباشند. اما برخوردارى آنها از نبوغ و استعداد فوق العاده به معناى مجبور بودن آنها نيست. به تعبير فنى و علمى، داشتن مبادى نفسانى براى انجام كار خوب بخشى از ماجرا است، اما به كارگيرى آن قوه‌ها و استعدادها براى انجام كار خير مطلبى ديگر است. استعدادها سرمايه‌هاى خدادادى است كه من و شما هم از آن برخورداريم. مگر من و شما چه اندازه در داشتن همين مقدار از فهمى كه داريم، اختيار داشته ايم؟ اصل «فهم» عطيه‌اى خدادادى است كه به انسان داده شده، در حالى كه به حيوانات، يا دست كم به بسيارى از آنها، چنين فهمى داده نشده است؛ اما آيا چون خدا اين فهم را به ما داده است ما مجبور به انجام كارهاى خوب هستيم؟! بهره مند بودن از نعمت «فهم» و وجود اين مزيت و استعداد در انسان، زمينه اختيار را فراهم مى‌كند. اگر انسان خوب و بد را نفهمد، چگونه

﴿ صفحه 56﴾مى تواند بين انجام كار خوب يا ترك آن، يكى را انتخاب كند؟ بنابراين نمى‌توان گفت، چون خدا چنين مزيتى را به كسى عطا كرده است، پس او را مجبور ساخته است.

پس از اين مقدمه، اكنون به اصل شبهه بازگرديم. شبهه اين است كه در مورد كمالات و فضايل اهل بيت(عليهم السلام) ، ائمه اطهار(عليهم السلام) يا انبيا(عليهم السلام) تنها دو حالت قابل تصور است: يا بايد گفت اين فضايل خدادادى است، كه نتيجه آن اين است كه آنان مجبور به داشتن اين فضايل هستند و برخوردارى از آنها افتخار نيست و اگر اين مزايا را به ما هم داده بودند ما نيز مثل آنها مى‌شديم! حالت ديگر اين است كه بگوييم اين فضايل اكتسابى است؛ در اين صورت چگونه مى‌توان گفت: خدا ايشان را به گونه‌اى ديگر خلق كرده و براى آنها در اصل خلقت مزايايى قرار داده است؟ چگونه مى‌توان گفت آن بزرگواران از نور آفريده شده اند، در كودكى بعضى مسايل را درك مى‌كردند، روحشان صفا داشته، قلبشان نورانى بوده و يا اين كه خداوند ملكى را براى تربيت ايشان فرستاده است؟

با توجه به مقدمه‌اى كه بيان كرديم پاسخ اين شبهه روشن مى‌شود. خدادادى بودن اين مواهب به اين معنا است كه اصل آنها خدادادى است. عقل، نورانيت، صفاى روح و علم را خدا به آنان عطا كرده است، اما اين به معناى مجبور بودن نيست. نحوه استفاده از علم و نورانيت اختيارى است. خداوند به بعضى ديگر از افراد نيز مراتبى از اين مزيت‌ها را داده است، اما آنها از اين استعدادهاى خدادادى سوء استفاده كرده اند. اعطاى مواهب از جانب خداوند بر اساس مصالح افراد است. از اين رو كسانى كه از چنين مواهبى برخوردار نيستند، به اين دليل است كه داشتن آن استعدادها به

﴿ صفحه 57﴾مصلحت ايشان نيست و قدر آن را نمى‌دانند. چند نمونه از اين قبيل را نيز خداوند ذكر كرده است تا بدانيم افرادى از اين فضايل برخوردار شدند، لكن به دليل سوء استفاده از آنها، به بلاياى عظيمى مبتلا گرديدند. اعطاى اين مواهب از جانب خداوند به افرادى خاص بدون حكمت نيست. اللّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَهُ؛1 او بهتر مى‌داند رسالت خود را به چه كسى بدهد و چه كسى لياقت آن را دارد.

بنابراين گرچه اصل اين سرمايه‌ها از خدا است، اما لازمه آن، جبر نيست؛ چرا كه به كارگيرى اين سرمايه‌ها و ذخاير و مواهب الهى، اختيارى است.

خداوند در مورد يكى از افراد قوم حضرت موسى ـ كه در روايات «بلعم باعورا» ناميده شده است ـ مى‌فرمايد: وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْناهُ آياتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها...؛2 ما به بعضى از بندگان كرامت‌هايى عطا كرديم، مزاياى خاصى را براى او قايل شديم و افتخاراتى به او داديم، فَانْسَلَخَ مِنْها؛ لكن از آنها عارى گشت. مى‌فرمايد «آيات» خود را به او عطا كرديم. اين تعبيرى خاص است كه مشابه آن در مورد انبيا و اوليا به كار مى‌رود. اگر قرار بود جبر در كار باشد، با همان «آيات» به او رفعت مى‌بخشيديم و او را به مقامات عالى مى‌رسانديم، وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ؛3 ولى او اين مواهب خدادادى را در خدمت هواى نفس خود قرار داد و از آنها سوء استفاده كرد. فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ ؛4 به سبب اين سوء استفاده، نه تنها رفعت پيدا نكرد، بلكه تا حد يك سگ تنزل يافت.

--------------------------------------------------------------------------------

1. انعام (6)، 124.

2. اعراف (7)، 175.

3. همان، (176).

4. همان.

﴿ صفحه 58﴾از اين رو اين گونه نيست كه اگر خدا موهبتى را به كسى داد، او مجبور به استفاده نيكو از آن باشد. نحوه استفاده از موهبت‌ها اختيارى است. اگر خدا مى‌خواست به اجبار همه انسان‌ها را هدايت كند قدرت چنين كارى را داشت:

لَوْ يَشاءُ اللّهُ لَهَدَى النّاسَ جَمِيعاً؛1 اگر خدا مى‌خواست قطعاً تمام مردم را هدايت مى‌كرد.

اما انسان آفريده شده است تا با اختيار، مسير خود را انتخاب كند. لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ؛2 اگر خدا مى‌خواست، كارى مى‌كرد كه همه مردم به اجبار ايمان بياورند؛ اما چنين ايمانى ارزش ندارد.

خلاصه اين قسمت از بحث اين شد كه يك دسته از مواهب خدادادى اميرالمؤمنين(عليه السلام) در شخصيت ايشان تأثيرى نداشته و تنها جنبه فضل و تشريفى داشته است. اين دسته از فضايل محل بحث و اشكال نيست. دسته ديگر مواهبى هستند كه در شخصيت آن حضرت مؤثر بوده اند؛ مثل نورانيتى كه از آن برخوردار بودند و يا تربيتى كه از روز اول تولد از پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) دريافت كردند. خود حضرت در اين باره مى‌فرمايد: من هنوز شيرخواره بودم كه پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) تكفل مرا به عهده گرفتند و با آب دهان خود، مرا تغذيه كردند.3 بحث و اشكال درباره اين دسته از مواهب است. در مورد اين گونه مواهب توضيح داديم كه گرچه اصل موهبت، خدادادى و غير اكتسابى است، اما استفاده از آن در اختيار خود شخص است. فضيلت حضرت على(عليه السلام) اين بود كه به بهترين وجه از اين موهبت استفاده كرد و سر سوزنى از آن را هدر نداد. ممكن نبود كسى بهتر از اين از نعمت‌هاى

--------------------------------------------------------------------------------

1. رعد (13)، 31.

2. يونس (10)، 99.

3. ر.ك: نهج البلاغه، ترجمه و شرح فيض الاسلام، خطبه 234 (مشهور به خطبه قاصعه).

﴿ صفحه 59﴾خدا استفاده كند. البته اعطاى آن مواهب از جانب خدا نشانه لياقت آن حضرت بود، ولى پس از اين كه خدا آن فضايل را به ايشان داد، استفاده اختيارى و صحيح از آنها بود كه درجات و مقام حضرت على(عليه السلام) را بالا برد.

اعطاى فضايل غير اكتسابى، اقدامى تبعيض آميز؟

سؤال ديگرى كه مطرح شده اين است كه آيا اين نوعى تبعيض نيست كه خداى متعال مقامات، فضايل و مواهبى ذاتى و غير اكتسابى را به اميرالمؤمنين(عليه السلام) و ساير ائمه اطهار(عليهم السلام) عطا فرموده است؟ اساساً چرا خدا به بعضى از بندگانش نعمتى را عطا مى‌كند در حالى كه آن را به بعضى ديگر نمى‌دهد؟

براى پاسخ به اين شبهه بايد به تفاوت معنايى دو واژه «تبعيض» و «تفاوت» توجه كرد. «تبعيض» كارى ناروا و داراى ارزش منفى است، در حالى كه هر «تفاوتى» ناپسند نيست؛ براى مثال، اگر معلم در كلاس به يكى از دو شاگردى كه مانند هم بوده و به يك اندازه تلاش كرده اند، نمره بالا و به ديگرى نمره پايين بدهد، اين كار تبعيض است. يا اگر پدرى بدون دليل به يكى از فرزندان خود بيش از ديگران محبت كند، بين آنها تبعيض قايل شده و كارى ناپسند انجام داده است. يا اگر كسى كه متصدى بيت المال است و بايد تسهيلات را به صورت يكسان براى همه مردم فراهم كند، براى فاميل، رفقا و طرفداران حزبى و جناحى خود ويژگى‌هاى خاصى قايل شود، اين كار تبعيض و ناپسند است.

«تبعيض» در جايى است كه با وجود شرايط كاملا يكسان و مساوى همه افراد، براى آنها حقوق و امتيازاتى نامساوى و غير يكسان در نظر

﴿ صفحه 60﴾بگيريم. اين كار از مصاديق ظلم است؛ اما هر «تفاوتى» ظلم نيست. شاگردى كه درس خوانده، در امتحان نمره عالى مى‌گيرد و شاگردى كه درس نخوانده و تنبلى كرده، نمره كم مى‌گيرد. در اين جا بين اين دو، تفاوت وجود دارد، اما هيچ كس اين تفاوت را تبعيض و ناروا نمى‌داند.

خداوند نيز در تكوينيات و اصل آفرينش، بين موجودات تمايزها و تفاوت‌هايى قايل مى‌شود. اساساً خلقت عالم بدون چنين تفاوت‌هايى امكان ندارد. آيا در ميان انسان‌ها دو نفر را مى‌شناسيد كه از تمام جهات شبيه يكديگر باشند؟ هر يك از افراد بشر ويژگى‌هاى خاص خود را دارند. وجود تمايز ميان زن و مرد و ميان انسان و ساير حيوانات امرى ضرورى و اجتناب ناپذير است. ساير حيوانات در خدمت انسان هستند و انسان از آنها به صورت‌هاى گوناگون استفاده مى‌كند، اما اين هرگز به معناى تبعيض نيست. البته همه اين تمايزها و تفاوت‌ها در عالم تكوين بر اساس علت و حكمت است. خداوندِ حكيم، ترجيحِ بلا مرجِّح نمى‌دهد؛ بلكه شرايطى موجود مى‌شود كه موجب آمادگى شخص و استعداد يافتن او براى رسيدن به كمالى مى‌گردد. اين كه چگونه اين شرايط پديد مى‌آيد و خداوند چه نظامى را در عالم برقرار كرده است كه استعدادهاى متفاوت در موجودات پديدار شده و استعداد كمالات خاصى به هر يك از موجودات عطا گرديده، بحثى مفصل را مى‌طلبد كه در اين مقال نمى‌گنجد و از موضوع بحث فعلى ما خارج است. اما به هر حال تفاوت و تمايز در تكوينيات، پايه و اساس خلقت است و اگر چنين نبود كل عالم هستى موجود نمى‌شد.

اصولا اعتراض‌هايى از اين قبيل كه فرق گذاشتن ميان موجودات، و از جمله انسان‌ها، موجب تضييع حقوق آنها است، و يا اين كه چرا يك نفر

﴿ صفحه 61﴾مرد و ديگرى زن خلق شده است، بى جا و بى مبنا است؛ چون هيچ موجودى در اصلِ وجود، حقى بر خدا ندارد. هيچ كس حق ندارد بگويد من مى‌خواستم مرد يا زن باشم. انسان قبل از خلقت چيزى نبود كه بتواند ادعاى حق كند. اگر حقى براى انسان باشد بعد از آفرينش است.

آرى، پس از آفرينش اگر دو نفر از هر جهت به صورت مساوى كارهاى نيك انجام دادند و در عين حال، خدا ميان آن دو فرق بگذارد و يكى را به بهشت و ديگرى را به جهنم ببرد، اين تمايز ظلم است و خداوند هرگز چنين نخواهد كرد:

أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجّارِ؛1 آيا پرهيزكاران را چون پليدكاران قرار خواهيم داد؟

به هر حال آنچه در اصل آفرينش مسلّم است اين است كه هيچ موجودى حقى بر خدا ندارد. خداوند از سر لطف و كرم و بر اساس حكمت و مصلحت، به هر موجود، حظّى از وجود را عطا فرموده است. اساساً تمايز در عالم تكوين مصداق ظلم نيست. البته اگر در خلقت عالم كارى بر خلاف حكمت و مصلحت انجام شود جاى سؤال دارد؛ اما خداوند هرگز بر خلاف حكمت و مصلحت عمل نمى‌كند. از اين رو تمايزاتى كه در خلقت موجودات به چشم مى‌خورد، كاملا مطابق مصلحت و بر اساس حكمت است و نمى‌توان گفت خداوند بين موجودات تبعيض قايل شده است.

بنابراين در عالم آفرينش، موجودات با هم تفاوت دارند و خداوند متعال به هر موجود ويژگى‌هاى خاصى را اعطا مى‌كند، اما با اين كار حق موجودى تضييع نمى‌شود؛ چون هيچ يك از موجودات، قبل از خلقت حقى بر خدا ندارند و تمامى آنچه در عالم تكوين واقع مى‌شود تنها بر اساس اقتضاى

--------------------------------------------------------------------------------

1. ص (38)، 28.

﴿ صفحه 62﴾ذات، حكمت و مصلحت الهى است. پس از خلقت نيز خداوند، خود بر اساس سنّتش حقوقى را براى موجودات و بندگان در نظر مى‌گيرد؛ نظير آن جا كه مى‌فرمايد:

كانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ؛1 يارى كردن مؤمنان بر ما فرض است.

يا آن جا كه مى‌فرمايد:

كَتَبَ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ؛2 رحمت را بر خويشتن واجب گردانيده است.

يا، مثلا سنّت الهى بر اين قرار گرفته كه بندگان نيكوكار حق پيدا مى‌كنند كه از خداى متعال پاداش دريافت دارند.

بنابراين تفاوت و تمايزى كه خداوند بين حضرت على(عليه السلام) و ساير بندگان قايل شده است، مانند تفاوتى است كه بين يك فرد عادى با يك انسان نابغه وجود دارد. مراتب فهم و استعدادهاى اين دو با يكديگر تفاوت دارد، اما اين امر بر اساس مصلحت است و نه ظلم است و نه خلاف حكمت. اگر اين مزيت در رفتار اختيارى مؤثر باشد، در اين صورت زمينه پيدايش حق فراهم مى‌شود و اگر انسان از اين موهبت خدادادى به طور شايسته استفاده كند، حق دريافت پاداش نيك را از خداوند دارد. در اين حال اگر بين او و ساير بندگانى كه همانند او از مواهب الهى به خوبى استفاده كرده‌اند تفاوتى مشاهده شود، مى‌توان ادعا كرد كه خداوند بين آنها تبعيض قايل شده است؛ اما هرگز چنين مسأله‌اى واقع نخواهد شد.

پس بين وجود مقدس اميرالمؤمنين(عليه السلام) و ساير ائمه اطهار(عليهم السلام) از يك سو و بقيه انسان‌ها از سوى ديگر، به طور تكوينى تفاوت‌هايى وجود دارد،

--------------------------------------------------------------------------------

1. روم (30)، 47.

2. انعام (6)، 12.

﴿ صفحه 63﴾اما اين تفاوت‌ها، خلاف عدالت نيست؛ زيرا از نظر تكوينى براى آن بزرگواران شرايطى حاصل شده كه استعداد چنين كمالى را پيدا كرده‌اند و خداوند مواهب خود را به آنها عطا فرموده است. البته چگونگى حصول اين شرايط و استعدادها بحثى مفصّل و پيچيده نياز دارد كه در جاى خود بايد به آن پرداخته شود.

تكاليف بيشتر و سخت تر براى برخورداران از مواهب تكوينى

در اين بحث توجه به اين نكته نيز ضرورى است كه اگر كسى از مواهب بيشترى برخوردار گرديد، تكاليف او نيز با ديگران متفاوت خواهد شد. به همان ميزان كه خدا به كسى فهم و كمالات بيشترى عطا مى‌فرمايد، تكاليف سنگين ترى نيز بر عهده او مى‌گذارد. از اين رو تكليف پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و ائمه اطهار(عليهم السلام) با ما برابر نيست. تكليف اين بزرگواران بسيار سخت تر از ساير انسان‌ها است. و بر فرض محال، در صورت تخلف، مجازات آنان بسيار سنگين تر خواهد بود. براى نمونه، خداوند در قرآن كريم در جايى خطاب به پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) مى‌فرمايد:

لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئاً قَلِيلاً. إِذاً لَأَذَقْناكَ ضِعْفَ الْحَياةِ وَ ضِعْفَ الْمَماتِ ثُمَّ لا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنا نَصِيراً.1

بر اساس آنچه در برخى روايات در شأن نزول اين آيات آمده است، اهل طايف قانع شده بودند كه مسلمان شده و تابع پيامبر(صلى الله عليه وآله) شوند و در جنگ‌ها ايشان را يارى و به دستورهاى آن حضرت عمل كنند. آنان در مقابل يكى، دو تقاضا داشتند؛ از جمله اين كه در نماز از سجده كردن معاف

--------------------------------------------------------------------------------

1. اسراء (17)، 74 ـ 75.

﴿ صفحه 64﴾باشند. پيامبر(صلى الله عليه وآله) نزديك بود به اين پيشنهاد تمايل نشان دهد.1 خداوند در آيه مذكور، در اين مورد مى‌فرمايد: اگر اندكى تمايل به ايشان نشان داده بودى، در دنيا تو را دو برابر عذاب كرده و در آخرت نيز تو را دو برابر عذاب مى‌كرديم و هيچ كس به فرياد تو نمى‌رسيد!

اين در حالى است كه چنين سخت گيرى و شدتى براى انسان‌هاى عادى وجود ندارد. هم چنين برخى عبادت‌ها ـ نظير نماز شب ـ بر پيغمبر(صلى الله عليه وآله) واجب بود، ولى بر ديگران واجب نبود و نيست.

از اين رو هر چند ممكن است كسى به طور تكوينى داراى مزايايى باشد، اما در مقابلِ امتيازاتى از قبيل فهم، شعور، عقل و نورانيت بيشترى كه خدا به او داده، تكليف او نيز بيشتر خواهد بود.

بنابراين در مورد امتيازات تكوينى كه خداى متعال به پيامبر، اميرالمؤمنين و ائمه معصومين(عليهم السلام) عنايت كرده، بايد به دو نكته توجه داشت: نكته اول اين كه، گرچه اين فضايل غير اكتسابى است، اما عمل به لوازم آن اختيارى و ارادى است؛ و نكته دوم اين كه، به تناسب مواهبى كه خداوند به اين بزرگواران عنايت فرموده است، تكليف آنها نيز نسبت به افراد عادى بسيار سخت تر است.

برخوردار بودن از چنين مواهبى لوازمى دارد كه فرد بايد بدان عمل كند و در غير اين صورت به خشم و قهر الهى گرفتار خواهد شد. اين گونه نيست كه خداوند به فرد يا افرادى تكويناً امتيازاتى بدهد، ولى تكليف آنها را مساوى ديگران قرار دهد. هر چه رتبه فرد از نظر تكوينى و در اصل خلقت بالاتر باشد درجه مسؤوليت و تكليف او نيز بيشتر خواهد بود. شايد

--------------------------------------------------------------------------------

1. براى آگاهى بيشتر در اين باره، ر.ك: بحارالانوار، ج 17، باب 15، ص 52.

﴿ صفحه 65﴾همين تكليف و مسؤوليت بسيار سنگين بود كه موجب مى‌شد آن بزرگواران آن گونه به درگاه خداى متعال تضرع و زارى داشته باشند. آرى، گريه‌ها و ناله‌هاى آن چنانى على(عليه السلام) در نخلستان‌هاى مدينه و كوفه بى جهت نبود. آن حضرت به سنگينى بار مسؤوليت خود كاملا واقف بود و از همين رو بود كه هر شب تا به صبح عبادت مى‌كرد و در مناجات هايش عرضه مى‌داشت: آه مِنْ قِلَّةِ الزَّادِ وَ طُولِ الطَّريِقِ؛1 آه كه توشه على(عليه السلام) كم است و راه طولانى است!

حتى به حسب موقعيت‌هاى اجتماعى و نعمت‌هايى از قبيل آن كه نصيب افراد مى‌شود، تكليف آنها نيز سنگين تر مى‌گردد؛ هم چنان كه قرآن در مورد همسران پيامبر مى‌فرمايد:

يا نِساءَ النَّبِيِّ مَنْ يَأْتِ مِنْكُنَّ بِفاحِشَة مُبَيِّنَة يُضاعَفْ لَهَا الْعَذابُ ضِعْفَيْنِ وَ كانَ ذلِكَ عَلَى اللّهِ يَسِيراً. وَ مَنْ يَقْنُتْ مِنْكُنَّ لِلّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تَعْمَلْ صالِحاً نُؤْتِها أَجْرَها مَرَّتَيْنِ وَ أَعْتَدْنا لَها رِزْقاً كَرِيماً؛2

همسران پيامبر(صلى الله عليه وآله) به حسب موقعيت اجتماعى خود تكاليف خاصى بر عهده داشتند. اگرچه خود آنها از لحاظ ذاتى و تكوينى تفاوتى با ديگران نداشتند، اما از آن جا كه همسر پيامبر(صلى الله عليه وآله) شده و در جامعه موقعيتى به دست آورده بودند، خدا به ايشان مى‌فرمايد: به لحاظ اين موقعيت، شما مانند ديگران نيستيد. اگر تقوا داشته باشيد، به شما دو برابر پاداش مى‌دهم و اگر هم گناه كنيد، دو برابر عذاب مى‌شويد. چون مردم شما را الگوى خود مى‌دانند و از رفتار خوب و بد شما تبعيت مى‌كنند، از اين رو رسيدن به اين موقعيت باعث مى‌شود كه تكليف شما سنگين تر شود.

--------------------------------------------------------------------------------

1. نهج البلاغه، ترجمه و شرح فيض الاسلام، حكمت 77.

2. احزاب (33)، 30 ـ 31.

﴿ صفحه 66﴾و بر همين اساس است كه فرموده اند:

«يُغْفَرُ لِلْجاهِلِ سَبْعُونَ ذَنْباً قَبْلَ أَنْ يُغْفَرَ لِلْعالِمِ ذَنْبٌ واحِدٌ؛1 هفتاد گناه از جاهل (عامى) آمرزيده مى‌شود قبل از آن كه يك گناه از عالم بخشيده شود.

كار نيكو و پسنديده اگر از عالم سر بزند ثواب بيشترى دارد، هم چنان كه كار بد و گناه او نيز عذاب بيشترى را در پى خواهد داشت.

هر كس به مقتضاى مواهبى كه خدا به او داده است، اگر به درستى از آنها استفاده كند، پاداش خواهد گرفت، هم چنان كه اگر از آن مواهب سوءاستفاده كند، گناهش به همان نسبت خواهد بود. اين دو (ميزان برخوردارى فرد از مواهب تكوينى، و درجه ثواب و عقاب او) با يكديگر متعادل هستند؛ و اين جا است كه عدل و حق موضوعيت پيدا مى‌كند. پيش از آن كه از كسى رفتار اختيارى صادر شود، بحثى از عدل و ظلم نيست، بلكه در آن مقام تنها حكمت خدا است كه سارى و جارى است و او هر چه صلاح بداند به هر يك از موجودات خواهد داد.

بنابراين برخوردارى اميرالمؤمنين(عليه السلام) از امتيازات و مواهب تكوينى بيشتر، موجب تبعيض و ظلم نيست، بلكه تفاوت و تمايزى است كه لازمه خلقت است. خداوند بر ما منّت گذاشته كه چنين گوهرهايى را در ميان ما انسان‌ها قرار داده است؛ هم چنان كه در زيارت جامعه كبيره خطاب به ائمه اطهار(عليهم السلام) عرض مى‌كنيم:

شما انوارى بوديد كه در اطراف عرش الهى حلقه زده بوديد و در آن جا خدا را عبادت مى‌كرديد؛ خداوند بر ما منّت گذاشت و شما را به اين عالم آورد:

--------------------------------------------------------------------------------

1. بحارالانوار، ج 2، باب 9، روايت 5.

﴿ صفحه 67﴾خَلَقَكُمُ اللهُ اَنْواراً فَجَعَلَكُمْ بِعَرْشِهِ مُحْدِقينَ حَتّى مَنَّ عَلَيْنا بِكُمْ فَجَعَلَكُمْ فى بيُوت اَذِنَ اللّهُ اَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ.

راز نيامدن نام حضرت على (عليه السلام) در قرآن

در مورد اميرالمؤمنين(عليه السلام) پرسش ديگرى كه بسيار مطرح مى‌شود اين است كه چرا نام آن حضرت در قرآن نيامده است؟ چرا با وجود اين كه اميرالمؤمنين(عليه السلام) تا به اين اندازه مورد احترام است، نام او با صراحت در قرآن ذكر نشده است؟ اين يكى از سؤالاتى است كه در طول تاريخ بارها به وسيله برخى از شياطين مطرح شده و علما و بزرگان ما نيز در كتاب‌هاى خود ـ از جمله حضرت امام(قدس سره) در كتاب «كشف الاسرار» كه در پاسخ كتاب «اسرار هزار ساله» كسروى مرتد نوشته‌اند ـ به مناسبت‌هاى مختلف آن را پاسخ داده اند. اين سؤال دو پاسخ كلى دارد:

پاسخ اول مربوط به اين نكته است كه در تشريع احكام الهى و بيان مسايل مربوط به شريعت، تنظيم و جريان كلى امور همواره با اين حكمت همراه است كه زمينه آزمايش افراد فراهم شود و انسان‌ها با استفاده از اراده و اختيار خود در جهت اطاعت از اوامر و نواهى الهى ـ كه در نهايت به تكامل آنها منجر مى‌شود ـ گام بردارند. مثلا خداوند مى‌توانست از ابتدا به پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) بگويد كه به طرف كعبه نماز بخواند، اما ابتدا بيت المقدس را قبله قرار مى‌دهد و آن گاه پس از مدتى آن را تغيير مى‌دهد. در تبيين فلسفه اين كار، خداى متعال در قرآن كريم مى‌فرمايد:

وَ ما جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْها إِلاّ لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلى عَقِبَيْهِ؛1

--------------------------------------------------------------------------------

1. بقره (2)، 143.

﴿ صفحه 68﴾يعنى اين آزمايشى الهى بود تا از طريق آن، مؤمنان واقعى و كسانى كه تابع محض اوامر خدا و پيامبر(صلى الله عليه وآله) هستند، شناخته شوند و مشخص شود كه چه كسانى تسليم امر و نهى خداوند هستند و چه كسانى قلباً ايمان نياورده و به دنبال بهانه گيرى اند. كسانى كه ايمان واقعى ندارند در اين امر تشكيك كرده و مى‌گويند: چگونه ممكن است حكم خداوند متعال عوض شود؟! پس تكليف نمازهاى قبلى كه به جانب بيت المقدس خوانديم چيست؟! اگر آنها درست بود، پس آيا نمازهاى فعلى كه به سمت كعبه مى‌خوانيم باطل است؟! و سخنانى از اين قبيل. خداى متعال مى‌فرمايد، هدف از اين كاراين بود كه معلوم شود چه كسانى ايمان واقعى دارند.

از اين رو در بيان مسايل مربوط به شريعت اگر تمام مطالب شفاف و بدون ابهام مطرح شود، در بسيارى از موارد حكمت امتحان تحقق پيدا نمى‌كند. طبيعت امتحان همين است كه بايد با اندكى ابهام توأم باشد و اگر تمام مسايل روشن و واضح باشد امتحان معنا پيدا نمى‌كند. در مورد خلافت و ولايت اميرالمؤمنين(عليه السلام) نيز حكمت امتحان اقتضا كرده تا اين مسأله كاملا صاف و بدون هيچ پيرايه نباشد، و اگر در آيات مربوط به اميرالمؤمنين(عليه السلام) نام آن حضرت صريحاً ذكر مى‌شد با اين حكمت منافات داشت.

پاسخ دوم ـ كه حضرت امام(قدس سره) نيز در كتاب كشف الاسرار مطرح فرموده‌اند و ظاهراً آن را مناسب تر مى‌دانندـ اين است كه اگر نام مبارك اميرالمؤمنين(عليه السلام) با صراحت در قرآن آمده بود، منافقانى كه تصميم به قتل پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) گرفته بودند تا پس از آن حضرت به رياست برسند، براى نيل به مقصود خود در قرآن دست كارى مى‌كردند؛ و روشن است كه دست كارى و تحريف قرآن چه لطمه جبران ناپذيرى بر پيكر اسلام وارد مى‌ساخت.

﴿ صفحه 69﴾پاسخ ديگرى نيز به اين صورت مى‌توان ارائه كرد كه قرآن همواره كليات مسايل را بيان مى‌فرمايد و تفسير و تفصيل احكام را بر عهده پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) مى‌گذارد. در اين مورد از ائمه اطهار(عليهم السلام) سؤال شد كه چرا اسم اميرالمؤمنين(عليه السلام) و ائمه(عليهم السلام) در قرآن نيامده است؟ و يا چرا در آيه «إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا»1 «الذين آمنوا» معرفى نشده اند؟ يا اين كه چرا در آيه «أَطِيعُوا اللّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ»2 «اولى الامر» مشخصاً معرفى نشده اند؟ و يا در مورد نماز چرا تعداد نمازهاى واجب و تعداد ركعات آنها بيان نشده است؟ هم چنين چرا در آيات مربوط به زكات موارد و مقدار آن بيان نشده است؟ ائمه اطهار(عليهم السلام) در پاسخ به اين سؤالات فرموده اند: تفسير جزئيات احكام به عهده پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) گذاشته شده است؛ قرآن مى‌فرمايد:

وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ؛3 ما قرآن را بر تو نازل كرديم تا تو براى مردم تفصيل آن را بيان كنى.

بنابراين همان‌طور كه خداوند در قرآن فرمود، نماز بخوانيد، اما تعداد ركعات آن را مشخص نكرد؛ به همان صورت فرمود، از اولى الامر اطاعت كنيد، اما آنها را معرفى نكرد تا مردم از پيامبر(صلى الله عليه وآله) بپرسند و آن حضرت اين مسأله را تبيين كند.

پس به طور خلاصه، در پاسخ اين سؤال كه چرا قرآن جزئيات احكام را بيان نفرموده، مى‌توان اين گونه پاسخ داد كه اولا براى اين است كه زمينه

--------------------------------------------------------------------------------

1. مائده (5)، 55.

2. نساء (4)، 59.

3. نحل (16)، 44.

﴿ صفحه 70﴾امتحان فراهم باشد تا مؤمنان واقعى شناخته شوند؛ و ثانياً براى اين كه مردم در مورد تفاصيل آنها از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و ائمه اطهار(عليهم السلام) سؤال كنند و بدين طريق جايگاه آنان در تبيين جزئيات احكام، براى مردم روشن شود.

به طور كلى در بسيارى از موارد، دليل پيدايش اين گونه سؤالات اين است كه ما گمان مى‌كنيم خداوند مانند يك مصلح اجتماعى مى‌خواهد از هر طريق ممكن، جامعه به سر و سامان برسد و نظم و آرامش در آن حكم فرما باشد و مردم با آسودگى زندگى كنند. بر اساس اين تصور، اگر در موردى ببينيم كه اين گونه نشده است، چنين نتيجه مى‌گيريم كه ـ العياذ بالله ـ اشكالى در كار خداوند پيدا شده است! حال آن كه خداوند هيچ گاه چنين اراده‌اى نداشته و ندارد كه مردم به هر صورت ممكن ايمان بياورند و مؤمن شوند. اگر چنين اراده‌اى داشت قطعاً قادر بود شرايط را به گونه‌اى فراهم كند كه همه مردم ايمان بياورند: وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً.1 ايمان امرى اختيارى است و مردم بايد بر اساس انتخاب و اختيار خود ايمان بياورند. در آيه ديگر مى‌فرمايد: لَوْ يَشاءُ اللّهُ لَهَدَى النّاسَ جَمِيعاً؛2 اگر خدا مى‌خواست، همه را با اجبار هدايت مى‌كرد. اما خداوند اين گونه نخواسته است؛ انسان بايد با اختيار خود مسير هدايت را طى كند و كمال انسان در گرو اختيار و انتخاب آگاهانه او است. انسان بايد گام نهادن در مسير كمال را خود اراده كند، در پى شناخت آن برآيد و در اين جهت، حسن انتخاب داشته باشد تا با اراده و اختيار خود به مقصود برسد.

--------------------------------------------------------------------------------

1. يونس (10)، 99.

2. رعد (13)، 31.

خلاصه بحث

در اين جلسه پيرامون بعضى از باورهاى شيعه در مورد ائمه اطهار(عليهم السلام) بحث كرديم. اشاره شد كه آن بزرگواران با مردم عادى تفاوت‌هايى دارند؛ آنها در كودكى به امامت مى‌رسند، در شيرخوارگى علم مى‌آموزند، بلكه حتى پيش از تولد، تسبيح خدا را مى‌گويند. اين در حالى است كه در مورد ما انسان‌هاى عادى بايد مدت زيادى از عمرمان بگذرد تا به تدريج بفهميم خدايى هست و بايد او را تسبيح كرد. از اين رو ظرفيت‌هاى وجودى آن بزرگواران با ما متفاوت است. گرچه آنها نيز بشر هستند، اما بين آنها و ساير انسان‌ها فاصله بسيار است. در اين بحث بيشتر از ادله مورد قبول برادران اهل تسنن استفاده كرديم. با استدلال به آياتى از قرآن و تأييد و تفسير آنها با رواياتى كه از طرق اهل سنّت نقل شده است، به سه فضيلت از فضايل آن حضرت اشاره كرديم. دريافتيم كه حضرت على(عليه السلام) جان پيغمبر(صلى الله عليه وآله) ، شاهد رسالت و داراى تمام علمى است كه آصف برخيا به كمك گوشه‌اى بسيار ناچيز از آن توانست آن كار عظيم و بى نظير را انجام دهد.

نگاهى گذرا به نظرّيه ولايت فقيه

مقدمه

جایگاه مردم درنظریه ولایت فقیه

پيشگفتار

به حق مى‌توان «نظريه ولايت فقيه» را محورى ترين و مهم ترين پايه واساس نظام سياسى اسلام در عصر غيبت امام زمان(عليه السلام) دانست. نظريه‌اى كه در آخرين سال هاى قرن بيستم عملا كارآيى و صلاحيت دين را در اداره امور جامعه بر همگان آشكار ساخت و بنيان گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت امام خمينى(قدس سره) با تكيه بر اين انديشه توانستند على رغم ميل همه قدرت هاى استعمارگر دنيا، نظام حكومت اسلامى را ايجاد كرده و بخوبى آن را اداره كنند.

در حالى كه از اواخر قرن شانزدهم ميلادى به اين طرف، در مغرب زمين انديشه جدايى دين از سياست و پاسخ گو نبودن دين در رفع مشكلات اجتماعى و عدم توان آن در اداره امور جامعه از سوى دانشمندان علوم سياسى و نيز سياستمداران به شدّت ترويج شده بود و ارباب كليسا نيز آن را پذيرفته بودند، يك روحانى و مرجع مسلمان دينى توانست با تأسيس يك نظام حكومتى مبتنى بر اصول، ارزش ها، احكام و در يك كلمه، انديشه دينى، دوست و دشمن را به حيرت وا دارد. او با تأكيد بر اين شعار كه «حكومت، فلسفه عملى تمام احكام اسلام است» و با تكيه بر اين كه «جمهورى اسلامى؛ نه يك كلمه كم، نه يك كلمه زياد» و حذف كلمه «دموكراتيك» از نامى كه براى اين حكومت پيشنهاد كرده بودند، خواست علماً و عملا نشان دهد كه «نظام جمهورى اسلامى» با

﴿ صفحه 9﴾محوريت «ولايت فقيه» يك نظام دينى محض، و مستقل و منخاز از تمامى نظام هاى رايج موجود در دنياست كه على رغم ادعاهاى مخالفان قادر است بخوبى جامعه را اداره كند.

امروز پس از گذشت دو دهه از پيروزى انقلاب اسلامى و حاكميت اسلام و نظام ولايت فقيه در كشور عزيزمان ايران، دشمنان قسم خورده ملّت و كشور ما كه بدرستى دريافته‌اند رمز استوارى، استقلال، عظمت و سربلندى اين كشور پاى بندى به دين و ولايت فقيه است، با شيوه‌ها و ترفندهاى گوناگون فرهنگى سعى در تضعيف اعتقاد و تشكيك در باورها، اصول و ارزش هاى دينى و اسلامى مردم و جامعه ما دارند و به عنوان يكى از اهداف راهبردى خود، تضعيف «ولايت فقيه» را نشانه رفته‌اند و متأسفانه گروهى از دگرانديشان، آگاهانه و ناآگاهانه، با اعمال و رفتار و زبان و قلم خود به اين جريان كمك مى‌كنند.

ما معتقديم امروز و در وضعيت كنونى جامعه ما ولايت فقيه، عمود خيمه اسلام است و حفظ و استحكام آن مايه حيات و رونق اسلام و احكام و ارزش هاى اسلامى در جامعه است؛ از اين رو بر آن شديم تا با تبيين اين نظريه و دفاع علمى و منطقى از آن و تنوير افكار عمومى و بويژه نسل جوان و نورسته كشورمان كه ممكن است آشنايى كم ترى با اين نظريه و كمّ و كيف آن داشته باشد، بخشى هر چند كوچك از وظيفه دينى و الهى خود را ادا نماييم. در اين نوشتار سعى ما بر اين بوده كه ضمن رعايت اتقان و استحكام علمى مباحث، از بكار بردن اصطلاحات و استدلال هاى فنّى و پيچيده پرهيز كنيم تا مطالب براى افرادى كه كم تر با بحث‌ها و اصطلاحات حوزوى و علمى آشنا هستند قابل استفاده باشد و تلاش كرده ايم تا آن جا كه ممكن است از قلمى ساده و روان بهره بگيريم و از

﴿ صفحه 10﴾طرح مطالب در قالب هاى دشوار و پيچيده دورى كنيم. همچنين در پى آن نبوده ايم به همه ابعاد و جوانب اين نظريه بپردازيم بلكه مباحثى را كه به نظر ما مهم تر و بحث انگيزتر بوده‌اند طرح كرده ايم و به هر حال رعايت اختصار و حوصله و فرصت خوانندگان مدّنظر بوده است؛ تا چه قبول افتد و چه در نظر آيد.

در خاتمه لازم به ذكر است كه اين مجموعه، بر گرفته از سخنرانى ها، مقالات، كتاب‌ها و جلسات پرسش و پاسخ استاد فرزانه حضرت آية اللّه مصباح يزدى (دام ظله) است كه نگارنده آنها را تنظيم و تحقيق نموده و به رشته تحرير در آورده است. از آن جا كه نظريه ولايت فقيه، تنها يك بخش از هندسه نظريه سياسى اسلام مى‌باشد لذا علاقمندان به تبيين هر چه بيشتر و واضح تر نظريه سياسى اسلام مى‌توانند به دو كتاب ديگر استاد، يعنى حقوق و سياست در قرآن و نظريه سياسى اسلام (ج 1و 2) مراجعه نمايند.

جایگاه مردم درنظریه ولایت فقیه

تبیین اصل بحث

معناى مشروعيت

رابطه مشروعيت با مقبوليت

تبیین اصل بحث

يك سؤال مهم و اساسى در فلسفه سياست اين است كه چه كسى حق دارد بر مسند حكومت قرار بگيرد و اداره امور يك جامعه را در دست داشته باشد. به عبارت ديگر، ملاك اين كه فرد يا گروهى حقّ امر و نهى كردن در امور اجتماعى داشته باشد و مردم ملزم به اطاعت باشند چيست؟ اين بحثى است كه ما از آن با عنوان «مشروعيت» تعبير مى‌كنيم. همان‌طور كه در بحث پيش فرضهاى نظريه ولايت فقيه متذكّر شديم از نظر تفكّر اسلامى حقّ حاكميت و حكومت ذاتاً و اصالتاً از آن خداى متعال است و هيچ فرد يا گروهى از چنين حقّى برخوردار نيست مگر اين كه دليلى در دست باشد كه خداوند چنين حقّى را به او داده است. بر طبق دلايلى كه داريم معتقديم خداوند اين حق را به پيامبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله) و دوازده امام معصوم پس از آن حضرت و به فقيه جامع الشرايط در زمان غيبت امام زمان(عليه السلام) نيز داده است. امّا آيا در مكتب اسلام اين حق به همه افراد جامعه نيز داده شده است؟ در پاسخ به اين سؤال است كه بحث «مشروعيت و مقبوليت» و «نقش مردم در حكومت اسلامى و نظام ولايت فقيه» مطرح مى‌شود. به لحاظ اهميت خاصّ اين بحث در اين جا به تفصيل به آن مى‌پردازيم

معناى مشروعيت

هم چنان كه اشاره كرديم منظور ما از مشروعيت در اين جا «حقّانيّت» است؛ اين كه آياكسى كه قدرت حكومت را در دست گرفته و تصّدى اين پست را عهده دار گرديده آيا حق داشته در اين مقام بنشيند يا خير؟ يعنى صرف نظر از اين كه از نظر شخصيت حقيقى و رفتار فردى انسان شايسته و صالح و عادلى است يا نه، آيا به لحاظ شخصيت حقوقى داراى ملاك و اعتبار لازم براى حاكميت و حكومت هست؟ و نيز با صرف نظر از اين كه قوانينى را كه وضع و اجرا مى‌كند قوانينى خوب و عادلانه و بر اساس مصالح عمومى جامعه‌اند يا نه، آيا اصولا اين شخص حق داشته كه عامل اجرا و پياده كردن اين قوانين باشد؟

با توضيح بالا معلوم شد گر چه از نظر لغوى، كلمه مشروعيت به ريشه «شرع» باز مى‌گردد و از آن مشتق شده است امّا از آن جا كه اين واژه در مقابل كلمه انگليسى «Legitmacy» و معادل آن قرار داده شده كه به معناى قانونى و برحق بودن است، بنابراين اختصاصى به شرع و شريعت، و دين و دين داران ندارد كه اين پرسش فقط براى آنان باشد بلكه درباره هر حاكمى و هر حكومتى چنين سؤالى مطرح است و همه مكاتب فلسفه سياست و انديشمندان اين حوزه در برابر چنين پرسشى قرار دارند.

همچنين معلوم شد كه تفسير مشروعيت به «خوب بودن و موافق مصلحت بودن قانون»، آن چنان كه افلاطون و ارسطو و برخى ديگر گفته اند، به نظر ما صحيح نيست. زيرا در بحث مشروعيت، سؤال اين نيست كه آيا قانون خوب و كامل است و مصلحت جامعه را تأمين مى‌كند يا نه، بلكه بحث بر سر مجرى قانون است كه آيا به چه مجوّزى «او» حقّ

﴿ صفحه 53﴾اجرا دارد. و نيز بحث مشروعيت بر سر كيفيت و نحوه اجراى قانون نيست كه آيا فرضاً اين قانون خوب و بى نقص آيا در مقام اجرا هم خوب و بى نقص اجرا مى‌شود يا اين كه مجريان، شايستگى و توان لازم براى تحقّق و اجراى آن را ندارند. بلكه بر فرض كه هم قانون و هم اجراى آن كاملا خوب و بى عيب و نقص باشد، بحث در خودِ مجرى و مجريان است كه بر اساس چه ضابطه‌اى بر اين مسند تكيه زده اند.

مفهوم مقابل مشروعيت در اين جا مفهوم «غصب» است و منظور از حكومت نامشروع بر اساس اين اصطلاح، حكومت غاصب است. بنابر اين، بر اساس تعريفى كه ما از مشروعيت ارائه داديم فرض دارد كه حكومتى در عين حال كه رفتارش خوب و عادلانه است اما غاصب و نامشروع باشد.

رابطه مشروعيت با مقبوليت

تعيين رابطه مشروعيت با مقبوليت بستگى به ضابطه‌اى دارد كه براى مشروعيت قائل مى‌شويم. بديهى است كه اگر ملاك مشروعيت يك حكومت را «پذيرش مردمى» آن بدانيم و اين كه افراد يك جامعه بر اساس رضا و رغبت حاكميت آن را گردن نهاده باشند، در اين صورت مشروعيت و مقبوليت پيوسته با هم خواهند بود و هر حكومت مشروعى از مقبوليت نيز برخوردار خواهد بود و به عكس، هر حكومت مقبولى مشروع نيز خواهد بود. و از آن طرف نيز اين كه حكومتى مشروع باشد امّا مقبوليت مردمى نداشته باشد و يا اين كه على رغم برخوردار بودن از مقبوليت مردمى، مشروعيت نداشته باشد فرض نخواهد داشت.

امّا اگر ملاك مشروعيت را امر ديگرى غير از «پذيرش مردمى» قرار دهيم آن گاه امكان انفكاك مشروعيت از مقبوليت وجود خواهد داشت و ممكن است حاكمان و حكومت هايى را پيدا و يا فرض كرد كه گرچه مشروعيت دارند امّامردم به آنها اقبالى ندارند و يا به عكس، مى‌توان حاكمان و حكومت هايى را يافت كه على رغم تمايل مردم به آنان و برخوردارى از محبوبيت مردمى، مشروعيت نداشته و از انواع غاصبانه حكومت محسوب گردند.

بنابراين سؤال اصلى ما همين است كه «ملاك مشروعيت در اسلام چيست؟» اگر پاسخ اين سؤال روشن شود جايگاه مقبوليت و نقش مردم در حكومت اسلامى و نظام ولايت فقيه تبيين واضح ترى خواهد يافت. اين مسأله را در بحثى تحت عنوان «نقش مردم در حكومت اسلامى» پى مى‌گيريم.

آموزش فلسفه

مقدمه مولف

درس پنجم فلصفه وعلوم

مقدمه مولف

مقدمه

وضع پيشين آموزش فلسفه

ويژگيهاي اين كتاب

مقدّمه مؤلف

بسم اللهِ الرّحمن الرّحيم

الحمد لله رب العالمين

و صلّي الله علي سيّدنا محمّد و آله الطاهرين

ساليان درازي بود كه از وضع برنامه‏هاي درسي در حوزه‏هاي علميه و كمبود موادّ و كتب درسي و نارسايي كيفيّت تدريس بويژه در زمينهي فلسفه، رنج مي‏بردم و آرزو مي‏كردم كه شرايطي فراهم شود كه بتوان طرحي نو درانداخت و به اين اوضاع، سر و ساماني بخشيد. ولي در شرايط خفقان‏بار رژيم طاغوتي و فشارهايي كه مخصوصاً بر روحانيت، وارد مي‏كرد و محدوديتها و تنگناهايي كه براي حوزه‏هاي علميه به وجود مي‏آورد امكان تحقّق اين آرزو، دشوار مي‏نمود و كاري كه موفق شديم در آن دوران انجام دهيم اين بود كه در مؤسسه‌ي در راه حق، بخش آموزش را تأسيس كرديم و با امكانات بسيار محدود، برنامه‌ي ميان مدّتي براي تكميل دروس گروهي از فضلاء جوان حوزه به اجراء گذاشتيم كه شامل موادّي مانند تفسير موضوعي قرآن كريم، فلسفه‌ي تطبيقي، اقتصاد اسلامي، زبان خارجه و غيرها بود تا اينكه خداي متعال بر ملّت مسلمان ايران، منّت نهاد و مبارزات و فداكاريهاي چند ساله ايشان را تحت رهبري حضرت امام خميني ـ مدّ ظله العالي ـ به پيروزي رسانيد و رژيم ضدّ اسلامي پهلوي را سرنگون

﴿ صفحه 16﴾ ساخت و شرايط مناسبي براي فعّاليتهاي سازنده و رشد يابنده، فراهم آمد.

بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، نيروهاي رهايي يافته از بندهاي استعمار و استبداد، به تكاپو افتادند و به بازشناسي كمبودها و نارساييها و رفع و جبران آنها پرداختند و از جمله، جامعه‌ي روحانيت كه بزرگترين سهم را در اين انقلاب فرهنگي و سياسي داشت پس از دهها سال ممنوعيّت از ايفاء نقش اساسي خود در بهتر شناختن و بهتر شناساندن حقايق اسلام، و دفاع از مواضع نظري و عملي آن، زمينه‌ي مساعدي براي افزودن تلاشها و كوششها يافت.

ولي دسيسه‏ها و توطئه‏هايي كه از طرف دشمنان اسلام چيده مي‏شد و به دست بعضي از گروههاي سياسي داخلي به اجراء درمي‏آمد مجال نمي‏داد كه همه‌ي روحانيان شايسته، به انجام وظيفه‌ي اصلي خودشان بپردازند و شرايط خاص بعد از انقلاب، ايجاب مي‏كرد كه بسياري از ايشان در دستگاههاي قانونگذاري و قضائي و حتّي اجرائي، شركت كنند تا داستان مشروطيت، تكرار نشود و انقلاب از مسير اسلامي خودش منحرف نگردد. و در نتيجه به جاي اينكه نيروهاي ايشان در جهت رفع كمبودهاي حوزه‏ها و بسط و گسترش امكانات تحصيل علوم ديني به كار گرفته شود بسياري از نيروهاي كار آمد حوزه به اُرگانهاي ديگر جذب گرديد و بار ديگران را سنگينتر و وظايف ايشان را بيشتر و انباشته‏تر ساخت. مخصوصاً كه سيل تقاضا از سوي جوانان متعهّد براي فرا گيري علوم اسلامي و از جمله فلسفه‌ي الهي سرازير گرديد كه در اين زمينه نيز رهنمودهاي رهبر عظيم الشأن انقلاب، نقش بسزايي داشت.

بدين ترتيب، ضرورت اجراء برنامه‏هاي كوتاه مدّتي براي تربيت جوانان و آماده ساختن ايشان براي به عهده گرفتن مسئوليتهاي ارشادي و تبليغي و فرهنگي در سطح‏هاي متوسّط، آشكار گرديد و به اين منظور در برنامه‌ي آموزش مؤسسّه، تجديد نظري به عمل آمد و كلّاسهاي ديگري با برنامه‏هاي فشرده، تأسيس گرديد از جمله گزيده‏اي از مسائل فلسفهي اسلامي با شيوه‏اي نوين تدريس شد و به وسيلهي بعضي از دانشجويان از نوار، پياده و تكثير گرديد.

﴿ صفحه 17﴾سپس به پيشنهاد سازمان تبليغات اسلامي و به وسيله‌ي گروهي از دانشجويان مؤسسه (گروه پژوهش و نگارش) تكميل شد و تنظيم جديدي يافت و مورد بازنگري قرار گرفت و به صورت كتابي در آمد كه هم اكنون پيش روي شما خوانندگان عزيز قرار دارد. اميد آنكه گام مؤثّري در راه رفع كمبودهاي موجود بشمار آيد و مورد عنايت حضرت ولي عصر ـ عجل الله فرجه الشريف ـ واقع شود.

وضع پيشين آموزش فلسفه

در ميان دروس حوزه‏ها فلسفه وضع خاص و استثنائي داشت و كاستيهاي بيشتري در آن به چشم مي‏خورد كه مهمترين آنها از اين قرار است:

1. در اثر برداشتهاي غلطي كه از فلسفه شده بود اساساً اين درس در بعضي از حوزه‏ها زير سؤال بود و نه تنها ضرورتش روشن نبود كه رجحانش نيز براي بعضي از افراد، مورد ترديد بود.

البته در حوزه‌ي علميّه‌ي قم، به بركت كوششهاي بزرگاني مانند حضرت امام (مد ظله العالي) و مرحوم استاد علّامه‌ي طباطبائي (رضوان الله عليه) اين وضع، تغيير يافته بود و ديگر كمتر كسي بود كه دستخوش چنين وساوسي قرار گيرد ولي هنوز هم به صورت احتياط‏آميزي با فلسفه، برخورد مي‏شد.

2. از سوي ديگر، بعضي از علاقمندان به فلسفه كه در موضع دفاع در برابر مخالفين قرار گرفته بودند به يك حالت جزم گرايي تعصّب‏آميزي نسبت به محتويات كتب فلسفي، مبتلي شده بودند و گويي وظيفه‌ي خودشان را توجيه همه‌ي سخنان فلاسفه مي‏دانستند و اين حالت، نسبت به سخنان صدر المتألّهين كه ناسخ همه‌ي سخنان فلاسفه بشمار مي‏رفت‏ شدّت و حدّت بيشتري داشت و مي‏رفت كه فلسفه به صورت يك علم نيمه تقليدي درآيد و روح نقّادي كه عامل مهمّي براي پيشرفت و شكوفايي علوم است از بين برود.

﴿ صفحه 18﴾3. هدف از آموزش فلسفه نه در كتابهاي درسي كاملاً ذكر شده بود و نه در جلسات درس، درست بيان مي‏گرديد و دانشجوياني يافت مي‏شدند كه پس از صرف سالها عمر خود در خواندن اين كتابها به درستي درنمي‏يافتند كه آموختن فلسفه چه لزومي دارد و كدام خلأي را پر مي‏كند و در رفع چه نيازي به كار مي‏آيد. و بسياري از ايشان تنها بر اساس تقليد از بعضي از بزرگان به آموختن فلسفه مي‏پرداختند و چون صرفيّين چنين كرده بودند. ايشان هم چنين مي‏كردند. و ناگفته پيدا است كه اين چنين درس خواندني تا چه اندازه مي‏توانست پيشرفت داشته باشد.

4. طرح مسائل و تنظيم آنها هم به گونه‏اي نبود كه دانشجو به آساني دريابد كه انگيزه‌ي طرح آنها چيست و چه ارتباطي بين آنها وجود دارد، و يا با خواندن بخشي از كتاب، شوق خواندن بخشهاي ديگر در او پديد آيد.

5. كتب فلسفي، آكنده از اصطلاحات گيج كننده‏اي است كه فهم صحيح آنها پس از سالها ممارست، امكان پذير است و غالب دانشجويان در سالهاي اول، به درك جان كلام، موفّق نمي‏شوند.

6. در اين كتابها طبعاً توجّهي به مسائل مورد بحث در محافل غربي نشده چه رسد به اينكه پاسخگوي شبهات جديدي باشد كه در عصر حاضر از طرف مكتبهاي الحادي، مطرح شده و مي‏شود.

ويژگيهاي اين كتاب

با توجّه به كمبودهاي ياد شده، در اين كتاب سعي كرده‏ايم كه حتّي المقدور آن كمبودها جبران شود و نكات مفيدي رعايت گردد كه مهمترين آنها از اين قرار است:

1. نخست، اشاره‏اي گذرا به سير تفكر فلسفي و مكتبهاي مختلف آن شده تا اينكه دانشجو تا حدودي به وضع فلسفه در جهان، از آغاز پيدايش آن

﴿ صفحه 19﴾تاكنون، آگاه شود و ضمناً علاقه‌ي او به مطالعه‌ي تاريخ فلسفه، جلب گردد.

2. موقعيّت كاذبي كه در مغرب زمين براي علوم تجربي پيش آمده و كمابيش روشنفكران شرقي را هم تحت تأثير قرار داده، مورد ارزيابي قرار گرفته و موقعيّت واقعي فلسفه در برابر آنها تثبيت شده است.

3. همچنين رابطه‌ي فلسفه با ديگر علوم و معارف، مورد بررسي واقع شده و نياز آنها به فلسفه، اثبات شده است.

4. ضرورت آموختن فلسفه تبيين، و شبهاتي كه پيرامون آنها مطرح مي‏شود رفع شده است.

5. قبل از ذكر مسائل هستي شناسي، مبحث‏شناخت‏شناسي آورده شده كه منطقاً مقدّم است و امروزه هم در جهان، مورد گفتگوهاي فراواني قرار دارد.

6. سعي شده كه مسائل به گونه‏اي بيان شود كه انگيزه‌ي طرح آنها و نيز موارد كاربُرد آنها براي دانشجو روشن گردد و نيز به صورتي تنظيم شود كه علاوه بر رعايت رابطه‌ي منطقي بين آنها شوق دانشجو را در آموختن مباحث بعدي برانگيزاند.

7. همچنين كوشيده‏ايم مطالب، طوري بيان شود كه دانشجو را به سوي تحجّر فكري، سوق ندهد بلكه روح نقّادي را در وي زنده بسازد.

8. مطالب به صورت درسهاي جداگانه، بيان شده و به طور متوسّط خوراك يك جلسه، در يك درس گنجانيده شده است.

9. سعي شده نكته‌ي مهّم هر درسي در درسهاي بعدي مورد تأكيد و احياناً مورد تكرار قرار گيرد تا بهتر در ذهن دانشجو جايگزين شود.

10. در پايان هر درسي خلاصه‌ي مطالب و نيز پرسشهايي پيرامون آنها ذكر شده كه نقش مهمّي را در بهتر آموختن، بازي مي‏كند.

با اين همه‌ي ما ادّعا نمي‏كنيم كه اين كتاب، واجد همه‌ي شرايط لازم و نكات مفيد مي‏باشد و هيچ عيب و نقصي ندارد بلكه بر عكس، به كمبودهاي آن، هم از نظر محتوا و هم از نظر شكل و قالب، اعتراف داريم و آنرا تنها بعنوان گامي نخستين در راه رفع كمبودهاي موجود و در جهت يك تحوّل بنيادي در

﴿ صفحه 20﴾آموزش علوم اسلامي و بويژه فلسفه، عرضه مي‏داريم و اميدواريم گامهاي بعدي به وسيله‌ي دانشمندان بزرگ و شايسته به صورت استوارتر و كاملتري برداشته شود.

در پايان، وظيفه‌ي خود مي‏دانم از دوستان دانشجويي كه در راه تهيّه و نگارش اين كتاب، كوشش كرده‏اند و همچنين از مسئولين محترم سازمان تبليغات اسلامي كه وسايل اين كار را فراهم نموده‏اند تشكّر كنم.

نيز لازم است سپاس خود را نثار شهداي والا مقام انقلاب اسلامي نمايم كه در راه برپايي نظام اسلامي، جانهاي پاك خود را فدا كردند و امكان چنين فعاليتهاي فرهنگي را فراهم آوردند. و همچنين شهداء و معلولين جنگ جاري، و رزمندگاني كه هم اكنون در راه حفظ دستاوردهاي انقلاب و دفاع از كيان حكومت اسلامي مي‏جنگند. و از خداوند متعال، پيروزي نهائي ايشان و موفقيّت روزافزون همه‌ي خدمتگزاران به اسلام و مسلمين را درخواست مي‏كنم و طول عمر پر بركت رهبر كبير انقلاب را تا زمان ظهور حضرت ولي عصر ـ عجل الله فرجه الشريف ـ و توفيق قدرداني از نعمت وجود ايشان و همه‌ي نعمتهاي مادّي و معنوي الهي را مسئلت دارم و اميدوارم همه‌ي مردم مسلمان ايران و از جمله اين خدمتگزاران كوچك، به انجام وظايف خودشان موفّق شوند و همگي از ياران حضرت مهدي ـ ارواحنا لتراب مقدمه الفداء ـ محسوب گردند. و همه‌ي سپاسها و ستايشها از آنِ پروردگار متعال است كه اين نعمتهاي بيشمار را به ما ارزاني داشته و مي‏دارد.

قم- محمد تقي مصباح يزدي

درس پنجم فلصفه وعلوم

فلسفه‌ي علوم

متافيزيك

نسبت بين علم و فلسفه و متافيزيك

تقسيم و طبقه‏بندي علوم

ملاك مرزبندي علوم

كلّ و كلّي

انشعابات علوم

خلاصه

فلسفه و علوم

در درس قبل گفتيم كه گاهي كلمه‌ي «فلسفه» به صورت «مضاف» به كار مي‏رود مانند «فلسفه‌ي اخلاق» و «فلسفه حقوق» و... .

اكنون به توضيحي پيرامون اين تعبير مي‏پردازيم:

اينگونه تعبيرات گاهي از طرف كساني به كار مي‏رود كه واژه‌ي «علم» را به «علوم تجربي» اختصاص داده‏اند و واژه‌ي «فلسفه» را در مورد رشته‏هايي از معارف و معلومات انساني به كار مي‏برند كه به وسيله‌ي تجربه‌ي حسّي، قابل اثبات نيست. چنين كساني به جاي اينكه مثلاً بگويند «علم خدا شناسي» خواهند گفت «فلسفه‌ي خدا شناسي» يعني ذكر «مضاف اليه» براي فلسفه فقط به منظور نشان دادن نوع مطالب مورد بحث و اشاره به موضوع آنها است.

همچنين كساني كه مسائل عملي و ارزشي را «علمي» نمي‏دانند و براي آنها پايگاه عيني و واقعي، قائل نيستند بلكه آنها را صرفاً تابع ميلها و رغبتهاي مردم مي‏پندارند بعضاً اينگونه مسائل را وارد قلمرو فلسفه مي‏كنند و به جاي اينكه مثلاً بگويند «علم اخلاق» مي‏گويند «فلسفه‌ي اخلاق» يا به جاي اينكه بگويند «علم سياسيت» مي‏گويند «فلسفه‌ي سياست».

ولي گاهي اين تعبير به معناي ديگري به كار مي‏رود و آن تبيين اصول و مباني، و باصطلاح «مبادي» علم ديگر است و بعضاً مطالبي از قبيل تاريخچه، بنيانگذار، هدف، روش تحقيق، سير تحوّل آن علم نيز مورد بررسي قرار مي‏گيرد

﴿ صفحه 73﴾نظير همان مطالب هشتگانه‏اي كه سابقاً در مقدّمه‌ي كتاب، ذكر و به نام «رؤوس ثمانيه» ناميده مي‏شده است.

اين اصطلاح، اختصاصي به پوزيتويستها و مانند ايشان ندارد بلكه كساني كه معارف فلسفي و ارزشي را هم «علم»، و روش بررسي و تحقيق آنها را هم «علمي» مي‏دانند اين اصطلاح را به كار مي‏برند و گاهي براي اينكه با اصطلاح قبلي، اشتباه نشود كلمه‌ي «علم» را هم در «مضاف اليه» اضافه مي‏كنند و مثلاً مي‏گويند «فلسفه‌ي علم تاريخ» در برابر «فلسفه‌ي تاريخ» يا «فلسفه‌ي علم اخلاق» در برابر «فلسفه‌ي اخلاق» به اصطلاح قبلي.

متافيزيك

يكي از واژه‏هايي كه در برابر «علمي» به كار مي‏رود واژه‌ي «متافيزيك» است. از اينروي لازم است توضيحي در باره‌ي اين كلمه نيز بدهيم: اين واژه كه از اصل يوناني «متاتافوسيكا» گرفته شده و با حذف حرف اضافه (تا) و تبديل فوسيكا به فيزيك به صورت «متافيزيك» در آمده و در زبان عربي به «ما بعد الطبيعه» ترجمه شده است.

به حسب نقل مورّخين فلسفه، اين لفظ، نخست به صورت نامي براي يكي از كتابهاي ارسطو به كار رفته كه از نظر ترتيب، بعد از كتاب طبيعت قرار داشته و از مباحث كلّي وجود، بحث مي‏كرده است مباحثي كه در عصر اسلامي به «امور عامّه» ناميده شد و بعضي از فلاسفه‌ي اسلامي نام «ما قبل الطبيعه» را نيز براي آن، مناسب دانسته‏اند.

ظاهراً اين بخش، غير از بخش «تئولوژي» يا «اُثولوجيا» به معناي خدا شناسي است ولي در كتب فلاسفه‌ي اسلامي اين دو بخش در يكديگر ادغام شده و مجموعاً به نام «الهيّات بالمعني الاعمّ» نام گرفته چنانكه بخش خدا شناسي بنام «الهيّات بالمعني الاخصّ» مشخص گرديده است.

بعضي واژه‌ي متافيزيك را معادل با «ترانس فيزيك» و به معناي ماوراء

﴿ صفحه 74﴾طبيعت گرفته‏اند و نامگذاري اين بخش از فلسفه‌ي قديم را از باب ناميدن كل به نام جزء شمرده‏اند زيرا در الهيّات بالمعني الاعم در باره‌ي خدا و مجرّدات (ماوراء طبيعت) نيز بحث مي‏شود. امّا به نظر مي‏رسد كه همان وجه اوّل صحيح باشد.

به هر حال، متافيزيك نام مجموعه‏اي از مسائل عقلي نظري است كه بخشي از فلسفه (باصطلاح عام) را تشكيل مي‏داده است چنانكه امروز گاهي واژه‌ي فلسفه به آنها اختصاص داده مي‏شود و يكي از اصطلاحات جديد فلسفه، مساوي با متافيزيك مي‏باشد. و علت اينكه پوزيتويستها اينگونه مسائل را «غير علمي» پنداشته‏اند اين است كه قابل اثبات به وسيله‌ي تجربه‌ي حسّي نيست. چنانكه قبلاً «كانت» هم عقل نظري را براي اثبات اين مسائل، كافي ندانسته بود و آنها را «ديالكتيكي» يا جدلي الطرفين ناميده بود.

نسبت بين علم و فلسفه و متافيزيك

با توجّه به معاني مختلفي كه براي علم و فلسفه، ذكر شد روشن مي‏شود كه نسبت بين علم و فلسفه و متافيزيك، بر حسب اصطلاحات مختلف، تفاوت مي‏كند. اگر علم به معناي مطلق آگاهي يا مطلق قضاياي متناسب به كار رود اعمّ از فلسفه مي‏باشد زيرا شامل قضاياي شخصي و علوم قراردادي و اعتباري هم مي‏شود. و اگر به معناي قضاياي كلّي حقيقي، استعمال شود مساوي با فلسفه (باصطلاح قديم) خواهد بود. امّا اگر به معناي مجموعه قضاياي تجربي بكار رود اخصّ از فلسفه به معناي قديم و مباين با فلسفه به معناي جديد (= مجموعه قضاياي غير تجربي) است. چنانكه متافيزيك، جزئي از فلسفه باصطلاح قديم، و مساوي با آن بر حسب يكي از اصطلاحات جديد آن مي‏باشد.

ولي بايد دانست كه مقابل قرار دادن علم و فلسفه در اصطلاح جديد هر چند به گمان پوزيتويستها و امثال ايشان به معناي كاستن ارج مسائل فلسفي و انكار قدر و منزلت عقل و ارزش ادراكات عقلي است امّا حقيقت، غير از آن است. و در مبحث شناخت شناسي، روشن خواهد شد كه ارزش ادراكات عقلي

﴿ صفحه 75﴾نه تنها كمتر از ارزش معلومات حسّي و تجربي نيست بلكه به مراتب بيشتر از آنهاست و حتّي ارزش دانشهاي تجربي در گرو ارزش ادراكات عقلي و قضاياي فلسفي مي‏باشد.

بنابراين، اختصاص دادن واژه‌ي علم به دانشهاي تجربي، و واژه‌ي فلسفه به دانشهاي غير تجربي تنها به عنوان يك اصطلاح، قابل قبول است و نبايد از تقابل اين دو اصطلاح، سوء استفاده شود و مسائل فلسفي و متافيزيكي به عنوان مسائل ظنّي و پنداري وانمود گردد. چنانكه برچسب «علمي» هيچ گونه مزيّتي را براي هيچ گرايش فلسفي، اثبات نمي‏كند و اساساً اين برچسب، وصله‌ي ناهمرنگي است كه مي‏تواند نشانه‌ي جهل يا عوام‏فريبي جعل كنندگان آن به حساب آيد. و ادّعاي اينكه اصول فلسفه‏اي مانند ماترياليسم ديالكتيك از قوانين تجربي به دست آمده نادرست است زيرا قوانين هيچ علمي قابل تعميم به علم ديگر نيست چه رسد به اينكه به كلّ هستي، تعميم داده شود مثلاً قوانين روانشناسي يا زيست‏شناسي قابل تعميم به فيزيك يا شيمي يا رياضيات نيست و بالعكس، قوانين اين علوم، در خارج از قلمرو خودشان كارآيي ندارد.

تقسيم و طبقه‏بندي علوم

در اينجا سؤالي مطرح مي‏شود كه اساساً انگيزه‌ي جداسازي علوم از يكديگر چيست؟ پاسخ اين است كه مسائل قابل شناخت، طيف گسترده‏اي را تشكيل مي‏دهد و در حالي كه در اين طيف، بعضي از مسائل در ارتباط تنگاتنگ با بعضي ديگر قرار مي‏گيرند برخي ديگر از مسائل، دور و بيگانه از هم هستند و چندان ارتباطي با يكديگر ندارند.

از سوي ديگر فرا گرفتن بعضي از معلومات، متوقّف بر بعضي ديگر است و دست كم، دانستن يك دسته به فهم دستهي ديگر كمك مي‏كند در حالي كه چنين رابطه‏اي ميان دسته‏هاي ديگر از دانستنيها وجود ندارد.

با توجّه به اينكه فرا گرفتن همه‌ي معلومات براي هر دانش پژوهي ميسّر

﴿ صفحه 76﴾ نيست، و به فرض ميسّر بودن، چنين انگيزه‏اي براي همه وجود ندارد چنانكه ذوق و استعداد افراد هم نسبت به فراگيري انواع مسائل، مختلف است و با توجه به اينكه بعضي از دانشها وابسته به بعضي ديگر و آموختن يكي متوقّف بر ديگري است از اينروي آموزشگران از ديرباز در صدد بر آمده‏اند كه از طرفي مسائل مرتبط و متناسب را دسته‏بندي كنند و دانشها و علوم خاص را مشخّص سازند و از طرف ديگر علوم مختلف را طبقه‏بندي كنند و نياز هر علمي را به علم ديگر، و در نتيجه تقدّم يكي را بر ديگري روشن نمايند تا اوّلاً كساني كه انگيزه يا ذوق و استعداد خاصي دارند بتوانند گمشده‌ي خودشان را در ميان انبوه مسائل بي‏شمار بيابند و راه رسيدن به هدفشان را بشناسند، و ثانياً كساني كه مي‏خواهند رشته‏هاي مختلفي از معلومات را فرا گيرند بدانند از كداميك آغاز كنند كه راه را براي آموختن ديگر رشته‏ها هموار كند و فراگيري آنها را آسانتر نمايد.

بدين ترتيب، علوم به قسمتها و بخشهاي گوناگون، تقسيم شد و هر بخش در طبقه و مرتبه‌ي خاصّي قرار گرفت. از جمله تقسيمات علوم، تقسيم كلّي آنها به علوم نظري و علوم عملي، و تقسيم علوم نظري به طبيعيات و رياضيات و الهيّات، و تقسيم علوم عملي به اخلاق و تدبير منزل و سياست است كه قبلاً به آن اشاره شد.

ملاك مرزبندي علوم

بعد از آنكه لزوم دسته‏بندي علوم، روشن شد سؤال ديگري طرح مي‏شود كه علوم را بر اساس چه معيار و ملاكي بايد دسته‏بندي و مرزبندي كرد؟

پاسخ اين است كه علوم را مي‏توان با معيارهاي مختلفي دسته‏بندي كرد كه مهمترين آنها از اين قرار است:

1 ـ بر اساس اسلوب و روش تحقيق. قبلاً اشاره كرديم كه همه‌ي مسائل را نمي‏توان با روش واحدي مورد تحقيق و بررسي قرار داد و نيز خاطر نشان كرديم كه همه‌ي علوم را با توجّه به روشهاي كلّي تحقيق مي‏توان به سه دسته تقسيم كرد:

الف ـ علوم عقلي كه فقط با براهين عقلي و استنتاجات ذهني، قابل

﴿ صفحه 77﴾ بررسي است مانند: منطق و فلسفه‌ي الهي.

ب ـ علوم تجربي كه با روشهاي تجربي قابل اثبات است مانند: فيزيك، شيمي و زيست‏شناسي.

ج ـ علوم نقلي كه بر اساس اسناد و مدارك منقول و تاريخي، بررسي مي‏شود مانند: تاريخ، علم رجال و علم فقه.

2 ـ بر اساس هدف و غايت. ملاك ديگري كه مي‏توان بر اساس آن، علوم را دسته‏بندي كرد فايده و نتيجه‏اي است كه بر آنها مترتّب مي‏شود و هدف و غايتي است كه فراگير از آموختن آنها در نظر مي‏گيرد مانند هدفهاي مادّي و معنوي، و هدفهاي فردي و اجتماعي.

بديهي است كسي كه مي‏خواهد راه تكامل معنوي خود را بشناسد به مسائلي احتياج دارد كه شخص علاقمند به تحصيل ثروت از راه كشاورزي يا صنعت، به آنها احتياج ندارد، چنانكه يك رهبر اجتماعي نيازمند به داشتن معلومات ديگري است. پس مي‏توان علوم را طبق اين اهداف گوناگون، دسته‏بندي كرد.

3 ـ بر اساس موضوع. سومين ملاكي كه مي‏تواند معيار انفكاك و تمايز علوم، واقع شود موضوعات آنها است. ‏يعني با توجّه به اينكه هر مسأله، موضوعي دارد و تعدادي از موضوعات در يك عنوان جامعي مندرج مي‏شود آن عنوان جامع را محور قرار مي‏دهند و همه‌ي مسائل مربوط به آن‌را زير چتر يك علم، گردآوري مي‏كنند چنانكه عدد، موضوع علم حساب، و مقدار (كميّت متصل) موضوع علم هندسه، و بدن انسان موضوع علم پزشكي قرار مي‏گيرد.

تقسيم‏بندي علوم بر اساس موضوع، بهتر از معيارهاي ديگر، هدف و انگيزه‌ي جداسازي علوم را تأمين مي‏كند چنانكه با رعايت آن، ارتباط و هماهنگي دروني مسائل و نظم و ترتيب آنها بهتر حفظ مي‏شود. و از اينروي از ديرباز مورد توجّه فلاسفه و دانشمندان بزرگ، قرار گرفته است. ولي مي‏توان در دسته‏بنديهاي فرعي، معيارهاي ديگري را نيز در نظر گرفت. مثلاً مي‏توان علمي را به نام

﴿ صفحه 78﴾ «خدا شناسي» ترتيب داد و محور مسائل آن‌را خداي متعال قرار داد و سپس آن‌را به شاخه‏هاي فلسفي و عرفاني و ديني، منشعب ساخت كه هر كدام با روش ويژه‏اي مسائل مربوط را مورد بررسي قرار دهد و در واقع، معيار اين انقسام جزئي را روش تحقيق، تشكيل دهد. همچنين رياضيات را مي‏توان به شاخه‏هاي گونه‏گوني منشعب كرد كه هر شاخه بر اساس هدف خاصّي مشخّص شود مانند رياضيات فيزيك، و رياضيات اقتصاد. و بدين ترتيب، تلفيقي بين معيارهاي مختلف به وجود مي‏آيد.

كلّ و كلّي

عنوان جامعي كه بين موضوعات مسائل در نظر گرفته مي‏شود و بر اساس آن، علم به معناي مجموعه مسائل مرتبط، پديد مي‏آيد گاهي عنوان كلّي و داراي افراد و مصاديق فراوان، و گاهي به صورت كلّ و داراي اجزاء متعدّد است. مثال نوع اول عنوان عدد يا مقدار است كه انواع و اصناف گونه‏گوني دارد و هر يك، موضوع مسأله‌ي خاصي را تشكيل مي‏دهد، و مثال نوع دوم، بدن انسان است كه جهازات و اعضاء و اجزاء متعدّدي دارد و هر كدام از آنها موضوع بخشي از علم پزشكي است.

تفاوت اصلي بين اين دو نوع موضوع آنست كه در نوع اول، عنوان موضوع علم بر تك تك موضوعات مسائل كه افراد و جزئيات آن هستند صدق مي‏كند به خلاف نوع دوم كه عنوان موضوع بر تك‏تك موضوعات مسائل، صدق نمي‏كند بلكه بر مجموع اجزاء، حمل مي‏شود.

انشعابات علوم

از توضيحات گذشته به دست آمد كه تقسيم‏بندي علوم براي سهولت آموزش و تأمين هر چه بيشتر اهداف تعليم و تربيت، انجام مي‏گيرد. در آغاز كه معلومات

﴿ صفحه 79﴾بشر، محدود بود امكان داشت كه همه‌ي آنها را به چند دسته تقسيم كرد و مثلاً حيوان شناسي را به عنوان علم واحدي در نظر گرفت و حتّي مسائل مربوط به انسان را نيز در آن گنجانيد. ولي رفته رفته كه دايره‌ي مسائل وسعت يافت و مخصوصاً بعد از آنكه ابزارهاي علمي مختلفي براي تحقيق در مسائل تجربي ساخته شد بيش از همه، علوم تجربي به شعبه‏هاي گوناگوني تقسيم شد و هر علمي به علوم جزئي‏تري منشعب گرديد چنانكه اين جريان هنوز هم به شكل فزاينده‏اي ادامه دارد.

بطور كلي انشعاب علوم به چند صورت انجام مي‏پذيرد:

1 ـ به اين صورت كه اجزاء كوچكتري از كلّ موضوع در نظر گرفته شود و هر جزء، موضوع شاخه‌ي جديدي از علم مادر قرار گيرد مانند غدّه شناسي، و ژن شناسي. روشن است كه اين نوع انشعاب، مخصوص علومي است كه رابطه بين موضوع علم و موضوعات مسائل، رابطه‌ي كل و جزء است.

2 ـ به اين صورت كه انواع جزئي‏تر و اصناف محدودتري از عنوان كلّي در نظر گرفته شود مانند حشره شناسي و ميكرب شناسي. اين انشعاب در علومي پديد مي‏آيد كه رابطه بين موضوع علم و موضوعات مسائل، رابطه‌ي كلّي و جزئي است نه كلّ و جزء.

3 ـ به اين صورت كه روشهاي مختلف تحقيق به عنوان معيار ثانوي در نظر گرفته شود و با حفظ وحدت موضوع، شاخه‏هاي جديد پديد آيد، و اين در موردي است كه مسائل علم، با روشهاي مختلف، قابل بررسي و اثبات مانند باشد مانند خدا شناسي فلسفي و خدا شناسي عرفاني و خدا شناسي ديني.

4 ـ به اين صورت كه اهداف متعدّد، به عنوان معيار فرعي در نظر گرفته شود و مسائل متناسب با هر هدف به نام شاخه‌ي خاصّي از علم مادر معرّفي گردد چنانكه در رياضيات گفته شد.

خلاصه

1 ـ فلسفه به صورت مضاف، گاهي در مورد معلومات غير تجربي به كار مي‏رود و اضافه‌ي آن صرفاً براي نشان دادن نوع مسائل مورد بحث است مانند «فلسفهي خدا شناسي» چنانكه اضافه‌ي علم در مورد معلومات تجربي همين نقش را ايفاء مي‏كند مانند علم «زيست‏شناسي».

2 ـ كلمه‌ي فلسفه گاهي به علم خاصّي اضافه مي‏شود و منظور از آن، تبيين اصول و مباني آن علم است كه بعضاً تاريخچه و هدف و روش تحقيق و سير تحوّل و مطالبي مانند آنها را نيز در بر مي‏گيرد.

3 ـ متافيزيك نام مجموعه‏اي از مسائل عقلي است كه با روش تجربي، قابل اثبات نيست.

4 ـ نسبت بين علم و فلسفه و متافيزيك به حسب معاني مختلف آنها تفاوت دارد و طبق بعضي از اصطلاحات، علم اعم از فلسفه، و فلسفه اعم از متافيزيك است.

5 ـ هدف از دسته‏بندي و طبقه‏بندي دانشها اين است كه هر كسي بتواند مجموعه مسائل مورد نظر خود را جداگانه بياموزد و آموزش علوم به صورت آسانتر و سودمندتري انجام گيرد.

6 ـ مرزبندي علوم بر اساس معيارهاي مختلفي از جمله روش، هدف و موضوع انجام مي‏گيرد و تقسيمات معروف معمولاً بر اساس اختلاف موضوعات انجام گرفته است.

7 ـ نسبت بين موضوع علم و موضوعات مسائل، گاهي نسبت بين كل و جزء است و گاهي نسبت بين كلي و جزئي.

8 ـ انشعاب علوم گاهي با ريز كردن موضوع، و گاهي با محدود كردن دايره‌ي آن، و گاهي بر اساس اختلاف روشها، و زماني بر طبق تفاوت اهداف، حاصل مي‏شود.

راهيان كوى دوست

مقدمه

محبت الهى و راه رسيدن به آن

بى شك آئينه جان آدمى جز در پرتو انوار الهى فروغ نمى‌يابد و زنگار دل جز با اكسير كلام ربوبى زدوده نمى‌شود و عطش سوزان فطرتش جز با شراب طَهور معنوى سيراب نمى‌گردد و عنقاى بى قرار او جز در بزم وصال يار آرام نمى‌گيرد، آرى: «فى مقعدِ صدق عند مليك مقتدر» و رسولان الهى هر يك مشعلى بوده‌اند فراراه بشريت تا راه آدميت را فراروى انسان بگشايند و او را از خاك تا خدا و از مُلك تا ملكوت پرواز دهند. آنان جوهرِ حكمت و حقيقت معرفت را در صدف وحى يافتند و اوج عروج انسان زمينى را در سطر سطر كتب آسمانى خويش رقم زدند. معراج حقيقى آدمى را در عبوديت و بندگى او در آستان بارى ديدند و از سر اخلاص و صفا انسان را به كوى دوست فراخواندند كه:

«يا ايتها النفسُ المطمئنةُ ارجعى إلى ربكِ راضيةً مرضيةً فادخُلى فى عبادى و ادخلى جنَّتى» و بى ترديد لذّتى كه در پرتو ايمان به خدا حاصل مى‌شود، برتر و بالاتر از همه لذائذ ديگر است. اولياء خدا را بنگر كه هرگز مقام توكل و رضا، مرتبه زهد و تقوى و نعمت بريدگى از دنيا را با هيچ چيز معاوضه نمى‌كنند.«فلا تعلم نفسٌ ما اُخفي لهم من قُرّةِ أَعيُنِ»

* * *

مكتوب حاضر ويراسته سلسله درسهاى اخلاقى استاد وارسته و مربى شايسته حضرت آية اللّه حاج شيخ محمدتقى مصباح يزدى (دام ظله) در حوزه علميه قم است. موضوع اصلى اين

﴿ صفحه 10﴾درسها، متن حديث معروف «معراج» است كه با بيانى شيوا و زبانى گويا همراه با آيات قرآنى شرح و تبيين شده است. متن اين حديث شريف در كتبى همچون ارشادالقلوب ديلمى و بحارالانوار مجلسى و... آمده است و الحق محتواى اين حديث قدسى يك دوره درس عرفان و حكمت و دستورالعملى بى بديل در اخلاق و معنويت است. اميد كه مطالعه اين اثر، خوانندگان اهل دقت و بصيرت را مفيد افتد و نشر آن مرضى خداوند و مقبول درگاه حضرت ولى عصر (عجل اللّه تعالى فرجه الشريف) قرار گيرد. انشاء اللّه .

واحد انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(قدس سره)

محبت الهى و راه رسيدن به آن

طريق وصول به محبت الهى

طريق وصول به محبّت الهى

در اصول كافى از حضرت سجاد روايت شده است

طريق وصول به محبت الهى

«يا مُحَمَّدُ؛ وَجَبَتْ مَحَبَّتي لِلْمُتَحابّينَ فيّ وَ وَجَبَتْ مَحَبَّتي لِلْمُتَقاطِعينَ1 فيّ وَ وَجَبَتْ مَحَبَّتي لِلْمُتَواصِلينَ فيّ وَ وَجَبَتْ مَحَبَّتي لِلْمُتَوَّكِّلينَ عَلَىَّ وَ لَيْسَ لَِمحَبَّتي عَلَمٌ وَ لا نِهايَةٌ وَ كُلَّما رَفَعْتُ لَهُمْ عَلَماً وَضَعْتُ لَهُمْ عَلَماً...»

خداى متعال رسولش را مورد خطاب قرار داده، مى‌فرمايد: محبّت من بر چهار دسته از مردم واجب است (اين وجوب از قبيل وجوب تكليفى نيست، بلكه ثبوت قطعى محبّت خدا را مى‌رساند):

دسته اول: كسانى كه يكديگر را به جهت من دوست داشته باشند.

دسته دوم: كسانى كه براى من از دوستى وارتباط با كسانى كه نمى‌پسندم، دست بردارند و رابطه خود را با دشمنان من قطع كنند. به ديگر سخن، اگر بر اساس هواى نفس و بر خلاف رضاى پروردگار ارتباطى بين آنها برقرار شد، به انگيزه عشق به خدا چنين پيوند و ارتباطى را قطع كنند.

دسته سوم: افرادى كه به جهت من با يكديگر رابطه برقرار كنند (و اگر چنانچه كدورت و تيرگى بينشان وجود دارد، آن را فراموش كنند و در ايجاد ارتباط و پيوند همه جانبه تلاش و همت نمايند.)

دسته چهارم: گروهى كه بر من توكل داشته باشند.

پيداست كه خداوند در مقام برانگيختن افراد به سوى كارهايى است كه موجب سعادت و تقربشان به اوست. البته كسى برانگيخته مى‌شود كه به خداوند محبّت

--------------------------------------------------------------------------------

1- در نسخه ارشادالقلوب ديلمى، (باب 54) «المتعاطفين» ضبط شده است.

﴿ صفحه 46﴾داشته باشد، نه آنكه بى تفاوت و غافل باشد. براى كسى كه واقعاً به محبّت خداوند دست يافته است، محبّت خداوند نزد او بيشتر ارزش دارد از كسى كه در بيابان راه را گم كرده و زاد و توشه‌اش تمام شده و در آستانه مرگ است و انتظار مى‌كشد تا نان و آبى به او برسانند و او را از سرگشتگى در بيابان و گمراهى نجات دهند. چون كسى كه در آستانه مرگ و از دست دادن زندگى زودگذر دنياست و آرزو دارد چند روز ديگر زنده بماند، مى‌خواهد راه را پيدا كند تا چند صباحى ديگر در اين دنيا زندگى كند و اين هرگز قابل مقايسه با ارزش و اهميّت محبّت خدا به بنده‌اش نيست كه از هر جهت مفيد و ثمربخش و سازنده و در عين حال جاودانه است.

پر واضح است كه بشر تلاش مى‌كند تا در اين دنيا محبّت ديگران را به خود جلب كند، و البته همت ها متفاوتند: افراد بلند همت درصددند كه در دل مردم جاى گيرند، ديگران به آنها محبّت و عنايت داشته باشند؛ ولى اهل آخرت تنها به اين نوع محبّت بسنده نمى‌كنند و در تكاپوى كسى هستند كه محبّتش بيش از همه جهان، فايده و ارزش دارد و براى تحصيل و دست يابى به آن از همه چيز و همه دنياى خود مى‌گذرند. ولى افسوس كه جز براى اندكى، ارزش محبّت الهى ناشناخته است.

پى بردن به اهميّت محبّت خدا، به نوبه خود درجه‌اى از شناخت و معرفت ذات اقدس خداوند است و لااقل با اين حد از معرفت، ما دچار جهل مركّب نشده ايم. حال وقتى تا اين حد اين معنا را درك كرديم، بايد در جهت تحصيل چنين امر عظيم و ارزش مندى همّت گماريم و در اين راه از همه امكانات خود بهره جوييم، تا محبّت الهى به معناى واقعى در ما پديد آيد.

اينكه در اين حديث شريف آمده است: «وَجَبَتْ مَحَبَّتي لِلْمُتحابين فيّ» (كسانى كه يكديگر را به جهت من دوست داشته باشند، محبّت من بر آنان واجب مى‌گردد)، بدان جهت است كه دوست داشتن يكديگر در واقع محبّت ورزيدن به خداست،

﴿ صفحه 47﴾چه آن‌كه دوستى با دوستان خدا، نوعى اظهار مودت و محبّت به خداوند است. طبيعى است اگر محبّت به كسى يا چيزى تعلق گرفت به متعلقات او نيز سرايت خواهد كرد، اگر كسى به خدا علاقه داشت به مقربان و نزديكان او نيز علاقه مند است و اين از آثار تكوينى محبّت است، زيرا نمى‌توان به كسى محبّت داشت، اما نسبت به آثار و متعلقات او بى تفاوت بود. از اين رو اگر شخصى به خداوند محبّت داشت به هر كه به خدا نزديكتر است، بيشتر محبّت خواهد ورزيد ولذا چنين افرادى در وهله اول به وجود مقدس پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و ائمه اطهار(عليهم السلام) محبّت مى‌ورزند و سپس به شيعيانى كه به آنها نزديكترند و راه آنان را بهتر از ديگران پيموده‌اند و به دستورات و فرامين آنها بيش از ديگران عمل مى‌كنند.

طريق وصول به محبّت الهى

هر كس بر اساس ايمان به خدا، به ديگران محبت داشته باشد و ديگرى را به جهت عبوديت و بندگى او در برابر خدا و به سبب تقوى و پرهيزگاريش، دوست بدارد، بايد به خود اميدوار باشد، چون محبّت بندگان و دوستان خدا وسيله‌اى است كه انسان را به راه خدا مى‌كشاند و از آنچه او را از خدا و دوستان خدا دور مى‌كند باز مى‌دارد. افزون بر اين، با عمل خويش، محبّت خداوند را تحصيل خواهد كرد و به آرزوى ديرينه خود دست مى‌يابد؛ زيرا تنها آرزوى هر محب اين است كه محبوبش نيز به او محبّت داشته باشد. بدين جهت خداوند، در قرآن كريم درباره تحصيل محبّت الهى و يا اينكه چگونه انسان مى‌تواند محبوب خدا شود، مى‌فرمايد.

«اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونى يُحْبِبْكُمُ اللّهُ»1

اگر خدا را دوست داريد پس از دستورات من پيروى كنيد تا خدا نيز شما را دوست بدارد.

--------------------------------------------------------------------------------

1- آل عمران/29.

﴿ صفحه 48﴾حال اگر كسى در تكاپوى وصول به محبّت الهى است طريق آن، تمسك به راه پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) است، بايد راه او را تعقيب كرد تا همانگونه كه او حبيب الله است و خدا او را دوست مى‌دارد، با پيروى او، شعاعى از محبّتى كه خدا به پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)دارد به ما نيز بتابد. بنابراين يكى از مهمترين راههاى جلب محبّت خدا، ارتباط نزديك با رسول خداست، چون او محبوب مطلق خداست و شايد بتوان گفت، ساير محبّتهاى خدا در سايه محبّتى است كه به اين محبوبش دارد. اين سخن گزافى نيست؛ چرا كه همه موجودات امكانى در موجودى كه از همه كامل‌تر است جمعند، بالطبع چنين موجودى، اصالتاً و در بادى امر مورد محبّت و توجه خدا قرار مى‌گيرد.

پس بايد سعى كرد دوستى با ديگران براساس رابطه آنها با خدا باشد و بايد افرادى را كه پيوند و ارتباطشان با خدا و رسولش قويتر است شناسايى كرد و با آنان رابطه برقرار ساخت، تا محبّت الهى محقّق گردد.

از سوى ديگر، حتى المقدور بايد ملاك محبّتهاى دنيوى و جاذبه هايى را كه تنها مربوط به اين جهان است، از دلمان دور سازيم، چون اگر بر سر امور دنيوى و لذّتهاى دنيوى و ملاكهاى ارزشى آن، به يكديگر محبّت كنيم، دل ما مملوّ از محبّتهايى خواهد شد كه از سنخ محبّت دنيوى است و ديگر جايى براى محبّت الهى باقى نمى‌ماند.

انسان بطور طبيعى به چيزى كه داراى كمال است، علاقه مى‌ورزد، ولى اگر توجه‌اش به چيز كامل ترى جلب گرديد، رفته رفته از امور فروتر، چشم مى‌پوشد و محبّت آنها از دلش خارج مى‌شود. براى اينكه محبّتهاى الهى به دل انسان راه يابد و محبّتهاى دنيوى رخت بربندد، بايد كمالى را كه فراى دنيا و امور دنيايى است، شناخت و پى برد كه سرچشمه و مبدء همه كمالات؛ كمالات را در حد بى نهايت

﴿ صفحه 49﴾داراست و هر جمال و كمالى كه موجب محبّت و علاقه مى‌شود، در حد بى نهايت در او وجود دارد.

از آنجا كه در ابتدا معرفتهاى ما از طريق امور مادى به دست مى‌آيد، در آغاز آفرينش و شروع زندگى و نيز درگذر آن، به امور دنيوى بيشتر تعلق داريم. گرچه انسان هاى معصوم از آغاز به امور معنوى توجه دارند و معرفتهايشان رنگ دنيايى ندارد؛ ولى آنها استثنا هستند. ما به گونه‌اى هستيم كه در ابتدا امور مادى و لذايذ دنيوى، توجه ما را جلب مى‌كند و براى كنار نهادن اين روحيه و توجه به امور معنوى و ارزش هاى الهى، بايد به وسايطى چنگ زنيم كه ارتباط ما را با خدا تقويت مى‌كنند.

پس دوستى و محبّت ما به ديگران، بايد براساس عشق و محبّت به خدا باشد. منافع دنيوى را نبايد به گونه‌اى مدّنظر قرار داد كه از انگيزه و هدف اصلى خود غافل بمانيم. از اينرو بايد رابطه خود را با اولياى خدا تقويت كنيم، تا به محبّت الهى دست يابيم، زيرا بين محبّت خدا و محبّت به اولياى خدا نوعى رابطه است كه هر كدام تقويت شود در ديگرى اثر مى‌گذارد، و ايجاد شكاف و جدايى بين آنها امكان ناپذير است، بلكه همواره بينشان پيوند ناگسستنى برقرار است، لذا در يكديگر تأثير متقابل دارند. يعنى اگر محبّت انسان به خدا فزونى گرفت، محبّت به اولياى خدا نيز فزونى مى‌گيرد و نيز اگر محبّت انسان به اولياى خدا زياد شد، محبّتش به خدا نيز بيشتر خواهد شد.

براى تقريب به ذهن به مثال زير توجّه كنيد:

محبّت به خدا نظير درخت و ريشه آن است و محبّت به اولياى خدا، نظير شاخ و برگهاى آن درخت. اگر شاخه و برگهاى درخت را قطع كنيد، به جهت عدم تنفس به تدريج درخت خشك مى‌شود و از سوى ديگر اگر ريشه درخت را بزنيد، شاخه و برگهاى آن نيز خشك مى‌شود. از طرف ديگر اگر شاخه و برگها، به واسطه استفاده از

﴿ صفحه 50﴾حرارت و نور و هوا، قوى‌تر شوند درخت نيز قوى مى‌شود و نيز اگر ريشه درخت به وسيله استفاده از مواد غذايى زمين قوى شود، شاخ و برگهاى درخت نيز قوّت مى‌گيرد. نظير اين رابطه متقابل، بين محبّت به خدا و محبّت به اولياى او نيز وجود دارد.

محبّت اولياى خدا شاخ و برگِ محبّت خداست، اگر اين محبّت را تقويت كنيم، محبّت به خدا نيز تقويت مى‌گردد. (از آنجا كه با اولياى خدا از طريق حواسّمان تماس داريم: آنها را مى‌بينيم و صدايشان را مى‌شنويم و آنها همنوع ما هستند و بيشتر مى‌توانيم درباره آنها بيانديشيم، اگر از راه محبّت به آنها وارد شويم، راه براى دست يابى به محبّت خداوند آسان مى‌گردد).

تجربه نشان داده است كه وقتى فضايل و كمالات پيامبر اكرم و ائمه اطهار(عليهم السلام) ذكر مى‌شود و سخن از معجزات و ارزش هاى الهى آنها به ميان مى‌آيد، عشق و علاقه و محبّت انسان، زودتر برانگيخته مى‌شود، تا آنگاه كه صفات و كمالات خداوند ذكر مى‌گردد. تا آنجا كه برخى گفته اند: اصلا محبّت ورزيدن به خدا معنا ندارد و برخى افراد خام باور كرده‌اند كه محبّت به خدا تعلق نمى‌گيرد، چون ديده اند، ذكر صفات و كمالات خداوند شوقى در آنها پديد نمى‌آورد. ولى واقعيّت غير از اين است. سرّ اينكه محبّت به اولياى خدا زودتر در ما برانگيخته مى‌شود، اين است كه آنها با ما سنخيّت دارند و انسانند و تا حدّى در افق فهم و درك ما هستند، گر چه مراتب والاى اولياى خدا، با مراتب انسان هاى عادى قابل مقايسه نيست. پس بهترين و ساده ترين راه براى محبّت ورزيدن به خدا، دوستى با دوستان خداست و هر قدر رابطه و موّدت ما با آنها افزون گردد، محبّت ما به خدا بيشتر مى‌شود؛ البته به اين شرط كه آنها را از آن جهت كه دوست خدا هستند، دوست بداريم نه به جهت مقام و ثروت و امور ديگر دنيوى.

در اصول كافى از حضرت سجاد(عليه السلام) روايت شده است كه فرمود:

«اِذا جَمَعَ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ الاَْوَّلينَ والاْخِرينَ قامَ مُناد فَنادى يُسْمِعُ النّاسَ...»

وقتى، در روز قيامت، خداوند همه مردم را گرد آورد، منادى همه مردم را آواز مى‌دهد.

«فَيَقُولُ: اَيْنَ الْمُتَحابُّونَ فىِ اللّهِ»

منادى مى‌گويد: كجايند كسانى كه براى خدا به يكديگر محبّت كردند؟

«قالَ: فَيَقُومُ عُنُقٌ مِنَ النّاسِ فَيُقالُ لَهُمْ: اِذْهَبُوا اِلَى الْجَنَّةِ بِغَيْرِ حِساب...»

جماعتى از مردم برمى خيزند، به آنها گفته مى‌شود بدون حساب وارد بهشت شويد.

«قالَ: فَتَلَقّاهُمُ الْمَلائِكَةُ فَيَقُولُونَ: اِلى اَيْنَ؟»

فرشتگان با آنها برخورد مى‌كنند و مى‌گويند: كجا مى‌رويد؟

«فَيَقُولُونَ: اِلىَ الْجَنَّةِ بِغَيْرِ حِساب» آنها مى‌گويند: بدون حساب به سوى بهشت مى‌رويم.

«قالَ: فَيَقُولُونَ فَاَىُّ ضَرْب اَنْتُمْ مِنَ النّاسِ؟»

فرشتگان مى‌گويند: شما چه صنفى از مردميد؟

«فَيَقُولُونَ: نَحْنُ الْمُتَحابُّونَ فِى اللّهِ» آنها مى‌گويند: ما براى خدا دوست گزيديم.

«قالَ: فَيَقُولُونَ وَ اَىُّ شَىء كانَتْ اَعْمالُكُمْ؟»

فرشتگان مى‌گويند: اعمال شما چگونه بود؟

«قالوا: كُنّا نُحِبُّ فِى اللّهِ وَ نُبْغِضُ فِى اللّهِ»

مى گويند: براى خدا دوستى مى‌كرديم و براى او دشمنى مى‌ورزيديم.

«قالَ: «فَيَقُولُونَ: نِعْمَ اَجْرُ الْعامِلينَ»1

فرشتگان مى‌گويند: چه نيكوست پاداش اهل عمل.

در ادامه حديث معراج خداوند مى‌فرمايد:

«وَ لَيْسَ لِمَحَبَّتى عَلَمٌ و لا نِهايَةٌ»

براى محبّت من حدّ و نهايتى نيست.

--------------------------------------------------------------------------------

1-اصول كافى (با ترجمه)، ج 3، (باب الحب فى اللّه و البغض فى اللّه)، ص 191.

﴿ صفحه 52﴾و نيز مى‌فرمايد:

«كُلَمّا وَضَعْتُ لَهُمْ عَلَماً، رَفَعْتُ لَهُمْ عَلَماً...»

هرگاه نشانه‌اى را فرود آورم، متعاقباً علم و نشانه ديگرى براى آنها قرار مى‌دهم.

سرّ اين تعبير اين است كه در گذشته راه هاى حادثه آفرين و خطرناكى وجود داشته كه از اعماق بيابانهاى وسيع و لم يزرع مى‌گذشته است، لذا براى هدايت و راهنمايى رهگذران، علامتهايى را نصب مى‌كردند، اگر با وزش طوفانها شنهاى بيابان به حركت آمده و جادّه ها را مى‌پوشانيد، به وسيله آن علايم، راه اصلى را پيدا كرده و به سفر خود ادامه مى‌دادند. از اين رو از هر عَلَمى كه مى‌گذشتند، براى ادامه راه خويش، به نشانه ديگرى احتياج داشتند و بى آن نشانه ها، توانايى ادامه حركت و نجات از حوادث احتمالى را نداشتند. لذا خداوند سبحان مى‌فرمايد: من تا آخر راه با آنان همراه بوده و آنها را از راهنمايى خويش محروم نمى‌سازم: از هر عَلَمى كه بگذرند عَلَم و نشانه ديگرى فرا روى آنها قرار مى‌دهم تا از هدايت و راهنمايى من برخوردار باشند و بى راهه نروند.

آرى از عنايات ويژه ذات اقدس حق به اوليا و دوستان واقعى اش، توجّه و هدايت همه جانبه و دايمى اوست، به گونه‌اى كه آنان را از لغزش و تزلزل رهايى مى‌بخشد.

بر درگاه دوست

مقدمه

بحث هایی درباره دعا

پيشگفتار

«وَ اِذَا سَئَلَكَ عِبادى عَنّي فَإِنّي قَريبٌ اُجيبُ دَعْوَةَ الدّاعِ اِذا دَعانِ...» 1

آدمى در فراز و نشيب زندگى و حادثه هاى تلخ و شيرين گاهى چنان دچار خستگى روح مى‌گردد كه با هيچ وسيله مادّى آرامش نمى‌يابد و اگر قدرت همه قدرتمندان، ثروت تمام ثروتمندان و كليه وسايل لذّت و كاميابى جهان در اختيار او گذاشته شود، ذرّه اى از درد روحى او كاسته نمى‌شود.

در چنين حالتى، گاهى انسان به سراغ بهترين دوست، نزديكترين خويش و عزيزترين كس خود مى‌رود تا با او راز دل گويد. گاهى نيز هيچ كس را محرم و مورد اعتماد ندانسته و در كُنج عزلت با خود به نجوا مى‌پردازد. در هر حال، تنها راه درمان و آرامش انس با محبوب و باز كردن سفره دل نزد معشوق است.

حال اگر آدمى از آلودگى به زشتيها و غبار گناه و عصيان، احساس غم و دل مردگى كند، تا آنجا كه از خويشتن خويش نيز گريزان و متنفّر باشد،

--------------------------------

1ـ بقره /186. «و چون بندگان من از دورى و نزديكى من از تو بپرسند بدانند كه من به آنها نزديكم؛ هر كه مرا بخواند دعاى او را اجابت كنم.»

﴿ صفحه 12﴾در اين صورت، به كجا پناه بَرد و با كه راز دل گويد؟ در اينجاست كه بايد به سرچشمه همه خوبيها و پاكيها و آفريدگار محبّت و صفا و خالق خود پناه بَرَد و با ياد و عشق او و حضور در محفل انس او آرام گيرد.

چه آرامش و لذّتى بالاتر از اين كه عبد ذليل در حضور معبود عزيز قرار گيرد و جان آلوده خويش را در زلال صحبت او تطهير و روح پرتلاطم خود را با ذكر آن يگانه آرام كند. اين بهترين و برترين ثمره شيرين دعاست.

گرچه در اصطلاح عاميانه دعا را به «خواست و طلب عبد» تفسير مى‌كنند، ولى معناى واقعى دعا و نيايش عبارت است از: «خواندن محبوب از سوى بنده مُحب و عاشق و حضور وى در خلوت معشوق و همرازى و همجوارى او در خلسه عارفان حق جو.»

آنگاه كه بنده ذليل و حقير خانه پر معصيت دل خويش را از مظهر پاكيها و خوبيها دور مى‌بيند را ه نزديكى به دوست و وصول به محفل معشوق را مى‌طلبد و متحيّر است كه در كجا مى‌توان به خلوت معبود خويش نايل شد، ندا مى‌رسد كه:

«إِنّي قَريبٌ» 1؛

من به همه بندگان خود نزديكم.

و بحق كه در همراهى با او فاصله معنايى ندارد:

«نَحْنُ اَقْرَبُ اِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَريدِ» 2؛

-----------------------------------

1ـ بقره /186.

2ـ ق /16.

﴿ صفحه 13﴾از رگ گردن به او نزديكتريم.

اگر بنده به چنين حالتى دست يافت و نزديكى و قرب به حق را لمس نمود و قدمى به محفل او نزديك شد، آنگاه معبود مُحبّ او شده و اين بنده است كه محبوب حق مى‌شود و ندا مى‌رسد كه:

«فَلْيَسْتَجيبُوا لي وَلْيُؤْمِنُوا بي» 1؛

اميد كه ما نيز از عارفان واصل محفل دعا باشيم و از محضر حق جز ذات او را نخواهيم، كه حصول معرفت حق اوج اجابت دعاى عبد است.

آنچه در پى مى‌آيد برگرفته از چند سخنرانى حضرت آية الله، استاد مصباح يزدى درباره دعا است.

اين مجموعه شامل سه بخش است. بخش اول به موضوعات كلى پيرامون دعا اختصاص دارد. اين قسمت از چند سخنرانى استاد كه پيرامون دعا ايراد فرموده اند اقتباس شده است.

بخش دوم و سوم مشتمل بر 15 جلسه سخرانى است كه معظم له در ماه رمضان 1398 (هــ.ق) در «مهديه» قم ايراد فرموده بودند. اين سخرانى ها با اندكى تغيير ارايه شده است.

از آنجا كه مستمعين اين جلسات طبقات گوناگون مردم بودند، لذا سطح سخن درخور چنان جمعى مى‌باشد، در عين حال حاوى نكات ارزنده و مفيد بسيار است. روشن است كه سخنران در مقام سخنورى قادر نيست آن گونه كه مى‌نويسد، سخن گويد.

-----------------------------

1ـ بقره /186.

﴿ صفحه 14﴾در بخش دوم فرازهايى از دعاى افتتاح شرح شده است. در بخش سوم به شرح و تفسير فرازهايى از دعاى ابوحمزه پرداخته شده است. اميد است مورد استفاده مؤمنين قرار گيرد.

بحث هایی درباره دعا

مقدمه

حقيقت دعا چيست

تأثير استقلالى دعا

مقدمه

«قُلْ ما يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلا دُعاؤُكُمْ.» 1

ساده ترين و طبيعى ترين رابطه انسان با خدا ياد اوست كه در نتيجه آن، دل انسان اختياراً متوجه خدا مى‌گردد و بر روح او اثر مى‌گذارد و احياناً اثر آن توجّه در زبان متجلّى مى‌شود.

دعا سلاح مؤمن و وسيله تقرب الى الله و حقيقت عبادت و ياد حق و گفتگو با رب العالمين است. حاجت خواستن بهانه رفتن در خانه دوست و راز و نياز با يكتاى بى نياز است. دعا مايه نشاط روح و حيات جان و كليد عطاياى الهى است. دعا كوفتن در رحمت حق و موجب نزول بركات خداوندى است.

دعا از مسائلى است كه در فرهنگ اسلام نسبت به آن توجّه بسيار شده و مورد تأكيد فراوان قرار گرفته است؛ لذا شايسته است كه حقيقت آن روشن گردد.

درباره دعا بحثهاى فراوانى مطرح است از جمله: حقيقت دعا چيست؟ آيا دعا سبب مستقلّى براى اجابت است يا سببى است در كنار ساير اسباب و علل طبيعى و عادى؟ اگر سبب مستقلّى است آيا موجب

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ فرقان /77؛ «بگو پروردگارم براى شما ارزشى قايل نيست اگر دعاى شما نباشد.»

﴿ صفحه 18﴾استثنا در سنّتهاى تكوينى الهى نمى‌شود؟ آيا دعا موجب سستى و تنبلى افراد نمى‌گردد؟ اثرات دعا چيست و تا چه حدّى است؟ فايده دعا چيست؟ از نظر تربيتى چه نقشى در زندگى انسان مى‌تواند داشته باشد؟ آيا آن گونه كه برخى افراد مى‌گويند، اثر دعا فقط همان مضمون دعاست؛ يعنى دعا جنبه تلقينى دارد و همين است كه موجب حركت فرد به سوى مطلوب مى‌شود يا اثرات ديگرى نيز دارد؟ چرا با آنكه خداوند در قرآن وعده داده كه دعاى بندگان خود را اجابت كند، دعاهاى ما كمتر به اجابت مى‌رسد؟ آيا دعا آداب و شرايطى دارد؟ اگر بلى شرايط دعا و استجابت آن چيست؟ استكبار از دعا كه قرآن از آن نهى فرموده يعنى چه؟ و ...

اينها مسائلى است كه در اين بخش مورد بررسى قرار خواهد گرفت.

حقيقت دعا چيست؟

زندگى دنيا به گونه اى است كه خواه ناخواه توجّه انسان را تا حدودى به امور مادّى جلب مى‌كند؛ امّا واقعيت اين است كه انسان براى تقرّب به خدا آفريده شده است و بايد از تمام جوانب زندگى براى نيل به اين مقصود بهره گيرد. يكى از بهترين راهها براى اين منظور آن است كه هر روز لحظاتى از عمر خود را صرف توجه خالص به بارگاه الهى كند. اين توجه بيشتر در نماز جلوه گر مى‌شود؛ در نماز دعاهايى در حال قنوت و ساير حالات خوانده مى‌شود گذشته از آنكه در روايات براى قبل و بعد از نماز نيز دعاهاى ديگرى وارد شده است حتّى مى‌توان خود نماز را نوعى

﴿ صفحه 19﴾دعا دانست و چنانكه گفته شده واژه «صلاة» در اصل لغت به معناى دعاست.

حقيقت دعا توجه به بارگاه حضرت معبود است و براى مؤمنان نوعى معراج روحى و معنوى به حساب مى‌آيد. دعا فقط تلفّظ پاره اى كلمات و مراعات برخى آداب خاص نيست. حقيقت و روح دعا توجه قلبى انسان به خداوند عالم است و قوّت اين توجه به ميزان معرفت و محبت انسان به خداوند بستگى دارد. از اينرو، بايد پيش از دعا و هنگام دعا به صفات خداوند توجّه داشت.

حقيقت دعا چيزى جز عبادت نيست و حتى به دليل توجه به خداوند در انجام اين عبادت شايد بر بسيارى از عبادات ديگر ترجيح داشته باشد. در روايات شريفه از پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) نقل شده است كه :

«الدُّعاءُ مُخُّ الْعِبادَةِ»؛ 1

دعا بمنزله مغز همه عبادات است.

در قرآن كريم نيز خداوند، آنجا كه مسأله استكبار از دعا را مطرح مى‌نمايد؛ مى‌فرمايد:

«وَ قالَ رَبُّكُمْ اُدْعُونى اَسْتَجِبْ لَكُمْ، اِنَّ الَّذينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرينَ.» 2

پروردگار شما گفته است: مرا بخوانيد تا (دعاى) شما را بپذيرم، آنان كه از عبادت من (اعراض كنند و) بزرگى فروشند بزودى با ذلّت و خوارى به دوزخ وارد شوند.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج93، باب 14، ص300، روايت 37.

2ـ مؤمن /60.

﴿ صفحه 20﴾در اين آيه، خداوند نفرموده است «يستكبرون عن دعايى»، بلكه از دعا به «عبادت» تعبير فرموده است و رسماً دعا را به عنوان عبادت معرفى مى‌كند و آن را از لوازم بندگى مى‌داند؛ زيرا تهديد به آتش دوزخ كه براى ترك كننده نيايش آمده متناسب با ترك عبادت است نه ترك دعا.1

ممكن است اين سؤال به ذهن خطور كند كه چگونه اگر انسان چيزى از خدا بخواهد، او را عبادت كرده است؟ براى روشن شدن اين سؤال، بايد حقيقت عبادت روشن شود.

حقيقت عبادت اين است كه انسان خود را بنده و مملوك خدا بداند، براى خود مالكيتى قايل نباشد و براى خود اراده مستقلّى در مقابل خدا قايل نباشد، بلكه خود و دارايى خود را از آن خدا بداند؛ بطور كامل تسليم اراده او باشد، به عبد بودن خود در مقابل پروردگار اعتراف كند و از روى اختيار، بندگى تكوينى خود را در مقابل خدا اظهار بدارد. به عبارت ديگر، در برابر خدا اظهار كند كه تو خدايى و من بنده توام، تو عزيزى و من ذليلم، تو مالكى و من مملوكم، تو ربّى و من مربوبم. (اِلهى اَنْتَ الْخالِقُ وَ اَنَا الَْمخْلُوقُ وَ اَنْتَ الْمالِكُ وَ اَنَاالْمَمْلُوكُ و اَنْتَ الرَّبُّ وَ اَنَا الْعَبْدُ... وَ اَنْتَ الْقَوِىُّ وَ اَنَا الضَّعِيفُ.) 2 حقيقت نماز نيز اظهار همين مطلب است كه خدايا، من بنده ام، عبوديت شأن من است و تو مالك من هستى.

عبادت در واقع اظهار اين مطلب است، خواه با توجه قلبى، خواه با

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ علامه طباطبايى، تفسير الميزان، ج2، ص33.

2ـ قسمتهايى از مناجات حضرت على، بحارالانوار، ج95، ص 391، روايت 31.

﴿ صفحه 21﴾اظهار زبانى يا نشان دادن با اعضا و جوارح. ركوع و سجود نيز اگر عبادت به حساب مى‌آيند به اين دليل است كه بيانگر اين حالت قلبى است: اظهار ذلّت در مقابل عظمت بيكران الهى. ذكر زبانى نيز گوياى اين حقيقت است.

اصل همه عبادات و روح آنها همين توجّه قلبى است و حركات و ذكر زبانى جلوه اين حقيقت است. دعا نشان دهنده اعتقاد به مالكيت، ربوبيت، عزّت و قدرت الهى در عمل است.

كسى كه دست خويش را به درگاه الهى دراز، گردن خود را كج و سر خود را خم مى‌نمايد، روى به خاك مى‌سايد و اشك از ديدگان سرازير مى‌كند و با دعاى خود از او حاجت مى‌خواهد، در عمل نهايت شكستگى و تذلّل خود را در برابر عظمت الهى نشان مى‌دهد؛ خود را فقير، ضعيف، ذليل و بيچاره و خدا را غنى، قوّى، عزيز و قادر مى‌بيند و با حالت خود اين حقيقت را بيان مى‌كند.

گرچه دعا در ظاهر درخواست رفع نيازهاى مادّى و معنوى است، ولى در واقع، اعتراف به بندگى، فقر و عجز انسان است. درست است كه معمولاً دعا به شكل تكلّم الفاظ است؛ اما الفاظ از ما فى الضمير حكايت مى‌كنند و خود از اصالتى برخوردار نمى‌باشند و اين گونه نيست كه نوع اين الفاظ يا نحوه اداى آنها تأثيرى در حوادث جهان داشته باشد، كه هر كس كه اين الفاظ را تلفّظ نمايد مؤثر باشد.

به عبارت ديگر، دعا امرى است قلبى و زبان فقط از آنچه در دل است حكايت مى‌كند. پس دعا بايد از دل و جان انسان برآيد. تلفّظ برخى

﴿ صفحه 22﴾كلمات با زبان، بدون هيچگونه توجّه قلبى، دعا به حساب نمى‌آيد. بنابراين، دعا بايد با خواست جدّى قلبى همراه باشد.

از آنچه گذشت روشن شد كه حقيقت دعا چيزى جز عبادت نيست، بلكه بالاترين عبادت و به تعبير حديث شريف «مُخ» تمام عبادات است و اظهار بندگى در برابر مالكيت مطلق الهى.

تأثير استقلالى دعا

آيا دعا مى‌تواند مستقلاًّ سبب اجابت باشد و پديده اى صرفاً در اثر دعا و بدون اسباب عادى تحقّق پيدا كند؟ اين بحثى است كه به مسائل اعتقادى و فلسفى مربوط مى‌شود و در آنجا مورد بررسى و كنكاش قرار مى‌گيرد. در اينجا به اين بحث تنها اشاره مى‌شود:

از نظر قرآن، جواب اين سؤال مثبت است. در قرآن نمونه هايى ذكر شده است كه بدون استفاده از اسباب ظاهرى، دعا سبب تحقّق امرى شده است؛ از جمله دعاى حضرت زكريّا(عليه السلام) كه موجب شد خداوند در پيرى فرزندى (يحيى(عليه السلام) ) به ايشان عطا فرمايد. موارد ديگرى نيز ذكر شده است كه بدون وجود اسباب عادى و صرفاً در اثر دعا كارى تحقّق پيدا كرده است. پس اين مطلب از نظر قرآن قابل انكار نيست.

آيا اين مسأله موجب استثنا در سنّتهاى الهى نمى‌گردد؟ آيا موجب نقض قانون عليّت نمى‌شود؟ با توجه به اينكه، اراده الهى بر اين تعلّق گرفته است كه امور از طريق علل خود انجام شود:

﴿ صفحه 23﴾«اَبَى اللّهُ اَنْ يُجْرِىَ الاَْشْياءَ اِلاّ بِالاَْسْبابِ» ؛1

خداوند ابا دارد از اينكه اشيا از غير طريق اسباب خود جريان هستى پيدا كنند.

در پاسخ بايد گفت: اين مطلب مانند كرامت و اعجاز است. همانگونه كه درباره اعجاز گفته شده كه «سنتى است حاكم بر سنّتهاى طبيعى و عادى»، اجابت دعا نيز سنّتى الهى و حاكم بر سنّتهاى ديگر است و همان سان كه استدلال به آيه شريفه «فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّهِ تَبْديلا وَ لَنْ تَجِدْ لِسُنَّتِ اللّهِ تَحويلا» 2 براى نفى اعجاز صحيح نمى‌باشد، به همان دلايل ـ كه در جاى خود ذكر گرديده ـ براى نفى تأثير دعا نيز نمى‌توان به آيه مزبور و حديث فوق استدلال كرد. در هر صورت، انكار جريانات خارق العاده با قرآن سازگار نيست.

توضيح مطلب اين كه، يكى از اصول بينش دينى و الهى اعتقاد به مسأله اعجاز، كرامت و امثال آن است. اين اعتقاد در مكاتب مادّى وجود ندارد و يكى از مواردى است كه آن را به مكاتب الهى، بخصوص اسلام، اشكال مى‌گيرند و معتقدان به آن را متّهم به نقض اصل عليّت مى‌كنند.

آنان مى‌گويند: پذيرفتن اين مسائل ناقض اصل عليّت است، اگر اصل عليّت پذيرفته شده باشد بايد همه چيز از راه علّت و شرايط خاصّ خود به وجود آيد. در غير اين صورت، محال است محقق شود. چگونه

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، پيشين، ج2، باب14، ص90، روايت 14 و 15.

2ـ فاطر /43.

﴿ صفحه 24﴾مى توان قايل بود به اينكه بدون دخالت اسباب عادى، پديده اى تحقّق پيدا كند؟ پس اين اعتقاد منافى اصل عليّت است.

پندهای امام صادق(ع)

مقدمه

درس سوم، محاسبه نفس

پيش گفتار

در مسير تكامل انسانى، داشتن مربى و راهنماى آگاه، صادق و دل سوز، شرطى لازم و اساسى است. آن كس كه مى‌خواهد ديگران را هدايت كند خود بايد ره يافته باشد. علاوه بر آن، بايد با صداقت و دل سوزى، تنها با در نظر گرفتن مصالح واقعى رهرو، او را در نيل به كمال حقيقى هدايت و دست گيرى كند.

يافتن چنين استاد، راهبر و رهنمايى، هميشه يكى از دغدغه‌هاى مهم رهروان راه حقيقت و جويندگان طريقت بوده است. بسيارند كسانى كه در اثر گرفتار آمدن در دام راهبران گمراه و شيادان رهزن اين راه، به جاى رسيدن به كمال و سعادت و كاميابى، نصيبى جز سقوط و هلاكت و تلخ كامى عايد ايشان نگرديده است. از اين رو، سالكان حقيقت و عاشقان فضيلت را بايسته است كه در اين مهم، بسيار حساس و موشكاف، و پيوسته مددخواه حق متعال باشند.

در اين ميان، دو ثقل اكبر و اصغر، راهنمايان صادقى هستند كه با تمسك به آنان مى‌توان امواج سهمگين فتنه‌ها را پشت سر نهاد و از وادى حيرت و ضلالت به سلامت عبور كرد؛ كه ختم رسالت و سرسلسله پرچم داران هدايت فرمود: اِنّى تارِكٌ فيكُمُ الثَّقْلَيْنْ ما اِنْ تمسكتُم بِهِما لَنْ تَضِلّوا بَعْدى كتابَ اللّهِ وَعِتْرَتى اَهْلَ بَيْتى ... .1

بر اين اساس، قرآن صامت بى همراهى قرآن ناطق هرگز ره به جايى نخواهد برد و چراغ هدايت و ضمانت سلامت از ضلالت نخواهد شد؛ چراكه فرمود: ما اِنْ تمسكتُم «بِهِما» لَنْ تَضِلّوا.

بدين روى، ما در اين جا رهروان شايق را به همراهى با قرآنى ناطق و امامى صادق از سلاله اهل بيت(عليهم السلام) فرا مى‌خوانيم و همراه با عبدالله بن جندب خوشه چين اين شجره طيبه مى‌شويم. آنچه در كتاب حاضر در پى خواهد آمد، درس‌هاى اخلاق استاد فرزانه، حضرت آيت الله استاد محمدتقى مصباح يزدى است كه در جمع گروهى از طلاب و

--------------------------------------------------------------------------------

1. بحارالانوار، ج 2، باب 14، روايت 59.

﴿ صفحه 14﴾

علاقه مندان به مكتب اهل بيت(عليهم السلام) ، در حوزه علميه قم و طىّ سال‌هاى 1376 تا 1378 ايراد گرديده است. حضرت استاد، محور اين سلسله از مباحث خود را روايتى از امام صادق(عليه السلام) قرار داده اند. مخاطب آن حضرت در اين روايت، يكى از اصحاب ايشان به نام عبدالله بن جندب است و حضرت در آن، مطالبى بسيار مفيد و ارزنده را بيان فرموده‌اند كه قطعاً براى كسانى كه در مسير خودسازى و سير و سلوك و تقرب الى الله گام برمى‌دارند، مى‌تواند بسيار راه گشا باشد.

درس سوم، محاسبه نفس

حساب گرى

وسعت نظر اولياى خدا در عبادت

استغفار از نماز

شدت علاقه اولياى خدا به او

يادى از مرحوم شيخ انصارى

حساب گرى

يَا ابْنَ جُنْدَب حَقٌّ عَلى كُلِّ مُسْلِم يَعْرِفُنا اَنْ يَعْرِضُ عَمَلَهُ فى كُلِّ يَوم و لَيْلَة عَلى نَفْسِهِ فَيَكُونُ مُحاسِبَ نَفْسِهِ فَاِنْ رَأى حَسَنَةً اسْتَزادَ مِنْها و اِنْ رَأى سَيِّئَةً اسْتَغْفَرَ مِنْها لِئَلاّ يُخْزى يَوْمَ القيامةِ.

حساب گرى،

حتى در اجتناب از كارهاى لغو، مشتبه و مكروه

در جلسه گذشته گفته شد كه امام صادق(عليه السلام) به عبدالله بن جندب فرمودند: هر كه افتخار انتساب به مكتب ما را دارد و از معرفت اسلام بهره مند مى‌باشد و ظيفه دارد در هر شبانه روز نسبت به اعمال خود محاسبه‌اى داشته باشد. به عبارت ديگر، هر كس بايد از خودش حساب بكشد؛ اگر ديد كارهاى خوبى انجام داده، از خدا بخواهد كه توفيق زيادتى آن كارها را به او مرحمت كند و اگر ديد لغزشى از وى سر زده، استغفار كند تا در قيامت مبتلا به خزى و رسوايى نشود.

در محاسبه، بايد توجه داشته باشيم كه آيا اعمال خوبى هم كه از ما سر زده واقعاً مؤثّر بوده و مورد قبول واقع شده، يا فاسد گرديده و به مرتبه قبولى نرسيده است؟ زيرا كارهاى خوب هم در صورتى حسنه واقعى است و در سعادت انسان تأثير دارد كه با نيتى صحيح انجام گيرد. اگر انسان كار خوب را به نيت ريا و سُمعه انجام دهد، براى اين كه ديگران ببينند و بشنوند و از او تعريف كنند، نه تنها ثوابى از آن نمى‌برد و موجب سعادتش نمى‌شود، بلكه حتى ممكن است موجب سقوط او هم بشود.

انسان براى آن كه موقعيت خود را در مقابل رفتارهايش بهتر درك كند، خوب است همين طور كه در دنيا نسبت به اموالش حساب گر است، قدرى تأمل كند و به حساب اعمالش

﴿ صفحه 32﴾هم رسيدگى نمايد. به طور طبيعى، هر كسى سرمايه‌اى دارد نگران آن است كه آيا كسبش سود كافى داشته يا نه. يك تاجر و كاسب گاهى وقتى حساب مى‌كند، مى‌بيند كه سرمايه اش از بين رفته و هيچ سودى عايدش نشده است. وضعيت بدتر اين است كه با سرمايه اش چيزى خريده باشد كه نه تنها سودى برايش نياورده، بلكه ضررهاى جسمى، روحى، خانوادگى، و رسوايى هم در پى داشته است. كسانى كه در اموالشان اهل محاسبه هستند، علاوه بر اين كه سعى مى‌كنند از اين دو وضعيت اجتناب كنند، در مورد سود هم هميشه به دنبال آن هستند معامله‌اى انجام دهند كه سود بيش ترى داشته باشد. اين گونه افراد اگر متوجه شوند كه مثلاً، با سرمايه گذارى در كارى هزار تومان سود به دست مى‌آورند، حاضر نيستند آن سرمايه را در كار ديگرى كه پانصد تومان سود برايشان مى‌آورد، صرف كنند و با خود مى‌گويند: چرا سرمايه را صرف كارى كنيم كه سودش كم است؟

در مورد اعمالى هم كه ما انجام مى‌دهيم شبيه اين وضعيت‌ها وجود دارد. گاهى ما اعمالى انجام داده ايم كه نه تنها برايمان سودى نداشته، بلكه موجب رسوايى و ذلّت ما در قيامت نيز مى‌شود. آيا اين پشيمانى ندارد؟ اگر انسان به جاى آن كه سرمايه اش را در كارى كه سود و درآمدى دارد به جريان بيندازد، آن را راكد بگذارد يا در زمينه نامناسبى از آن استفاده كند، كار بيهوده‌اى انجام نداده است؟ شايد هيچ ضررى نكرده باشد ولى به هر حال كسى كه اهل تجارت و اهل حساب باشد، نه فقط از ضرر بلكه از اين هم كه از معامله اش هيچ فايده‌اى نبرده است ناراحت مى‌شود. اين گونه كارهاى بى فايده در لسان شرع «لغو» ناميده مى‌شود. در سوره مؤمنون مى‌خوانيم: وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ؛1مؤمنان كسانى‌اند كه از كارهاى بى فايده اعراض مى‌كنند. وقتى سرمايه‌اى داريم كه مى‌توان با آن به سودى سرشار رسيد چرا آن را در كارى صرف كنيم كه هيچ فايده‌اى ندارد؟

برخى افراد آن قدر حساب گرند كه حتى شب نگرانند مبادا از جنسى كه خريده‌اند در معامله فردا سود خوبى نبرند، مبادا جنس آنها معيوب باشد. ما نيز در اعمالمان، در مورد ارتكاب اعمال مشتبه بايد چنين باشيم؛ يعنى كارى كه انسان نمى‌داند حرام است يا نه، و ممكن است بر اساس اصل اباحه ظاهراً مباح هم باشد، اما چون مشتبه است و احتمال

--------------------------------------------------------------------------------

1. مؤمنون (23)، 3.

﴿ صفحه 33﴾حرمت آن وجود دارد، مؤمن بايد نگران باشد كه نكند كارى كه انجام داده در واقع خلاف باشد.

مادامى كه مى‌توانيم جنسى بخريم كه يقين به سالم بودن آن داريم، آيا معقول است پولمان را در مقابل جنسى بدهيم كه مشكوك به معيوب بودن است؟! مبادا روزى افسوس بخوريم از اين كه چرا وقتى مى‌توانستيم كارى صددرصد درست انجام دهيم، كارى مشكوك و متشابه انجام داده ايم؟ اگر انسان حساب گر باشد و قدر عمر و سرمايه اش را بداند از اين هم نگران مى‌شود، چه برسد به انجام مكروهات (كارهايى كه هر چند عذاب ندارد، ولى به هر حال، از نظر شرع مرجوح است).

وسعت نظر اولياى خدا در عبادت

امثال بنده كه در مراتب پايين ترى از ايمان هستيم، بايد از خدا بخواهيم توفيق دهد كه واجباتمان را انجام دهيم و محرّمات را ترك كنيم؛ ولى بايد بدانيم خداوند بندگانى دارد كه افق ديدشان بسيار بالاتر از اينها است. محاسباتى دارند كه با ما فرق مى‌كند؛ كسانى هستند كه اصلاً مرتكب حرام نمى‌شوند و اگر هم لغزشى از آنها سر بزند در مكروهات و مشتبهات است. اينها نگران آن نيستند كه كار حرامى كرده‌اند يا نه، بلكه به دنبال آن هستند كه ببينند آيا كار لغوى كرده‌اند يا نه. آنها سعى مى‌كنند حتى كارى كه براى آخرتشان هم بى فايده است انجام ندهند، تا چه رسد به كارى كه مضرّ است.

ما فكر مى‌كنيم دايره واجبات و مستحبات محدود است، و بيش تر اعمال ما مباح مى‌باشد - مانند نفس كشيدن، نگاه كردن، غذا خوردن و خوابيدن - ولى صرف نظر از اين كه همين‌ها هم با عناوين ثانوى ممكن است واجب يا حرام باشند؛ اگر بدانيم چه تكاليفى به عنوان ثانوى داريم، خواهيم ديد كه اگر تمام عمرمان را هم صرف واجبات كنيم، وقت كم مى‌آوريم. براى مثال، اگر ما طلبه‌ها توجه كنيم كه چه وظايفى داريم و شبهاتى را كه در مسايل اعتقادى براى ديگران مطرح مى‌شود، بايد پاسخ دهيم، آن گاه به اين نتيجه خواهيم رسيد كه اگر 24 ساعتمان را هم صرف مطالعه و تحقيق كنيم باز هم كم است، چه رسد به اين كه بخواهيم ميلياردها انسان عالم را، كه به معارف اهل بيت(عليهم السلام) نياز دارند، هدايت كنيم. ما موظفيم اين معارف را به همه مردم دنيا برسانيم، اين امانتى است

﴿ صفحه 34﴾در دست ما، و قرآن مى‌فرمايد: إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها؛1 خدا به شما فرمان مى‌دهد كه امانت‌ها را به صاحبانش برسانيد. اگر به اين تكاليف توجه داشته باشيم، خواهيم فهميد كه اصلاً جايى براى مستحبات هم باقى نمى‌ماند، چه رسد به مباحات.

كسانى كه افق ديد بالاترى دارند اگر هم فرصتى براى انجام مستحبات داشته باشند، به هر كار ديگرى غير از واجب و مستحب كه دست بزنند از آن استغفار مى‌كنند. حرام كه جاى خود دارد، آنها حتى از مشتبه و مكروه هم استغفار مى‌كنند؛ زيرا خدا دوست ندارد انسان اهل لغو باشد: وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ.2 اين گونه افراد وقتى شب محاسبه مى‌كنند و مى‌بينند در طول روز كار حرامى مرتكب نشده اند، خيالشان راحت مى‌شود، اما حساب مى‌كنند چند كار لغو از آنها سرزده است. اين افراد محاسبه شان بيش تر از اين جهت است كه كدام كار را انجام داده‌اند كه اگر انجام نمى‌دادند ضررى به آخرتشان نمى‌رسيد؛ چه نگاهى كرده اند، چه سخنى گفته اند، كدام صدا را شنيده اند،... كه اگر هم انجام نمى‌شد مشكلى براى آخرتشان پيش نمى‌آمد. نگرانى بيش تر از اين است كه چرا اين قبيل كارها را انجام داده‌اند و وقتشان را صرف كارى نكرده‌اند كه حتماً سود داشته باشد.

استغفار از نماز!

شايد تصور كنيم بالاتر از آنچه تا به حال گفتيم ديگر فرض ندارد و كسى نيست؛ اما اين تصور اشتباه است. افرادى هستند كه آنچه را ما عبادت مى‌دانيم و دلمان خوش است كه خدا توفيق انجامش را به ما داده است، گناه مى‌دانند؛ كه حسناتُ الابرار سيّئات المقرّبين.

يكى از بهترين كارهايى كه در صدر اعمال خوب ما قرار دارد نماز است؛ كه فرمودند الصّلوةُ عمودُ الدّينِ،3 الصّلوةُ خيرُ موضوع4 والصّلوةُ قربانُ كلِّ تقىّ.5 اما آيا نمازهاى ما چنين شأنى دارند؟ اولياى خدا از نمازهايى كه ما مى‌خوانيم استغفار مى‌كنند و آنها را

--------------------------------------------------------------------------------

1. نساء (4)، 58.

2. مؤمنون (23)، 3.

3. بحارالانوار، ج 82، باب 1، روايت 36.

4. همان، ج 82، باب 4، روايت 9.

5. همان، ج 78، باب 16، روايت 138.

﴿ صفحه 35﴾براى خودشان گناه مى‌دانند. اين گونه نماز خواندن در شأن اولياى خدا نيست. مقدار وقتى را كه ما در 24 ساعت صرف خواندن نماز مى‌كنيم حتى به يك ساعت هم نمى‌رسد. همين يك ساعت هم غالباً با توجه كامل همراه نيست. اگر نماز سخن گفتن با خدا است، بايد از توجه به غير مبرّا باشد. كمال بى ادبى است كه به هنگام سخن گفتن با خدا دل و قلبمان جاى ديگر باشد. تصور كنيد كه يكى از دوستانتان با شما صحبت مى‌كند، اما در بين صحبت پشتش را به طرف شما و رويش را به طرف ديگر مى‌كند؛ آيا اين كار را بى حرمتى و اهانت به خودتان تلقى نمى‌كنيد؟ هنگام نماز هم كه رويمان را به طرف خدا مى‌كنيم، اگر دلمان متوجه چيز ديگرى باشد، در واقع به خدا پشت كرده ايم. خداوند جسم نيست كه رو و صورت ما به طرف او باشد، بلكه دل ما بايد به طرف خدا باشد. وقتى دلمان متوجه او نيست مثل اين است كه رويمان را از او برگردانيده ايم. در اين صورت، آيا چنين نمازى استحقاق ثواب دارد؟ آيا باز هم بايد به خودمان بباليم كه چنين عبادتى كرده ايم؟ يا بايد شرمنده باشيم كه چقدر بى ادب بوده ايم؟

در روايتى از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) نقل شده است كه مى‌فرمايد: كسى كه در نماز توجهش به غير خدا است، آيا نمى‌ترسد از اين كه خداوند او را به صورت الاغى مسخ كند؟1آنهايى كه از ما بالاترند وقتى اعمال خود را محاسبه مى‌كنند، براى مثال، از خود مى‌پرسند، نماز صبحى كه خوانديم، يا دعا و قرآنى كه خوانديم، چقدر با حضور قلب و توجه به خدا همراه بود؟ به اين دليل، هميشه استغفار مى‌كنند؛ چون مى‌بينند چيزى ندارند كه عرضه كنند، حتى در جايى كه خواسته‌اند با محبوبشان انس بگيرند، بى ادبى كرده اند.

البته امثال بنده در اين سطح نيستيم، اما توجه به اين مقامات كم ترين فايده اش اين است كه بدانيم كه هستيم و چه مى‌كنيم و به اين عبادت‌هاى دست و پا شكسته خود مغرور نشويم. اگر يك شب موفق شويم دو ركعت نافله بخوانيم، شيطان ما را وسوسه مى‌كند و دچار عُجب مى‌شويم كه عجب عبادتى كرده ايم! اولياى خدا نه از گناهانشان، كه از ذكر و عبادتشان نيز به درگاه خداوند استغفار مى‌كنند. ما هم بايد از خدا بخواهيم به ما توفيق

--------------------------------------------------------------------------------

1. بحار الانوار، ج 84، باب 15، روايت 3.

﴿ صفحه 36﴾دهد گاهى به آنها شباهتى پيدا كنيم. تشيّع و پيروى كردن از اهل بيت(عليهم السلام) يعنى اين كه انسان سعى كند شباهتى به آنها پيدا كند. حضرت على (عليه السلام) مى‌فرمايد: اَلا اِنّكم لا تَقْدِرونَ على ذلك و لكن اَعينوني بِوَرَع وَ اجْتهاد و عفّة وسِداد؛1 بدانيد كه شما قدرت آن را نداريد( كه مثل من به قرص نان و جرعه آبى بسازيد) ولى با اجتناب از محارم، كوشش، پاك دامنى و خودنگه دارى مرا يارى رسانيد. بايد تلاش كنيم مثل آنها بشويم. انسان وقتى بداند چنين افرادى هم وجود دارند، از خدا مى‌خواهد به او توفيق دهد كه گاهى از اين حالات پيدا كند.

به هر حال، يكى از مراتب محاسبه اين است كه بعضى از بندگان خدا توجه به غير خدا را «در هر حالى» براى خودشان گناه مى‌دانند، همان‌طور كه توجه به غير خدا در نماز، براى مقربان گناه است و نمازهاى امثال بنده، جزو سيئات آنها به شمار مى‌آيد.

البته مقرّبان هم درجاتى دارند، حتى انبيا(عليهم السلام) نيز در يك مرتبه نيستند و با يكديگر فرق دارند: تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْض؛2 بعضى از پيامبران را بر بعضى ديگر برترى بخشيديم. بعضى از اولياى خدا اگر توجهى به غير او پيدا كنند آن را براى خودشان يك گناه مى‌دانند؛ زيرا هميشه در حضور خدا هستند؛ در حالى كه ما فقط نماز را حضور در مقابل خدا مى‌دانيم و در حالات ديگر، به فكر كار، درس، بحث، خانه و فرزندمان هستيم. خودمان هم طمعى نداريم كه در اوقات غير نماز توجهى به خدا داشته باشيم. اما بعضى از بندگان خدا هميشه او را حاضر مى‌بينند؛ بنا به فرمايش امام راحل(رحمه الله) ، عالم را محضر الهى مى‌دانند و هميشه خودشان را با خدا روبرو مى‌بينند. بنابراين اگر توجهى به غير او پيدا كنند و قلبشان از او منصرف شود، استغفار مى‌نمايند. خداوند در وصف آنان مى‌فرمايد: رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّهِ؛3 مردانى كه تجارت و معامله، آنان را از ياد خدا غافل نمى‌سازد. اين مقام بسيار عالى است. هستند در ميان طلبه‌ها كسانى كه در حين درس و بحث از ياد خدا غافل نيستند، وقتى هم كه در عمق تفكراتشان هستند و مى‌خواهند يك مشكل علمى را حل كنند، آن جا نيز دلشان با خدا است.

شدت علاقه اولياى خدا به او

آيا واقعاً چنين چيزى ممكن است؟ شايد تصورش كمى براى ما دشوار باشد، اما نبايد هرچه را براى ما ميسّر نيست غير ممكن بشماريم. كسى كه فكر كردنش را يك وسيله وابزار مى‌داند براى اين كه علم را از خدا دريافت كند، چطور ممكن است از او غافل شود؟ او تمرين كرده كه همه معارف را از دست خدا بگيرد. مگر ممكن است خدا را غايب ببيند؟ اگر او با كسى صحبت مى‌كند، توجه دارد كه خدا خواسته تا اين مطالب به زبان او جارى شود و كسانى هدايت شوند و راه خدا را پيدا كنند. او مى‌داند كه در حضور خدا است و به امر خدا اين سخنان را مى‌گويد. چنين كسى هيچ گاه از خدا غافل نمى‌شود. خدا چنين بندگانى دارد. اگر ما آنها را نمى‌شناسيم دليل بر اين نيست كه وجود ندارند. به وجود همين‌ها است كه خدا بركاتش را بر مردم نازل مى‌كند؛ شيعيان خالصى كه به بركت آنها آفات و بليّات از اهل زمين برداشته مى‌شود.

براى اين كه اين مسايل به ذهنمان نزديك تر شود، مى‌توانيم از مواردى كه شايد براى خود ما هم گاهى پيش آمده باشد مثال بزنيم. مثلا كسى كه ـ خداى نخواسته ـ عزيزى از دست داده باشد، وقتى در كلاس حاضر مى‌شود دائماً حواسش پيش عزيز از دست رفته است. درس مى‌خواند، گوش مى‌دهد، مباحثه هم مى‌كند، اما عمق دلش پيش او است. يا مثلاً كسانى كه در آتش محبت و عشق به محبوبى مى‌سوزند، در عين حال كه به كارهاى روزمره شان مى‌پردازند اما ته دلشان متوجه محبوبشان است. كسانى هم كه خدارا شناخته اند، جمال و جلال الهى را كم تر از مخلوقاتش نمى‌دانند. به همين دليل، بيش از آن كه به مخلوقات محبت پيدا كنند، به خدا محبت مىورزند و وقتى محبت پيدا شد دل نمى‌تواند سراغ محبوب نرود؛ زيرا به طور طبيعى، دل متوجه محبوب است: الَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلّهِ؛1 مؤمنان محبتشان به خدا بيش تر از ديگران است.

پس بايد از خدا بخواهيم، از دستورات اهل بيت(عليهم السلام) هم استفاده كنيم، هم چنين به آنها متوسّل شويم، تا به بركت اين انوار مقدس، خدا دل‌هاى ما را به نور معرفت و محبت خود روشن كند. اگر چنين سعادتى نصيب انسان شود و محبت خدا در دلش جا بگيرد و ريشه بدواند، آن وقت ياد خدا كردن كار مشكلى نيست كه برعكس، اگر لحظه‌اى غافل شود مثل اين است كه گم شده بزرگى دارد.

يادى از مرحوم شيخ انصارى

خدا بندگانى دارد كه واقعاً دوستش مى‌دارند. آنها دوستى خدا را با هيچ چيز عوض نمى‌كنند، دنبال فرصتى مى‌گردند تا با او خلوت كنند و به راز و نياز با او بپردازند. يكى از اعاظم از مرحوم شيخ انصارى(رضي الله عنه) نقل مى‌كرد كه روزى شيخ در گرماى تابستان وارد منزل مى‌شود. تشنگى به شيخ فشار آورده بوده و طلب آب مى‌كند. (شايد ديده يا شنيده باشيد كه آن وقت‌ها در نجف يخ و يخچال نبود، مشربه‌ها و كوزه‌هايى بود كه آنها را داخل سرداب‌ها آويزان مى‌كردند تا از خنكى سرداب، قدرى خنك شود.) در اين فاصله شيخ با خودش مى‌گويد: خوب است دو ركعت نماز بخوانم. تصور كنيد ظهر تابستان نجف با گرماى 50 درجه، شيخ هم خسته از درس برگشته، گفته برايش آب بياورند، اما در اين فاصله بى كار نمى‌نشيند. از قضا وقتى شيخ مشغول نماز مى‌شود، حالى پيدا مى‌كند و در نماز، يكى از سوره‌هاى طويل قرآن را مى‌خواند. تا وقتى نماز شيخ تمام شود، مدتى طول مى‌كشد. وقتى مى‌خواهند آب را تناول كنند مى‌بينند گرم شده است. در نهايت، از همان آب گرم كمى مى‌خورند و دنبال كارشان مى‌روند.

آرى! امثال شيخ انصارى همين كه فرصتى پيدا مى‌كنند، به نماز مى‌ايستند، گويى محبوبشان را پيدا كرده اند، آن هم با چه انسى! آنقدر از اين نماز لذت مى‌برند كه تشنگى را فراموش مى‌كنند.

اينها واقعيت دارد. اين حكايت از آن دارد كه اين مرد بزرگ چقدر با خدا انس داشته است. ما فقط رسائل و مكاسب شيخ انصارى را مى‌شناسيم و كم تر به مقامات معنوى او معرفت داريم. بايد از خدا بخواهيم كه بهره‌اى از اين معرفت‌ها را به ما هم مرحمت كند تا قدر عمرمان را بيش تر بدانيم، بهتر در مسير بندگى خدا قدم برداريم و بيش تر به اهل بيت(عليهم السلام) شباهت پيدا كنيم، تا ان شاءالله مشمول شفاعت آنها واقع شويم.

خودشناسی برای خودسازی

مقدمه

لذت وکمال

مقدمه

مقدمه

ضرورت خودشناسى

توضيحات

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ

اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمينَ وَالصَّلوةُ وَالسَّلامُ عَلى نَبَيِّنا مُحَمَّد وَآلِهِ الْمَعْصُومينَ لا سِيِّما بَقِيَّة اللّهِ فِى الاَرَضينَ عَجَّلَ اللّهُ تَعالى فَرَجَهُ وَجَعَلْنا مِنْ اَعْوانِه وَاَنْصارِه وَمَنَّ عَلَيْنا بِرِضاهُ وَاللَّعْنُ عَلى اَعْدائِهِمْ اَجْمَعينَ

يك بحث كلى و فشرده درباره

خودشناسى براى خودسازى

مقدمه

انسان از جهات مختلف، موضوع علوم گوناگون قرار مى‌گيرد: روان شناسى، جامعه شناسى، تاريخ، اخلاق، طب و حتى فيزيولوژى و بيولوژى، علومى هستند كه هر يك، وجود انسان را از نظر خاصى مورد بحث قرار مى‌دهد. ما در اين جا به بحث درباره انسان مى‌پردازيم از اين نظر كه موجودى است كمال پذير؛ و درباره كمال نهايى و راه رسيدن به آن گفتگو مى‌كنيم و مى‌كوشيم از راه تأمل در وجود خويش و يافتن عواملى كه در فطرت ما براى سير و وصول به هدف اصلى نهاده شده است، و شناختن كشش‌هايى كه به سوى آرمان‌هاى بلند انسانى وجود دارد، و هم چنين روابطى كه وجود ما را با ديگران مى‌پيوندد و به ما امكان مى‌دهد كه با استفاده از آن‌ها و كوشش در راه تحكيم و تقويت آن‌ها خود را

﴿ صفحه 8﴾نيرومندتر و براى ترقى و تكامل آماده تر سازيم، راه بهره بردارى هر چه بيش تر و هر چه بهتر از نيروهاى درونى و امكانات بيرونى را براى رسيدن به كمال و سعادت حقيقى بشناسيم؛ باشد كه به يارىِ خداى متعال، گامى در راه تكامل خود و ديگران برداريم.

بنابراين، موضوع بحث عبارت است از «انسان از اين نظر كه موجودى است كمال پذير». و هدف و فايده آن عبارت است از «شناختن كمال حقيقى و راه رسيدن به آن». و اسلوب آن عبارت است از «بررسىِ بينش‌هاى درونىِ خويش براى باز شناختن خواست‌ها و كشش‌هايى كه در وجود ما براى كمال نهاده شده، و عواملى كه ما را در راه رسيدن به آن كمك مى‌كند، و بررسىِ شرايطى كه مى‌توان از آن‌ها براى اين منظور بهره بردارى كرد.» و براى اثبات مطالب مى‌كوشيم به دريافت‌هاى وجدانى و براهين ساده عقلى اكتفا كنيم، و با استفاده از روشن ترين و قطعى ترين معلومات، به كشف مجهولات نايل آييم، و در صورت لزوم، به دليل‌هاى پيچيده عقلى و نقلى اشاره‌اى مى‌كنيم.

ضرورت خودشناسى

براى موجودى كه فطرتاً داراى حب ذات است، كاملا طبيعى است كه به خود پردازد و در صدد شناختن كمالات خويش و راه رسيدن به آن‌ها برآيد. پس درك ضرورت خودشناسى، نيازى به دليل‌هاى پيچده عقلى يا تعبدى ندارد. از اين رو، غفلت از اين حقيقت و سرگرم شدن به چيزهايى كه به هيچوجه در كمال و سعادت آدمى مؤثر نيست، امرى است غير طبيعى و انحراف آميز و اين امر است كه بايد علتش را جستجو كرد و راه سلامت و نجات از آن را شناخت.

همه تلاش‌هاى انسانى، اعم از علمى و عملى، براى تأمين لذايذ و

﴿ صفحه 9﴾منافع و مصالح «انسان» انجام مى‌گيرد. پس شناختن خود انسان و آغاز و انجام او و هم چنين كمالاتى كه ممكن است به آن‌ها نايل گردد، مقدم بر همه مسائل، بلكه بدون شناختن حقيقت انسان و ارزش واقعىِ او، ديگر بحث‌ها و تلاش‌ها بيهوده و بى پايه است.

اصرارى كه اديان آسمانى و پيشوايان دينى و علماى اخلاق، بر خودشناسى و به خودپردازى دارند، همگى ارشادى است به همين حقيقت فطرى و عقلى. قرآن شريف، فراموش كردن نفس را لازمه فراموش كردن خدا و به منزله عقوبت اين گناه معرفى مى‌فرمايد:

«وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللّهَ فَاَنْساهُمْ اَنْفُسَهُمْ.»1

مانند كسانى نباشيد كه خدا را فراموش كردند خدا هم خودشان را از يادشان برد.

و در جاى ديگر مى‌فرمايد:

«عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ اِذا اهْتَدَيْتُمْ.»2

به خويشتن پردازيد، كسى كه گمراه شد، به شما زيان نزند اگر هدايت يافتيد.

و با اين كه آيات الهى را چه در آفاق و چه در انفس، مورد توجه قرار داده است، چنان كه مى‌فرمايد:

«سَنُريهِمْ آياتِنا فى الاْفاقِ وَ فى اَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّ.»3

آيات خويش را در آفاق و در وجودشان به آنان مى‌نمايانيم تا برايشان روشن شود كه او حق است.

اما براى آيات انفس، موقعيت خاصى قايل شده و با تعبير:

«وَ فى اَنْفُسِكُمْ اَفَلا تُبْصِرُونَ.»4 و در خودتان نيز آياتى است مگر نمى‌بينيد؟

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ حشر/ 19.

2ـ مائده/ 105.

3ـ فصلت/ 53.

4ـ ذاريات/ 21.

﴿ صفحه 10﴾كسانى را كه به خويشتن نمى‌پردازند و آيات الهى را در درون خويش مشاهده نمى‌كنند، نكوهش فرموده است.

پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) نيز براى خودشناسى، اهميت فوق العاده‌اى قايل شده‌اند و آن را راه خداشناسى معرفى مى‌فرمايند:

«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ، عَرَفَ رَبَّهُ.»

كسى كه خودش را شناخت، پروردگارش را شناخت.

از امير مؤمنان(عليه السلام) روايات بسيارى در اين زمينه با مضامين مختلف نقل شده است كه مرحوم «آمدى» قريب سى روايت از آن‌ها را در «غرر الحكم» مى‌آورد. از جمله آن‌ها اين كلمات قصار است:

«مَعْرِفَةُ النَّفْسِ اَنْفَعُ الْمَعارِفِ.»

شناخت خويش سودمندترين شناخت‌ها است.

«عَجِبْتُ لِمَنْ يُنْشِدُ ضالَّتَهُ وَ قَدْ اَضَلَّ نَفْسَهُ فَلايَطْلُبُها.»

درشگفتم از كسى كه گمشده اش را مى‌جويد درحالى كه خود راگم كردهونمى جويدش.

«عَجِبْتُ لِمَنْ يَجْهَلُ نَفْسَهُ كَيْفَ يَعْرِفُ رَبَّهُ.»

در شگفتم از كسى كه خود را نمى‌شناسد چگونه پروردگارش را مى‌شناسد.

«غايَةُ الْمَعْرِفَةِ اَنْ يَعْرِفَ الْمَرْءُ نَفْسَهُ.»

نهايت معرفت اين است كه انسان خودش را بشناسد.

«اَلْفَوْزُ الاَكْبَرَ مَنْ ظَفَرَ بِمَعْرِفَةِ النَّفْسِ.»

بزرگ ترين كاميابى از آنِ كسى است كه به خودشناسى نايل شود.

و نيز از آن حضرت روايت شده است:

«كُلَّما زادَ عِلْمُ الرَّجُلِ زادَ عِنايَتُهُ بِنَفْسِهِ وَ بَذَلَ فى رِياضَتِها وَ صِلاحِها جَهْدَهُ.»1

هر قدر بر دانش شخص افزوده شود، اهتمامش به خودش بيش تر مى‌شود و در راه تربيت و اصلاح خويش بيش تر مى‌كوشد.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ مستدرك الوسائل، ج 2، ص 310.

توضيحات

چون در اين بحث، تعبيراتى به كار مى‌رود كه احياناً عين يا نظير آن‌ها در بحث‌هاى ديگرى ممكن است با معناى مغايرى استعمال شود، براى جلوگيرى از سوء تفاهم، به توضيحات زير مبادرت مى‌ورزيم:

الف) منظور از «خودشناسى» ـ چنان كه اشاره شد ـ شناختن انسان است از آن نظر كه داراى استعدادها و نيروهايى براى تكامل انسانى است. بنابراين، مرتبه‌اى از علم حضورى كه هر كسى به خود دارد، ما را از اين بحث مستغنى نمى‌سازد. هم چنين علم حضورىِ كاملى كه در اواسط سير معنوى حاصل مى‌شود و انسان حقيقت خويش را بى پرده مشاهده مى‌كند، در اين جا منظور نيست؛ زيرا آن از نتايج خودسازى است نه از مقدمات آن؛ هم چنان كه شناختن اندام‌هاى بدن و چگونگىِ كار آن‌ها كه در علم فيزيولوژى مورد بحث قرار مى‌گيرد، ارتباطى با بحث ما ندارد. حتى شناختن روان و نيروهاى درونىِ انسان نيز آن طور كه در روان شناسى مورد بحث واقع مى‌شود، در اين جا مورد توجه نيست؛ گرچه پاره‌اى از مباحث قطعىِ روان شناسى، ممكن است به عنوان مبادىِ بحث، مورد استفاده قرار گيرد.

ب) منظور از خودسازى و به طور كلى، پرداختن به خويش، شكل دادن و جهت بخشيدن به فعاليت‌هاى حياتى است نه محدودكردن و متوقف ساختن آن ها. به عبارت ديگر، غرض از اين بحث، اين است كه بدانيم چگونه كوشش‌هاى علمى و عملىِ خود را تنظيم كنيم و آن‌ها را به چه سويى سوق دهيم تا در رسيدن به كمال حقيقى، مؤثر باشد. بنابراين، لازمه اين بحث، انكار حقايق خارج از ذهن يا انكار ارزشى كه شناختن آن‌ها دارد و يا هرگونه تمايل ايده آليستى، كه جنبه غير مثبت داشته باشد، نيست. چنان كه گرايش‌هاى پراگماتيستى هم كه مبتنى بر اصالت عمل

﴿ صفحه 12﴾مفيد براى زندگىِ مادى و دنيوى و از مظاهر اومانيسم است، نمى‌تواند مبيّن حاق اين بحث باشد، بلكه خواهيم ديد كه مباين با آن است، مگر اين كه براى برخى از اين انواع تفكرات، تفسيرهايى مشتمل بر جهانى متعالى و وسيع، در نظر بگيرند كه آن هم مورد نظر بنيان گذاران و طرفداران اين مكتب‌ها نيست.

ج) منظور از خودگرايى و درون نگرى و خودكاوى در اين جا اين است كه انسان با تأمل در وجود خويش و استعدادهاى درونى و كشش‌هاى باطنىِ خود، هدف اصلى و كمال نهايى و نيز مسير سعادت و ترقى حقيقى را بشناسد، نه اين كه پيوندهاى وجودى خود را با ديگران نديده انگارد، و امكاناتى كه براى پيشرفت و تكامل، در پرتو اجتماع و همكارى وجود دارد، انكار كند. بنابراين، منظور از اين گونه تعبيرات نيز جنبه‌هاى مثبت آن‌ها است و نبايد با تعبيراتى نظير: فردگرايى و درون گرايى و خودبينى و خودپرستى، كه در روان شناسى و اخلاق و غيره به كار مى‌رود و متضمن معانىِ منفى است، اشتباه شود.

د) پاره‌اى الفاظ ديگر هست كه معانىِ اصطلاحىِ متعددى دارد و در علوم مختلف، براى معانىِ متفاوتى به كار مى‌رود و حتى ممكن است برخى از اصطلاحات در يك علم، اما در مكتب‌هاى مختلف آن علم، معانى متغايرى داشته باشد؛ مانند عقل، نفس، شهود، حسّ، ادراك، خيال، قوه، نيرو و غريزه... تقيّد به اصطلاح خاص در اين گونه موارد، گوينده و شنونده را در تنگنا قرار مى‌دهد. از اين رو، براى تعيين معناى منظور، بايد به قراين كلامى اتكا كرد و كسانى كه تنها به اصطلاح علمى يا فلسفىِ خاصى آشنايى دارند، بايد خود را در چارچوبه همان اصطلاح مقيد نسازند تا دچار سوء تفاهم نشوند.

لذت وکمال

لذت و كمال

لذت چيست و عالى ترين لذت انسان كدام است

لذت و كمال

هر كس با اندك تأملى در وجود خويش، با كمال وضوح درك مى‌كند كه بالفطره طالب لذت و خوشى و راحتى و گريزان از درد و رنج و ناراحتى است و تلاش و كوشش‌هاى خستگى ناپذير زندگى، براى دست يافتن به لذايذ بيش تر و قوى تر و پايدارتر و فرار از آلام و رنج‌ها و ناخوشى‌ها و دست كم كاستن آن‌ها انجام مى‌گيرد و در مورد تزاحم، ميان آن‌ها مقايسه مى‌شود؛ يعنى درد و ناراحتىِ مختصر براى رهايى از رنج و ناخوشىِ بيش تر تحمل مى‌گردد و لذت كم تر و محدودتر، فداى لذت بيش تر و پايدارتر مى‌شود.

هم چنين تحمل رنج مختصر براى رسيدن به لذت زياد و پايدار، و گذشتن از لذت مختصر براى رهايى از رنج بسيار، مقتضاى عقل و فطرت آدمى است و همه كارهاى عقلايى بر اساس اين محاسبات انجام مى‌گيرد. اختلاف‌هايى نيز كه ميان انسان‌ها در ترجيح پاره‌اى از لذات و آلام مشاهده مى‌شود، معلول اختلاف تشخيص و اشتباه در محاسبه و عوامل ديگرى است كه بعداً درباره آن‌ها گفتگو مى‌شود.

پس لذت از يك نظر، انگيزه فعاليت و تلاش زندگى، و از نظر ديگر، نتيجه و ثمره آن است و از نظر آخر، مى‌توان آن را كمالى براى موجودات ذى شعور دانست؛ زيرا صفتى است وجودى كه آدميان استعداد واجد شدن آن را دارند.

﴿ صفحه 38﴾كارى كه موجب حصول لذت و دورى از الم مى‌گردد، مورد خواست و اراده انسان واقع مى‌شود. چيزى كه رسيدن به آن، لذت بخش است، مورد علاقه و محبت آدمى قرار مى‌گيرد، و هم چنين در مورد كار و صفات مطلوب نيز لغت محبت به كار مى‌رود. از اين جا رابطه ميان لذت و اراده و محبت روشن مى‌شود.

ولى بايد توجه داشت كه گاهى انسان لذت خاصى را در نظر مى‌گيرد كه رسيدن به آن، نياز به مقدمات بسيارى دارد. از اين رو، اراده مى‌كند كارهايى انجام دهد كه ممكن است هر كدام به نوبه خود، مقدمه ديگرى باشند و در حقيقت، اراده هر يك از اين كارها، شعاعى از اراده اصيلى است كه به انجام كار اصلى تعلق گرفته است.

همين طور محبت اصيل به موجودى تعلق مى‌گيرد كه اصالتاً مطلوب انسان است و در پرتو آن، علاقه‌هاى جزئى و فرعى به مقدمات و متعلقات آن نيز حاصل مى‌شود كه رسيدن به هر يك، لذتى فرعى دارد و متناسب است با ارتباط آن به مطلوب و لذيذ اصيل.

در بحث‌هاى گذشته به اين نتيجه رسيديم كه كمال حقيقىِ انسان آخرين مرتبه وجودى و عالى ترين كمالى است كه استعداد يافتن آن را دارد و كمالات ديگر، همه جنبه مقدمه دارند و كمالى آلى و نسبى هستند. كمال مقدمى بودن آن‌ها هم بستگى به تأثيرى دارد كه آن‌ها در رسيدن انسان به كمال حقيقى اش دارند. گرچه خود كمال حقيقى ممكن است داراى مراتب مختلفى باشد.

بنابراين، مطلوب اصيل انسان، همان كمال حقيقى است و مطلوب بودن اشياى ديگر، فرعى و به حسب دخالتى است كه در حصول كمال حقيقى دارند. هم چنين لذتى كه انسان اصالتاً طالب آن است، لذتى

﴿ صفحه 39﴾است كه از حصول كمال حقيقى مى‌برد و ديگر لذت‌ها جنبه مقدمه‌اى دارند؛ زيرا چنان كه گذشت، لذت اصيل آن است كه از رسيدن به مطلوب اصيل حاصل مى‌شود.

پس شناختن كمال حقيقى، مستلزم شناختن لذيذ اصيل است و بالعكس، شناختن لذيذ بالاصاله، مستلزم شناختن كمال حقيقى است. و چون لذيذ بالاصاله، داراى عالى ترين لذت ممكن الحصول خواهد بود، شناختن لذيذ اصيل با شناختن چيزى كه بتوان بيش ترين و عالى ترين و پايدارترين لذات را براى انسان پديد آورد، ملازم است. از اين رو، اگر لذت بخش ترين موجودات را شناختيم، لذيذبالاصاله و كمال حقيقىِ انسان را نيز خواهيم شناخت.

پس سزاوار است درباره حقيقت لذت و علت اختلاف مراتب آن تأمل كنيم تا بتوانيم عالى ترين و پايدارترين لذت‌هاى انسان را بشناسيم.

لذت چيست؟ و عالى ترين لذت انسان كدام است؟

چيزى را كه ما در خود مى‌يابيم و از آن به لذت تعبير مى‌كنيم، حالتى است ادراكى كه هنگام يافتن شيئ دلخواهى، براى ما حاصل مى‌شود، به شرط اين كه آن شيئ را مطلوب خود بدانيم و نيز از يافتن آن آگاه و به آن توجه داشته باشيم. پس اگر چيزى را به عنوان مطلوب نشناسيم، يافتن آن براى ما لذتى پديد نمى‌آورد و هم چنين اگر به يافتن آن توجه نداشته باشيم، از آن لذتى نمى‌بريم.

بنابراين، حصول لذت، علاوه بر وجود ذات لذت‌برنده و شيئ لذيذ، متوقف برداشتن نيروى ادراكى خاصى است كه بتوان يافتن مطلوب را با آن درك كرد. و هم چنين متوقف بر شناخت مطلوب بودن و توجه به

﴿ صفحه 40﴾حصول آن است. و مراتب مختلف لذت، بستگى به شدت و ضعف نيروى ادراك يا مطلوب بودن يا توجه انسان دارد؛ يعنى ممكن است لذت كسى از خوردن غذايى لذيذ، بيش از لذت شخص ديگرى باشد، از آن جهت كه حس ذائقه اش قوى تر و سالم تر است. يا لذت يك نفر از خوردن غذايى بيش از غذاى ديگر باشد؛ براى اين كه غذاى اول، براى او مطلوب تر است. يا لذت شخص معيّنى از غذاى خاصى، در حال توجه كامل، بيش تر از حال تفرق حواس و توجه به اشياى ديگر باشد. هم چنين ممكن است لذت دو نفر محصل، از فراگرفتن دانش خاصى متفاوت باشد در اثر اختلاف‌هايى كه در اعتقاد ايشان در مورد اهميت مطلوب بودن و كمال و خيربودن آن وجود دارد.

و نيز روشن است كه دوام لذت، بستگى به دوام شرايط تحقق آن دارد و با نابودشدن ذات لذت برنده يا شيئ لذيذ يا تغيير حالت مطلوب بودن آن يا تغيير اعتقاد شخص يا قطع توجه از آن، لذت مفروض از بين مى‌رود.

تعددى كه ميان ذات لذت برنده و شيئ لذت بخش و شرايط حصول لذت، ملاحظه مى‌شود، در مورد لذت‌هاى متعارف عموميت دارد؛ ولى حقيقت لذت را در موارد ديگرى نيز مى‌توان يافت كه چنين تعددى در آن‌ها وجود ندارد و كلمه لذت را در آن موارد، با نوعى تحليل مفهومى مى‌توان به كار برد؛ چنان كه در مورد علم و محبت نيز چنين است.

مثلا براى حصول علم، وجود ذات عالم و شيئ معلوم و صفتى براى عالم كه «علم» ناميده مى‌شود، لازم است؛ ولى معناى تحليلىِ آن، بر علم حضورىِ نفس به خود، يا علم خداى متعال به ذات خودش، نيز صادق است با اين كه در اين گونه موارد، تعددى ميان علم و عالم و معلوم وجود ندارد. هم چنين مفهوم متعارف محبت، مستلزم فرض ذات دوست دار و

﴿ صفحه 41﴾شيئ دوست داشته شده و حالت دوستى است؛ ولى در مورد حب ذات، چنين تعدد خارجى‌اى وجود ندارد.

بنابراين، براى لذت هم مى‌توان مصاديقى يافت كه نيازى به تعدد ياد شده نداشته باشد؛ مثلا در مورد حق تعالى مى‌توان گفت كه ذات مقدسش به ذات خود از خود ملتذ است، گرچه در اين مورد ـ چنان كه بعضى از بزرگان فرموده‌اند ـ تعبير بهجت مناسب تر است. و هم چنين در مورد انسان مى‌توان گفت كه از وجود خويش لذت مى‌برد، بلكه چون ذات خودش از هر چيز برايش محبوب تر است، لذتى هم كه از مشاهده خودش مى‌برد، با توجه به مطلوب بودنش، بيش از ديگر لذات خواهد بود، بلكه همه لذات ديگر، پرتوى از لذتى است كه از خود مى‌برد؛ چون در اثر رسيدن به شأنى از شؤون و كمالى از كمالاتش به وجود آمده است.

و عدم التذاذ در حالات متعارف، در اثر عدم توجه است، و هر گاه در اثر عوامل خارجى، مانند خطرهاى فوق العاده يا در اثر تمرين و تمركز ادراك، توجهش را كاملا منعطف به خويش و منصرف از اشياى ديگر كند، لذت فوق العاده‌اى خواهد برد؛ چنان كه اگر حكم اعدام كسى صادر شده باشد و آن را غير قابل لغو پندارد و بعد متوجه لغوشدن آن گردد، چنان لذتى برايش حاصل مى‌شود كه قابل مقايسه با هيچ لذتى نيست.

البته لذت در اين مثال، مربوط به بازيافتن زندگىِ دنيوى است كه بعد از يأس از آن حاصل مى‌شود؛ ولى از اين جهت كه روشنگر علاقه انسان به حيات و التذاذ از وجود خويش است، براى بحث ما مفيد مى‌باشد.

حاصل آن كه لذتى كه انسان مى‌برد، يا از وجود خويش است و يا از كمال خويش و يا از موجوداتى كه نيازمند به آن‌ها است و به گونه‌اى با آن‌ها ارتباط وجودى دارد. پس اگر بتواند وجود خود را وابسته ببيند به

﴿ صفحه 42﴾موجودى كه همه ارتباطات و تعلقات به او منتهى مى‌شود و ارتباط با او انسان را از هر وابستگىِ ديگرى مستغنى مى‌سازد، به عالى ترين لذت‌ها نايل مى‌گردد. و اگر وجود خود را عين ربط و تعلق به او ببيند و براى خود، هيچ گونه استقلالى مشاهده نكند، لذت استقلالى از همان موجود خواهد بود.

بنابراين، مطلوب حقيقىِ انسان، كه عالى ترين لذت‌ها را از او مى‌برد، موجودى است كه هستىِ انسان، قائم به او و عين ربط و تعلق به او باشد. و لذت اصيل از مشاهده ارتباط خود با او يا مشاهده او در حالى كه به او وابسته و قائم است و در حقيقت، از مشاهده پرتو جمال و جلال او، حاصل مى‌شود.

به سوی تو

جستاری دربحث توحید

جستاری دربحث توحید

اهميت شعار توحيد

ويژگى شعار توحيد و نقش متفاوت توحيد و شرك

سنگينى خطر و فرجام شرك

معناى توحيد حقيقى

تفاوت بين علم و ايمان به خداوند

اهميت شعار توحيد

گفتيم كه در نماز، تكبير بيش از هر ذكر ديگرى تكرار مى شود و اولين فصل اذان و اقامه، تكبير است. دومين فصل اذان و اقامه، شهادت به توحيد؛ يعنى ذكر «أَشهَدُ أن لا إلهَ إلاَّ الله» است؛ دعوت اصلى پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) نيز، شهادت به توحيد و جمله: «قُولُوا لا إلهَ إلاَّ الله تُفْلِحوُا(1)» بود. در قرآن نيز مضامين گوناگونى آمده كه شعار اصلى ساير پيامبران نيز، كلمه توحيد و شهادت به توحيد بوده است. در «حديث سلسلة الذهب» هم به خوبى اهميت و جايگاه شعار توحيد بيان شده است: امام رضا(عليه السلام) وقتى در سفر خود از مدينه به سوى مرو، به نيشابور رسيدند، در جمع علما و محدثان ـ به نقل از اجداد بزرگوارشان ـ فرمودند كه خداوند فرمود: «كَلِمَةُ لاَ إلهَ إلاَّ اللهُ حِصْنِى فَمَنْ قالَهَا دَخَلَ حِصْنِى وَ مَن دَخَلَ حِصْنِى أَمِنَ مِنْ عَذَابِى»؛(2) كلمه لا إلهَ إلاَّ الله دژ محكم من است؛ هر كس به آن گواهى دهد داخل دژ محكم من شده است و كسى كه به دژ من داخل شود، از عذابم در امان است».

درباره حقيقت توحيد و مراتب آن بحث هاى فراوانى انجام گرفته؛ اما چون طرح آن مباحث در اين مقال نمى گنجد، دست كم بايد به اين سؤال اساسى پاسخ داد كه اهميت كلمه توحيد چقدر است كه هم در مقدمات و هم در اجزاى واجب نماز به آن توجه شده؟ ما در اذان پس از تكبير، دو مرتبه به توحيد شهادت مى دهيم و در آخر اذان نيز دو بار آن ذكر را تكرار مى كنيم. همچنين در اقامه سه مرتبه كلمه توحيد را بر زبان مى آوريم. در تشهد نماز نيز، بايد «أشهَدُ

--------------------------------------------------------------------------------

1. محمدباقر مجلسى، بحار الانوار، ج 18، باب 1، حديث 32، ص 202.

2. همان، ج 49، باب 12، حديث 3، ص 127.

--------------------------------------------------------------------------------

صفحه 46

--------------------------------------------------------------------------------

أن لا إلهَ إلاَّ الله» بگوييم. از سوى ديگر، شاهد اهتمام پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)و تأكيد ائمه معصوم(عليهم السلام) به اين شعار هستيم؛ چنان كه در حديثى از حضرت امام صادق(عليه السلام) نقل شده كه ايشان درباره پدرشان، حضرت امام محمد باقر(عليه السلام)، فرمودند: «پدرم فراوان ذكر مى گفت. وقتى من با ايشان راه مى رفتم، پيوسته ذكر خدا را مى گفت؛ حتى سخن گفتن با مردم ايشان را از ذكر خدا باز نمى داشت تا آنجا كه پيوسته مى ديدم زبان ايشان به سقف دهانشان چسبيده بود و مى فرمود: لا إلهَ إلاَّ الله»(1). حال اين سؤال مطرح است كه چرا بر ذكر «لا إلهَ إلاَّ الله» و اعلان وحدانيت خداوند اين گونه تأكيد شده است؟

پاسخ اجمالى به پرسش فوق اين است كه حقيقت اسلام، توحيد است. در اين باره مرحوم علامه طباطبايى(رضي الله عنه)كلام زيبايى دارند. ايشان مى فرمايند: «اگر ما همه ابعاد اسلام را در هم ادغام و جمع كنيم، كلمه لا إلهَ إلاَّ الله به دست مى آيد، و اگر اين كلمه را بسط دهيم، همه معارف اسلام به دست مى آيد؛ بنابراين همه معارف اسلامى بسط داده شده كلمه توحيد است». اين سخن زيباست؛ اما تصور و تصديق اين نكته براى ما مشكل است كه همه معارف اسلام در زمينه هاى گوناگون عقيدتى، اخلاقى، ارزش ها و احكام در كلمه «لا إلهَ إلاَّ الله» خلاصه شود!

پاسخ روشن تر اينكه اسلام ترسيم كننده جهت زندگى و تكامل حيات انسانى و ـ به تعبير روايت ـ صبغة الله(2) است. خداوند نيز مى فرمايد: «صِبْغَةَ اللهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللهِ صِبْغَةً؛(3) اين است نگارگرى الهى و كيست خوش نگارتر از

--------------------------------------------------------------------------------

1. همان، ج 93، باب 13، حديث 42، ص 161.

2. همان، ج 3، باب 11، حديث 15، ص 280 و ج 67، باب 4، حديث 1، ص 131 و حديث 2، ص 132.

3. بقره (2)، 138.

--------------------------------------------------------------------------------

صفحه 47

--------------------------------------------------------------------------------

خدا»؟

دينى كه پيامبر(صلى الله عليه وآله) آورده و ما به آن اعتقاد داريم و عمل و التزام به آن را واجب مى شمريم و روا مى داريم كه جان ميليون ها نفر براى آن فدا شود، عبارت است از اينكه ابعاد گوناگون زندگى انسان (رفتار، افكار، عقايد، اخلاق و معاشرت هاى فردى و اجتماعى اش) جهت خدايى داشته باشد و حركت او در همه شئون حيات فردى و اجتماعى به سوى خدا باشد. بنابراين اگر اين حقيقت را پذيرفتيم كه اسلام به حركت انسان به سوى كمال مطلق و قرب الهى جهت مى دهد و هدايتگر وى در همه شئون زندگى است، اين واقعيت آشكار مى شود كه محتواى اسلام چيزى غير از توجه دادن به خداى واحد نيست. آنچه در اسلام آمده يا مستقيماً انسان را متوجه خداوند مى كند و يا مقدمات توجه و تقرب به او را فراهم مى آورد. همه احكام و دستورات فرعى اسلام ـ حتى احكام واجب يا مستحبى كه به رفتار و كارهاى حيوانى انسان تعلّق دارند ـ براى اين است كه به همه رفتارهاى انسان و از جمله رفتار حيوانى او رنگ خدايى بزند؛ چون اگر همين رفتار حيوانى جهت خدايى داشته باشد و در جهت اطاعت از خداوند و كسب رضاى او انجام پذيرد، ارزش پيدا مى كند.

ويژگى شعار توحيد و نقش متفاوت توحيد و شرك

روشن شد كه حركت ما بايد به سوى خداوند متعال باشد و سعادت ما تنها از اين راه تأمين مى گردد. همچنين قرآن كريم سرلوحه دعوت همه پيامبران را توحيد و پرستش خداوند مى داند: «وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّة رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللهَ وَ

اجْتَنِبُوا الطّاغُوتَ...؛(1) درحقيقت، در ميان هر امتى فرستاده اى برانگيخته ايم [تا بگويد:]خدا را بپرستيد و از طاغوت بپرهيزيد».

حال اين سؤال مطرح مى شود كه اعتقاد به توحيد و يگانه دانستن خداوند و نپرستيدن غير خدا، چه ويژگى اى دارد كه همه انبيا مردم را به آن دعوت كرده اند و آنان را از پرستش طاغوت و غير خداوند باز داشته اند؟ درست است كه پرستش خداوند موجب كمال انسان است؛ اما چرا انسان نمى تواند در كنار پرستش خداوند، موجود ديگرى را نيز بپرستد؟ چرا نپرستيدن غير خداوند چنان اهميتى دارد كه خداوند متعال هر گناهى را قابل بخشايش مى داند، به جز شرك به خود را، و مى فرمايد: «إِنَّ اللهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ...؛(2) مسلّماً خدا، اين را كه به او شرك ورزيده شود نمى بخشايد و غير از آن را براى هر كه بخواهد مى بخشايد».

چرا شرك كسى كه به جاى خداوند بت مى پرستد، بزرگ و بدفرجام تر از جنايت ها و قتل و غارت هايى است كه ستمگران در طول تاريخ مرتكب شده اند؟ همان ستمگرانى كه امروز نيز بر ضد بشر جنايت مى كنند و زمين را به فساد مى كشانند و همه قواى خود را براى نابودى اسلام و مسلمانان بسيج كرده اند. البته تصور اين مطلب براى ما دشوار است و ما از درك كُنْه آن عاجزيم؛ در عين حال از قرآن و معارف اسلامى آموخته ايم كه پرستش خداوند در تكامل انسان نقش اساسى دارد؛ اما شرك و پرستش غير خدا عكس آن را نتيجه مى دهد؛ يعنى زمانى مى توانيم درك كنيم كه شرك و پرستش غير خدا چقدر خطرناك و بد فرجام است كه بدانيم پرستش خداوند چه عظمت و نقشى در تكامل معنوى

--------------------------------------------------------------------------------

1. نحل (16)، 36.

2. نساء (4)، 48.

ما دارد.

معمولا هنگامى كه درباره اهميت دين و معارف اسلام سخن به ميان مى آيد، اهميت آن بيشتر از جنبه اجتماعى و مادى ملاحظه مى شود؛ مثلا گفته مى شود كه دين، موجب امنيت و عدالت مى گردد؛ اما كمتر كسى به اهميت جنبه معنوى آن مى پردازد كه پرستش خداوند چه نقشى در ترقى و تكامل انسان دارد. در واقع ما نقش پرستش خداوند در تكامل خود را باور نداريم و در مقابل، باور نداريم كه پرستش غير خدا چقدر خطرناك است.

يكى از بزرگان مى فرمود: خداوند متعال گاهى ساليانى انسان را به بيمارى، فقر و مصيبتى گرفتار مى كند تا آن بنده يك «يا الله» بگويد، و آن يا الله چنان در سعادت او مؤثر است كه جا دارد براى گفتن، آن سال ها گرفتار رنج و شكنجه گردد. توجه به خدا چنان روح را نورانى مى كند و به آن تعالى و ترقى مى بخشد كه جا دارد انسان براى به دست آوردن آن؛ رنج ها، شكنجه ها، بيمارى ها، فقرها و گرفتارى ها را تحمل كند. اين فرمايش كسى است كه اهميت و تأثير توجه به خداوند را با همه وجود درك كرده بود و مى دانست كه يك لحظه توجه به خداوند، چقدر انسان را بالا مى برد، و در مقابل، توجه به غير خداوند تا چه حد موجب سقوط و انحطاط انسان مى شود.

ما چون با امور مادى و دنيايى سروكار داريم، خوبى ها و ارزش ها را منحصر در منافع زندگى مادى مى بينيم و اگر براى كار خيرى چون احسان و كمك به فقير ارزش قائل مى شويم، به دليل منافعى است كه بر آن مترتب مى گردد. همچنين انجام آن كار خير، ثمره عاطفى نيز دارد و موجب ارضاى عواطف انسان مى شود. بدين جهت است كه ما ارزش ها را در راستاى منافع مادى و دنيوى آنها كه براى ما قابل درك است، ارزيابى مى كنيم و هيچ گاه درنمى يابيم

كه لحظه اى توجه به خداوند چه نورانيتى به روح مى بخشد و چه نقشى در سعادت ما دارد، و برعكس، توجه به غير خدا تا چه حد ما را از خدا دور مى كند و به سقوط و انحطاط مى كشاند. درك حقيقت اين معنا براى ما دشوار است؛ اما آشنايى با معارف اهل البيت(عليهم السلام) آمادگى و زمينه درك آن معنا را فراهم مى آورد و در پرتو معارف آنها، به حقايق توحيد واقف مى شويم و در مى يابيم كه هيچ چيز نمى تواند جايگزين توجه به خداوند گردد. با توجه به آنچه گفتيم، اگر كسى به جاى توجه به خداوند كه مبدأ هستى است و اختيار عالم به دست اوست، به موجودى توجه كند كه هيچ اختيارى از خود ندارد و مظاهر پوچ و باطل را براى پرستش خود برگزيند، به جاى نور به سوى ظلمت و تاريكى قدم بر داشته است.

سنگينى خطر و فرجام شرك

اهتمام به مسأله توحيد و پرستش خداوند يگانه، مورد نظر همه انبيا بوده و سراسر قرآن و سخنان معصومان(عليهم السلام)شاهد بر آن است. مسأله توحيد از چنان اهميتى برخوردار است كه براى آن، خون صالحان و پيامبران بسيارى بر زمين ريخته شده و جنگ ها و مبارزات فراوانى بين طرفداران اديان گوناگون رُخ داده است. قرآن كريم از يك سو مسيحيان را با محبت ترين مردم نسبت به مؤمنان و پيروان رسول خدا(صلى الله عليه وآله) معرفى مى كند و مى فرمايد: «وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنّا نَصارى ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ؛(1) و قطعاً كسانى را كه گفتند: ما نصرانى

هستيم، نزديك ترين مردم در دوستى با مؤمنان خواهى يافت؛ زيرا برخى از آنان دانشمندان

--------------------------------------------------------------------------------

1. مائده (5)، 82.

و رهبانانى اند كه تكبر نمى ورزند». همچنين در آيات ديگرى از قرآن، پيروان عابد حضرت مسيح(عليه السلام)ستايش شده اند؛ اما از سوى ديگر، وقتى قرآن راجع به شرك و اعتقاد آنان به فرزند خدا بودن عيسى(عليه السلام) سخن مى گويد، چنان با شدت با آنان برخورد مى كند كه انسان به حيرت مى افتد؛ مثلا قرآن مى فرمايد: «تَكادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَ تَنْشَقُّ الاَْرْضُ وَ تَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا * أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً؛(1) چيزى نمانده است كه آسمان ها از اين [سخن]بشكافند و زمين چاك خورد و كوه ها به شدت فرو ريزند. از اينكه براى [خداى]رحمان فرزندى قايل شدند»

اگر اسلام نظريه پلوراليسم و حقانيت همه اديان را پذيرفته بود و در كنار اسلام، مسيحيت را نيز دين خوب و معتبرى مى دانست و فقط اسلام را بهتر و شايسته تر از آن معرفى مى كرد، به هيچ وجه با اين شدت و حدّت با يكى از مبانى اصلى اعتقادات آنها برخورد نمى كرد و نمى فرمود كه جا دارد به جهت اعتقاد به فرزند داشتن خداوند، عالم متلاشى شود و كوه ها فرو ريزد و آسمان ها بشكافد. ما خيال مى كنيم كه دين، تنها انجام دادن رفتار و كردار خوب است و توجه نداريم كه از نظر دين، رفتار ما بايد ريشه اعتقادى صحيحى داشته باشد؛ زيرا عنصر اصلى در انسان، فكر و اعتقاد است كه اگر آفت ببيند ـ حتى اگر ما هم ندانيم ـ اعمالى كه از آن ناشى مى شوند، بى ارزش و بى مقدار مى گردند. بدين جهت تأكيد شده است كه انسان اعتقادات خود را محكم، شفاف، پاك و بى آلايش سازد تا مبادا انحرافات و افكار شرك آلود در ذهن او راه يابد.

آرى، از ديدگاه قرآن شرك به خداوند و اعتقاد به فرزند داشتن او به قدرى خطرناك و سنگين است كه جا دارد چنين اعتقادى موجب متلاشى گشتن جهان

--------------------------------------------------------------------------------

1. مريم (19)، 91 ـ 90.

شود؛ فرجامى كه خداوند براى هيچ گناهى (مانند قتل نفس يا...) درخواست نكرد و حداكثر قومى را كه به گناه بزرگى مبتلا مى شدند و دست از آن بر نمى داشتند، با عذاب خود هلاك مى كرد. قرآن وقتى طغيان آنان را ذكر مى كند، نمى فرمايد كه گناهشان به قدرى سنگين است كه جا دارد عالم را متلاشى كند. پس آنچه قرآن درباره اعتقاد شرك آلود مسيحيان گفته، ناشى از آن است كه اعتقاد صحيح به توحيد نقش اول را در سلامت روح و تكامل انسان دارد و اگر اين اعتقاد آسيب ببيند و با وسوسه و شرك آلوده شود، مجموعه رفتار و اعمال انسان خراب مى گردد. از اين رو ـ چه در اسلام و چه در اديان الهى ديگر ـ هيچ چيز مهم تر از مسأله توحيد و پرستش خداى يگانه نيست.

معناى توحيد حقيقى

برخى تصور مى كنند كه توحيد، در «توحيد در خالقيت» خلاصه مى شود و كسى كه تنها معتقد باشد كه آفريننده عالم يكى است، موحد مى باشد. اينان كلمه «الله» در جمله «لا إلهَ إلاَّ الله» را فقط به معناى «خالق عالم» مى دانند. اگر نظر اين گروه را بپذيريم، بايد مشركان مكه را موحد بدانيم، چرا كه آنان حدود سيصدو شصت بت داشتند و آنها را مى پرستيدند و در عين حال «الله» را به عنوان خالق آسمان ها و زمين قبول داشتند و هرگز بت ها را خالق نمى دانستند. چنان كه قرآن مى فرمايد: «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الاَْرْضَ لَيَقُولُنَّ اللهُ(1) و اگر از آنها بپرسى: چه كسى آسمان ها و زمين را خلق كرده؟ قطعاً خواهند گفت: خدا».

پس مشركان و بت پرستان عصر پيامبر(صلى الله عليه وآله) هيچ گاه بت ها را خالق جهان

--------------------------------------------------------------------------------

1. زمر (39)، 38.

نمى دانستند زحمات و مبارزات پيامبران نيز فقط براى اثبات اين نبود كه خالق جهان يكى است. بنابراين توحيد مطلوبِ اسلام، در توحيد در خالقيت خلاصه نمى شود.

توحيد در خالقيت و اعتقاد به خالق عالم، شرط و ركن اول توحيد است و ركن دوم آن، اعتقاد به ربوبيت خداوند مى باشد؛ اعتقاد به اينكه تدبير و اداره جهان در اختيار خداست؛ چيزى كه مشركان منكر آن بودند. البته آنان با استدلال قرآنى ملزم به پذيرش آن مى شدند؛ استدلالى كه بر پايه استناد همه خيرها، بركات، مرگ و زندگى به خداوند استوار است و بر اساس آن، راهى جز پذيرش تدبير و ربوبيت خداوند باقى نمى ماند: «قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الاَْرْضِ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَ الاَْبْصارَ وَ مَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ يُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ مَنْ يُدَبِّرُ الاَْمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللهُ فَقُلْ أَفَلا تَتَّقُونَ؛(1) بگو كيست كه از آسمان و زمين به شما روزى مى بخشد؟ يا كيست كه حاكم بر گوش ها و ديدگان است؟ و كيست كه زنده را مرده بيرون مى آورد و مرده را زنده خارج مى سازد؟ و كيست كه كارها را تدبير مى كند؟ خواهند گفت: خدا. پس بگو: آيا پروا نمى كنيد»؟

بنابراين خداوند نه تنها خالق است، بلكه رب و پروردگار نيز مى باشد؛ اما كسانى معتقدند كه خداوند جهان را آفريده و قوانينى براى آن قرار داده است و براى تدبير آن، ديگر نيازى به خداوند نيست و او تأثيرى در گردش عالم ندارد. به قول يكى از غربى ها، عالم مانند ساعتى است كه وقتى آن را كوك مى كنند، عقربه هاى آن به صورت خودكار حركت مى كند. بر اساس اين پندار، خداوند رب

--------------------------------------------------------------------------------

1. يونس (10)، 31.

و پروردگار نيست و تنها خالق عالم است؛ اما ما معتقديم كه نه تنها خدا عالم را آفريده، بلكه اداره آن را در اختيار دارد و در اصطلاح، «ربوبيت تكوينى» و «ربوبيت تشريعى» از آنِ خداست. اعتقاد به ربوبيت تشريعى از آن روست كه خداوند انسان را مختار آفريده و او به راهنمايى ها و قوانين و مقرراتى كه خداوند وضع مى كند، نيازمند است.

برخى خالقيت و ربوبيت تكوينى خدا را قبول دارند و مى پذيرند كه مديريت و كارگردانى تكوينى عالم بر عهده خداوند است؛ اما ربوبيت تشريعى خداوند را قبول ندارند و نمى پذيرند كه انسان در رفتار اختيارى خود بايد از خداوند اطاعت كند و خداوند با جعل مقررات و قوانين و راهنمايى هاى خود رفتار اختيارى انسان را تدبير مى كند. مصداق بارز اين گروه، شيطان است كه منكر خالقيت خداوند نبود؛ از اين جهت وقتى خداوند از او پرسيد كه چه چيز تو را از سجده كردن بر آدم باز داشت؟ در جواب گفت: «أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نار وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِين؛(1) من از او بهترم. مرا از آتش آفريدى و او را از گل آفريدى». و بدين ترتيب، به خالقيت خدا اعتراف كرد.

همچنين شيطان منكر ربوبيت تكوينى خداوند نبود؛ زيرا در همين سخن گستاخانه اش به ربوبيت الهى اقرار كرد، در آنجا كه گفت: «رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي لاَُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الاَْرْضِ وَ لاَُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ؛(2) پروردگارا، به سبب آنكه مرا گمراه ساختى من [هم گناهانشان را] در زمين برايشان مى آرايم و همه را گمراه خواهم ساخت».

شيطان منكر قيامت نيز نبود؛ چرا كه پس از رانده شدن از درگاه خداوند

--------------------------------------------------------------------------------

1. اعراف (7)، 12.

2. حجر (15)، 39.

درخواست مى كند: «رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ؛(1) پروردگارا، پس مرا تا روزى كه برانگيخته خواهند شد مهلت ده».

آنچه كه باعث شد شيطان جزء كافران قرار گيرد و حتى گناهش از معصيت منكران وجود خدا بيشتر و سنگين تر شود انكار ربوبيت تشريعى خداوند بود. او بدان سبب از درگاه خداوند رانده شد و لعنت ابدى حضرت حق را براى خود خريد كه خود را برتر از آدم دانست و كبر و غرورش باعث شد كه از دستور خداوند سرپيچى كند و تدبير تشريعى خداوند را نپذيرد و بر آدم سجده نكند. او حتى براى رد ربوبيت تشريعى و ناصواب جلوه دادن فرمان خداوند، اين استدلال را مطرح ساخت كه من بهتر از آدم هستم؛ چون مرا از آتش و او را از خاك آفريدى، و آتش از خاك برتر است ؛ پس من نمى توانم به كسى سجده كنم كه از من فروتر است.

بنابراين شيطان چون تسليم ربوبيت تشريعى خداوند نشد و على رغم پذيرش خالقيت و ربوبيت تكوينى خداوند، تسليم امر تشريعى خداوند در سجده به آدم نشد، از همه مخلوقات خداوند پست تر گرديد و خداوند او را پيشواى گنه كاران و فساد پيشه گان ساخت و آنان با پيروى از شيطان روانه جهنم مى شوند و بدترين دركات جهنم را خداوند به شيطان اختصاص داد.

بنابراين در اسلام توحيد معجونى است كه اعتقاد به توحيد در خالقيت، ربوبيت تكوينى و تشريعى خداوند را در برمى گيرد. لازمه سعادت و تعالى بشر، پذيرش همه اجزا و اركان توحيد است؛ از اين رو اگر كسى ركنى از اركان توحيد را نپذيرفت، اصل توحيد را نپذيرفته است؛ چنان كه اگر در يك معجون دارو يكى از

--------------------------------------------------------------------------------

1. همان، 36.

عناصر اصلى نباشد، نه فقط آن معجون شفابخش نيست، بلكه ممكن است زيان نيز داشته باشد. با توجه به اين حقيقت خداوند مى فرمايد:

«إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِاللهِ وَ رُسُلِهِ وَ يُرِيدُونَ أَنْ يُفَرِّقُوا بَيْنَ اللهِ وَ رُسُلِهِ وَ يَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْض وَ نَكْفُرُ بِبَعْض وَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَّخِذُوا بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلاً. أُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ حَقًّا؛(1) كسانى كه به خدا و فرستادگان او كافر مى شوند و مى خواهند ميان خدا و پيامبران او جدايى اندازند، و مى گويند: ما به برخى ايمان مى آوريم و به برخى كافر مى شويم و مى خواهند ميان اين [دو]راهى برگزينند، آنان در حقيقت كافرند».

مؤمن كسى است كه مجموعه دين را به طور كامل بپذيرد. اگر كسى بخشى از دين را پذيرفت و بقيه را رد كرد، او در حقيقت كافر است؛ چون به همه آنچه خداوند نازل كرده ايمان نياورده. به علاوه او به درخواست دل خويش بخشى از دين و كلمات خداوند را نپذيرفته. پس به واقع او هواپرست است، نه خداپرست؛ حتى آن بخشى از دين را كه پذيرفته، به خاطر موافقت با دلخواهش بوده، نه بدان جهت كه خداوند به پذيرش آنها فرمان داده است. خداپرست كسى است كه به همه آنچه خداوند نازل كرده، ايمان آورد و تابع خواست دل خود نباشد.

نتيجه اعتقاد به توحيد در خالقيت و ربوبيت تكوينى و تشريعى (اعتقاد به اينكه خداوند خالق هستى است و تدبير و اداره عالم بر عهده اوست، و اوست كه با قوانين و مقررات خود راه سعادت را فرا روى انسان مى نهد) اين انگيزه را در انسان پديد مى آورد كه فقط خداوند را بپرستد. او چون مى داند كه تدبير عالم در اختيار خداست، براى رفع نيازمندى هاى خود سراغ ديگران نمى رود و در نتيجه،

--------------------------------------------------------------------------------

1. نساء (4)، 150 ـ 151.

-------------------------------------------------------------------------------

تسليم خواست آنها نمى شود. اما اگر منكر ربوبيت تشريعى شد و حكم خدا را قبول نكرد، خواه ناخواه به سوى ديگران كشانده مى شود و در نتيجه تسليم خواست آنها مى گردد و به پرستش غير خدا تن مى دهد. پس اگر انسان معتقد شد كه خداوند خالق اوست و ربوبيت تكوينى و تشريعى همه از خداست، راهى جز تسليم شدن در مقابل خداوند ندارد. وقتى او معتقد است كه هستى او از خداست، با تكيه بر چه قدرتى مى خواهد در برابر خداوند بايستد؟ او وقتى خداوند را همه كاره عالم دانست، ديگر معنا ندارد كه سراغ ديگران برود؛ چون ديگران چيزى ندارند كه به او بدهند.

بنابراين اعتقاد به توحيد كه شعار اسلام و ذكر «لا إلهَ إلاَّ الله» بيانگر آن است، سه ركن دارد: اعتقاد به خالقيت، ربوبيت تكوينى و ربوبيت تشريعى خداوند. اعتقاد به توحيد در عبادت خداوند يگانه، بر پذيرش اين سه ركن متوقف است. اين همان شعار توحيدى است كه در كلام حضرت امام رضا(عليه السلام)به عنوان دژ خداوند ذكر شده است.

دانستيم كه «لا إلهَ إلاَّ الله» تنها يك لفظ و يك شعار نيست، بلكه حكايتگر مجموعه عقايد توحيدى است كه در قلب انسان موحد رسوخ كرده و او بر اساس آن عقايد راستين، هستى را متعلق به خدا مى داند و خداوند را مدبّر عالم و برآورنده نيازها مى شناسد و به معبودى جز او اعتقاد ندارد؛ بر اين اساس ممكن نيست در پى ديگران باشد. پس اهتمام ويژه به مسأله توحيد، بدان جهت است كه اعتقاد راسخ به توحيد در جنبه هاى اعتقادى، اخلاقى و تشريعى اش باعث مى شود كه انسان با سراسر وجودش خداوند را درك كند و به او توجه يابد و لحظه اى از او غافل نگردد.

تفاوت بين علم و ايمان به خداوند

گاهى حقيقت توحيد را با جمله «لا إلهَ إلاَّ الله» در فصل آخر اذان و اقامه يا در تسبيحات اربعه و... بيان مى كنيم؛ اما گاهى اين ذكر با شهادت و گواهى همراه مى شود و مثلا در ابتداى اذان و اقامه و در تشهد، «اشهد ان لا اله الله» مى گوييم. شايد شهادت به وحدانيت خدا در آغاز نماز بدان علت باشد كه هر كس در مقام عبادت خداوند بر مى آيد، اول بايد به وحدانيت خداوند اعتراف كند و لازمه آن اعتراف، آگاهى به اين است كه خداوند آفريننده جهان است. البته ايمان با علم متفاوت است و هويت مستقلى دارد. ايمان، عملى اختيارى و عبارت است از التزام و پذيرش قلبى نسبت به چيزى كه انسان مى داند و به آن آگاهى دارد و مى كوشد كه به آن عمل كند؛ از اين رو گاهى علم انسان با ايمان همراه نيست؛ به همين سبب فرعون با اينكه مى دانست حضرت موسى(عليه السلام) از سوى خداوند فر ستاده شده و معجزاتى از سوى خداوند آورده، به او ايمان نياورد. قرآن در اين باره مى فرمايد: «قالَ لَقَدْ عَلِمْتَ ما أَنْزَلَ هؤُلاءِ إِلاّ رَبُّ السَّماواتِ وَ الاَْرْضِ بَصائِرَ وَ إِنِّي لاََظُنُّكَ يا فِرْعَوْنُ مَثْبُوراً؛(1) گفت: قطعاً مى دانى كه اين [نشانه ها] را جز پروردگار آسمان ها و زمين نازل نكرده است، و راستى اى فرعون، تو را تباه شده مى پندارم».

حضرت موسى(عليهم السلام) با تأكيد، به فرعون مى فرمايند: تو مى دانى معجزاتى كه به دست من انجام مى گيرد، كار خداوند است؛ اما فرعون وجود خدايى جز خود را انكار مى كرد و ادعا مى نمود كه من غير از خود، خدايى براى شما سراغ ندارم. قطعاً حضرت موسى(عليه السلام) درست مى گفت و فرعون نيز آن را مى دانست؛ اما انكار مى كرد و به خداوند شرك مى ورزيد. پس علم به تنهايى كافى نيست و هنگامى اثر بخش است كه انسان به لوازم آن ملتزم باشد و قلباً آن را بپذيرد. چه بسا

--------------------------------------------------------------------------------

1. اسرا (17)، 102.

انسان چيزى را مى داند؛ اما آگاهانه آن را انكار مى كند كه اين «جحد» و انكار آگاهانه، بدترين نوع كفر است. بر اين اساس ما مى دانيم خدايى جز پروردگار عالم وجود ندارد؛ اما بايد در نماز با فعل اختيارى خود كه همان اعتراف و شهادت است، از علم و ايمان خود به وحدانيت خداوند خبر دهيم. و اين شهادت كه عملى اختيارى در اذان، اقامه و تشهد است، عبادت محسوب مى شود.

در اينجا اين سؤال مطرح مى گردد كه در نماز برخى تعابير، نظير «إِيّاكَ نَعْبُدُ»، «إِيّاكَ نَسْتَعِينُ» و «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ» با صيغه جمع به كار رفته اند و حكايت مى كنند كه بيشتر اهتمام بر آن بوده كه نماز به جماعت خوانده شود و نماز در اصل، ماهيتى اجتماعى دارد؛ پس چرا با اينكه اذان براى اعلام عمومى است، با صيغه مفرد به وحدانيت خداوند شهادت مى دهيم و در اذان و همچنين اقامه و تشهد، تعبير «اشهد» را به كار مى بريم و نمى گوييم: «نشهد ان لا إلهَ إلاَّ الله»؟ شايد استفاده از صيغه مفرد «اشهد» در شهادت به وحدانيت خداوند، از اين جهت باشد كه شهادت و اعتراف، امرى است شخصى و هر كس با آن از علم حضورى و اعتقاد قلبى خويش به آنچه مى داند خبر مى دهد و هيچ كس نمى تواند از ناحيه ديگران شهادت دهد؛ چون از اعتقاد قلبى آنان خبر ندارد. با توجه به اين حقيقت است كه ما در هيچ يك از دعاها و مناجات ها سراغ نداريم كه شهادت و اعتراف به وحدانيت خداوند با صيغه جمع به كار رفته باشد، بلكه در همه موارد، تعبير «اشهد» به كار رفته است.

یاداو

مقدمه

رد نگرش هاى انحرافى درباره ذكر

ضرورت توجه به كميّت و كيفيت ذكر

پيش گفتار

با اينكه آدمى‌به اقتضاى فطرتش همواره خواهان آرامش دل و آسايش خاطر است در عين حال در بسيارى از اوقات دچار دلهره ها، اضطرابها، و پريشانيهاى خاطر مى‌شود و كثرت دلهره ها و اضطرابها در اين روزگار بجايى رسيده كه بعضى از فيلسوفان غربى دلهره و اضطراب را فصل مميز انسان تلقى كرده اند در صورتى كه اين نگرانيها و نابسامانيها و پريشانيهاى روحى و روانى معلول از خود بيگانگى و گسستن پيوند با سرچشمه خوبيها و پاكيها و زيباييهاست.

آرى، انسان اين موجود بى نهايت كوچك و ضعيف و سرتا پا نياز، در صورتى مى‌تواند بر نابسامانى هاى روحى و روانى خويش فايق آيد كه همسو با نظام تكوين، در ساحت هشيارى، پيوندى دقيق با خداوند برقرار كند و با ارتباط قلبى با سرچشمه همه خوبى ها، پاكى ها و آفريدگار محبت و صفا و با حضور در محفل انس خالق يكتا، روانش را آرامش بخشد: أَلا بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ.1

ياد خداوند، موجب اطمينان، آرامش و نشاط درون آدمى‌است و نمى گذارد اندوه هاى برخاسته از كاستى هاى حيات مادّى موجوديت انسان را به خطر افكند؛ همان گونه كه نمى گذارد سرمستى غرقه شدن در كامجويى ها، راز نهايى شخصيت آدمى‌را از بين ببرد. ياد خداوند، دل را صفا و جلا مى‌دهد و زنگار غفلت ها و از خودفراموشى ها را مى‌زدايد.

--------------------

1. رعد (12)، 28.

﴿ صفحه 10﴾گرچه نيازمنديهاى بى شمار انسان به خداى متعال، عامل توجه و ياد اوست، اما تا انسان، در زمين دل، بذر معرفت ننشاند و ضميرش با باران عنايت الهى سيراب نگردد، به فراخناى ياد خدا و عظمت محفل انس حضرت حق رهنمون نمى گردد. پس از آنكه او خداوند را شناخت و نور حق بر قلبش تابيد و به جهان وسيع و نورانى معرفت الهى بال گشود و سرمست عشق و تجلى معبود خويش گشت، دمادم از معشوق خويش ياد مى‌كند و از ژرفاى دل فرياد بر مى‌آورد كه: إلهى، وَ أَلْهِمْنى وَلَهاً بِذِكْرِكَ إِلى ذِكْرِكَ؛1خداى من، مرا واله و حيران ياد خود براى ياد خود گردان.

در جاى جاى قرآن و سنتِ بر جاى مانده از ميراث داران وحى الهى و از جمله نهج البلاغه كه دريايى است بى كران از گوهرهاى ناب معرفت الهى، برگ هاى زرينى از عظمت و شكوه ياد خداوند ورق خورده، از اين شمار، اميرالمؤمنين(عليه السلام) در خطبه 222 نهج البلاغه در عالى ترين مضامين مقام اهل ذكر را معرفى مى‌كنند.

اين نوشتار حاصل سلسله گفتارى است از حكيمِ فرزانه و دانشمند ژرف انديش و روشن ضمير، حضرت آيت اللّه مصباح يزدى، أدام الله ظله العالى، كه بعنوان درآمد و شرحى بر آن خطبه بيان شده و نگارش و تدوين آن توسط جناب حجة الاسلام آقاى كريم سبحانى انجام پذيرفته است. اميد آنكه اين اثر مرضى حضرت حق و ولى الله الاعظم، حجة ابن الحسن العسكرى، عجل اللّه فرجه الشريف، و مقبول جويندگان معرفت قرار گيرد.

مركز انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(رحمه الله)

-------------------------

1. مناجات شعبانيه.

رد نگرش هاى انحرافى درباره ذكر

همانند بسيارى از معارف اسلامى و قرآنى و مطالب حق، در مورد بحث ذكر نيز انحراف ها و كج انديشى هايى وجود دارد و در هر دو حوزه فهم و عمل افراط و تفريط هايى صورت مى پذيرد. از يك سو افراد سطحى نگرى را مى‌بينيم كه بدون توجه به محتوا و معناى ذكر و حتى بدون توجه به خداوند و تنها بر اساس عادت، تسبيح دست مى گيرند و ذكر مى گويند. اين دسته كه توجهى به معنا و محتواى ذكر ندارند، مى پندارند كه با صرف گفتن اذكار و اوراد به وظيفه خود عمل كرده اند و به سبب آن قرين سعادت و نيك بختى مى گردند و مشكلاتشان مرتفع و گناهانشان بخشوده مى‌شود. در مقابل، كسانى اساس ذكر را زير سؤال مى‌برند و آنچه درباره ذكر گفته مى‌شود را ساخته و پرداخته ذهن افراد مقدس مآب مى‌دانند و مى گويند آن‌ها براى اين كه از زير بار مسؤوليت ها و وظايف اجتماعى شانه خالى كنند، در گوشه اى مى‌نشينند و به خواندن دعا و ذكر مشغول مى گردند، در حالى كه اين عمل جاى تكاليف واجب را نمى گيرد و با ترك واجب تقرّبى حاصل نخواهد شد.

﴿ صفحه 27﴾هر دوى اين گرايش ها انحرافى و غلط است. طبق آنچه ما در باب حقيقت ذكر گفتيم، حقيقت ذكر مربوط به دل و قلب است. اذكار لفظى نيز از آن رو كه حكايت گر حالت توجه قلبى به خداوند هستند ذكر ناميده شده اند. از اين رو اگر ذكر لفظى حاكى از توجه قلبى و همراه با توجه درونى نباشد، در حد لقلقه زبان باقى مى‌ماند. راستى چگونه ممكن است كسى كه در حال ذكر لفظى و زبانى چشم به نامحرم دوخته، يا به موسيقى حرام گوش مى‌دهد و يا بر عليه برادر مؤمن خود توطئه مى‌كند، مشغول ياد خدا باشد؟! چنين كسى با ذكر و ياد خدا بيگانه است. او تنها طبق عادت روزمره خود لحظاتى را به لقلقه زبان مى گذراند، بدون اين كه توجهى به معناى ذكر داشته باشد و توجه قلبى او به خداوند برانگيخته گردد. به واقع، او با اين كار معارف و ارزش هاى الهى را به بازى و مسخره گرفته است و خود و ديگران را فريب مى‌دهد.

عده اى تصور مى‌كنند كه تكرار يك سرى الفاظ و اذكار، بدون توجه به محتوا و معناى آن‌ها و بدون توجه قلبى به خداوند، به آن‌ها كمال و تعالى مى‌بخشد و عمل آن‌ها از جهاد در راه خدا نيز برتر است! غافل از اين كه ذكرى كه طبق عادت انجام مى گيرد و از حد لقلقه زبان فراتر نمى‌رود سودى به حالشان نمى‌بخشد. ذكر وقتى ارزش دارد كه همراه با توجه و حضور قلب باشد و فرد را از گناه و عصيان باز دارد. كسى كه به معصيت و گناه مشغول است امكان ندارد، بتواند به ذكر واقعى بپردازد؛ همان گونه كه ممكن نيست از كسى كه به خداوند توجه دارد و خداوند را ناظر و حاضر مى‌بيند معصيت سر زند. هنگامى‌معصيت از فرد سر مى‌زند كه از خداوند غافل گشته و او را فراموش كرده باشد. در اين حال تفاوت نمى‌كند كه

﴿ صفحه 28﴾زبانش به گفتن ذكر مشغول باشد يا نباشد. از اين رو، مضمون برخى از روايات اين است كه ذاكر خدا كسى است كه از خداوند اطاعت كند و غافل كسى است كه معصيت كند گرچه نماز و روزه او فراوان باشد. كسى كه فراوان قرآن مى‌خواند و روزه مى گيرد و نماز مى گزارد و در عين حال معصيت مى‌كند، غافل است و تنها بر طبق عادتى روزمره به آن اعمال مى پردازد. ذاكر حقيقى كسى است كه قلباً به خداوند توجه دارد و عملا خداى را اطاعت مى‌كند و از معصيتِ او سرباز مى‌زند. معصيت با توجه به خدا و ايمان سازگار نيست. برخلاف تصور افراد مقدس مآب كج انديش كه جاهلانه به معارف الهى مى‌نگرند و هرچيزى را به دل خواه و ميل و سليقه خود تفسير مى‌كنند، ذكر خدا، گفتن تند و سريع يك سرى الفاظ و تكرار آن‌ها بدون توجه قلبى نيست. ذكرى كه براى ظاهرسازى و فريب كارى مردم انجام مى گيرد، ذكر نيست. ذكرى كه باعث كمال و تعالى انسان مى گردد و در آيات و روايات از آن ستايش شده، توجه قلبى به خداوند است نه ذكرى كه از لقلقه زبان فراتر نمى‌رود.

از سوى ديگر، چنان كه اشاره داشتيم، عده اى بيگانه با فرهنگ اسلامى، گفتن ذكر را خالى از فايده و واقعيت مى‌دانند و بر اين باورند كه اين اذكار را مقدسين و مذهبى ها براى بازار گرمى و رواج كار خود درست كرده اند. اين نگرش كسانى است كه فرهنگ و بينش اسلامى‌ندارند و از حقيقت انسان و كمال او بى خبرند. آنان ارزش واقعى انسان را نمى‌دانند و تصور مى‌كنند كه ارزش هاى انسانى صرفاً همان ارزش هايى است كه ماديين مطرح مى‌سازند. براساس چنين نگرشى، آنان ذكر و عبادت را يك سرى آداب و رسومى‌تلقى مى‌كنند كه نقشى در كمال واقعى انسان ندارد.

﴿ صفحه 29﴾مواجهه ما با اين افراد بايد مبنايى باشد. ابتدا بايد اسلام و قرآن را بر آنان عرضه كنيم. اگر واقعاً به اسلام و قرآن معتقد باشند طبيعى است كه بايد لوازم اين اعتقاد را بپذيرند؛ و از جمله لوازم اين اعتقاد، باور داشتن عبادت، دعا و ذكر خداوند است. اما اگر اسلام و قرآن را قبول نداشتند، بايد با دلايل عقلى براى آن‌ها حقيقت و كمال انسان و مسير رشد و تعالى او را ثابت كنيم.

توضيح فزون تر اين كه، ما معتقديم ذكر حركت به سوى خدا و كمال نهايى انسان، و راهى جهت رسيدن به قرب الهى است. اين باور و اعتقاد بر يك سرى پيش فرض ها و اصول موضوعه قطعى و مسلّم بنيان نهاده شده كه بررسى آن‌ها فرصت زيادى مى‌طلبد و البته نبايد از نقد و بررسى آن اصول و اعتقادات مبنايى پروا داشت و خط قرمز بر گِرد آن‌ها كشيد. از جمله آن اصول موضوعه اين است كه ما معتقديم موجودى به نام «خدا» وجود دارد كه واجد و موجِد هر كمالى است. هم چنين از جمله آن‌ها اين است كه انسان روحى دارد كه حقيقت او را شكل مى‌دهد و آن روح داراى تكامل است. كمال حقيقى انسان نيز مربوط به روح او است و بدن صرفاً ابزارى است براى تكامل روح. بر اساس فرهنگ اسلام و قرآن، كمال انسان مرتبه اى است كه «قرب الهى» ناميده شده است. بر همين اساس ما معتقديم كارى براى كمال و سعادت انسان مفيد است كه در جهت نزديكى و تقرب به اللّه باشد. تعبير «قربة الى اللّه» در بين همه مسلمان ها در هر شهر و روستايى شايع و رايج است. نزديكى به خدا نيز فيزيكى و جسمانى و حركت از نقطه اى به نقطه ديگر نيست، بلكه روحانى و قلبى است. اين روح انسان است كه بايد به خداوند نزديك گردد. روح نيز از سنخ علم، معرفت و آگاهى است و خصيصه ذاتى آن، درك و فهم و شناخت است.

﴿ صفحه 30﴾در تعريف جسم مى گوييم: جسم چيزى است كه داراى طول و عرض و عمق است. اما در تعريف روح مى گوييم: روح موجودى است داراى درك. فصل مميز روح درك است و حقيقت آن با درك توأم است. حركت و رشد روح در گرو علم و آگاهى و توجه است. سقوط روح نيز ناشى از ضعف شعور، آگاهى، علم و توجه است. بنابراين چنين موجودى اگر بخواهد به سوى خداوند حركت كند و به او نزديك شود، بايد توجهاتش به خداوند فزونى گيرد و بلكه دايمى گردد. توجهات روح به خداوند، در حقيقت قدم هايى است كه روح براى رسيدن به خداوند بر مى‌دارد. هرقدر اين توجهات قوى تر باشد و انسان در دعا و نيايش و بلكه در رفتار ظاهرى توجه بيشترى به خداوند داشته باشد و بيشتر رضا و قرب او را مد نظر گيرد، به خداوند نزديك تر مى‌شود. در مقابل، هرقدر توجهات روح به خداوند كمتر و ضعيف تر باشد از خداوند دورتر مى گردد. هرقدر روح به دشمنان خدا و شيطان نزديك تر گردد و در راه هاى شيطانى گام بردارد، بيشتر از خداوند فاصله مى گيرد.

حاصل سخن اين كه: حركت تكاملى انسان با دل صورت مى پذيرد و حركت دل همان توجهات دل است. از اين رو حقيقت حركت انسان در گرو توجه و ذكر است و حقيقت ذكر نيز توجه و آگاهى به خدا است نه صرف لفظ و گويش. بدين ترتيب حقيقت سير انسان همان توجهات او است. اين سخن بسيار فراتر از مطالبى است كه در فوايد ذكر آمده است (مثل اين كه گفته مى‌شود ذكر موجب آرامش روح است، يا انسان را از گناه باز مى‌دارد، يا او را به پاداش و ثواب مى‌رساند و از آتش دوزخ مى‌رهاند)؛ چرا كه هم ذكر و هم آنچه به عنوان فايده آن برشمرده مى‌شود، همه وسيله اند و هدف و

﴿ صفحه 31﴾مطلوب چيزى فراتر از آن‌ها است. هدف قرب خداوند است و ذكر همان راهى است براى رسيدن به قرب خدا. فوايد برشمرده شده براى ذكر نيز اين چنين هستند و اصالت ندارند. اصالت تنها از آنِ قرب خدا است. با اين تحليل در مى يابيم كه تكامل حقيقى انسان بدون ياد خدا تحقق نمى يابد.

خداوند در قرآن مى‌فرمايد:

وَ اذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً وَ دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ وَ لا تَكُنْ مِنَ الْغافِلِينَ؛1 و در دل خويش، پروردگارت را بامدادان و شامگاهان با تضرع و ترس، بى صداى بلند، ياد كن و از غافلان مباش.

سپس در آيه بعد، در بيان علت امر به ياد خداوند مى‌فرمايد:

إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ يُسَبِّحُونَهُ وَ لَهُ يَسْجُدُونَ؛ به يقين كسانى كه نزد پروردگار تو هستند از پرستش او تكبر نمى ورزند و او را به پاكى مى‌ستايند و براى او سجده مى‌كنند.

از اين دو آيه، ظاهر مى‌شود كه قرب به خدا تنها به وسيله ياد و ذكر او حاصل مى‌آيد و به وسيله ذكر است كه حجاب هاى حايل بين بنده و خداوند برطرف مى‌شود. اگر ذكرى در كار نمى‌بود، همه موجودات در نزديكى و دورى نسبت خداوند يكسان بودند و از اين نظر هيچ اختلافى بين موجودات نبود كه يكى به او نزديك تر باشد و ديگرى دورتر.

ضرورت توجه به كميّت و كيفيت ذكر

در ارتباط با مراتب ذكر، هم بايد كميّت و مقدار ذكر ملاحظه گردد و هم

--------------------------------------------------------------------------------

1. اعراف(7)، 205.

﴿ صفحه 32﴾كيفيت آن. از اين روى در روايات و قرآن و سفارش هاى اولياى دين بر كميّت ذكر تأكيد شده است. حتى سفارش شده كه ما در نماز تنها به اذكار واجب بسنده نكنيم و سعى كنيم اذكار مستحبى فراوانى كه وارد شده و نيز تعقيبات و تسبيجات فاطمه زهرا(عليها السلام) را نيز بگوييم. بى ترديد اگر ذكر مكرر خداوند اثر سازنده در روح انسان نمى‌داشت و موجب تعالى انسان و رسيدن به مراحل عالى توجه به خداوند نمى گشت، مورد سفارش و تأكيد قرار نمى گرفت. از جمله آياتى كه ناظر به كميّت ذكر است و خداوند در آن به فراوانى ذكر سفارش كرده است، آيه 41 سوره احزاب است:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً؛ اى كسانى كه ايمان آورده ايد، خداى را بسيار ياد كنيد.

در جاى ديگر مى‌فرمايد:

فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللّهِ وَ اذْكُرُوا اللّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛1 و چون نماز گزارده شد، در [روى]زمين پراكنده گرديد و فضل خدا را جويا شويد و خدا را بسيار ياد كنيد، باشد كه رستگار شويد.

در برخى روايات وارد شده كه انسان بايد پيوسته به ذكر خداوند مشغول باشد و در هر حالى و در هنگام انجام هر كارى نبايد از ذكر خداوند غافل باشد. از امام باقر(عليه السلام) نقل شده كه حضرت موسى(عليه السلام) در مناجات خود خطاب به خداوند عرض كرد: خدايا، مواقعى براى من پيش مى‌آيد كه از مقام عزّت و جلال تو شرم دارم كه در آن حال ذكر تو را بگويم. خداوند در

--------------------------------------------------------------------------------

1. جمعه(62)، 10.

﴿ صفحه 33﴾پاسخ فرمود:

يا مُوسى إِنَّ ذِكْرى حَسَنٌ عَلى كُلِّ حال؛1 اى موسى، ذكر و ياد من در هر حالى نيكو است.

گاهى انسان در وضعيتى قرار دارد كه نمى‌خواهد ديگران در آن حال او را مشاهده كنند يا با آنان سخن بگويد، چه رسد به اين كه در آن حال با خداوند سخن بگويد. در چنان وضعيتى حجب و حيا باعث مى‌شود كه انسان هم از سخن گفتن با ديگران خوددارى كند و هم خودش را از آنان مخفى نگاه دارد تا او را در آن وضعيت مشاهده نكنند. از اين جهت، حضرت موسى(عليه السلام) كه نمى‌خواهد لحظه اى از ياد خداوند غافل باشد و زبان مباركش از ذكر خداوند باز ايستد، به خداوند عرض مى‌كند كه در شرايطى من از عزت و شكوه خداونديت حيا مى‌كنم كه ذكر تو را بگويم. خداوند در پاسخ مى‌فرمايد، در هر شرايط و وضعيتى ذكر من نيكو است. از اين رو مى‌بينيم در شريعت اسلام دعاهاى مخصوصى براى هنگام قضاى حاجت وارد شده است.

هم چنين در باب تأكيد بر كميّت ذكر و اهميت آن، اما باقر(عليه السلام)مى‌فرمايند:

پدرم فراوان ذكر مى گفت. وقتى با او راه مى‌رفتم پيوسته ذكر مى گفت، وقتى با او مشغول خوردن غذا بودم، باز ذكر مى گفت و اگر با مردم سخن مى گفت، سخن گفتن با آنان او را از ذكر خدا باز نمى‌داشت و پيوسته مى‌ديدم كه زبانش به سقف دهانش چسبيده است و «لا اله الاّ اللّه» مى گويد.2

--------------------------------------------------------------------------------

1. بحارالانوار، ج 13، باب 11، روايت 21.

2. بحارالانوار، ج 93، باب 1، روايت 42.

﴿ صفحه 34﴾چنان كه عرض كرديم، گذشته از كميّت ذكر، بر كيفيت ذكر نيز تأكيد شده و بلكه اين تأكيد فزون تر نيز هست. زيرا ارزش واقعى هر كارى در گرو كيفيت آن است، و عمل به ظاهر كوچك، اما با كيفيتى عالى بهتر است از عملِ به ظاهر بزرگى كه از كيفيت نازلى برخوردار باشد. عمل اندك همراه با تقوا، بهتر است از عمل فراوانى كه از تقوا بى بهره باشد. دو ركعت نماز با توجه، از صد ركعت نماز خالى از توجه بهتر است. قرائت چند آيه قرآن با توجه و تدبر، از ختم قرآن بدون توجه و تدبر بهتر است.

خداوند در باب كيفيت بخشيدن به ذكر و عبادت مى‌فرمايد:

فَإِذا قَضَيْتُمْ مَناسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّهَ كَذِكْرِكُمْ آباءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً...؛1 و چون مناسك حج خود را به جاى آورديد، خداى را ياد كنيد آن گونه كه پدران خود را ياد مى‌كنيد، بلكه شديدتر خدا را به ياد آوريد.

عرب هاى جاهلى پس از انجام حج چند روزى در منا توقف مى‌كردند و با شعر و نثر و سخنان ادبى به پدران و اجدادشان افتخار مى‌كردند و آنان را به رُخ يكديگر مى‌كشيدند. خداوند در برابر اين عمل زشت ناشى از تعصب فاميلى و قبيله اى فرمان داد كه مسلمانان پس از فراغت از حج به ذكر او مشغول گردند و فرمود: همان گونه كه پدرانتان را ياد مى‌كرديد، خداوند را ياد كنيد، بلكه خداوند را عميق تر و شديدتر ياد كنيد؛ چرا كه نعمت حياتى كه خداوند در اختيار شما نهاد و بالاتر از آن، نعمت هدايت شما به راه راست، بالاتر و والاتر از حقوق پدران شما است.

آيه فوق از آن روى ناظر به كيفيت ذكر است كه در آن از واژه «اشدّ»

--------------------------------------------------------------------------------

1. بقره(2)، 200.

﴿ صفحه 35﴾استفاده شده است. اين واژه بيان گر شدت عمل، در برابر ضعف آن، و بنابراين ناظر به كيفيت عمل است؛ در مقابلِ كاربرد واژه كثير (در برابر قليل) كه حكايت گر كميّت و مقدار عمل است. توصيه به كيفيت بخشيدن به عمل از آن جهت است كه حج گذار پس از انجام مناسك خود كماكان متوجه و متذكر موقعيت ويژه و حساسى كه در آن قرار گرفته است باشد و فرصت طلايى درك حضور خداوند و معنويت فزاينده موسم حج را از كف ندهد و دچار غفلت نشود؛ چنان كه اعراب جاهلى بعد از انجام مناسك حج افتخارات پدران خود را برمى‌شمردند و از ياد خداوند غافل بودند.

توجه به كيفيت ذكر از آن رو است كه توجهات دل انسان يكسان نيست؛ گاهى توجه سطحى است و گاهى عميق، و گاه آن چنان عمق و قوت مى يابد كه انسان به هنگام توجه به كسى، كاملا از امور پيرامون خويش غافل و بى خبر مى‌ماند؛ به سان عاشقى كه دل را به معشوق سپرده و كاملا متوجه او و محو در جمال او است و اصلا توجه ندارد كه در پيرامونش چه مى گذرد و ديگران چه قضاوتى درباره او دارند. گاهى شدّت توجه چنان است كه بحسب آنچه نقل شده در هنگام نماز تير را از پاى اميرالمؤمنين(عليه السلام) خارج كردند تا زياد احساس درد نكنند زيرا آن حضرت در حين نماز چنان غرق توجه به خداى متعال بودند كه هيچ توجهى به خويش و درد پا نداشتند.

ما بايد سعى كنيم بر كيفيت ذكر بيفزاييم و به توجه قلبى خود به خداوند عمق بيشترى بخشيم. در عين حال نبايد از كميّت ذكر نيز غافل گرديم. بايد متوجه باشيم ذكر و ياد خدا حد و مرزى ندارد. حتى اگر موفق شويم از نظر كميّت به بالاترين سطح ممكن برسيم و تمام شبانه روز را به

﴿ صفحه 36﴾ذكر خدا سپرى كنيم، مراحل بى شمارى از كيفيت آن پيش روى ما است. البته شايد براى برخى شرايطى پيش آيد كه ذكر لفظى مطلوب نباشد. كسانى كه ايمانشان ضعيف است و شائبه ريا براى آن‌ها وجود دارد، اگر در مقابل ديگران زياد ذكر بگويند، ممكن است گرفتار ريا شوند. در اين صورت براى آن‌ها شايسته تر آن است كه با دل به خداوند توجه يابند و به ذكر قلبى بسنده كنند تا از آفت ريا كه نوعى شرك است مصون بمانند.

درپرتوآذرخش

مطالب این قسمت

مطالب این قسمت دربخش ویژه نامه ماه محرم درج شده است

سخنرانی های کامل استاد دانشمند، بصورت ویدئویی، بیش از5 ساعت سخنرانی باکیفیت صدا وتصویربالا، برای تمامی سنین

شامل راه ورسم زندگی و سخنرانی های خنده دار وهمچنین روابط دخترپسرها وازدواج و..... که میتوانید با خرید این پکیچ ارزنده ومعنوی بهره ببرید.

تعداد: یک سی دی + به اضافه یک پکیچ اشناتیون به انتخاب شما (هریک از محصولات فروشگاه به انتخاب شما رایگان)

قیمت این پکیچ باپست پیشتاز به سراسر کشور 6000 تومان، وپست معمولی4000تومان ،هزینه ارسال رایگان

شماره پیامک جهت سفارش محصول:

09387345716

دراین قسمت از کتاب بزرگ همراه من بخش درمسیردرست زندگی را ایجادکردیم که شامل بخش های:

آموزش عقائد،خداشناسی، نهضت عاشورا،درپرتوولایت،ولایت فقیه، آموزش فلسفه، تهاجم فرهنگی، کاوش ها وچالش ها، پیش نیازهای مدیریت اسلامی، نظریه سیاسی اسلام و...... هزاران مطلب وموضوع دیگر که درهرماه ازکتاب بزرگ همراه من درج میشود

امیدوارم با ارائه این بخش وکلا کتاب بزرگ همراه من نقشی درشناساندن دین بزرگ وکامل اسلام و همچنین با معرفی دیگربخش های دیگری(درفهرست کتاب) که درکتاب موجود هست برای اموزش شما وبالابردن سطح دانش شما را داشته باشد،

درضمن بیشترمطالب این قسمت را ابن بنده حقیر ازمجموعه آثار آیت الله مصباح یزدی جمع آوری کرده ام.

منتظرنظرات خوب شما عزیزان ومخاطبان خوب وهمیشگی کتاب بزرگ همراه من هستیم.

بهترزندگی کنیم

کدبانو

خواص خوراکیها

روانشناسی

خانه داری

آقایان

خانم ها

بارداری

زیباترباشیم

آسایش وآرامش

زندگی مشترک

فرزندان

کدبانو

حلیم بادمجان

خورش انار

دلمه رنگارنگ

حلیم بادمجان

از این خوراک به عنوان آش ارمه داری نیز استفاده می شود .

مواد لازم : گوشت 750 گرم

برنج 5/1 لیوان

بادمجان 5/2 کیلو

کشک سائیده، پیاز داغ، نعنا داغ، گردو کوبیده به اندازه دلخواه.

طرز تهیه : گوشت را جداگانه می پزند، بادمجان را پخته و وقتی نیم پز شد، برنج و آب گوشت را به آن اضافه می کنند. پس از پخته شدن آنها را می کوبند و با گوشت کوبیده شده مخلوط نموده روی شعله چراغ قرار می دهند. وقتی که آب آن نزدیک به تمام شدن بود، کشک سائیده شده را به آن اضافه کرده کمی دیگر می پزند تا مقداری سفت شود. سپس آن را در ظرف ریخته، روی آن را با پیاز داغ و گردو تزیین کرده، مصرف می کنند.

خورش انار

مواد لازم:

گوشت: نیم كیلو

مغز گردو: یك پیمانه

سبزی (شامل تره، جعفری، گشنیز و شوید): دو پیمانه

پیاز متوسط: یك عدد

دانه انار: نصف پیمانه

رب انار: یك پیمانه

گلپر در صورت تمایل: دو قاشق چایخوری

آبغوره: دو قاشق مرباخوری

طرز تهیه:

ابتدا گوشت را به صورت قیمه‌ای تكه‌تكه كرده و با كمی پیاز سرخ كنید، سپس مغزگردو را چرخ كنید و با دانه انار و رب انار بجوشانید، آنگاه سبزی را خرد و سرخ كرده و تمام مواد را با گردو مخلوط كنید، سپس گلپر، نمك، فلفل و آبغوره را به آن اضافه كنید و هم بزنید، به روغن كه افتاد این خورش انار آماده مصرف است، این خورش با برنج هم بسیار خوشمزه می‌شود همچنین می‌توانید از سیب‌زمینی سرخ كرده هم استفاده كنید.

دلمه رنگارنگ

مواد لازم:

سبزی معطر 300 گرم

لپه پخته 100 گرم

سویا 200 گرم

نمک، فلفل، ادویه به میزان لازم

برنج 2 لیوان

رب گوجه فرنگی 2 قاشق غذاخوری

شکر 1 قاشق غذاخوری

پیاز 2 عدد کوچک

سیر تازه 3 – 2 حبه

روغن به میزان لازم

بادمجان، کدو، گوجه فرنگی، فلفل دلمه ای به تعداد مورد نیاز

سبزی شامل ریحان و ترخون و نعناع و جعفری و پیازچه است.

ما در اینجا از روغن زیتون استفاده میکنیم.

بادمجانها را راه راه پوست می کنیم تا هم قشنگ تر شود و هم سریع تر بپزد.

داخل همه مواد را خالی میکنیم و در ظرفی با هم مخلوط میکنیم به جز فلفل دلمه ای که مواد داخل آن را دور میریزیم.

این دلمه حالت رژیمی دارد به دلیل داشتن سویا و روغن زیتون.

به جای سویا در صورت تمایل میتوان از گوشت چرخ کرده هم استفاده کرد.

در صورتی که طعم سویا را نمی پسندید میتوانید از مخلوط سویا و گوشت چرخ کرده هم استفاده کنید بدین ترتیب که 100 گرم سویا را شب با 1 لیوان شیر خیس کنید و صبح شیر آن را بگیرید (بچلانید) بعد با 100 گرم گوشت چرخ کرده مخلوط کرده و مصرف کنید در این صورت طعم و بوی سویا در غذا حس نمیشود اما از خواص آن بهره خواهید برد.

مواد داخلی که برای این دلمه گفته شد را میتوان برای دلمه های دیگر هم استفاده کرد.

2 لیوان برنج را با 3 لیوان آب و کمی نمک و روغن به حالت کته میپزیم. البته میتوان برنج را آبکشی هم کرد.

کدوها را که بزرگ انتخاب کرده ایم به سه یا چهار قسمت تقسیم میکنیم بعد داخل هر قسمت را خالی میکنیم.

پیاز و سیر خرد شده را در قابلمه میریزیم و روغن زیتون اضافه میکنیم روی حرارت میگذاریم همینکه پیاز نرم شود کافی است.

لپه را به برنج آماده شده اضافه کرده و مخلوط میکنیم.

برای چاشنی این دلمه سرکه و شکر را مخلوط میکنیم و روی دلمه ها در آخر کار که میخواهیم روی حرارت بگذاریم میریزیم. میتوان از آب لیمو ترش تازه هم به عنوان چاشنی استفاده کرد. اما سرکه و شکر طعم بهتری دارد.

موادی که از داخل دلمه ها درآوردیم به پیاز اضافه میکنیم و مختصراً تفت میدهیم سویا و رب را هم اضافه میکنیم تفت میدهیم بعد سبزی و ادویه ها را اضافه کرده و مجدداً تفت میدهیم.

ادویه شامل زردچوبه، فلفل، پودر کاری است.

مواد را کامل مخلوط میکنیم بعد ظرف را از روی حرارت برمیداریم و تکه های درشت مواد را ته ظرف میگذاریم بماند بقیه را به مخلوط برنج اضافه میکنیم و کاملاً مخلوط میکنیم.

مواد مخلوط شده را داخل دلمه ها پر میکنیم و در قابلمه که ته آن تکه های درشت مواد بود میچینیم ابتدا بادمجانها را ته ظرف میگذاریم چون دیرتر میپزد بعد فلفل دلمه ای و روی آنها گوجه فرنگی و کدو را میگذاریم.

دقت کنید هیچ وقت گوجه فرنگی را ته ظرف نگذارید چون زود میپزد و له میشود.

در پر کردن دلمه ها دقت داشته باشید که بادمجان را پر کرده و با دست فشار دهید تا مواد بیشتری جا شود اما گوجه فرنگی را فشار ندهید چون میترکد.

قسمتی از دلمه ها را که به شکل درپوش بریده بودیم روی آنها میگذاریم که کدوها در ندارند و همینطوری روی مواد آنها را میگذاریم.

روی دلمه ها یک لیوان آب داغ و چاشنی را میریزیم و در قابلمه را میگذاریم تا بپزد.

توجه داشته باشید که اگر آب سرد را به غذا اضافه کنید طعم غذا را میگیرد پس بهتر است که آب داغ باشد.

ابتدا حرارت را زیاد میکنیم بعداً کم میکنیم تا غذا کاملاً جا بیفتد.

نکات تغذیه ای سویا

سویا دارای فیبر زیادی است و آنزیمهای روده و معده روی سویا برای جذب اثر نمیگذارد و داخل روده ها می ماند و باعث میشود مواد غذایی سریع تر از بدن دفع شود و کلسترول کمتری از دیواره روده ها جذب شود پس برای کسانی که بیماری یبوست دارند مفید و موثر است. همچنین سویا برای جلوگیری از پوکی استخوان هم مفید است و برای خانم هایی که در سن یائسگی هستند مصرف سویا توصیه میشود

خواص خوراکیها

بادام

بلوط

ریواس

طالبی

عسل

فلفل

خواص دارویی بادام

آیا می دانید بادام چه خواصی دارد ، بادام تلخ بهتر است یا بادام شیرین ،پاسخ تمام سوالات را در این مطلب می خوانید.

بادام میوه‌ای است که به دو شکل تلخ و شیرین یافت می‌شود ولی بادام تلخ دارای خواص بیشتری است. روغن بادام تلخ برای تنگی نفس، سرفه و ورم ریه مفید است.

بادام تلخ، سنگ کلیه و قولنج را برطرف می‌کند. همچنین در درمان سرماخوردگی و سرفه موثر است. ریختن یک قطره روغن بادام تلخ در گوش برای رفع زنگ زدن گوش مؤثر است.

روغن بادام خاصیت مسهلی دارد و ضد سرماخوردگی است و خشکی و چین و چروک پوست را برطرف می‌کند. ریشه درخت بادام برای پاک کردن طحال و کلیه و دفع کرم روده موثر است.

مغز بادام تلخ مخلوط شده با سرکه، درمانی موثر برای بیماری‌های پوستی و تقویت موها است. از آن جا که بادام تلخ دارای اسید سیانیدریک است باید در مصرف آن دقت کرد.

بلوط

بلوط از میوه هاي گرم وخشک است.

بلوط براي درمان هموروئید(بواسیر) و درد معده بسیار مفید است.

بلوط، براي رفع کم خونی موثر است ونرمی استخوان را نیز درمان می کند. بلوط مقوي ونیرو بخش است و ضعف عمومی بدن را

از بین می برد. براي معالجه اسهال اطفال، پودر آن را با کاکائو مخلوط کرده و دم کرده آن را به اطفال می دهند؛ بلوط براي

درمان واریس و بواسیر مفید است . همچنین ضد عفونی کننده است وخونریزي را متوقف می کند.

از بو داده بلوط چایی درست می کنند که براي بیماري هاي زیرمفید است:

بواسیر را بهبود و اسهال به خصوص اسهال خونی را درمانی می نماید.

١٠

درد وگاز معده را از بین می برد و نرمی استخوان را از درمان می کند.

جوشانده پوست درخت بلوط براي خون مردگی،اگزما و بیماري پوستی مفید است.پماد بلوط نیز براي بیماري پوستی و

سرمازدگی مفید است.

ریواس

ریواس داراي طبیعتی سرد است.

اشاره نمود. همچنین ریواس داراي املاح معدنی پتاسیم، سدیم و A ,C از جمله ویتامین هاي ریواس می توان به ویتامین هاي

کلسیم نیز هست.

از جمله فایده هاي درمانی ریواس می توان به موارد زیر اشاره نمود:

حفره دهان را پاك می کند و آن را براي چشیدن غذاي بعدي آماده می نماید.

اشتها را تحریک نموده و براي تقویت معده و کبد مفید است.

قلب و اعصاب را تقویت می نماید. براي بیمار تب دار مفید است.

یرقان، سستی و وسواس را درمان می نماید، صفرا و حصبه را از بین می برد. قابض است ودل به هم خوردگی را درمان می نماید.

عملکرد روده ها را تنظیم کرده، یبوست و بواسیر را درمان می نماید.

عملکرد دستگاه گوارش را فعال کرده و خون ریزي معده و روده رادرمان می نماید؛ اختلالات قاعدگی را از بین می برد.

ورم چشم ، سوختگی و زخم هاي چرکی سطحی را درمان می نماید.

١٨

جراحت هاي ناشی از ضربه ها وصدمات جسمانی را تسکین می دهد.

موجب ترشح معده و کبد می شود و کرم را از بین می برد.

سبب جذب چربی از روده می شود.

ضررها

ریواس براي کسانی که به بیماري هاي سنگ کلیه و مثانه مبتلا هستند، خطرناك است.

شیر مادرانی که ریواس می خورند، در کودکان منجر به اسهال می شود.

طالبی

طالبی نیز از میوه هاي خنک است

,C6,B5,B3,B2,B1A,B : طالبی داراي ویتامین هایی است که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد

از املاح معدنی طالبی نیز می توان به این موارد اشاره کرد: اسید فولیک، پتاسیم، فیبر، منیزیم و ید.

از فواید درمانی طالبی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

طالبی اشتها را افزایش و تشنگی را از بین می برد.

در بهبود بینایی و حفظ سلامت، شفافیت و لطافت پوست نقش بسزایی دارد.

از این میوه تابستانی می توان براي افزایش وزن کودکان و درمان لاغري استفاده کرد.

یکی از راه هاي پیشگیري و درمان آسم و حملات تنفسی را می توان استفاده از طالبی دانست.

علاوه بر فایده هاي بیان شده، طالبی نه تنها کلسترول خون را کاهش می دهد، بلکه از ابتلا به بیماري هاي قلبی وعروقی به

مقدار چشمگیري جلوگیري می نماید.

طالبی در درمان کم خونی نیز نقش قابل توجهی دارد و مانع از ابتلا سالمندان به آب مروارید می شود.

طالبی ادرار آور است وبه کسانی که از بیماریهاي بواسیر، یبوست، سل ریوي ،نقرس و روماتیسم رنج میبرند کمک فراوانی میکند.

ضررها

زیاده روي در خوردن طالبی براي مبتلایان به دیابت و کسانی که ورم روده و معده دارند ، مضر است.

عسل

عسل تنها غذایی است که خداوند متعال در قرآن کریم در مورد آن می فرماید: فیه شفاء للناس .

امیر مومنان علی (ع) درباره عسل می فرماید:

هیچ چیز مانند عسل، شفاي بیمار نخواهد بود.

امام رضا (ع) در مورد درمان زکام می فرماید:

هرکس می خواهد در زمستان گرفتار زکام نشود، هر روز سه لقمه عسل به همراه موم بخورد.

می باشد. a,b,c,d,e,k عسل داراي ویتامین هایی از جمله

همچنین انواع مواد معدنی از جمله : پتاسیم ، کلسیم ، آهن ، فسفر ، منیزیم،

ید و منگنز ،روي ، مس ،سدیم و انواع اسیدها در عسل وجود دارد.

در عسل تمام ویتامین ها و فلزاتی که مورد نیاز بدن است وجود دارد.

آیا می دانستید عسل غذایی است که اگر سال ها بماند، فاسد نمی شود؟

عسل بیماري هایی چون کم خونی را درمان می کند.

همچنین درمان بیماري هایی نظیر بیماري ریه و پوکی استخوان است.

از خاصیت هاي عسل به تاثیر باور نکردنی آن در رشد اعضا ء بدن می توان اشاره کرد.

عسل مجاري ادرار را ضد عفونی می کند.

عسل از موادي تشکیل شده است که در پیش گیري و درمان روماتیسم تاثیر بسزایی دارد.

٢٤

قندي که در عسل وجود دارد، قلب را تقویت می کند و فشارخون را درمان می کند؛ همچنین براي کبد مفید است و بیماري

هاي کبدي را درمان می کند. عسل مرض هاي ریه، زخم معده و روده اثنی عشر را درمان می کند.

خواص شگفت‌انگیز فلفل

تحقیقات ارائه شده در نشریه بیریتیش مدیكال نشان می‌دهد كه هفت هزار سال قبل از میلاد مسیح، در آمریکای جنوبی و مرکزی از این سبزی به عنوان چاشنی در غذاها استفاده می‌شد.

پژوهشگران می‌گویند؛ این ماده غذایی یکی از منابع سرشار ویتامین ث و کاروتن‌ها است.

متخصصان از مدتها پیش معتقدند که از این سبزی خوراكی می‌توان برای افزایش جریان خون، تحریک سیستم عصبی، افزایش اشتها و رهایی از سوءهاضمه استفاده کرد.

حتی بسیاری از محققان و متخصصان طب سنتی در چین توصیه می‌كنند که زنان برای تسكین دردهای ناشی از دوره عادت ماهانه می‌توانند از فلفل استفاده کنند. نوعی از این سبزی به نام فلفل دلمه‌ای به رنگ‌های سبز، نارنجی، زرد و قرمز وجود دارند كه اصلا تند نیستند و ما اغلب آنها را با غذا یا در سالاد استفاده می‌کنیم.

مطالعات نشان می‌دهد؛ كاپسیسین ماده‌ای در فلفل است که سبب گرم بودن این گیاه می‌شود. هر چند که فلفل گیاهی گرم است، اما كاپسیسین موجود در آن سبب کاهش درجه حرارت بدن شده که یکی از دلایل اصلی تمایل مردم مناطق آب و هوای گرم به مصرف زیاد فلفل محسوب می‌شود.

تحقیقات نشان داده است که كاپسیسین به عنوان فعال‌ترین عنصر موجود در فلفل، سبب کاهش میزان کلسترول خون و کاهش شدت سیگنال‌های درد در بدن می‌شود.

این ماده همچنین خاصیت آنتی اکسیدانی دارد که سلول‌های شما را از آسیب مولكول‌های رادیکال آزاد محافظت می‌کند و درعین حال خاصیت ضد باکتریایی نیز دارد.

به گزارش ایسنا، این ماده به بسیاری از خواص درمانی فلفل کمک می‌کند و سیستم قلبی عروقی را تحریک و سیستم هاضمه را تقویت كرده و درد موجود روی پوست یا مفاصل بدن را تسکین بخشیده و برای مثانه به عنوان داروی ضد احتقان و ضد باکتری موثر است.

به گفته محققان، فلفل میزان کلسترول خون را پایین می آورد که این امر باعث کاهش فشارخون نیز می‌شود. این گیاه همچنین از انعقاد خون در رگ‌ها جلوگیری می‌کند و این خواص فلفل به پیشگیری از بیماری‌های قلبی نظیر آرترواسکلروز (سخت شدن رگ‌ها) کمک فراوانی می‌كند.

هر چند فلفل سبب سوزش زبان می شود، اما این گیاه واقعاً مسکنی قوی است. این گیاه ابتدا سبب تحریک درد می‌شود، اما بعد از مدتی شدت علایم درد را در بدن کاهش می دهد.

كاپسیسین موجود در فلفل نه تنها درد آرتروز و آرتریت روماتوئید را تسکین می‌دهد، بلکه هنگام استفاده به شکل موضعی، میزان ورم ناشی از این بیماری‌ها را کاهش می‌دهد.

فلفل با تحریک ترشح آنزیم‌های گوارشی در معده و نابودی باکتریهایی که می‌توانند عامل عفونت باشند، قدرت هضم را تقویت می‌کند. خاصیت ضد باکتری فلفل همچنین از بروز اسهال ناشی از عفونت جلوگیری می‌کند.

پژوهشگران تاكید می كنند؛ این گیاه به عنوان داروی ضد احتقان سبب رقیق و نازک شدن خلط و خارج شدن آن از ریه‌ها می‌شود. از آنجا که این گیاه بافت ریه را تقویت می‌کند در نتیجه برای بیماران مبتلا به آمفیزم (بیماری اتساع و بزرگ شدن ریه ها) نیز مفید است.

روانشناسی

اشتهای شما چه رنگی است

نارنجی

سبز

زرد

خاکستری

قرمز

فیروزه ای

آبی

اشتهای شما چه رنگی است؟

دانشمندان عقیده دارند رنگ نارنجی، اکسیژن رسانی به مغز را افزایش می‌دهد، نیروبخش است و فعالیت ذهن را تحریک می‌کند.

بازی با رنگها

رنگ‌ها نقش مهمی در دنیای ما بازی می‌کنند. رنگ‌ها می‌توانند افکار ما را تحت سلطه خویش درآورند، اعمال ما را تغییر دهند و واکنش هایی را سبب شوند. رنگ‌ها می‌توانند چشم‌های شما را آزار داده یا آرام کنند، فشار خون را بالا ببرند و بر درجه سیری یا گرسنگی ما تأثیر بگذارند. در واقع آنچه که ما از آن خواهیم نوشت، تأثیر رنگ‌ها بر اشتهای ماست. برخی رنگ‌ها اشتها را سرکوب می‌کنند (که این مورد برای کسانی که قصد کم کردن کالری را دارند سودمند است) در حالی که سایرین سرعت تنفس و ضربان قلب را بالا می‌برند.

جذابیت رنگ

اما چرا؟ اصولا دو نکته در غذا هست که اشتهای ما را تحریک می‌کند؛ رنگ و بو. رستوران‌دارها و مدرسان آشپزی سال‌هاست که می‌دانند جذابیت غذاهای گوناگون با رنگ آنها ارتباط تنگاتنگی دارد. وقتی که در مجله‌‌ای صفحات آشپزی را مرور می‌کنید، احساس گرسنگی به شما دست می‌دهد و این دلیلی ندارد جز اینکه شکل غذا موجب خروج نورون‌ها از هیپوتالاموس می‌شود و حس گرسنگی در ما بیدار می‌شود.

رنگ های خوراکی و غیرخوراکی

بسیاری از رنگ‌های سرد به طور طبیعی در طبیعت وجود ندارند و متخصصان به تازگی موفق به ساخت آن شده‌اند. با این حال شما کمتر خوراکی‌ای پیدا می‌کنید که رنگ‌هایی مثل آبی را در خود داشته باشد. این رنگ با توجه به تربیت ذهنی ما به هیچ وجه اشتها برانگیز نیست و این موضوعی است که فراریان از چاقی باید به آن توجه کنند و رژیم خود را به نوعی رنگ سرد بزنند.

نارنجی:از آبگوشت تا آب پرتقال

دانشمندان عقیده دارند رنگ نارنجی، اکسیژن رسانی به مغز را افزایش می‌دهد، نیروبخش است و فعالیت ذهن را تحریک می‌کند. نارنجی جزء رنگ‌های گرم و مطلوبی است که به شما احساس راحتی می‌بخشد. مثلا برای وعده صبحانه استفاده از آب هویج یا آب پرتقال کاملا در خدمت کسانی است که دوست دارند صبحانه مفصل بخورند. زردچوبه به عنوان یکی از اصلی‌ترین ادویه‌ها، رنگ نارنجی را به غذا می‌دهد و همین مسأله غذا را خوشمزه‌تر نشان می‌دهد. تجربه خوردن آبگوشت، نشان‌دهنده این است که قوم ایرانی با این رنگ الفت دیرینه دارد.

سبز:شکموهای سالم

سبز رنگ طبیعت، سلامتی و فراوانی است و طرفداران بسیاری دارد. به دلیل ارتباط رنگ سبز با طبیعت اغلب از آن به عنوان رنگی آرامش بخش یاد می‌شود و خوراکی‌های سبز رنگ در باور عمومی سالم و مناسب برای خوردن هستند. اگر شما به رنگ سبز علاقه دارید، می‌توانید از ترکیبات انواع سبزی‌های خشک و تازه و انواع صیفی‌جات در سفره خود استفاده کنید و تا می‌توانید بدون نگرانی آنها را میل کنید. البته برای برخی از ایرانی‌ها خوراکی‌های سبزرنگ اشتهابرانگیز هستند و تازه بعد از قلع و قمع کردن غذای سبز نوبت به غذای اصلی می‌رسد.

زرد:شادی شیرین

مهمترین ادویه‌ای که رنگ زرد را به غذا تحمیل می‌کند، زعفران است که طیفی تند از این رنگ شاد محسوب می‌شود. به غیر از این روغن‌های معطر سنتی و کره هم این رنگ را در خود دارند. رنگ زرد محرک اشتهاست چون موجب برانگیختن احساس شادی می‌شود. جوجه‌کباب یکی از خوشمزه‌ترین خوراکی‌هایی است که به این طیف نزدیک است. این روزها استفاده از فلفل زرد نیز به شدت مورد توجه آشپزها قرار گرفته است چون ترکیب اشتهابرانگیزی به غذا می‌دهد.

خاکستری:حالم بد شد!

رنگ خاکستری اشتها را کم می‌کند و حتی موجب دلزدگی شما از غذا خوردن می‌شود.به گفته پزشکان متخصص نکته مثبت این رنگ آن است که موجب کاهش اضطراب - در کنار آن اشتها - می‌شود. اگر می‌خواهید خیلی به خودتان سخت بگیرید در محیط خاکستری غذا بخورید.

البته این کاری است که باعث می شود خیلی از غذاخوردنتان لذت نبرید. به هر حال خود دانید.

قرمز:رنگ گرسنگی

رنگ قرمز از لحاظ احساسی فوق العاده قدرتمند بوده و سرشار از انرژی است. این رنگ، سرعت تنفس و فشار خون را بالا می‌برد و همچنین اشتها را تحریک می‌کند. به دلیل همین تاثیر اغلب در رستوران‌ها از رنگ قرمز استفاده می‌شود. اصولا قرمز رنگی تند و اشتهابرانگیز است که طیف مختلفی از غذاها با آن ارتباط تنگاتنگی دارند. مهمترین رنگ‌های خوراکی هم از رنگ قرمز نشأت می‌گیرند. همچنین بسیاری از چاشنی‌ها سرخ‌رنگ‌اند. به نظر می‌رسد مغز ما دربرابر این رنگ کاملا تربیت شده است.

فیروزه‌ای:یار و یاور لاغرها

رنگ فیروزه‌ای اشتها را تحریک می‌کند. این روزها پاستاهای جدیدی به این رنگ تولید شده است اما بیش از آنکه این رنگ تعریف خوراکی داشته باشد، در دکور آشپزخانه مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر تصویری شامل دو رنگ فیروزه‌ای و نارنجی بر دیوار آشپزخانه آویزان کرده و هنگام صرف غذا به آن نگاه کنید، خیلی زود از شر هیکل لاغر و استخوانی خود خلاص خواهید شد.

آبی:لاغری همین جاست

سرمای رنگ آبی، در تضاد با اشتهاست.این رنگ موجب کند شدن متابولیسم شده و اثر آرامش بخش دارد. رنگ آبی قویا با احساس خونسردی و آرامش همراه است. به دلیل اینکه این رنگ به ندرت به صورت طبیعی یافت می‌شود، اغلب از آن به عنوان کاهش‌دهنده اشتها استفاده می‌کنند. بنابراین هنگام غذا خوردن یا آشپزی نباید از این رنگ استفاده کنید. بنا بر توصیه کارشناسان اگر قصد رژیم گرفتن دارید، بهتر است یک لامپ آبی روی سر یخچال قرار دهید تا میل به خوردن را در خود سرکوب کنید. همچنین می‌توانید از بشقاب یا رومیزی آبی استفاده کنید یا در یک فضای آبی رنگ غذا بخورید... البته اگر اضافه وزن دارید.

خانه داری

جوش شیرین

اگر در مربا باز نمی شود

آموزش ساخت ساک دستی هدیه

از خواص جوش شیرین غافل نباشید

جوش شیرین

از خواص جوش شیرین غافل نباشید. جوش شیرین هم مصرف خوراکی و دارویی دارد و هم ضدعفونی کننده است.

1 - می توانید از آن در تهیه بیسکویت و کیک استفاده کنید.

2 - برای براق کردن جواهرات به کار می رود.

3 - درد ناشی از نیش زنبور را تسکین می دهد.

4 - برای نظافت یخچال و لکه گیری اجاق گاز به کار می رود

اگر در مربا باز نمی شود

خیلی در حانه اتفاق می افتد كه درب مربا باز نمی شود به خاطر اینكه شكرك زده یا خشك شده است برای این منظور یك قطعه پارچه مرطوب به دور سرش بپیچید و با فشار دست آن را باز كنید و در صورتی كه موفق نشدید فقط درب آن را زیر شیر آب گرم بگیرید و روی آن نیم دقیقه رویش آب گرم باز كنید به احتمال زیاد باز خواهد شد و اگر باز هم در ظرف آب گرمی به مدت نیم دقیقه قرار دهید حتمأ درب آن باز خواهد شد

آموزش ساخت ساک دستی هدیه

طرز ساخت این ساک بسیار ساده و آسان است. این ساک جادار بوده و برای بسته‌بندی هدایا یک جور زیادی استفاده می‌شود. پشت و جلوی کیف را با برچسب‌های مختلف تزئین کنید.

اندازه نهائی: طول ۳۸ سانتی‌متر، عرض ۳۸ سانتی‌متر، ارتفاع ۱۵ سانتی‌متر

- مواد لازم:

کاغذ ضخیم برنجی آبی روشن ۴۶ در ۷۰ سانتی‌متر برای کیف، کاغذ ضخیم برنجی آبی دو تکه ۱۳ در ۲۰ سانتی‌متر برای دسته‌ها، برچسب

آقایان

آقایان 18 عبارت را به همسرانشان نگویند

نکاتی درباره ی صندلهای مردانه

آقایان 18 عبارت را به همسرانشان نگویند

پژوهشگران توصیه می کنند با رعایت چند نکته سلامت روانی می توان روابط کلامی زناشویی را بسیار بهبود بخشید.

بر اساس این گزارش به نقل از فاکس نیوز، به گفته روانشناسان باید از استفاده از 18 عبارت در خطاب به همسرانمان اجتناب کرد.برای نمونه هرگز نباید به انها بگوییم خسته به نظر می رسند.نباید به همسرانمان بگوییم بسیار لاغر شده اند . نباید به همسرانمان بگوییم که برای سنی که در ان قرار دارند بسیار خوش تیپ هستند بویژه زنان به این عبارت حساس هستند.یکی دیگر از توصیه ها درباره نوع پوشش همسران است.در اظهار نظر درباره لباس همسران نباید هرگز بگوییم که حاضر نیستیم نوعی لباسی را بپوشیم که انها استفاده کرده اند.از استفاده از عبارت "همیشه" و یا "هرگز " در خطاب به همسرانمان خودداری کنیم برای نمونه نگوییم همیشه این کار را انجام می دهی .توصیه دیگر ان است که به همسرتان نگویید اشتباه می کند.

جمله ممنوع دیگر ان است که به همسرمان بگوییم اگر ما را دوست داشت کار خاصی برایمان انجام می داد.

نکاتی درباره ی صندلهای مردانه

هر مردی علاوه برداشتن یک جفت کفش کتانی معمولی، به کفش‌های دیگری هم نیاز دارد: یک جفت کفش رسمی؛ یک جفت صندل راحتی؛ و یک جفت چکمه جذاب.

در این مقاله ما شما را با انواع مدل های صندل مردانه آشنا می کنیم. شما می توانید از عکس‌ها استفاده کنید تا بهتر مدل صندل ها را بشناسید.

صندل‌ها انواع متنوعی دارند و به دلیل شکل خاصی که دارند برای فصل‌های گرم مناسب هستند.

صندل‌های بند دار(flip-flops یا Thongs):

این نوع صندل‌ها راحت و ارزان قیمت هستند و برای کنار دریا بسیار مناسب است. این صندل‌ها ساده است و سطح یکنواختی دارد. بهتر است این مدل صندل را فقط با شلوارک بپوشید. و یادتان باشد هیچ وقت این مدل صندل بنددار را با جوراب نپوشید!

صندل‌های اسپرت و ورزشی:

این صندل ها ضدآب هستند و دارای کفه ورزشی هستند که به کشش و انقباظ آن کمک می‌کند. صندل‌های ورزشی معمولا چند نوار عرضی پهن دارد تا روی پا را محافظت کند.

صندل اسپرتی که به‌خوبی طراحی شده باشد و سبک و راحت باشد برای قایق سواری، پیاده روی و همچنین برای سایر فعالیتهای بیرون از منزل در فصل تابستان بسیار خوب و مناسب است. این صند‌ل‌ها را می‌توانید با شلوار جین یا شلوارک ست کنید.

این صندل‌ها ازجنس لاستیکی، پلی اورتان یا وینیل است و در انواع رنگها موجود است.

صندل‌های رسمی:

یک مدل صندل هم وجود دارد که از انواع دیگر آن کمی رسمی‌تر است؛ جایگزین کردن چرم به جای لاستیک و سگک‌های فلزی به جای نوارهای نایلونی باعث می‌شود تا صندل‌های اسپرت به مدل‌های رسمی‌تری تبدیل بشوند.

با رسمی‌تر کردن این صندل‌ها می شود آنها را در مراسمی که در فصل بهار و تابستان در بیرون از منزل برگزار می‌شود، پوشید؛ می‌توانید این مدل صندل را با کت شلوار کتانی ست کنید.

نکاتی درمورد پوشیدن و خرید صندل‌ها

1- قبل از خرید و پوشیدن صندل به این نکته توجه کنید که اگر پاهای شما روباز باشد و در معرض دید قراربگیرد، احساس خوبی دارید و راحت هستید یا نه.

2- صندل‌های چرم را با یک اسپری مقاوم در برابر لک آب واکس بزنید تا صندل را از عرق پایتان محافظت کند. عرق پا می‌تواند به سرعت یک جفت صندل خوب را خراب کند.

خانم ها

انتخاب مرد ایده آل با سه رنگ

انتخاب مرد ایده آل با سه رنگ

میتوانید از طریق 3 رنگ، سرنخ های شگفت انگیزی بدست آورید.

آیا تا بحال میدانستید که رنگهای سبز و بنفش و نــارنجی (رنگ های فرعی) میتوانند نشان دهنده آرزوها و نیازهای شما در روابط عاطفی باشند؟

اگر یکی از این رنگ ها را انتخاب کنید می توانید از روی آن تشخیص دهید که شخصیت شما جذب چه تیپ مردهایی می شود، که البته شامل مرد ایده آل شما نیز می شود! اگر می خواهید از اسرار رنگها سر در بیاورید، و بفهمید که تاثیر و معنای آنها در زندگی شما چیست این تست کوتاه را انجام دهید:

مرحله 1: رنگ مورد علاقه خود را انتخاب کنید:

به رنگ های زیر نگاه کنید، و هر یک را که بیشتر از سایرین دوست می دارید انتخاب کنید: (البته لازم نیست رنگی را انتخاب کنید که در لباس پوشیدن و آرایش خود به کار می برید) سبز بنفش نارنجی

مرحله 2: نتیجه: حال که رنگ مورد علاقه خود را انتخاب کردید، نگاهی به تفسیر آن بیندازید تا با شیوه های عشق ورزی خود آگاه شوید، و بدانید که خصوصیات اخلاقی مرد ایده آلتان چگونه است.

اگر رنگ منتخب شما سبز باشد... زمانی که برای اولین بار با مردی ملاقات می کنید رفتار شما باعث می شود که او از همان آغاز سفره دلش را برای شما باز کنید و در مورد زندگیش با شما صحبت کند. شما راحتی و آرامش را به فرد مقابل منتقل می کنید و او احساس می کند که تحت حمایت کامل و همه جانبه شما قرار گرفته است. شما از همان آغاز به راحتی می توانید تشخیص دهید که فرد مقابل چه نیازهایی دارد. شما به غرایز خود اعتماد می کنید و به نداهای درونیتان گوش می سپارید و از همین طریق متوجه می شوید که او در رابطه چه چیزی را طلب می کند. نکته قابل توجهی که در شما وجود دارد توانایی کسب اطلاع از طرف مقابل است.

شما از این طریق حس کنجکاوی خود را تطمیع می کنید. در نهایت شما با کسی ازدواج می کنید که بتواند آسایش و امنیت را برای شما به ارمغان آورد. شما صاحب خانه ای پر از بچه می شوید، از نظر مادی بی نیاز هستید، برای همسر خود ارزش قائل می شوید و او نیز به شما احترام می گذارد. مرد ایده آل شما باید دارای یک شخصیت ثابت باشد. "سبزی ها" با مردهای با ثبات و قاطع ازدواج می کنند .

اخطار: شما همواره با روی باز با دنیای اطراف خود ارتباط برقرار می کنید و انسان پاک و معصومی هستید. داشتن این خصوصیات اندکی کار شما را در پیدا کردن مرد ایده آلتان دشوار می کند. بیشتر افراد نمی توانند شخصیت واقعی شما را به درستی بشناسند به همین دلیل زمانی که با خود واقعی شما مواجه می شوند ممکن است شکه شده و نا امید گردند، زیرا ممکن است که شما با معیارهای ذهنی آنها مطابقت نداشته باشید. اگر رنگ منتخب شما بنفش باشد..

. در اولین ملاقات بیشتر جذب انرژی و تحرک فرد مقابل می شوید، اما در واقع شما به مردی علاقمند هستید که در کنار او احساس راحتی کنید و از او آرامش بگیرید. رمز موفقیت شما در مقابل مردها گیرایی، جذبه و هیجانتان است. شما سرشار از ذوق و اشتیاق هستید به همین دلیل آقایون نیز احساس می کنند که زندگی شان در کنار شما مهیج و جالب خواهد شد. شما وفادار و وظیفه شناس هستید و ارتباط عاطفی برای شما یک امر جدی تلقی می شود. اگر فردی را برای ازدواج انتخاب کردید.....

اگر فردی را برای ازدواج انتخاب کردید، به این معناست که او تمام معیارها و ملاک های مورد نظر شما را دارا بوده که توانسته به این مرحله راه پیدا کند. در ضمن لازم به ذکر است که شما برای وضعیت ظاهری افراد اهمیت خاصی قائل هستید. "بنفشی ها" با مردهای خوش تیپ و قیافه ازدواج می کنند! اخطار: بهتر است اگر فرد مناسب پیدا شد اندکی به او فرصت دهید و شروع نکنید به حدس زدن خصوصیات اخلاقی او. بهتر است وی را بر اساس رفتارش ارزیابی کنید نه اینکه او را با مرد ایده آل ذهنی خود مقایسه کنید.

اگر رنگ منتخب شما نارنجی باشد... شما یک فرد جذاب، دوست داشتنی، مهربان و خونگرم هستید و با این خصوصیات می توانید دل مردها را بدست آورید. باید حقیقت را لمس کنید تا بتوانید آنرا باور کنید. با رفتار خود به دیگران نشان می دهید که به حرف های آنها گوش می دهید و برایشان ارزش قائل هستید. به راحتی فریفته ظاهر افراد می شوید اما جای هیچ گونه نگرانی وجود ندارد چراکه ازدواج شما همیشه از روی عقل و منطق می باشد. شما جذب مردهای با هوش می شوید و هنگامیکه به او بله گفتید، بله شما به معنای تا ابد و همیشه و در رنج و شادی است. شما با مردی ارتباط برقرار می کنید که بتوانید از او چیزی بیاموزید.

"نارنجی ها" با مردهای با هوش ازدواج می کنند! اخطار: شما فردی هستید که سعی می کنید نقاط ضعف و منافذ حساس و نفوذ پذیر خود را پنهان کنید، تنها چیزی که فرد مقابل می تواند در شما ببیند استحکامات زیرکانه است. او احتمالا در مورد شخصیت اصلی شما دچار اشتباه می شود. سعی کنید در طول زمان وی را با کاراکتر واقعی تان آشنا کنید.

بارداری

مطلوب ترین سنین برای باردار شدن زنان در چند سالگی است

تناسب اندام پس از زایمان!چطور

چرا در دوران بارداری مقاربت مضر میشود

نکاتی برای کاهش کمر درد در دوران بارداری

مطلوب ترین سنین برای باردار شدن زنان در چند سالگی است؟

محققان تحقیقات زیادی در مورد زمان های متفاوت بارداری انجام داده اند و نتیجه اینکه بالاترین نقطه و اوج توانایی باروری در زنان در ۲۴ سالگی است.تمامی خانم ها در هنگام تولد بالاترین میزان تخمک ها را جهت باروری دارند. یعنی در حدود یک میلیون تخمک. اما وقتی به سن بلوغ می رسند این میزان به حدود ۳۰۰ هزار عدد می رسد و مسئله اینجاست که از این تعداد فقط در حدود ۳۰۰ تخمک در دوره فعالیت تخمدانها آزاد می شود و امکان باروری می یابد.

هم چنان که سن افزایش می یابد تخمدانها هم پیرتر می شوند و تخمکها آمادگی کمتری برای باروری خواهند داشت. به همین دلیل است که امکان بروز مشکلات و اختلالات کروموزومی و ناهنجاری های ژنتیکی مانند سندروم داون در سنین پایین تر به مراتب کمتر از سنین بالا می باشد.

در عین حال احتمال بروز سقط جنین نیز در سنین بالا بیشتر است. این احتمال در زنانی که بین ۲۰ تا ۲۴ سال سن دارند احتمال سقط جنین ۱۰ درصد است در حالی که این رقم در زنان ۳۵ تا ۳۹ ساله ۱۸ درصد و زنان ۴۰ تا ۴۴ ساله به ۳۴ درصد می رسد.

در عین حال در دهه بیست سالگی احتمال ابتلا به انواع مشکلات رحم و اندومتر به مراتب کمتر است و بیماری های مقاربتی نیز در این سنین کمتر ایجاد می شود.

از طرف دیگر در دهه بیست سالگی بدن از نظر فیزیکی سالم تر است و فرد مبتلا به بیماری ها و ناراحتی های گوناگون نمی باشد. از این رو احتمال زایمان زودتر از موعد و تولد نوزاد نارس در سن کمتر از ۳۶ سال پایین می باشد.

لازم به ذکر است که بررسی ها نشان داده اینکه شما در اوایل دهه بیست سالگی اقدام به بارداری نمایید یا در اواخر آن تغییر چندانی نمی کند و تفاوت باروری در این محدوده سنی ناچیز و قابل چشم پوشی است.

در ضمن نکته قابل ملاحظه این است که فقط بارداری مهم نیست و پس از زایمان مراقبت های مربوط به نوزاد و اینکه مادر بتواند با بیداریهای کودک بیدار بماند و با خوابیدنهای او استراحت نماید در دهه بیست سالگی راحت تر است و پس از آن از نظر بدنی و فیزیکی فشار بیشتری را متحمل می شود.

به عقیده بسیاری از متخصصان سن ۲۵سالگی بهترین سن برای فرزند اول است. زیرا هم مادر سن مناسبی دارد و هم اینکه در بازیها و مراحل گوناگون رشدی کودک بهتر می تواند در کنارش باشد.

علاوه بر وضعیت جسمی افراد در دهه بیست سالگی از نظر ذهنی و عاطفی نیز انعطاف پذیری بیشتری دارند و ظرفیت بیشتری برای تحمل و پذیرش مسئولیت ها و تعهدات مربوط به فرزندان دارند.

از طرف دیگر مادر شدن در این دهه امکان تحصیل و آموزش دیدن را به شما می دهد. می توانید در این زمان فرزنددار شوید و سپس دوباره به جامعه و پرداختن به شغل و کارهای مورد علاقه برگردید. در صورتی که در سنین بالاتر اگر کار و حرفه خود را به جهت مسئولیتهای مادری رها کنید جذب دوباره بازار کار به مراتب سخت تر خواهد بود.

به همین دلیل از نظر بسیاری از مشاوران اقتصادی بارداری در این برهه از نظر مالی و اقتصادی نیز لطمه خاصی به خانواده نمی زند.

یعنی مادرانی که در سنین بالاتر اقدام به بچه دار شدن می کنند فرصتهای بسیاری را از نظر موفقیتهای اجتماعی و شغلی از دست می دهند.

اما از طرف مقابل فرزند داشتن در سنین کم نیز به دلیل تجربه کم والدین سختی هایی دارد و والدین به دلیل توجه زیاد به فرزند ممکن است از توجه کافی به یکدیگر غافل شوند. این امر در بسیاری موارد در مادران جوان منجر به افسردگی های پس از زایمان می شود و در پدران جوان نیز ناراحتی های ناشی از کمبود توجه همسرشان مشکل ساز است.

در بسیاری از موارد که ازدواجها در سنین پایین انجام می گیرد و زوجین خیلی زود تصمیم به بچه دارشدن می گیرند مشکلات زیادی به دلیل عدم آمادگی ها و تفاهمات لازم جهت پذیرش مسئولیتهای جدید ایجاد می شود.

بررسی ها نشان داده فرزندان زنانی که در سنین بین ۱۵ تا ۲۴ متولد شده اند از نظر رفتاری مشکلات بیشتری دارند و آن هم بیشتر به دلیل فقدان مهارتهای تربیتی لازم در مادران خیلی جوان است.

ارزیابی وضعیت والدینی که در دهه ۳۰-۲۰ و ۴۰ خود فرزنددار شده اند نشانگر ویژگیهای رفتاری و تربیتی متفاوت در این فرزندان است.

لازم به ذکر است که شما در هر سیکل عادت ماهیانه فقط تا ۲۵ درصد شانس بارداری خواهید داشت و بدین ترتیب یعنی در اوایل دهه بیست سالگی در سال در حدود۹۸ درصد و در اواخر این دوران در حدود ۸۴درصد شانس برای بارداری خواهید داشت.

در این دهه فقط ۷درصد از خانم ها دچار ناباروری می شوند و ۶ درصد نهایتا بچه دار نمی شوند. اما در دهه۴۰ سالگی احتمال اینکه افراد هرگز نتوانند بچه دار شوند تا ۶۴ درصد هم می رسد.

این مسئله در مورد خانم های دهه ۴۰سالی که سقط جنین دارند ۳برابر افرادی است که در دهه بیست سالگی هستند و در مورد ۴۵سالگی به بالا باز هم افزایش می یابد.

در ضمن در مورد ابتلای کودک به سندروم داوان در دهه بیست سالگی مادر احتمال یک به ۱۲۹۵ است و در دهه ۳۰ یک در ۷۵۹ می باشد.

با توجه به موارد فوق توصیه می کنیم که در هر سنی حتی در دهه بیست سالگی اگر قصد بچه دار شدن دارید حتما قبل از هرچیز با پزشک متخصص مشورت نمایید تا از جنبه های گوناگون از آمادگی شما برای این موضوع اطمینان حاصل کرده و موارد مورد نیاز را به اطلاعتان برساند.

_________________

به نقل ازسایت فان خونه

تناسب اندام پس از زایمان!چطور؟!

وقتی كه نوزادی به دنیا می‌آید، اكثر مادران به كاستن از وزن اضافی خود كه در اثر بارداری ایجاد شده فكر می‌كنند. كاستن از وزن اضافی، كمك می‌كند تا فرم بدنی بهتری به دست آید. اما این تنها فایده ورزش نیست. به جز كاهش وزن، ورزش پس از زایمان منافع دیگری نیز دارد، مانند:

* كاهش استرس

* جمع شدن عضلات شكمی ‌و عضلات لگن كه كشیده شده‌اند

* افزایش انرژی

* كاهش میزان افسردگی كه می‌تواند پس از تولد نوزاد ایجاد شود

* افزایش آمادگی بدنی برای نگهداری و مراقبت از كودك

اولین قدم :

اگر تصمیم دارید پس از زایمان شروع به ورزش كردن كنید ابتدا با پزشك خود مشورت كنید تا مطمئن شوید كه در این زمان، با شرایطی كه دارید، شروع ورزش برای شما بی‌خطر است.

سپس هدف خود را مشخص كنید. اگر هدف شما كاهش وزن است، ورزش مداوم و رژیم غذایی بهترین راه برای رسیدن به این هدف است و به راحتی شما را به وزنی كه پیش از بارداری داشته‌اید می‌رساند. میزان مطمئن كاهش وزن، بدون ضرر برای سلامتی، در حدود 900450 گرم در هفته است، پس باید مرقب باشید كه در این كار زیاده‌روی و عجله نكنید، حتی ممكن است برای اینكه به وزن پیش از بارداری خود برسید به 12 ماه زمان نیاز داشته‌باشید و اگر نوزاد از شیر شما تغذیه می‌كند، احتمالاً این زمان كمی ‌طولانی‌تر خواهد شد.

برنامه ریزی كنید :

هنگامی‌كه یك برنامه‌ی ورزشی را طراحی می‌كنید توجه داشته‌باشید كه برای شروع، انجام برنامه و ادامه‌دادن آن برای شما راحت باشد. به تدریج كه انجام آن برای شما راحت شد می‌توانید در مدت زمان ورزش و نوع فعالیتها تغییر ایجاد كنید. قبل از اینكه برنامه‌ی ورزشی را طراحی كنید به سوالات زیر پاسخ دهید:

* از چه نوع فعالیت فیزیكی لذت می‌برید؟

* آیا ورزش گروهی را دوست دارید یا ترجیح می‌دهید انفرادی ورزش كنید؟

* آیا ورزشی هست كه بتوانید همراه كودكتان باشید؟

* كدام ورزش با برنامه‌ی روزانه‌ی شما همخوانی دارد؟

* آیا مشكلات فیزیكی دارید كه نوع فعالیت شما را محدود كند؟

* از ورزش كردن چه هدفی را دنبال می‌كنید؟ هدف شما كاهش وزن است؟ نیرومند سازی عضلات است و یا افزایش انعطاف پذیری است؟

از كی می‌توانید ورزش كنید؟

معمولا 6-4 هفته طول می‌كشد تا تغییراتی كه در اثر بارداری و زایمان ایجاد شده‌اند، بهبود یابند. زمانی كه پزشك شما بگوید می‌توانید كارهای روزمره خود را انجام دهید، به شرطی كه خود شما هم آمادگی كافی داشته‌باشید، می‌توانید یك برنامه‌ی ملایم ورزشی را شروع كنید. پیاده‌روی و نرمشهای ملایم كششی و قدرتی بهترین ورزش برای شروع هستند. حداقل به مدت 6 هفته پس از زایمان باید از ورزشهای شدید و سختی مانند دویدن یا پرش اجتناب كنید. اگر سزارین داشته‌اید باید به مدت 6هفته از ورزشهای قدرتی شكم اجتناب كنید.

--------------------------------------------------------------------------------------------

چه ورزشی باید انجام داد؟

ورزشی را انجام دهید كه از آن لذت ببرید. ورزش باید جالب باشد و طاقت فرسا یا خسته‌كننده نباشد. حتی می‌توانید طوری ورزش كنید كه كودكتان در كنارتان باشد. در این مورد باید گفت كه پیاده‌روی بهترین ورزش است. چون علاوه بر اینكه ورزش ملایمی‌محسوب می‌شود به هزینه یا به تجهیزات خاصی نیاز ندارد و می‌توانید كودك را نیز با خود ببرید.

دوچرخه سواری و شنا نیز ورزشهای مناسبی هستند. یوگا و پایلت (نوعی نرمش شامل حركات كنترل شده‌ی كششی و تنفسی) هم برای شروع كمك كننده هستند.

و البته زمانی كه پزشك شما اجازه دهد می‌توانید ورزشهای تقویتی عضلات شكم را به خوبی انجام دهید. انجام ورزشهای شكم، نتایج بسیار مفیدی در پی خواهد داشت. بنابر این ورزش شكم را رها نكنید. برای تقویت عضلات ضعیف لگن می‌توانید ورزش لگنی را شروع كنید. با انقباض ارادی و مكرر عضلات لگنی، عضلات كف لگن تقویت می‌شوند و فرایند كنترل مثانه بهتر می‌شود.

یك برنامه‌ی ورزشی پیشنهادی :

برای مثال پیاده روی را امتحان كنید. می‌توانید كالسكه‌ی بچه را همراه خود ببرید. در این صورت یك واگن شاد و دوست داشتنی با وزن حدود 5 كیلو را با خود حمل می‌كنید كه به كاهش وزن شما نیز كمك می‌كند. به تدریج می‌توانید زمان پیاده روی را افزایش دهید.

برای شروع حداقل سه بار در هفته به مدت 15 دقیقه در روز پیاده روی كنید و هر هفته این زمان را 5 دقیقه افزایش دهید. زمانی كه 45 دقیقه پیاده روی بی وقفه برای شما ساده شد شدت فعالیت را افزایش دهید. مثلا می‌توانید سرعت خود را بیشتر كنید یا از سطوح شیبدار بالا بروید. پس از 6 هفته می‌توانید جاگینگ (دویدن آهسته)‌ را امتحان كنید.

هر چند وقت باید ورزش كرد؟

وقتی ورزش می‌كنید به صدای بدن خود گوش فرا دهید. به این معنی كه هرگز خود را به انجام كارهای خیلی سخت یا خیلی سریع، وادار نكنید. سعی كنید حداقل سه بار در هفته ورزش كنید و هدف خود را رسیدن به پنج بار ورزش در هفته قرار دهید. اگر مشغله دارید و مجبور هستید كه زمان كوتاهی را به ورزش اختصاص دهید زمان ورزش را به قطعات 15 دقیقه ای تبدیل كنید. دو نوبت ورزش 15 دقیقه ای در روز درست به اندازه ی یك نوبت ورزش 30 دقیقه ای موثر است.

چگونه از برنامه ی ورزشی خود بیشترین نتیجه را بگیرید؟

* قبل از ورزش با حركات ملایم كششی بدن را گرم كنید.

* پس از اتمام ورزش نیز با نرمشهای كششی بدن را سرد كنید.

* مراقب از دست رفتن آب بدن باشید و مدتی پیش از ورزش و پس از آن، آب كافی بنوشید.

* برای حفظ انرژی خود سعی كنید رژیم غذایی مغزی و سالمی‌داشته باشید.

* به خاطر داشته باشید كه باید صبور باشید. ممكن است برای بازگشتن به فرم بدنی مناسب به چندین ماه زمان نیاز داشته باشید.

اگر دچار این علائم شدید، ورزش را رها كنید و با پزشك خود مشورت كنید:

* درد افزایش یابنده، شدید یا طول كشنده

* سرگیجه‌ی شدید

* افزایش خونریزی پس از زایمان

* غش و ضعف

* تهوع

* مشكل در تنفس

* خستگی بیش از حد و ضعف شدید عضلانی

برنامه‌ی منظمی‌داشته باشید:

ورزش باید به صورت مداوم و منظم جزئی از برنامه‌ی روزانه‌ی شما باشد. در برنامه ریزی تنوع ایجاد كنید و ورزشهای متنوعی را در نظر بگیرید تا خسته كننده نشود.

اگر مرتب ورزش كنید، به زودی جزئی از زندگیتان خواهد شد. اگر از لحاظ جسمی ‌مشكلی دارید یا به دلیل شرایطی كه دارید برای ورزش كردن تردید دارید پیش از ورزش با پزشك خود مشورت كنید.

چرا در دوران بارداری مقاربت مضر میشود؟

آیا می دانید مقاربت در دوران بارداری برای بعضی از خانم ها مضر می باشد و …

برخی وضعیت ها باید شما را نسبت به عدم انجام آمیزش آگاه سازد. اگر سابقه زایمان پیش از موعد دارید. ممکن است پزشک شما را آمیزش ج ن س ی و یا رسیدن به اوج لذت ج ن س ی باز دارد.

یکی از پزشکان در این زمینه گفت: اوج لذت ج ن س ی باعث انقباض های خفیف رحمی می شود. مواد شمیایی موجود در ترشحات ج ن س ی مرد ( منی ) نیز می توانند باعث تحریک انقباضات رحمی شوند. بنابراین شاید بهتر باشد که همسر یک زن باردار از تخلیه ترشحات ج ن س ی خود داخل واژن اجتناب کند.

وی افزود : اگر سابقه سقط خود به خودی داشته باشید ممکن است پزشک شما را از رابطه ج ن س ی و رسیدن به اوج لذت بر حذر دارد. با این حال هیچ رابطه ای بین آ م ی زش ج ن س ی و سقط خود به خودی پیدا نشده است. در صورت وجود موارد زیر از فعالیت جنسی پرهیز کنید: جفت سه راهی یا پایین واقع شدن جفت در رحم، نارسایی دهانه رحم، آغاز پیش از موعد دردهای زایمانی، پاره شدن کیسه آب، درد به هنگام آ م ی زش جنسی، خونریزی بدون علت از واژن و یا ترشح از آن، وجود ضایعه بهبود نیافته هرپسی در همسر و یا آغاز زایمان.

این متخصص اظهار داشت : آنچه مسلم است اینست که حفظ ارتباط ج ن س ی در طول بارداری باعث حفظ بیشتر صمیمیت و جلوگیری از بعضی از فشارهای روانی به زوجین میشود.

نکاتی برای کاهش کمر درد در دوران بارداری

کمر درد در دوران بارداری ، بسیار شایع است اما این بدان معنی نیست که شما باید آن را نادیده بگیرید. کمر درد ممکن است علامتی برای زایمان زودرس باشد .حتی کمر دردهای شدید همراه با خونریزی و ترشحات واژن ممکن است مادر را با مشکلات اساسی مواجه کند .پس لازم است مواردی را درباره کمر درد رعایت کرده و در باره آن بیشتر بدانیم .

شکایت از کمر درد درد دوران بارداری بسیار شایع است و جای تعجبی هم ندارد چرا که شما در حال افزایش وزن هستید .هورمونهای شما در حال تغییر است و این، آرامش عضلات و رباط های سراسر بدن را به هم میزند .اما مجبور به تحمل این درد نیستید چرا که با روشهای درمانی کمردرد در دوران بارداری و با یک استراتژی ساده میی توانید از بروز آن تاحدی جلوگیری کنید .

تمرین با یک وضعیت مناسب

کودک شما درحال رشد است و این مرکز ثقل شما را به سمت جلو میراند و باعث میشود که برای اجتناب از جلو افتادن به عضلات کمر خود فشار بیاورید و همین باعث بروز کمر درد میشود . سعی کنید پشت و شانه های خود را به سمت پائین ، راست کشش دهید و باز هم صاف بایستید این تمرین را چند بار تکرار کنید .

به زمان و وضعیت نشستن و ایستادن ،دقت کنید

زمانی که می نشینید پاهای خود را کمی بالاتر از حد معمول قرار دهید برای اینکار یک صندلی کوچک زیر پاهای خود و یک بالش کوچک پشت خود قرار دهید . از ایستادن به مدت طولانی اجتناب کرده و حتما هنگام ایستادن یک پای خود را روی یک چهار پایه قرار دهید.

بدنتان را هنگام خواب تنظیم کنید

هنگامی که می خوابید خود را عقب نیندازید سعی کنید هر دو زانو را خم کرده و یک بالش بین آنها قرار دهید و یک بالش هم زیر شکم خود بگذارید .

اشیای سنگین بلند نکنید

بلند کردن یک شیء کوچک ، چمباتمه زدن و و خم کردن کمر خود را محدود کنید اگر نیاز به کمک دارید از دیگران کمک بگیرید

کفش و شلوارخود را با دقت انتخاب کنید

پوشیدن کفش پاشنه بلند با قوس کم گزینه مناسبی است . همچنین سعی کنید از شلوارهای با کمربند مخصوص بارداری استفاده کنید.

اندام خود را متناسب نگه دارید

ورزش منظم می تواند شما را ا ز جلو افتادن بدن دور نگه دارد، قوی کند و همچنین تسکینی برای کمر درد باشد. خوب است با مشورت پزشک شنا و پیاده روی و دوچرخه سواری را در برنامه روزانه خود قرار دهید.

سعی کنید تمرینات کج کردن لگن خاصره را دنبال کنید

زانو بزنید و دستهای خود را در پشتتان قرار دهید سپس شکم و ستون فقرات خود را به سمت بالا برده و ۵ ثانیه تامل کنید .بعد از این مدت به شکم و پشت خود یک استراحت کوتاه داده و این عمل را ۵ بار تکرار کنید مراقب باشید از کشش بیش از حد بپرهیزید

درمان با مکمل را هم در نظر بگیرید.

معلوم نیست تا چه حد فن ماساژ یا طب سوزنی در زمان بارداری در درمان کمر درد موثر است اما اینکار ممکن است آرامشی را که به دنبال آن هستید برای شما به ارمغان بیاورد .

زیباترباشیم

10 فرمان را یاد بگیرید درمان سیاهی دور چشم

ابروهایم کم پشت است. چه کار کنم

اگر بینی پهن دارید اینطور آرایش کنید

10 فرمان را یاد بگیرید درمان سیاهی دور چشم

هر چقدر که چشمان سیاه ملاک زیبایی محسوب می‌شود (یا می‌شده است، زیرا امروزه دیگر آنچنان طرفداری ندارد) سیاهی دور چشم به عنوان نشانه بیماری و ضدزیبایی محسوب می‌شود که اغلب خانم‌ها برای رفع آن دست به دامن انواع شیوه‌ها می‌شوند.

این سیاهی در همه اقوام شایع نیست بلکه بیشتر در کشورهای خاورمیانه، پاکستان و هند دیده می‌شود. در بین ایرانیان هم هاله‌ای از این سیاهی وجود دارد.

چرا سیاهی

تیرگی دور چشم معمولا به بیماری جسمی خاصی مرتبط نیست، بلکه عوامل آناتومیکی با منشأ ارثی و ژنتیکی منجر به بروز تیرگی دور چشم می‌شود. علت آن‌که در برخی افراد پوست دور چشم، تیره‌تر به نظر می‌رسد، این است که پلک‌های آنها پوست نازکی دارند و حاوی مقدار کمی بافت چربی هستند خونی که از داخل وریدهای بزرگ نزدیک این بخش پوست دور چشم می‌گذرد باعث می‌شود، پوست این ناحیه سیاه مایل به آبی به نظر برسد.

البته عوامل زمینه‌ای از قبیل کم‌خونی، بیماری‌های تیروئیدی، برخی بیماری‌های هورمونی و حساسیت‌های پوستی (اگزمای سرشتی) نیز، موجب به وجود آمدن سیاهی در اطراف چشم می‌شود.

عواملی همچون خستگی، بی‌خوابی، قرار گرفتن در معرض آفتاب و تغییرات هورمونی ماهیانه زنان نیز، نقش چشمگیری در تشدید سیاهی دور چشم دارد. خستگی و رنگ پریدگی علت بروز تیرگی چشم موقتی است. همچنین تیرگی دور چشم در برخی زنان، در دوران قاعدگی و در پایان دوران بارداری تشدید می‌شود.

افزایش سن نیز دلیل دیگری برای بروز تیرگی دورچشم است و سیاهی دور چشم با افزایش سن و بتدریج ظاهر می‌شود زیرا در مرحله سالمندی تغییر رنگ در اغلب نقاط پوست بدن رخ می‌دهد که از آن جمله تغییر رنگ پوست پلک و دور چشم است که دائمی می‌شود.

درمان

سیاهی دور چشم، در اغلب موارد بیماری محسوب نمی‌شود و این جزو خصوصیات طبیعی پوست برخی افراد است. پس ریشه‌کن کردن، برطرف کردن و پیشگیری کردن باعث از بین رفتن کامل سیاهی دور چشم نمی‌شود.

در واقع باید گفت سیاهی دور چشم درمان قطعی و صد درصد ندارد اما کرم‌های ضدسیاهی دور چشم در بعضی افراد سیاهی دور چشم را تا حدی کاهش می‌دهد.

به دلیل این‌که کرم‌های مذکور تغییرات را در گردش خون عروق پوست پلک به وجود می‌آورند، تا حدودی از تجمع خون وریدی در پلک جلوگیری کرده و باعث کاهش سیاهی دور چشم می‌شود ولی آن را از بین نمی‌برد.

تکنیک‌هایی از قبیل بعضی از انواع لیزر و لایه‌برداری‌های شیمیایی خفیف هم می‌تواند در کاهش سیاهی موثر باشد؛ ولی تاثیرات این تکنیک‌ها در افراد، متفاوت و غیرقابل پیش‌بینی بوده، مورد توافق همه متخصصان نیست و می‌توان گفت این نوع درمان موقتی است.

10 فرمان برای کاهش

1- مخفی کنید. افراد جوان‌تر که با تیرگی دور چشم مواجهند، می‌توانند با کرم‌های پوشاننده استاندارد و معتبر آن را مخفی نمایند.

2- عینک بزنید. در افرادی که از عینک استفاده می‌کنند، این تیرگی کمتر به نظر می‌آید.

3- خوب و به اندازه بخوابید. توجه داشته باشید که دومین علت شایع کبودی زیر چشم اختلالات خواب است.

4- صورتتان را با آب خنک بشویید.

5- از ماسک‌های طبیعی شبانه استفاده کنید. این ماسک‌ها محیطی مغذی و مرطوب برای پوست صورت شما ایجاد می‌کنند.

6- سیگار نکشید. توجه داشته باشید سیگار بزرگ‌ترین دشمن پوست شماست.

7- مصرف نمک را کاهش دهید.

8- سبزی‌ و میوه تازه بخصوص سبزی‌های حاوی مواد آنتی‌اکسیدان مثل اسفناج بخورید.

9- ویتامین ث و آهن را به میزان کافی مصرف کنید.

10- ورزش را هیچگاه فراموش نکنید.

ابروهایم کم پشت است. چه کار کنم؟

پاسخ بابی براون:

برای اینکه ابروهایتان کمی پرپشت نشان دهد، از مداد ابرو و پودر ابرو استفاده کنید. استفاده از این دو باعث می شود که آرایش تان مصنوعی به نظر نرسد. سایه هایی انتخاب کنید که کمی تیره باشد. مداد ابرو را کم کم به ابروهایتان بزنید. سپس با استفاده از بورس ابرو یک لایه پودر روی مداد بزنید. از بورس نرم برای ابروهایتان استفاده کنید. در مرحله آخر کمی ژل ابرو به ابروهایتان بزنید.

اگر بینی پهن دارید اینطور آرایش کنید !!

با آرایش ترمیمی و استفاده از رنگهای تیره و روشن فوندیشن و یا پودر میتوانیم ایرادهای اعضای صورت را تا حد امکان بپوشانیم.

میتوانیم با رنگهای تیره این اعضا را کوچکتر و با رنگهای روشن آنها را بزرگتر نشان دهیم. اگر در این کار دقت نکنیم، این لکه های تیره وروشن نه تنها زیبا نخواهند بود، بلکه چهره را زشت نیز خواهند کرد. در آرایش ترمیمی بیشتر از پودر استفاده میشود تا از کرم و مایع، زیرا پودر به راحتی روی فوندیشن پخش میشود. آرایش ترمیمی بر اثر تکرار بهتر میشود چون تکرار این آرایش باعث میشودکه متوجه شویم که چگونه باید اعضای صورت را با استفاده از رنگهای متضاد کامل نشان دهیم.

در اینجا برای دوست عزیزی که می خواهد بینی پهن خود را با آرایش زیباتر کند راهکاری ساده و در نوع خود کمی حرفه ای ارائه خواهیم داد :

اولین قدم تهیه ی دو رنگ تیره و روشن نزدیک به پوست برای سایه روشن کردن و پوشاندن معایب است. سپس بعد از اینکه با ضد آفتاب و روی آن هم کمی کرم پودر همیشگی خود پوستتان را یکدست و صاف کردید و روی تمام جوشها و لکه ها را خوب پوشاندید کناره های بینی را کمی با پودر تیره تر کرده و روی بینی از بالا به پایین را با پودر روشنتر خوب بپوشانید که توجه داشته باشید باید از ابر یا پد پودر به حالت گذاشتن و برداشتن سریع روی پوست استفاده کنید تا کار تمیزتر درآید و در نهایت فاصله و مرزهای به وجود آمده را با برس پهن آرایشی که یکبار ملایم به همه ی نقاط صورت می کشید از بین ببرید.

آسایش وآرامش

نقش تلقين در زندگي انسانها

پنج قانون شاد زیستن

نقش تلقين در زندگي انسانها

چند نمونه فراموش نشدني باعث تغيير نگرش پزشكان و روانشناسان شد. يك زنداني كه قص فرار داشت بطور مخفيانه خود را در يكي از اتاقكهاي قطار جا داده بود و بعد از حركت فهميده بود كه در يخچال قطار قرار دارد. زنداني مطمئن بود كه در طي چندين ساعتي كه در يخچال قرار دارد منجمد خواهد شد و دقيقاً اين كار هم شد. اما بعد از رسيدن به مقصد مشاهده كردند كه زنداني يخ زده در حالي كه يخچال قطار خاموش بوده است و اين نشان مي دهد كه شخص زنداني به خود تلقين كرده كه منجمد خواهد شد و اين تلقين براي او حكم يك تصوير ذهني مطابق با افكار او داشته و همين باعث شده كه سلولهاي بدن وي واقعاً سرما را حس كرده و كم كم منجمد شود.

نمونه دوم آزمايشي بود كه به پيشنهاد يكي از روانشناسان بر روي دو تن از مجرمين محكوم به اعدام انجام شد. آزمايش به اين صورت بود كه مجرم اول را با چشماني بسته در حضور مجرم دوم با بريدن شاهرگ دستش او را به مجازات رساندند. در اين هنگام نفر دوم با چشمان خود شاهد مرگ او بر اثر خونريزي شديد بود. سپس چشمان نفر دوم را نيز بستند و اين بار شاهرگ دست وي را فقط با تيغه اي خط كشيدند و در اين حين كيسه آب گرم نيز بالاي دست وي شروع به ريختن مي كرد اين در حالي بود كه دست او به هيچ وجه زخمي نشده بود. اما شاهدان يعني پزشكان و روانشناسان با كمال ناباوري ديدند كه مجرم دوم نيز پس از چند دقيقه جان خود را از دست داد چراكه او مطمئن بود كه شاهرگ دستش به مانند نفر اول بريده شده و خونريزي مي كند. ريخته شدن خون را نيز بر روي دست خود حس مي كرده است. در واقع تصوير ذهني او چنين بوده كه تا چند لحظه ديگر به مانند نفر اول هلاك مي شود و همين طور هم شد. اين نشان مي دهد كه دستگاه عصبي شما با توجه به آنچه فكر مي كنيد يا خيال مي كنيد كه حقيقت دارد واكنش نشان مي دهد. دستگاه عصبي شما تجربه خيالي را از تجربه واقعي تميز نمي دهد. در هر دو مورد با توجه به اطلاعاتي كه از ناحيه مغز در اختيار او قرار مي گيرد واكنش نشان مي دهد. اين يكي از قوانين اوليه و اصولي ذهن است. در واقع اينطوري ساخته شده ايم. وقتي اين قانون را در افراد هيپنوتيزم شده مشاهده مي كنيم شك مي كنيم كه حتما نيرويي مرموز يا فوق طبيعي در كار است. در واقع آنچه را كه مي بينيم فرايند طبيعي عمل مغز و دستگاه عصبي انسان است و نه چيز ديگر.در پديده هيپنوتيزم اگر بيمار بدرستي گفته هاي شخص هيپنوتيزم كننده معتقد باشد كارهاي حيرت آور انجام مي دهد و بيمار رفتاري متفاوت از خود نشان مي دهد زيرا طرز فكر و باورش تغيير كرده است.

هيپنوتيزم يا خواب مصنويي هميشه به نظر اسرار آميز بوده است زيرا هميشه فهم اينكه چگونه باور كردن مي تواند منجر به رفتار غير عادي انسان شود دشوار بوده است. با خواب مصنويي چنان برخورد شده كه انگار نيرو يا قدرت ناشناخته اي در كار است. اما حقيقت اين است كه وقتي شخصي را متقاعد مي كنيد كه قدرت شنوايي اش را از دست داده رفتار ناشنوايان را پيدا ميكند. وقتي او را متقاعد مي كنيد كه نسبت به درد حساسيت ندارد، مي تواند بدون بيهوشي تحت عمل جراحي قرار گيرد و در اين ميان نيروي مرموزي هم در كار نيست

پنج قانون شاد زیستن

قانون اول : اگر شما چیزی را دوست دارید ،از آن لذّت ببرید.

قانون دوّم : اگر شما چیزی را دوست ندارید از آن دوری جویید.

قانون سوّم: اگر شما چیزی را دوست ندارید و نمیتوانید از آن دوری کنید آن را تغییر دهید.

قانون چهارم : اگر شما چیزی را دوست ندارید ، نمی توانید از آن دوری کنید و نمی توانید آن را تغییر دهید ، آن را بپذیرید.

قانون پنجم : با تغییر دادن نگرشتان نسبت به چیزهائی که آنها را دوست ندارید، آنها را بپذیرید.

زندگی مشترک

این قسمت

جهت مطالعه این قسمت به بخش کلوب ازدواج مراجعه بفرمایید.

فرزندان

شعرهای مهد کودک

چگونه هوش فرزندمان را پرورش دهيم

شعرهای مهد کودک

دویدم و دویدم

به یک اطو رسیدم

گفتم چه دم درازی

میای با من تو بازی

اطو دمش را تاب داد

با دست به من جواب داد

خطر داره بازی با من

نشو تو هم بازی من

تنم همیشه داغه

یه چشم دارم چراغه

پیف می کنم پاف می کنم

پیرهنتو صاف می کنم

اگه به من یه روزی

دست بزنی می سوزی

عکس شعرهای مهد کودک

شاعری گفت کتاب

هست یاری مهربان

ساکت و خاموش

اما،خوش بیان

قصه ها دارد کتاب

قصه های ماندگار

پندها دارد کتاب

از گذشته یادگار

یار تنهایی ما

هست یاری مهربان

حرف ها دارد ولی

ساکت است و بی زبان

عکس شعرهای مهد کودک

زنگوله پا،کنار جو راه می ره

زیر درختهای هلو راه می ره

جست می زند روی دو پا

می زنه زیر شاخه ها

از رو درخت،چندتا هلو

گیر می کنه به شاخ او

باغ هلو که ساکته همیشه

پر از صدای حرف و خنده می شه

زنگوله پا،باغ را بهم می زنه

شده درختی که قدم می زنه

عکس شعرهای مهد کودک

چوپونه کجاست؟

تو صحراست

مواظب گله هاست

گله باید چرا کنه

بع وبع و بع صدا کنه

یونجه و شبدر بخوره

علفهای تر بخوره

چوپون باید زرنگ باشه

قوی و اهل جنگ باشه

جنگ با کی؟ با گرگ ها

صدآفرین ماشالله

عکس شعرهای مهد کودک

ما گلهای خندانیم فرزندان ایرانیم

خاک ایران زمین را بهتر زجان می دانیم

آباد باشی ای ایران آزاد باشی ای ایران

از ما فرزندان خود دلشاد باشی ای ایران

ما باید دانا باشیم هوشیاروبینا باشیم

از بهر حفظ ایران باید توانا باشیم

آباد باشی ای ایران آزاد باشی ای ایران

از ما فرزندان خود دلشاد باشی ای ایران

چگونه هوش فرزندمان را پرورش دهيم؟

همه ما دوست داریم بهترین کاری را که از دستمان می‌آید برای بچه‌هایمان انجام دهیم تا آنها با داشتن بهترین مهارت‌ها و ابزار، استعداد‌های‌شان شکوفا شود….

ولی واقعا چگونه می‌توانیم بچه‌هایی باهوش‌تر پرورش دهیم تا آینده امکان موفقیت‌شان در زندگی شخصی و اجتماعی بیشتر باشد؟ به راهکارهایی که در ادامه می‌آید نگاهی بیندازید:

۱٫بازی کردن با بچه‌ها:

این یک پیشنهاد واقعا ساده است ولی بسیاری از والدین با مشغولیت‌هایی که دارند به راحتی آن را فراموش می‌کنند، بازی کردن – مخصوصا بازی‌های تعاملی و دوطرفه- احساس عشق، قدردانی و نهایتا احساس ارزشمندی را در بچه‌هایتان بالا می‌برید. این عشق دوطرفه باعث تشویق ذهن بچه‌ها به بالا بردن مهارت‌های شناختی و سلامت مغزی می‌شود.

۲٫ورزش کردن:

تمرینات ورزشی، گردش خون در مغز را افزایش می‌دهند پس اصلا جای تعجب نیست که با ورزش کردن بتوان تیزهوشی را افزایش داد. با کودکتان ورزش کنید تا هم شما و هم او از فواید ورزش کردن بهره ببرید و توانایی مغزتان را افزایش دهید.

۳٫تغذیه مناسب برای مغزی باهوش‌تر:

مغز کودک احتیاج به تغذیه مناسب برای رشد دارد. یکی از ساده‌ترین راه‌هایی که اغلب اوقات نادیده گرفته می‌شود تامین غذاهای سالم از گروه‌های مختلف غذایی است. به ویژه، اسیدهای چرب ضروری و مفید که در بالا بردن سطح تیزهوشی مغز به عنوان یک کمک‌کننده مفید شناخته شده‌اند. در عین حال کودکان به منابع غذایی سرشار از پروتئین برای رشد کردن و کربوهیدرات‌ها برای انرژی نیاز دارند. با تامین غذاهای مختلف از گروه‌های غذایی می‌توانید مطمئن شوید که کودکتان تغذیه مناسبی برای داشتن ذهنی سالم و رشدیافته، دریافت می‌کند.

۴٫کاهش زمان تماشای تلویزیون:

کمک کردن به بچه‌ها برای باهوش‌تر شدن به این معنی است که آنها احتیاج دارند ارتباط نزدیک‌تری با خبرها و وسایل ارتباطی فرهنگی و پرورشی داشته باشند و در عین حال ساعت‌هایی که صرف دیدن تلویزیون می‌شود باید کاسته شود و به حدی برسد که کودک فقط در حد نیاز و در مسیر اصلی جریان قرار گیرد. درواقع کمبود فعالیت‌های تقابلی و تعاملی ضرر بسیار زیادی دارد و این به معنی این است که زمان‌هایی که کودکتان باید صرف فعالیت‌ کند – فعالیت‌هایی که باعث تحریک مغز می‌شوند- با تماشای بیش از حد تلویزیون کاهش می‌یابد.

۵٫کاهش زمان بازی با رایانه:

زمان کار کودکان با رایانه و تماشای تلویزیون را کاهش دهید و زمان‌های آنها را روی برنامه‌های آموزشی تلویزیونی و بازی‌ها و برنامه‌های آموزشی رایانه‌ای برنامه‌ریزی کنید.

۶٫هر چیزی از ریاضی تا موسیقی و خواندن

می‌تواند به وسیله رایانه لذت‌بخش شود. با این روش کودکتان هم می‌تواند تفریح کند و هم به یادگیری او کمک می‌شود.

۷٫بازی با بچه‌های دیگر:

کلاس‌های آموزشی مفید هستند ولی بازی کردن با بچه‌های دیگر اگر نگوییم بیشتر اما، به همان اندازه مفید است. با دادن این شانس به کودکان‌تان که بتوانند با بچه‌های دیگر بازی کنند، آنها یاد می‌گیرند چگونه از خود دفاع کنند، چگونه خود را ثابت کنند و با گفت‌وگو و فکر کردن می‌توانند مهارت‌های اجتماعی خود را بالا ببرند.

۸٫ارتباط و گفت‌وگو با کودک:

ارتباط با قاعده و معین با کودک به او کمک می‌کند تا مهارت‌های کلامی‌اش را پیشرفت کنند. به این معنی که با گوش دادن به فرزندتان و دادن فضا و زمان مناسب به او این امکان را بدهید تا بتواند صحبت، اظهارنظر و مخالفت کند و به او کمک می‌کنید تا سخنرانی را بفهمد و کلمات جدید یاد بگیرد.

۹٫کتاب خواندن برای کودک:

کتاب خواندن مرتب برای کودکتان باعث می‌شود مهارت‌های کلامی‌اش توسعه یابد. اگر خواندن برای کودکتان را خیلی زود شروع کنید او علاقه بیشتر و متداومی نسبت به کتاب خواندن پیدا خواهد کرد. مهارت‌های خوب کلامی یک ابزار موفقیت در سنین جوانی او خواهد شد.

۱۰٫فواید تقلید برای کودک:

اگر کودکتان شاهد انجام کاری هوشمندانه به وسیله شما باشد، آن کار را با تقلید از شما انجام می‌دهد که بسیار برای او مفید خواهد بود. اغلب اوقات بچه‌ها کارها را براساس آنچه از شما دیده‌اند و به روش شما انجام می‌دهند. پس سعی کنید الگویی مناسب برای عملکردهای کودکتان باشید و بتوانید هوش و استعداد او را -با شیوه انجام کارهایتان- تشویق به رشد کنید. کارهایی که انجام می‌دهید می‌تواند خواندن، نوشتن، کشیدن یا هر وظیفه‌ای که باید انجام دهید یا حتی نوع بازی‌هایی که می‌کنید، باشد.

۱۱٫تشویق کودک:

تشویق و جایزه دادن به انگیزه‌ها و تلاش‌های کودکتان باعث می‌شود باهوش‌تر شود و در سنین جوانی به فرد موفق‌تری تبدیل شود. صرف‌نظر از نتیجه‌ای که می‌گیرد، تلاش وی را تحسین کنید.

۱۲٫موسیقی: موسیقی را بخشی از زندگی کودکتان قرار دهید. تحقیقات نشان داده‌اند گوش دادن به موسیقی می‌تواند حافظه، توجه، انگیزه و یادگیری را افزایش دهد. موسیقی‌های استرس‌آور که یک عامل مخرب برای ذهن کودکتان است را کاهش دهید. یادگیری نواختن یک آلت موسیقی روی فکر کردن همزمان با تحلیل سه بعدی مغز تاثیر بسزایی دارد که یکی از رکن‌های اساسی یادگیری ریاضی محض است.

کلوب ازدواج

پیش نیازهای ازدواج

خواستگاری وازدواج

انتخاب باچشمان باز

پرش از چاله چوله های ازدواج

دردسرهای دوست داشتنی

بااجازه بزرگترها

زندگی مشترک

مهریه(هم داده امد،هم گرفته اند)

پاورقی

پیش نیازهای ازدواج

15 واقعیت درباره ازدواج

30توصیه برای تازه کارها

از روی عادت عاشق می‌شوید

انواع دوستی ها

چرا دوست نشویم

بهترین راهکار

15 واقعیت درباره ازدواج

خوشبختی به خودی خود رخ نمی دهد، بلکه ساخته می شود. به همان اندازه انتخاب و داشتن همسر خوب، تلاش در حفظ آن هم مهم است. یکی از مهمترین علل شکست در ازدواج توقع و تصورات غلط از آن است.

1. ازدواج دوای هیچ دردی نیست ازدواج حکم غذا را دارد و نه دارو، ازدواج نه تنها باعث رفع یا معالجه مشکلات روحی روانی (احساس تنهایی، افسردگی و...) و رفتاری (خشونت، بی بندو باری و...) نمی شود بلکه آنها را بدتر کرده و ممکن است مشکلات دیگری نیز به آنها اضافه کند.

2.ازدواج وسیله است و نه هدف. بسیاری از ازدواجهای غلط و ناموفق به این دلیل رخ می دهند که افراد آن را یک هدف قرار می دهند (به هر ترتیبی که شده است بایستی ازدواج کرد) و در نتیجه برای رسیدن به آن گاهی بسیاری از اصول عقلانی و حتی اخلاقی را نیز نادیده گرفته و زیر بار انتخاب غلط می روند و یا بدون آمادگی و شرایط لازم درگیر آن می شوند (بدون دانش شنا، به دریا زدن دور از عقل است.)

3. بسیاری از مشکلات و اختلافات زناشوئی از بین نمی روند بلکه همین که به این تفاهم برسید که با هم در زمینه هایی اختلاف نظر دارید و به یک سازگاری و توافق دو نفره برسید کافی است.

4.زوجهای خوشبخت و موفق نیز گاهی جر و بحث و کشمکش دارند و اگر این چنین نباشد بایستی در صحت و سلامت آن شک کرد. مزیت زوج های موفق در این است که آنها می دانند چگونه بدرستی با اختلافات و مشکلات مواجه شوند و به تفاهم برسند و به تفاوتها احترام می گذارند و با دید برنده و بازنده به مسائل نگاه نمی کنند.

5.در زندگی مشترک هیچ قاعده و قانونی وجود ندارد مگر این که زوجین با هم آن را وضع کرده باشند.

6.ازدواج همچون درختی است که در صورت عدم آبیاری و مراقبت، دیر یا زود پژمرده خواهد شد.

هر یک از زوجین افرادی عاقل، بالغ،کامل و توانمندی هستند که می توانند زندگی خود را به تنهایی و با خوشی بگذرانند ولی با آگاهی و انتخاب تصمیم می گیرند تا با دیگری و کمک به هم مسیر رشد و کمال را دلپذیر، معنی دارتر و بهتر طی کنند

7.مشکلات و اختلافات جدی زناشوئی با ورود بچه نه تنها برطرف نمی شوند بلکه به مرور زمان بدتر می شوند (اگر چه در اوایل ممکن است بر مشکلات سرپوش بگذارد ولی به سرعت هم چون آتش زیر خاکستر زمانی شعله ور خواهد شد).

8.اگر چه هر چه اشتراک ها و شباهت های بین زوجین بیشتر باشد امکان به وجود آمدن صمیمیت بیشتر خواهد بود ولی این بدین معنا نیست که زوجین بایستی درد تمامی لحظات خوش شان همیشه با هم باشند (در بیشتر مواقع کافی اشت).

9.رابطه زناشویی یک رابطه 50/50نیست، 100/100 است. یک ازدواج زمانی می تواند موفق باشد که در رابطه، هر یک از طرفین تمام خوب خود باشند و اشتباه و کوتاهی دیگری را مجوزی برای قصور و خطای خود ندانند.

10.زوجین نه مکمل یکدیگر بلکه حامی و تقویت کننده همدیگر هستند. هر یک از زوجین افرادی عاقل، بالغ،کامل و توانمندی هستند که می توانند زندگی خود را به تنهایی و با خوشی بگذرانند ولی با آگاهی و انتخاب تصمیم می گیرند تا با دیگری و کمک به هم مسیر رشد و کمال را دلپذیر، معنی دارتر و بهتر طی کنند.

انسان های سالم بسیار کم و انسان کامل و بی عیب و نقص اصلاً وجود ندارد و آدمی نه جایزالخطا بلکه حتمی الخطا است. اما این دلیل و توجیه ایبرای خطا و اشتباهاتمان نیست. بلکه ما بایستی با بدست آوردن آگاهی و توانمند کردن و ساختن خود درصد خطاهای احتمالی خود را به حداقل برسانیم و مسئولیت آنها را بپذیریم و در صورت امکان جبران کنیم

11.اولین شرط و لازمه ارتباط خوب و مؤثر زناشویی ابراز صحیح، صریح و شفاف احساسات، نظرات و خواسته هاست. حتی بهترین روانشناسان (و حتی کسانی که ادعای قدرت ذهن خوانی دارند) نیز قادر به خواندن ذهن و فکر دیگری نیستند.

12.اگر در ازدواج قرار باشد کسی تغییر کند آن یک نفر خود ما هستیم (ما نمی توانیم هیچ کس را تغییر دهیم بجز خودمان). البته این بدین معنی نیست که اشتباه و خطای دیگری را نادیده بگیریم و یا بپذیریم بلکه به معنی شناخت و پذیرش مسئولیت خود در آن مورد و حمایت همسر به امید اصلاح است. درست همانند زمانی که همسرمان بیمار شده است و ما با مهر و مراقبت و کمک تلاش می کینم تا هر چه سریعتر بهبود یابد.

13.انسان های سالم بسیار کم و انسان کامل و بی عیب و نقص اصلاً وجود ندارد و آدمی نه جایزالخطا بلکه حتمی الخطا است. اما این دلیل و توجیه ایبرای خطا و اشتباهاتمان نیست. بلکه ما بایستی با بدست آوردن آگاهی و توانمند کردن و ساختن خود درصد خطاهای احتمالی خود را به حداقل برسانیم و مسئولیت آنها را بپذیریم و در صورت امکان جبران کنیم.

14.به جز افراد شیاد و دغلکار، در اختلافات و کشمکش ها هر دو طرف یقین و باور دارند که حق و حقیقت با خودشان است در حالی که فقط از طریق طرح درست و صادقانه مسئله و نظرات و بکار بردن عقل و منطق و داشتن انصاف و عدالت می توان به حقیقت و آرامش رسید.

15.اگر چه پدران و ماردان حوشبختی فرزندانشان را آرزو دارند و در برخی زمینه ها تجربیات ارزشمندی دارند و مشورت نشانه سلامت عقل است ولی شما هستید که می خواهید با همسر آینده تان زندگی کنید نه آنها. پس بعد از شنیدن نظرات دیگران، جمع بندی کنید و با احترام به بزرگترها تصمیم نهایی را خودتان بگیرید.

30توصیه برای تازه کارها

اگر به‌تازگی زندگی مشترک خود را آغاز کرده‌اید، با رعایت نکات ساده و در عین حال، بسیار حساس زیر، می‌توانید از زندگی‌تان لذت‌ برده و برای همسرتان، همراهی همیشگی باشید.

- به‌یاد خدا باشید و از او کمک بخواهید.

با یاد خدا، دل‌ها آرام می‌گیرد و مطمئن باشید خداوند به شما کمک خواهد کرد.

- هدفی مشترک را در نظر بگیرید.

با هم‌فکری برای خود و همسرتان، هدف مشترکی داشته باشید و برای رسیدن به آن، یکدیگر را کمک کنید.

- خودخواه و خودرأی نباشید تا بتوانید لذت‌های معنوی را درک کنید.

- عیب‌های خود را ببینید.

فقط به‌دنبال عیب‌جویی از همسرتان نباشید، عیوب خود را نیز رفع کنید.

- قدرشناس باشید.

قدر محبت‌های پدر، مادر، همسر و دوستان‌تان را بدانید و سپاس‌گزار الطاف خداوند باشید تا به تقدیرهای او راضی شوید. آن‌چه مورد رضایت خداوند نیست را انجام ندهید تا اطمینان و عزت‌نفس بیش‌تری بیابید.

- اهل عمل و مسۆولیت‌پذیر باشید.

به‌جای توقع‌داشتن از دیگران، به فکر انجام مسۆولیت‌ها و وظایف خود باشید.

- به ارزش‌های اعتقادی و فرهنگی یکدیگر احترام بگذارید.

- مثبت بیندیشید و اضطراب را از خود دور سازید.

اگر بپذیرید هرکاری از جانب خداوند خیر است، در زندگی اضطراب نخواهید داشت.

- هرگز دشنام ندهید و جدال نکنید.

بحث و جدل، تش کینه را در دل شعله‌ور ساخته و حرمت میان زن و شوهر را خدشه‌دار می‌کند.

- دلی آرام و نیک‌خواه داشته باشید.

دل‌آرامی، یکی از راه‌های برقراری صلح و صفا بین شما و همسرتان است. برای رسیدن به آرامش، باید به خداوند نزدیک شد. از ویژگی‌های همسر دل‌آرام، مثبت‌اندیشی، ایمان، جاذبه‌ی فکری و امیدواری‌است.

- عاشقانه زندگی کنید.

برای رسیدن به عشق، از انجام هیچ‌کاری کوتاهی نکنید.

- معناجو باشید.

حساسیت‌های رفتاری همسرتان را بشناسید تا موجب بروز اختلال در روابط‌تان نشود.

- پیش از صحبت، تفکرکنید.

هرگاه حرفی می‌‌زنید، از قبل، به عواقب آن فکرکنید تا بعد، شرمنده و پشیمان نشوید. با توجه به شرایط روحی و جسمی همسرتان حرف بزنید و از پرحرفی بپرهیزید.

- تا جایی‌که می‌توانید، با یکدیگر غذا بخورید.

جمع‌شدن افراد خانواده دور میز یا سفره‌ی غذا، موجب افزایش روابط عاطفی و احساس نزدیکی بیش‌تر آنان خواهد شد.

- شبکه‌ی ارتباطی خود را گسترش دهید.

یکی از علت‌های ایجاد افسردگی در خانواده‌ها، قطع ارتباط با محیط بیرون از خانه است. اگر شما و همسرتان، نظرات متفاوتی در مورد نوع تفریح و ارتباطات دارید، چیزی را انتخاب کنید که تا حد ممکن، هر دو، آن‌را ترجیح می‌دهید.

همیشه اول، خوبی‌های همسرتان را به او بگویید و بعد با ظرافت، انتقاد کنید و سعی‌ نمایید معیار نقدهای‌تان، منطقی و قابل ‌قبول باشد. هم‌چنین هرگز نزد دیگران، عیب همسرخود را بازگو نکنید

- به رشد یکدیگر کمک کنید.

زن و شوهر باید به‌منظور رسیدن به درجات معنوی والاتر، ادامه‌ی تحصیل، اشتغال و... شرایط رشد و پیشرفت یکدیگر را فراهم کنند.

- به یکدیگر هدیه دهید.

به همسرتان هدیه بدهید چون نشان‌می‌دهد به او توجه دارید.

- خوش اخلاق باشید.

- بی‌ریا و صادق باشید.

اگر با اطرافیان خود صادقانه برخورد کنید، علاوه‌بر راحتی خودتان، آنان هم شما را آسان‌تر می‌پذیرند.

- به‌عهد خود وفا کنید.

اگر قولی به همسرتان می‌دهید، تمام تلاش خود را برای عمل‌کردن به آن، به‌کار گیرید.

- از نصایح و تجربیات پدر و مادرتان استفاده کنید.

استفاده از نصایح دیگران، به این معنا نیست که به آنان اجازه‌ی دخالت در زندگی خصوصی خود را بدهید، بلکه از تجربیات آنان استفاده کنید.

- همسر خود را با دیگران مقایسه نکنید.

اگرچه افراد نقایصی دارند اما خوبی‌هایی هم دارند. سعی‌کنید به نکات مثبت همسر خود فکر کنید.

- عیب‌پوشی کنید.

همیشه اول، خوبی‌های همسرتان را به او بگویید و بعد با ظرافت، انتقاد کنید و سعی‌ نمایید معیار نقدهای‌تان، منطقی و قابل ‌قبول باشد. هم‌چنین هرگز نزد دیگران، عیب همسرخود را بازگو نکنید.

- خانواده‌گرا باشید.

همیشه برای خانواده‌تان اعتبار قائل شوید و به ‌رشد و پیشرفت هم کمک کنید.

- عذرخواه باشید و خود نیز عذر دیگران را بپذیرید.

- رازدار باشید.

هم اسرار همسرتان را نزد دیگران و هم اسرار دیگران را نزد همسرتان فاش نکنید.

- صبور و باگذشت باشید.

صبر و گذشت موجب می‌شود دوستی صمیمی برای همسرتان باشید.

- همسرتان را از وضعیت اقتصادی موجود، آگاه کنید.

از درآمد هم، مطلع باشید تا با هم‌فکری، برنامه‌ریزی بهتری انجام دهید.

- به خلوت یکدیگر احترام بگذارید.

گاهی‌اوقات افراد نیاز دارند با خود خلوت و تفکر کنند؛ در این‌صورت، آرامش همسرتان را به‌هم نزنید.

- به‌ فکر ایجاد تغییرهای مثبت در خود و همسرتان باشید.

سعی‌کنید تغییر در حرکت به‌سمت تعالی و بالندگی باشد و پیش از تغییر، راه‌های درست ایجاد آن‌را بدانید.

از روی عادت عاشق می‌شوید!

اساساً هیچ دوستی را نمی‌توان بدون هدف و انگیزه دانست. ممکن است انگیزه برای فردی که از بیرون ناظر این رابطه است مشخص نباشد و یا این گونه به نظر برسد که یک زوج بدون هیچ گونه تفکری اقدام به برقراری یک رابطه کرده‌اند، ولی در واقع این طور نیست و تحت هیچ شرایطی نمی‌توان از واژه بی هدف استفاده کرد. اطمینان داشته باشید که چیزی درون دختر یا پسر وجود داشته که وی را به طرف دوستی با جنس متفاوت سوق داده است و این همان انگیزه دوستی است.

انواع دوستی ها

برای دوستی‌ها چند فرض وجود دارد. یک فرض این است که افراد با آدم‌هایی که از نظر شخصیتی در تضاد با آن‌ها هستند، رابطه پیدا می‌کنند و با آن‌ها طرح دوستی می‌ریزند. شعاری که برای این گروه به کار می‌رود، این است که «ضدها همدیگر را جذب می‌کنند ».

گروه دومی وجود دارند که با افراد مشابه با خودشان دوست می‌شوند. به قول معروف «کبوتر با کبوتر، باز با باز ». گروه دیگری هم هستند که بر اساس صلاحیت‌ها و توانایی‌های افراد و با توجه به آینده نگری برای خودشان دوست انتخاب می‌کنند. البته دسته بندی‌های دیگری هم وجود دارد. به طور مثال، مجاورت دو فرد، آشنایی می‌آورد، آشنایی جذابیت می‌آورد و به واسطه همین دو نفر با هم طرح دوستی می‌ریزند.

دختر و پسری که فقط همدیگر را به عنوان دوست انتخاب می‌کنند و به قول خودشان »just friend« هستند، هیچ رابطه خاص و بسیار صمیمانه‌ای با هم نخواهند داشت و صرفاً به صورت گروهی و جمعی اوقات فراغتشان را با هم می‌گذرانند و هدفی برای عمیق شدن رابطه وجود ندارد، اما از این نکته غافل اند که همین مجاورت و آشنایی خود به خود جذابیت ایجاد می‌کند؛ حتی اگر در مرحله اول این دو مطابق میل هم نباشند.

پسرها می‌توانند در ذهنشان مرز بین دوستی و ازدواج را حفظ کنند، ولی دخترها قادر به انجام این تفکیک نیستند. یعنی دخترها اغلب کسی را برای دوستی انتخاب می‌کنند که معیارهای جذابیت برای ازدواج را داشته باشد

چرا دوست نشویم؟

این امر موجب بروز مشکلاتی می‌شود. از جمله این مشکلات می‌توان به شکل گیری رابطه‌ای که به هیچ عنوان عمیق نیست ولی طرفین را دچار وابستگی‌های احساسی و عاطفی بسیار می‌کند، اشاره کرد. این موضوع آن قدر آرام و آهسته و در سطح ناخودآگاه ذهن رخ می‌دهد و پیشرفت می‌کند که هیچ کدام از دو نفر متوجه آن نخواهند شد. شدت وابستگی هم به قدری بالاست که بعضاً با عشق اشتباه گرفته می‌شود.

از طرفی دیگر، تجربه ثابت کرده است که هیچ دختری صرفاً به قصد دوستی با یک پسر اقدام به برقراری رابطه نمی‌کند. حتی ممکن است شعار و حرفش صرفاً دوستی باشد، اما ته ذهنش به ازدواج فکر می‌کند. البته در پسران این وضعیت متفاوت است. پسرها می‌توانند در ذهنشان مرز بین دوستی و ازدواج را حفظ کنند، ولی دخترها قادر به انجام این تفکیک نیستند. یعنی دخترها اغلب کسی را برای دوستی انتخاب می‌کنند که معیارهای جذابیت برای ازدواج را داشته باشد و چون پسرها در دوستی به ازدواج فکر نمی‌کنند، معمولاً این دخترها هستند که در این قبیل دوستی‌ها متضرر می‌شوند.

قطع رابطه در این شرایط یک نوع شک کردن به کفایت و صلاحیت طرف مقابل در فرد ایجاد می‌کند و این در حالی است که فرد نمی‌خواهد خودش را یک بازنده که در انتخاب دوست دچار اشتباه شده است، بداند

نکته دیگر این است که این گونه دوستی‌ها تجارب زیادی برای طرفین به همراه خواهد داشت و بعد از مدتی طرفین از این کسب تجربه پشیمان خواهند شد؛ چرا که در ضمن کسب این تجارب، به طور ناخواسته و ناآگاهانه وابستگی شدیدی به یکدیگر پیدا می‌کنند، به طوری که جدایی هر چند که به صلاح دو نفر باشد، برایشان سخت و ناگوار خواهد شد. قطع رابطه در این شرایط یک نوع شک کردن به کفایت و صلاحیت طرف مقابل در فرد ایجاد می‌کند و این در حالی است که فرد نمی‌خواهد خودش را یک بازنده که در انتخاب دوست دچار اشتباه شده است، بداند.

بهترین راهکار

بهترین راهکار در چنین شرایطی «تجدید قوا بعد از شکست» است. دو نفر باید عزت نفس خودشان را بازسازی کنند و سعی کنند بر احساسات ناخودآگاهشان چیره شوند و بپذیرند که ادامه این دوستی به صلاحشان نخواهد بود.

این افراد باید بدانند که راه را اشتباه رفته‌اند و موفقیت در زندگی یعنی حذف عوامل خطا. ما خودمان مقصر شکست ها و اشتباهات زندگی‌مان هستیم و نباید تقصیر را به گردن دیگران بیندازیم. باید بپذیریم فردی که ما با او دوست شده‌ایم، از همان ابتدا مجموعه‌ای از اخلاق و رفتارهای فردی و اجتماعی را داشته است.

اگر اکنون این رفتارها برای ما ناگوار به نظر می‌رسد، به این معنا نیست که طرف مقابل دچار تغییرات زیادی‌ شده است و یا ما را فریب داده است بلکه این ما بوده‌ایم که از همان ابتدا با دقت نکردن و احساسی عمل کردن، این رفتارها را نا دیده گرفته‌ایم. پس بهتر است فرد هرچه سریع‌تر تکلیف خود را در چنین روابطی روشن کند و از ادامه بیهوده آن اجتناب ورزد.

برگرفته از سپیده دانایی

دکتر عزت الله کردمیرزا- روان شناس

خواستگاری وازدواج

ازدواج با فامیل یا غریبه

دانستنی های مردان درمورد زنان قبل از ازدواج

ازدواج با فامیل یا غریبه؟

یکی از مقوله های بسیار مهم و اساسی در امر ازدواج شناخت طرفین نسبت به هم دیگر است؛ زیرا اگر دو نفر نسبت به هم شناختی نداشته باشند، ازدواج آنها با جهل و نادانی صورت گرفته و تبعات منفی را به دنبال دارد و منجر به طلاق و جدایی می شود.

این در حالی که است که ازدواج فامیلی در میان برخی از خانواده‌ها بدون هیچ شناختی در زمینه ازدواج بشدت طرفدار دارد و اما برخی دیگر خانواده‌ها فرزندان خود را از این نوع ازدواج منع می‌کنند.

در گذشته به دلیل اینکه ارتباطات بین قبیله، قوم و خویش محدود بود و افراد با خانواده و فامیل رابطه بیشتری داشتند و معمولا همه جزئیات و کلیات رفتار دختر را مورد نظر را می‌سنجیدند و او را به عنوان همسر مناسب برای فرزند خود انتخاب می‌کردند در حالی که این ازدواج‌ها معمولا تحمیلی بود و براساس شناخت پدر و یا مادر صورت می‌گرفت.

این در حالی است که درمورد انتخاب همسر باید به صورت مجموعه‌ای از ملاک‌ها ، معیار و پارامترها توجه کرد و هر فردی با توجه به روحیات خود همسر خود را با توجه به شناخت از او انتخاب کند.

تجربه‌ها نشان داده است برخی مواقع زمانی که ازدواج فامیلی صورت می‌گیرد زوجین زندگی خوب و خوشی ندارند زیرا شناختی از قبل از هم نداشته و براساس فامیل بودن با هم ازدواج کردند و در این موارد اقدام بسیار جاهلانه و اشتباهی انجام داده‌اند.

اما در بعضی اوقات ازدواج فامیلی صورت نمی‌گیرد و دو نفر هیچ نسبت فامیلی با هم ندارند ولی چون قبل از ازدواج همدیگر را شناخته اند ، زندگی موفقی دارند.

به همین دلیل ازدواج‌های فامیلی و یا غیر فامیلی باید همه بر مبنای شناخت صورت بگیرد.

یکی از آفت و آسیب های ازدواج فامیلی دخالت خانواده و فامیل‌ها است زیرا بستگان و فامیل‌ها به خودشان این حق را می‌دهند که در زندگی زوجین دخالت و مالکیت کنند و بستگان دو طرف حق انتخاب و اختیار را از زن و مرد گرفته و اجازه زندگی مستقل و پایدار را به آنها نمی‌دهند و آنها دچار سرگردانی می‌شوند.

موارد زیادی مشاهده شده است که زن و شوهری که ازدواج فامیلی داشته اند و دردادگاه‌ها خواهان طلاق هستند، عامل اصلی طلاقشان دخالت خانواده ها و یا بستگان است.

هرچه نسبت فامیلی نزدیکتر باشد، طرفین و خانواده‌ها به خودشان بیشتر اجازه و حق دخالت را می‌دهند و به تدریج زندگی آنها دچار سرگردانی شده و از هم پاشیده می شود؛ زیرا خود زوجین هم نمی توانند تشخیص بدهند که خانواده کدام طرف دلسوز آنها بوده وتصمیم درست را می‌گیرد.

شناخت عمیق در زندگی زن وشوهر بسیار مهم و این شناخت را در فامیل نمی توان پیدا کرد. بارها اتفاق افتاده زن و شوهری که هیچ نسبت فامیلی نداشته، سالیان سال در کمال آرامش باهم زندگی می‌کنند، زیرا همه زوایای همدیگر را می دانند وبا صداقت و معیار همسر آینده شان را انتخاب کرده‌اند و براساس احساس تصمیم نگرفته‌اند.

در قرآن، آیات و روایت بیشتر بر دلیل شناخت تاکید شده است. زمانی که در قرآن آمده که ما شما را در کنار همدیگر آفریدیم تا جفت و عشق خود را پیدا کنید و در کنار هم به آرامش برسید نتیجه می گیریم که عشق عمیق و شناخت بعد از ازدواج مهم است نه قبل از ازدواج. در نتیجه فامیل بودن به معنای شناخت نیست و کلیت ندارد.

دانستنی های مردان درمورد زنان قبل از ازدواج

یک زن هرگز از ابراز عشقهای مرد زندگیش خسته نخواهد شد . به زبان آوردن دوستت دارم موجب می شود که زن به عشق واقعی مرد زندگیش پی ببرد و آن را احساس کند .

-یک زن هرگز از ابراز عشقهای مرد زندگیش خسته نخواهد شد . به زبان آوردن دوستت دارم موجب می شود که زن به عشق واقعی مرد زندگیش پی ببرد و آن را احساس کند .

-یک زن به دریافت عاشقانه چند شاخه گل ، هدایای کوچک و ابراز عشقهای بی اختیار ، عشق می ورزد .

-زمانی که مردی به زنی چند شاخه گل تقدیم می کند و یا یادداشت های عاشقانه اش را نثارش می دارد ، به آن زن اجازه می دهد تا بداند تا چه اندازه منحصر به فرد است .

-وقتی زنی عاشق می شود ، احساس زیبایی و زنانگی در او به چندین برابر می رسد .

-نوازش یک زن به او قدرت و انگیزه برای زندگی کردن می بخشاید .

-یک زن همیشه دوست دارد از عشق همسرش نسبت به خودش مطمئن شود .

-پیش از اینکه زنی قادر به احساس عمیق برقراری رابطه جسمانی باشد ، به احساس عشق ، نوازش و ملاطفت نیاز دارد .

-زنان ابتدا کیمیای روح و عاطفه را احساس می کنند و بعد به کیمیای جسم پی می برند .

-لحظاتی که مرد ، دستهای زنی را در دست می گیرد و او را لمس می کند ، لحظاتی هستند که زن به آنها عشق می ورزد .

-هدف یک زن در برقراری رابطه جسمانی ، شور شهوانی نیست. بلکه مقصود او لذت بردن از صمیمیت ، عشق و ملاطفت در کنار شور جسمانی است .

-هنگامی که زنی بداند فقط اوست که راه به قلب شریک زندگیش دارد ، در عرش سیر خواهد کرد .

-یک زن هرگز مشکلاتش را دسته بندی نمی کند ، در صورتی که زمانی که غمگین و ناراحت باشد ، تمامی مشکلاتش از کوچک و بزرگ به دلش هجوم می آورند .

-یک زن هنگامی سکوت می کند که دردهای نهفته در دلش بسیار عمیق است و یا اینکه به مرد مقابلش آنقدر اعتماد ندارد که سخن دل با او بگوید .

-وقتی مردی با دلسوزی و توجه به مشکلات زن گوش می سپارد و از ارائه راه حل می پرهیزد ، احساس عشق و بلوغ را در او دو چندان می کند .

-مردان و زنان در برابر فشارهای عصبی واکنش های متفاوتی از خود نشان می دهند . دراینگونه مواقع زن نیازمند نزدیکی و درک طرف مقابلش می باشد ، در صورتی که مرد به تنهایی احتیاج دارد .

-هنگامی که اظهارات و اعمال زنی بیهوده تلقی می گردد ، او برای مطرح شدن شروع به ابراز نظریات مخالف و عدم توافق می کند .

-به جرات می توان گفت به جز در موارد انگشت شماری ، هیچ چیز بیش از سخن گفتن بر علیه یک زن به او آسیب نمی رساند .

-زن درست مثل یک موج است ، به هنگامی که عشق در قلبش به ظهور می نشیند ، اعتماد به نفسش در حرکتی مواج به اوج می رسد .

-هنگامی که موج احساسات یک زن به اوج می رسد ، به هیچ عنوان محدودیتی در ارائه عشق نمی بیند .

-مردها همواره باید بدانند که هر گاه زنی رنج و عصبانیت خود را بیرون بریزد و آشکار نماید ، احساس آسایش و آرامش بیشتری می کند .

-این نکته را به خاطر بسپارید که هر گاه زنی در اوج فوران خشم و غم قرار گرفته باشد ، به هیچ عنوان تقصیری را به گردن نمی گیرد .

-وقتی زنی از موضوعی می رنجد ، مرد باید ضمن همدردی با او نشان دهد که برای غم او نگران است ، سپس سکوت اختیار کند تا آن زن بتواند احساس همدردی اش را حس کند .

-دردناک ترین مسائل برای بعضی از زنان ، عدم پذیرش ، قضاوت نادرست و ترک شدن است ، چراکه امکان دارد این باورها در عمق ضمیر ناخودآگاهشان آنان را به سوی این تصور نادرست سوق دهد که لیاقتشان بیش از این نیست .

-ماهیت یک زن ، درخواست تایید امور است .

-در صورتی که مردی در مقابل پیشنهادات یک زن از خود مقاومت نشان دهد ، زن با این حال که مفهوم این مقاومت را درک می کند ، اما هیچ گونه توجهی به آن نشان نمی دهد . ولی در این زمان احساس می کند که مرد به او احترام نمی گذارد .

-بسیاری از زنان به این علت که نمی خواهند کسی ایشان را نیازمند بداند ، نیازهایشان را انکار می کنند .

-حتی در صورتی که زنی بپندارد نیازها و خواسته هایش برآورده نخواهند شد ، اجتناب از بیان آنها و قصد انجام دادن تمام کارها به تنهایی ، اشتباه بزرگی است .

-یک زن باید بیاموزد که چطور نیازها و تمایلات خود را بدون نکوهش و یا تزلزل ابراز دارد و این نکته از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است .

-امروزه بسیاری از زنان از اینکه عشق می ورزند ، اما در عوض چیزی دریافت نمی کنند ، رنج می کشند ، آنان به دنبال وقفه ای می گردند تا در این زمان تنها به خود بیندیشند و توجه کنند و در خلال آن وجودشان را بهتر کنکاش و کشف کنند .

-یک زن جوان در اوج جوانی مایل است برای برآوردن تمایلات شریک زندگیش خودش را فدا کند .

-یک زن بطور ذاتی از توانایی نامحدودی در شاداب ساختن دیگران برخوردار است .اما وقتی آن زن لبخند می‌زند ، لبخندش به این معنا نیست که در اوج شادابی و خوشحالی قرار دارد .

-همیشه زنان به همان اندازه ای که در توان دارند . بخشش می کنند و در این زمان به خاطر می آورند هنگامی که آنان به بخشش نیاز داشتند ، تا حدودی کمتر از این اندازه ، به ایشان بخشیده شده است.

-اغلب زنان با آنچه همسرشان می خواهد به راحتی موافقت می کنند ، اما این کار به این معنا نیست که خواسته همسرشان دقیقا همان باشد که آنان می خواهند .

-یک زن ، هرگز به کارهای خودش و همسرش امتیاز نمی دهد ، بلکه شوهرش را آزاد می گذارد و تصور می‌کند او نیز به همین ترتبیب آزادش گذاشته است .

-وقتی زنی به ثبت امتیازات می پردازد ، ممکن است موضوع بسیار کوچکی در نظرش به اندازه امری بسیار بزرگ به شمار آید . پس امکان دارد یک شاخه گل سرخ بتواند برای شما امتیازات فراوانی به همراه داشته باشد.

-یک احساس پنهان در درون زن به او می گوید نمی خواهم خواسته هایم را برایش بگویم ، اگر عشق او به من واقعی باشد ، خودش از نیازهایم مطلع می گردد .

-مردان و زنان باید به خاطر داشته باشند که همسرشان به هیچ عنوان خود بخود از نیازهایشان ، مطلع نیست .

-زنان نمی پسندند که شوهرانشان ، برآورده ساختن نیازهایشان را به دست فراموشی بسپارند . به همین علت ، دست از نق زدن بر می دارند و به حمایت شوهرانشان می پردازند .

-یک زن باید احساس کند که مورد احترام قرار گرفته و به بهترین وجه در خاطرها می ماند . در این صورت نادیده گرفته شدن برایش همچون امری است که دربخش انتهایی فهرست شخصیتش قرار می گیرد .

انتخاب باچشمان باز

ازدواج با فاصله سنی معكوس

با فرد طلاق گرفته ازدواج بکنیم

آیا همه باید ازدواج کنند

پیش‌شرط‌های یك ازدواج موفق

نگاهی واقع‌بینانه به ازدواج

در آرزوی خوشبختی

ازدواج با فاصله سنی معكوس

امروزه روز ازدواج هایی با فاصله سنی معکوس، یعنی بزرگتر بودن زن از مرد بسیار زیاد شده است. معمولاً مردها از اقدام به چنین ازدواج هایی انگیزه هایی چون داشتن پشتوانه ای قوی در همه مسائل تا بتوانند روی نظر و فکرش حساب کنند و خود را به دست تجربه او بسپارند. گاه انگیزه دریافت محبت مادرانه هم این مردان را جذب زنانی می کند که فاصله سنی های چشمگیری با خودشان دارند.

اگر بخواهیم مروری بر ویژگی های این گونه مردان داشته باشیم، می توانیم به خصیصه های گوناگونی در شخصیت این مردان برای طلب کردن این حمایت ها اشاره کنیم.

گروه اول این مردان معمولاً دارای اعتماد به نفس پایین بوده و همواره به حمایت نیاز دارند. اگر چه غرور مردانه آنها اجازه نمی دهد تا به صورت مستقیم این نیاز خود را اظهار و آشکارا طلب نمایند، اما آنها به صورت غیرمستقیم و از طرق مختلف حمایت فرد مقابل را جلب نموده و با چنین ازدواج هایی سعی می كنند همسرشان را با روش های غیرملموس برای ارائه کمک و پشتیبانی خود تشویق نمایند. جالب آنكه این گروه از مردان معمولاً پس از ارائه خدمات همسر دلخوری خود را اعلام می کنند و اعتراضشان را به همسرشان مبنی بر گرفتن استقلال و آزادی، ایجاد محدودیت و... ابراز می دارند.

گروه دوم به مردانی اختصاص دارد که نتوانسته اند بخش والد و بالغ خود را رشد دهند و به خوبی از عهده مسئولیت های زندگی شان برنمی آیند. چنین افرادی ذاتاً برای اداره امور شخصی به کمک نیاز دارند؛ چرا که بدون کمک نمی توانند کارها را به ثمر برسانند و از مهارت های یک زندگی معمولی محرومند. آنان اغلب از کودک بی تدبیر و احساساتی و بی تأمل وجودشان استفاده می کنند و با شکست های پی در پی رو به رو می شوند، به همین دلیل عادت کرده اند تا برای مواجه نشدن بیشتر با نتایج نامطلوب همواره از شخصی کمک بگیرند و حمایتش را بطلبند. این شخص در دوران مجردی، مادر و در دوران تأهل، همسر آنهاست.

گروه سوم را مردانی تشکیل می دهند که مادرانی قدرت طلب داشته و همواره در زندگی آموخته اند که برای کلیه امور با نظر و تصمیم های او هماهنگ بوده و طبق میل و اراده مادرشان رفتار کنند. در نظر این مردان، خانم ها مدیریت اصلی خانه را بر عهده دارند و تصمیم گیرنده نهایی آنها هستند. بنابراین در گستره زیادی از زندگی شان اختیارات فراوانی را به همسرشان می سپارند.

این مردان معمولاً دارای اعتماد به نفس پایین بوده و همواره به حمایت نیاز دارند. اگر چه غرور مردانه آنها اجازه نمی دهد تا به صورت مستقیم این نیاز خود را اظهار و آشکارا طلب نمایند، اما با چنین ازدواج هایی سعی می كنند همسرشان را با روش های غیرملموس برای ارائه کمک و پشتیبانی خود تشویق نمایند

راهكار

اگر شما جزو آن دسته از زنان هستید که از سوی مردی کم سن تر از خود انتخاب شده اید و قصد دارید به خواستگاری وی جواب مثبت بدهید باید چند نکته مهم برای موفقیت در زندگی تان توجه نمایید.

-اولاً: شما مادر همسرتان نیستید. نباید مرتب به او یاد آوری کنید که: «مواظب باش، کیف پولت را فراموش نکنی.»؛ «می دانی ماشین بنزین ندارد؟»؛ «اگر با این لباس نازک بیرون بروی حتماً سرما می خوری» و...

-ثانیاً: همسر شما بزرگ شده و نیازی به موعظه ندارد. اجازه ندهید به عنوان یک مادر در ذهن او جا بیفتید چون در این صورت، او بعد از مدتی خلاء دوست، همسر و یک همپا را احساس می کند و از شما که مادر دومش شده اید، دل می کند.

- ثالثاً: حتماً فرد مقابل را در جریان طرز فكرتان در این رابطه و نحوه زندگی تان با وی قرار دهید تا بداند كه نمی تواند به عنوان یك مادر روی شما حساب باز كند. به او بگویید كه تنها حاضرید وظایف همسریتان را به نحو احسن انجام دهیه و نه بیشتر.

با فرد طلاق گرفته ازدواج بکنیم؟

شاید تا یکی دو دهه پیش ازدواج با افرادی كه تجربه تلخ طلاق را پشت سر گذاشته بودند آنقدرها رایج نبود. به خصوص اگر یک طرف ماجرا دختر یا پسری قرار داشت که تا به حال تجربه ازدواج نداشت . اما این روزها با تغییر الگوهای ازدواج وتغییر سن و سال و معیارهای آن، ازدواج با افرادی که تجربه تلخ یک جدایی را داشته اند، چندان دور از ذهن نیست.

اما برای این ازدواج احتیاط هایی لازم است که شاید در ازدواج های دیگر نیاز زیادی به آنها نداشته باشید. اگر قصد دارید با خانمی مطلقه ازدواج كنید و یا خواستگاری دارید كه قبلاً از نامزدش جدا شده است حتماً به نكات ذیل توجه كرده و آنها را رعایت نمایید. (البته منظور ما از طلاق،‌ طلاقی است كه در دوران عقد اتفاق افتاده است.)

-توجه به تمام معیارها و ملاك های مورد نظر: این ازدواج را مانند بقیه ازدواج ها بدانید و فرد مقابل را به دقت با معیارها و ملاكهایی كه برای همسر آینده تان در نظر گرفته اید، بسنجید. اگر فرد مقابل (فرد طلاق گرفته) معیارها و ملاك های شما را داشت بعد در مورد ازدواج با وی بیشتر فكر كنید.

-تحقیق در مورد فرد مقابل:‌ در چنین ازدواج هایی باید در مورد فرد مقابل و علت طلاقش به خوبی و با دقت فراوان تحقیق و بررسی شود. حتی لازم است در این راستا با نامزد قبلی فرد نیز صحبت شود تا به صحت گفته های وی یقین یابید.

-اجتناب از ترحم و دلسوزی: هرگز به دلیل ترحم و دلسوزی یا كمك به فرد مقابل تصمیم به ازدواج با وی نگیرید. چنین ازدواج هایی شاید به شما حس خوشایندی بدهد ولی كم كم و پس از برخورد با مشكلات در زندگی، این حس دلسوزی یا كمك در شما از بین رفته و جای خود را به احساس های منفی دیگری می دهد. همین احساس های منفی پایه گذار اختلافات و درگیری های آینده خواهد بود. به یاد داشته باشید كه فرد مقابل را فقط و فقط به خاطر خودش و خصوصیات و ویژگی هایی كه دارد برگزینید نه چیز دیگری.

استفاده زن و مرد از مفاهیمی چون «سرزنش»، «سركوب»،‌ »منت» و... در همه زندگی ها ممنوع است ولی در چنین ازدواج هایی نه تنها ممنوع است بلكه جز خطوط قرمز خطرناك نیز محسوب می شود

-اجتناب از سركوب و سرزنش: اگر چنین ازدواجی داشتید فراموش نكنید كه هرگز نباید چه در دوران نامزدی و چه پس از آن در زندگی مشترك با دیدن کوچک ترین عیب و ایراد و نقطه ضعفی از فرد مقابل او را سرزنش و تحقیر نمایید و مدام گوشزد نمایید كه: «حتما همسر قبلی ات هم تو را به خاطر همین رفتارها رها كرده. خوب بنده خدا حق داشته.»، «منم لطف كردم یا خامی كردم تو رو به عنوان همسر قبول كردم» و... .استفاده زن و مرد از مفاهیمی چون «سرزنش»، «سركوب»،‌ »منت» و... در همه زندگی ها ممنوع است ولی در چنین ازدواج هایی نه تنها ممنوع است بلكه جز خطوط قرمز خطرناك نیز محسوب می شود.

-سوء استفاده ازجایگاه و موقعیت فرد مقابل: گاهی برخی تنها به دلیل سوء استفاده از جایگاه و موقعیت فرد مقابل حاضر به ازدواج با وی می شوند. مثلاً آقا پسری به خواستگاری دختر خانمی می رود كه تازه مطلقه شده است و از نظر مال و ثروت توانمند است و یا می داند چون این دختر قبلاً طلاق گرفته هم خیلی راحت می تواند با وی ازدواج كند زیرا این دختر مانند دخترهای دیگر نیست و توقعش از زندگی و همسرش كمتر است. هم اگر دچار مشكل شد راحت می تواند وی را رها نماید چون معمولا این گونه افراد دارای مهریه های بسیار پایینی هستند.

-جلب رضایت خانواده: در برخی از این ازدواج ها چون خانواده فرد مجرد با ازدواج فرزندشان با یك فرد طلاق گرفته مخالفند،‌ طرفین (دختر و پسر) تصمیم می گیرند بدون اجازه خانواده ها با هم ازدواج نمایند. ازدواج در چنین شرایطی نیز اشتباه است زیرا دختر و پسر همیشه به حمایت و پشتیبانی خانواده هایشان نیازمند هستند و نباید به راحتی چنین پشتیبان های محكمی را از دست بدهند.

آیا همه باید ازدواج کنند؟

این را ما نمی گوییم، آمارهای كارشناسان نشان می دهد که در سال‌های اخیر از هر پنج ازدواج دو مورد به طلاق ختم شده است. آمار و ارقامی که نمی‌توان به سادگی از آن گذشت و شاید اگر هر کدام از طلاق گرفته های این آمارها کمی زودتر از بله گفتن به حقایق کوچک و مهمی توجه می کردند، آمارها تا این اندازه وحشتناک نبود!

شاید بسیاری از جوانان قبل از شناخت شریك زندگی خود، تصمیم قطعی برای زندگی‌كردن در زیر یك سقف را بگیرند، به این نكته توجه نمی‌كنند كه بسیاری از عوامل و شاخص‌های زندگی مشترك پس از دوران آشنایی و عقد و زمانی كه وارد منزل مشتركشان می‌شوند، تغییر می‌كند. در دوران آشنایی دو نفر تمام سعی‌شان نزدیك‌شدن به همدیگر است و می‌خواهند پایه‌های پیوندشان را برای آینده بنا كنند.

پس از برگزاری مراسم عروسی و آغاز زندگی مشترك در زیر یك سقف، تامین معاش، ادامه تحصیلات، سلیقه‌ها و خلقیات پنهان، نیازها و توقعات جدید، داشتن یا نداشتن فرزند، چگونگی ارتباط با خانواده‌ها و... به دغدغه‌ها و دلمشغولی‌های قبل از ازدواج افزوده می‌شود و زندگی واقعی در جامعه دیدگاهی تازه به یك زوج می‌دهد. دیدگاهی كه در دوران آشنایی و عقد در حجاب عشق و دوست داشتن نادیده انگاشته می‌شود و چون رازهایی پنهان یكی پس از دیگری آشكار می‌شود.

همسطح بودن، داشتن تحصیلات مناسب افراد و متناسب با همدیگر و نیز احترام به خانواده‌ها و تحقیق قبل از ازدواج و همخوانی شخصیت زوج‌ها از ضرورت‌های یك ازدواج موفق است

پیش‌شرط‌های یك ازدواج موفق

ازدواج به تحولی بزرگ در زندگی شما منجر می‌شود، شما با تشكیل یك خانواده، رشد می کنید و فرزندانی را پرورش می دهید كه آینده یک جامعه را می سازند. هرچه ازدواج آگاهانه‌تر باشد و انتخاب همسر بدرستی انجام شود، شانس داشتن یک جامعه سالم بیشتر است ولی اگر انتخاب بدرستی انجام نشود، خیلی زود آثار خود را نشان می‌دهد.

ازدواج باید با رعایت مجموعه‌ای از نكات علمی و عملی انجام شود، زیرا این امر آغاز یك ماجراست و تحولاتی را در زندگی‌ فرد ایجاد می‌كند.

رسیدن به بلوغ دینی، فكری، اجتماعی و فرهنگی لازمه ازدواج مناسب و آگاهانه است. انجام مدیریت مناسب در زندگی خانوادگی از طرف زن و مرد و قبول مسئولیت‌های زندگی از طرف آنها یكی از علائم بلوغ برای ازدواج است. همچنین همسطح بودن، داشتن تحصیلات مناسب افراد و متناسب با یكدیگر، احترام به خانواده‌ها، تحقیق قبل از ازدواج و همخوانی شخصیت زوجین از دیگر موارد لازم و ضروری برای داشتن یك ازدواج مناسب است.

فردی كه تصمیم به ازدواج می‌گیرد باید بداند زوجی را انتخاب كند تا علاوه بر تأمین نیازهای جنسی، نیازهای عاطفی او را نیز برطرف سازد و از نظر فرهنگ خانواده، میزان تحصیلات و سایر فاكتورهای مهم در زندگی مشترك به قدری با او قرابت داشته باشد كه بتواند یك عمر با وی زندگی كند و در فراز و نشیب‌های زندگی با او بماند و شانه خالی نكند

نگاهی واقع‌بینانه به ازدواج

روانشناسان معتقدند برای آن‌كه دختر و پسرجوان شناخت لازم و واقع‌بینانه‌ای نسبت به ازدواج و زندگی مشترك پیدا كنند، بهترین راهكار مشاوره قبل از ازدواج است.

به عقیده مشاوران ازدواج، جوانان معمولا بعد از ایجاد وابستگی‌های عاطفی و حتی در مواردی بعد از تعیین زمان عقد یا عروسی به مشاوره مراجعه می‌كنند؛ در صورتی كه قبل از هر چیز باید از جوان پرسید ازدواج یعنی چه و برای چه می‌خواهی ازدواج كنی؟

مشكل اینجاست كه متأسفانه در اكثر موارد دیدگاه جوانان نسبت به ازدواج، عمیق و جدی نیست. به عنوان مثال عواملی مانند فشار اطرافیان، تولید مثل، غریزه جنسی یا نگاه‌كردن به ازدواج به عنوان یك تكلیف پس از گرفتن مدرك تحصیلی، نمی‌توانند دلایل مناسبی برای شروع یك زندگی مشترك باشند.

برای ایجاد دیدگاهی واقع‌بینانه به ازدواج در ذهن جوانان باید فلسفه ازدواج را برای دختران و پسران مشخص كرد. به عنوان مثال فردی كه تصمیم به ازدواج می‌گیرد باید بداند زوجی را انتخاب كند تا علاوه بر تأمین نیازهای جنسی، نیازهای عاطفی او را نیز برطرف سازد و از نظر فرهنگ خانواده، میزان تحصیلات و سایر فاكتورهای مهم در زندگی مشترك به قدری با او قرابت داشته باشد كه بتواند یك عمر با وی زندگی كند و در فراز و نشیب‌های زندگی با او بماند و شانه خالی نكند.

در آرزوی خوشبختی

بنابراین در کنار همه حاشیه هایی که برای ازدواج وجود دارد، یک سوال اساسی مطرح می شود. سوالی که شاید خیلی وقت ها دیر پرسیده شود: آیا همه باید ازدواج كنند؟ اصلا چرا می خواهیم ازدواج کنیم؟ شایع‌ترین جواب برای این پرسش، رسیدن به خوشبختی است. اما مفهوم خوشبختی و چگونگی رسیدن به آن، به ذهنیت فرد در دوران مجردی و نگاه او به زندگی برمی‌گردد.

كسی كه در دوران مجردی اهل سرور و رشد باشد، در دوران متأهلی هم این‌گونه است. ولی كسی كه اهل ساختن زندگی خودش نباشد، با ازدواج هم خوشبخت نمی‌شود. بنابراین، شما اول باید تكلیف فردیت خودتان را روشن كنید تا بعد بتوانید برای زندگی مشترك تصمیم بگیرید.

ترسیم کردن ایده آل هایی برای طرف مقابل فقط به این امید که یک فرد کامل بیاید و زندگی شما را نجات دهد یا شما را کامل کند، بدترین کاری است که می توانید با زندگی خود بکنید. به جای آن که بنشینید تا کسی بیاید و شما را کامل کند، همین حالا برای رفع نقص های خود تلاش کنید. اگر حس می کنید موقعیت اجتماعی خوبی ندارید، منتظر نمانید تا همسری با جایگاه شغلی و اجتماعی خوب سراغتان بیاید و شما به واسطه جایگاه او، موقعیت بهتری پیدا کنید. خودتان ابتدا موقعیت تان را تغییر دهید تا هم به رضایت بیشتری برسید و هم معیارهای واقعی تری برای ازدواج در نظرتان جلوه کند.

شناخت خواست‌ها و نیازهای دو طرف درباره زندگی مشترك و نحوه دید آنان به زندگی زیر یك سقف، در كنار داشتن هدفی مشخص برای آغاز فصل جدیدی از زندگی برای یك زوج می‌تواند پیش‌درآمد خوبی برای درك عمیق از یك رابطه زناشویی موفق باشد.

پرش از چاله چوله های ازدواج

ازدواج‌های غیرقانونی در ایران كدامند

این ازدواج به درد نمی‌خورد

ازدواج‌های غیرقانونی در ایران كدامند؟

برخی ازدواج‌ها اگرچه شرعی هستند اما قانونی نیستند. یكی از موارد ازدواج غیرقانونی، ازدواجی است كه در دفاتر رسمی ازدواج ثبت نشود. یعنی طرفین پس از جاری شدن صیغه عقد برای ثبت آن اقدام نكنند. قانون ازدواج‌هایی را رسمی می‌داند كه در یكی از محضرهای ازدواج ثبت شود و برای عدم ثبت رسمی ازدواج مجازات در نظر گرفته است.

ماده 645 قانون مجازات اسلامی چنین تصریح می‌كند:

«به منظور حفظ كیان خانواده، ثبت واقعه ازدواج دائم، طلاق و رجوع طبق مقررات الزامی است، چنانچه مردی بدون ثبت در دفاتر رسمی مبادرت به ازدواج دائم، طلاق و رجوع نماید به مجازات حبس تعزیری تا یك سال محكوم می‌گردد.» با صراحت مندرجات ماده 645 قانون مجازات اسلامی عدم ثبت واقعه ازدواج برای زوجه جرم نیست. این مجازات صرفا برای مرد وجود دارد بنابراین اگر زن مبادرت به این امر نماید مشمول حكم این ماده نیست چون مسئولیت ثبت ازدواج و طلاق و رجوع قانونا بر عهده مرد است.

یکی دیگر از ازدواج های غیرقانونی ازدواجی است كه اگر چه طبق قواعد شرع مقدس صورت می‌پذیرد اما بنا به مصالحی از دیدگاه قانون مملكتی جایز نبوده و قبل از آن باید سلسله مراتبی رعایت شود تا از دیدگاه قانون آن ازدواج نیز، صحیح باشد‌ وگرنه ازدواج شرعی صورت می‌پذیرد اما زوج و زوجه و فرزندان آنها از مواهب قانونی حاصل از ازدواج بهره‌مند نخواهند شد و این آغاز مشكلات عدیده‌ای است.

از جمله موارد این دست ازدواج‌های غیرقانونی ازدواج با اتباع بیگانه بدون اجازه دولت است. از لحاظ قانونی این گونه ازدواج‌ها از آثار قانونی ثبت ازدواج از جمله صدور شناسنامه برای فرزندان و تابعیت زوجین در پی ازدواج و... برخوردار نیست. باید توجه داشت و در‌صورتی كه چنین ازدواج‌هایی انجام شود اولین متضرران خود زوجین هستند كه همچون سایر زوج‌ها نمی‌توانند از مواهب قانونی مترتب بر ازدواج بهره‌مند شوند.

طبق قانون برای فرزندان زوجین حاصل از ازدواج‌های غیرقانونی شناسنامه صادر نمی‌شود و فرزندان این خانواده‌ها دچار بحران‌های متعدد مواجه می‌شوند

مهم‌تر از این وضع فرزندان حاصل از چنین ازدواج‌هایی است؛ طبق قانون برای فرزندان زوجین حاصل از ازدواج‌های غیرقانونی شناسنامه صادر نمی‌شود و فرزندان این خانواده‌ها دچار بحران‌های متعدد مواجه می‌شوند. به همین ترتیب، استفاده از امكانات و حتی حقوق آموزشی و بهره‌مندی از سواد و تحصیلات چنین كودكانی با مشكل مواجه خواهد شد و كودكانی بی‌گناه، به واسطه اقدام ناآگاهانه یا غیرمسئولانه والدینشان به وادی پرتنشی برای زندگی خواهند افتاد.

طبق مقررات برای قانونی بودن ازدواج یك زن ایرانی با مرد بیگانه، ضرورت دارد قبل از ازدواج به وزارت كشور مراجعه و مجوز لازم برای ثبت این ازدواج اخذ شود؛ تنها در این صورت است كه زنی كه با مرد بیگانه ازدواج كرده، پس از ازدواج از حقوق قانونی برخوردار خواهد بود و با معضل بدون شناسنامه ماندن فرزندانش مواجه نخواهد شد.

بیشترین مورد ازدواج در این نوع، ازدواج بین ایرانیان و مهاجران افغان است كه بدون در نظر گرفتن سلسله مراتب قانونی صورت می‌گیرد.

شایان ذكر است كه جاری كردن صیغه عقد برای موارد ازدواج با بیگانه بدون مجوزهای قانونی، تخلف بوده و قانون با عاقدانی كه بدون مجوز وزارت كشور چنین ازدواج‌هایی را ثبت كنند برخورد قانونی جدی انجام می‌دهد.

این ازدواج به درد نمی‌خورد!

بعضی‌ها فکر می‌کنند حتما باید در زمان خاصی که معمولا بزرگترها بهتر تشخیص می‌دهند، ازدواج کنند. اصلا هم مهم نیست که هدفشان را از ازدواج نمی‌دانند. ازدواج برای این افراد کاری است که باید انجام شود، مثل سربازی رفتن یا مدرسه رفتن اما برخی واقعا آمادگی ازدواج ندارند، ربطی هم به سن و سال ندارد. ازدواج یک کار جدی است و هرکسی اهل به دوش گرفتن این مسۆولیت بزرگ نیست.

ازدواج شبیه دانشگاه رفتن است، هرکسی به درد دانشگاه رفتن نمی‌خورد. از بین کسانی هم که به دانشگاه می‌روند، فقط بعضی‌ها موفق می‌شوند. پس اول باید این موضوع را کاملا درک کنیم که ازدواج مساله ساده‌ای نیست، ضمن اینکه از طرفی هم نباید بیش از حد ازدواج را بزرگ کنیم که دچار وسواس بشویم.

اگر این نشانه‌ها را در رفتار طرف مقابل‌تان دیدید،به ازدواج با او فکر نکنید چون بعدا دچار مشکل می‌شوید.

خودکم بینی: آدم‌های خود کم بین و تایید طلب به درد زندگی نمی‌خورند، دائم نیاز به تایید و توجه دیگران دارند و شما هم باید مدام در حال تعریف و تمجید باشید. این افراد معمولا زود رنجند و اعتماد به نفس ندارند.

کمال گرایی: اما کمال طلب‌ها با کمال گرایی افراطی‌شان می‌خواهند در هر زمینه‌ای بهترین باشند و همین مساله نهایتا به بی‌عملی منجر می‌شود.چون این افراد فقط سراغ کاری می‌روند که مطمئن باشند در آن موفقند.

مهرطلبی: زود خودشان را لو می‌دهند. همیشه در زندگی‌شان به دنبال راضی کردن همه هستند و همین کار آزارشان می‌دهد.هر تغییر برای این افراد یک تهدید است و مدام باید بهشان سرویس عاطفی بدهید.

پارانویا (شکاکیت): شکاک‌ها با لحن بازجویانه با شما صحبت می‌کنند و همیشه در حال چک کردنتان هستند.شکاک‌ها به صورت پیش فرض شما را مجرم می‌دانند، منتها مجرمی که هنوز جرمش ثابت نشده.

توجه طلبی: توجه طلب‌ها معمولا دخترند و در آن واحد چند ارتباط دارند. اینها در دوران کودکی از طرف پدر و مادر توجه نداشتند و برای همین از شما توجه زیادی می‌خواهند.

شکاک‌ها با لحن بازجویانه با شما صحبت می‌کنند و همیشه در حال چک کردنتان هستند.شکاک‌ها به صورت پیش فرض شما را مجرم می‌دانند، منتها مجرمی که هنوز جرمش ثابت نشده

خودشیفته: خود شیفته‌ها از یک چیزی در وجود خودشان خیلی راضی هستند؛ مثلا اگر صدای خوبی داشته باشند، آن‌قدر صدای خودشان در ذهنشان بلند است که صدای بقیه را اصلا نمی‌شنوند.

اعتیاد : غیر از اعتیاد به مواد مخدر، اعتیاد اینترنتی و هیجانی هم دو موردی است که باید حواستان بهشان باشد.

دو قطبی: تغییرات شدید خلقی دارند.مثلا یک دوره دو هفته‌ای خیلی پرحرف، ولخرج و اهل برنامه‌ریزی‌های دور و دراز هستند و در دو هفته بعدی ناگهان افسرده و منزوی می‌شوند.

وسواس: اختلال وسواس یک زمینه شخصیتی است که فرد در آن بیش از حد دقیق است.زندگی با وسواسی‌ها بعد از چند وقت خیلی سخت می‌شود.

دردسرهای دوست داشتنی

5توصیه برای مراسم عقد بهتر

پکیج های پرهزینه

اندازه های پرهزینه

چاپ و طراحی جداگانه

5توصیه برای مراسم عقد بهتر

این روزها تقویم پر از مناسبت‌های خوب است و بازار جشن‌های عروسی دوباره داغ شده. البته حق با قدیمی‌هاست «عروسی به چشم تماشاگر آسان است». وقتی خودتان داخل گود باشید دیگر به این راحتی‌ها نیست.

هزار و یك كار ریز و درشت است كه باید به‌موقع و درست انجام شود تا بتوانید یك جشن ایده‌آل بگیرید و همه‌چیز همان‌طور كه دوست دارید، پیش برود. بالاخره در زندگی هركس این یك شب، خیلی اهمیت دارد و همه می‌خواهند جشنی بگیرند كه خاطره‌اش برای همیشه ماندگار شود.

البته لازم نیست بترسید یا نگران شوید. كافی است یك برنامه‌ریزی كامل داشته باشید و پیش از آن‌كه دست به‌كار شوید، حساب‌وكتاب همه‌چیز را بكنید. قرار عقد و وقت‌گرفتن از محضرخانه، اجاره سالن، خرید حلقه، انتخاب آینه و شمعدان، سفارش لباس عروس و كت‌وشلوار داماد، انتخاب آرایشگاه، گل‌فروشی و آتلیه عكاسی فقط بعضی از كارهایی است كه باید در فهرست‌تان قرار دهید.

برای این‌كه چیزی از قلم نیفتد و در روزهایی كه سرتان حسابی شلوغ خواهد بود، ‌چیزی را فراموش نكنید، راهنمایی‌ای را برای‌تان آماده كرده‌ایم كه می‌تواند گام به گام برای برگزاری یك جشن باشكوه همراه‌تان باشد.

1. از یك ماه قبل به فكر باشید

گام اول را كه همه می‌دانند: انتخاب تاریخی برای روز عقد. اگر تاریخ پیشنهادی مقارن با اعیاد مذهبی یا اتفاقات مهمی باشد، شك نكنید كه باید حداقل یك ماه زودتر از محضرخانه وقت بگیرید. مطمئن باشید یك روز مانده به 13 رجب كه روز ولادت امیرالمومنین (ع) است یا روز قبل از نیمه شعبان نمی‌توانید محضر خالی پیدا كنید.

دفترخانه یا به تعبیر عموم محضرخانه‌ها برای ثبت ازدواج معمولا هزینه تعریف شده‌ای دریافت می‌كنند. این هزینه كه از طرف سازمان ثبت برای آن‌ها تعریف می‌شود مبلغ ثابتی است و تا این تاریخ حدود 70 هزار تومان است. البته در دفاتر مختلف و بر اساس خدماتی كه به شما ارائه می‌دهند هزینه‌های متفاوتی از شما مطالبه می‌كنند

2.فقط بزرگ‌ترها

تعداد مهمانانی كه قرار است برای این اتفاق مهم دعوت شوند را یادداشت كنید و به دفترخانه اطلاع دهید. در نظر داشته باشید حضور بزرگان 2 خانواده كافی است؛ پس لازم نیست همه را با فرزندان در نظر بگیرید. ساعت دقیق برگزاری مراسم را از محضر‌خانه بپرسید و براساس همین زمان مهمانان‌تان را دعوت كنید. ممكن است قبل یا بعد از شما خانواده دیگری آنجا مراسم داشته باشند و دیر یا زود رفتن شما ازدحام و بی‌نظمی ایجاد كند.

3. هزینه اصلی

دفترخانه یا به تعبیر عموم محضرخانه‌ها برای ثبت ازدواج معمولا هزینه تعریف شده‌ای دریافت می‌كنند. این هزینه كه از طرف سازمان ثبت برای آن‌ها تعریف می‌شود مبلغ ثابتی است و تا این تاریخ حدود 70 هزار تومان است. البته در دفاتر مختلف و بر اساس خدماتی كه به شما ارائه می‌دهند هزینه‌های متفاوتی از شما مطالبه می‌كنند. برای مثال وجود اتاق عقد مجزا، سفره عقدی مفصل یا جزئی، نیروی خدماتی پذیرایی‌كننده از مهمانان شما، عكاسی و فیلمبرداری و... از جمله خدمات اضافه‌ای است كه در بعضی دفاتر ارائه می‌شود.

4.آینه‌ای مخصوص شما

آینه و شمعدان و قرآن، اصلی‌ترین و اولین مورد از خرید عروس و داماد به حساب می‌آید كه خیلی از بزرگ‌ترها پیشنهاد می‌كنند برای هر عروس و داماد اختصاصی باشد یعنی عروس خانم و آقای داماد حین عقد خودشان را در آینه اختصاصی خودشان ببینند. ما هم اساس این اعتقاد را نمی دانیم، فقط توصیه بزرگ‌ترهاست. اما اگر فکر می کنید وقت کافی ندارید، پول دستتان نیست یا حتی از خرید آینه و شمعدان مطمئن نیستید، می توانید طبق سلیقه خودتان عمل کنید. البته با راضی کردن بزرگترها!

یادتان نرود كه روز محضر جواب آزمایش‌های قبل از ازدواج‌تان را همراه داشته باشید. در ضمن یادتان نرود كه اینجا به هیچ عنوان نمی‌توانید كپی شناسنامه یا شناسنامه پدرتان را ارائه بدهید. اینجا فقط و فقط به اصل شناسنامه نیاز است

5.كلید های طلایی یك مراسم عقد موفق

1- یادتان نرود كه روز محضر جواب آزمایش‌های قبل از ازدواج‌تان را همراه داشته باشید. در ضمن یادتان نرود كه اینجا به هیچ عنوان نمی‌توانید كپی شناسنامه یا شناسنامه پدرتان را ارائه بدهید. اینجا فقط و فقط به اصل شناسنامه نیاز است. یك راه‌حل ساده برای اینكه دچار مشكل نشوید این است كه مدارك مهمی مثل شناسنامه یا جواب آزمایش‌ها را به خانواده‌تان بسپارید تا فراموش نشود. معمولا مادرها حواس جمعی دارند.

2- اگر دوست یا فامیلی دارید كه به تازگی ازدواج كرده از او بخواهید عقدنامه‌اش را به شما امانت بدهد تا با مطالعه دقیق و سر صبر تمام موارد مورد شك و تردید را بخوانید و با مشورت یك كارشناس یا ریش‌سفیدان آن را درك كنید.

3- مدرك رسمی عقدتان كه همان عقد‌نامه رسمی است چند روز بعد از عقد آماده می‌شود پس عجله نكنید و انتظار نداشته باشید همان لحظه آن را تحویل بگیرید.

4- اگر شرط ویژه‌ای دارید از قبل به محضردار اعلام كنید تا مورد قانونی نداشته باشد و اگر موردی داشته باشد بتوان آن را رفع و رجوع كرد مثلا اگر مهریه عروس خانم ملك مسكونی است باید مشخصات ثبتی ملك در زمان عقد به محضردار ارائه شود.

5- بهتر است محضرخانه نزدیك محل سكونت‌تان را در نظر داشته باشید و از همین مكان برگه معرفی‌نامه بگیرید.

پکیج های پرهزینه

همه چیز از هزینه فیلم و عکس عروسی

آخر تابستان است و زوج های جوان در جنب و جوش برای آماده کردن سور وسات عروسی. خریدها انجام شده و تاریخ ها مشخص شده اند. از لباس عروس گرفته تا تالار عروسی اما هنوز یک گام دیگر مانده است. آنچه از یک مراسم ازدواج در ذهن همه می ماند، فیلم و عکس این مراسم است. هیچ کس هم حاضر نیست این لحظه های به یادماندنی را از دست بدهد، حالا به هر قیمتی که باشد.

امروزه مانند قدیم نیست که عروس و داماد در حیاط خانه و بین فک و فامیل عکس های یادگاری بیندازند و همین بشود یادگار آنها از شب عروسی. دیگر از آن عکس های دسته جمعی و خانوادگی خبری نیست.

بسیاری از عروس و دامادها معتقدند آنچه که از عروسی باقی میماند، عکس و فیلم است. شام و پذیرایی فراموش می شود، گرانترین لباس عروسهم از یاد می رود، ولی فقط عکس و فیلم است که خاطره می شود، پس برای آن باید بهترین ها را انتخاب کرد. از همین طرز تفکر بسیاری از عکاسان و فیلمبرداران با ارائه شیوه های به اصطلاح جدید، عروس و داماد را به پرداخت هزینه های میلیونی عکس و فیلم عروسی ترغیب می کنند. قیمت های بالا معمولا در قسمت های شمالی شهر مرسوم است اما در مناطق غربی نیز با قیمت های نجومی مواجه شدیم. یک آتلیه در خیابان اشرفی اصفهانی که شهرت زیادی هم دارد، قیمت هایش از فرمانیه هم بالاتر بود. یعنی برای یک آلبوم 30 در 60 ده برگی، 700 هزار تومان می گیرد.

پکیج های پرهزینه

وارد یک آتلیه عکاسی که می شوید اولین چیزی که توجه شما را جلب می کند، عکس های روی در و دیوار آتلیه است. در این مکان ها معمولا بهترین کارهای خود را قرار می دهند تا توجه مشتری را جلب کنند. شما را دعوت می کنند که پشت یک کامپیوتر بنشینید ونمونه های آنها را ببینید. این روزها در همه آتلیه ها حرف از پکیج است. قیمت هر پکیج بسته به تعداد دوربین فیلمبرداری، تعداد برگ آلبومی انتخابی شما، اتومبیل، دسته گل، تعداد عکس هایی که سر عقد، درون باغ، کنار ماشین آتلیه و سایز عکس ها متفاوت است و معمولا از یک میلیون و 200 هزار تومان شروع می شود و در بعضی از آتلیه ها تا 10 میلیون هم می رسد. یعنی برای اینکه چند سالی دیگر عکسی از بهترین مراسم زندگی تان داشته باشید، باید میلیونی خرج کنید.

هر چند در این سال ها آمار ازدواج چندان دلچسب نیست اما با این هزینه های میلیونی باز هم هر آتلیه ای به اصطلاح بار خود را می بندد و برای عکاسی و فیلمبرداری یک مراسم 2 الی 3 ساعته بین 2 تا 10 میلیون پول می گیرد که کسب و کار نان و آبدار و پرسودی محسوب می شود. البته همه این شرایط کاملا عادی محسوب می شود. جالب است که بعضی آتلیه ها خدمات عجیب و غریبی ارائه می دهند. از فیلمبرداری در صحراهای کشورهای همسایه تا پرواز عروس و داماد با هلیکوپتر که همین هزینه های فیلمبرداری و عکس یک مراسم را از مرز 30 میلیون هم عبور می دهد. صاحب یکی از آتلیه ها این هزینه ها را کاملا طبیعی می داند ومعتقد است وقتی یک نفر توانایی مالی دارد، باید برای این همه تفاوت خرج کند.

از آلبوم دستی تا آلبوم ماشینی

اندازه های پرهزینه

عکس های شما ممکن است پرتره یا همان اسپورت باشد. همچنین برای یک عکس بزرگ دو نفره در مقیاس 100 در 70 روی شاسی برای نصب روی دیوار خانه باید بین 160 هزار تا 250 هزار تومان هزینه کنید. برای چند عکس 30 در 40 یا 30 در 100 روی شاسی برای اتاق خواب یا برای یادگاری دادن به پدر و مادر باید بین 50 تا 100 هزار تومان بپردازید. قیمت یک آلبوم 30 در 60 ده برگی حداقل 500 هزار تومان است.

عکاسان آتلیه ها با تکنیک های عکاسی، بازی با لنز و فضا و نور، فیگورهای مختلف، آرایش سوژه ها، عکس های مدلینگ که گاهی با نمونه های روز دنیا نیز برابری می کند، چهره ای متفاوت و به یادماندنی از عروس و داماد می سازند

از آلبوم دستی تا آلبوم ماشینی

عکس هایی که شما می گیرید معمولا خام به حساب می آیند ودر آتلیه با تکنیک های فتوشاپ روتوش می شوند و به لحاظ روشنایی ورنگ و تناسب تنظیم می شوند. عکاسان آتلیه ها با تکنیک های عکاسی، بازی با لنز و فضا و نور، فیگورهای مختلف، آرایش سوژه ها، عکس های مدلینگ که گاهی با نمونه های روز دنیا نیز برابری می کند، چهره ای متفاوت و به یادماندنی از عروس و داماد می سازند. همچنین آلبوم هایی که این روزها مد شده، شامل 10 برگ 30 در 60 است که مانند مجله های مد، عکس عروس و داماد را در صفحات آلبوم چاپ می کنند. همیشه جنس دست ساز حس خوشایندی در مشتری ایجاد می کند.

به نظر می رسد بعضی از آتلیه ها با علم به این قضیه سراغ آلبوم های دست ساز رفته اند تا هزینه بیشتری نیز از این بابت دریافت کنند. یکی از آتلیه های حوالی میدان ونک آلبوم های دست ساز دارد که قیمت هر آلبوم دستی 500 هزار تومان است و برای آلبوم ماشینی باید 300 هزار تومان بپردازید. مدیر این آتلیه می گوید ما ست مخصوص آتلیه خودمان را داریم که همین امر موجب می شود هزینه های بیشتری نسبت به دیگران دریافت کنیم.

چاپ و طراحی جداگانه

از ورودیه تا خروجیه

اما همه آتلیه ها امکانات یکسانی ندارند. بعضی از آنها تهیه اتومبیل عروس و اتومبیل همراهان را که حامل عکاس و فیلمبردار است، خودشان برعهده دارند و هزینه آن را باید عروس و داماد بپردازند که معمولا بین 100 تا 150 هزار تومان برای مراسم شب عروسی است و اتومبیل محافظ عروس و داماد که هزینه جداگانه دارد. همچنین یکی از آتلیه های واقع در شمال شهر در منوی خود ورودیه هم دارد. ورودیه از 000/700 تومان شروع می شود که شامل 20 عکس 16 در 21 و پرینت کومچک از تمامی عکس ها به عنوان هدیه است. بعضی از آتلیه ها فروشگاه لباس هم دارند و عروس و داماد می توانند برای عکاسی، دو دست لباس از آن امانت بگیرند.

چاپ و طراحی جداگانه

در هر آتلیه چند پکیج با قیمت های متفاوت وجود دارد. قیمت ها را تعداد دوربین، تعداد عکس ها و نوع عکس هایی که گرفته می شود، تعیین می کند. در هر آتلیه ای با رنج قیمت های معمولی مانند نمونه های زیر مواجه می شوید. این قیمت ها از 700 هزار شروع می شودو گاهی تا 8 میلیون هم می رسد. پکیج 750 هزار تومانی که شامل، فیلمبرداری با یک دوربین، استدی کم، عکاسی باغ یا اسپورت، عکس آتلیه، عکاسی مراسم، لیت مهمانها که 15 عدد است، یک قطعه عکس 70 در 50 با شاسی 16 میل و هدیه آتلیه که شامل فایل کوچک عکس های انتخاب شده است.

پکیج 2/150/000 تومانی که شامل فیلمبرداری دو دوربین، کرین یا پروجیب، استدی کم، ویدیو پروجکشن 5 دقیقه ای، عکس اسپورت، عکس باغ، عکس آتلیه، عکاسی مراسم، دو عدد کلیپ، لیت میهمان ها که 20 عدد است، داو قطعه عکس 70 در 50 با شاسی 16 میل برای والدین، یک قطعه عکس 70 در 100 با شاسی 16 میل برای مجلس و هدیه آتلیه که فایل کوچک عکس های انتخاب شده است.

پکیج 3/950/000 تومانی که شامل فیلمبرداری سه دوربین، کربن یا پروجیب، استدی کم، ویدیو پروجکشن 5 دقیقه ای، عکس اسپورت، عکس باغ، عکس آتلیه، عکاسی مراسم، سه عدد کلیپ، لیت مهمان ها که 20 عدد است، دو قطعه عکس 70 در 50 با شاسی 16 میل برای والدین، یک قطعه عکس 70 در 50 با شاسی 16 میل از عکس های اسپورت، یک قطعه عکس 70 در 1000 با شاسی 16 میل برای مجلس و هدیه آتلیه که فایل کوچک عکس های انتخاب شده است. مسئولان آتلیه ها قیمت این پکیج ها را کاملا معمولی می دانند و به زبان بی زبانی می گویند نرخ همین است.

بااجازه بزرگترها

امشب عروسی داریم

هزینه شام عروسی از نفری 4 هزار تا 100 هزار تومان

فقط برای یك ساعت اتاق عقد باید 300 هزار تومان پرداخت كرد

هزینه آتش‌بازی یك میلیون تومان

.امشب عروسی داریم

در جهان پر هیاهوی امروز بسیاری از جوانان اسیر رسم‌ها و تجملات نامتعارف شده‌اند و حاضرند برای آبروداری و حفظ آن‌چه كلاس خود در این دنیای پرزرق و برق می‌نامند از صرف هیچ هزینه‌ای دریغ نكنند و حتی بدهی سال‌های سال را با یك فخر فروشی معامله كنند.

ازدواج سنت پسندیده اسلام ، نخستین سنگ‌بنای تشكیل خانواده و جامعه است؛ اسلام به عنوان یك مكتب آسمانی تأكید بسیاری بر ازدواج آسان دارد و پیامبر (ص) بارها جوانان را بر انجام آسان و به‌ وقت ازدواج سفارش كرده است.

رسم و رسومات زندگی در گذشته و برپایی مراسم عروسی به دور از تجملات و به طرزی ساده در فضایی آكنده از صمیمیت در خانه، چراغانی حیاط و چیدن صندلی‌‌ها دور حوض، تلاش تمام اعضای خانواده و مشاركت همسایه‌ها در برپایی صمیمانه‌تر جشن عروسی، آن را به خاطره‌ای به یادماندنی تبدیل می‌كرد.

اما امروزه تمام این ساده‌زیستی‌ها در سایه زندگی پر از تجملات كنونی رنگ باخته است و این تغییرات تمام آیین‌ها و سنت‌های آغاز یك زندگی مشترك را در برگرفته است تا حدی كه معیار یك مراسم ساده شب عروسی به مجلل‌ترین جشن با هزینه‌های میلیاردی تبدیل شده است.

جوانان امروزی دیگر حاضر به برگزاری جشن ساده و صمیمی عروسی در خانه نیستند و خواستار برگزاری مراسم عروسی خود در تالارها و باغ‌های مجلل با صرف میلیون‌ها تومان هستند و بسیاری از آنها و خانواده‌هایشان برای برگزاری یك شب مراسم، به زیر بار بدهی‌های سنگین رفته كه تا مدت‌ها بعد از ازدواج باید با كار بیشتر برای پرداخت این بدهی‌ها تلاش كنند.

دیگر به ‌سختی می‌توان نشانی از ازدواج آسان یافت؛ ازدواج، به یك رویا برای بسیاری از جوانان تبدیل شده است و كمتر جوانی از عهده تأمین هزینه‌های بالای آن بر‌می‌آید و شاید بتوان گفت همین امر موجب افزایش سن ازدواج شده است.

امروزه در زندگی تجملات كنونی، مسائل مادی در ازدواج جوانان مهم ‌شده و بعضا اهداف مهم زندگی مشترك به فراموشی سپرده می‌شود.

جوانان امروزی دیگر حاضر به برگزاری جشن ساده و صمیمی عروسی در خانه نیستند و خواستار برگزاری مراسم عروسی خود در تالارها و باغ‌های مجلل با صرف میلیون‌ها تومان هستند و بسیاری از آنها و خانواده‌هایشان برای برگزاری یك شب مراسم، به زیر بار بدهی‌های سنگین رفته كه تا مدت‌ها بعد از ازدواج باید با كار بیشتر برای پرداخت این بدهی‌ها تلاش كنند. یکی از این تجملات مکان برگزاری جشن و سرویس های ویژه ای است که باعث بالا رفتن کلاس جشن خواهد شد.

مراسم عروسی در تالارهای مجلل برگزار می‌شود؛ هزینه‌های مختلف مانند ورودی، خدمات ارائه شده توسط تالارها مانند فیلمبرداری، نورپردازی و پاركینگ، گاهی اوقات تا 30 میلیون تومان هزینه در بردارد كه خود این هزینه‌های گزاف عامل مهمی در ترس بسیاری از جوانان از تشكیل زندگی است.

* هزینه شام عروسی از نفری 4 هزار تا 100 هزار تومان

محمدی، مدیر تالاری در خیابان دروازه شمیران می‌گوید: تالار ما تمام مراحل عروسی مانند كارت دعوت، آرایشگاه عروس، میوه و شیرینی، فیلمبرداری، اتاق عقد و خواننده را تأمین می‌كند.

وی می‌افزاید: هزینه شام عروسی با توجه به غذای انتخابی از 4 هزار تا 100 هزار تومان متغیر بوده كه غذاهای 100هزار تومانی بین‌المللی است.

مدیر این تالار هزینه دریافتی برای 200 مهمان در شب عروسی را یك میلیون و 800 هزار تومان بیان می‌كند.

* فقط برای یك ساعت اتاق عقد باید 300 هزار تومان پرداخت كرد

مدیر یكی از تالارهای ازدواج در شرق تهران در گفت‌و گو با خبرنگار اجتماعی باشگاه خبری فارس «توانا» در ‌خصوص خدمات ارائه شده این تالار در شب عروسی عنوان می‌كند: گل آرایی، نورپردازی و فیلمبرداری خدمات ارائه شده در شب عروسی است كه هزینه تمام این موارد 4 میلیون تومان می‌شود.

وی می‌افزاید: اتاق عقد به صورت مجزا برای یك ساعت اجاره داده می‌شود كه در قبال آن، 300 هزار تومان دریافت می‌شود.

مدیر این تالار با بیان اینكه سالن ویژه‌ای برای اجرای موسیقی دارد، می‌گوید: اجرای كنسرت در تالار ممنوع است و هزینه خواننده‌ تالار نیز 180 هزار تومان است.

صرف هزینه‌های زیاد برای برپایی مراسم عروسی ریشه روانی در افراد دارد، چرا كه می‌خواهند با این كار اعتماد به نفس خود را بالا ببرند.

* هزینه آتش‌بازی یك میلیون تومان

هزینه یك شب عروسی در یك باغ واقع در منطقه شهران 20 میلیون هزینه دارد.

مدیر این باغ می‌گوید: ورودیه این باغ یك میلیون تومان است و قیمت غذاها از 10هزار تا 100 هزار تومان متغیر است.

وی می‌افزاید: خدمات وی‍ژه این باغ شامل پاركینگ، نورپردازی و آتش بازی است كه این موارد یك میلیون تومان می‌شود.

مدیر این باغ درخصوص دلیل بالای مبلغ دریافتی بیان می‌كند: باغ برای عروسی شیك‌تر است و هزینه آن نسبت به تالار بیشتر بوده در ‌ضمن خانواده‌ها می‌توانند برای كاهش هزینه‌ها خدمات ویژه‌ای كه ارائه می‌شود را درخواست نكنند.

زندگی مشترک

دلیل ارتباط زنان متاهل با پسران مجرد

با این 4 اشتباه همسرتان را از زندگی دلسرد نکنید

دشمن زندگی زناشویی از دیدگاه روانشناسی ازدواج

خانه نشینی

ساعات اضافی رسیدگی به وضع ظاهر

بی توجهی حسادت مفرط خانواده همسر

نبود برنامه سکوت

دلیل ارتباط زنان متاهل با پسران مجرد؟

متاسفانه امروزه به دلایل مختلف و برخی ناهنجاری فرهنگی شنیده می‌شود که در مواردی شاهد روابط بین زنان متاهل با پسران و یا مردان متاهل هستیم.

متاسفانه امروزه به دلایل مختلف و برخی ناهنجاری فرهنگی شنیده می‌شود که در مواردی جزئی شاهد روابط بین زنان متاهل با پسران و یا مردان متاهل هستیم که این روابط بسیار آسیب زا و مخرب است. خیانت‌های زنانه عوامل مختلفی دارد که می‌توان به آن‌ها اشاره کرد:

۱- عدم یک رابطه گرم و صمیمانه با همسر

یکی از عوامل اصلی خیانت زنانه روابط زن و شوهر است؛ زمانی‌که بین زوجین، روابط زناشویی خوبی حاکم نباشد، این احتمال وجود دارد که زن به همسر خود خیانت کند. اختلالات جنسی که به مرور زمان برای برخی مردان به وجود می‌آید و مشکلات شخصیتی باعث می‌شود که مرد نتواند به همسر خود محبت کند و فقدان محبت، عاطفه و روابط گرم و صمیمی باعث این خیانت‌ها می‌شود.

زنانی که محبت خوب و لازم را از همسرخود دریافت کرده و یا روابط زناشویی خوبی بین آن‌ها برقرار باشد، احتمال خیانت در آن‌ها بسیار کم است.

۲- گذشته بی‌بندوبار زن

یکی دیگر از عوامل خیانت زن، گذشته اوست که در یک خانواده بی‌بندوبار و خیلی آزاد پرورش یافته و تربیت شده‌ است و تربیت غلط گذشته باعث می‌شود همچنان حتی بعد از ازدواج هم این روابط را حفظ کند. برخی از زنان که روابط زیادی داشته‌اند، به دلیل اینکه روابط صمیمانه و یا دوستی‌های دوران مجردی خود را نمی‌توانند به اتمام برسانند و برایشان بسیار سخت است تا خود را در زمان تاهل کنترل کنند در‌‌ همان چارچوب به روابط خود ادامه می‌دهند.

۳- احساس تنهایی کردن

مسایل شخصیتی وجود دارد که امکان دارد یک زن تحمل تنهایی و بیکاری را نداشته و به سختی می‌تواند دقایق و یا ساعتی را تنها و بیکار بگذراند. این زنان زمانی‌که می‌خواهند تنهایی خود را پر کنند وقتی می‌بینند همسرشان به دلیل مشغله کاری نمی‌تواند برای آن‌ها وقت بگذارد گرایش پیدا می‌کنند که وقت خود را با دیگران و یا جنس مخالف خود پر کنند.

۴- عوامل فردی و اختلالات شخصیتی زنان

عوامل فردی و اختلالات شخصیت و یا ویژگی‌های طرفین می‌تواند بستری برای خیانت باشد. وقتی در جامعه این روابط ناشایست، رواج پیدا کند امکان دارد وسوسه در زن ایجاد شود که این رابطه‌ها را تجربه کند. مسایلی مانند ماهواره، تهاجم فرهنگی، الگوهای فرهنگی ناهنجار و غلط در خانه، همه این عوامل می‌توانند در خیانتهای زنانه دخیل باشد؛ در نتیجه حرمت و حریم‌های خانواده شکسته می‌شود و افراد پایبند چارچوب‌های اخلاقی نیستند.

۵- دوران مجردی محدود

برخی از زنان به دلیل اینکه گذشته خوبی نداشته‌اند و یا زمان مجردی خیلی محدود بودند وقتی شرایطی را می‌بینند که زنان و مردان، رابطه آزادانه‌ای با هم دارند. این افراد چون می‌خواهند گذشته خود را جبران کنند، به خیانت رو می‌اورند. شرکت درپارتی، ارتباط با دوست ناباب و مسائلی دیگر می‌توانند انگیزه خیانت را زیاد کند.

۶- مشکلات اقتصادی

مسئله دیگر مشکلات اقتصادی که در جامعه است، البته مسئله اقتصادی به تنهایی عامل خیانت زنانه نیست. فرد ممکن است نیازهای مالی بیشتری را در خود احساس کند؛ ولی اگر پایبند چارچوب‌های اخلاقی باشد؛ امکان ندارد با هر تحریک، وضعیت معیشتی کنار بیایند؛ اما فردی که به خاطر پول با جنس مخالف خود ارتباط برقرار می‌کند، بیشتر به دلیل میل به تجمل گرایی، مصرف بیشتر، مدگرایی و خرید کردن، به جنس مخالفی فرا‌تر از چارچوب خانواده رو می‌آورد تا مورد حمایت او قرار گیرد.

در این زمینه تعداد زنانی که به دلیل فقر مادی به ارتباط با جنس مخالف رو می‌آورند بسیار کم است. اما وقتی زن به دلیل اینکه همسرش معتاد بوده و یا بیکار و مریض است خیانت می‌کند در واقع «فحشا» است؛ یعنی زن خودفروشی می‌کند تا نیازهای مالی خود را تامین کند.

۷- تنوع طلبی

علت دیگر خیانت زنانه، تنوع طلبی است. در برخی اوقات مشخص شده است فرد نتوانسته است با همسرخود زندگی کند و شاید بار‌ها و بار‌ها ازدواج کرده است.

بهترین راهکار این است که باید علت این رابطه‌ها را در سطح فردی مشخص شود و باید فرد به روان‌شناس مراجعه کند. باید مشخص شود که فرد اختلالات شخصیتی داردو یا خیر. ممکن است درگیر روابط چندگانه شوند و زیاد وفادار نباشد، برخی از افراد شخصیت ناهنجار و ضد اجتماعی داشته و در سطح خانوادگی باید مداخلات اجتماعی و فرهنگی صورت بگیرد.

برای اینکه در جامعه زنان آسیب نبینند و برای حفظ حریم خانواده بیشتر خانواده‌ها باید آموزش ببینند. آموزش‌هایی از طریق رسانه‌های گروهی، تلویزیون، رادیو و… باید صورت گیرد و این افراد باید متوجه شوند که چنین مسائلی چقدر می‌تواند هم در آینده خود و هم آینده فرزندان، آسیب جدی وارد کند.

با این 4 اشتباه همسرتان را از زندگی دلسرد نکنید!!

همه انسان‌ها گاهی دلسرد و مایوس می‌شوند ولی انسانی که همیشه دلسرد است، نظر نادرستی در مورد روابط انسانی خواهد داشت، برای چنین فردی زندگی مطلوب نیست.

ما گاهی اوقات علیرغم حس و نیت خود، با رفتارمان همسرمان را دلسرد می‌کنیم. چهار روش دلسرد کردن وجود دارد:

1- سلطه‌گری زیرکانه

گاهی اوقات احساس می‌کنیم روش ما، بهترین روش و تنها راه موفقیت و تنها راه رسیدن به هدف است، در نتیجه برای آنکه کارها درست انجام شود، تصدی کارها را به عهده گرفته و پیشرفت همسرمان را نادیده می‌گیریم. در این حالت ، علیرغم این که حسن نیت داریم، عملاً زیرکانه سلطه‌گری می‌کنیم. این سلطه‌گری، همسر ما را دلسرد کرده و در او احساس طرد شدن ایجاد می کند.

2- ترساندن

وقتی انتظارات شما از همسرتان انتها ندارد، او نتیجه می‌گیرد که هر چقدر موفق شود هم نمی‌تواند به ملاک‌های شما برسد. ترساندن مثل سلطه گری زیرکانه، احساس طرد شدن و دلسردی را در همسرتان دامن می‌زند. این روش گاهی اوقات موجب افسردگی و حتی طلاق می‌شود.

3- تصدیق نکردن پیشرفت

تصدیق نکردن پیشرفت یکدیگر، صورت دیگری از دلسردی زیرکانه است. سکوت باعث می‌شود همسرتان بازخورد لازم برای ادامه دادن تلاش‌هایش را نگیرد. این عمل نیز، در طرف مقابل احساس طرد شدگی ایجاد می‌کند.

4- حساسیت بیش از حد

اگر پیرو این فرض غلط باشید که «من وقتی کسی می‌شوم که از دیگران بیشتر باشم» هرگاه برتری خیالی شما به خطر بیفتد، دست به حمله می‌زنید. برای مثال، اگر همسرتان از سر و وضع و لباس مرد یا زن دیگری تعریف کند، از دستپخت او تعریف کند یا محبت و راحتی زن یا مرد دیگری را بستاید، اظهارات او را حمل بر تحقیر خودتان خواهید کرد و عصبانی می‌شوید. و بالاخره این حساسیت بیش از حد بر مشارکت و خطر پذیری در زندگی زناشویی تأثیر می‌گذارد. چنین زن و شوهرهایی، حرف یکدیگر را طور دیگری می‌شنوند و محتاط می‌شوند.

برگرفته از کتاب "وقت زندگی بهتر برای زن و شوهرها رسیده "

دشمن زندگی زناشویی از دیدگاه روانشناسی ازدواج..!

برای این که زندگی زناشویی خوبی داشته باشیم، لازم نیست که بی خودی به دنبال راه های معجزه آسا باشیم. ضمن این که باید بدانید که خوشبختی در زندگی زناشویی و داشتن یک زندگی زناشویی موفق بعد از ازدواج، هیچ ارتباطی به رویاپردازی و ایده آل نگری نداشته و در عین حال چیزی نیست که بدون هیچ گونه تلاش و اراده ای، تحقق بپذیرد.

پس لازم است بدانید که اگر واقعا قصد بهبود شرایط زندگی زناشویی خودتان را دارید، یکی از بهترین اقداماتی که می توانید انجام بدهید، شناسایی عوامل مخرب در زندگی است که ما در این مطلب از آنها با نام دشمن زندگی زناشویی یاد می کنیم و قصد داریم تا ۹ مورد از آن ها را در ادامه مطلب بیاوریم.

البته هر کدام از شما ممکن است به فراخور شرایط زندگی خودش، بخواهد به این موارد، مورد دیگری نیز بیفزاید.

۱) تلویزیون

تلویزیون قاتل عشق است. در این مورد هیچ شکی نداشته باشید! حتی کاملا توصیه می شود که شام خوردن جلوی تلویزیون را قدغن کنید. هر شب غذا خوردن جلوی تلویزیون به همراه گویندگان نمی گذارد حواستان به همسرتان و فرزندانتان باشد، از آن گذشته آن قدر جلوی تلویزیون به تماشای فیلم مشغول بوده اید که وقتی به رختخواب می روید ، حتی دیگر وقت ندارید با هم حرف بزنید و از حال یکدیگر باخبر شوید.

تنها چاره کار این است که این دشمن را از زندگی عاشقانه بیرون بیندازید! برای آن که در این کار زیاد سخت گیری نکرده باشید ، می توانید موافقت کنید که در هفته ، بعضی از شب ها تلویزیون خاموش باشد.

البته فراموش نکنید که تلویزیون در رابطه میان والدین و فرزندان نیز بعضا نقش های مخرب زیادی دارد.

۲) خانه نشینی

ممکن است به خاطر تلویزیون و یا بنا به دلایلی، دیگر بیرون نروید! البته حتما لازم نیست که رستوران های آن چنانی بروید و یا از همسرتان چنین انتظاری را داشته باشید. چرا که به هر حال اصل قضیه این است که شما اوقاتی را با هم و به بهترین شکل سپری کنید. حالا می توانید غذایی که در منزل تهیه کرده اید را به پارک ببرید و یا این که اگر می توانید به رستورانی که در آن خاطره های خوشی داشته اید، بروید.

فراموش نکنید که نباید با هزینه تراشی های بی مورد، به گونه ای متحمل هزینه بشوید که دیگر نخواهید به رستوران بروید. اگر هم به سینما علاقه دارید و از آن لذت می برید، می توانید با تفاهم بر روی فیلم خاصی، از تماشای آن لذت ببرید.

فراموش نکنید که صله رحم را همواره در برنامه های خودتان بگنجانید. مبادا طوری رفتار کنید که ببینید دیگر از گردش های دو نفره و شب نشینی های رمانتیک خبری نیست! باید دوباره آن حال و هوا را به دست آورید و به اتفاق یکدیگر از خانه بیرون بزنید! حالا که به تازگی از شر تلویزیون خلاص شده اید، سعی کنید که توجه به همسرتان، تلویزیون جدید شما باشد!

۳) ساعات اضافی

دیگر دیر از سر کار به خانه برنگردید! نه تنها برای خودتان وقت ندارید بلکه علاوه بر آن خستگی و عصبانیت تان را با خود به خانه می آورید که حقیقتا هیچ کار خوشایندی برای فرزندان و همسرتان نیست! تنها کافی است که کار، تمام زندگیتان را به خود مشغول کند، به سرعت تنها موضوعی می شود که از آن در خانه حرف می زنید.

بس کنید! سعی کنید به حد کافی زود به خانه برگردید تا قبل از شام کمی وقت برای خودتان و یا با هم بودن داشته باشید. به شرطی که طبق همان اصل اول، در این مدت جلوی تلویزیون ولو نشوید! و خصوصا برای آن که توجه بیشتری به یکدیگر داشته باشید، هرازگاهی کار را از یاد ببرید. به عنوان مثال می توانید تصور کنید که هرگاه به خانه برمیگردید، همان طور که جوراب های خودتان را از پایتان خارج می کنید، تمام مسائل فکری بیرون از خانه تان را هم از ذهنتان خارج کرده و آنها را درون جوراب هایتان بریزید.

۴) رسیدگی به وضع ظاهر

فکر نکنید چون دیگر زن و شوهر هستید و چندین سال از زندگی مشترکتان می گذرد، باید نسبت به وضع ظاهرتان بی خیال شوید! چرا که در روایات اسلامی هم نسبت به این که هر کدام از زن و شوهر خودش را برای همسرش آراسته کند، تاکیدات و سفارشات بسیار فراوانی وجود دارد. پس بهتر است که دست از شوریدگی و نا مرتب بودن بردارید، موهایتان را ژولیده و درهم رها نکنید، از ریخت و پاش کردن در خانه خودداری کنید و به خودتان برسید! همسرتان مطمئنا شما را همان گونه که هستید دوست دارد، با این حال چرا سعی نمی کنید خود را به بهترین شکل نشان دهید؟ به این ترتیب به او نشان می دهید که حضور او و تاثیری که بر او می گذارید برایتان مهم است.

۵) بی توجهی

یکی دیگر از دشمنان بزرگ زن و شوهرها ، بی توجهی است. در این جا منظور از توجه کردن گل خریدن و یا هدیه دادن نیست بلکه تنها نگاه کردن به همسرتان است که گاهی می تواند خیلی بیشتر از آنچه که تصور می کنید، تاثیر خوبی در زندگی تان بگذارد.

زمانی که همسرتان آرایشگاه رفته و یا کت جدیدی خریده است به او توجه نشان دهید; به خصوص زمانی که او را شیک و زیبا می بینید و یا وقتی که او با تعریف های به جا و مناسبش شما را تحت تاثیر قرار می دهد، از او تعریف کنید. زیرا تعریف و تمجید ها همیشه خوشایند هستند ، اما تنها زمانی که درست و به جا به کار برده شوند.

۶) حسادت مفرط

دست از پاییدن و سین جین کردن همسرتان بردارید زیرا زندگی مشترک براساس اعتمادی دوجانبه بنا می شود. شک و بدگمانی های بیش از حد شما ، در نهایت او را به ستوه آورده و به سمت فرد دیگری هل می دهد! پس مواظب باشید که با دست خودتان، عشقتان را نابود نکنید.

۷) خانواده همسر

نه، مطمئنا تمام خانواده های همسر آن گونه که در فیلم ها به صورت منفی نشان داده می شوند، نیستند. پس سعی کنید که از تلقین منفی به ذهنتان کاملا دوری کنید و این باور را در خودتان تقویت کنید که تفاهم بین همسر و خانواده شما اغلب می تواند گرم و صمیمانه باشد.

اما نکته مهم آن است که بدانید زمانی که این تفاهم به حد کافی وجود دارد ، چیزی را به همسرتان تحمیل نکنید. چنانچه احساس می کنید که همسرتان از رفت وآمد های آخر هفته کم کم خسته می شود به او اصرار نکنید آخر هر هفته برای ناهار با خانواده شما باشد و البته این قاعده در مورد میهمانی های همکاران و دوستان قدیمی نیز صدق می کند.

۸) نبود برنامه

تشکیل خانواده به معنای گذراندن زندگی بدون در نظر گرفتن آینده نیست. شما باید به اتفاق هم آینده تان را بسازید. از برنامه های کوتاه مدت (مکانی که تعطیلات را در آن جا می گذرانید، خرید اتومبیل و...) گرفته تا برنامه های بزرگ تر (بچه دار شدن، عازم شهر دیگری شدن و...) بی درنگ در مورد آینده تان و اینکه چگونه با آن روبه رو می شوید فکر کنید. این عمل روابط شما را منسجم تر و شور و شوق پیش روی در زندگی را در شما شعله ور می کند.

۹) سکوت

مطمئنا عدم گفت وگو برای زندگی زناشویی مضر است. این امر بنا به دلایل مختلف اغلب ناشی از کمبود وقت و یا بی توجهی زن و مرد نسبت به یکدیگر است که در بالا از آنها نام برده ایم. با این حال، معمولا گفت وگو میان زن و مرد صورت می گیرد، اما هیچ یک از طرفین به حرف های یکدیگر گوش نمی دهند... در این حالت، موضوعی را با هم مطرح کنید و سعی کنید حقیقتا حرف طرف مقابل تان را بفهمید.

درصورت نیاز، بی درنگ از یک روان درمانگر کمک بگیرید. البته ناگفته نماند که متاسفانه بعضی از زن و شوهرها، حرف هایی می زنند که اگر سکوت کنند و آن ها را نگویند، بسیار برای آن ها بهتر است...

پس حالا تصمیم و تشخیص آن که چگونه سکوت زندگی را بشکنید، با خودتان است.

مهریه(هم داده امد،هم گرفته اند)

مهریه به سامان شد

پاورقی

مهریه به سامان شد؟!

حکایت مهریه های ایرانی امروز به حکایت چاله هایی تبدیل شده که هیچ وقت پر نمی شوند. چاله هایی که هر ماه 200 نفر را به بند می کشند و هر سال 3هزار خانواده را سرگردان می کنند.

این ها آماری نیست که ما برای حساس کردن موضوع اعلام کنیم، ستاد دیه کشور این آمار رسمی را چند ماه قبل اعلام کرد تا یک لرزه به تن دولت و مجلس بینداز اما بیشتر از دولت و مجلس، این خانواده ها بودند که لرزیدند و ماجرا حتی به اندازه یک تکان کوچک هم خواب دولتی ها و مجلسی ها را به هم نزد!

به هر حال اگر دوست دارید که مواضع قانونی را درباره مهریه های کلان این روزها بدانید، باید بگوییم وضعیت نابسامان مهریه در یک دوره کوتاه باعث شد تا دولتمردان و نمایندگان مجلس برای قاعده مند کردن آن دور هم جمع شوند اما این جلسات و مذاکره ها هیچ وقت به نتیجه نرسیده است.

چند سال قبل، وقتی لایحه حمایت از خانواده به مجلس ارائه شد، ماده‌ای در رابطه با مهریه وجود داشت که به تعیین مالیات برای مهریه‌های بالاتر از عرف اشاره داشت.

بر اساس این لایحه مهریه متعارف تا سقف 10 میلیون تومان تعیین شده بود اما این ماده به دلیل مشکلات شرعی و قانونی و تبعات اجتماعی آن تصویب نشد.

هر روز به طور متوسط 6 نفر بابت مهریه به زندان می‌افتند که میانگین سنی آنها 25 سال است! رقمی که در سال 3 هزار و 327 تخت را در زندان‌های کشور اشغال می کند و وضعیت 3 هزار و 327 زن را همراه با خانواده شان معلق نگه می دارد و 3 هزار و 327 نیروی کار را از چرخه اقتصادی دور نگه می دارد

در همان زمان زمزمه های غیرقانونی بودن ثبت ازدواج هایی با مهریه‌های نامتعارف و رقم های بالا هم به گوش رسید اما این زمزمه ها هیچ وقت جنبه رسمی و قانونی پیدا نکرد تا در نهایت، وقتی همه از قانونمند کردن رقم مهریه ها ناامید شدند، دست به دامن شروط عقدنامه ای شوند و با تغییر دادن آنها تبعات منفی آن را کاهش دهند.

به این ترتیب بحث های مربوط به عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن مهریه سر زبان ها افتاد و قوانین تازه ای در این باره تصویب شد که البته هنوز نتیجه ای از آن به دست نیامده است! چون آخرین آمارهایی که از این ها آمار و ارقامی است که چندی پیش ستاد دیه کشور در اختیار رسانه ها قرار داد. بر اساس این آمار هر روز به طور متوسط 6 نفر بابت مهریه به زندان می‌افتند که میانگین سنی آنها 25 سال است! رقمی که در سال 3 هزار و 327 تخت را در زندان‌های کشور اشغال می کند و وضعیت 3 هزار و 327 زن را همراه با خانواده شان معلق نگه می دارد و 3 هزار و 327 نیروی کار را از چرخه اقتصادی دور نگه می دارد

کمی به مطالب این قسمت واین بخش بیاندیشید

پدر و مادران بدانند مهمترین عامل اصلی طلاق مهریه بالاست.

امام صادق فرموده است ارزش زن به مهریه کم اوست.

چشمهایتان را باز کنید و ببنید آمار طلاق رو و عبرت بگیرید.

فراموش نکنید مهریه حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) "آب" بود. نه سکه و نه خانه و نه ماشین .

هر چقدر به مادیت توجهتان بیشتر شود صدهایی در پشت و جلو شما قرار می گیرید و هیچی را نمی بینید. و همیشه در این جهالت می مانید. آیا باز تعمل نمی کنید؟

______________

مثلاً 200 سکه ای که در کمترین حالت در نظر میگیرن رو خود پدر عروس خانوم تو عمرش یکجا دیده و می تونه پرداخت کنه که از جوون مردم می خواد؟!

____________

به نظر من چهارده تا سكه عالیه.مردی اگر بخواد همسرشو اذیت بكنه این كار رو انجام میده.و اون موقع است كه خانما میگن مهرم حلال وجونم آزاد.پس مهریه ی زیاد آینده ی هیچ خانمی رو تامین نمیكنه.ازدواج ها به همین وسیله ها سخت گرفته میشه و فساد در جامعه زیاد میشه.

درضمن امیدوارم کارتون خدایی نکرده به... و.... کشیده نشه.

نظرات وانتقاداتتان را به شماره پیامک برنامه ارسال نمایید ودرپیشرفت هرچه بیشتر این بخش سهیم باشید.

کتاب بزرگ همراه من،همراهی تا مرز بی انتها

همیشه وهرجا همراه من

دراین قسمت ازکتاب بزرگ همراه من بخش ازدواج که شامل قسمت های بالا میباشد را ایجاد کردیم

چون ازدواج بزرگترین تصمیم زندگی هرفردی میباشد واین تصمیم میتواندزندگی هرشخصی را بکلی تغییر دهد وهمچنین سنت پیامبران ماهم میباشد

وبه نوعی دراحادیث ها هست که با ازدواج نیمی از دین کامل میشه و...

امیدواریم کتاب بزرگ همراه من نقشی درهرچه بهتر وصحیح تر این تصمیم سرنوشت ساز داشته باشد

منتظرنظرات،پیشنهادات وانتقادات شما عزیزان ومخاطبان همیشگی کتاب بزرگ همراه من هستیم

یاعلی

.

.

.

.

فکر کنم حرف استاد بزرگم سقراط راست از اب درومد ((ازدواج کردن وازدواج نکردن هر دو موجب پشیمانی است ))

والا اگه از درخونه عروس تا در آرایشگاه باز ازاونجا تادر تالار هم که طلا کنید عروس ودامادم طلا کنید آخرش که چی؟؟؟؟اینا زندگی میشه؟ بوق میلیون خرج عروسی کنید یه شب مردمو خوشحال میکنید یه عمر خودتونو ناراحت که چی؟چون فلانی کرده یعنی میگید ما نکنیم؟ بهتر نیست به جای این افراط گری مادی که بعضی ها انجام میدن که بعدا اگه دونفر عاشق خواستن ازدواج کنن به خاطر فرهنگ نادرست که امثال دوستان ایجاد میکنن بینشون فاصله بیفته...نکنید

قدیمیا میگن ازدواج یعنی جاری شدن خطبه عقد به خاطر سنت حسنه پیامبر ودادن سور به خاطر برپایی سنت ایرانی

امروزیا میگند ازدواج یعنی جاری شدن خطبه عقد به خاطر انداختن در دهن مردم ولازمه برپایی افراط گری مادی

مقاله بالا رو اصلاح میکنم

هزینه های ازدواج خرج دفترخانه طلایی مختصر به نشانه احترام جشنی زیبا به منزله برپایی شادی وسرور

ومهمتر از همه دوتا مرغ عشق عاشق یه گلیمو یه سقف واسباب لازم یه اراده مردونه یه دل با خدا برای شروع یه زندگی

حالا اگه کسی دوست داشت بره ماشین عروس بوق میلیون ولباس عروس بوق میلیون تالار بوق ملیون پذیرایی بوق میلیونی بخره وکرایه کنه!!!البته اخرش راستشو بگه، جایی دیگه میره که اون کم خرجا که بالا میرن نمیرن!!؟؟

درضمن

مهریه هم داده اند،هم گرفته اند

پزشکی وسلامتی

کلینیک

تغذیه وسلامتی

رژیم ولاغری

داروخانه

داروهای طبیعی

اعتیادوموادمخدر

کلینیک

تاثیر چای داغ در ایجاد سرطان مری

دختر خانم هایی که پوست خوبی ندارند

درد پاهایم آنقدر زیاد شده شب ها نمی توانم بخوابم

روش متوقف كردن سرفه

عرق کردن خوب است

تاثیر چای داغ در ایجاد سرطان مری

محقق مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران به دلیل تحقیقاتش در زمینه تاثیر چای داغ در ابتلا به سرطان مری که نتایج آن طی مقاله ای در «مجله علمی پزشکان بریتانیا» ارائه شده برنده جایزه کمیته علوم و فناوری سازمان کنفرانس اسلامی (کامستک) شد.

دکتر ملک‌زاده، رییس مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت‌وگو با ایسنا خاطرنشان کرد: مقاله دکتر فرهاد اسلامی از محققان این مرکز و همکارانش به عنوان بهترین مقاله سال 2010 در بین مقالات علمی محققان کشورهای اسلامی انتخاب و جایزه کامستک که شامل یک مدال با امضای رییس کامستک و سه هزار دلار پول نقد است به دکتر اسلامی اعطا شد.

وی خاطرنشان کرد: مراسم اعطای جایزه همزمان با چهاردهمین نشست مجمع عمومی کمیته دائم همکاری‌های علمی و فناوری سازمان کنفرانس اسلامی (کامستک) در اسلام آباد پاکستان برگزار شد که به دلیل عدم حضور این محقق، جایزه وی به نماینده ایران داده شد.

ملک زاده تصریح کرد: دکتر اسلامی، دانش آموخته پزشکی عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 84 بود که پس از آن در شهر گنبد کاووس به طبابت پرداخت. زمانی که تیم مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران به این شهر رفت، پس از مصاحبه با پزشکان، وی را انتخاب کرد تا وارد گروه تحقیقاتی مرکز شود.

ملک‌زاده با بیان این که دکتر اسلامی حدود چهار سال در مرکز تحقیقات گوارش و کبد فعالیت داشته است تصریح کرد: دکتر اسلامی از طرف سازمان بهداشت جهانی (WHO) با دریافت بورسیه دانشگاه کینگز لندن(Kings College London) توانست در آنجا PhD اپیدمولوژی سرطان مری را دریافت و مقالات متعددی در این زمینه منتشر کند.

وی افزود: یکی از بهترین مقالات وی که در مجله بسیار معتبر علمی پزشکان بریتانیا (British midical juornal) چاپ شد، این موضوع که را احتمال ابتلا به سرطان مری با مصرف چای داغ بسیار بالاست ثابت می‌کرد چرا که یکی از عادات غلط غذای منطقه «ترکمن صحرا» این بود که آنها درجه حرارت چایی که مصرف می‌کردند، بیش از 70 درجه سانتی‌گراد بود. این تحقیق بر روی حدود 50 هزار نفر که در حال مصرف چای بودند، انجام شد.

به گفته رییس مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران در حال حاضر دکتر فرهاد اسلامی در سازمان بهداشت جهانی در حال انجام ادامه تحقیقات خود است.

دختر خانم هایی که پوست خوبی ندارند (بخوانند)

اما به کسانی که پوست خوبی ندارند و می خواهند آن را طوری آرایش کننده که طبیعی به نظر برسد به مطالب زیر توجه کنند:

هنگام انتخاب نوع آرایش شما باید رنگی انتخاب کنید که نزدیکترین رنگ به رنگ پوست شما باشد. اگر شما از این قانون تبعیت نکنید به نظر می رسد که یک ماسک غیر طبیعی بر صورت خود زده اید. وسایل آرایش صورت را بر روی دست و بازوی خود امتحان نکنید بلکه آنها را بر روی پوست صورت یا گردن خود تست کنید.

در اینجا چند نوع مختلف از وسایل آرایش صورت را معرفی می کنیم:

پوشش دهنده: پوشش دهنده ها زیر کرم پودر زده می شوند و برای مخفی کردن جوش و خال و لک های پوستی استفاده می شوند. پوشش دهنده ها در تیوپ ها و بطری هایی به شکل مایع وجود دارند و برای پوست های خشک مناسب هستند. این نوع مانند لایه نازکی بر روی پوست می نشیند و یا به شکل فشرده و چسبنده که لایه ضخیم تری بر روی پوست ایجاد می کنند و برای پوست های چرب تر مناسب هستند.

پوشش دهنده ای را انتخاب کنید که کمی از پوست طبیعی شما روشن تر باشد. کرم پودری که شما بر روی آن خواهید زد آن را یکنواخت و هموار خواهد کرد.

کرم پودر: کرم پودر بر تمام سطح پوست صورت می نشیند و پوست را یکنواخت نرم و لطیف جلوه داده و به سه شکل عرضه می شود: مایع، کرم و کرم پودر. برای پوست های چرب از کرم های بدون چربی و برای پوست های خشک از کرم پودرهای چرب و برای پوست های ترکیبی از کرم پودرهای محلول در آب استفاده کنید.

پودر: پودر را می توانید بر روی کرم پودر استفاده کنید. چون به کرم پودر شما کمک می کند که بر روی پوست شما بنشیند. اما هدف اصلی از پودر زدن این است که حالت بشاش و با طراوت صورت شما حفظ شود. برخلاف سلیقه بعضی ها که پودر شل را ترجیح می دهند، ما پودر فشرده را توصیه می کنیم چون تمیزتر بوده و ماندگاری آن بر روی صورت بیشتر است.

درد پاهایم آنقدر زیاد شده شب ها نمی توانم بخوابم

واریس، شایعترین بیماری عروقی انسان است که حدود ۲۰-۱۰% جمعیت را مبتلا می کند. وریدهای واریسی به صورت عروق طویل، متسع و پر پیچ و خم و غالباً در سطوح داخلی اندام تحتانی دیده می شوند.

اتساع غیر عادی وریدها می تواند در مکان های متفاوتی از بدن شامل طناب اسپرماتیک ( واریکوسل )، مری ( واریس مری ) و آنورکتوم ( هموروئید ) رخ دهد. توصیف اولیۀ واریس و نیز کشف ارتباط آن با بارداری، ضربه و ایستادن طولانی مدت به قرن ها قبل بر می گردد.

مطالعات جدید، همه تأیید کنندۀ نقش جنس مؤنث، بارداری، سابقۀ خانوادگی، سرپا ایستادن طولانی و سابقۀ فلبیت به عنوان ریسک فاکتورهای مرتبط با آن هستند. بیشترین میزان شیوع واریس در زنان بین سن ۴۹-۴۰ سالگی برآورد شده است.

آناتومی وریدی اندام تحتانی :

وریدهای اندام تحتانی، شامل سه گروه هستند:

۱- سیستم وریدی سطحی ( ورید صافن بزرگ و کوچک )

۲- سیستم وریدی عمقی

۳- سیستم وریدی رابط و سوراخ کننده ( پرفوران ) که ارتباط بین این دو سیستم را برقرار می سازد.

وریدهای صافن بزرگ و کوچک که وریدهای سطحی حاوی دریچه های متعدد هستند، ضمن دریافت خون وریدی نواحی سطحی پا و ساق، از مجاورت قوزک ها به سمت بالا صعود کرده و در نهایت به وریدهای خلف زانو و ران می پیوندند. وریدهای سوراخ کننده در اندام تحتانی، از خلال فشیای عضلانی عبور نموده و به عنوان رابط بین سیستم وریدی سطحی و عمقی عمل می کنند. وریدهای رابط نیز خود وریدهای سیستم سطحی یا عمقی را به یکدیگر ارتباط می دهند. به طور کلی در هر اندام تحتانی حدود ۲۰۰ ورید سوراخ کننده وجود دارد.

وریدها در مقایسه با شریان ها، نازکتر بوده و عضلات صاف و بافت الاستیک کمتری دارند. حجم خون موجود در اندام تحتانی با تغییر وضعیت شخص از حالت دراز کشیده به ایستاده، به حدود نیم لیتر می رسد. افزایش حجم خون، منجر به بالا رفتن گنجایش وریدی شده که توسط انقباض عضلات صاف موجود در دیوارۀ ورید، تنظیم می گردد. وضعیت ایستاده، تشکیل ستون عمودی از خون را به دنبال دارد که فشار هیدروستاتیکی معادل با فاصلۀ انگشت شست پا تا دهلیز راست قلب، ( ۱۲۰-۱۰۰ میلیمتر جیوه ) اعمال می کند. برای جلوگیری از تجمع خون در پاها و امکان پذیر گشتن حرکت آن به سمت قلب، باید بر این فشار هیدروستاتیک غلبه شود.

عوامل متعددی از جمله دریچه های وریدی که جریان خون را به صورت یکطرفه از وریدهای سطحی به عمقی و سپس از عمق پا به سمت قلب هدایت میکنند، در این امر دخیل می باشند. شریانها فاقد چنین دریچه هایی هستند. وریدهای واریسی به دو گروه اولیه و ثانویه، تقسیم بندی می شوند. وریدهای واریسی اولیه، ناشی از نقائص ژنتیکی یا تکاملی در دیوارۀ ورید هستند که با کاهش خاصیت ارتجاعی آن، موجب نارسایی دریچه ای می گردند. بیشتر موارد عدم کفایتوریدهای واریسی، اولیه هستند.

نوع ثانویه، از تخریب یا عدم عملکرد دریچه ها به دنبال تروما، ترومبوز در وریدهای عمقی، وجود فیستول بین شریان و ورید و یا انسداد قسمت فوقانی ورید (توسط تومور لگنی یا بارداری) و… ناشی می شود. زمانی که دریچه های وریدهای عمقی و پرفوران آسیب می بینند، استاز مزمن وریدی می تواند به تغییرات مزمن پوستی و التهاب وریدهای واریسی سطحی منجر شود که ایجاد عفونت را به دنبال دارد.

در مورد علت تشکیل وریدهای واریسی و پیشرفت آنها، چند فاکتور مهم مطرح شده اند : ارث به عنوان مهمترین علت زمینه ای واریسی شدن وریدها، شناخته شده است. هورمون های زنانه در جنس مؤنث با تاثیر بر عروق سطحی اندام تحتانی از عوامل مهم ایجاد واریس هستند. بنابراین واریس در بین خانم ها نسبت به آقایان شیوع بیشتری دارد. هورمون پروژسترون، انقباض عضلات صاف جدار عروق را مهار کرده و بدین ترتیب باعث اتساع و گشاد شدن آنها می گردد. افزایش این هورمون ها در دوران بارداری، واریس را به یکی از شکایات شایع این دوره، به ویژه در سه ماهۀ اول ( ۸۰-۷۰% ) تبدیل می سازد. ضمن اینکه حاملگی، با اثر فشاری بر قسمت های فوقانی وریدهای اندام تحتانی، برگشت خون به سمت بالا را دچار اختلال می نماید. نیروی جاذبه از دیگر فاکتورهای مهم است. هنگامیکه به مرور زمان و به دنبال ایستادن های مکرر و طولانی مدت، خون در عروق اندام تحتانی تجمع می یابد، به دلیل فشار ناشی از وزن این ستون خون، اتساع وریدی و به مرور زمان نارسایی دریچه های مسئول یکطرفه نمودن جریان خون رخ داده که خود سیکل معیوبی را به سمت اتساع و استاز بیشتر وریدی موجب می شود و بدین ترتیب واریس تشدید می گردد.

علایم :

علایم بالینی بیماران دچار واریس می تواند کاملاً متغیر باشد. بیشتر وریدهای واریسی بدون علامت بوده و تنها از جنبۀ زیبایی به توجه پزشکی نیاز می یابند. در صورت علامتدار شدن، احساس درد، پری و سنگینی منتشر و غیر اختصاصی در ساق پاها به خصوص متعاقب ایستادن به مدت طولانی، وجود دارد. گاهی تورم در مچ پا دیده می شود. این نشانه ها، با گذشت زمان پیشرفت کرده و بدتر می شوند. معمولاً بالا گرفتن پاها موجب بهبود نشانه ها و تسکین نسبی بیمار می گردد.

غالباً مکان درگیری، نواحی زانو به پائین به خصوص در مسیر شاخه های سیستم صافن بزرگ است. در ظاهر، وریدهای واریسی به صورت وریدهای طویل و برجسته در سطح اندام های تحتانی مشاهده می شوند. گاهی شبکه های وریدی کوچک و مسطحی به رنگ آبی – سبز، با واریس همراهی کرده که خود علامت دیگری از نقص عملکرد وریدی است. یکسری نشانه ها خاص نارسایی مزمن وریدی می باشند که عبارتند از ادم، هیپرپیگمانتاسیون یا تیرگی و تغییر رنگ پوست، التهاب پوست به همراه پوسته ریزی و زخم های وریدی. ممکنست تغییرات پوستی حتی در حضور واریس های بزرگ و وسیع، وجود نداشته باشد. تورم همراه واریس، بیشتر مؤید نارسایی جانبی در سیستم وریدی رابط یا عمقی و سایر زمینه های طبی مانند مشکلات قلبی و کلیوی است، ولی یک تورم خفیف، ممکنست از خود واریس به تنهایی ناشی شده باشد. گرفتگی شبانۀ پاها می تواند در همراهی با سایر علایم رخ دهد که معمولاً با استفاده از کینین سولفات که تحریک پذیری عضلانی را کاهش می دهد، بهبود می یابد. به طور کلی اکثر بیماران توسط روش های حفاظتی، کنترل می شوند. ولی اگر درمان نشانه ها و عوارض ناشی از استاز وریدی مانند التهاب پوست، خونریزی، ترومبوز و یا زخم های سطحی مقدور نشد، بیمار کاندید اقدامات جدی تر می شود.

درمان :

در صورت عدم انجام اقدامات درمانی، وریدهای واریسی خود به خود بهبود نیافته، بلکه بتدریج و به آهستگی سیر پیشرونده ای را طی می کنند. درمان زود هنگام، اغلب از پیشرفت نشانه ها جلوگیری کرده و با نتایج بالینی و زیبایی دراز مدت مؤثرتری همراه است.

برای تعیین روش درمانی مطلوب، باید علل و میزان گستردگی بیماری کاملاً مشخص شود. بدین منظور، انجام معاینۀ فیزیکی کامل برای تشخیص شدت و پراکندگی واریس های اندام تحتانی لازمست. برای تشخیص نارسایی وریدی، تست های تشخیصی ویژه ای به کار می روند. همچنین تشخیص افتراقی های مرتبط با علایم بیمار، باید همگی مدنظر قرار گرفته و بر حسب علایم، رد یا تأیید گردند.

درمان هر دو نوع اولیه و ثانویۀ واریس در درجۀ اول شامل برنامه ایست که به منظور کنترل نارسایی وریدی انجام می شود. این برنامه شامل استفاده از جوراب های الاستیک حمایتی، بالا گرفتن متناوب پاها و انجام تمرینات مداوم می باشد. برای اغلب بیمارانی که فعالیتشان مستلزم ایستادن یا نشستن طولانی مدت است، استفاده از جوراب های الاستیک فشاری تا زانو یا ران ( فشار ۳۰-۲۰ میلی متر جیوه ) مفید هستند این جوراب ها برای کاستن از احتباس خون وریدی در طی روز پوشیده شده و شب ها در آورده می شوند. تورم وریدهای واریسی با استفاده از جوراب واریس کاهش یافته و نشانه های بیمار از قبیل درد، ناراحتی و ورم گهگاه مچ پا برطرف می گردند. فشار حاصله از جوراب های الاستیک، جریان خون را به سمت وریدهای عمقی و سپس به سوی قلب تسهیل کرده و مانع تجمع و باقیماندن خون در اندام تحتانی می شود. روش های درمانی متداول عبارتند از اسکلروتراپی و جراحی. اندیکاسیون های درمان جراحی شامل درد دائم و ناتوان کننده، ترومبوفلبیت سطحی راجعه، ضایعات و زخم های پوستی همراه با خونریزی هستند.

اسکلروتراپی برای شاخه های کوچک وریدی کمتر از یک میلی متر یا وریدهای واریسی با ۳-۱ میلی متر قطر، وریدهای باقیمانده پس از جراحی، واریس های خونریزی دهنده، ناهنجاری های مادر زادی کوچک وریدی و واریس های بزرگ اطراف زخم انجام می گیرد. با قرار دادن بیمار در وضعیت خوابیده به پشت، حجمی از محلول اسکلروزان ( سدیم کلرید۴/۲۳%یا سدیم تترادسیل سولفات و … ) به داخل ورید واریسی که از دو انتها مسدود شده تزریق گشته و با تشکیل لخته، ورید مذکور بسته می شود. بعد از این عمل به مدت ۲-۱ هفته این ناحیه توسط بانداژ یا جوراب های مخصوص، تحت فشار مستقیم قرار می گیرد.

عوارض شامل : واکنش های آلرژیک، هیپرپیگمانتاسیون، نکروز پوستی، درد، آنافیلاکسی و ترومبوفلبیت، نادرند. اسکلروتراپی تزریقی برای بیمارانی انجام می شود که علایمی دال بر رفلاکس ( پس زدن و برگشت ) خون در عروق صافن ندارند. اسکلروتراپی تنها می تواند بهبود موقت به دنبال داشته باشد. چرا که وریدهای واریسی می توانند مجدداً در ناحیه ای دیگر عود کنند. ضمن اینکه با از بین رفتن لخته، ورید مسئله دار مجدداً باز می شود.

هدف از درمان جراحی، حذف فشار هیدروستاتیک به عنوان عامل پس زدن خون ورید صافن و پرفوران و نیز درمان آن از جنبۀ زیبایی است. عروق واریسی بزرگ ران، باید توسط جراحی برداشته شوند. روش جراحی وابسته به تعیین ظرفیت وریدهای عمقی و پرفوران و محل رفلاکس وریدی است. با انتخاب دقیق بیمار و بکارگیری روش مناسب جراحی، میزان عود تقریباً ۱۰% است.

از سایر روش های تهاجمی درمان واریس، می توان به روش بستن ورید توسط کاتتر داخل وریدی که با وارد کردن انرژی به دیوارۀ ورید و گرم کردن آن، موجب روی هم خوابیدن جداره های وریدی می شود، اشاره نمود. همچنین روش های جدید استفاده از لیزر در درمان واریس با حداقل میزان تهاجم و بهترین نتایج درمانی به طور روز افزون به کار می روند. به کار گیری لیزر با صرف زمان کمتر، به جای نگذاشتن اسکار و پدیدار گشتن سریع نشانه های بهبود، جایگزین بسیار مناسبی برای جراحی است. چرا که انجام عمل جراحی ضمن صرف هزینۀ بیمارستان و بیهوشی و زمان طولانی بهبود، ممکنست با وارد کردن صدمات جانبی به بافت اطراف ورید و نیز بر جای گذاشتن اسکار همراه باشد. از سویی این وریدها می توانند بعد از عمل، مجدداً در محل جدیدی تشکیل شوند.

برنامۀ توصیه شده جهت برخورد خود بیمار با وریدهای واریسی شامل:

ارتباطات تغذیه ای

تغییرات در شیوۀ زندگی

توصیه ها و احتیاطات پزشکی

۱- تغذیه :

مصرف مکمل های غذایی شامل ویتامین A، K،D ، E، C، B۶، B۱۲ و بیوفلاوونید که جریان خون را بهبود بخشیده و در پروسه های ایمنی، ترمیمی و هضم مواد نقش دارند و از مواد معدنی، کلسیم و منیزیم برای برطرف ساختن گرفتگی های عضلانی و روی ( تاثیر بر روندهای ترمیمی )، توصیه می شوند. اسیدآمینه ها و نیز فاکتورهای غذایی همراه ( مانند کوآنزیم ۱۰ و اسیدهای چرب ضروری ) از دیگر ملزومات تغدیه ای با تاثیر مثبت بر گردش خون، حفظ عروق و اکسیژن رسانی می باشند. از جمله می توان به عصارۀ هستۀ انگور اشاره کرد که دارای اثرات مفیدی برگردش خون و بافت همبند سیستم قلبی عروقی، سیستم ایمنی و نیز خنثی کردن رادیکال های آزاد مضر می باشد.

توصیه های تغذیه ای :

- رژیم غذایی کم چربی و نیز حاوی مقادیر کم کربوهیدارت های خالص شده را رعایت کنید. ( به عنوان مثال، یک رژیم غذایی محتوی ماهی و سبزیجات و میوه های فراوان می تواند این منظور را تامین کند ).

- سعی کنید فیبر را به مقدار زیاد مصرف نمائید. فیبر فراوان، روده ها را پاک نموده و از یبوست ( که در ایجاد وریدهای واریسی سهیم است ) جلوگیری می کند. مواد غذایی شامل فیبر زیاد عبارتند از غلات سبوس دار، میوه ها و سبزیجات تازه.

- مقادیر نمک دریافتی را کاهش دهید.

- از مصرف بعضی مواد مانند پروتئین حیوانی، شکر، بستنی، غذاهای سرخ شده، پنیر، بادام زمینی، تنباکو، الکل و مواد غذایی که تحت پرو سه های صناعی قرار می گیرند بپرهیزید.

۲- شیوۀ زندگی :

تمرینات بدنی مکرر مانند پیاده روی، دوچرخه سواری و شنا هم به بهبود گردش خون کمک نموده و هم فرصتی برای حرکت دادن متناوب پاها فراهم می سازند. وزن را باید در حد مطلوب و سالم نگهداشت. باید از لباس های راحت و آزاد استفاده نمود که جریان خون را به ویژه در نواحی کمر، کشالۀ ران و پاها محدود نکنند. باید از نشستن یا سر پا ایستادن به مدت طولانی اجتناب کرد. در بین ساعات کاری، باید فواصل کوتاهی را به عنوان استراحت در نظر گرفته و پاها را از سطح قلب بالاتر نگه داشت و یا حین ایستادن وزن را به طور متناوب از روی یک پا به پای دیگر منتقل نمود. باید از اقداماتی مثل روی هم انداختن پاها، بلندکردن اجسام سنگین و قراردادن فشار و بار اضافی غیر ضروری روی پاها پرهیز کرد. قرار دادن پاها در وان آب سرد هم برای گردش خون و هم کاهش درد مؤثر است.

۳- توصیه های پزشکی :

پرهیز از خاراندن پوست مناطق مجاور واریسها برای جلوگیری از زخم و خونریزی، استفاده از جوراب های مخصوص برای حمایت از وریدهای واریسی و ممانعت از تورم بیشتر آنها و مراجعه جهت دریافت خدمات درمانی یا جراحی، باید مورد توجه قرار گیرند.

پیشگیری از واریس

رعایت موارد زیر كه از طرف انجمن پیشگیری از بیماریها در آمریكا برای پیشگیری از واریس توصیه شده است بسیار موثر است:

‪- ۱‬در هنگام نشستن پاهای خود را روی هم نیاندازید.

‪- ۲‬به طور منظم ورزش كنید. راهپیمایی به جریان خون در پاها از طریق ایجاد انقباض عضلانی و قدرت وریدی كمك می كند.

‪ - ۳‬وزن خود را كم كنید.

‪ - ۴‬از ایستادن طولانی مدت اجتناب كنید. اگر شغل شما ایجاب می كند برای مدت طولانی سر پا بایستید وزن خود را به طور مرتب هر چند دقیقه یك بار از یك پا بر روی پای دیگر بیاندازید.

‪- ۵‬هرگز لباس های تنگ كه نواحی كشاله ران ،مچ دست و پاها را فشار می دهد نپوشید.

‪- ۶‬از غذاهای پرالیاف مانند نان غلات كامل، میوه و سبزی تازه و سبوس غلات استفاده كنید. پیشگیری از یبوست مانع از ایجاد فشار بر عروق می شود.

‪- ۷‬درحال استراحت پاهای خود را بالا قرار دهید.

‪- ۸‬در رانندگی های طولانی مدت هر ‪ ۴۵‬دقیقه بایستید وكمی راه بروید.

روش متوقف كردن سرفه

سرفه ی پشت سرهم و آزاردهنده می تواند شخص را ناراحت و دست پاچه کند. داروهای ضد سرفه هم فقط به طور موقتی علائم آن را کاهش می دهند و خیلی کم روی عفونت، سوزش و تولید خلط در مجاری تنفسی که باعث ایجاد سرفه می شوند، تاثیر می گذارند.

برای این که بتوانید به طور موثری سرفه خود را متوقف کنید و علائم آن را بهبود دهید، به توصیه های زیر عمل کنید:

1- آب و مایعات فراوانی بنوشید.

این کار باعث نرم شدن خلط در قفسه سینه شما می شود. اگر سرفه شما در اثر ابتلای به سرماخوردگی یا آنفلوآنزا، به وجود آمده باشد، مصرف زیاد آب و مایعات بهترین راه برای کاهش طول مدت آن است. حداقل روزانه 8 لیوان آب بنوشید. می توانید کمی آب لیمو ترش نیز به آن اضافه کنید.

2- هوای محیط زندگی خود را مرطوب نگه دارید.

هوای خشک باعث خارش گلو و ایجاد سرفه خشک می شود، لذا بوسیله یک دستگاه بخور هوای خانه را مرطوب نگه دارید. هوای گرم و مرطوب، خلط را نرم کرده و راه های تنفسی را باز می کند. اگر کمی هم قطره اکالیپتوس به آب دستگاه اضافه کنید، خلط ها را سریع تر از بین می برد، زیرا ریه ها را تحریک کرده و راه های بینی را پاک می کند.

اگر دستگاه بخور ندارید، روی سرتان یک حوله بیندازید و صورت خود را بر روی یک بخارهای یک ظرف آب جوش بگیرید. چند دقیقه به آرامی زیر حوله نفس بکشید (در اصطلاح بخور دهید) . چند بار در روز این کار را تکرار کنید.

3- عسل بخورید.

در یک بررسی روی کودکان 2 سال به بالا که مبتلا به عفونت دستگاه تنفسی فوقانی بودند، محققان قبل از خواب شبانه 2 قاشق مرباخوری عسل به کودکان دادند. سپس دریافتند که عسل به اندازه داروهای ضد سرفه در کاهش سرفه های شبانه (در خواب) و بهبود کیفیت خواب کودکان موثر بوده است.

بهترین راه برای بهبود گلودرد و سرفه های آزاردهنده این است که عسل را در چای کمرنگ یا آب گرم حل کنید و بنوشید.

اما به یاد داشته باشید که هرگز به کودکان زیر یک سال ، عسل ندهید، زیرا باعث بروز مسمومیت بوتولیسم خطرناک در آنها می شود.

4- از مواد محرک موجود در هوا دوری کنید.

مواد شیمیایی موجود در تمیز کننده ها و ضد عفونی کننده های خانگی و نیز در خوشبو کننده های هوا می توانند مخاط گلو را اذیت کنند، سرفه را بدتر کنند و باعث سوزش چشم ها، گلو و دهان شوند. اگر می خواهید سرفه هایتان بهبود یابد، نباید از مواد شیمیایی پاک کننده با بوی تند و زننده استفاده کنید.

همچنین سیگار نکشید و در جاهایی هم که دود سیگار وجود دارد، توقف نکنید (یعنی حتی در معرض دود سیگار افراد دیگر هم قرار نگیرید).

عرق کردن خوب است

عرق کردن فرایندی مفید برای حفظ سلامت بدن است، هر چند که بوی عرق چندش‌آور است. پژوهشگران می‌گویند بدن زنان دیرتر از مردان عرق می‌کند و این خوب نیست!

بسیاری از خانم‌ها حاضرند به هر شیوه ممکنی مانع عرق کردن بدن شان شوند. برخی هم به قول خود خوش‌شانس هستند و بدن شان به طور طبیعی کم عرق می‌کند.

پژوهشگران ژاپنی که در مورد فعالیت غدد عرق بدن انسان پژوهش می‌کنند می‌گویند که عرق کردن برای حفظ سلامت بدن مفید است و کم عرق کردن از توانایی‌های بدنی می‌کاهد.

غدد عرق به سیستم تهویه بدن تعبیر می‌شوند. با ترشح عرق از دمای بدن هنگام فعالیت‌های بدنی و در هوای گرم کاسته می‌شود.

نخستین نتیجه حاکی از آن است که تمرین پیوسته موجب ترشح سریع‌تر عرق می‌شود. به عبارت دیگر بدن ورزشکاران یا افرادی که مرتب ورزش می‌کنند سریع‌تر عرق می‌کند.

نتیجه دیگری که پژوهشگران ژاپنی در این تحقیق یافتند حاکی از آن است که فعالیت غدد عرق در بدن زنان در دمای بالاتری نسبت به مردان آغاز می‌شود. احتمال داده می‌شود که هورمون تستوسترون در آغاز فعالیت غدد عرق نقش موثری داشته باشد.

گذشته از تأثیر تستوسترون، پژوهشگران ژاپنی می‌گویند که بدن زنان در مقایسه با بدن مردان حجم کمتری مایعات دارد. از آنجا که خطر کمبود آب در صورت عرق کردن، بدن را تهدید می‌کند، بدن زنان در برابر از دست دادن آب مقاومت می‌کند.

پژوهشگران ژاپنی می‌گویند که بدن زنان راه‌کارهایی برای حفظ تعادل خود یافته است که یکی از آن ها دیرتر عرق کردن است.

اما نکته مهم اینجاست که هنگام فعالیت و افزایش دمای درونی بدن، هر چه عرق‌ کردن دیرترآغاز شود، توان عمومی بدن برای ادامه فعالیت کمتر می‌شود.

تعریق زیاد

پزشکان می‌گویند عرق کردن یک ویژگی فردی است و گاهی عرق کردن زیاد برای یک فرد طبیعی است، اما در صورتی که میزان عرق کردن واقعا بیش از حد باشد، باید ریشه آن را در بیماری‌ها جست‌وجو کرد؛ برای مثال برخی دارو‌ها حجم عرق بدن را افزایش می‌دهند. همچنین برخی بیماری‌ها نظیر پرکاری غده تیروئید ، دیابت و مالاریا هم به این مشکل دامن می‌زنند.

اما اگر هیچ یک از این موارد دلیل عرق کردن بیش از حد نباشد، می‌توان آن را به ویژگی‌‌های فردی ربط داد و تنها راه چاره آن استفاده از اسپری و دئودورانت‌ها خواهد بود. البته در برخی موارد، استفاده از قرص هم تحت نظر پزشک تجویز می‌شود که حجم عرق را کاهش می‌دهد.

چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟

- عرق کردن به حدى است که لباس و کفش را خیس مى کند یا از صورت مى چکد، حتى وقتى هواى اتاق خنک است.

- عرق کردن مانع انجام فعالیت هاى روزمره مى شود.

- به طور مداوم یا مکرر تب، سرگیجه یا نبض تند وجود دارد.

- عرق، بلورهاى رنگى روى پوست تشکیل مى دهد یا تحریک پوستى ایجاد مى کند.

تغذیه وسلامتی

عادات غذایی شما چه هستند

تغذیه نوزادتان را متنوع کنید

عادات غذایی شما چه هستند؟

این توصیه‌ها در این راه به شما کمک می‌کند:

* از همه غذاهایی که می‌خورید، زمان خوردن آنها، احساسی که به شما دست می‌دهد، و کاری که هنگام غذا خوردن انجام می‌دهید، یادداشت روزانه بردارید.

* پس از چند روز این یادداشت‌ها را بازبینی کنید و الگوها در عادات غذایی‌تان را شناسایی کنید.

* به عواملی مانند سرعت غذاخوردن‌تان، میزان غذایی که می‌خورید، هر وعده غذایی که آن را مصرف نکرده‌اید، زمان‌هایی که دسر خورده‌اید،و مواردی را که علیرغم گرسنه نبودن غذا خورده اید، توجه داشته باشید.

* درباره علت داشتن این عادات غذایی فکر کنید و آن عاداتی را که می‌خواهید تغییر دهید، انتخاب کنید.

* از یادداشت‌های روزانه‌تان برای یافتن عللی که باعث می‌شود هنگامی که گرسنه نیستید، غذا بخورید (عواملی مانند استرس، تماشای تلویزیون یا احساس ملال) است، استفاده کنید. راه‌هایی را پیدا کنید که تا در برابر این عوامل محرک غذا خوردن را شروع نکنید.

* عادات غذایی جدیدتان را تداوم بخ

تغذیه نوزادتان را متنوع کنید

عموماً این کار را با غذای صبح و بعد غذای شب شروع می‌کنیم. می‌توانید مواد غذایی مخلوط شده همراه با یک قاشق سوپ را به نوزادتان بدهید. همچنین، می‌توانید مقداری از شیری را که نوزاد با شیشه می‌خورد با پورۀ سبزیجات (خانگی یا صنعتی) جابه‌جا کنید؛ برای این کار می‌توانید 30 میلی گرم پورۀ سبزیجات را جایگزین 30 میلی گرم آب+ شیر خشک کنید. به تدریج، میزان شیر را کم کرده و پوره را جایگزینش کنید تا جایی که مقدار پوره، پنج برابر شیر شود.

حتی اگر به تدریج، میزان شیر مورد نیاز کودک کم شود، تا دو سالگی همچنان به 500 میلی لیتر شیر در روز نیاز دارد.

خوراکی‌های جدید بنابر سن نوزاد

بنابراین، می‌توان با کشف سبزیجات شروع کرد. بنابر یک قاعدۀ کلی، نوزادان کنجکاو به شناخت طعم و مزه‌های جدید هستند و به طور داوطلبانه سبزیجات را می‌پسندند. با این حال، اگر بچه‌‌ای تمایلی به سبزیجات نداشته باشد، می‌توانید سبزی و صیفی جاتی را که کمی شیرین و مطابق میلش هستند، مثل چغندر و هویج، به او بخورانید. البته این سبزیجات باید به خوبی به شکل پوره مخلوط شده و با قاشق یا شیشۀ شیر به کودک داده شوند.

چند هفته بعد، می‌توانید این روند را با کمپوت میوه‌ها (خانگی یا صنعتی) ادامه دهید. همیشه میوه‌های رسیده، پخته شده، مخلوط و بدون شکر در الویت قرار دارند.

حدود هفت یا هشت ماهگی، نوزاد می‌تواند شروع به مزه کردن گوشت یا ماهی کند. توصیه می‌شود که گوشت، مرغ یا ماهی بدون چربی مثل گوشت بره، گاو، گوساله و یا ماهی قزل آلا، ماهی حلوا یا مرلان به دلبندتان بدهید. در حدود ده ماهگی هم می‌توانید تخم مرغ پخته شده را به این لیست اضافه کنید. در نهایت، بعد از 18 ماهگی نوبت به حبوبات می‌رسد.

برای متنوع کردن تغذیه، از چه مواردی باید اجتناب کرد؟

به غذای نوزاد، زیاد چاشنی نزنید. تا جایی که می‌توانید نمک و شکر را محدود کنید. اولاً این کار برای حفظ سلامتی مهم است و در ثانی، با این کار کودک می‌تواند مزۀ تک تک سبزجات و خوراکی‌ها را کشف کند. قبل از هفت، هشت ماهگی به غذای کودک روغن اضافه نکنید.

متنوع کردن تغذیۀ نوزاد را با میوه‌ها شروع نکنید. طبیعتاً او خوراکی‌های شیرین را ترجیح می‌دهد. اگر تغذیه اش را با خوراکی‌های شیرین مثل میوه‌های شیرین شروع کنید، این احتمال وجود دارد که او از خوردن سبزیجات اجتناب کند.

سبزیجات "پر طعم"، سبزیجات سرشار از فیبر و سبزیجات آلرژی زا عبارتند از: کلم، شلغم، پیاز، تره (سبز)، کرفس، نخود فرنگی، گوجه فرنگی، کنگر فرنگی، فلفل دلمه‌ای، بادمجان، جعفری ...؛ این سبزیجات به هیچ وجه توصیه نمی‌شوند. بنابر توصیۀ بسیاری از متخصصان آلرژی، میوه‌هایی نیز که ایجاد آلرژی می‌کنند، مانند: توت فرنگی، کیوی و یا میوه‌های محرک نیز نباید تا قبل از دو سال به کودک داده شوند.

از هویج هم به خاطر یبوست آور بودنش، باید پرهیز کرد.

توصیه‌های ما

سعی کنید پوره‌های سبزیجات را خودتان، بدون نمک درست کنید.

در ابتدا، سبزیجات را و سپس میوه‌ها را یکی یکی به کودکتان بدهید تا بتواند به وضوح مزه و طعم آنچه را که می‌خورد تشخیص دهد و آنها را از هم متمایز کند. بعد از چند هفته، آنها را با هم مخلوط کنید.

اگر خودتان پوره را برای نوزاد آماده می‌کنید، آن را با بخار بپزید، این روش به بهترین شکل ممکن ویتامین‌های مواد غذایی را حفظ می‌کند.

رژیم ولاغری

چگونه اثر پرخوری روزانه را از بین ببریم

زنان در هوای سرد مواظب خودشان باشند

چگونه اثر پرخوری روزانه را از بین ببریم؟

چگونه یک روز پرخوری را جبران کنیم!

اگر شما هم دچار چنین وضعی شده اید، در اینجا توصیه های متخصصین را برای کنترل اثر چنین وضعی را بریتان می آوریم.

استفانی میدلبرگ، متخصص تغذیه در این باره می گوید: تا می توانید آب بنوشید، به جای قهوه، در هنگام عصر چای سبز بنوشید. پس از شام، آب گرم با لیمو بخورید. "همچنین مصرف یکی از کربوهیدرات ها را قطع کرده و اگر ممکن است بدوید حتی به اندازه 20 دقیقه."

استفانی میدلبرگ برای جبران یک روز پرخوری ، برنامه غذایی زیر را پیشنهاد می کند:

صبحانه :

روز را با پروتئین و میوه شروع کنید( به طور مثال دو تا تخم مرغ - به هر شکل- با یک میوه) اگر تخم مرغ دوست ندارید یا وقتش را ندارید، می توانید از ماست خامه دار به علاوه یک عدد میوه استفاده کنید. یا به جای اینها، می توانید یک غذای درست شده با ماست، 5/1 فنجان میوه، دارچین، کمی شیر و یک قاشق غذاخوری بزرک(تخم کتان).

ناهار:

یک ماده پروتئینی به علاوه سبزیجات مثل سالاد ماهی تن، سالاد تخم مرغ، املت سبزیجات و از این قبیل.

عصرانه و تنقلات: یک اونس(28 گرم) آجیل و چای سبز.

شام: پروتئین به علاوه سبزیجات و سیب زمینی پخته.

تنقلات شبانه :

میوه به علاوه آب همراه با لیمو( اگر گرسنه بودید کمی ماست هم بخورید.

استفانی در پایان می گوید: توجه کنید که برگشتن به شرایط قبلی کمی بیشتر از زمانی که صرف اضافه وزن کردید، طول می کشد بنابراین فورا روی ترازو نروید!

زنان در هوای سرد مواظب خودشان باشند؟!

زنان به یك تكنیك موثرتر برای حفاظت از دمای مركزی بدنشان نیاز دارند چون تراكم كلی چربی و عضلاتشان كمتر ازمردان است و تمام این فاكتورها بدان معنی است كه جریان خون در دست‌ها و پاهای زنان كمتر از مردان است. از آنجا كه این نقاط انتهایی در بدن احساس سرما یا گرما را به ما دیكته می‌كنند لذا وقتی دست‌ها و پاهایمان سرد باشند در كل بدنمان احساس سرما می‌كنیم.

مارك نیوتن، متخصص دانشگاه انگلیسی پورت اسموت در این ‌باره گفت: دختران سرما را بیشتر از پسرها احساس می‌كنند وعلت آن فقط به این خاطر است كه دخترها بهتر می‌توانند حرارت را ذخیره كنند.

دكتر نیوتن تصریح كرد: پخش لایه چربی در بدن زنان بیشتر است و آنها قادر هستند تمام خون بدنشان را به اعضای مركزی خود بازگردانند.

به گزارش روزنامه دیلی‌ تلگراف، وی افزود: زنان به یك تكنیك موثرتر برای حفاظت از دمای مركزی بدنشان نیاز دارند چون تراكم كلی چربی و عضلاتشان كمتر ازمردان است و تمام این فاكتورها بدان معنی است كه جریان خون در دست‌ها و پاهای زنان كمتر از مردان است. از آنجا كه این نقاط انتهایی در بدن احساس سرما یا گرما را به ما دیكته می‌كنند لذا وقتی دست‌ها و پاهایمان سرد باشند در كل بدنمان احساس سرما می‌كنیم.

به گفته این متخصص انگلیسی، از آنجا كه دمای داخلی بدن زنان 4/ 0 درجه بالاتر از دمای داخلی بدن مردان است لذا دمای دستها و پاهایشان 8/ 2 درجه پایین‌تر از مردان است.

علاوه بر این‌ها افراد وقتی خسته می‌شوند نسبت به تغییرات در دما، حساس‌تر می‌شوند و از آنجا كه دمای بدن در شب پایین می‌آید در این زمان دمای بدن زنان سریعتر به حداقل آن افت می‌كند.

داروخانه

اشنایی با بیماری رینود

نشانه‌های بیماری

علل بروز رینود

شیوه زندگی برای کاهش مشکلات

پیشگیری

اشنایی با بیماری رینود

بیماری رینود شرایطی است که طی آن قسمت‌هایی از بدن مانند انگشتان دست و پا، نوک بینی و گوش‌ها بی‌حس و سرد می‌شوند. در رینود عروق خونی انگشتان دست و پا، بینی و گوش درگیر می‌شوند.

استرس و سرما از جمله عوامل مستعد کننده بیماری هستند. این بیماری میان زنان شایع‌تر است.

اگر چه می‌توان این مشکل را کاهش داد، اما درمان آن با توجه به شدت و شرایط متفاوت است.

نشانه‌های بیماری

رینود چیزی بیش از احساس سرما در دست و پاست و با سرمازدگی نیز تفاوت دارد. علائم آن نیز با توجه به شرایط بیماری، شدت و مدت زمان آن متفاوت است. اما علائمی شایع در این بیماری وجود دارند از جمله سردی انگشتان دست و پا، تغییر رنگ پوست در واکنش به سرما یا استرس، احساس سوزش و کرختی به دنبال گرم کردن یا از بین رفتن استرس.

هنگامی که با این مشکل روبه‌رو می‌شوید، نواحی درگیر ابتدا سفید می‌شوند. سپس کبود شده و احساس کرختی و سرما می‌کنند. البته این حالات و شرایط برای همه افراد یکسان نبوده و لازم نیست همه به یک صورت این مشکل را تجربه کنند.

گاهی اوقات با شروع مشکل، تنها یک یا دو انگشت درگیر می‌شود و لزوما نیز همیشه به یک حالت بروز نمی‌کند. اگرچه رینود اغلب، انگشتان دست و پا را درگیر می‌کند، اما سایر اندام‌ها مانند بینی، لب و گوش‌ها هم ممکن است درگیر شوند. البته لازم به یادآوری است، حمله رینود ممکن است کمتر از یک دقیقه طول بکشد یا ساعت‌ها ادامه پیدا کند.

افرادی نیز رینود را همراه با دیگر بیماری‌ها تجربه خواهند کرد و به همین دلیل نشانه‌هایی مرتبط با بیماری زمینه‌ای نیز خواهند داشت.

در حقیقت پزشکان رینود را به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم می‌کنند. در رینود ثانویه سایر بیماری‌ها زمینه‌ساز بروز این اختلال هستند.

علل بروز رینود

پزشکان به درستی علت حملات رینود را نمی‌دانند، اما به نظر می‌رسد رگ‌های خونی دست و پا در برابر هوای سرد یا استرس واکنش نشان دهند.

عواملی وجود دارند که احتمال بروز رینود اولیه را افزایش می‌دهند از جمله:

*‌ جنسیت: رینود زنان را بیش از مردان درگیر می‌کند.

*‌ سن: اگرچه در هر سنی ممکن است این شرایط به وجود آید، اما رینود در سنین بین 15 تا 30 سال بیشتر پیش می‌آید.

*‌ محل زندگی: افرادی که در مکان‌های سرد زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض این شرایط خواهند بود.

*‌ سابقه خانوادگی: حدود یک سوم افرادی که رینود را تجربه می‌کنند، یکی از اعضای درجه یک خانواده‌شان هم به این مشکل مبتلاست.

عواملی هم سبب بروز رینود ثانویه خواهد بود:

*‌ بیماری‌هایی خاص: ممکن است سبب بروز مشکل شود.

*‌ مشاغل خاص: به عنوان مثال کارهایی که ضربات تکراری و دائمی دارند.

*‌ قرار گرفتن در معرض موادی خاص: سیگار کشیدن و استفاده از داروهایی که رگ‌های خونی را تحت تاثیر قرار می‌دهند نیز ممکن است خطر ابتلا به رینود را افزایش ‌دهند.

اگر حمله ایجاد شد، چه کار باید کرد؟

شیوه زندگی برای کاهش مشکلات

با به کارگیری شیوه‌هایی ساده می‌توانیم حملات رینود را کاهش دهیم و احساس بهتری داشته باشیم؛ به عنوان مثال ترک سیگار، ورزش منظم، کنترل استرس، محافظت از دست‌ها و پاها و کاهش عوامل ایجاد خطر از جمله این موارد هستند.

اگر حمله ایجاد شد، چه کار باید کرد؟

اولین و مهم‌ترین اقدامی که در این موقعیت باید انجام شود گرم نگه داشتن دست، پا یا هر عضو درگیری است، بنابراین به محیطی گرم‌تر بروید و دستان خود را زیر بغل تان بگذارید تا گرم شوند. انگشتان دست و پای خود را تکان دهید. آب ولرم – نه داغ – روی انگشتان خود بریزید و آن ها را ماساژ دهید.

اگر شرایطی استرس آفرین موجب بروز این مشکل شده، بهتر است با ترک محیط و آرام کردن خود، مشکل را بهبود بخشید.

پیشگیری

رینود پدیده‌ای است که می‌توانید جلوی آن را بگیرید :

- زمانی که بیرون از خانه و در محیط باز هستید، لباس گرم و مناسب بپوشید.

- در فصل زمستان استفاده از شال، دستکش، جوراب، کلاه و چکمه را فراموش نکنید.

- داخل خانه و در فضای بسته هم مراقب باشید؛ به عنوان مثال، هنگامی که از داخل یخچال یا فریزر مواد غذایی را خارج می‌کنید، بهتر است از دستکش استفاده کنید.

- در نهایت اگر امکانش را دارید، برای زندگی به مکانی با آب و هوای معتدل ‌تر بروید.

داروهای طبیعی

علف دریایی می تواند کلید حل مشکل چاقی باشد

علف دریایی می تواند کلید حل مشکل چاقی باشد

محققان دانشگاه نیوکاسل می گویند که علف هرز دریایی می تواند کلید حل مشکل چاقی باشد زیرا مانع جذب چربی در بدن می شود.تیم محققان دریافت که یک نوع سبوس (alginate) که در علف دریایی یافت می شود، جذب چربی توسط بدن را بیش از ۷۵ درصد کاهش می دهد؛ که رقمی بهتر از اکثر معالجات ضدچاقی است.محققان این سبوس را در تلاشی برای آماده کردن غذاهایی که به کاهش وزن کمک کنند، به نان اضافه کرده اند و آزمایش های کلینیکی برای سنجش میزان تاثیر این سبوس در یک رژیم غذایی عادی طراحی شده است.

دکتر ایان برانلی، که از سرپرستان تیم تحقیق بوده است گفت: "این تحقیقات حاکیست که اگر بتوانیم این سبوس را به محصولاتی مانند نان، بیسکوئیت و ماست که روزانه مصرف می کنیم اضافه کنیم، تا سه چهارم چربی موجود در این غذاها توسط بدن دفع می شود."

'راه حلی واقعی'

او افزود: "ما این سبوس را به نان اضافه کرده ایم و آزمایش اولیه در مورد طعم آن خیلی دلگرم کننده است."دانشمندان برای آزمایش میزان تاثیر ۶۰ نوع الیاف گیاهی مختلف از یک "شکم مصنوعی" استفاده کردند. آنها میزان تاثیر این الیاف بر هضم چربی را اندازه گیری کردند.این یافته ها در نشست جاری انجمن شیمی آمریکا در سانفرانسیسکو ارائه شده است.دکتر بانلی گفت: "ادعاهای بی شماری در مورد معالجات اعجازآمیز برای کاهش وزن وجود دارد، اما فقط چند مورد آنها شواهد معقول علمی در تایید این ادعا ارائه می کنند."

او افزود: "چاقی مشکلی است که روز به روز بزرگتر می شود و رعایت کردن رژیم و برنامه ورزشی برای کاهش وزن برای خیلی ها مشکل است. یافته های اولیه مطالعه ما حاکیست که این نوع سبوس می تواند راه حلی واقعی در مبارزه با چاقی ارائه کند."این سبوس مدتی است که به مقدار کم به عنوان غلیظ کننده و پایدار کننده به مواد غذایی اضافه می شود.

دکتر دیوید هاسلام رئیس "مجمع ملی چاقی" در بریتانیا گفت: "بعضی محصولات به بهای گزاف به عنوان ابزار پزشکی فروخته می شود که هیچ فایده ای ندارد. این تحقیقات جالب به نظر می رسد، اما وقتی می توانیم آن را توصیه کنیم که دانشمندان با تکیه بر آزمایش های مفصل شواهدی خوب ارائه کرده باشند."

اعتیادوموادمخدر

اعتیاد و خانواده

بچه های طلاق بیشتر در دام اعتیاد می افتند

اعتیاد و خانواده

اعتیاد یك عادت نیست بلكه یك بیماری است كه از جایگزین كردن مواد افیونی بیرونی بجای مواد طبیعی در بدن بوجود می آید . و چون خودخواسته و در شروع از روی هوی و هوس و لذت جوئی بوده است ، نه تنها خانواده و اطرافیان بلكه خود شخص مصرف كننده هم باور ندارند كه در پی استفاده مكرر جسم و روان او از تعادل طبیعی خارج گردیده است .

افراد درگیر با اعتیاد معمولاَ حاضر به پذیرش این بیماری نیستند و برای پاسخ به سوالات خود دلایلی دارند كه معمولاَ یكسان است . مثلاَ می پرسند مگر می شود كسی با دست خودش به سراغ این بیماری رفته و به جان بخرد ؟ و یا ماده ای كه خودش نقش آرام كننده و درمان كننده داشته است چگونه سبب بیماری می گردد ؟

و یا ماده جادوئی كه خود نشئگی آور بوده چرا باید عوارض مصرف نكردن آن خماری و كسالت و بی حالی باشد ؟

و یا در صورت عدم استفاده از مواد مخدر چرا نباید شخص حالت طبیعی یك فرد معمولی را داشته باشد ؟

و سوالاتی از این دست كه اغلب توجیح است و باعث گمراهی می گردد .

به نظر می رسد كنكاش در تجربیات افرادی كه این مراحل را طی نموده اند می تواند راهگشای بسیاری از جمله جوانان كنجكاو و خانواده های آنها در زمینه پیش گیری و مقابله با معضل اعتیاد باشد .

فردی كه به قصد تفریح و سرگرمی و لذت جوئی به دنبال مصرف مواد رفته بدون شك با جذابیتی كه مواد دارد پس از مدتی گرفتار خواهد شد و با عوارضی مثل بهم ریختگی ، عدم تعادل ، افسردگی و بهم ریختگی ، خود و خانواه را دچار مشكل می كند . پس اولین انتظاری كه از وی می رود اینكه هر چه سریع تر مصرف مواد را قطع نماید كه عادی هم به نظر می آید . می پرسند چرا باید یك نفر به خاطر خوش گذرانی باعث این همه مشكلات باشد ؟

اما می دانیم با این نگرش نه تنها تاكنون راه به جائی نبرده ایم بلكه هرروز ادامه این تنش ها موجب اختلافات خانوادگی و طلاق و بیكاری و ناهنجاری های اجتماعی بوده است . لذا این تصور كه فرد مصرف كننده فقط با قطع مصرف ترك می كند همان طرح صورت مسئله اعتیاد در كنگره است كه هر وقت عنوان شده نسبت به پاك كردن صورت مسئله اقدام كرده اند و كمتر كسی حاضر به پذیرش ابعاد مختلف این بیماری یا مثلث درمان است ، كه از جسم ، روان و جهان بینی تشكیل می گردد .

به تجربه ثابت شده افرادی كه اعتیاد داشته اند و بارها دست به ترك و یا قطع ناگهانی زده اند هیچكدام موفق نبوده و برگشت خورده اند .

پس آنچه برای فراگیری خانواده های درگیر اعتیاد بسیار ضروری است اینكه فرد معتاد باید همزمان با كاهش پله ای مواد مخدر كه همان بازپروری جسم است با فرصت دادن به غدد تولید كننده مواد افیونی بر روی روان و جهان بینی خودش هم كار كند در غیر این صورت با اولین بهم ریختگی و ناملایمات به سراغ مواد می رود چون نیاز روانی او كه اعتماد به نفس و خودباوری می باشد كه درمان نشده است .

اما نقش خانواده كه از روز اول اعتیاد درمقابل او قرار گرفته اند و جز سرزنش و تحقیر كاری انجام نداده اند نه تنها مرهمی بر زخم او نیست بلكه مشكلات روانی و روحی او را تشدید می كنند .

به تجربه ثابت شده خانواده هائی كه در كنگره 60 مشاوره گردیده و این بیماری را پذیرفته اند نه تنها در مقابل بیمار شان نیستند بلكه به عنوان پرستار یا همسفر با صبر و استقامت در طول 10 یا 11 ماه بیمار خود را درمان كرده اند و قبول دارند كه اعتیاد را نمی شود یك شبه ترك كرد و نتیجه این تعامل و پذیرش را به چشم خود می بینند .

بچه های طلاق بیشتر در دام اعتیاد می افتند

مطالعات پژوهشگران در سطح اروپا نشان می دهد، كودكانی كه در خانواده های از هم گسیخته زندگی می كنند، بیشتر به مواد مخدر معتاد می شوند.

به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از پایگاه خبری Opinion، مطالعات محققان دانشگاه گلاسكو نشان می دهد، نوجوانانی كه والدین آنها از هم جدا شده باشند، یا نوجوانان بی سرپرست بیشتر در معرض اعتیاد به مواد مخدر هستند.

بر اساس این مطالعه، از هم گسیختگی خانواده ها، زندگی نوجوان با یكی از والدین، طلاق والدین، اعتیاد والدین و دیگر موارد، همگی موجب می شوند نوجوانان تمایل به مصرف مواد مخدر و مشروبات الكلی پیدا كنند و نهایتا به آنها معتاد گردند.

بر اساس این گزارش، در صورتی كه یكی از والدین به مواد مخدر معتاد باشد، احتمال اینكه فرزند آنها نیز معتاد گردد افزایش می یابد، ولی زمانی كه هر دوی والدین معتاد باشند، احتمال معتاد نشدن فرزند آنها بسیار پایین است.

این گزارش حاكی است، خلاهای عاطفی و خانوادگی ناشی از طلاق، مهمترین دلیل روی آوردن نوجوانان به مواد مخدر و مشروبات الكلی است.

دعواها و ناسازگاریهای دائمی والدین، كتك كاری میان آنها، و بروز خشونتهای مختلف در میان آنان نیز موجب می شوند كودك خود را بی تكیه گاه فرض كند، و در چنین مواقعی هیچ چیز جذاب تر از شادیهای - هرچند زودگذر - مصرف مشروبات الكلی یا استعمال مواد مخدری همچون كوكائین و متامفتامین نیست.

بر پایه این گزارش، محققان دانشگاه ادینبورگ معتقدند ریشه اعتیاد از چهاردیواری خانه سرچشمه می گیرد. خانواده های از هم گسیخته بیشترین میزان تولید كودكان و نوجوانان معتاد را دارند.

دانش و فناوری

همراه اول

ایرانسل

رایتل

یادبگیریم

نرم افزار

اندروید

دریافت همه

همراه اول

آهنگ پیشواز

کدهای میانبرودستوریUSSD

انتقال شارژ

جیرینگ

چگونگی فعال کردن اینترنت موبایل

آهنگ پیشواز

روش فعال سازی اوای انتظار

آهنگ پیشواز

روش فعال سازی اوای انتظار

فعال سازی اهنگ پیشواز همراه اول از دوطریق:

1- یک پیام کوتاه بدون متن یا درون پیام کد اهنگ پیشوازتون(کد اهنگ پیشواز درقسمت زیر دربرنامه هست)به شماره8989 ارسال کنید.

________________

2-به شماره 09990زنگ بزنید(استفاده از این یرویس رایگان میباشد)بعد333بزنید بعد1برای قطع سرویس دکمه5 وبرای فعال سازی دکمه3بزنید

دراینجا از شما کد اهنگ پیشواز میخواد که وارد میکنید ودراخرکد پیشواز#بزنید به این صورت30169# ودراخرخانومه میگه سرویس پیشوازشما با موفقیت انجام شد

نظریادتون نره

__________________

سایت کدها

برای دریافت کدهای پیشواز همراه اول به ادرس زیر مراجعه کنید

www.rbt.mci.ir

آهنگ پیشواز

دسته اول

دسته دوم

دسته اول

سری اول

سری دوم

سری سوم

سری چهارم

نوحه

محسن یگانه:

سکوت 10120

رگ خواب 10119

بمون 10135

آسمان همیشه ابری نیست 10140

علی خزایی:

میمیرم برات 10113

احسان خواجه امیری:

نمی دونم 10115

خواب وبیداری 10112

خلاصم کن 10138

سامی یوسف:

مادر 10142

محمد 10141

صلوات 10146

مادر به زبان انگلیسی 10141

اقتباسی:

پیانو 10149

پت ومت 10162

ازسرمین های شمالی 10164

نل 10161

پیانو 10154

موسیقی 10077

موزارت 10096

طلایی 10070

پاپیون 10067

سرودخاک 30063

داغ فراق 30062

گیتار 20070

لوسین 10065

هرکول پوارو 10066

پاپیون 10067

موزارت 10069

ناوارو 10105

عموعباس 10106

بوی سیب 10109

قشنگترین بابای دنیا 10111

یلدا 10125

آنشرلی 10160

پلنگ صورتی 10163

مهدی نیکخواه:

30133 مادر

30134 تست

30136 نگاهم کن

30137 باتوباشم

30138 خداحافظ1

30139 خداحافظ2

30140 پریزاد

30146 گل لاله

حامدطاها:

30141 آسمون

30142 نیایش

30143 مرحله

30145 نفس

30147 یه امشب فکرکن

30148 اگه برگردی ببینی

سهیل تهرانی:

30149 انتظار

30150 باورم کن

30151 صدای من

30152 به من بگو

30153 باورندارم

30154 آخرین حرف

30155 اروم آروم سهراب پاکزاد

30156 عاشقت داره میره رضاهاشمیان

30157 بی تفاوت سعید قاسمی

حمیدطالب زاده:

30158 مگه نه

30159 ریشه

30163 هجرت

30160 همه چیم تو رضا عنایتی

30159 دارم عاشق میشم پژمان کلانی

30162 زمستون پوژنگ پروازی

30164 تومیدونی ادریس منصوری

30165 آروم نشدباحرفام ادریس منصوری

30166 باور پیام مقامی

30167 خدایا پیام مقامی

30168 کوچ پدرام محبوبیان

30169 خواب جاده ها(امام زمان عج) علی آه نک

30170 بهترین ترانه کیارش حسنزاده

علیرضا افتخاری:

30171 چشم به راه

30172 انتظار

30173 بردی ازیادم

30174 نورخدا

30175 نگاه قشنگ

30176 دل را ببین

30177 یه چکه ماه

30177 یه چکه ماه علیرضا افتخاری

30200 یه لحظه چشمات رو ببند گروه هفت

30147 یه امشب فکرکن حامد طاها

10125 یلدا اقتباسی

30197 یاد تو 2 مانی رهنما

30196 یاد تو 1 مانی رهنما

30206 گل پامچال فریبرزلاچینی

30146 گل لاله مهدی نیکخواه

30168 کوچ پدرام محبوبیان

30201 کاشکی محسن چاوو شی

30208 چشمهای تو فتحعلی اویسی

30212 چشم سیاه 1 علیرضا اویسی

30171 چشم به راه علیرضا افتخاری

10214 چراغ شب تیره فخری

10145 چرا عمو عباس دیر کرد ملاباسم

10163 پلنگ صورتی اقتباسی

30140 پریزاد حامد طاها

30079 پرستوی مهاجرم خلج

10162 پت و مت اقتباسی

10067 پاپیون اقتباسی

30189 ولايت عشق2 محمد اصفهانی

30188 ولايت عشق 1 محمد اصفهانی

30221 واست مي ميرم گروه هفت

30096 هیاهوی ملک محمد زمانی

30160 همه چیم تو رضا عنایتی

10066 هرکول پوارو اقتباسی

30163 هجرت حمید طالب زاده

30136 نگاهم کن مهدی نیکخواه

30175 نگاه قشنگ علیرضا افتخاری

30142 نيايش حامد طاها

30232 نورخورشید فرمان فتحعلیان

30174 نورخدا علیرضا افتخاری

10161 نل اقتباسی

30145 نفس حامد طاها

10105 ناوارو اقتباسی

30216 ناجی محمد اصفهانی

10159 میتی کومون اقتباسی

30228 مولا علی جان گروه آرین

10096 موزارت اقتباسی

30194 معجزه محمد اصفهانی

30185 مادر هامون

10142 مادر سامی یوسف

30133 مادر مهدی نیکخواه

10065 لوسین اقتباسی

30111 فلوت بیکلام

30080 فاطمه یعنی تمام هستیم میرداماد

30233 علی علی (مولودی ) ملاباسم

30227 علی را وصف در باور نیاید محمد اصفهانی

30225 علي بود سید خلیل عالی نژاد

30210 عذاب دوست داشتن 2 علی لهراسبی

30209 عذاب دوست داشتن 1 علی لهراسبی

30156 عاشقت داره میره رضا هاشمیان

10146 صلوات سامی یوسف

30107 صلوات ملاباسم

30151 صدای من سهیل تهرانی

10190 شب تاره کریمی

30198 سپیده شهرام ناظری

30231 سلطان طریقت فرمان فتحعلیان

30199 سلام آخر 1 احسان خواجه امیری

30219 ستاره گروه هفت

30058 ساکسیفون اقتباسی

30162 زمستون پوژنگ پروازی

30159 ریشه حمید طالب زاده

30215 رستگاران محمد اصفهانی

30202 دلم گرفته امین رستمی

30223 دل شوره 2 محسن چاووشی

30222 دل شوره 1 محسن چاووشی

30187 دستهای خالیم علیرضا کبریایی

30217 دریاچه مرده محسن چاووشی

30161 دارم عاشق می شم پژمان کلانی

30193 خورشید محمداصفهانی

30184 خوب من ابراهیم توکلی

30169 خواب جاده ها (امام زمان عج ) علی آه نک

30167 خدایا پیام مقامی

30139 خداخافظ 2 مهدی نیکخواه

30138 خداحافظ 1 مهدی نیکخواه

30186 خدا چرا عاشق شدم محمد حشتمی

10202 حیدر بابا هلالی

30218 حراج محسن چاووشی

30074 جای گل یاس گلدونه کریمی

30205 جان مریم فریبرز لاچینی

30164 تومیدونی ادریس منصوری

30192 بی واژه محمد اصفهانی

30207 بی من نرو علیرضا اویسی

30157 بی تفاوت سعیدقاسمی

30181 بگو جو نتم محمد یاوری

10225 بهمن 22 گروه سرود

30170 بهترین ترانه کیارش حسن زاده

30152 به من بگو سهیل تهرانی

30214 بعد از رفتنت 2 علی لهراسبی

30213 بعد از رفتنت 1 علی لهراسبی

30173 بردی از یادم علیرضا افتخاری

30150 باورم كن سهيل تهراني

30203 باور نمی کنم احسان خواجه امیری

30153 باور ندارم سهیل تهرانی

30166 باور پیام مقامی

30224 بازارخرمشهر محسن چاووشی

30137 با تو باشم مهدی نیکخواه

30180 ایران من محمد یاوری

30211 ای آدما علیرضا اویسی

30148 اگه برگردی ببینی حامد طاها

30220 اگه باشی محمد اصفهانی

30178 اي ايران غلامحسين بنان

30149 انتظار سهیل تهرانی

30172 انتظار علیرضا افتخاری

30182 انتظار مهرزاد خیری

30229 امشب شب عشق (ویژه عید غدیر خم ) محمود کریمی

10228 الله الله توپناهی بر ضعیفان 1 گروه سرود

30191 اسیری محسن چاوشی

10164 از سرزمینهای شمالی اقتباسی

30154 أخرين حرف سهيل تهراني

30070 آهنگ بیکلام

10160 آنشرلی اقتباسی

30141 آسمون حامدطاها

30165 آروم نشد با حرفام ادریس منصوری

30155 آروم آروم سهراب پاکزاد

30204 آتش شهرام ناظری

10207 یاد چوب خیزران علیمی

30085 گل سرخ و ارغوانی سلحشور

30081 گل ارغوانم علیمی

10197 چشمام به چشم تو کریمی

10186 پرستوی سفیدم کریمی

10185 ندیدمت این غصه کم نیست آقا کریمی

10199 من نمردم که تو تنهایی کریمی

10217 مسلم دیگه کسی رو نداره طاهری

30075 مرو قرار حیدر کریمی

10183 مرا بابا حسینی تربیت کرده حدادیان

10147 محمد سامی یوسف

10182 ماهم برون فتاده کریمی

30073 مادرم فاطمه اکبری

30076 مادر جوونم کریمی

10206 لک لبیک بنی فاطمه

10218 لبیک یا حسین میرداماد

30230 لافتی الا علی (ویژه عیدغدیرخم ) محمود کریمی

10111 قشنگترین بابای دنیا کریمی

30080 فاطمه یعنی تمام هستیم میرداماد

30072 فاطمه خدا کنه از رو زمین پاشی اکبری

10180 غضب نگاهش حیدریه کریمی

ل

30082 غروب مدینه چه دلگیره علیمی

10106 عمو عباس بنی فاطمه

10175 عمو حسین جانم طاهری

30233 علی علی (مولودی ) ملاباسم

30227 علی را وصف در باور نیاید محمد اصفهانی

10192 علی اکبر لیلا حدادیان

30225 علي بود سید خلیل عالی نژاد

30078 عشق یعنی 2 کریمی

30077 عشق یعنی 1 کریمی

30156 عاشقت داره میره رضا هاشمیان

30190 ضامن آهو حمید غلامعلی

10190 شب تاره کریمی

10201 سوزسوز گارداشیم کریمی

30231 سلطان طریقت فرمان فتحعلیان

30071 سلام بابا دیگه بی جوابه اکبری

10196 ساقی قلبش در تب و تاب سیب سرخی

10200 زینب سنه قربان کریمی

30084 روضه تو مسجد و دیر منه علیمی

10198 دو بچه شیر کریمی

10204 دلا خون حسین عرش زمین است فخری

10189 دل سوختگان کریمی

30187 دستهای خالیم علیرضا کبریایی

30169 خواب جاده ها (امام زمان عج ) علی آه نک

10202 حیدر بابا هلالی

10211 حی علی العزا طاهری

10181 حسین فرزند پیغمبر طاهری

30074 جای گل یاس گلدونه کریمی

30083 تو نفس میزدی من ز نفس افتادم علیمی

30086 تو به طوفان بلا نوحم بودی علیمی

10187 تازه مهمان رقیه طاهری

10205 بیا تا سیب سرخ رو بو کنیم بنی فاطمه

10210 بگو بابا بنی فاطمه

10109 بوی سیب بنی فاطمه

10177 به دلم برات شده کریمی

10191 به خدا دنیا رو نمی خوام طاهری

10178 به خدا با دست بسته ام کریمی

30226 بابا حیدر فرمان فتحعلیان

10176 با هر نفس پر میزنم کریمی

30229 امشب شب عشق (ویژه عید غدیر خم ) محمود کریمی

10228 الله الله توپناهی بر ضعیفان 1 گروه سرود

10144 الله سامی یوسف

10164 از سرزمینهای شمالی اقتباسی

10213 اربعین فخری

10173 ابوالفضل شیرین ترین یار حسین کریمی

30154 أخرين حرف سهيل تهراني

10212 آقای من دنیای من هلالی

10174 آقام علی مظلومه کریمی

10209 آقام آقام طاهری

10208 آرام جان لیلا علیمی

10172 آبروی عالم طاهری

دسته دوم

محسن چاوشی

اقتباسی

عبدالباسط

نوحه

30223 دل شوره 2

30222 دل شوره 1

30217 دریاچه مرده

30218 حراج

30224 بازارخرمشهر

30191 اسیری

30201 کاشکی

10125 یلدا اقتباسی

30120 گیتار 9 بیکلام

30119 گیتار 7 بیکلام

20073 گیتار 6 اقتباسی

20071 گیتار 4 اقتباسی

20070 گیتار 3 اقتباسی

20069 گیتار 2 اقتباسی

10248 گیتار 1 اقتباسی

20072 گیتار اقتباسی

10156 پیانو9 اقتباسی

10155 پیانو8 اقتباسی

10154 پیانو6 اقتباسی

10153 پیانو5 اقتباسی

10152 پیانو4 اقتباسی

10151 پیانو3 اقتباسی

10150 پیانو2 اقتباسی

30061 پیانو19 اقتباسی

30060 پیانو18 اقتباسی

20078 پیانو16 اقتباسی

20077 پیانو15 اقتباسی

20076 پیانو14 اقتباسی

20075 پیانو13 اقتباسی

20074 پیانو12 اقتباسی

10158 پیانو11 اقتباسی

10157 پیانو10 اقتباسی

10149 پیانو1 اقتباسی

30059 پیانو اقتباسی

10167 سوره مریم عبدالباسط

10166 سوره فتح عبدالباسط

10169 سوره شورا عبدالباسط

10168 سوره حشر عبدالباسط

10171 سوره الرحمن1 عبدالباسط

10170 سوره الرحمن عبدالباسط

30169 خواب جاده ها (امام زمان عج ) علی آه نک

10207 یاد چوب خیزران علیمی

10215 یا رقیه طاهری

30085 گل سرخ و ارغوانی سلحشور

30081 گل ارغوانم علیمی

10197 چشمام به چشم تو کریمی

10186 پرستوی سفیدم کریمی

10185 ندیدمت این غصه کم نیست آقا کریمی

10184 میروم به آخرین سفر کریمی

10199 من نمردم که تو تنهایی کریمی

30075 مرو قرار حیدر کریمی

10217 مسلم دیگه کسی رو نداره طاهری

10183 مرا بابا حسینی تربیت کرده حدادیان

10148 مداحی جواد مقدم

10182 ماهم برون فتاده کریمی

30073 مادرم فاطمه اکبری

30076 مادر جوونم کریمی

10141 مادر به زبان انگلیسی سامی یوسف

10142 مادر سامی یوسف

10206 لک لبیک بنی فاطمه

10218 لبیک یا حسین میرداماد

30230 لافتی الا علی (ویژه عیدغدیرخم ) محمود کریمی

10111 قشنگترین بابای دنیا کریمی

30080 فاطمه یعنی تمام هستیم

30072 فاطمه خدا کنه از رو زمین پاشی اکبری

10180 غضب نگاهش حیدریه کریمی

30082 غروب مدینه چه دلگیره علیمی

10106 عمو عباس بنی فاطمه

10175 عمو حسین جانم طاهری

30233 علی علی (مولودی ) ملاباسم

30227 علی را وصف در باور نیاید محمد اصفهانی

10192 علی اکبر لیلا حدادیان

30225 علي بود سید خلیل عالی نژاد

30078 عشق یعنی 2 کریمی

30077 عشق یعنی 1 کریمی

30190 ضامن آهو حمید غلامعلی

10146 صلوات سامی یوسف

30107 صلوات ملاباسم

10190 شب تاره کریمی

10201 سوزسوز گارداشیم کریمی

30071 سلام بابا دیگه بی جوابه اکبری

10196 ساقی قلبش در تب و تاب سیب سرخی

10200 زینب سنه قربان کریمی

30084 روضه تو مسجد و دیر منه علیمی

10198 دو بچه شیر کریمی

10204 دلا خون حسین عرش زمین است فخری

10189 دل سوختگان کریمی

10202 حیدر بابا هلالی

10211 حی علی العزا طاهری

10181 حسین فرزند پیغمبر طاهری

30074 جای گل یاس گلدونه کریمی

30083 تو نفس میزدی من ز نفس افتادم علیمی

30086 تو به طوفان بلا نوحم بودی علیمی

10187 تازه مهمان رقیه طاهری

10205 بیا تا سیب سرخ رو بو کنیم بنی فاطمه

10210 بگو بابا بنی فاطمه

10109 بوی سیب بنی فاطمه

10177 به دلم برات شده کریمی

10191 به خدا دنیا رو نمی خوام طاهری

10178 به خدا با دست بسته ام کریمی

10176 با هر نفس پر میزنم کریمی

30229 امشب شب عشق (ویژه عید غدیر خم ) محمود کریمی

10228 الله الله توپناهی بر ضعیفان 1 گروه سرود

10144 الله سامی یوسف

10213 اربعین فخری

10173 ابوالفضل شیرین ترین یار حسین کریمی

10174 آقام علی مظلومه کریمی

10209 آقام آقام طاهری

10208 آرام جان لیلا علیمی

10172 آبروی عالم طاهری

کدهای میانبرودستوریUSSD

افزایش اعتبار

*140*#رمزشارژ#OK

آگاهی ازمانده اعتبار

*140*11#OK

آموزش انتقال شارژ در سیم کارت های همراه اول

ابتدایک پیام کوتاه بدون متن به۸۹۱۰بفرسید که برای شما رمز بفرستد؛ وسپس طبق دستورالعمل زیر عمل می کنیم

*۱۳۲*رمز*مبلغ شارژ*شماره موبایل موردنظر#

درهرروز می توانید حداقل۱۰۰۰تومان وحداکتر۱۰۰۰۰می توانید شارژ بفرسید هنگامی که شارژ می فرسید حداقل باید برای خودشما۵۰۰تومان شارژ باقی بماند

_______________--

یا میتوانید به شماره رایگان 444 تماس بگیرید

بعددکمه8 گوشیتان رافشاردهید بعدمطابق دستورالعمل خانومه عمل کنید

جیرینگ کیف پول شمادرتلفن همراه شما

جیرینگ بسته ای با6خدمت استثنایی است که تلفن همراه تان رابه کیف پولی مطمئن وساده ترازکیف پول داخل جیبتان تبدیل میکند.

1- واریزوبرداشت وجه:

بامراجعه به یکی ازنمایندگی های همراه اول میتوانید به کیف پول تلفن همراه خودپول واریزیاازان برداشت کنید

2- پرداخت های روزانه:

بااین خدمت پول شمادرنهایت امنیت برروی تلفن همراهتان ذخیره میشودوازاین پس میتوانیدهمه خریدهای ریزودرشت خودرابدون نیازبه حمل پول انجام دهید.

3- انتقال شخص به شخص:

جیرینگ امکان انتقال راحت ومطمئن پول رابین افرادفراهم اورد.

4- پرداخت صورت حساب های ماهیانه:

بااین سامانه صورت حساب آب،برق،گاز،تلفن ثابت وهمراه وعوارض شهرداری خودرامطمئن وسریع وتنهاباچندکلیک برروی تلفن همراه خودپرداخت کنید.

5- شارژاعتبار:

باجیرینگ اعتبارتلفن همراه خودرادرهرزمانی ومکانی باامنیت کامل وتنهاباچندکلیک برروی تلفن همراه خودشارژنمایید.

6- اقتصادخانواده:

جیرینگ بامحاسبه خودکاردریافتی ها وپرداختی های شما،همچون یک حساب دارشخصی هزینه های ماهیانه تان راکنترل می نماید.این سرویس به شماکمک میکند تامتوجه شویدکه کجابیشترازحدموردنظرتان خرج کرده اید.

______________

برای ثبت نام واستفاده ازجیرینگ

*123#

ویابه سایت

www.jiring.ir

چگونگی فعال کردن اینترنت موبایل

اینترنت موبایل یا GPRS می تواند جایگزین دسترسی به اینترنت خانگی در حد و اندازه "دایل آپ" باشد که امکان مرور وب را ممکن می سازد اما استفاده از این سرویس نیازمند تنظیمات و فعال سازی است که کاربران به دلیل عدم آشنایی کمتر از اینترنت موبایل استفاده می کنند.

به گزارش مهر، GPRS در واقع روشی نوین برای ارسال داده ها از طریق تلفن همراه است و استفاده از اینترنت را در هر زمان و مکان و به صورت 24 ساعته از طریق لپ تاپ با در اختیار داشتن دیتا کارت، رایانه دستی (PDA) یا مرورگر WAP روی گوشی موبایل مشترک فعال می کند و کاربر می تواند حتی در هنگام حرکت و رفت و آمد به شبکه جهانی اینترنت متصل شود.

هم اکنون سرویس GPRS موبایل توسط اپراتورهای همراه اول و ایرانسل به مشترکان عرضه می شود اما بررسی ها نشان می دهد که این سرویس به دلایل مختلف آنطور که باید از سوی مشترکان به کار گرفته نمی شود.

یکی از دلایل این عدم استفاده مربوط به آگاهی نداشتن از نحوه فعالسازی این سرویس است که اطلاع یافتن از آن می تواند امکان جستجو در وب را به صورت آنلاین و حتی در برخی مواقع سریعتر از اینترنت خانگی دایل آپ برای مشترکان فراهم می کند.

GPRS به جای استفاده از یک شماره تلفن برای اتصال به اینترنت از یک (APN (Access Point Node استفاده می کند که باید در گوشی مشترک تنظیم شود.

از دیگر مزایای اینترنت موبایل می توان به اتصال دائمی به اینترنت اشاره کرد که کاربر صرفاً برای ارسال و دریافت اطلاعات هزینه می پردازد و دیگر نگران هزینه آنلاین بودن خود نخواهد بود.

مشترکان همراه اولی GPRS خود را فعال کنند

مشترکان سیمکارتهای دائمی و اعتباری همراه اول برای استفاده از سیستم GPRS باید به سایت اینترنتی این شرکت به آدرس www.mci.ir مراجعه کرده و در قسمت تنظیمات GPRS با انجام چند مرحله گوشی خود را برای استفاده از این سرویس فعال کنند.

خدماتی که به مشترکان همراه اول از طریق سرویس GPRS ارائه می شود شامل استفاده از پست الکترونیکی و دسترسی به سایت‌های اینترنتی و دریافت فایل برروی گوشی موبایل است.

برای فعال سازی GPRS مشترک باید به تکمیل فرم الکترونیکی ثبت ‌نام بپردازد و اطلاعات شخصی خود شامل نام، نام خانوادگی و شماره کد ملی، اطلاعات تماس شامل، شماره تلفن همراه و پست الکترونیکی را از طریق فرم موجود وارد کند.

نشانی پست الکترونیکی که وارد می‌شود همان نشانی است که پس از فعال شدن سرویس برای اطلاع‌رسانی به مشترک از آن استفاده خواهد شد که پس از تکمیل این فرم و ارسال اطلاعات به سیستم، پیامی در مرورگر به وی نشان داده می‌شود و مشترک را ملزم به فعال سازی GPRS روی گوشی می کند.

در مرحله بعدی فعال سازی که مربوط به تنظیم گوشی خواهد بود از طریق لینک ارسال تنظیمات گوشی با وارد کردن شماره تماس و انتخاب نوع و مدل گوشی از سوی کاربر، تنظیمات لازم از طریق پیامک برای متقاضی ارسال می‌شود.

امکان ارسال تنظیمات برای همه گوشی‌هایی که توانایی دریافت تنظیمات از طریق شبکه را دارند در این بخش وجود داشته و سایر گوشی‌هایی که این توانایی را ندارند باید به طور دستی و مطابق با راهنمای موجود تنظیم شوند.

همراه اول پس از دریافت درخواست مشترک، تنظیمات مربوط به گوشی را در قالب یک پیام کوتاه برای وی ارسال می کند که تنظیمات GPRS پس از بازکردن پیام و زدن کد 1234، به طور خودکار در گوشی مشترک قرار خواهد گرفت و مشترک با ارسال مدل گوشی بصورت انگلیسی به شماره 8008 تنظیمات GPRS را می تواند دریافت کند.

چنانچه به هر دلیل این کار با مشکل مواجه شود، ابتدا لازم است مشترک درخواست خود را تکرار کند و در صورت عدم موفقیت مجدد بهتر است‎‎‎‎‎‎‎‎ با مرکز پاسخگویی همراه اول به شماره 09990 ‎‎‎‎‎‎‎‎ برای حل مشکل تماس گرفته سپس تنظیمات را به صورت دستی در گوشی خود فعال کند.

ایرانسل

سرویس اهنگ پیشواز

خدمات

محصولات

کدها

شارژکردن

انتقال شارژ در سیم کارت های اعتباری ایرانسل

اموزش فعال سازیGprsوMMS

فعال سازی اینترنت

سرویس اهنگ پیشواز

آموزش ها

کدهای پیشواز

آموزش ها

فعال سازی وجایگزینی

کدهای دستوری

فقط کافیه کد اهنک مربوطه را به صورتSMSبه شماره7575 بفرستیدتافعال بشه

_________________________

جایگزینی

اگر با کسی تماس گرفتید و از آهنگ پیشوازش خوشتون اومد،

در هنگام پخش آهنگ #7 را شماره گیری کنید، پس از چند دقیقه آهنگ دوستتان برای شما هم فعال

می شود و جایگزین آهنگ قبلی می گردد

از طریق استفاده از کدهای دستوری (USSD)

شما می توانید بخشی از عملیات متفاوت آهنگ پیشواز را با استفاده از کدهای دستوری انجام دهید.

برای دیدن منوی اصلی آهنگ پیشواز ، #777* را از خط ایرانسل خود شماره گیری کنید و سپس یکی از گزینه های منو را انتخاب کنید.

شما همچنین می توانید مستقیما کدهای زیر را شماره گیری کنید.

عملیات کد دستوری

انتخاب حالت پخش تک آهنگی

#1*1*777*

________________

انتخاب حالت پخش چند آهنگی

#2*1*777*

________________

مشاهده آلبوم

#2*777*

________________

مشاهده فهرست پخش پیش فرض

#3*777*

________________

خرید

#کد آهنگ*4*777*

________________

حذف

#کد آهنگ*5*777*

________________

جایگزینی

#کد آهنگ جایگزین*کد آهنگ موجود*6*777*

________________

جستجو

#کد آهنگ*7*777*

________________

غیرفعال سازی موقت

#2*8*777*

________________

فعال سازی مجدد

#1*8*777*

کدهای پیشواز

کدهای رایگان پیشواز

کدالبوم

گلچین

متفاوت

کدهای رایگان پیشواز

__________

دارم میرم

کیارش حسن زاده90

5513032

___________-

بی واژه

محمداصفهانی90

3312435

_____________

ساختمان پزشکان

تیتراژانتهایی،سیروان خسروی

2211422

_______________

رفیق نیمه راه

سعیدپورسعید

5512290

______________-

تیک تیک

احسان حق شناس

3312231

____________--

شبان تنها

جرج زمفیر

4412724

_____________

چراغاراخاموش کن

رضاصادقی90

3312594

____________--

رستاک

گل گل

2211095

___________-

حس.بیا2

پیام صالحی

661204

___________-

بی واژه

محمداصفهانی90

3312435

_______________

ارسال کدبه757612

قیمت:رایگان

کدالبوم

صلوات

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

دسته چهارم

دسته پنجم

دسته ششم

صلوات بر خاتم انبیا،محمد مصطفی صل الله علیه و آله و سلم

محصولات آهنگ پیشواز

توجه:

قیمت تمامی محصولات آهنگ پیشواز 250تومان می باشد

به ترتیب:

نام محصول

کد محصولل

صاحب اثر

صل علی محمد

4414354

سامی یوسف

__________________

یا رب صل علی محمد

4411682

گروه اهل بیت

__________________

ان الله و ملائكته یصلون علی النبی

4413460

سعید طوسی

__________________

صلوه علی رسول الله

4414698

طه الفشنی

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

مرتضی پاشایی/ شهرام شکوهی/ مهدی یراحی/ علیرضا روزگار

_____________________

مرتضی پاشایی

٣٣١٣٢٢۵ یکی هست

٣٣١٣٢٢٨ به گوش تو میرسه

٣٣١٣٢٢۶ تو راست میگی

٣٣١٣٢٣٠ چشمای من

٣٣١٣٢٢٩ شاید

٣٣١٣٢٢٧ گریه کن

_________________

کدهای پیشوازالبوم جدید(مدارا)شهرام شکوهی

دلم خونه 2211484

مدارا 2211485

مداراقطعه2

2211486

مدارا قطعه3

2211487

اسیرعشق

2211495

اسیری

2211496

دل دیوونه

2211497

گل وخار

2211498

جادوی چشمات

2211499

لیلی

2211500

من وتو

2211501

نگومیرم

2211502

_____________--

مهدی یراحی

منو رها کن از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۷۸

برای تو از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۷۹

برای تو قطعه ۲ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۰

برای تو قطعه ۳ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۱

ندارمت از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۲

همیشه عاشقت بودم از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۳

باور نکن از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۴

حراج از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۵

هوای تو از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۶

هوای تو قطعه ۲ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۷

هوای تو قطعه ۳ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۸

داری سرباز کی می شی؟ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۹

منو رها کن ریمیکس از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۹۰

_____________________

علی رضاروزگار

۵۵١٣٩٩٠ بدهکار

۵۵١٣٩٨۶ برو فکرشم نکن

۵۵١٣٩٨٣ تقدیر

۵۵١٣٩٧۴ توبه

۵۵١٣٩٧٨ جنون

۵۵١٣٩٧۶ چه زود

۵۵١٣٩٨٨ خدایا

۵۵١٣٩٨۴ درد جدایی

۵۵١٣٩٧٩ رد پات

۵۵١٣٩٨٠ رد پات۲

۵۵١٣٩٨٢ عشق من و تو

۵۵١٣٩٧٧ کاش بدونی

۵۵١٣٩٨٩ نگاه خیس

۵۵١٣٩٨٧ وای

۵۵١٣٩٨۵ هرگز نشد

۵۵١٣٩٨١ یکدونه من

۵۵١٣٩٧۵ یه لحظه

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

محسن یگانه/ کوروش صنعتی/ حمیدعسکری

محسن یگانه

نباشی

٣٣١١۴٨٠

--------------

سکوت

٣٣١١۴٨٢

-------------

رگ خواب

٣٣١١۴٨١

_____________

کوروش صنعتی

البوم جدید(یادت باشه)

عشق من

3312791

__________--

یادت باشه

3312788

__________

دوست دارم

3312792

ارسال کدبه7575

قیمت250تومان

_______________

حمیدعسکری

به عشق تو

٣٣١٢٣٨٠

--------------

آهای تو که عشق منی

٣٣١٢٣٨٢

------------

یه دنیا غم دارم

٣٣١٢٣٨۴

------------

من کجای زندگیتم

٣٣١٢٣٨٧

-----------

من وتو

٣٣١٢٣٨٨

-----------

اگه به تو نمی رسم

٣٣١٢٣٨۶

----------

بیا دنبال من

٣٣١٢٣٨١

-----------

زندگی بی تو مرگه

٣٣١٢٣٨٣

----------

تا تو نباشی

٣٣١٢٣٨۵

----------

قسم

٣٣١٢٣٨٩

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

محسن چاوشی/ محمدعلیزاده/ پویابیاتی

________________

کد های محسن چاووشی:

1)اسیری ٣٣١١٠١٠

2)بازار خرمشهر ٣٣١١٠١١

3)بازار خرمشهر.قطعه ۲ ٣٣١١٠١٢

4)بخون امشب ٣٣٣٣١١٠١۴

5)چهار دیواری ١١٠١٣

6)حراج ٣٣١١٠١٨

7)خنده ٣٣١١٠١٩

8)دریاچه مرده ٣٣١١٠١۵

9)دل شوره ٣٣١١٠١۶

10)دور آخر ٣٣١١٠١٧

11)ژاکت ٣٣١١٠٢٢

12)ظهر عطش ٢٢١٧٢٢

13)غدیر خون ٢٢١٧١٧

14)کی‌ بهت خندیده ٣٣١١٠٢٠

15)لولای شکسته ٣٣١١٠٢١

16)تنهای بی سنگ صبور ۲۲۱۱۱۳۰

17)رفیق من ۲۲۱۱۱۲۹

18)زخم زبون ۲۲۱۱۱۳۱

19)من با تو خوشم ۲۲۱۱۱۲۸

20)راه کربلا ۳۳۱۸۱۷

21)گوشیو بردار ۲۲۱۱۱۲۷

______________________

محمدعلیزاده

این اولین باره از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٨

بی تو میمیرم از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٧

بی حوصله از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٢

تمنا از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨۶

تو جون منی تو از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٣

تو که اینجوری نبودی از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨۴

جز تو از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٠

جز تو ۲ از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٩

خدای احساس از محمد علیزاده: ٢٢١٧١٩

خدای احساس هیئت عزاداری از محمد علیزاده: ٢٢١١٢٩٩

خیلی خوشحالم از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٩٠

دو خط موازی از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٩١

زمانه از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٩٠

زیر حرف هام می زنم از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨۵

زیر حرف هام می زنم قطعه ۲ از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨۶

سلام آقا از محمد علیزاده: ٢٢١٧٢٠

سنگ صبور از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨٩

سورپرایز از محمد علیزاده: ٣٣١١٨٩٩

سورپرایز بی کلام از محمد علیزاده: ٣٣١١٨٩٨

گریه نکن از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨١

گل یاس از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨٧

لب خاموش از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨۴

نگو نمی رسم از محمد علیزاده: ٢٢١١١١٧

هم خونه از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨٨

یادلار از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨۵

__________________

آهنگ پیشواز آقای پویا بیاتی

قیمت تمامی محصولات آهنگ پیشواز 250تومان می باشد

به ترتیب:

کد محصول

نام محصول

______________

4413389

حلالم كن

______________

4413350

گم شدم

______________

4413338

پر از حرف سكوتم

______________

4413380

اگه بغضم اگه گریه

______________

4413400

نون و گریه

______________

4413383

اشكهاتو پاك كن

______________

4413348

دل نیمه جونه

______________

4413381

اگه خاكم

______________

4413382

اگه پا روی عهدم گذاشتم

______________

4413397

كوچه های بی تو

______________

4413341

چشم انتظاری سهم عاشق

______________

4413356

زخمی سیب فریب

______________

4413393

عاشقترم كن

______________

4413386

چوب عاشقی

______________

4413399

نجاتم بده

______________

4413392

چشم من3

______________

4413398

منو بگیر از...

______________

4413390

تو چته؟

______________

4413385

چشم من2

______________

4413396

همه میگن...

______________

4413384

چشم من

______________

4413401

سكوت آخر

______________

4413388

دلتنگم.بی كلام

______________

4413402

تاب جدایی ندارم

______________

4414347

گریه نكن

______________

4413391

من خط فاصله تو.بی كلام

______________

4413349

دنیای كوچیك من

______________

4413351

گمت كردم

______________

4413394

باز هم غربت

______________

4413387

دلم تو شك ماندن

______________

4413359

یا زهرا گل یاس

______________

4413344

هر جمعه نه هر لحظه

______________

4414302

نبودی ببینی

______________

4413340

بی تو سرزمین قحطی زدم

______________

4413342

ای پادشه خوبان

______________

4413345

یعقوب نیم اما

______________

4413346

یا علی دلم تنگه

______________

4413352

پیراهن بارون می پوشم

______________

4413355

شب عید

______________

4413347

بارون میاد.بی كلام

______________

4413358

سیاه پوشم و عزادارم

______________

4413343

غریبونه

______________

4413339

دنیای بی زهرا و علی

______________

4413354

راه بهشت.بی كلام

______________

4413360

برایم مادری كردی

______________

4413361

ای سرزمین من

______________

4413357

دوباره شام غریبان

______________

4414301

تا ته دنیا

______________

4414300

جدایی با احترام

______________

4414299

قرار بود

______________

4414782

روشن باش

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

حمیدطالب زاده/ رضاصادقی/ محمودجهان

آلبوم چیکار کنم از حمید طالب زاده

ریشه 5512051

مغرور 5512046

همسر 5512045

همخونه 5512050

چیکار کنم 5512044

گمشده من 5512048

اشک دروغی 5512047

___________________-

رضا صادقی به نام دیگه مشکی نمیپوشم

٣٣١٢۵٩۴ چراغا را خاموش کن

٣٣١٢۵٩۵ دلیل بودن

٣٣١٢۵٩۶ دلم گفت

٣٣١٢۵٩٧ دیگه مشکی نمی پوشم

٣٣١٢۵٩٨ دروغ گفت

٣٣١٢۵٩٩ حق با تو بود

٣٣١٢۶٠٠ جان دل.بندری

٣٣١٢۶٠١ خرابم نکن

٣٣١٢۶٠٢ خوب و بد

٣٣١٢۶٠٣ سرت سلامت

______________

محمودجهان

چایی چایی قطعه 2

محمود جهان

3311718

صدای آشنا

محمود جهان

3311723

مست و دیوانه

محمود جهان

3311722

جیلی بامبو

محمود جهان

3311721

ایواله

محمود جهان

3311720

دال عدس

محمود جهان

3311719

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

امیرحسین مدرس/ امین رستمی/ احسان حق شناس / بنیامین بهادری

امیرحسین مدرس

قبله ی عشق

امیر حسین مدرس

331885

شده قحطی آب

امیرحسین مدرس

مذهبی

331884

شب وصال

امیرحسین مدرس

مذهبی

331883

شام هجران

امیرحسین مدرس

مذهبی

331882

ماه نی

امیرحسین مدرس

331881

کتیبه

امیرحسین مدرس

331880

جام باقی

امیرحسین مدرس

331879

همه جا کربلاست

امیرحسین مدرس

331878

گل یاسمن

امیرحسین مدرس

331877

در انتظار

امیرحسین مدرس

331876

باغ و بهار

امیرحسین مدرس

مذهبی

331875

___________________

امین رستمی

یاد چشمات

3311091

تیک تیک

3311090

ستاره

3311089

نشونی

3311088

_______

منو تو قلبت نگه دار

3311087

انتظار

3311086

دلت می یاد

3311085

به دلم موند

3311084

تیک تیک 3311090

دلت میاد 3311085

ستاره 3311089

منو تو قلبت نگه دار 3311087

نشونی 3311088

یاد چشمات 331109

انتظار 3311086

به دلم موند 3311084

دلم گرفته 3311249

قطعه دوم 3311250

__________________

احسان حق شناس

عاشقم

3312241

نمی دونی

3312240

فایده نداره

3312239

هوا گرمه

3312238

احساس تو

3312237

عاشقم نشده

3312236

ساحل تنهائیام

3312235

منو ببخش

3312234

با تو

3312233

ای وای قلبم

3312232

تیک تیک

3312231

دلتنگ بي کلام

331905

خجالت

331904

گريه کنيم

331903

کي فکرشو مي کرد

331902

دلتنگ

331901

برو

331900

___________________-

بنیامین بهادری

آهنگ آدم آهنی از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٣٤

آهنگ آقام آقام از بنیامین بهادری : ٥٥١٢٨٢

آهنگ آقام آقام بی کلام از بنیامین بهادری : ٥٥١٢٨٤

آهنگ آهاي تو از بنیامین بهادری : ٣٣١٧٨٣

آهنگ ای وای دلم از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٤

آهنگ بوی عیدی از بنیامین بهادری : ٣٣١١٦٤٠

آهنگ بوی قهوه از بنیامین بهادری : ٣٣١١٦٤١

آهنگ بوی محرم از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩١

آهنگ بوي محرم .هيئت عزاداران از بنیامین بهادری : ٣٣١١٩٠٩

آهنگ بی اعتنا از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٣٥

آهنگ بیا عاشقم کن از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٣

آهنگ پرسه از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٨

آهنگ ترانه واژه از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩٨

آهنگ تمام شد از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٩

آهنگ شب غربت از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩٢

آهنگ عاشق شدم از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٣٣

آهنگ عاشقی با تو از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٢

آهنگ عشق کربلایی از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٢٩

آهنگ عموم ابوالفضل از بنیامین بهادری : ٥٥١٦٣١

آهنگ کجای دنیای از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٥

آهنگ کربلا از بنیامین بهادری : ٥٥١٦٣٢

آهنگ لکنت از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩٧

آهنگ لیلی در پائیز از بنیامین بهادری : ٣٣١٦٠٥

آهنگ من لعنتی از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٧

آهنگ من و تنها از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٧١

آهنگ یادم می یاد از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩٩

بابک جهانبخش

دوست دارم

3312724

عاشقي

3312723

انگيز

3312722

گذشته

3312721

هذيون

3312720

عادت

3312719

افسانه

3312718

تو رو مي‌خوام

3312717

زندگي‌ من

3312716

باور کن

3312715

پناهم بده

3312650

پناهم بده

بابک جهانبخش

پاپ

3312649

بخشيدمت

بابک جهانبخش

پاپ

3312648

به کسي چه

بابک جهانبخش

پاپ

3312647

بيخود

بابک جهانبخش

پاپ

3312646

بي‌ ستاره

بابک جهانبخش

پاپ

3312645

بد نيست

بابک جهانبخش

پاپ

3312644

ياد تو

بابک جهانبخش

پاپ

3312643

کجايي

بابک جهانبخش

پاپ

3312642

رفتي و شکستي

باک جهانبخش

پاپ

3312641

احسا

بابک جهانبخش

پاپ

3312640

با تو

بابک جهانبخش

پاپ

3312639

يکي بود يکي نبود

باک جهانبخش

پاپ

3311079

نامهربوني

بابک جهانبخش

پاپ

3311078

مي دونم

بابک جهانبخش

پاپ

3311077

ماد

بابک جهانبخش

پاپ

3311076

حضور

بابک جهانبخش

پاپ

3311075

خدا خدا

بابک جهان بخش

پاپ

331641

جائي‌ نمونده

بابک جهان بخش

پاپ

331640

تو گفتي

بابک جهان بخش

پاپ

331639

غربت

بابک جهان بخش

پاپ

331638

برو ديگه

بابک جهان بخش

پاپ

331637

زمستون

بابک جهان بخش

پاپ

331636

عاشق هستم

بابک جهان بخش

پاپ

331634

به کي‌ داري فکر ميکني‌

بابک جهان بخش

پاپ

331633

فکرشو کن

بابک جهان بخش

پاپ

331632

_________________________-

بهروز صفاریان

شب انتظار

بهروز صفاریان

پاپ

3311363

می گی منو دوست داری

بهروز صفاریان

پاپ

3311362

خیام

بهروز صفاریان

پاپ

3311361

اشتباه بود

بهروز صفاریان

پاپ

3311360

دیگه حرفی نمی مونه بی کلام

بهروز صفاریان

پاپ

3311359

داری می ری تو قطعه 2

بهروز صفاریان

پاپ

3311358

داری می ری تو

بهروز صفاریان

پاپ

3311357

چرا نخواستی

بهروز صفاریان

پاپ

3311356

باید برم

بهروز صفاریان

پاپ

3311355

آخر قصه

بهروز صفاریان

پاپ

3311354

گلچین

سری اول

سری دوم

سری سوم

جدیدترین و پرطرفدارترین کدهای آهنگ پیشواز ایرانسل رو براتون قرار دادیم که امیدواریم با این قطعه موزیک ها که در آهنگ پیشواز خود قرار می دهید بتوانید روحیه خود را تقویت کنید و در خاطراتتان غرق بشید …

--------------------

علیرضا قمیشی

ستاره

۵۵١١۵٨۵

---------------

مارتین شمعون پور

دستگاه تلفن مورد نظر خاموش می باشد

١٠ ٣٣١٢١۶٨

------------------

احسان خواجه امیری

کاش عاشقت نمی شدم

١١ ٣٣١١۶۵۴

-----------------

امین رستمی

دلم گرفته

١٢ ٣٣١١٢۴٩

----------------

پیام صالحی

قلبم می گه

١٣ ۶۶١١٩٨

----------------

اقتباسی

اون که رفته

١٨ ٣٣١١٢٧٠

----------------

مارتین شمعون پور

مشترک مورد نظر در دسترس نمی باشد

٢٠ ٣٣١٢١٣٧

----------------

فرزاد فرزین

شانس

٢١ ٢٢١١١٠٧

--------------

احسان خواجه امیری

نمی دونی

٢٣ ۴۴١٢۴٠

---------------

علی خزائی

بی تو

٢۶ ٣٣١١۴١٨

-----------------

محسن چاوشی

حریص

٢٧ ٣٣١٢٣٣٠

----------------

حمید یوسفی

یکی بود یکی نبود

٢٨ ٢٢١١٣٧٢

----------------

مهدی سعادتی

گریه نکن

٣٠ ۵۵١٧٩٩

خداحافظ نگو از فریدون ۳۳۱۱۲۴

دلم گرفته۱ از امین رستمی ۳۳۱۱۲۴۹

دلم گرفته۲ از امین رستمی ۳۳۱۱۲۵۰

روم نمیشد از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۸۰

مسافر از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۷۹

غریبه از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۷۸

باور از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۷۵

قهر و آشتی از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۷۴

تیک تیک ساعت از امین رستمی ۳۳۱۱۰۹۰

انتظار از امین رستمی ۳۳۱۱۰۸۶

عذاب دوست داشتن از علی لهراسبی ۳۳۱۹۶۰

آهنگ شاد غیر معمولی از محسن چاوشی ۳۳۱۲۳۳۹

عشق من باش از بهنام صفوی ۵۵۱۹۸۵

آهنگ زیبای ساعت رفتنه قلبم میزنه از علیرضا ناظم با کد ۳۳۱۱۶۳۹

اون تو نیستی از فرزاد فرزین ۲۲۱۱۱۰۸

ای جان بهنام صفوی ۲۲۱۱۴۸۱

آهنگ زیبای عاشق چشماش از بهنام علمشاهی ۳۳۱۱۶۷۷

نگاه تو از علی اصحابی ۳۳۱۲۸۵۹

نگاه تو قطعه۲ از علی اصحابی ۳۳۱۲۸۶۰

خیانت از فرزاد فرزین ۳۳۱۲۸۶۱

لحظه ها از مازیار فلاحی ۳۳۱۲۸۶۲

خوابم نمی بره از مهدی مدرس ۳۳۱۲۸۶۳

ها از محسن چاوشی ۳۳۱۲۸۶۴

ها قطعه ۲ از محسن چاوشی ۳۳۱۲۸۶۵

به خدا عاشقت هستم از پیام صالحی ۳۳۱۲۸۶۶

به خدا عاشقت هستم۲ از پیام صالحی ۳۳۱۲۸۶۷

به دادم برس از رضا یزدانی ۳۳۱۲۸۶۸

جونم از شهاب رمضان ۳۳۱۲۸۶۹

مهدی احمدوند

عشق اول 5514688

یادمن 5514692

ساعت رفتن 5514691

___________

بهنام صفوی

دلتنگم 3313898

آرامش 3313901

کاش خدامنوببینه 3313899

متفاوت

سال نو

کودکانه

محلی

پَ نه پَ

عید

شهرام نیک یار

3311059

چهارشنبه سوری

شهرام نیک یار

3311058

بهاران

بییپ

3311057

روز نو

بییپ

3311056

شادی

بییپ

3311055

نوروز

بییپ

3311054

کوه

بییپ

3311053

فصل بهشت

بییپ

3311052

موسم بهار

بییپ

3311051

بهار بوشهر

بییپ

3311050

نوبهار گیلکی

بییپ

3311049

وطن بهار گیلکی

بییپ

3311048

سفر گیلکی

بییپ

3311047

نوروز ایران بی کلام گیلکی

بییپ

3311046

نوروز ایران گیلکی

بییپ

3311045

ماهی

بییپ

3311044

بهار بهار گیلکی

بییپ

3311043

سفره هفت سین

نگار جهانشاهی

3311008

گلدی بهار

جمشید نجفی

3311007

صفای بهار

جمشید نجفی

3311006

آهنگ های پیشواز کودکانه جدید ایرانسل از ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٩

جای آهو

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٨

روز برف بازیه

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٥

گربه ای که مادره

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٧

گربه ای که مادره 2

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٧٠

گنجشک وبرف وبارون

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٦

نورروزتوراهه

ثمین باغچه بان

سرای کهن

کورش و البرز اسدپور

331803

مقدمه ماهور

کورش و البرز اسدپور

331802

بوسه زمستانی

کورش و البرز اسدپور

331801

ایران زمین

کورش و البرز اسدپور

331800

تی بره بی کلام

کوروش اسدپور

331763

تی بره

کوروش اسدپور

331762

تصنیف مادر

کوروش اسدپور

331761

تصنیف کر بختیاری

کوروش اسدپور

331760

نایی گل

کوروش اسدپور

331759

غم مادر

کوروش اسدپور

331758

فصل بهاربی کلام

کوروش اسدپور

331757

بهار گل

کوروش اسدپور

331755

آواز کمانچه

کوروش اسدپور

331754

بالا بالا

ایمان سیاهپوشان

331586

کر بختیاری بی کلام

مجتبی صادقی

331581

آواز دشتی با نی

کوروش اسدپور

331580

راه شیراز بی کلام

ملیحه سعیدی

331577

شکوفه بهار

ملیحه سعیدی

331576

راه شیراز

ملیحه سعیدی

331575

میون ایلم

ملیحه سعیدی

331574

توی ماهنی سی

رحیم شهریاری

331510

ترکیب

رحیم شهریاری

331509

سئوه

رحیم شهریاری

331508

اولماز اولماز

رحیم شهریاری

331507

هارداقالمسیان

رحیم شهریاری

331506

گوزللرین گوزلی

رحیم شهریاری

331505

قور بانون اولوم بی کلام

رحیم شهریاری

331504

قور بانون اولوم

رحیم شهریاری

331503

بوگئجه

رحیم شهریاری

331502

بیرعالم سیزلامیشام

رحیم شهریاری

331501

باخ باخ

رحیم شهریاری

331500

آنا حسرتی

رحیم شهریاری

331499

محمد پیامبر

بییپ

331449

عاشقان محمد

اقتباسی

331448

کد آهنگهای پیشواز پَ نه پَ ایرانسل

٧٧١١٧۵آذوقه

٧٧١١٧۶آرایشگاه

٧٧١١٧٠استاد

٧٧١١٧٢اطلاعات عمومی

٧٧١١٧٣اینترنت

٧٧١١٧٧بانک

٧٧١١٧٨ بستنی

٧٧١١٧٩ پمپ بنزین

٧٧١١٨٠پیژامه

٧٧١١٨١تاکسی

٧٧١١٨٣چای

٧٧١١٨۴ حرف زدن

٧٧١١٨۵خسته

٧٧١١٨۶ دسته گل

٧٧١١٨٧دکتر

٧٧١١٨٨دگرگونی

٧٧١١٨٩دیکته

٧٧١١٩٠رانندگی

٧٧١١٩١ رستوران

٧٧١١٩٢رئیس

٧٧١١٩3ساختمان

٧٧١٢٠٩ ماشین

٧٧١٢١٠ماهیانه

٧٧١٢١١م حاصره

٧٧١٢١٢مشتری

٧٧١٢١٣موت ور

٧٧١٢١۴ مودم

٧٧١٢١۵نامه

٧٧١٢١۶ناهار

٧٧١٢١٧ هلی کوپتر

٧٧١٢١٨ هواپیما

٧٧١١٩٧ سه تار

٧٧١١٩٨ طوطی

٧٧١١٩٩غذا

٧٧١٢٠٠ قرمه سبزی

٧٧١٢٠1کفش

٧٧١٢٠2کلاس

٧٧١٢٠3 کولر

٧٧١٢٠4 کوه

٧٧١٢٠5گربه

٧٧١٢٠6 گرما

٧٧١٢٠7گلدون

٧٧١٢٠8 لباس زیبا

استاد

٧٧١١٧٠

٧٧١١٧٢

اطلاعات عمومی

٧٧١١٧۶آرایشگاه

٧٧١١٧٣اینترنت

٧٧١١٧٧بانک

٧٧١١٧٨ بستنی

٧٧١١٧٩ پمپ بنزین

٧٧١١٨٠پیژامه

٧٧١١٨١تاکسی

٧٧١١٨٣چای

٧٧١١٨۴ حرف زدن

٧٧١١٨۵خسته

٧٧١١٨۶ دسته گل

٧٧١١٨٧دکتر

٧٧١١٨٨دگرگونی

٧٧١١٨٩دیکته

٧٧١١٩٠رانندگی

٧٧١١٩١ رستوران

٧٧١١٩٢رئیس

٧٧١١٩3ساختمان

٧٧١٢٠٩ ماشین

٧٧١٢١٠ماهیانه

٧٧١٢١١م حاصره

٧٧١٢١٢مشتری

٧٧١٢١٣موتور

٧٧١٢١۴ مودم

٧٧١٢١۵نامه

٧٧١٢١۶ناهار

٧٧١٢١٧ هلی کوپتر

خدمات

پیامک(ویترین)

سرویس های جدید

پیامک(ویترین)

دریافت پیامک از طریق موبایل (مشترکین ایرانسل)

درادامه

عنوان: دریافت پیامک از طریق موبایل (مشترکین ایرانسل)

توضیح: مشترکین ایرانسل می توانند با استفاده از سرویس ویترین ایرانسل پیامکهای مناسبی را انتخاب نموده تا برایشان ارسال شود.

کاربران از دو طریق می توانند از این سرویس استفاده نمایند.

• موبایل

• اینترنت

1. در روش اول می بایست برای هر موضوع اطلاعاتی ، کلمه کلیدی مورد نظر را به شماره 8282 ارسال کرده ( SMS بفرستید ) تا اطلاعات درخواستی بصورت پیامک به موبایل شما ارسال شود ، که مبلغ آن در صورتحساب ثبت شده و یا از اعتبار شما کسر می گردد.

لیست این پیامها و توضیح شان در زیر آورده شده است:

به ترتیب

عنوان

توضیحات

کلمه کلیدی

مبلغ(ریال)

_______________

الهی نامه

دریافت یكی از مناجاتهای الهی نامه آیةالله حسن زاده آملی

ELA

350

_______________

حدیث

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین (عترت)

HAD

350

_______________

مناسبت های قمری

دریافت مناسبت های قمری

GHAM

350

_______________

مناسبت های شمسی

دریافت مناسبت های شمسی

SHAM

350

_______________

حكایت ها

دریافت حكایت ها و لطایف مذهبی

HEKM

350

_______________

مناجات سحر

دریافت یكی از مناجات های سحر ماه مبارك رمضان

RAMP

350

_______________

مناجات شب و روز دریافت یكی از مناجات های شب و روز ماه مبارك رمضان

RAMS

350

یك هفته مناجات سحر

برای یك هفته ، هر روز دریافت یكی از مناجات های سحر ماه مبارك رمضان

Sub Ramp

2100

_______________

یك هفته مناجات های شب و روز

برای یك هفته ، هر روز دریافت یكی از مناجات های شب و روز ماه مبارك رمضان

Sub Rams

2100

_______________

نهج البلاغه

دریافت یكی از حكمتهای مولای متقیان علی (ع) از نهج البلاغه

HEKMAT

350

_______________

قرآن

دریافت ترجمه قرآن كریم (مثال 4 12 : Quranf ترجمه سوره 12 آیه 4 )

QURANF

350

_______________

سخنان شیوا

سخنی از بزرگان

WISD

350

_______________

تربیت كودك

دانشنامه تبیان

TARBK

350

_______________

دنیای كودكانه

دانشنامه تبیان

DONK

350

_______________

نكات خانه داری

دانشنامه تبیان

NOKK

350

_______________

مراقبت های پوست و مو

دانشنامه تبیان

POSMO

350

_______________

عشاق موفق

دانشنامه تبیان

OSHA

350

_______________

جوان و ازدواج

دانشنامه تبیان

EZDE

350

_______________

خواستگاری و نامزدی

دانشنامه تبیان

KHAS

350

_______________

افسردگی

دانشنامه تبیان

AFSO

350

_______________

آلزایمر،استرس و اضطراب

دانشنامه تبیان

ALZA

350

_______________

آرامش ، عصبانیت

دانشنامه تبیان

ARAME

350

_______________

مهارت های زندگی

دانشنامه تبیان

MAHZ

350

_______________

دانستنیهای زندگی

دانشنامه تبیان

DANZ

350

_______________

اعتماد به نفس

دانشنامه تبیان

ETEM

350

_______________

توضیحات: کوچک یا بزرگ بودن حالت حروف تاثیری ندارد. Ela و ELA معادل می باشند.

2. در روش دوم باید آدرس www.vitrin.irancell.ir فراخوانی شده و ابتدا یک حساب کاربری ایجاد نمائید.

و با این حساب کاربری در منوی "ارسال پیام و خدمات متنی" وارد شده و درخواست اطلاعات نمائید.

• ارسال پیام و خدمات متنی

در این بخش با انتخاب منوی مورد نظر خود به پیام متنی دلخواه دست می یابید .و با انتخاب عرضه کننده محصول ، تبیان را بر می گزینید . اطلاعات درخواستی سپس بصورت پیامک به موبایل شما ارسال خواهد شد. و مبلغ آن در صورتحساب شما ثبت شده و یا از اعتبار شما کسر می گردد.

_____________________

دوستان عزیز برای لغو پیامک های ایرانسل یک پیام به 8282 با عنوان laghv jمثال:legh:laghva tnaz

برداشتهای تفسیری از قرآن

دریافت یک جمله از تفسیر نور حجت الاسلام و المسلمین قرا ئتی

QurB

350

_______________

پیامهای قرآن

دریافت پیامهای زیبائی از ترجمه آیات قرآن

QurP

350

_______________

آیا می دانید که

یک جمله که اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار خواهد گذاشت

Know

350

_______________

احادیث معصومین-دانش و توانایی

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره دانش و توانایی

hadda

350

_______________

احادیث معصومین-شناخت

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره شناخت

hadsh

350

_______________

احادیث معصومین-دنیا

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره دنیا

haddo

350

_______________

احادیث معصومین-خرد

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره خرد

hadkh

350

_______________

احادیث معصومین-قرآن

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره قرآن

hadq

350

_______________

احادیث معصومین-امامت

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره امامت

hadem

350

_______________

احادیث معصومین-مرگ

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره مرگ

hadm

350

_______________

احادیث معصومین-ایمان

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره ایمان

hadim

350

_______________

احادیث معصومین-اندرز

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره اندرز

hadan

350

_______________

احادیث معصومین-دعا

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره دعا

haddoa

350

_______________

احادیث معصومین-نماز

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره نماز

hadna

350

_______________

احادیث معصومین-دل

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره دل

haddel

350

_______________

احادیث معصومین-هوس

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره هوس

hadha

350

_______________

احادیث معصومین-گناه

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره گناه

hadgo

350

_______________

احادیث معصومین-برادر

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره برادر

hadba

350

_______________

احادیث معصومین-یادخدا

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره یادخدا

hadyad

350

_______________

احادیث معصومین-تقوا

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره تقوا

hadta

350

_______________

احادیث معصومین-خوبی

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره خوبی

hadkhob

350

_______________

احادیث معصومین-پدروفرزند

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره پدروفرزند

hadpe

350

_______________

دانشنامه پیامکی تبیان

دریافت پیامک در موضوعات مختلف

TDAN

350

______________________

دوستان عزیز برای لغو پیامک های ایرانسل یک پیام به 8282 با عنوان laghv jمثال:legh:laghva tnaz

سرویس های جدید

سرویس1

سرویس2

سرویس3

سرویس4

سرویس5

سرویس6

شارژ ویژه GPRS

بسته های تخفیفی EDGE

تا ۷۲% تخفیف در مکالمه های رومینگ عتبات عالیات عراق (جدید)

شرکت ایرانسل، خدمات رومینگ بین‌المللی خود را برای زائران عزیز عتبات عالیات در کشور عراق با ۷۲% تخفیف ویژه ارائه می‌نماید.

برای فعال سازی سرویس رومینگ، کافیست کد #۱*۱۱۱* را شماره‌گیری کنید.

____________________

کنترل حساب اینترنتی همراه (به زودی)

در جشنواره تابستان ۹۱، شرکت ایرانسل این امکان را در اختیار شما مشترکین عزیز قرار می‌دهد که به آسانی و تنها از طریق سرویس GPRS ایرانسل، به نسخه موبایلی کنترل حساب اینترنتی (e-Care) خود دسترسی داشته باشید و بتوانید از جزئیات اطلاعات حساب‌تان با خبر شوید.

___________________

خرید محصولات ویترین از طریق تلفن گویا (به زودی)

شما مشترکین ایرانسل و علاقه مندان به محصولات ویترین می توانید در جشنواره تابستان۹۱، با شماره‌گیری تلفن گویای ۷۲۷ به سامانه «خرید محصولات ویترین از طریق سیستم گویا» متصل شوید و با پیگیری راهنمای تلفن گویا محصولات متنوع ویترین ایرانسل را خریداری نمایید.

استفاده از تمامی کارت‌های عضو شبکه شتاب برای خرید امکان پذیر می‌باشد.

____________________

سرویس حفظ شماره

در جشنواره تابستان ۹۱، شرکت ایرانسل سرویسی را در اختیار شما قرار خواهد داد تا اگر به هر دلیل از خط ایرانسل خود برای مدتی استفاده نکنید، شماره مورد نظر شما همچنان در مالکیت تان باقی بماند.

با توجه به اینکه طبق ضوابط شرکت ایرانسل، کلیه سیم کارت های اعتباری که به مدت ۳ ماه متوالی مورد استفاده قرار نگیرند به حالت تعلیق دائم درآمده و به مالکیت این شرکت بازگردانده می‌شود (تعلیق مذکور شامل شماره سیم کارت می‌باشد)، ایرانسل به شما امکان داده است تا در صورت نیاز، با استفاده از سرویس جدید حفظ شماره، این مشکل را برطرف نمایید. بدین ترتیب، در صورتی که به هر دلیل قرار است برای مدتی بیش از ۳ ماه، از خط ایرانسل خود استفاده نکنید و تمایل دارید شماره مورد نظرتان همچنان در مالکیت شما باقی بماند، می توانید کد دستوری *160*1#

را از خط خود شماره گیری کنید. پس از شماره گیری این کد دستوری، مبلغی معادل ۱۲۰.۰۰۰ریال به عنوان هزینه اشتراک از اعتبار شما کسر می شود و بدین ترتیب این شماره به مدت یک سال برای شما حفظ خواهد شد. همچنین می‌توانید در هر زمان برای اطلاع از باقیمانده دوره استفاده از این سرویس، کد دستوری *160*2# را شماره‌گیری کنید.

____________________

دریافت شارژ از وب سایت ایرانسل با استفاده از گوشی تلفن همراه با ۲% اعتبار رایگان (به زودی)

در ادامه راه اندازی روش های آسان دریافت شارژ، شما مشترکین اعتباری ایرانسل می توانید در طول جشنواره تابستان ۹۱، با استفاده از تلفن همراه خود شارژ دریافت کنید.

تمامی شما مشترکین اعتباری ایرانسل می‌توانید پس از اتصال به اینترنت از طریق گوشی تلفن همراه خود و با انتخاب مبلغ موردنظر نسبت به خرید شارژ اقدام نمایید. بدین ترتیب بعد از پرداخت اینترنتی، اعتبار خود را مستقیماً بر حسب میزان شارژ و به همراه ۲% اعتبار رایگان مکالمه و پیامک دریافت می‌کنید. با این روش، بعد از پرداخت از طریق درگاه اینترنتی بانک، مبلغ مذکور به طور مستقیم از حساب بانکی شما کسر شده و به اعتبار سیم‌کارت‌تان افزوده می‌شود.

به طور مثال اگر مبلغ ۱۰۰ هزار ریال شارژ دریافت کنید، ۲% از این مبلغ که با احتساب مالیات بر ارزش افزوده معادل ٢ هزار ریال است، به صورت رایگان به اعتبار شما افزوده می شود.

____________________

پیامک صوتی ایرانسل (به زودی)

همزمان با فرا رسیدن جشنواره تابستان ۹۱ ایرانسل، سرویس پیشرفته ای به نام «پیامک صوتی» در اختیار شما مشترکین عزیز قرار گرفته است که بر اساس آن، می‌توانید در هر زمان که تمایل داشتید با شماره‌گیری یک تلفن گویای ویژه، تا ۶۰ ثانیه برای مشترک مورد نظر خود پیام بگذارید.

پس از ضبط پیام، این امکان در اختیار شما قرار خواهد گرفت تا از میان گزینه‌های زیر یکی را به عنوان نحوه انتقال پیام خود برگزینید:

پیام چندرسانه‌ای: پیام ضبط شده شما به صورت یک فایل صوتی برای مشترک ارسال خواهد شد؛

پیامک: مشترک مورد نظر با دریافت یک پیامک، از اینکه شما برای او پیام گذاشته اید، مطلع می‌شود؛

زنگ تلفن: مشترک مورد نظر با صدای زنگ تلفن همراه خود، متوجه دریافت پیام شما می‌شود.

امکان ارسال به دیگر مشترکین ایرانسل:

از دیگر قابلیت‌های این سرویس جدید، ارسال همان پیام برای مشترکین دیگر است به گونه‌ای که شما می‌توانید پیام ضبط شده خود را برای چند مشترک و به اشکال گوناگون (پیام چندرسانه‌ای، پیامک یا زنگ تلفن) ارسال کنید.

• اطلاعات تکمیلی در رابطه با این سرویس (هزینه، روش استفاده و غیره) متعاقبا اعلام خواهد شد.

____________________

سرویس اعلام دسترسی ایرانسل (به زودی)

در جشنواره تابستان ۹۱ ایرانسل، سرویس پیشرفته و جدیدی در اختیار شما مشترکین عزیز قرار گرفته است که با استفاده از آن، در صورتی که شما با مشترکی تماس گرفتید و به دلیل خاموش بودن گوشی وی و یا به هر دلیل دیگر، تماس با او برقرار نشد، شما می‌توانید با شماره گیری یک کد دستوری ویژه، هر زمان که مشترک مورد نظرتان بار دیگر به شبکه متصل شد، از این امر مطلع شوید.

بر اساس این سرویس پس از شماره گیری این کد دستوری، هر زمان که وی مجدداً در شبکه قرار گیرد، پیامکی حاوی اعلام بازگشت مشترک به شبکه برای شما ارسال خواهد شد.

• اطلاعات تکمیلی در رابطه با این سرویس (هزینه، روش استفاده و غیره) متعاقبا اعلام خواهد شد.

خرید اعتبار از طریق سیستم گویا (به زودی)

در راستای سهولت روند خرید اعتبار و یا پرداخت صورت حساب، سرویس جدیدی با نام «خرید اعتبار از طریق سیستم گویا» برای شما مشترکین عزیز اعتباری و دائمی ایرانسل راه اندازی شده است. برای افزایش اعتبار یا پرداخت صورت حساب با استفاده از این سرویس، کافیست با شماره گیری تلفن گویای ۷۱۷ به سامانه «خرید اعتبار از طریق سیستم گویا» متصل شوید و پس از انتخاب مبلغ مورد نظر خود، از طریق درگاه بانک، هزینه مربوطه را پرداخت نمایید.

استفاده از تمامی کارت های عضو شبکه شتاب امکان پذیر می باشد.

____________________

بسته افزایشی ترکیبی (جدید)

شما مشترکین اعتباری ایرانسل می‌توانید در جشنواره تابستان ۹۱ با پرداخت ۱۰,۰۰۰ ریال، در یک بازه زمانی یک هفته‌ای از ۲۰ پیامک فارسی رایگان داخل شبکه، ۱۰ دقیقه مکالمه رایگان داخل شبکه و ۷۵ مگابایت اینترنت همراه رایگان مطابق جدول زیر برخوردار شوید:

20پیامک فارسی رایگان،10 دقیقه مکالمه رایگان،75 مگابایت اینترنت

جهت فعال‌سازی این بسته می‌توانید از کد دستوری زیر استفاده کنید: *140*6*1#

جهت اطلاع از باقیمانده اعتبار بسته افزایشی ترکیبی، می‌توانید از کدهای دستوری زیر استفاده کنید:

*140*6*3*1# مکالمه، *140*3*8*3*1# پیامک، *140*3*7*3*1# اینترنت

____________________

____________________

تخفیف گروهی: ۱۵% تخفیف مکالمه داخل شبکه برای ۵ تا ۲۰ شماره

در جشنواره تابستان ۹۱ و در ادامه ارائه طرح های تخفیفی جذاب، تمامی شما مشترکین اعتباری ایرانسل می توانید با فعال‌سازی سرویس «تخفیف گروهی»، یکی از سه گروه «خانواده من» (۱ تا ۵ شماره)، «دوستان من» (۱ تا ۱۰ شماره) و یا «همکاران من» (۱ تا ۲۰ شماره) را انتخاب کنید تا هزینه تمامی مکالمه ها با این شماره های ثبت شده، هم برای شما و هم برای اعضای آن گروه با ۱۵ درصد تخفیف محاسبه شود!

بر اساس این طرح، در صورتی که با ثبت شماره های متناسب با یک گروه، سرویس تخفیف گروهی را فعال کنید، علاوه بر آنکه تماس های داخل شبکه شما با اعضای آن گروه از ۱۵% تخفیف برخوردار خواهد شد، تماس های اعضای آن گروه با یکدیگر نیز مشمول این تخفیف می شود.

*340*1*1# خانواده من، *340*1*2# دوستان من، *340*1*3# همکاران من

توجه:

• برای فعال‌سازی هر گروه می بایست مبلغ کامل شارژ آن گروه را در حساب خود داشته باشید.

• برخورداری از تخفیف ۱۵درصدی تنها در دوره برگزاری جشنواره تابستان ۹۱ امکان‌پذیر خواهد بود.

• تنها شماره های ایرانسل را می توانید در این فهرست وارد نمایید.

• گروه های تخفیفی از زمان فعال شدن به مدت یک ماه فعال خواهند بود و پس از این مدت به صورت خودکار تمدید می شود.

____________________

سرویس «ارسال شارژ»

در راستای افزایش تنوع در خدمات شارژ سیم کارت‌های اعتباری ایرانسل، از این پس می‌توانید با شماره‌گیری کد دستوری زیر، برای سیم کارت اعتباری یا حساب وایمکس دوستانتان شارژ ارسال کنید:

*141*

شماره رمز12 یا16 رقمی*

شماره دوست موردنظر #

توجه:

• لازم است شماره دوستانتان را با فورمت «۹۳XXXXXXXX» وارد کنید.

• بابت ارائه این سرویس، تنها ۵۰۰ ریال از اعتبار ارسالی کسر خواهد شد. اما در صورت ارسال اعتبار برای حساب وایمکس، مبلغی کسر نخواهد شد.

هدیه ویژه برای مشترکین جدید ایرانسل به مناسبت ماه مبارک رمضان:

با حداقل یک بار شارژ سیم کارت خود در اولین هفته پس از فعال‌سازی، از ۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه (با اعتبار یک ماه) بهره مند شوید! این اعتبار را می‌توان برای برقراری تماس، ارسال پیامک یا پیام چندرسانه‌ای و نیز استفاده از GPRS به کار برد.

لطفا توجه داشته باشید، ۱۰,۰۰۰ريال اعتبار رایگان داخل شبکه، علاوه بر شارژ اولیه مذکور در جدول فوق، به حساب مشترکین واجد شرایط افزوده می‌شود.

نکات مهم:

• جهت دریافت سیم کارت هدیه، نیازی به پرداخت هیچ هزینه‌ای نیست و این سیم‌کارت به صورت رایگان همراه با سیم کارت اصلی خریداری شده توسط فروشنده به شما تحویل می‌گردد. شایان ذکر است، تغییر در طرح ارائه سیم‌کارت هدیه، تغییری در قیمت سیم کارت‌های ایرانسل ایجاد ننموده است.

• در زمان خرید، هر دو سیم کارت اصلی و هدیه در یک بسته در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

• سیم کارت هدیه دارای تاریخ انقضا بوده و مشترک می‌تواند در هر زمان با شماره‌گیری کد دستوری از سیم کارت اصلی، از این تاریخ مطلع شود.

• سیم کارت هدیه در ابتدا فعال نمی‌باشد. بنابراین لازم است پس از فعال کردن سیم کارت اصلی ابتدا یک پیامک بدون متن به ۲۱۱۲ و سپس به ۲۱۱۵ ارسال گردد تا شماره سیم کارت هدیه از طریق پیامک برای مشترک فرستاده شود.

• آن دسته از مشترکینی که پیش از اجرای این طرح، سیم کارت ایرانسل خریداری نمودند و هنوز سیم‌کارت هدیه خود را دریافت نکرده اند، طبق روال سابق از طریق شرکت پست سیم‌کارت هدیه خود را دریافت خواهند نمود.

____________________

____________________

دریافت اعتبار از طریق وب سایت ایرانسل به همراه ۲% اعتبار رایگان

تمامی شما مشترکین اعتباری ایرانسل می‌توانید با کلیک بر گزینه «خرید اعتبار از طریق وب‌سایت»، اعتبار مورد نظر خود را دریافت نمایید. بدین ترتیب بعد از پرداخت اینترنتی، اعتبار خود را مستقیماً بر حسب میزان شارژ و به همراه ۲% اعتبار رایگان مکالمه و پیامک (با احتساب مالیات بر ارزش افزوده) دریافت می‌کنید. با این روش، مبلغ مذکور به طور مستقیم از حساب بانکی شما کسر شده و به اعتبار سیم‌کارت‌تان افزوده می‌شود. به طور مثال اگر با انتخاب «خرید اعتبار از طریق وب سایت»، مبلغ ۱۰۰ هزار ریال شارژ دریافت کنید، ۲% از این مبلغ که با احتساب مالیات بر ارزش افزوده معادل ٢ هزار ریال است، به صورت رایگان به اعتبار شما افزوده می‌گردد.

یادآور می‌شود، با دریافت شارژ از طریق «شارژ الکترونیکی» (e-Charge) می‌توانید از ۲% اعتبار رایگان نیز برخوردار شوید.

____________________

____________________

مشترک جدید ایرانسل باشید!

برخورداری از سیم کارت اصلی و هدیه به طور همزمان

برخورداری از شارژ شگفت انگیز ۲۵ درصدی تا پایان جشنواره

۰ ۱۰ کیلوبایت اینترنت همراه (GPRS) رایگان یک ماهه

یک آهنگ پیشواز رایگان یک ماهه

و

۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه (به مناسبت ماه مبارک رمضان)

شما می‌توانید از تاریخ ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، با خرید هر سیم کارت ایرانسل، از پیشنهادهای تشویقی زیر نیز برخوردار شوید:

برخورداری از سیم کارت اصلی و هدیه به طور همزمان

از این پس سیم‌کارت‌های ایرانسل به همراه سیم کارت هدیه در قالب یک بسته در اختیار شما قرار خواهد گرفت. این اقدام، در جهت تسهیل هر چه بیشتر روند سابق در ارسال سیم کارت هدیه به شما مشتریان گرانقدر صورت پذیرفته است.

بدین ترتیب، از این پس با خرید هر سیم کارت ایرانسل، سیم کارت هدیه را نیز در همان بسته و به صورت همزمان دریافت خواهید نمود و دیگر نیازی نیست در انتظار دریافت آن از طریق پست باشید.

برخورداری از شارژ شگفت انگیز ۲۵ درصدی تا پایان جشنواره

تمامی مشترکین جدیدی که در فاصله ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، سیم کارت ایرانسل را خریداری کرده و پس از طی مراحل ثبت‌نام و ارسال مدارک، نخستین تماس را از خط خود برقرار کنند، می‌توانند تا پایان جشنواره تابستان ۹۱ با شماره‌گیری کد ویژه شارژ شگفت‌انگیز ()، از ۲۵% شارژ بیشتر با مدت اعتبار محدود جهت ارتباطات داخل شبکه برخوردار شوند.

توجه: محدودیت اعتبار شامل کل مبلغ شارژ می باشد.

۱۰۰ کیلوبایت اینترنت همراه رایگان یک ماهه

مشترکین جدیدی که در فاصله ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، سیم کارت ایرانسل را خریداری کرده و پس از طی مراحل ثبت‌نام و ارسال مدارک، نخستین تماس را از خط خود برقرار کنند، می‌توانند از ۱۰۰ کیلوبایت اینترنت همراه رایگان بهره‌مند شوند.

توجه: مهلت استفاده از اینترنت رایگان تنها ٣٠ روز است.

یک آهنگ پیشواز رایگان یک ماهه

و بالاخره، مشترکین جدید ایرانسل، با طی مراحل فوق، یک آهنگ پیشواز رایگان نیز از ایرانسل هدیه خواهند گرفت.

حداکثر زمان استفاده از آهنگ پیشواز ۳۰ روز است. شما می‌توانید این آهنگ پیشواز را در هر زمان با شماره‌گیری کد دستوری #۶*۷۷۷* به طور رایگان با آهنگ مورد علاقه خود جایگزین کنید. در طول جشنواره به هر مشترک، تنها یک آهنگ پیشواز تعلق می‌گیرد.

۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه

هدیه ویژه برای مشترکین جدید ایرانسل به مناسبت ماه مبارک رمضان:

با حداقل یک بار شارژ سیم کارت خود در اولین هفته پس از فعال‌سازی، از ۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه (با اعتبار یک ماه) بهره مند شوید! این اعتبار را می‌توان برای برقراری تماس، ارسال پیامک یا پیام چندرسانه‌ای و نیز استفاده از GPRS به کار برد.

لطفا توجه داشته باشید، هر سیم کارت اعتباری ایرانسل، در ابتدا دارای ۲۰,۰۰۰ ريال شارژ اولیه خواهد بود و ۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه، علاوه بر شارژ اولیه مذکور، به حساب مشترکین واجد شرایط افزوده می‌شود.

طرح های تخفیفی ویژه آهنگ پیشواز

یک آهنگ پیشواز رایگان به ازای سفارش سه آهنگ

تمامی مشترکینی که در طول جشنواره تابستان ۹۱، سه بار اقدام به خرید آهنگ پیشواز نمایند، یک آهنگ پیشواز رایگان نیز از ایرانسل دریافت خواهند کرد.

%۵۰ تخفیف تمام آهنگ های پیشواز

در فاصله زمانی ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، آهنگ‌های پیشواز ایرانسل را با ۵۰% تخفیف، به مبلغ ۲۵۰۰ ریال دریافت کنید.

برای فعال سازی آهنگ پیشواز:

• ابتدا یک پیامک بدون متن به شماره ۷۵۷۵ بفرستید و یا به صفحه آهنگ پیشواز در وب‌سایت ایرانسل مراجعه کنید؛ یا

• با ۷۷۷ تماس بگیرید، بشنوید و آهنگی را که دوست دارید انتخاب کنید!

یک آهنگ پیشواز رایگان به ازای دریافت ۷۵ دقیقه تماس خارج از شبکه

در فاصله ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، در صورتی که به میزان ۷۵ دقیقه از خطوطی به غیر از شبکه ایرانسل با شما تماس برقرار شود، ایرانسل یک آهنگ پیشواز رایگان به شما هدیه خواهد داد.

شارژ کنید و آهنگ پیشواز هدیه بگیرید

در جشنواره تابستان ۹۱، تمامی شما مشترکین اعتباری می‌توانید به ازای شارژ سیم کارت خود به مبلغ مجموعاً ۱۰۰,۰۰۰ ریال، یک آهنگ پیشواز رایگان (پس از یک هفته) هدیه بگیرید.

• به یاد داشته باشید که این آهنگ پیشواز پس از یک هفته از زمان شارژ بر روی خط شما فعال می‌شود.

• شارژ ۱۰۰ هزار ریالی از طریق کارت شارژ، دستگاه خودپرداز، پایانه فروش (POS)، باجه خدمات بانکی و وب سایت بانک‌های طرف قرارداد ایرانسل قابل دریافت است.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره «آهنگ پیشواز »، کد دستوری را شماره‌گیری کرده، سپس کلید (YES/OK) را فشار دهید.

حداکثر زمان استفاده از آهنگ پیشواز ۳۰ روز است. شما می‌توانید این آهنگ پیشواز را در هر زمان با شماره‌گیری کد دستوری #۶*۷۷۷* به طور رایگان با آهنگ مورد علاقه خود جایگزین کنید. در طول جشنواره به هر مشترک، تنها یک آهنگ پیشواز تعلق می‌گیرد.

______________________

_________________

%۲۲ شارژ شگفت انگیز از طریق وب سایت ایرانسل

در صورتی که با کلیک بر گزینه «شارژ شگفت انگیز از طریق وب سایت ایرانسل» و ادامه دستورالعمل‌های ذکر شده، شارژ شگفت انگیز دریافت کنید، به جای ۲۰% شارژ شگفت انگیز که از طریق وارد کردن کد دستوری درج شده بر روی کارت شارژ دریافت می‌کردید، ۲۲% شارژ شگفت انگیز دریافت خواهید کرد. شما همچنین می‌توانید از کارت‌های بانکی عضو شبکه شتاب برای دریافت شارژ از طریق وب سایت ایرانسل استفاده کنید. در این روش، بعد از انتخاب نوع شارژ و بانک مورد نظر، به درگاه پرداخت هدایت شده و در این مرحله شماره ۱۶ رقمی کارت بانکی عضو شبکه شتاب خود، رمز عبور اینترنتی بانکی و نیز شماره ۳ رقمی پشت کارت شتاب را وارد کرده و پرداخت خود را انجام دهید.

__________________

%۲ اعتبار رایگان با استفاده از ۹ روش شارژ رمزدار و شارژ الکترونیکی

در طول جشنواره تابستان ۹۱ ایرانسل، شما مشترکین اعتباری که سیم کارت خود را با استفاده از روش‌های زیر شارژ نمایید، ۲% اعتبار رایگان دریافت خواهید کرد. به طور مثال اگر با یکی از این روش‌ها، مبلغ ۲۰۰ هزار ریال شارژ دریافت کنید، ۲% از این مبلغ که معادل ۴ هزار ریال است، به عنوان اعتبار رایگان به حساب شما افزوده می‌شود.

روش‌های دریافت شارژ رمزدار:

۱. وب سایت www.irancell.ir

۲. دستگاه‌های خودپرداز (ATM)ه

۳. پایانه‌های فروش (POS)ه

۴. وب سایت بانک‌های طرف قرارداد

۵. باجه‌های خدمات بانکداری الکترونیکی (Web Kiosk)ه

۶. شارژ الکترونیکی (e-Charge) از فروشندگان مجاز

۷. نرم افزار همراه بانک

۸. خدمات بانکداری همراه ایرانسل (شماره گیری #۷۲۴* یا #۷۲۰*)

۹. خرید پیامکی شارژ ( ارسال پیامک به ۷۲۲۲ )

در هر یک از ۹ روش فوق می‌توانید مبلغ شارژ مورد نظر خود را از میان مبالغ ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ هزار ریالی انتخاب کنید. سپس با دریافت شماره رمز و شماره‌گیری آن به صورت زیر، علاوه بر شارژ سیم‌کارت خود، می‌توانید از ۲% اعتبار رایگان نیز استفاده کنید:

*141*

کدرمز12یا16رقمی#

توجه: بانک‌های طرف قرارداد ایرانسل که هم اکنون خدمات شارژ به مشترکین ایرانسل ارائه می‌دهند عبارتند از: بانک اقتصاد نوین، بانک پارسیان، بانک پاسارگاد، پست بانک، بانک تجارت، بانک سامان، بانک سرمایه، بانک صادرات ایران، بانک کشاورزی، بانک مسکن، بانک ملت و بانک ملی ایران.

همچنین با دریافت شارژ الکترونیکی (e-Charge)، از طریق مراجعه به فروشندگان مجاز ایرانسل، از ۲% شارژ بیشتر برخوردار شوید. در این روش، نیازی به وارد کردن رمز نبوده و همچنین می‌توانید سیم کارت خود را تا هر میزان که بخواهید شارژ کنید.

مشاهده صورت‌حساب از طریق پیامک و اینترنت و پرداخت صورت‌حساب از طریق اینترنت به همراه ۲% تخفیف! (ویژه مشترکین دائمی)

مشترکین دائمی ایرانسل می‌توانند هر زمان که مایل باشند، صورت‌حساب سیم‌کارت خود را از طریق وب سایت ایرانسل، پورتال کنترل حساب اینترنتی و یا پیامک مشاهده کنند.

از طریق وب سایت ایرانسل

برای استفاده از این روش کافیست به سیستم درخواست صورت‌حساب وارد شده و نوع صورت‌حساب مورد نظر خود را از میان گزینه‌های موجود، شامل آخرین صورت‌حساب، صورت‌حساب کلی و صورت‌حساب فوری انتخاب نمایید. برای تسریع روند دریافت صورت‌حساب، می توانید اطلاعات مورد نیاز را پیشتر آماده داشته باشید؛ این اطلاعات عبارتند از:

شماره تلفن‌همراه شماره سریال سیم‌كارت شماره مدرک شناسایی

لطفا توجه داشته باشید که برای دریافت صورت‌حساب کلی، نیازی به وارد کردن کدملی نیست.

آن دسته از شما مشترکین ایرانسل که در نظر دارید نسبت به تغییر مالکیت سیم‌کارت خود اقدام نمایید و یا تمایل دارید صورت‌حساب خود را تا تاریخ همان روز دریافت نمایید می‌توانید از گزینه «صورت‌حساب فوری» استفاده کنید.

برای دریافت صورت‌حساب تلفن همراه خود اینجا کلیک کنید!

از طریق پیامک

در این روش، شما مشترکین دائمی ایرانسل می‌توانید جهت استفاده از سرویس «دریافت صورت‌حساب با پیامک» یک پیامک بدون متن به ۵۴۵۹ بفرستید. سپس می‌توانید با ارسال یک پیامک بدون متن به ۵۴۵۵ خلاصه صورت‌حساب قبلی را در یک پیامک دریافت کنید. برای انصراف از این سرویس نیز می‌توانید یک پیامک بدون متن به ۵۴۵۸ بفرستید.

از طریق پورتال کنترل حساب اینترنتی (e-Care)

بدین منظور لازم است تا مشترکین دائمی، پس از ورود به پورتال کنترل حساب اینترنتی (e-Care) در وب سایت ایرانسل، به صفحه «صورت‌حساب اینترنتی» مراجعه کرده و سپس از طریق گزینه‌های موجود، به مشاهده «خلاصه صورت‌حساب»، «صورت‌حساب تفکیکی» و «صورت‌حساب دوره‌های یافت نشده در سیستم» بپردازند.

برای ورود به پورتال کنترل حساب اینترنتی (e-Care) کافیست...

به لینک کنترل حساب اینترنتی (e-Care) در صفحه نخست وب سایت ایرانسل مراجعه کنید.

در صورتی که از قبل ثبت نام کرده اید، نام کاربری (شماره تلفن) و رمز ورود و سپس شماره سریال سیم‌کارت (KIT number) و یا رمز عبور یک بار مصرف را وارد کرده و به پورتال وارد شوید. رمز ورود یک بار مصرف را می توانید از طریق سیستم کنترل حساب اینترنتی دریافت کنید.

در صورتی که از قبل ثبت نام نکرده اید، یک پیامک بدون متن از خط خود به شماره ١٣٠ ارسال و یا از خط خود با شماره ۷۰۰ (مرکز خدمات مشترکین ایرانسل) تماس حاصل کرده و رمز ورود اختصاصی کنترل حساب اینترنتی خود را دریافت کنید.

توجه: شماره سریال سیم کارت، پشت سیم کارت و همچنین بر روی قاب سیم کارت در سمت راست پایین، زیر علامت بارکد ذکر شده است.

____________________

پیشخوان ایرانسل

خبر، گزارش، تحلیل ...همیشه همراه شما!

در ادامه روند ارائه سرویس‌های متنوع و کاربردهای جدید و جذاب تلفن همراه، کوشیده‌ایم تا همگام با آخرین فناوری روز دنیا، یک سرویس جدید را در اختیار شما مشترکین عزیز قرار دهیم.

از این پس برای اطلاع از آخرین تحولات سیاسی، بین المللی، اجتماعی، اقتصادی، ورزشی و ... نیاز به خرید روزنامه و یا مراجعه به اینترنت نداشته و می‌توانید از طریق ویترین ایرانسل، با تلفن همراه خود در جریان خلاصه تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌های روزنامه‌ها و سایت‌های خبری قرار بگیرید.

محتوای ارسالی علاوه بر متن، با تصاویر و لوگوی سایت و یا روزنامه مورد نظرتان در همان روز همراه خواهد بود. به عبارت دیگر شما با این سرویس، از «روزنامه همراه» برخوردار شده و می‌توانید به جای ورق زدن روزنامه، خلاصه آن را روی صفحه تلفن همراه خود بخوانید.

برای شروع یک پیامک رایگان به 8494 ارسال کنید

برای اشتراک، کد محصول را به ۸۴۹۴ ارسال کنید و برای لغو اشتراک یک محصول خاص، حرف "L" را با رعایت یک فاصله به همراه کد محصول، به ۸۴۹۴ ارسال نمایید. به عنوان مثال، برای اشتراک محصولی با کد ۱۲۳۴، عبارت ۱۲۳۴ و برای لغو اشتراک، عبارت ۱۲۳۴ L را به ۸۴۹۴ ارسال کنید.

برای مشاهده جدول محصولات پیشخوان ایرانسل، اینجا کلیک کنید.

توجه:

• کلیه پیامک‌های ارسالی به ۸۴۹۴ رایگان است.

• تنها در صورتی قادر به استفاده از این محصول خواهید بود که تنظیمات پیام چندرسانه‌ای (MMS) خود را فعال کرده باشید. (در صورتی که این تنظیمات را دریافت ننموده و یا فعال نکرده‌اید، کد دستوری را از خط ایرانسل خود شماره‌گیری کنید.)

• پس از اشتراک، هزینه هر نسخه ارسال شده محصول، به صورت جداگانه در حساب شما منظور خواهد شد.

• اشتراک هیچ‌یک از محصولات دارای تاریخ انقضاء نبوده و تا قبل از ارسال دستور لغو اشتراک، نسخه‌های منتشر شده برای شما ارسال خواهد شد.

• پس از اشتراک هر محصول، آخرین نسخه منتشر شده آن برای شما ارسال می‌گردد.

• برای دریافت راهنمای سرویس پیشخوان، در هر زمان R را (به رایگان) به ۸۴۹۴ ارسال کنید.

• برای دریافت آخرین لیست محصولات پیشخوان، حرف F را در یک پیامک (رایگان) به ۸۴۹۴ بفرستید.

Text

شارژ ویژه GPRS با این پیشنهاد تشویقی، شما مشترکین اعتباری می توانید با خرید کارت شارژ و شماره گیری کد *145* ramz # ویژه شارژ حساب GPRS، از تخفیف ویژه (تا ۹۹ درصد تخفیف) بهره‌مند شوید. جزئیات این طرح در جدول زیر آمده است:

برای اطلاع از میزان اعتبار، کد *140*3*7*3*1# را شماره گیری کنید.

بسته های تخفیفی EDGE (نسل پیشرفته GPRS با سرعت دو برابر) در جشنواره تابستان ۹۱ ایرانسل، شما مشترکین دائمی و اعتباری می‌توانید از بسته‌های ویژه سرویس اینترنت همراه (GPRS) استفاده کنید.

با ۵۰۰۰۰ ریال شارژ سیم کارت، از ۲۰۰ مگابایت GPRS به مدت۱ماه برخوردار شوید. توجه: • بسته‌های GPRS ایرانسل دارای مدت زمان محدود و میزان مصرف معین بوده و شما طبق تاریخ و سقف تعیین شده در بسته‌ها می‌توانید از اعتبار موجود در آنها برخوردار شوید. • در هر روز برای هر مشترک دائمی یا اعتباری، فقط یک بار فرصت سفارش بسته GPRS ایرانسل وجود دارد. قابلیت تمدید بسته GPRS ایرانسل اگر قبل از اتمام دوره اعتبار بسته خریداری شده، بسته دیگری را مجدداً سفارش دهید، باقی مانده اعتبار دوره قبل (کیلوبایت های باقیمانده) را می‌توانید در دوره جدید مصرف کنید. • حداکثر روزهای ممکن برای استفاده از اعتبار موجود در بسته‌های GPRS با توجه به قابلیت تمدید آن، ۹۰ روز است. نحوه اطلاع از حساب: برای اطلاع از حساب بسته‌های GPRS می‌توانید کدهای دستوری زیر را از خط خود شماره‌گیری کنید: *140*3*7*3*1# برای دریافت تنظیماتGPRS ، کد*140*3*6# را شماره‌گیری نمایید.

محصولات

روزنامه ھا

مجله ها

وب سایت ھا و خبرگزاری ھا

روزنامه ھا

روزنامه ھمشھری ٩٩١٩

روزنامه نود ٢٢٠١

روزنامه استقلال جوان ٢٢٠٢

روزنامه پیروزی ٢٢٠۶

روزنامه شرق ٢٢٠٧

روزنامه ابتکار ۵۵۶٣

روزنامه کار و کارگر ۵۵۶٨

روزنامه قدس ۵۵١١٠

روزنامه بانی فیلم ٧٧١۴

روزنامه راه مردم ۵۵۶٩

روزنامه ورزشی گل ۵۵٩۵

روزنامه آفتاب یزد ۵۵٨۵

روزنامه ھدف و اقتصاد ۵۵۶۵

روزنامه افکار ۵۵۵۴

روزنامه جھان اقتصاد ۵۵۴٩

روزنامه مناقصه مزایده ۵۵٢۵

روزنامه تفاھم ۵۵۵٨

روزنامه فرھیختگان ٧٧١٢

روزنامه جام جم ٧٧٠١

روزنامه اطلاعات ٧٧٠٢

روزنامه خبر ٧٧٠٣

روزنامه فرھنگ آشتی ٧٧٠۴

روزنامه خبر ورزشی ٧٧٠۵

ھفت صبح ٧٧١٠

روزنامه جھان صنعت ٣٣٠٨

روزنامه آسیا ٣٣٠٩

روزنامه دنیای اقتصاد ٣٣٠۵

روزنامه خراسان ٣٣١۶

روزنامه عصر ایران ورزشی ٣٣١٢

نرخ ھر نسخه از ھر محصول ۴٠٠ ريال خواھد بود.

مجله ھا

مجله موسیقی ما ٣٣٠۶

مجله خانواده سبز ٣٣٠٧

مجله طنز و کارکاتور ٣٣١٠

ماھنامه امید طلوع ۵۵٣٩

دو ھفته نامه کانون خانواده ۵۵٢۶

ماھنامه صبح ایرانیان ۵۵٢٨

ماھنامه جھان گستر ۵۵۵٣

دو ھفته نامه پیام ساختمان و تاسیسات ۵۵۵٠

ماھنامه پرواز ۵۵۴٠

ماھنامه نسل جوان ۵۵٣٨

ھفته نامه تخصصی ھتل ۵۵٢٩

ماھنامه بین المللی شھر و منظر ۵۵٢٣

ماھنامه مکث ۵۵٢٧

ماھنامه اقتصاد ایران ۵۵۵١

ھفته نامه رویش ملت ۵۵۴٣

خبرگزاری دانشجو ۵۵۴١

ھفته نامه دوست کودکان ۵۵۴٧

ھفته نامه دوست خردسالان ۵۵۴٨

ماھنامه شادکامی و موفقیت ۵۵٠١

دو ماھنامه دنیای اسب ۵۵٠٢

دوماھنامه اجتماعی فرھنگی مھرآفرین ۵۵٠۴

ماھنامه بین المللی ستاره شناسی آسمان شب ۵۵٠۵

ماھنامه اجتماعی، روانشناسی و کودک جھان کودک ۵۵٠۶

ماھنامه بین المللی تغذیه و رژیم درمانی سرآشپز ۵۵٠٧

ماھنامه فرھنگی، اجتماعی و سیاسی آزما ۵۵٠٨

ماھنامه خانه بخت ۵۵٠٩

ماھنامه علمی آموزشی مدیریتی تدبیر ۵۵١٠

ھفته نامه خبری تحلیلی مثلث ۵۵١٢

ماھنامه پنجره خلاقیت ۵۵١٣

۵۵١۴ ماھنامه تخصصی موسیقی قرن ٢١

مجله قناد باشی ٢٢٠٩

ماھنامه شیرینی و آشپزی ساناز سانیا ۵۵١۵

فصلنامه موسیقی ماھور ۵۵١۶

فصلنامه پژواک آرامش ۵۵١٧

ھفته نامه تعطیلات نو ۵۵١٨

ماھنامه تخصصی کامپیوتر جوان ۵۵١٩

ماھنامه دنیای تمبر ۵۵٣٠

دو ھفته نامه فوتبال ۵۵٣٢

ماھنامه ترانه ماه ۵۵٣٣

دو ھفته نامه روزھای زندگی ۵۵٣۶

ماھنامه شبکه ۵۵٣١

ماھنامه پیشخوان ۵۵۴۴

دو ھفته نامه فصل نو ۵۵٢١

ماھنامه ھمراه ایرانی ۵۵۴۶

ماھنامه دنیای انفورماتیک ۵۵٣٧

ماھنامه رایانه خبر ۵۵۵۶

ماھنامه سخت افزار ۵۵۵٢

ماھنامه تجارت الکترونیک و رایانه ۵۵۴٢

مجله جی اس ام ۵۵۶۶

مجله موفقیت ۵۵٧٧

فصلنامه نگین ایران ۵۵۶٢

ماھنامه فرھنگ خودرو ۵۵٩٠

دو ماھنامه زیست فن ۵۵۵٩

ماھنامه عصر نوین اتومبیل ۵۵٧۴

ماھنامه فرھنگ و ھنر ۵۵٧۶

ماھنامه کوک ۵۵٨٠

ماھنامه فردوسی ۵۵٨٣

مجله ھمشھری جوان ٩٩٠١

مجله سرزمین من ٩٩٠٢

مجله دانستنیھا ٩٩٠٣

مجله سرنخ ٩٩١٣

ھفته نامه علم روز ٧٧١١

مجله آشپزی مثبت ٩٩١۴

ماھنامه پیام سلامتی ۵۵١١۶

دوھفته نامه راه زندگی ۵۵۶١

ماھنامه بین المللی ساخت و ساز ۵۵٧١

دوماھنامه وین ایران مارکت ۵۵٧٢

مجله تندرستی ٩٩٠٨

مجله تماشاگر ٩٩١۶

نرخ ھر نسخه از ھر محصول ۴٠٠ ريال خواھد بود.

وب سایت ھا و خبرگزاری ھا

وب سایت تحلیلی خبری تابناک ٣٣٠١

وب سایت تحلیلی خبری عصر ایران ٣٣٠٢

خبر گزاری کتاب ایران ٣٣٠٣

سینما نگار ، سایت تخصصی سینما ٣٣٠۴

آفتاب ٣٣١٧

سایت خبری جھان ٣٣١٨

سایت خبری برترین ھا ٣٣١٩

خبرنامه مسابقات نما ٣٣٢٠

٣٣٢٢ المپیک ٢٠١٢

خبرنامه تصویری سازمان حوزه ھنری ٣٣٢١

خبرگزاری میراث فرھنگی ۵۵٧٠

خبرگزاری ایسنا ۵۵٨٨

خبرگزاری ایلنا ۵۵۶٧

جام ملت ھای اروپا ٣٣٢٣

سایت خبری تحلیلی فناوری ارتباطات ۵۵۶٠

پایگاه خبری فاوا نیوز ۵۵٩٣

مرجع خبری و تحلیلی وبنا ۵۵۴۵

باشگاه شبکه رادیویی جوان ۵۵٢٠

خبرنامه مسابقات پیامکی کلید ۵۵٢٢

پایگاه خبری سلامت نیوز ۵۵٣۵

شبکه خبری صنایع غذایی ایران (فودنا) ۵۵٢۴

خبرگزاری زنان (وفا نیوز) ۵۵١١

خبرگزاری آریا ۵۵٠٣

خبرگزاری ایپنا ٢٢٠٨

سایت کانون ھواداران باشگاه استقلال ٢٢١٠

اخبار ورزشی تیم ھای آذربایجان ٧٧٠٨

خبر ورزشی ٧٧٠٩

وب سایت خبری ٢۴ آن لاین ٣٣١٣

پدال ٣٣١۴

خبرنامه مسابقه عید تا عید ٣٣١١

روستا نیوز ۵۵۵٧

خبرگزاری شبستان ۵۵٣۴

خبرنگاران باشگاه استقلال جوان ٢٢٠٣

سایت خبر آنلاین ٧٧٠٧

نرخ ھر نسخه از ھر محصول ۴٠٠ ريال خواھد بود.

كدهاي مربوط به سيم كارت هاي ايرانسل

ايرانسل همانطور كه مي دانيد توانسته است با ارائه سرويس هاي قابل رقابت با

شركت ارتباطات سيار ، بازار خوبي را در جامعه امروزي موبايل ايران بدست آورد. در

اين قسمت شمارو با چند كد سيم كارت هاي اعتباري شركت ايرانسل آشنا مي كنم :

سيم كارت هاي اعتباري:

*140*3*1*1#

فعال سازي پيامگير

*140*3*1*3#

فعال سازي ذخيره شماره

*140*3*1*4#

حذف همه سرويس ها

*140*3*5#

MMS دريافت تنظيمات

*140*3*6#

GPRS دريافت تنظيمات

سيم كارت هاي دائمي:

*130*3*1*1#

فعال سازي پيامگير

*130*3*1*3#

فعال سازي ذخيره شماره

*130*3*1*4#

حذف همه سرويس ها

*130*3*5#

Mms دريافت تنظيمات

*130*3*6#

Gprs دريافت تنظيمات

(Who Called): سرويس ذخيره شماره تماس گيرنده

اين سرويس شما را قادر مي سازد تا بدانيد در زماني كه در دسترس نبوده ايد، چه

كساني با شما تماس گرفته اند. چنانچه تلفن همراهتان خاموش بوده يا خارج از

محدوده پوشش شبكه باشد، كسي كه با شما تماس مي گيرد، به يك سرويس پيام گير

هدايت مي شود كه در آنجا شماره اين شخص ذخيره مي شود .هنگامي كه تلفن

همراهتان مجدداً در دسترس قرار گيرد، ليستي از تمام شماره هايي كه با شما تماس

براي شما ارسال مي گردد. SMS گرفته اند به همراه زمان اين تماسها از طريق

اين سرويس و سرويس پيام گير صوتي نمي توانند همزمان فعال باشند. شما تنها مي

توانيد از يكي از دو سرويس ذخيره شماره تماس گيرنده يا پيام گير صوتي در يك

زمان استفاده نماييد.

حالت عادی:

ازکد دستوری زیراستفاده کنید

*141*شماره رمز12یا16رقمی#

Ok/yes یا کلید ارسال(دکمه سبز گوشی)فشاردهیدتاشارژ شود

________________________

حالت شگفت انگیز:

ازکد دستوری زیراستفاده کنید

*144*شماره رمز12یا16رقمی#

Ok/yes یا کلید ارسال(دکمه سبز گوشی)فشاردهیدتاشارژ شود

مزیت شارژ از این طریق چند درصد اعتبارتون بیشترمیشه

دریافت رمز و ترفند آموزش انتقال شارژ در سیم کارت های اعتباری ایرانسل

ترفند انتقال شارژ موبايل : مدتي هستش كه ايرانسل در انتقال شارژ مشكل دارد مطلبی را برای حل این مشکل کوچیک برای شما دوستان عزیز آماده کرده ام که امیدوارم گره از کارتون باز کنه ! خوب حتما برای شما هم پیش اومده که بعد مدتی نمیتونید شارژ انتقال بدید یا رمز انتقال شارژتون صحیح نیست ! در این پست با یک روش و ترفند کوچیک این مشکل حل میشه.

راستش تا اونجایی که من تجربه کردم و در جریان هستم گویا ایرانسل بعد از چند مدتی که انتقال شارژی انجام نمیگیره یا انتقال شارژ ها زیاد و مکرر باشه پسورد را غیر فعال میکنه و شما برای انتقال شارژ باید در این سیستم دوباره ثبت نام کنید ( البته ثبت نام فقط برای انتقال شارژ ).

برای اینکه در سیستم ثبت نام کنید و رمز جدید برای انتقال شارژ دریافت کنید فقط و فقط کافیست یک پیامک ( اس ام اس ) با متن 12 به شماره 1112 ارسال کنید , بعد از مدتی رمز انتقال شارژ برای شما ارسال میشه و از نو میتونید بین سیم کارت های ایرانسل شارژ منتقل کنید , و همچنین برای تغییر رمز نیز باید دستور عمل زیر را دنبال کنید :

Pin:aaaaa:bbbbb:bbbbb

که در اینجا باید متن بالا را به شماره 1112 ارسال کنید , توجه : به جای aaaaa باید رمز قدیم را وارد کرده و به جای bbbbb باید رمز جدیدی که میخواهید را وارد و کل متن را به شماره مورد نظر ارسال کنید تا رمز شما تغییر کند.

جهت یاد آوری برای انتقال شارژ بین سیم کارت های ایرانسل مطابق زیر عمل میکنید :

Shomareh:Mablagh:Ramz

به عنوان مثال

09387345716:aaaaa:bbbbb

که در مثال بالا برای خطی که میخواهید شارژ انتقال دهید ابتدا شماره سپس مبلغ به ریال و در آخر رمز را نوشته و کل متن را به شماره 1112 ارسال میکنید , ایرانسل بابت این امکان 50 تومان کارمزد دریافت میکنید

برای فعال سازیGprsوMMSایرانسل چند روش وجود دارد که دراینجا یکی از روشها را براتون میگم

برای فعال سازیGprsکد:

*140*3*6#

بعدکلید اوکی یا سبز گوشیتونو بزنید

بعدیه اس ام اس براتون میادرمز1234 را وارد کنید وتنظیماتشو ذخیره کنید

تبریک میگم ازاین پس شمامیتوانید کتاب بزرگ همراه من رابااستفاده ازاینترنت گوشیتان دریافت کنید ومستقیم برروی گوشیتان نصب کنید(مقدمه/دریافت آسان برنامه)

_____________________

برای فعال سازیMMSکد:

*140*3*5#

بعدکلید اوکی یا سبز گوشیتونو بزنید

بعدیه اس ام اس براتون میادرمز1234 را وارد کنید وتنظیماتشو ذخیره کنید

به همین راحتی GprsوMMSگوشیتون فعال میشه فرقی هم نمیکنه گوشیتون چه برندی باشه

مشترکان ایرانسلی GPRS خود را فعال کنند

ارسال تنظیمات GPRS برای مشتریان ایرانسل بسیار آسان بوده و تنها از طریق پیام کوتاه ارسـال می شود. به این معنی که مشترک چنانچه تاکنون پیام کوتاه حاوی تنظیمات را دریافت و یا ذخیره نکرده است باید کد دستوری *140*3*5# [Yes/Ok] را شماره گیری کرده تا این اطلاعات را دریافت کند.

پس از دریافت پیام کوتاه حاوی تنظیمات، مشترک باید آن را در گوشی ذخیره (save) کند تا تنظیمات GPRS به گوشی منتقل شود. چنانچه گوشی مشترک دارای قابلیت استفاده از GPRS باشد این سرویس برای وی فعال خواهد شد و برای تمامی مشترکان سیمکارتهای دائمی و اعتباری ایرانسل هم کارآیی خواهد داشت.

مشترک برای دسترسی به اینترنت پس از آنکه از تنظیمات گوشی خود مطمئن شد و علامت اتصال به شبکه GPRS (یک علامت G یا یک مثلث برعکس در کنار علامت آنتن) بر روی صفحه موبایل وی ظاهر شد، می تواند با انتخاب مرورگر (WAP/ Web browser) در منوی گوشی خود و سپس وارد کردن آدرس اینترنتی (URL) به شبکه جهانی اینترنت دسترسی پیدا کنید.

توجه به این نکته نیز ضروری است که این مرورگر (browser) در اغلب گوشی ها با علامت "کره زمین" نشان داده شده است.

هزینه استفاده از GPRS چقدر است

بطور کلی حجم داده ها براساس بایت سنجیده می شود به طوریکه به هر 1000 بایت یک کیلوبایت (KB) و به هر 1000 کیلوبایت یک مگابایت (MB) می گویند. با این توضیح کاربران کافی است تا تعداد بایتهایی که ارسال یا دریافت کرده اند را در تعرفه ها ضرب کنند تا در هر لحظه هزینه استفاده از اینترنت موبایل خود را محاسبه کنند. کارکرد دیتای کاربر شامل تمامی اطلاعاتی خواهد بود که توسط کاربر یا به صورت خودکار از گوشی، رایانه دستی یا لپ تاپ ارسال و یا دریافت می شود.

سرویس اینترنت همراه اول به ازای هر کیلو بایت تبادل اطلاعات با تعرفه های 8 ریال در زمان پیک ترافیک یعنی از 8 صبح تا 23 شب و زمان غیر پیک از 23 الی 8 صبح و روزهای تعطیل 2 ریال محاسبه می شود.

نرخ ارسال و دریافت دیتا از طریق GPRS ایرانسل نیز در ساعات اوج مصرف 7 ریال و برای ساعات کاهش مصرف 2 ریال خواهد بود.

همراه اول و ایرانسل برای تشویق مشترکان خود به استفاده از اینترنت موبایل و نیز سهولت و ارزانی برای مشترکانی که استفاده از GPRS برای آنها ضرورت دارد بسته های پیشنهادی خود را با تخفیفهای قابل توجهی عرضه کرده اند که در این شرایط مشترک با خرید هر بسته می تواند از مزایای استفاده از اینترنت و تخفیف دراستفاده از آن به صورت همزمان بهره مند شود.

رایتل

بزودی

راه اندازی این بخش همزمان با راه اندازی اپراتور رایتل انجام خواهد شد.

یادبگیریم

این قسمت

این قسمت انتقال یافت

جهت مشاهده این قسمت ،لطفا به بخش مشاوره وآموزش مراجعه بفرمایید.

نرم افزار

نصب تمامی درایورها

ویندوزی کم حجم و سریع با Micro XP Pro 0.98

قاصدک یک سیستم عامل آزاد مبتنی بر سیستم عامل لینوکس

مسنجر همه کاره

سیستم عامل کامل

ورژن جدید مرورگر پرسرعت و محبوب

مرورگری متفاوت

Lock My PC

CD-DVD Lock

مشخصات سیستم شما

آفیس

مجموعه کلیه درایورهای ویندوزهای 2000 و XP و 2003 و Vista و 2008 و 7 در نسخه های 32 و 64 بیتی

هیچ مشکلی برای یافتن درایور های سخت افزار ندارید... با استفاده از این مجموعه ها دیگر برای یافتن درایور ها ساعت ها در اینترنت وقت خود را تلف نکنید! با یک کلیک تمامی درایورهای سخت افزار سیستم خود را نصب کنید!

ویژگیهای این نرم افزار:

- قابلیت شناسایی مدل دقیق سخت افزارهای نصب نشده و نصب درایور متناسب برای آنها

- پشتیبانی از انواع ویندوزهای 32 بیتی و 64 بیتی از 2000 تا 7 و همچنین نسخه های سرور

- داشتن حجم 1.5 گیگابایت بیشتر از DriverPack که نشاندهنده داشتن درایور بیشتر است.

- قابلیت به روز رسانی درایورهای قدیمی

- قابلیت ارائه لینک دانلود درایور مناسب از روی سایت خودش در صورتی که درایور سخت افزار مورد نظر را در نسخه آفلاین نداشته باشد.

- امکان نصب دستی درایور برای سخت افزارهای با کد شناسایی اختصاصی سخت افزار

- حجم کمتر از یک DVD و رایت و استفاده راحت از نرم افزار

- امکان ذخیره درایورها در فولدری در سیستم شما

- امکان گزارش گیری از درایورها

- امکان لیست گیری از گلیه درایورها

- امکان تغییر فایل تنظیمات اجرا

- دارا بودن تمامی درایورها و نصب به صورت آفلاین

و ...

______________

قیمت7500تومان با پست پیشتاز

5500تومان با پست معمولی

سفارش وتوضیحات بیشتر درسایت:

www.shop.sar3da1.com

ویندوزی کم حجم و سریع با Micro XP Pro 0.98

Micro XP Pro 0.98 : شاید برای شما هم پیش آمده باشه که یک سیستمی قدیمی در منزل دارید و هیچ کاری نمیتونید باهاش انجام بدید چون حتی قدرت کشش یک ویندوز ساده رو هم نداره..مثلا فرض کنید رم سیستم شما در اوج پایین بود 128 مگابایت باشه و گرافیکتون 128 یا آنبورد!! دیگه در این نسل ویندوزهای پرقدرت و گرافیکی جایی برای همچین سیستمی نیست.اما ما به شما سیستمی معرفی میکنیم که با همان سیستم فوق قدیمی نیز بتوانید XP حرفه ای از نوع سرویس پک 3روی آن نصب کنید!! ویندوز میکرو شاهکاری پرسرعت میباشد برای کسانی که سیستم قدیمی دارند و یا نیازی به هیچ برنامه خاص سنگینی ندارند و میخواهند فقط سیستمی پرسرعت داشته باشند.این ویندوز حجمی زیر 200 مگابایت دارد و کلیه برنامه های غیر ضروری آن حذف شده.جالب توجه اینجاست که این ویندوز فقط 50 مگابایت رم شما را اشغال خواهد کرد!! ویندوزی فوق سریع و پرسرعت از نسل سرویس پک 3 برای کسانی که سیستمهای قدیمی دارند و میخواهند بهترین استفاده را از یک ویندوز داشته باشند..دارای آخرین آپدیت سال 2012 برای ویندوز xp و...

با حجم فقط 177 مگابایت و فرمت iso

میتوانید بامراجعه به فروشگاه همراه من سفارش دهید

www.shop.sar3da1.com

قاصدک یک سیستم عامل آزاد مبتنی بر سیستم عامل لینوکس

قاصدک یک سیستم عامل آزاد مبتنی بر سیستم عامل لینوکس است که برای سازمان های دولتی و خصوصی، مهندسان نرم افزار و شبکه، مهندسان عمران و راه و ساختمان، مدارس و موسسات آموزش عالی و مصارف شخصی و خانگی مورد استفاده قرار میگیرد. این سیستم عامل با داشتن مجموعه کاملی از نرم افزار های اداری و دفتری، نرم افزار های فنی و مهندسی، مالتی مدیا، انیمیشن سازی و ابزار های برنامه نویسی، توانایی تامین نیاز طیف وسیعی از کاربران سیستم های رایانه ای را دارد. قاصدک سیستم عاملی است که در عین توانایی برطرف کردن نیاز اقشار مختلف کاربران، از سرعت و کیفیت مناسبی برخوردار بوده، مدیریت آن آسان و در عین سادگی به سرعت با کاربران ارتباط برقرار کرده و ابزار های مورد نیاز آنان را در کمترین زمان ممکن در اختیار قرار میدهد.

کاربران خانگی و مصارف شخصی

به طور کلی به کلیه افرادی که از نرم افزار های رایانه ای برای مصارف شخصی خود استفاده می کنند، کاربران خانگی می گویند. این دسته از افراد نرم افزار های مورد نیاز خود را روی رایانه شخصی خود در منزل و یا لپ تاب نصب می کنند. عمده نرم افزارهایی که معمولا نرم توسط این کاربران مورد استفاده قرار میگیرند شامل مالتی مدیا، آفیس، بازی و... میباشند. با پیشرفت تکنولوژی و بروز شدن سیستم های رایانه ای شرکت های برزگ سازنده سیستم عامل ازجمله شرکت های مایکروسافت و اپل با بروز کردن سیستم عامل های خود باعث افزایش استفاده از منابع سیستم شدند که موجب شد تا کاربران مجبور به خرید و استفاده از سخت افزار های گرانقیمت و جدید شوند . این امر باعث سرمایه گذاری زیاد و غیر ضروری برای خرید یک رایانه متناسب با سیستم عامل مورد نظر برای انجام کارهای روزمره کاربران شده است. سیستم عامل قاصدک با در نظر گرفتن توان مالی کاربران این امکان را برای این دسته از افراد مهیا ساخته تا با صرف کمترین هزینه، بهترین بهره وری و کیفیت را بدست استفاده بهینه از انرژی از مهمترین دلایل استفاده از سیستم عامل قاصدک می باشد. این سیستم عامل با بکارگیری جدید ترین فناوریهای نرم افزاری برای بهینه سازی منابع مورد استفاده سیستم از جمله مدیریت مصرف برق میتواند در کاهش مصرف انرژی در سازمانها نقش بسزائی ایفاء کند.

استفاده از نرم افزار های مناسب کاربران اداری و دفتری از جمله قابلیت های این سیستم عامل می باشد . از جمله این نرم افزار ها می توان به مجموعه نرم افزاری مشابه Microsoft Office نام برد که مناسب کاربران اداری و دفتری بوده و توانایی پشتیبانی از کلیه فایل های نرم افزار Microsoft Office به همراه پشتیبانی کامل از زبان فارسی را دارد. مجموعه نرم افزاری LibreOffice از بخش های مختلف همچون بخش نوشتار متن، صفحه گستر، دیتابیس، فلوچارت و غیره می باشد . از قابلیت های منحصر به فرد این سیستم عامل برنامه مخصوص فرمول نویسی می باشد که توانایی نوشتن فرمول های پیچیده ریاضی و مهندسی را دارد.

استفاده از مجموعه کامل و مناسب نرم افزار های مالتی مدیا برای پخش، تبدیل و ویرایش فایل های صوتی و تصویری را می توان از قابلیت های این سیستم عامل دانست. نرم افزار هایی که توانایی پخش کلیه فایل های صوتی تصویری و خواندن Video CD/DVD، پخش آنلاین از روی شبکه، پشتیبانی از DVB و ویرایش فایل های صوتی و تصویری را دارند.

پشتیبانی از کلیه سرویس های ایمیل و مسنجر حال حاظر دنیا یکی دیگر از قابلیت های جذاب سیستم عامل قاصدک است. پشتیبانی همزمان از تمام این سرویس ها از جمله سرویس Yahoo , Google , MSN , Jabber و غیره از دیگر قابلیتهای نرم افزارهای موجود در سیستم عامل قاصدک می باشد.

پشتیبانی از کلیه سخت افزار های خارجی از جمله پرینتر، اسکنر ، وب کم، کلیه اتصالات پورت سریال و USB و پشتیبانی از نمایشگر های لمسی از مهمترین قابلیت های این سیستم عامل محسوب میشود. کلیه کاربران این سیستم عامل بدون درگیری با پیچیدگیهای معمول در سکوهای ویندوز و یا نصب درایور سخت افزاری روی سیستم عامل خود، می توانند کلیه تجهیزات خارجی مورد نیاز خود را در کمترین زمان ممکن و براحتی مورد استفاده قرار دهند.

پشتیبانی از نرم افزار های سیستم عامل ویندوز (مانند مجموعه نرم افزاری آفیس شرکت مایکروسافت، فتوشاپ و اینترنت اکسپلور) از جمه قابلیت های منحصر بفرد نرم افزاری در سیستم عامل قاصدک محسوب میشود. کاربران سیستم عامل ویندوز که به نرم افزار های ویندوزی خاصی عادت کرده اند می توانند عینا نرم افزار های مورد نظر خود را روی سیستم عامل قاصدک نصب و استفاده کنند.

قابلیتـــــــــــها

سبک و قابل حمل بودن، استفاده از سیستم عامل بدون نیاز به نصب مستقیم روی دیسک سخت، تشخیص کلیه درایور های سخت افزاری، اتصال به شبکه و پشتیبانی از شبکه های دیگر سیستم عامل ها از جمله ویندوز، تامین نیاز های حراستی و امنیتی سازمان های دولتی و خصوصی و نصب آسان و سریع نرم افزار از روی دیسک و شبکه از مهمترین قابلیت های این سیستم عامل می باشد.

قابلیت های کلیدی سیستم عامل قاصدک:

- سازگاری ۱۰۰% با گونه‌های مختلف سخت‌افزار موجود

- پشتیبانی از تمامی نرم‌افزارهای کاربردی مانند Office, CAD, Adobe/۳D و نظایر آن

- پشتیبانی از نرم‌افزارهای تحت ویندوز

- پشتیبانی کامل از زبان و خط فارسی و لاتین

- پشتیبانی کامل از تاریخ شمسی و میلادی

- بدون نیاز به جداسازی شبکه سازمان از شبکه اینترنت

- قابلیت شخصی سازی فوق‌العاده

- بیش از ۵ برابر سریع‌تر از ویندوز

- بیش از ۲ برابر سریع‌تر از اپل

- محیط گرافیک جذاب و زیبا

- و....

____________

جهت سفارش این سیستم عامل محبوب وبومی به مبلغ

پست پیشتاز: 7500تومان

وپست معمولی: 5500تومان

به همراه پکیج جدید ترین برنامه های سال بصورت اشانتیون

جهت سفارش به شماره پیامک فوق پیامک بفرستید.

مسنجر همه کاره Nimbuzz 2.2.1

Nimbuzz 2.2.1: نسخه جدید مسنجر نیم باز برای کامپیوتر.یکی از معروفترین مسنجر های موبایل های جاوا و سیمبین می باشد که دارای ویژگی های بسیاری می باشد.جدیداً نسخه مخصوص کامپیوتر نیز منتشر شده است و سایت سرصدایه دونه آنرا جهت دانلود برای شما کاربران عزیز آماده کرده است.Nimbuzz از مسنجر های Windows Live Messenger (MSN), Yahoo, ICQ, AIM, Google Talk, Facebook, MySpace, Gadu-Gadu, Hyves به طور کامل پشتیبانی می کند و می توانید به همه ی آنها به صورت همزمام متصل شوید

سیستم عامل کامل XP Corporate SP3 eXtreme Edition 2012

Windows XP Corporate SP3 eXtreme Edition 11-3-2012 : ویندوز XP بوتیبل از نسل سرویس پک 3 .کاملترین ویندوز XP برای کسانی که میخواهند یک سیستم عامل کامل و آپدیت شده داشته باشند..دارای جدیدترین آپدیت تاریخ 3/11/2012 .به همراه آخرین نسخه از اینترنت اکسپلور 8 و مدیا پلیر 12 .با انواع تم های مشکی و گرافیکی مخصوص کسانی که دنبال سیستم عاملی دقیق و شیک میگردند.دارای ساپورت انواع سیستم های رو میزی و لپ تاپ. با دو مدل نصب به صورت آسان نصب و ارجینال.ساپورت انواع درایورهای ساتا و شناخت اتوماتیک قطعات سخت افزاری.

دانلود با حجم 632 مگابایت و فرمت ISO از سرصدایه دونه!

جهت دانلود این ویندوز به سایت سرصدایه دونه مراجعه فرمایید

updates:

Built on the final version of Service Pack 3

Changelog Version 7.16 from 11.03.2012:

Added all hotfixes up to 3.5.2012

Updated Sun Java 7.0 update 3

Updated STDU Viewer 1.6.66

Updated set of libraries Microsoft VC + + 7/2005/2008/2010

Updated Microsoft Internet Explorer 8

Update. NET FrameWork 4

Updated XnView 1.98.8

Updated Adobe Flash Player ActiveX 11.1.102.63

Updated Adobe Shockwave Player slim 11.6.4.634

Updated Microsoft Silverlight v5.0.61118.0

Updated a lot of driver

ورژن جدید مرورگر پرسرعت و محبوب Opera NEXT 12.00.1383

Opera NEXT 12.00.1383 : نسخه ای دیگر از جدیدترین مرورگر پرسرعت و محبوب اپرا.مرورگرهای مختلفی برای گشت‌‌و‌گذار در اینترنت طراحی شده‌اند كه كروم، فایرفاكس، اینترنت‌اكسپلورر و... برخی از آنها هستند. در این میان مرورگر دیگری نیز وجود دارد كه گاهی اوقات تیتر اخبار سایت‌ها، وبلاگ‌ها و نشریات می‌شود و از حق نگذریم یكی از بهترین مرورگرها در رده مرورگرهای اینترنتی است و چنانچه تبلیغاتی در حد فایرفاكس یا كروم داشت، مطمئنا 90 درصد كاربران را به خود اختصاص می‌داد. این مرورگر اپرا نام دارد كه كاربران خاص خودش را دارد و بسیاری از این كاربران نیز تعصب خاصی نسبت به آن دارند!مرورگر Opera با سرعت باور نکردنی صفحات اینترنت را برای شما بارگذاری می کند. در مرورگر اپرا ، ابتدا متن سایت بارگذاری می شود و سپس بتدریج عکس ها بارگذاری می شوند. به علاوه اینکه عکس ها اول به صورت کامل با کیفیت کم نمایان می شوند و رفته رفته بر کیفیت عکس افزوده می شود. اپرا تمام محدودیت های همچون جلوگیری از راست کلیک ، جلوگیری از مشاهده سورس صفحه ، جلوگیری از انتخاب متن و … را از پیش پای شما بر می دارد و شما را قادر می سازد با دستی کاملاً باز به جستجو و گشت و گذار در وب بپردازید

برخی ویژگی برترOpera Next 12:

- ویژگی جدید و منحصر به فرد Opera Turbo برای افزایش سرعت اینترنت و عالی برای خطوط کم سرعت و استفاده از حداکثر بپهنای باند اینترنت !

- ظاهر بسیار زیبا همراه با Tab های گرافیکی که وب سایت ها را به صورت Thumbnail پیش نمایش می دهد

- ابزارهای دانلود منجر، دانلود تورنت، مدیریت پسورد، حفظ کردن حالات موس و دهها ویژگی دیگر ...

در دو لینک 32 و 64 بیتی

جهت دانلود به سایت سرصدایه دونه مراجعه فرمایید

مرورگری متفاوت با FlashPeak SlimBrowser 6.01.025

FlashPeak SlimBrowser 6.01.025 : اگر جز آندسته از کاربرانی باشید که با اینترنت سر و کار دارید مطمئنا برنامه های مختلفی در زمینه وبگردی سراغ دارید و بیشتر به مرورگرهای معروف مانند فایرفاکس , اینرنت اکسپلورر , گوگل کروم و... علاقه دارید و از آنها استفاده می کنید. اما مرورگرهایی وجود دارند که شاید تا به حال اصلا اسمشان به گوشتان نخورده باشد ولی بسیار حرفه ای و قدرتمند در زمینه وبگردی هستند. FlashPeak SlimBrowser یک برنامه ساده و قدرتمند در زمینه وبگردی با قابلیت های فراوان و سربع بارگذاری سریع می باشد. شما با استفاده از این مرورگر قدرتمند می توانید تمامی صفحات مورد علاقه خودتان را در سریعترین زمان ممکن باز کنید. زیرا این برنامه قدرت بسیار بالایی در زمینه بارگذاری صفحات دارد. این برنامه کارامد دارای ظاهر بسیار زیبا و منوهای آسان می باشد و رابطه ی خوب و مستقیم با دیگر مرورگرها دارد. حجم پائین ، هماهنگی با دیگر مرورگرها ، سازگار با انواع استاندارهای تحت وب ، امنیت بالا در وبگردی و به خصوص ایمن بودن برای اطلاعات شخصی و گزینه های متعدد دیگر که در اغلب مرورگرها هم موجود است در نرم افزار SlimBrowser به چشم می آید.

بیشتر ما در کامپیوترهای شخصی خود فایلهای شخصی نیز دارم نظیر عکسهای خانوادگی ، فیلمهای خانوادگی و.......... ولی در زمانی که ما نیستیم چه کسی میخواهد این فایلها را از دست انسانهای کنجکاو حفظ کند ؟ ممکن است سیستم شما در معرض انسانهای کنجکاو قرار بگیرد آنگاه سرنوشت فایلهای شخصی شما نیز در دست آنها خواهد بود و این برای شما ممکن است بسیار گران تمام شود.

Lock My PC همانگونه که از نامش پیداست نرم افزاری است در جهت حفظ امنیت فایلهای شخصی شما ، این نرم افزار قدرتمند و در عین حال ساده راهی بسیار مناسب برای محافظت از اطلاعات شخصی شماست در زمانی که شما سیستم تان را ترک میکنید نرم افزار کلیدهای میانبر (ctrl+alt+del) و موس شما را غیر فعال می کند ، دربهای CD/DVD ROM یا CD/DVD Writer قفل میشود و یک صفحه قفل گذاری شده نمایش داده میشود و هیچ کس نمیتواند بدن پسوورد صحیح به سیستم شما دسترسی داشته باشد . بقیه نرم افزارهای این رسته نمیتوانند سیستم شما را کاملا محافظت نمایند زیرا آنها امکان این را ندارند که (ctrl+alt+del) را قفل نمایند همچنین وقتی که شما کامپیوتر خود را بصورت Start Up قفل نمایید این سیستم اجازه نخواهد داد که کسی بدون پسوورد درست وارد سیستم شود حتی از طریق Safe Mode هم کسی قادر نخواهد بود وارد سیستم شده و به سیستم شما دسترسی داشته باشد.

ویژگیهای برتر نرم افزار Lock MyPC 4.8 :

- محافظت از سیستم با پسوورد ارئه شده توسط شما

- قفل کردن درب CD/DVD ROM یا CD/DVD Writer

- از کار انداختن کلیدهای میانبر مانند (ctrl+alt+del) و موس

- نمایش یک صفحه که با پسوورد صحیح برداشته خواهد شد

- حفاظت از سیستم در Start Up حتی با بالا آمدن ویندوز از طریق Safe Mode

CD-DVD Lock

نرم افزاری است که براحتی هرچه تمامتر از دسترسی دیگران به اطلاعات شخصی و خصوصی تان جلوگیری میکنه . این نرم افزار هیچگونه عملیاتی برای رمزی کردن اطلاعات شما انجام نمیده ، بلکه با قفل نمودن یک یا همه درایوها ، دسترسی دیگران به آن را محدود میکنه . از ویژگی بارز CD-DVD Lock اینه که درایو سی دی رام و یا دی وی دی رام را قفل کرده بنحوی که سی دی قرار داده شده در آن باز نمیشه . گزینه دیگری از این نرم افزار سینی سی دی رام و یا دی وی دی رام را قفل کرده تا امکان قرار دادن سی دی در آنها هم از بین بره . این ویژگی این امتیاز را داره که وارد کردن هرگونه اطلاعاتی به کامپیوتر و یا برداشت اطلاعات از آن (کپی گرفتن ) غیر ممکن میشه و کسی نمیتونه بدون اجازه شما به هرشکلی به اطلاعات تان دسترسی پیدا کنه. پنهان کردن اطلاعات درایوها از ویژگیهای دیگه این نرم افزار بشمار می آد . محیط ساده و دوستانه ای داره و بکارگیری آن بسیار آسانه

مشخصات سیستم شما

احتمالا برای شما نیز پیش آمده است که بخواهید اطلاعات بیشتری درباره سخت افزار های رایانه خود داشته باشید ولی از ترس اینکه ممکن است به رایانه ی خود آسیب برسانید از این کارمنصرف شده اید.

این نرم افزار مفید قادر است اطلاعات کاملی را درباره سیستم عامل، نرم افزار ها، سخت افزار ها، شبکه و غیره را در اختیار شما قرار دهد. با این نرم افزار قادر خواهید بود اطلاعاتی درباره سیستم عامل خود از کشور و شرکت سازنده تا تاریخ انقضا و قدرت ارتباط با سخت افزار آن به دست آورید. نرم افزار System Information Viewer قادر است اطلاعات نرم افزاری سیستم شما شامل لایسنس ها، کدکهای نصبی، فایل های اجرایی و غیره را به نمایش بگذارید.نرم افزار Information System همچنین تمام اطلاعات سخت افزار های کامپیوتر شما از جمله پردازشگر ها، فن ها، USB ها، رام، کارت گرافیکی، کارت صوتی، پارتیشن بندی دیسک، CD/DVD رام ها و غیره را به طور کامل به نمایش خواهد گذاشت و می توانید از صحت کارکرد آنها اطمینان حاصل کنید. این نرم افزار در زمینه شبکه نیز کاربرد فراوانی دارد و قادر است تمام اطلاعات کارت شبکه به همراه تمام کانکت ها و کانکشن های فعال را به نمایش بگذارد و اطلاعات دقیقی را درباره ی تاریخ و ساعات استفاده از شبکه در اختیار شما قراردهد.

شما با ابزار های قدرتمند این نرم افزار قادر خواهید بود به انجام تغییراتی در شبکه بپردازید که از این جمله می توان به قابلیت تغییر MAC آدرس کارت شبکه، جستجوی آی پی های فعال در شبکه محلی و توانایی Ping آی پی ها اشاره کرد.

دانلود آفیس Microsoft Office 2010 Professional Plus

Microsoft Office 2010 Professional Plus Pre-Activated : نسخه نهایی اکتیو شده نرم افزار جامع مایکروسافت آفیس 2010 در دو لینک 32 و 64 بیتی..

دانلود در دو لینک 32 و 64 بیتی با فرمت iso از سرصدایه دونه همراه اکتیو کننده!

اما در بسته ای که پیش روی شما دوستان قرار دارد نرم افزارهای زیر گنجانده شده است:

Microsoft Word 2010

Microsoft Access 2010

Microsoft Excel 2010

Microsoft InfoPath 2010

Microsoft Office Professional Plus 2010

Microsoft Office Standard 2010

Microsoft OneNote 2010

Microsoft Outlook 2010

Microsoft PowerPoint 2010

Microsoft Project Professional 2010

Microsoft Project Standard 2010

Microsoft Publisher 2010

Microsoft SharePoint Workspace 2010

Microsoft Visio 2010 اینرم افزارها هریک در زمینه های مختلف به نوعی یک Leader یا رهبر محسوب می شوند. پایگاه ها و بانک های اطلاعاتی در کنار یک پردازشگر و ویرایشگر متن ها و کلمات با امکانات فراوان به همراه یک مجموعه از سلول های محاسباتی که می توان پیچیده ترین مراحل مختلف در حسابرسی ها را با آن ها انجام داد بخش هایی از قابلیت هایی هستند که در این مجموعه گنجانده شده اند. یکی از محبوب ترین ها هم که PowerPoint نام گرفته و امروزه اکثر پروژه ها در زمینه های مختلف تحقیقاتی یا آموزشی در سطوح مختلف با همین نرم افزار به دیگران شناسانده می شود. مجموعه Microsoft Office 2010 که کاملترین نسخه از مجموعه آفیس است حالا پس از مدت ها انتظار پیش روی شما کاربران قرار گرفته که میتوانید با لینک مستقیم از سرصدایه دونه دانلود کنید.

آموزش نصب:

1. burn or mount, install with AUTOPLAY (important).

2. after installation choose ACTIVATE OVER INTERNET

3. after activation, CLOSE Office

4. start office

5. check the Help/About Tab for Activation status

اندروید

بهترین ها وجدیدترین های اندروید

همه را یکجاداشته باشید

بازی زیبای Tiny Little Racing v1.30

بازی استراتژیک Towers N’ Trolls v1.4.2

بازی جالب I Must Run! v1.1.1

بازی شگفت انگیز RC Mini Racing v1.0.2

ازی هیجان انگیز Gloop a Hoop v1.0.1

ازی پرطرفدار Legendary Heroes v1.2.2

دزدگیر و حفظ امنیت در محیط با Mobile Alarm System v1.0.7

بهترین ها وجدیدترین های اندروید

اندروید یکی از شگفت انگیزترین سیستم عامل های حال حاضر است که برای گوشی های موبایل طراحی شده و امکانات فراوانی که درون خود گنجانده است باعث گشته که افراد زیادی به آن روی آورند . اپلیکیشن ها و بازی های فراوانی برای نصب و استفاده بر روی این سیستم عامل طراحی شده اند. برای مطالعه محتویات پکیچ به قسمت پایین همین مطلب مراجعه بفرمایید.

خریدپستی جدیدترین نرم افزارها وبازیهای اندروید

______________

قیمت6500تومان با پست پیشتاز

4500تومان با پست معمولی

سفارش وتوضیحات بیشتر درسایت:

www.shop.sar3da1.com

______________________

اندروید یکی از شگفت انگیزترین سیستم عامل های حال حاضر است که برای گوشی های موبایل طراحی شده و امکانات فراوانی که درون خود گنجانده است باعث گشته که افراد زیادی به آن روی آورند . اپلیکیشن ها و بازی های فراوانی برای نصب و استفاده بر روی این سیستم عامل طراحی شده اند.

لیست کامل این مجموعه بی نظیر :

بیش از 1000 بازی

مجموعه کامل تمامی بازی های شرکت GameLoft گیم لافت و دیگر تولید کنندگان بازی HD

مجموعه 100 ها نرم افزار کاربردی

مجموعه نرم افزار های مورد نیاز کامپیوتر

مجموعه هزاران والپیپر wallpaper HD و عکس پس زمینه

مجموعه عظیم انواع تم Theme

مجموعه عظیم انواع Widget

مجموعه کامل انواع Launcher

مجموعه Live wallpaper های زیبا

مجموعه نقشه های GPS

برنامه های امنیتی و آنتی ویروس

برنامه های مارکت; خرید برنامه به صورت آنلاین

تقویم و به یادآور

برنامه های مربوط به مدیریت تماس ها و مخاطبین

ابزارهای کار با تصاویر و بهبود کار با دوربین

ساعت و آلارم

دیکشنری

مجموعه نرم افزارهای مدیریت فایل ها و پوشه ها

فارسی ساز

ابزارهای GPS و نقشه خوان

برنامه های مربوط به اینترنت و شبکه های اجتماعی

موبایل بانک ، بانک های کشور

صفحه کلیدهای گوناگون

اجراکننده ها

برنامه های اداری و آفیس

ابزارهای چندرسانه ای و پخش کننده

برنامه های مربوط به ریموت دسکتاپ

ابزارهای روت کردت گوشی

مجموعه ابزارهای مدیریتی و سیستمی

مجموعه ابزارهای مدیریت وظایف

مجموعه برنامه های سودمند و سرگرم کننده

مجموعه برنامه های هواشناسی

و ...

ویژگی ها و محتویات مجموعه آندروید :

- بیش از هزاران نرم افزار تست شده به همراه توضیحات و عکس از صفحه نرم افزار

- در حدود ۷00 بازی جذاب با گرافیک فوق العاده بالا و ۱۰۰ % تست شده به همراه تصاویر مخصوص بازی ها

- Wallpaper های مخصوص سایز صفحه نمایش گوشی های آندرویدی

- برترین تم ها به همراه آموزش و مباحث مرتبط با آن ها

- ویدئو های تحقیقاتی / آموزشی درباره آندروید

- انواع رام ها برای گوشی ها و تبلت های مختلف

- مباحث آموزشی و علمی درباره آندروید و…

مباحث آموزشی موجود در مجموعه آندروید :

- آموزش کامل روت کردن و نصب تمام رام های آندرویدی

- آموزش کامل آپدیت X10 به ورژن ۲٫۱

- آموزش تنظیم Gprs همراه اول و ایرانسل در آندروید

- آموزش افزودن مناسبت ها در تقویم گوشی های Android

- نحوه قرار دادن آهنگ ( Ringtone – SMS – Alarm ) بدون نرم افزار

- آموزش کامل نصب نرم افزار بر روی آندروید

- آموزش کامل نصب فونت از طریق گوشی

- روش تنظیم ایمیل Yahoo در آندروید

- رفع مشکل شناسایی نشدن گوشی توسط کامپیوتر

- آموزش استفاده از Market آندروید بدون محدودیت دسترسی و v-p-n

- فارسی سازی کامل گوشی های : x10 , x10 mini , x10 Pro

- آموزش Hard Reset گوشی های آندروید

- اجرای ویندوز ۹۵ بر روی آندروید ها !

- آموزش روت کردن انواع گوشی های موبایل با سیستم عامل آندروید

- آموزش اتصال گوشی به اینترنت از طریق : کابل , بلوتوث , وایرلس

- و …

لیست نام بازی های با گرافیک بالا در مجموعه آندروید :

Asphalt 5

Assassins-creed

Avatar HD

Brothers In Arms

Dungeon Hunter

FIFA 11

Real Soccer

Let’s Golf

Gangstar

Glyder 2

H.A.W.X

Heavy Gunner

Hero Of Sparta

Modern Combat Sandstorm

NFS Shift

Nova

Spider Man Total Mayhem

The Sims 3

BackStab HD

Singularity 3D

NFS Shift

Nova

Spider Man Total Mayhem

Modern Combat 2: Black Pegasus HD

Brothers In Arms 2

Pro Evolution Soccer 2011

و ۵۰۰ بازی گرافیکی دیگر

Bootanimation

برترین و زیباترین بوت های متحرک قابل استفاده برای بوت شدن گوشی. با این فایل های زیپ میتوانید شکل و نحوه ی بوت گوشی خود را تغییر دهید

Driver

درایو های جامع و کامل برای اتصال به سیستم

HD wall paper

شامل بهترین و زیباترین والپیپرهای ثابت با کیفیت اچ دی است

Icon

شامل آیکن هایی زیبا هست بای جایگزینی با آیکن های قبلی

Live wall paper

شامل تعداد زیادی از والپیپرهای متحرک هست و بسیار زیبا که با حرکت صفحه بندی گوشی جهت عوض میکنند

Sdk software istaller

برای نصب و تغییرات در فایل های سیستمی از طریق کامپیوتر استفاده میشود

Theme

شامل زیباترین و بهترین تم ها و برنامه ها ی گرافیکی

Widget

شامل زیباترین و بهترین وید جت های آندروید

Game

بهترین و با گرافیک ترین ترین بازی های آندروید که در گروه های ذکر شده تقسیم بندی میشود. برای دیتا به دی وی دی 6 مراجعه کنید و دیتای آن بازی را به مموری کارت خود منتقل کنید

Strategy/ sport/ race/ other/ fun / arcade / action

Programs

شامل تمام برنامه های آندروید مادکت و شما دیگ نیازی به مارکت ندارید و در گروه های زیر دسته بندی می شوند

Dic/ Camera/ Call/ Android Emulator's+Rom's/ Galaxy S Apps/ Farsi/ Explerer/ Entertainment/ Market/ Launcher/ interment/ Gps/ Multimedia/ Message&Keyboard/ System/ Other/ Office/ Need/ Update package for cooking roms/

لینوکس اویونتو Ubuntu linux

فقط برای HTCو Nexus1

آموزشهای تخصصی و فوق تخصصی

بخش ویژه آندروید از صفر

آشنایی با تمامی اصطلاحات و نکات ضروری کار با آندروید

آشنایی با اصطلاحات آندروید

روت چیست

کاستوم رام چیست

ADBچیست

رادیو چیست

APP2SD چیست

Wipe چیست

سنس ولانچر چیست

NandBackup چیست

برای ساپورت فارسی چه باید کرد

چگونه برنامه ها نصب میشوند

طریقه استفاده از GPRS در موبایل

استفاده از GPS آفلاین

آموزش ها تخصصی

آموزش روت کردن

آموزش نصب رام و پچ از طریق فیک فلش

آموزش آنروت کردن

آموزش دانگرید کردن

آموزش تغییر رزولوشن

آموزش ساخت بوت انیویشن

______________

قیمت8000تومان با پست پیشتاز

6000تومان با پست معمولی

سفارش وتوضیحات بیشتر درسایت:

www.shop.sar3da1.com

بازی زیبای Tiny Little Racing v1.30

موضوع : بازی | مسابقه

اگر به بازی های هیجان انگیز و مسابقه ای و البته سه بعدی علاقه دارید پس بازی زیبا و فوق العاده Tiny Little Racing را پیشنهاد می کنیم. در این بازی زیبا و فوق العاده که شامل مدلهای مختلف ماشین های مسابقه ای و مراحل مهیج است، می تواند یکی از سرگرمی های همیشگی شما باشد. یکی دیگر از ویژگی های شاخص این بازی فوق العاده افکت های صوتی جذاب می باشد که شما را به فضای بازی نزدیک می کند.

بازی استراتژیک Towers N’ Trolls v1.4.2

موضوع : استراتژیک | بازی

در بازی پرطرفدار و اکشن Towers N’ Trolls، از قلمرو خود محافظت کنید. یادگیری بازی بسیار آسان است ولی انجتم آن دشوار خواهد بود. انیمیشن های بازی، با داشتن بیش از ۱۰٫۰۰۰ فریم، میتواند جذابیتی بی نظیر به شما هدیه کند. مراحل بازی در ۸ سرزمین و ۴۰ نقشه مختلف روی میدهد که شما را به چالش میکشد.

بازی جالب I Must Run! v1.1.1

موضوع : بازی | متفرقه

از زندان فرار کرده اید، همسرتان در خطر است و شما باید به سرعت خود را به او برسانید و نجاتش دهید، ولی سفر شما طولانی خواهد بود و صدها مانع سر راه شما وجود دارد. در بازی زیبا و هیجان انگیز I Must Run شما باید بدوید و موانع را پشت سر بگذارید. حتی می توانید بعضی از موانع را بشکنید و جلو بروید. از روی فضاهای خالی که بین دو ساختمان وجود دارد بپرید و امتیازتان را بیشتر و بیشتر کنید.

بازی شگفت انگیز RC Mini Racing v1.0.2

موضوع : بازی | مسابقه

سرگرمی بزرگ با ماشین های کوچک در بازی RC Mini Racing. پس به سرعت ماشین خود را مجهز کنید و با نیتروژن، به انجام مسابقه های نفس گیر بپردازید. موتور تمامی ماشین های RC Mini Racing، تقویت شده هستند و سبقت گرفتن از آنها کار آسانی نیست. همچنین میتوانید با دوستان خود از سریق wifi مسابقه دهید.

بازی هیجان انگیز Gloop a Hoop v1.0.1

موضوع : بازی | تیر اندازی

به آزمایشگاه Gloop a Hoop قدم بگذارید. آزمایشگاهی که در آن ماده ای به نام Gloop تولید شده است. حال با انجام آزمایشات مختلف، میخواهیم بدانیم که Gloop چه مقدار در برابر نیروی جاذبه مقاومت میکند و میتواند تا چه حد انرژی جنبشی را در خود نگه دارد. پس با شلیک Gloop، باید دید به مقصد میرسد یا خیر.

بازی پرطرفدار Legendary Heroes v1.2.2

موضوع : استراتژیک | بازی

همیشه در هر جنگ یک قهرمان وجود دارد که نتیجه جنگ را به نفع طرف خودشان تغییر میدهد. شما در بازی شگفت انگیز Legendary Heroes نقش قهرمان افسانه ای را خواهید داشت. قهرمانی که باید رهبری نیروها را بر عهده بگیرد و با فرماندهی مناسب، دشمن را نابود کند. قهرمان شما نیروهای جادویی زیادی دارد که میتوانید در لحظات مناسب در برابر دشمن از آنها استفاده کنید.

دزدگیر و حفظ امنیت در محیط با Mobile Alarm System v1.0.7

موضوع : امنیتی | نرم افزار

Mobile Alarm System نرم افزاری عالی و منحصر به فرد برای حفظ امنیت در محیط است. این نرم افزار در مواجهه با هر گونه عامل غیرطبیعی در محیط و با استفاده از ۶ نوع سنسور و ۶ نوع آلارم مختلف، نسبت به تغییرات، واکنش نشان داده و شروع به آژیر کشیدن می کند. عواملی که باعث به صدا در آمدن نرم افزار می شوند عبارتند از: حرکت دادن گوشی، نزدیک یا دور شدن شی یا فردی، قطع شدن کابل شارژ باتری، روشن شدن صفحه گوشی، سر و صدای خیلی بلند و تشخیص هر نوع حرکت از جلوی دوربین. برد صدای آژیر و حساسیت هر کدام از سنسورها قابل تنظیم هستند.

شماعزیزان میتوانید تمامی ترفندها وتمامی برنامه ها وهمچنین تم ها وبازی های سیستم عامل های آندروید،جاوا واپل وتبلت ها وکتابخوان های الکترونیکی را یکجاداشته باشید.

وهمچنین بیش از صدها،جدیدترین نرم افزارهای کامپیوتر سال2012 رابه صورت اشانتیون به همراه برنامه های موبایل دریافت کنید

برای دریافت به شماره پیامک فوق

09387345716

مراجعه فرمایید.

مشاوره وآموزش

نکته

یادبگیریم

مشاوره

روانشناسی

نقاشی

شطرنج

ریاضی

فیزیک

فتوشاپ

مطالب این قسمت بکلی تغییر کرده و انشاالله درنسخه های جدیدتر از کتاب بزرگ همراه من درج خواهد شد.

یادبگیریم

3ترفند کوچک در مرورگر معروف مایکروسافت

Add List خود را منظم کنید

تبدیل ساعت ویندوز Longhorn از حالت آنالوگ به دیجیتال

نوشتن فرمول های پیچیده ریاضی در نرم افزار Microsoft Word

فایلهای PDF را به حرف درآورید!

تغییر پسورد XP بدون دانستن پسورد قبلی

3ترفند کوچک در مرورگر معروف مایکروسافت

در این ترفند قصد داریم 3 ترفند کوچک در نرم افزار اینترنت اکسپلورر را به شما معرفی کنیم. شاید این 3 ترفند از چشم خیلی از کاربران بسیار مبتدی به نظر برسد ، اما نباید فراموش کنیم که این ترفندها زمینه ساز ترفندهای حرفه ای تر است. این ترفندها شامل حال کاربری است که "گرفتار یک سایت شلوغ شده است" ، "به دنبال يك كلمه در يك صفحه مي گردد" و "بجاي عكس ، يك مربع حاوي ضربدر قرمز رنگ مي بينيد".

اگر گرفتار يك سايت شلوغ شديد!

اگر وارد صفحه اول يك سايت شلوغ كه داراي تعداد زيادي لينك ، انواع جعبه ها و كادرهاي مختلف در نقاط مختلف صفحه مي باشد، شديد، بجاي صرف زمان زياد براي درك صفحه، سريعا به بالا يا به سمت چپ صفحه نگاه كنيد، ببينيد آيا لینکی به نام site map یا نقشه سایت دارد يا خير، اگر چنين كليدي نبود كه بايد پيه مطالعه كامل صفحه اول را به تن بماليد. ولي اگر چنين كليدي موجود بود با زدن آن به صفحه اي مي رويد كه در آن تمام لينك هاي موجود در سايت بصورت فهرست آورده شده است. با خواندن آن مي توانيد سريعا بفهميد ، در سايت چه صفحاتي با چه موضوعاتي موجود است.

به دنبال يك كلمه در يك صفحه مي گردم، چه كنم؟

گاهي وارد يك صفحه اي مي شويم كه پر از مطالب مختلف است. مي خواهيم ببينيم توي اين صفحه راجع به مثلا ترفندستان صحبتي شده يا خير، به عبارت ديگر آيا در اين صفحه كلمه "ترفندستان" آمده است يا خير. كافيست در مرورگرIE (يعني Internet explorer) كليد View و سپس گزينه Find را انتخاب كنيم. در صفحه اي كه باز مي شود كلمه "ترفندستان" را تايپ كنيد، و كليد Find را فشار دهيد. اگر اين كلمه در صفحه موجودباشد آن كلمه در وسط صفحه آورده شده و هاي لايت مي شود. با فشردن مكرر كليد Find ديگر كلمات مورد جستجو در صفحه آورده مي شود.

بجاي عكس ، يك مربع حاوي ضربدر قرمز رنگ مي بينيد!

اينهم از خطاهاي طراح صفحه وب است ولي بد نيست اين راه را امتحان كنيد. شايد توانستيد عكس را ببينيد، ولي اگر جواب نداد ديگر كاري نمي شود كرد. نشانگر موس را روي عكس ببريد. كليك راست موس كنيد. روي properties رفته و كليد موس را رها كنيد. در صفحه properties ، آدرس جلوي URL را در جعبه آدرس مرورگرتان بنويسيد (مثل حالت قبل) و enter كنيد، اگر عكس

Add List خود را منظم کنید!

ممکن است شما نیز از افرادی باشید که دارای Add List زیادی در نرم افزار یاهو مسنجر هستند و ممکن است هنگام مشاهده افرادی که آنلاین هستند به مشکل بر بخورید. در این ترفند قصد داریم روشی را به شما معرفی کنیم که با بهره گیری از آن میتوانید تنها با استفاده از دو کلید کیبورد لیست خود را منظم کرده و افراد آنلاین را در یک قسمت مشخص کنید.

بدین منظور در نرم افزار یاهو مسنجر :

کافی است در صفحه اصلی برنامه کلیدهای ترکیبی Ctrl+F را فشار دهید.

خواهید دید که افراد آفلاین از لیست محو شده و تنها ID های حاضر باقی میمانند.

برای بازگشت به لیست کامل باز هم از کلیدهای Ctrl+F استفاده کنید.

تبدیل ساعت ویندوز Longhorn از حالت آنالوگ به دیجیتال

برای تبدیل ساعت ویندوز Longhorn از حالت آنالوگ به دیجیتال به آدرس زیر در رجیستری بروید:

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\MICROSOFT\WINDOWS\CURR ENTVERSION\EXPLORER\STARTBAR\MODULES

سپس در داخل Clock نوشته System.Windows.Desktop.ClockTile را به System.Windows.Desktop.DigClockTile تغییر دهید.

یک بار ویندوز را restart کنید.(لطفا به بزرگ و کوچک بودن کلمات دقت کنید)

نوشتن فرمول های پیچیده ریاضی در نرم افزار Microsoft Word

ممکن است برای شما نیز پیش آمده باشد که قصد داشته باشید ، در هنگام تایپ متن در نرم افزار Microsoft Word از اعداد کسری یا اعداد رادیکالی و با به طور کلی از فرمول ها و اشکال های مختلف ریاضی در متن خود استفاده کنید. به صورت پیش فرض این قابلیت در نرم افزار Word غیر فعال است. با استفاده از این ترفند میتوانید این بخش را به محیط Word آورده و از امکانات بی نظیر این بخش استفاده کنید.

بدین منظور:

در ابتدا نرم افزار Word را باز کنید به منو View بروید و سپس به Toolbars بروید و Customizeرا انتخاب کنید.

در پنجره باز شده به تب Commands بروید و از قسمت Categories (سمت چپ ) Insert را به حالت انتخاب درآوردید و از سمت راست Equation Editor را انتخاب کنید ( تصویر یک رادیکال با عدد a را دارد ).

روی آن کلیک کرده و کلید موس را نگه دارید ، سپس آنرا بکشید و در جایی مناسب از نوار ابزار صفحه اصلی ، مثلا در کنار دکمه Bold رهایش کنید.

سپس رو دکمه مربوطه کلیک کرده ، از شما سوالی مبنی بر نصب آن میشود که با زدن دکمه Yes میتوانید عملیات نصب را انجام دهید و از این قابلیت استفاده کنید.

فایلهای PDF را به حرف درآورید!

مطمئنأ شما نیز نرم افزار Adobe Reader که برای اجرای فایلهای PDF استفاده میشود را میشناسید. اکنون قصد داریم یک ترفند جالب را به شما معرفی کنیم که با استفاده از آن میتوانید فایلهای PDF خود را که توسط این برنامه اجرا کرده اید ، با صدای نرم افزار گوش بدهید. یعنی برنامه متون انگلیسی شما را به سادگی برای شما میخواند و شما گوش میکنید!

برای این کار دقت کنید که Adobe Reader تنها متون انگلیسی را برای شما میخواند.

دیگر اینکه فایلهای PDF را پشتیبانی میکند که از صفحات زیاد ساخته نشده باشند. در غیر صورت لام تا کام حرف نمیزند!

بدین منظور:

فایل PDF مورد نظر را توسط نرم افزار Adobe Reader اجرا کنید.

سپس با استفاده از کلیدهای ترکیبی کیبورد اعمال زیر را انجام دهید:

کلیدهای Ctrl + Shift + B = خواندن کل متن شما

کلیدهای Ctrl+ Shift + V = خواندن صفحه ای که در آن هستید

کلیدهای Ctrl + Shift + E = متوقف کردن عمل خواندن نرم افزار

کلیدهای Ctrl + Shift + C = ادامه دادن عمل خواندن نرم افزار

تغییر پسورد XP بدون دانستن پسورد قبلی

همون طور که میدونید برای عوض کردن پسورد در ویندوز XP می بایست پسورد قبلی را تایپ کرد و سپس می توان پسورد جدید را جایگزین کرد. شما می توانید با استفاد از این ترفند بدون نیاز به دانستن پسورد قبلی ، پسورد جدیدی را بر روی سیستم قرار دهید.

از منوی استارت گزینه ی run رو بزنید بعد از اون control userpasswords2 رو تایپ کنید از منویی که باز میشه اسم username ها رو نوشته روی هرکدوم که کلیک کنید اون پایین یه گزینه داره به اسمه reset password اونو که بزنید دوبار پسورد دلخواهتونو تایپ کنید بدون تایپ کردن پسورد قبلی پسورد عوض میشه.

درضمن اینم بدونید که نمیشه پسورده username ی که باهاش on هستید عوض کنید فقط میشه user های دیگه رو دستکاری کرد البته برای عوض کردن پسورد یوزری که داخلشید میشه پسورد ادمین رو عوض کرد بعدش رفت تو ادمین و اونجا پسورد اون یکی یوزرو عوض کرد.

مشاوره

پاورقی

دراين قسمت ازهمراه من بخش مشاوره راايجادكردين

درضمن همگي اي سئوالات وپرسش ها درسايت رسمي فرهنگي ومذهبي تبيان مطرح شده است وخود مركزمشاوره سايت تبيان پاسخ هارابيان كرده است وماهم دركتاب درج كرديم اگرسئوالي درمورد مطالب داريد به اين سايت مراجعه كنيد نه به من

www.tebyan.net

روانشناسی

این بخش

جهت مطالعه مطالب روانشناسی به بخش بهترزندگی کنیم مراجعه بفرمایید.

نقاشی

این قسمت

دراین قسمت از کتاب بزرگ همراه من بخش آموزش نقاشی را ایجاد کردیم نقاشی، وقتی که یه شکل میکشید چقدر به آدم آرامش میده،چقدرحس لطیفیه، پس آموزش اصولی نقاشی را دراین قسمت فرامیگیریم تا با کشیدن یه شکل به اون آرامشی که این روزها آرزوی هریک از ماست برسیم متاسفانه این قسمت دراین ماه آماده نشد که انشاالله درماه های آینده آماده خواهیم کرد

برای مشاهده بهتر گوشی را به چپ بچرخوانید

شطرنج

پاورقی

دراین بخش از کتاب بزرگ همراه من ، اموزش شطرنج را ایجادکردیم، درضمن اینم باید بگم که بازی شطرنج یک بازی فکریه وتنهابا آموزش قرار داده شده دراین قسمت هیچ گاه یادنخواید گرفت، وبرای یادگیری بهتر پیشنهاد میکنم،

شطرنج را روبروی خود قرار داده وهنگام با آموزش کتاب پیش بروید، درضمن برای یادگیری بهتر، آموزش را دسته بندی کردم(ماده) ودرهر ماه ازکتاب چندتا ازماده ها وقوانین را درج خواهیم کرد (بعلت بالارفتن حجم زیاد کتاب)

نکته:

دربعضی جهات بجای حرف "ک" حرف "آ" درج شده، که درنسخه های بعدی ویرایش خواهد شد.

منتظرنظرات خوب شما عزیزان هستیم

یا علی

قوانين شطرنج فيده

متن آامل و رسمى

قوانين شطرنج فيده شامل بازى زنده شطرنج [ بازى برروى صفحه ] است.این قوانين در

هفتادویكمين آنگره فيده درنوامبر ٢٠٠٠ در استانبول (ترآيه ) به تصویب رسيده است و از

اول ژوئيه ٢٠٠١ جارى خواهدبود.متن انگليسى این قوانين ،متن معتبر اصلى شمرده

مىشود.درمتن انگليسى ،ضميرهاى مذآر شامل ضميرهاى مونث نيز هست.[ متن فارسى از

متن انگليسى ترجمه شده است .]

مقدمه

این قوانين شطرنج نمى تواند همه موقعيتهاى محتمل را آه ممكن است در بازى پدید آید شامل

شود ،و نيز نمى تواند تمام مسائل عملى را حل و فصل آند.در حالتهایى آه دقيقاً در مواد

قوانين حاضر پيش بينى نشده باشد،مى توان با بررسى موقعيتهاى مشابهى آه در قوانين حاضر

مورد بحث قرار گرفته است به تصميم صحيح رسيد.در قوانين شطرنج، فرض بر این است آه

داوران از صلاحيت لازم، قضاوت درست و بيطرفى آامل برخوردارند.مقرراتى آه زیاده از

حد جنبه تفصيلى یابد ممكن است اختيار قضاوت را از داور سلب آند و لذا مانع آن شود آه او

با مراعات انصاف ،منطق و عوامل خاص به حل مسائل بپردازد .

فيده همه شطرنجبازان و فدراسيونها را به پذیرش این نظر فرا مى خواند . هر فدراسيون

عضو فيده مختار است آه مقررات تفصيلى ترى را به اجرا درآورد ،مشروط به اینكه

(الف) به هيچ وجه با قوانين شطرنج رسمى فيده در تعارض نباشد ؛

(ب)به قلمرو همان فدراسيونها منحصر شود؛ و

(ج) براى هيچ یك از رویارویيها [مچ ها ] ، مسابقات قهرمانى یا انتخابى تحت پوشش فيده ، یا

مسابقات عنوان گيرى درجه گيرى تحت پوشش فيده اعتبار نيابد.

ریاضی

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت اول

آموزش ریاضی

زیبایی مسائل ریاضی

مساله ای زیبا در هندسه

ده توصیه به معلمان ریاضی

تقریبات اعشاری

معجزه محبت

شخصيت فرزندان و دانش آموزان را به خاطر نمره تضعيف نكنيم

28 اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری

نقدي بركتاب حسابان جديد

مساله ی انیشتین

تقریبات اعشاری

پکیچ کامل آموزش ریاضی برای تمامی سنین وتمامی مقاطه تحصیلی ،دانش آموزان وهمچنین دانشجویان واساتید دانشگاهها

برای اولین بار، بیش از بیست وپنج ساعت آموزش ریاضی

دسته بندی فصول و به ترتیب ازابتدا تا آموزش کامل

شامل:

تابع، مشتق، انتگرال ، حدو لیمیت، لوگاریتم و....چندین مبحث مهم ریاضی که بیشک بهش نیاز دارید.

کاملترین مجموعه آموزش ریاضی در ایران همراه با نکات درسی و تستی بصورت کاملا مولتی مدیا با بهترین کیفت صدا و تصویر در 5 DVD

ساعت ها تدریس فقط در زمینه درس ریاضی

با خرید این مجموعه دیگر نیاز ی به معلم در مدرسه یا دانشگاه و یا معلم خصوصی نخواهید داشت چون هر زمان که بخواهید می توانید از این مجموعه نفیس استفاده نمائید. و دیگر نیازی نیست که هزینه هنگفتی بابت تدریس خصوصی به معلم خصوصی پرداخت نمائید .

ومزیتی هم که این محصول نسبت به معلم خصوصی داره، هروقت قسمتی از درس را متوجه نشدید میتوانید همان بخش را دوباره چندین بار مشاهده وتمرین کنید.

شامل 5 دی وی دی

قیمت:

18000 تومان با پست پیشتاز به سراسر ایران، هزینه ارسال رایگان

درضمن این پکیچ استثنایی وبینظیر در بازار که البته کمیاب هم هست حدود 60000 الی 70000 هزارتومان هست که شما میتوانید از فروشگاه بزرگ

همراه من با پست پیشتازفقط وفقط 18000 تومان وبا پست معمولی15000تومان دریافت کنید.

ارسال به سراسرکشور، هزینه ارسال رایگان

جهت سفارش این محصول، لطفا به فروشگاه سایت مراجعه بفرمایید.

www.shop.sar3da1.com

ویا به این شماره پیامک بزنید:

09387345716

زیبایی مسائل ریاضی

برای بسیاری از مسائل ریاضی راه حلهای عادی وجود دارد که وقتی اینگونه مسائل را (با این روشها) حل می‌کنید، هیچ احساس خاصی به شما دست نمی‌دهد و حتی ممکن است تکرار آن شما را کسل کند. ولی وقتی به مساله‌ای برمی‌خورید که همچون دری مستحکم در برابر شما پایداری می‌کند و از هر سمتی به آن حمله می‌کنید ناکام می‌شوید… زمانی که ناگهان جرقه‌ای ذهن شما را روشن می‌کند… عجب!… پس اینطور!… چه زیبا!… و مساله حل می‌شود. در ریاضیات اغلب از اصطلاح زیباترین راه حل یا زیبایی راه حل استفاده می‌کنیم. ولی چرا یک راه حل مساله ما را تنها قانع و راضی می‌کند در حالی که دیگری شوق ما را برمی‌انگیزد و شجاعت فکر و ظرافت روش آن موجب شگفتی ما می‌شود؟ راه حل زیبا باید تا حدی ما را به شگفتی وا دارد ولی تنها وجود یک جنبه نامتعارف و غیر عادی زیبایی استدلال ریاضی را روشن نمی‌کند، بلکه باید عینیت نیز داشته باشد.

هم ریختی نمونه با پدیده مورد نظر و سادگی درک نمونه و سادگی کار کردن با آن ، مفهوم عینی بودن را تشکیل می‌دهد. با بکار گرفتن عینیت ، زبان دشوار پدیده را به زبان ساده‌تر مدل عینی ترجمه می‌کنیم و نتایج لازم را بدست می‌آوریم.وقتی که دانش آموزی می‌خواهد به تنهایی مساله دشواری را حل کند نمونه عینی پدیده‌ای را باید در مساله شرح دهد، برای خودش بسازد، دشواری مساله‌های نامتعارف در این هست که برای حل آنها باید بطور مستقل نمونه همریخت (مساله هم ارز) را انتخاب کرد به نحوی که از پدیده نخستین ساده‌تر باشد. نامتعارف بودن این نمونه و نامنتظر بودن آن به معنای زیبایی و ظرافت راه حل است. زیبایی حل یک مساله را وقتی احساس می‌کنیم که به کمک یک نمونه عینی بدست آید و در ضمن نامنتظر باشد که بطور مستقیم به ذهن هر کسی نمی‌رسد و به زحمت در دسترس قرار می‌گیرد

مساله ای زیبا در هندسه

درمربع ABCD ازرأس های B,A ودرداخل مربع دو خط چنان رسم می کنیم که با ضلع AB زاویه ˚ 15بسازند نقطه برخورد این دو خط را M بنامیم ثابت کنید مثلث MDC متساوی الاضلاع است راه حل: طول ضلع مربع را a فرض کنید روابط مثلثاتی زیر را داریم ME ارتفاع وارد از M به AB است پس : a/2)*tan15=ME) MF ارتفاع وارده از M به CD است پس : (MF=a(1-tan15/2 از تساوی زوایای MAB و MBA متساوی الساقین بودن مثلث AMB بدست می آید پس: MA=MB AD=BC و زوایای MBC=MAD=75 پس مثلث AMD=BMC پس MC=MD و CMD متساوی الساقین است و داریم : tan(MCD)=MF/(a/2)=2-tan15=tan 60 پس زاویه MCD=MDC=60 پس مثلث DMC متساوی الاضلاع است

ده توصیه به معلمان ریاضی

1- به موضوع درس خودعلاقه مند باشید.

2- برماده درسی خود مسلط باشید.

3- بدانیدازچه راهی می توانید آنچه را درنظردارید،یاددهید

. بهترین روش یاددادن راخودتان پیداکنید.

4- به چهره ی دانش آموزان خودنگاه کنیدتامتوجه انتظارهای

آنها بشوید،دشواریهای آنهاراکشف کنید،توانایی این راداشته باشید

که بتوانید خودتان رابه جای آنهابگذارید.

5- به آگاهی های خشک وعریان قناعت نکندوبکوشید

مهارت راکه لازمه عقل واندیشه است وعادت به کارمنظم

رادردانش آموزان تقویت کنیدوتکامل بخشید.

6- بکوشدتاحدس زدن وپیش بینی کردن رابه آنان بیاموزید.

7- سعی کنیداثبات کردن رابه دانش آموزان یادبدهید.

8- درمسئله ای که طرح شده است،چیزی راجستجوکنید

که برای حل مسئله هایدیگرمفیداست.ازموقعیتی که مسئله ی

مشخص مفروض دارد روش کلی راکشف کنید

9- رازخودرابلافاصله فاش نکنید.اجازه بدهیددانش آموزان

تاآنجاکه می توانند تلاش خودرابرای حل یاحدس راه حل

به کاربرند،به دانش آموزان امکان بدهید هرچه بیشتر

خودشان راکشف کنند.

10- بااشاره های خود دانش آموزان راراهنمایی کنیدولی

عقیده ی خودرابه زور به آنها تحمیل نکنید

تقریبات اعشاری

دوستان همکار من تا حالا دقت کردید که دانش آموزان با بهترین اعدادی که می توانند رابطه برقرار کنند اعداد طبیعی و اعشاری است که این شاید تا حدی هم ذاتی باشد . حتی با کسرها یا همان اعدا گویا هم رابطه ی مناسبی ندارند تا چه برسد به اعداد گنگ . البته ریاضی دان ها ی بزرگ هم به این مساله توجه کرده اند . و طبق قضایای ریاضی حتی اعداد طبیعی را هم به فرم یک عدد اعشاری نامتناهی می توان نوشت . ولی متاسفانه در کتب درسی بهای لازم به این مساله داده نشده است . در ریاضیات کاربردی این مساله نمود زیادی ژیدا می کند که نیوتن بزرگ مرد ریاضی دان ای مساله را در مقاطع بالا به اندازه ی زیادی پرورش داده و بقیه ی بزرگان هم به آن پرداخته اند ولی در مقاطع تحصیلی راهنمایی و متوسطه به نظر می رسد که جای کار خیلی زیادی دارد .

نمونه های کاربردی تقریبات در آمار و جامعه شناسی و اقتصاد و....به طرز عجیبی خود نمایی می کند .

معجزه محبت

جناب پروفسور هشترودي مي فرمايند :

من در كلاس ششم در درس رياضي بسيار ضعيف بودم و معلم رياضي ما بسيار معلم سخت گيري بود .و تنبيه مي كرد و گاه براي تنبيه مداد لاي انگشت هايمان مي گذاشت و فشار مي داد . او فكر مي كرد كه من با اين كارها پيشرفت مي كنم .من هنوز جاي دردي را كه آن مدادها ايجاد مي كردند حس مي كنم اما آن مجازات ها بر من تاثيري نداشت بلكه تاثير معكوس داشت .هر چه او بيشتر مرا مجازات مي كرد از درس رياضي بيشتر متنفر مي شدم و سر انجام هم در اين درس تجديد شدم .

در تابستان آن سال شرايطي ايجاد شد كه ما به دماوند رفتيم در آن جا مادرم براي تقويت درس رياضي من از معلمي كه تصادفا به دماوند آمده بود تا تعطيلي تابستان را در آنجا بگذراند خواهش كرد كه به من درس بدهد و او پذيرفت . درس گفتن همانا و بروز استعدادهاي رياضي من همانا !.او معلمي پر احساس و مهربان بود و از نگاهش مححبت مي باريد .و بسيار متين سخن مي گفت .

من در امتحانات نهايي شهريور ماه آن سال در درس رياضي نمره بيست گرفتم . نمره بيست من براي معلم اصلي من باور نكردني وعجيب بود آن قدر عجيب كه خودش به حوزه امتحاني رفت تا ورقه مرا ببيند . او نمي دانست كه محبت معجزه مي كند .

به اين ترتيب سرگذشت من عوض شد و آن شد كه ملاحظه مي فرماييد

شخصيت فرزندان و دانش آموزان را به خاطر نمره تضعيف نكنيم

دريافت كارنامه تحصيلي معمولا براي دانش‌آموزان و والدين آن‌ها با اضطراب و دلهره همراه است و اين استرس در ميان دانش‌آموزاني كه به هردليل امتحان خود را باموفقيت برگزار نكردند، بيشتر ديده مي‌شود. بدون شك همه دانش‌آموزان در امتحانات نتايج دلخواه و مناسب را بدست نمي- آورند و علت اين مساله نيز به عوامل مختلفي بستگي دارد. ويژگي‌هاي فردي دانش‌آموز، عوامل آموزشگاهي، خانوادگي و اجتماعي مي‌تواند در نحوه نتيجه‌گيري دانش‌آموز موثر باشد اما برخي از والدين بدون توجه به اين مسايل، نتايج ضعيف درسي فرزندان خود را بر نمي‌تابند و پس از اطلاع از نمرات ضعيف فرزند خود، به آن‌ها برچسب‌هاي ناروايي مي‌زنند. زدن برچسب نه تنها هيچ كمكي براي پيشرفت تحصيلي دانش‌آموز نمي‌كند بلكه در اغلب موارد دانش‌آموز را از اشتياق ادامه تحصيل و كسب موفقيت درسي هم باز مي‌دارد. صدور كارنامه‌هاي دانش‌آموزان دوره‌ابتدايي و بعداز آن دوره راهنمايي چند روز ديگر آغاز مي‌شود و باتوجه به سنين دانش‌آموزان ياد شده، نحوه برخورد با نتايج تحصيلي اين گونه دانش‌آموزان ضروري به نظر مي‌رسد. يك برخورد نامناسب مي‌تواند همه تلاش‌هاي والدين، معلمان و مسوولان مدرسه را باناكامي روبه‌رو كند و به يقين اين نتيجه مورد نظر هيچ يك از عوامل ياد شده نيست. كارشناسان تربيتي به خانواده‌ها توصيه مي‌كنند كه هنگام دريافت كارنامه دانش‌آموزان و اطلاع از نمرات ضعيف فرزندان خود، مواظب روح و روان آن‌ها باشند و از سخت‌گيري و بي‌احترامي نسبت به آن‌ها پرهيز كنند.

* مواظب شخصيت فرزند خود باشيد. به او برچسب‌هايي نظير تنبل، كودن، بي عرضه و غيره نزنيد بلكه با تاكيد بر نقاط مثبتش در وي انگيزه فعاليت ايجاد كنيد.

* در هنگام دريافت كارنامه، بهتر است او را در موقعيت‌هايي قرار دهيم كه فعاليت‌هايش توام با موفقيت و تجربه‌هاي شيرين باشد.

* همواره سعي كنيد توانمندي‌هاي او را مد نظر قراردهيد نه ضعف‌هاي او را.

* به تفاوت‌هاي فردي فرزندتان توجه كنيد، مبادا او را با ديگران مقايسه كنيد بلكه تنها مي‌توانيد نمرات او را با يكديگر مقايسه كنيد.

* توقع و انتظار از فرزندتان در حد توانايي‌هايي او باشد.

* وقتي نمرات فرزندتان ضعيف است تنها او را مقصر ندانيد و اين پرسش‌ها را از خود بپرسيد كه آيا الگوي تلاش و جديت براي او بوده‌ايد؟ آيا جريان تحصيل او را پيگيري كرده‌ايد؟ آيا محيط خانه براي درس خواندن آماده بود؟ آيا دوستان او را مي‌شناسيد؟ و آيا ضعف جسماني و بيماري نداشت؟

* چنانچه نمره خوب يا نسبتا خوب در كارنامه وجود دارد به آن اشاره كنيد. اگر همه نمرات درسطح پايين است باز مي‌توانيد از نمرات ديگر بالاتر اشاره كنيد و سپس علت ضعيف بودن نمرات را از فرزند خود جويا شويد و به به فرزندتان بگوييد چه كمكي از دست ما بر مي‌آيد.

* با يكديگر همه راه‌هاي ممكن را بررسي كنيد و به او اطمينان دهيد كه شما حامي او هستيد، او را دوست داريد. * اگر بعداز بررسي علل، درصدد رفع ضعف خود است، تا آن‌جا كه امكان دارد شرايط فعاليت را براي او آماده كنيد و به فرزند خود قوت قلب دهيد و متذكر شويد كه هنوز دير نشده‌است.

* با نگاهدقيق به كارنامه نمرات درس‌هاي مختلف را با ميانگين درس‌هاي كلاس مقايسه كنيد و نمرات خوب و خوب‌تر را مورد توجه قرار دهيد و براي تلاشي كه در كسب آن‌ها صورت گرفته وي را تحسين كنيد.

* با كمك و تمايل فرزند خود،برنامه‌اي براي آمادگي و مرور درس‌هاي تجديدي براي او تنظيم‌كنيد تا دانش‌آموز از هم‌اكنون به فكر امتحانات مجدد (شهريور ماه) باشد.

* عدم موفقيت دانش‌آموز در درس‌ها نبايد سبب محروميت اواز تفريح، مسافرت، گردش با دوستان و استراحت شود بلكه بايد براي همه كارهاي او برنامه‌ريزي كرد زيرا فرزند شما به همه آن‌ها نياز دارد.

* فراموش نكنيم كه دانش‌آموز ناموفق نيز مانند ساير دانش‌آموزان حدود ‪۹‬ ماه تلاش كرد و براي موفقيت در امتحانات و ورود به سال تحصيلي آينده، نياز به گردش و تفريح و استراحت كافي دارد.

* بامشاورمدرسه نيز مشورت كنيد تا شمارا در پيداكردن بهترين راه‌حل و علت مشكل ياري كند

28 اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری

همزمان با بيست و هشتم ارديبهشت، يادروز حکيم عمرخيام، همايش خيام شناسي در فرهنگسراي سيمرغ نيشابور برگزار شد .در اين همايش که شام گاه گذشته گشايش يافت، جمعي از خيام پژوهان مقالات خود را ارائه مي دهند. هم چنين مهمانان «همايش هزاره شاهنامه» و جمعي از علاقه مندان زبان و ادب فارسي از کشورهاي تاجيکستان و افغانستان در اين مراسم شرکت مي کنند. اجراي موسيقي توسط گروه شادياخ، شعرخواني، قرائت پيام وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و ادامه کنگره ملي «از توس تا نيشابور» از ديگر برنامه هاي روز ملي خيام در نيشابور است .

و اما خيام را بهتر بشناسيم

حکیم عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری ، فیلسوف ، منجم ، ریاضی دان و شاعر ایرانی ، در قرن پنجم تا اوایل قرن ششم هجری می زیست . نظامی عروضی وفات او را ۱۴ سال پیش از سال ۵۳۰ می داند پس تا حوالی سالهای ۵۱۶ و ۵۱۷ می زیسته است . شوربختانه از زندگی او اطلاعات چندانی در دست نیست . او در زمان ملکشاه و آلب ارسلان سلجوقی زندگی می کرد و می گویند در دوران طفولیت با نظام الملک و حسن صباح هم درس بود . ولی مورخان این قول را معجول دانسته و آن را قبول ندارند و قدر مسلم این است که او اهل سیاست نبود و مانند اغلب فلاسفه در حال انزوا می زیست و تراژدی غم انگیز زندگی را از بیرون گود تماشا می کرد .

بیشتر خیام را به عنوان منجم و فلسوف در جهان می شناسند . القفطی در باره او می نویسد : او به تدریس فلسفه یونان می پرداخت و در حکمت و نجوم بی مانند بود . زکریا بن محمد قزوینی در باره منجم بودن او می نویسد : عمر خیام در عصر ملکشاه می زیست و این سلطان اموال فراوانی به وی داد تا آلات رصد و کواکب را خریداری کند ولی به زودی سلطان به رحمت ایزدی پیوست و این مهم انجام نیافت . شهروزی در مورد قدرت حافظه ی خیام می گوید : وی کتابی را در اصفهان ۷ بار مرور کرد و چون به نیشابور بازگشت از بر خواند و وقتی مقایسه کردند بین گفته ی او متن کتاب تفاوتی در میان نبود . شایستگی وی در نجوم به حدی بود که وقتی ملکشاه خواست تقویم را تصیح کند او یکی از ۸ مصصح بود و نتیجه ی این اصلاح تاریخ جلالی است . به علاوه خیام یک جدول نجومی به نام زیج ملکشاهی تصنیف کرد بعدها شهرت بسیاری یافت و مورد استفاده دانشمندان قرار گرفت . او هچنین مسائل بسیاری در ریاضی مطرح کرد که یکی از معروفترین آنها در پایان جستار به زبان ساده ی امروزی نقل خواهد شد .

قدیمی ترین کتابی که از خیام نامی به میان می آورد ،((چهارمقاله)) تالیف نظامی عروضی است که خیام را در ردیف منجمان می شمارد . در (( تاریخ بیهقی )) و (( تتمه صوان الحکمه )) نگارش ابولحسن بیهقی در سنه ی ۵۶۲ تالیف شده نیز از خیام سخن رفته است . از این اثر معلوم می شود که خیام علاوه بر ریاضیات و نجوم و طب در لغت و فقه و تاریخ نیز دست داشته است .

گویا ترانه های خیام در زمان حیاتش به واسطه ی تعصب مردم مخفی بودن و تنها یک دسته از دوستان همرنگش از ترانه های او باخبر بوده اند .

نخستین کتابی که در آن از خیام شاعر سخن گفته می شود ، (( خریده القصر)) تالیف عمادالدین کاتب اصفهانی به زبان عربی است که سال ۵۷۲ هجری یعنی ۵۰ سال پس از مرگ او نوشته شده است .

کتاب دیگری که خیام را تحت عنوان شاعر مطالعه کرده است (( مرصادالعباد )) تالیف نجم الدین رازی است که در سنه ی ۶۲۰-۶۲۱ تالیف شده و نویسنده از دید صوفی و متعصب خویش خیام را نیش زبان و دشنام خود آسوده نگذارده است . در این کتاب گفته شده : ( ... که ثمره ی نظر ایمانست و ثمره ی قدم عرفان . فلسفی و دهری و طبایعی از این دو مقام محرومند و سرگشته و گم گشته اند . یکی از فضلا که به نزد نابینایان به فضل و حکمت و کیاست معروف و مشهور است و آن عمر خیام است ، از غایت حیرت و ضلالت این بیت را می گوید :

در دایره ای کامدن و رفتن ماست

آن را نه بدایت ، نه نهایت پیداست

کس می نزد دمی در ین عالم راست

کین آمدن از کجا و رفتن به کجاست )

قضاوت این شخص در شناسانیدن اندیشه های خیام نقش به سزایی دارد چرا که از نظر زمانی نیز نزدیک به خیام است .

دوران عمر خیام دوران پر آشوبی بود . استبداد حکومت سلاجقه و نا بسامانی اوضاع اجتماعی ، عده ای را وادار به کناره گیری از دستگاه قدرت سلجوقی کرده بود و برخی هم مانند حسن صباح انقلابی و شورشی بودند . عده ای هم مانند امام محمد غزالی وجدان خویش را فروخته و در خدمت سلاجقه بود ولی در میان اشخاص مشهور آن زمان خیام گوشه گیر و منزوی بود .او در عمر خویش هرگز ازدواج نکرد و در کمال قناعت زندگی می کرد می گویند درآمد سالیانه او ۱۲۰۰ مثقال طلا بود . او همواره به تحقیق و تفحص مشغول بود . بیهقی می گوید در دوران طفولیت در مجلس درس او حاضر می شده :( دستور ، فلسوف و حجه الحق نامیده می شده ! پدران او همه نیشابوری بوده اند . در علوم و حکمت تالی ابوعلی بود و شخصا آدمی بود خشک ، بدخلق و کم حوصله . ) او هچنین مردی قانع ، شجاع ، منیع الطبع و راستگو بوده و بر خلاف بسیاری از شاعران قلم خود را به تملق آلوده نکرده است . او تزویر ، ریاکاری و دروغ به شدت بیزار است و سرشت آزاده اش در سراسر اشعارش به آن خرده گرفته است :

شیخی به زنی فاحشه گفتا مستی

هر روز به دام دگری پا بستی

گفتا شیخا هر آنچه گویی هستم

اما تو چنانچه می نمایی هستی؟

یکی از بارزترین خصوصیت خیام نیش زبان و مزاح اوست یکی از روایات در مورد مزاح او این است که :

در نیشابور مدرسه ای قدیمی بود که به تعمیر آن می پرداختند و الاغان برای آنجا آجر می آوردند . روزی خیام با شاگردانش در مدرسه بود و الاغی از وارد شدن خودداری می کرد . حکیم که این منظره را دید تبسمی کرد و فرمود :

ای رفته و باز آمده بلهم گشته

نامت ز میان مردمان گم گشته

ناخن همه جمع آمده سم گشته

ریشت ز عقب در آمده دم گشته

و الاغ ناگهان داخل شد . وقتی دلیلش را پرسیدند گفت روح یکی از مدرسان سابق این مدرسه در الاغ حلول کرده و از آن جهت وارد نمی شد که مبادا همکارانش او را باز شناسند . ولی چون ملتفت شد او را شناخته اند ناچار شد وارد شود .

آثار خیام :

۱/رساله فی الاحتیال بمعرفه مقدار الذهب و الفضه فی جسم مرکب منها (درباره شناختن مقدار زر و سیم موجود در جسمی که مرکب از طلا و نقره است . )

۲/ رساله فی الجبر و المقابله (به زبان عربیست و در زمان خود از بزرگترین کتابهای ریاضی بوده است .)

۳/رساله فی شرح ما الشکل من مصادرات کتاب اقلیدس (درباره ی هندسه اقلیدسی )

۴/در طبیعیات

۵/لوازم الامکنه (در مورد تغییرات آب و هوا و فصول در شهرهای مختلف )

۶/روضه القلوب( بهترین کتاب فلسفی برای شناختن فلسفه خیام است .)

۷/نوروز نامه (یکی از معتبرترین کتابها در مورد آداب روسوم ایرانی )

۸/رباعیات خیام

۹/زیج ملکشاهی

و همچنین خیام دو بیتی هایی نیز به زبان عربی دارد .

خیام سرانجام در سال ۱۱۲۳ میلادی در نیشابور چشم از جهان فروبست و در نیشابور به خاک سپرده شد .

یکی از معروفترین خدمات ریاضی خیام مثلث خیام-پاسکال است که فرانسوی ها از ذکر نام خیام کنار مثلث معروف خودداری کرده اند . این مثلث هم اکنون به عنوان مثلث پاسکال معروف است .

نقدي بركتاب حسابان جديد

با دیدن کتاب جدید حسابان که با نگاهی نو به آموزش ریاضیات تالیف شده است معلوم می شود که رویکرد اصلی در این کتاب توجه به کاربرد ریاضیات در زندگی روز مره و ارتباط ریاض ی با دیگر علوم است .

در این کتاب سعی شده است تا هر مساله ای را با نمونه ای ملموس مرتبط نماید مانند مسایل ک.م.م. وب.م .م . که با پیمانه ها تشریح می شود و یا دوره ی تناوب که با محاسبه ی کوتاهی و بلندی روزها در ایام سال محاسبه شده است.

ولی قبل از این نقد کتاب اشکال بزرگی که در همه ی کتاب های ریاضی دبیرستانی از جمله حسابان وجود دارد آن است که در هیچ کتابی به دانش آموزان آموزش کاربرد و استفاده از ماشین حساب مهندسی داده نمی شود و این خود مشکلاتی را در دانشگاه برای این افراد ایجاد می کند.

نقد فصل به فصل کتاب

فصل اول:

· از مزایای این فصل آموزش ب.م.م و ک.م.م به دانش آموزان است که در کتاب قبلی موجود نبود.

· آموزش حل معادلات و نامعادلات به صورت شکلی و از طریق رسم و نمودار می باشد که از زیباترین تغییرات کتاب درسی می باشد.

· آموزش بسط خیام پاسکال (غیاث الدین جمشید کاشانی) که متاسفانه در کتاب های قبلی جا افتاده بود.

ولی در این فصل اشکالی نیز موجود است که عبارتند از:

· مبحث مجموع دنباله های حسابی و هندسی و حد مجموع چندان ارتباطی با سایر موضوعات کتاب درسی ندارد.به خصوص سعی شده است تا حد مجموع خیلی خلاصه ارایه شود و از آوردن پارادوکس های ی که باعث لمس شدن این موضوع می شود خود داری شده است.

· پیشنهاد می شود در این مبحث گردش اعداد از نظر تحقیقی و متناوب و...نیز گنجانده شود.

فصل دوم :

در این فصل تغییرات چشم گیری نسبت به کتاب قبلی به چشم نمی خورد و یکی از نکات مثبت کتاب جدید ساخت تابع از روی پدیده های فیزیکی است که درآینده در مسایل بهینه سازی استفاده می گردد.

· تنها ایرادی که به این کتاب در این فصل می توان گرفت عدم پرداخت کافی به مساله ی صعودی و نزولی بودن تابع می باشد و تمرینی برای این موضوع در نظر گرفته نشده است .

· همینطور پیشنهاد می شود لااقل مبحث توابع پله ای و جز ء صحیح به ابتدای فصل منتقل شود تا بتوان در مسایل تابع از آن استفاده نمود.

فصل سوم:

این فصل به نظر یکی از دشوارترین مباحث کتاب درسی است و دانش آموزان ودبیران برای تدریس و آموزش این فصل دچار مشکل بزرگی خواهند شد.

· مطلبی که دانش آموزان قبلی در سه سال می آموخته اند دانش آموزان فعلی باید در یک سال بیاموزند .ولی خوشبختانه اتصال مطالب کتاب در این مبحث با کتاب سال دوم برقرار بوده و بر خلاف کتاب قبلی که دانش آموز فقط فرمول ها را حفظ می نمود در این کتاب تعابیر هندسی زیبایی در نظر گرفته شده است .به خصوص در مورد تابع مثلثاتی مجموع و تفاضل دو کمان اثبات های در خوری ارایه شده است .

· بجز اشکال حجم انبوه مطالب فصل که توصیه می شود تا بین سال های قبل تقسیم شود (مثلا بهتر است معادلات به سال دوم منتقل شود.)مبحث تبدیل جمع به ضرب و ضرب به جمع بسیار ضعیف مطرح شده است و بهتر بود تمرین های بیشتری برای آن در نظر گرفته می شد.

· توصیه می شود مبحث دوره ی تناوب فصل تابع و فصل مثلثات با هم ادغام شوند.

· بهتر بود فرمول های کمان سه برابر زاویه را در کتاب آورده نمی شد یا لااقل قید می شد که نیازی به حفظ کردن آن وجود ندارد.

· بهترین بخش این این فصل مبحث تابع معکوس مثلثاتی است که تا کنون در هیچ کتاب درسی به این زیبایی بیان نشده بود و به جای اینکه مستقیما به سراغ بیان مفهوم تابعی تابع برود به مفهوم آن روی دایره ی مثلثاتی پرداخته است و برای اولین بار با ارایه ی مسایلی (تانکر خوابیده) در تمرینات کتاب به خوبی توانسته این مفهوم را برای دانش آموز ملموس نماید.

فصل چهارم :

در این فصل بهتر بود با کمک حد مجموع ابتدا یک مثال فیزیکی برای آموزش مفهوم حد زده می شد و سپس به آموزش از روی جدول روی آورده می شد.

· در این کتاب هیچ اشاره ای به حدود بی نهایتی نشده است که دلیل آن نامعلوم است حال آنکه در کتاب ریاضی 3 این موضوع موجود می باشد.

· هم ارزی ها در این کتاب به حد اقل یعنی یکی رسیده است و معلوم نیست که برخلاف اشاره ی کتاب به قضیه ی افشردگی آیا دبیر باید هم ارزی تانژانت را بگوید یا خیر؟

· پیوستگی روی بازه به طور کامل مطرح نشده است و آیا باید اثبات پیوستگی روی بازه به دانش آموزان تدریس شود یا خیر؟

· تکلیف جزءصحیح نیز در ابهام ها نا معلوم است و معلوم نیست که آیا در امتحانات نیز از این موضوع سوالی مطرح می گردد یا خیر؟

· در مجموع در این فصل به جز سا ده تر شدن مطالب تغییر بنیادی نسبت به گذشته رخ نداده است.

فصل پنجم:

· این فصل نیز یکی از زیباترین بخش های کتاب حسابان جدید است که بخوبی تونسته مفهوم مشتق را بیان نماید .

· بیان مفهوم هندسی مشتق در این کتاب بسیار قوی تر از کتاب قبلی ارایه شده است ولی با توجه به تمرینات کتاب بهتر می بود رسم مماس از خارج منحنی در کتاب گنجانده می شد چرا که برخی از تمرین های کتاب شامل این مفهوم هستند.

· در بخش آهنگ تغییرات که کمی هم قوی تر از گذشته بیان شده است بهتر بود تعدادی از سوالات کنکور های چند سال اخیر که تعابیر فیزیکی زیبایی را در بر دارند به سوالات اضافه می شد .

· در مجموع این فصل از قابل دفاع ترین بخش های کتاب است.

و اما اگر بخواهیم نقد کلی به کتاب بیان کنیم ذکر نکات زیر ضروری می نماید .

1. شيوه آموزشي كتاب جديد مبتني به روش حل مسئله وروش اكتشافي است كه بسيار روش خوب و مناسبي است ولي با توجه به ساعات اختصاص داده شده به اين درس (4 ساعت در هفته)فرصت كمي براي اجراي اين روش است و حد اقل 6 ساعت زمان را می طلبد .

2. مطالب ارائه شده در فصل اول اندكي نا همگون است مثلا بحث دنباله ها ودو جمله اي پاسكال نيوتن تا حدودي با بقيه مطالب نا همگون بوده و دو بخش دو جمله اي نيوتن بهتر است مطالب با بسط و توضيح بيشتري ارائه شود.

3. يكي از اشكالات وارد به فصل اول كتاب عدم وجود آموزش نرم افزاري است مخصوصا در قسمت حل معادلات و نا معادلات با نمودار هندسي بهتر است كليپ هاي آموزشي ارائه شده و در هر چند جلسه يكبار از كارگاه كامپيوتر استفاده شود.

4. در خصوص آموزش نرم افزاري بهتر است نرم افزارهاي ساده تر رياضي مانند geogebra ,cabri, mathmatica در حد لزوم به دبيران و دانش آموزان آموزش داده شود.به نظر مي رسد كه آموزش كتاب جديد بدون استفاده از فناوري مشكل است و با اين شيوه بسيار جذاب تر خواهد شد .

5. درمجموع در دو کتاب ریاضی 2 و حسابان زیباترین و بهترین و مناسب ترین بیان ها در فصل تابع شده است که باید گفت سخت ترین مطالب در کتاب های گذشته برای دانش آموزان که تابع بود به ساده ترین و کاربردی ترین فصل تبدیل شده است .

و باز هم غلط های نوشتاری و دستوری موجود در کتاب که حاکی از عدم توجه و عجله ی مولفان دارد که این برای سطح ملی اصلا برازنده نیست .

مساله ی انیشتین

مسئله ای را انیشتن در قرن 19 مطرح كرد كه گفته 98% مردم دنیا قادر به حل آن نیستند

شما ببینید جزء چند درصد مردم دنیا هستید؟؟؟!!!

توضیحات مسئله:

الف) در یك خیابان 5خانه با 5 رنگ متفاوت موجود است .

ب) صاحب هرخانه دارای ملیت متفاوت با بقیه است .

ج) هركدام از 5صاحبخانه نوشیدنی و وسیله ی نقلیه ی متفاوت دوست دارد.

د)هركدام هم حیوان متفاوتی را در منزل نگهداری می كنند.

سوال : چه كسی در خانه ماهی نگهداری می كند؟

توضیحات سوال:

1- انگلیسیه خانه اش قرمزه

2- سوئدیه در خانه سگ نگه می دارد.

3- دانماركیه چای دوست دارد.

4- خانه ی سبز،سمت چپ سفیده .

5- صاحب خانه ی سبز قهوه دوست دارد.

6- كسی كه دوچرخه دارد پرنده دارد.

7- صاحب خانه زرد،گاری دارد.

8- صاحب خانه ی وسطی، شیر می نوشد.

9- نروژیه در اولین خانه زندگی می كند.

10- مردی كه ماشین دارد، همسایه كسی است كه گربه نگهداری می كند.

11- مردی كه اسب نگهداری می كند همسایه ی كسی است كه گاری دارد.

12- مردی كه موتورسواری می كند نوشابه دوست دارد.

13- آلمانیه سه چرخه دارد.

14- نروژیه همسایه كسی است كه خانه ی آبی دارد.

15- مردی كه ماشین دارد همسایه ای دارد كه آب دوست دارد.

حلش كنید : تا به قدرت استدلال و استنتاج خود پی ببرید!!!!

تقریبات اعشاری

دوستان همکار من تا حالا دقت کردید که دانش آموزان با بهترین اعدادی که می توانند رابطه برقرار کنند اعداد طبیعی و اعشاری است که این شاید تا حدی هم ذاتی باشد . حتی با کسرها یا همان اعدا گویا هم رابطه ی مناسبی ندارند تا چه برسد به اعداد گنگ . البته ریاضی دان ها ی بزرگ هم به این مساله توجه کرده اند . و طبق قضایای ریاضی تمام اعداد حتی اعداد طبیعی را هم به فرم یک عدد اعشاری نامتناهی می توان نوشت . ولی متاسفانه در کتب درسی بهای لازم به این مساله داده نشده است . در ریاضیات کاربردی این مساله نمود زیادی پیدامی کند که نیوتن بزرگ ریاضی دان مساله را در مقاطع بالا به اندازه ی زیادی پرورش داده و بقیه ی بزرگان هم به آن پرداخته اند ولی در مقاطع تحصیلی ابتدایی راهنمایی و متوسطه به نظر می رسد که جای کار خیلی زیادی دارد .

نمونه های کاربردی تقریبات در آمار و جامعه شناسی و اقتصاد و....به طرز عجیبی خود نمایی می کند . ولی دانش آموزان به جز بحث شکسته بسته سال اول راهنمایی جای دیگری از تقریب چیزی نمی خوانند .

قسمت دوم

تست

داستان و جادوی عدد 13

موضوع جدید

عدد بعدی کدام است ؟

…. ، ۵۵ ، ۱۹ ، ۷ ، ۳

؟

؟

؟

؟

؟

الف) ۱۷۳ ب) ۱۴۳ ج) ۱۵۳ د) ۱۶۳

جواب د

داستان و جادوی عدد 13

13عدد اول است.

● 1-13^2 عدد اول مرسن است.

13جسم ارشميدسی موجود است. (اجسام ارشميدسی اجسامی هستند كه وجوه آنها چند ضلعی بوده، نه لزوما از يك نوع ، و كنجهای آنها مساوی هستند.)

عدد 13كوچكترين Emirp است. (Emirp عدد اولی است كه اگر ارقام آن را معكوس كنيم مجددا عددی اول خواهد بود مثلا اعداد 13، 17،31، 37،…..)

● 169=2^13 بامعكوس كردن ارقام آن داريم: 961=”2^31 يعنی رقم های آن مجددا معكوس می شود.”

●2^13، 1+!12 را عاد مي*كند.

● 13عدد Happy است.(برای دانستن اين كه عددی Happy است، مجموع مربعات رقمهاي عدد را پيدا كرده و دوباره مجموع مربعات عدد بدست آمده را حساب می*كنيم با ادامه اين روند اگر به عدد 1 دست پيدا كرديم آنگاه به آن عدد Happy گفته می*شود. مثلا برای عدد سيزده 10=”2^3+2^1 و 1=2^0+2^1 بنابراين13″ عدد Happyاست.)

● 13نيمی از 3^3+ 3^1- است.

●شاخه زيتونی كه در پشت دلارهای آمريكا كشيده شده است 13 برگ دارد.

●2^13عدد !(1 -13)+ 1را عاد می*كند بنابراين يك عدد اول ويلسون(Wilson Prime) است. ( هر عدد اول p كه،p و p^2، مقدار p-1)!+1 ) را عاد كنند، عدد اول ويلسون ناميده می*شود. مثلا عدد 5 عدد ويلسون است. تنها اعداد شناخته شده 5 و 13و 563 است .)

●چرتكه چينی دارای سيزده ستون مهره* برای محاسبات است.

● 13بزرگترين عدد اولی است كه می تواند به دو عدد متوالی به صورت n^2+3 افراز می شود.(آيا می توانيد اثبات کنيد؟)

● 1+13- 13^13 عدد اول است.

● نخستين حفره*ی اول با طول سيزده بين دو عدد 113و 127اتفاق می*افتد. (منظور از حفره*ی اول تعداد اعداد مركب بين دوعدد اول متوالی است.)

● 13 كوچكترين عدد اول جايگشت*پذير (Permutable Number) است. ( اين اعداد، اعداد اولی حداقل با دو رقم مجزا هستند كه با تجديد آرايش در رقم هايشان همچنان عددی اول باقی می مانند مثلا برای عدد 337 ، 733 و 373 و 337 عدد اول است از ديگر اعداد از اين قسم می*توان به 13,17,37,79,113,119و جايگشتهای آن اشاره كرد.)

● هشت عدد اول ديگر می*تواند به وسيله تغيير يك رقم از 13 توليد شود.{11, 17, 19, 23, 43, 53, 73, 83}

● نخستين بار پرچم امريكا 13 ستاره و 13 خط داشت كه نشان دهنده تعداد مستعمرات اصلی اين كشور بود.

● عدد 13 كوچكترين عددی است كه ارقام آن در پايه چهار معكوس 13 است. ( 13 در پايه چهار 31 است.)

● رويه*ی بيضوی روی اعداد گويا كه دارای نقطه*ی گويا از مرتبه*ی 13 باشد موجود نيست.

● 2^13= 19+…+8+7

● عدد 2^13توسط مربعات مجزای اعداد 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 بيان می*شود.

●طولانی ترين ركورد پرواز يك جوجه 13 ثانيه است.

سيزدهمين روز از فروردين شايد تنها بهانه*ايی باشد برای گذر از ازدحام شهر و رفتن به طبيعت، اما خوب می*دانيم اينبار نيز از نحوست 13 فرار می كنيم.

اما 13 برای شما تنها ياآور نحسی آن است؟

●131211109876543212345678910111213عدد اول است.

● معكوس عدد 2^13 عددی اول است.

● ELEVEN + TWO = TWELVE + ONE(عبارت فوق تحريفی از حل معادله*ی 13 است.)

● 13كوچكترين عدد اولی است كه از مجموع مربعات دو عدد اول مجزا يعنی 2^3+2^2 بدست می آيد.

●اقليدس و ديافانتی هر كدام 13 كتاب نوشته*اند.

●با به كار بردن نخستين سه عدد اول داريم : 13=”5+3^2

●فيلم” 13 نوامبر” ، آلفرد هيچكاك هيچگاه به پايان نرسيد.

ادامه درپایین

●مجموع نخستين 13عداد اول برابر 13 امين عدد اول است.

●رساله 13 جلدی Almagestبزرگترين كار بطلميوس بود. قضيه*ی رياضی را با توجه به حركتهای ماه ،خورشيد و سياره ها را فراهم ساخت.

ادامه بالا

● مجموع باقی مانده های حاصل از تقسيم عدد 13 برنخستين اعداد اول تا 13 برابر 13 است..

● 13كوچكترين عدد اولی است كه مجموع ارقام آن مربع است.

●13كوچكترين عدد اولی است كه به شكل p^2+4( كه p اول است) نوشته می شود.

● اويلر 13 فرزند داشت كه 5 فرزند او به سن نوجوانی رسيده و تنها 3 نفر باقی ماندند.

● مجموع توانهای چهارم نخستين 13عدد اول به علاوه*ی عدد يك ، عددی اول(6870733) است.

● 13 كوچكترين عدد اول Sextanاست اين عدد برابر است با :

(p = (x^6+y^6)/(x^2+ y^2

● اگر برای عدد اول pداشته باشيم:p-1)!=”-1 ” mod p^2 ) آن عدد، عدد ويلسون است. ( تنها اعداد شناخته شده 5 ،13 و 563 است.)

● (13+1)13-13^(13+1) عددی اول است.

● بد يمن بودن روز جممعه ايی كه 13امين روز ماه باشد يكی از خرافات رايج در جوامع است.

●13كوچكترين عدد اولی است كه به صورت مجموع مجزا از اعداد اول به شكل 4n+3نيست.

●به طور طعنه آميز گفته می شود كه : 13 ، 15 امين عدد خوشبختی است.

●13بزرگترين عدد اول فیبوناچی است كه(13)Fاول است.

13 از متصل شدن دو عدد نخست مثلثی ساخته می*شود.( 1, 1+2, 1+2+3 … اعداد مثلثی هستند.)

● مجموع نخستين 13 عدد اول 238كه مجموع ارقامش 13 است

● .به طور طبيعی هر سال 12 ماه دارد اما در حقيقت 13 ماه داريم تعجب نكنيد ماه آسمان را فراموش كرديد با دوازده ماه سال 13 می شود.

● 13=”2^3+1^3+0^3

● كوچكترين عدد اولی است كه به صورت مجموع دو عدد اول ( 2+11) نمايش داده می*شود و همچنين كوچترين عدد اولی است كه به صورت مجموع دو عدد مركب (4+9 ) نوشته می*شود.

● 13بزرگترين عدد اول مينيمال در پای 3 است.

● 13/13333333333333 عدد اول است. (توجه كنيد كه تعداد ارقام 3 بعد 1 ، 13 عدد است.)

● 13=”3+7+3(توجه” كنيد كه3^13=”(7+3)+7^3)

● 0^10+2^10+3^10+5^10+7^10+11^10+13^10عدد” اول است كه بزرگترين عدد اول نا تيتانيك (Titanic Number) است. ( NumberTitanicاعداد اولی هستند كه تعداد ارقام آن بيشتر از 1000 است.)

● 13-13^2عدد اول است.

● 13+13+13/13+13*13+!13+13^13 و13+13+13/13+13*13+13^13 دو عدد پانزده رقمی اول هستند.

● 13جوابی برای معادله*ی ديوفانتوسی (Diophantine Equation) z^2=”x^3-y^3″ است. يعنی؛ 3^7-3^8=”2^13

● 13/(13+13+13+13+13+13+13+131313+13^13) عددی اول است كه شامل 13بار تركيباتی از عدد 13 است مثلا 131313سه بار 13 در آن آمده است.

● ماموريت قمر” آپولو 13″ در مسير ماه بی نتيجه ماند علت انفجار در قسمتی از سفينه بود . نكته جالب اين است كه اين قمر در ساعت 13:13 پرتاب شده بود و اين اتفاق در 13 اوريل شكل گرفت. ( احتمالا روز جمعه!!!!!!!!)

● 13امين عدد اول مرسن عدد 1-521^2 و 13امين عدد لوكاس (Lucas Number) عدد521است.)اعداد لوكاس اعدادی هستند كه به نام رياضيدان فرانسوی EdouardLucasنامگذاری شده اند و در دنباله 1 و3و4و7 و11و…. قرار دارند اين دنباله به صورت ذيل ساخته می شود كه جمله اول 1 و دومين جمله 3 جمله های بعدی از مجموع دو جمله قبلی ساخته می شود مثلا جمله سوم مجموع جمله اول با دوم يعني 1+3 است.

● (13=”(!3*!1)+(!3+!1)13″ و 31تنها اعداد مرسن Emirp شناخته شده هستد.

● 13كوچكترين عدد اولی است كه به شكل p^2+pq+p نوشته می*شود.

● معكوس ((1+13^13)^13) يك عدد Brilliantاست. ( به اعدادی Brilliantگويند كه دو فاكتور اول با طول يكسان دارند.)

فیزیک

فیزیک ونجوم

فیزیک ونجوم

فتوشاپ

آموزش فتوشاپ

پاورقی

آموزش فتوشاپ

دراین قسمت ازکتاب بزرگ همراه من،آموزش فتوشاپ را ایجادکردیم که قصد داریم ، آموزش فتوشاپ، آموزش طراحی، رنگ آمیزی وهمچنین رتوش وگریم و... بپردازیم،

حتم دارم با آموزش این برنامه بسیارکاربردی وپرقدرت،بتوانید با طراحی و ویرایش عکس های خودتان را انجام دهید.

منتظرنظرات انتقادات وپیشنهادات خوبتان هستیم

دیکشنری زبان وگویش ها

ترکی

لری

کردی

خفری

انگلیسی

پاورقی

ترکی

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

اعداد

پاورقی

قسمت اول

نمای ساده

نمای تمام صفحه

آموزش زبان برای اولین با از همراه من

آد ad اسم

دیل Dil زبان

اولسون Olsun بشه

گلسین Galsin بیاد

گل Gal بیا

سن San تو

گئد Ged برو

گول Gul بخند

قوی Ghoi بذار

باش Bash سر

اوغلان Oghlan پسر

قیز Ghiz دختر

آمما Amma اما

سوویرم Soyuram دوستت دارم

چوخ Chokh زیاد،خیلی

نجئه سن؟ Neja San چطوری؟

یاخجی Yakhji خوب

پیس Pis بد

یاز Yaz بنویس

آیریلیک Ayrilik جدایی

باش Bash سر

اوسته Usta روی

اوتوروب Oturub نشسته

سورا Sora بعدا

دور Dur پاشو

ساغ اول sagol مرسی

اولسا Olsa باشه

گول Gul بخند

ائله Ela بکن

قاچ Gach فرارکن

آغلا Agla گریه کن

گئچر Gechar میگذرد

قوناق Gonag مهمان

یوخی Yukhi خواب

هرزادیم Harzadim همه چیزم

چیزم یا شاسین آذربایجان

Yashasin Azarbayejan

زنده باد آذربایجان

آد ad اسم دیل Dil زبان اولسون Olsun بشه گلسین Galsin بیاد گل Gal بیا سن San تو گئد Ged برو گول Gul بخند قوی Ghoi بذار باش Bash سر اوغلان Oghlan پسر قیز Ghiz دختر آمما Amma اما سوویرم Soyuram دوستت دارم چوخ Chokh زیاد،خیلی نجئه سن؟ Neja San چطوری؟ یاخجی Yakhji خوب پیس Pis بد یاز Yaz بنویس آیریلیک Ayrilik جدایی باش Bash سر اوسته Usta روی اوتوروب Oturub نشسته سورا Sora بعدا دور Dur پاشو ساغ اول sagol مرسی اولسا Olsa باشه گول Gul بخند ائله Ela بکن قاچ Gach فرارکن آغلا Agla گریه کن گئچر Gechar میگذرد قوناق Gonag مهمان یوخی Yukhi خواب هرزادیم Harzadim همه چیزم چیزم یا شاسین آذربایجان Yashasin Azarbayejan زنده باد آذربایجان

قسمت دوم

نمای ساده

نمای تمام صفحه

من msn من

سن san تو

او o او

بیز biz ما

سیز siz شما

اولار olar آنها

گتی gati بیار

آپار apar ببر

تاپوت tapup پیداکرده

گوروشور gorushur دیده میشه

بوردا burda اینجا

اوردا orda آنجا

هاردا harda کجا

آغلار aglar گریه میکند

دالی dali عقب

قاباخ ghabakh جلو

آت at زیر

اوست ust بالا

ایچ ich بخور

داش dash سنگ

یاتماخ yatmakh خوابیدن

دورماخ durmakh بیدارشدن

قالیر galir میماند

کچیر kechir میگذرد

یورک yurak دل

گلدوخ galdukh آمدیم

سوروش sorush بپرس

قویسا ghoysa بگذاره

باریش barish آشتی کن

دانیش danish حرف بزن

گوراخ gorakh ببینیم

قالوب ghalup مانده

ایچ ich بخور

قوجاخ ghojakh بغل

سالوپ salup

من msn من سن san تو او o او بیز biz ما سیز siz شما اولار olar آنها گتی gati بیار آپار apar ببر تاپوت tapup پیداکرده گوروشور gorushur دیده میشه بوردا burda اینجا اوردا orda آنجا هاردا harda کجا آغلار aglar گریه میکند دالی dali عقب قاباخ ghabakh جلو آت at زیر اوست ust بالا ایچ ich بخور داش dash سنگ یاتماخ yatmakh خوابیدن دورماخ durmakh بیدارشدن قالیر galir میماند کچیر kechir میگذرد یورک yurak دل گلدوخ galdukh آمدیم سوروش sorush بپرس قویسا ghoysa بگذاره باریش barish آشتی کن دانیش danish حرف بزن گوراخ gorakh ببینیم قالوب ghalup مانده ایچ ich بخور قوجاخ ghojakh بغل سالوپ salup

قسمت سوم

نمای ساده

نمای تمام صفحه

اوز uz صورت

بورون burunبینی

گوز goz چشم

ال al دست

بارمال barmagh انگشت

قیچ ghich پا

آغیز agiz دهان

فاش ghash ابرو

کیلپیک kilpik پلک

ایاخ ayakh مچ پا

آخشام akhsham عصر

گوندوز gunduz روز

گئجه geja شب

یاغیش yagish باران

قار ghar برف

اوشاق ushagh بچه

گوجا goja پیر

جوان javan جوان

کیشی kishi مرد

آرواد arvad زن

آنا ana مادر

آتا ata پدر

گارداش gardash برادر

باجیbaji خواهر

اوز uz صورت بورون burunبینی گوز goz چشم ال al دست بارمال barmagh انگشت قیچ ghich پا آغیز agiz دهان فاش ghash ابرو کیلپیک kilpik پلک ایاخ ayakh مچ پا آخشام akhsham عصر گوندوز gunduz روز گئجه geja شب یاغیش yagish باران قار ghar برف اوشاق ushagh بچه گوجا goja پیر جوان javan جوان کیشی kishi مرد آرواد arvad زن آنا ana مادر آتا ata پدر گارداش gardash برادر باجیbaji خواهر

1=bir

2=iki

3=uch

4=dord

5=besh

6=alti

7=yedi

8=sagiz

9=doguz

10=on

11=on bir

12=on iki

13=on uch

14=on dord

15=on besh

16=on alti

17=on yedi

18=on sagiz

19=on doguz

20=yirmi

درنسخه های بعدی از کتاب بزرگ همراه من دیگر اعداد را درج خواهیم کرد.

دراین بخش ازهمراه من تصمیم گرفتیم آموزش زبان ترکی را قرار بدهیم.

وبزودی آموزش دیگر زبانها را قرار خواهیم داد.

شماعزیزان میتوانید گویش ها ولحجه های محلی واصیل خودتان را به صورت بالا (ترکی،لری، کردی و...) بصورت ایمیل یا ام ام اس

به شماره پیامک برنامه ارسال کرده تا با نام خودتان دربرنامه درج شود ودر پیشرفت وشناساندن زبانتان سهیم باشید. واز زبان خود حمایت کنید، واسه بقیه زبانها زشته که اسمی ازشون نباشه ها؟

________________

ارسالی ازطرف سرکار خانم سحر 25 ساله ازتبریز

درضمن چندتا هم دلنوشته به زبان ترکی وفارسی ارسال کردند،تشکرمیکنم ازایشان

لری

قسمت اول

قسمت دوم

پاورقی

قسمت اول

نمای ساده

نمای تمام صفحه

آموزش زبان لری

گو go برادر

ددی dadi خواهر

درگل dorgal دخترها

کرگل korgal پسرها

باشیت bashit باشه

گدم gedom گفتم

بیو biyo بیا

ایگریوه igerive گریه میکنه

تش tash آتش

تیم tiim پیشم

ار ar اگر

ایرو iro اینجا

اورو oro اونجا

وری vari پاشو

ایگذره igzare میگذرد

مو mo من

هنه heneا وناهاش

دیاره diyare دیده میشه

آموزش زبان لری گو go برادر ددی dadi خواهر درگل dorgal دخترها کرگل korgal پسرها باشیت bashit باشه گدم gedom گفتم بیو biyo بیا ایگریوه igerive گریه میکنه تش tash آتش تیم tiim پیشم ار ar اگر ایرو iro اینجا اورو oro اونجا وری vari پاشو ایگذره igzare میگذرد مو mo من هنه heneا وناهاش دیاره diyare دیده میشه

قسمت دوم

نمای ساده

نمای تمام صفحه

دا da مادر

بو boo پدر

شله sheleh برنج پخته

آو av آب

وگل vagel پایین

ونره vanareh بالا

گرو gero گرفت

اومه omeh آمد

فورسی forsi فارسی

ری ri صورت

نفت noft دماغ

چیل chil دهان

لووار lowar لپ

کم kom شکم

تیه tiyeh چشم

بورگ borg ابرو

دا da مادر بو boo پدر شله sheleh برنج پخته آو av آب وگل vagel پایین ونره vanareh بالا گرو gero گرفت اومه omeh آمد فورسی forsi فارسی ری ri صورت نفت noft دماغ چیل chil دهان لووار lowar لپ کم kom شکم تیه tiyeh چشم بورگ borg ابرو

دراین بخش ازهمراه من تصمیم گرفتیم آموزش زبان لری را قرار بدهیم.

وبزودی آموزش دیگر زبانها را قرار خواهیم داد.

شماعزیزان میتوانید گویش ها ولحجه های محلی واصیل خودتان را به صورت بالا (ترکی،لری، کردی و...) بصورت ایمیل یا ام ام اس

به شماره پیامک برنامه ارسال کرده تا با نام خودتان دربرنامه درج شود ودر پیشرفت وشناساندن زبانتان سهیم باشید. واز زبان خود حمایت کنید، واسه بقیه زبانها زشته که اسمی ازشون نباشه ها؟

________________

ارسالی ازطرف جناب آقای سیاه زاده 23 ساله ازباغملک(خوزستان)

0916...3994

کردی

کردی

جای شما خالیست

این قسمت ،دست هم وطنان کردمان را میبوسد

منتظر ارسالی های شما عزیزان کرد هستیم

خفری

کلمه

جمله

پاورقی

کلمه

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

قسمت اول

نمای ساده

نمای تمام صفحه

گویش ولحجه--معنی

چيک chik كناره،گوشه

او oo أب

اش esh بهش

بيد bid بود

اوولت oolet اون ور

اونجاكو onja ko آنجا

كلبوک kalbook مارمولک

ببس bebas ببند

مو mo من

بيوميني biu mini بياببينم

كوروز korooz كسي ك ازسرماجمع شده

كوجال kochal كسي که ازسرما یخ زده

گوت got بزرگ

گنا gena ديوانه

كليكه kalike بجه

مشنگ mashang خنك

چولوس cholos زشت

عامو amo اقا

بوتويوم boto yum باتوهستم

ييل در yayle der پاره

ميه miye مگر

خي khey خواستن

تيف tif خراب

بيري biri بروي

كنده kande جداشده

تابور tabur ميانبور

كوراهي korahi كدوم راه

چيكيله chikile جوجه

هه سه hese هست

كليكه kalike بچه

سي چه si che براي چه

كوم kom شكم

كوم لوس kom los شكمو

بهل behl بزار

بهلوم behlom گذاشتم

ميني mini ببینم

كه ر ker كنار

گویش ولحجه--معنی

چيک chik كناره،گوشه او oo أب اش esh بهش بيد bid بود اوولت oolet اون ور اونجاكو onja ko آنجا كلبوک kalbook مارمولک ببس bebas ببند مو mo من بيوميني biu mini بياببينم كوروز korooz كسي ك ازسرماجمع شده كوجال kochal كسي که ازسرما یخ زده گوت got بزرگ گنا gena ديوانه كليكه kalike بجه مشنگ mashang خنك چولوس cholos زشت عامو amo اقا بوتويوم boto yum باتوهستم ييل در yayle der پاره ميه miye مگر خي khey خواستن تيف tif خراب بيري biri بروي كنده kande جداشده تابور tabur ميانبور كوراهي korahi كدوم راه چيكيله chikile جوجه هه سه hese هست كليكه kalike بچه سي چه si che براي چه كوم kom شكم كوم لوس kom los شكمو بهل behl بزار بهلوم behlom گذاشتم ميني mini ببینم كه ر ker كنار

قسمت دوم

نمای ساده

نمای تمام صفحه

گویش ولحجه--معنی

كوجي kojey كجايي

اخي akhei واي

يافت yaft جستو

تيكه tikee قسمت،اندازه

خاگ khag تخم مرغ

تي در ti dar بيرون

تو toe چرخواندن

توبده toe bede بچرخوان

كپ kop ريختن،وارونه كردن

راسو رو raso ro بهتر،مستقيم

ايی سر iesar اين طرف

گوره پخ gore pekh روزنصفه

له le داغون،خراب

دوغول doghol مخلوط

كولوم kolom كلوخ

بيوابسر biu isar بيا اينطرف

پسين pasin بعداز ظهر

نيا nia نگاه

نيکا nika انگار

قووت ghoot هيجي،پوچ

وقه vaghe كمي

طپنه tapane جمع شده

چپيده chapide فشرده

ويسو veyso صبركن

وا زن va zan جداكن

قوده ghode دسته

هم ريش ham rish باجناق

هماروس homarus جاري

دنگ در نیار dang dar nayar شوخی نکن

گویش ولحجه--معنی

كوجي kojey كجايي اخي akhei واي يافت yaft جستو تيكه tikee قسمت،اندازه خاگ khag تخم مرغ تي در ti dar بيرون تو toe چرخواندن توبده toe bede بچرخوان كپ kop ريختن،وارونه كردن راسو رو raso ro بهتر،مستقيم ايی سر iesar اين طرف گوره پخ gore pekh روزنصفه له le داغون،خراب دوغول doghol مخلوط كولوم kolom كلوخ بيوابسر biu isar بيا اينطرف پسين pasin بعداز ظهر نيا nia نگاه نيکا nika انگار قووت ghoot هيجي،پوچ وقه vaghe كمي طپنه tapane جمع شده چپيده chapide فشرده ويسو veyso صبركن وا زن va zan جداكن قوده ghode دسته هم ريش ham rish باجناق هماروس homarus جاري دنگ در نیار dang dar nayar شوخی نکن

قسمت سوم

نمای ساده

نمای تمام صفحه

نمای ساده

خر kher كلو،دهان

بوراه borah بياده

مراعات moraat صرفه جويي

پخمه pakhme بي عرضه

مارشم نميزنه maresham nemizane جيزيش نميشه

تالش talesh بالا

كولو golo گلو

جيريم jirim فاصله بين دوجسم ،درز

سولاغ solagh سوراخ

اورسي orsi كفش

تومون tomon زيرشلواري

باكيش ني bakish ni جيزيش نيست

وور voor برتاب

قووول ghool گود،ته

شه she بهش

گویش ولحجه--معنی

خر kher كلو،دهان بوراه borah بياده مراعات moraat صرفه جويي پخمه pakhme بي عرضه مارشم نميزنه maresham nemizane جيزيش نميشه تالش talesh بالا كولو golo گلو جيريم jirim فاصله بين دوجسم ،درز سولاغ solagh سوراخ اورسي orsi كفش تومون tomon زيرشلواري باكيش ني bakish ni جيزيش نيست وور voor برتاب قووول ghool گود،ته شه she بهش

جمله

بزودی

بزودی

دراین قسمت ازکتاب بزرگ همراه من بخش گویش ها ولحجه های زبان خفری یکی از زبان های زیبای کشورمان را ایجاد کردیم

درضمن خفر شهرستانی در استان فارس درقسمت جنوب هست

منتظرنظرات زیبایتان هستیم

انگلیسی

آموزش زبان انگلیسی

مقدمه

فراگیری

چگونه شروع کنیم

چگونه ترجمه کنیم

روش هنالات

فعل

تشخیص فعل توضیحی

لغات به همراه معانی

پاورقی

پکیچ جدیدآموزش زبان انگلیسی،بیش از100ساعت آموزش زبان بصورت مکالمه وتندخوانی برای تمامی سنین از5سال تا بزرگسالان

بصورت100درصد تضمینی درکمتراز 1ماه بصورت روان وکامل انگلیسی را بیاموزیدوهمه را متحیرکنید، کافیست امتحان کنید

درضمن خودمم ازهمین استفاده میکنم

قیمت این پکیج با پست پیشتاز 6000تومان وبا پست معمولی 4000تومان

ارسال به تمام نقاط کشور، هزینه ارسال رایگان

جهت سفارش به شماره پیامک فوق ارسال کنید

09387345716

.شهامت اغاز،اگاهی و ایمان به قداست ثانیه ها، زندگی حرکت است صعود.

در این نسخه ما به افعال وحدود چهل وپنج افعال پر کاربرد با معنی،ساختار جملات ،تشریح فعل،فعل توضیحی وقاعده طلایی می پردازیم ودر ماههای بعد به ترجمه زمان فعل،ترجمه جملات فعل ،افعال ساخته شده ،ترجمه گروه اسمی ،تفکیک اجزای جمله- تعدادی افعال پر کاربرد وشرایط خاص انها در جمله -وگل سر سبد نسخه بعدی قاعده زن و مرد جوان در زبان ونقدوبررسی کتاب 504 لغت ضروری که ویزه علاقندان به تافل وداوطلبان کنکور کارشناسی ارشد وکتاب گرامربرای تافل وبرای اولین باربا ساخت کتاب 504 وگرامردیگر نیازی به خرید این دو کتاب نخواهید داشت واز ویزگی های منحصر به فرد این کتاب، همیشه و همه جا به سهولت در اختیار شماست .

هد ف از همکاری:

باتشکر وسپاس از مدیریت سایت سرصدایه دونه وکتاب بزرگ همراه من اقای امین بشارت نیا که با دقت مثال زدنی همچون ماههای قبل بدون هیچ چشم داشتی زحمت تهیه این نسخه را تقبل نمودند.

سخن اخرخدمت شما دوستان، که از این مجموعه استفاده نمودید هرگونه نظریا پیشنهاد خود را برای اصلاح نشر های بعدی با اینجانب در میان بگذارید .

بی شک زبان هم مانند دیگرکارها باید بترتیب وبابرنامه باشد خواندن طوطی واروگذرا هیچ کمکی به موفقیت شما دریادگیری وتحصیل نمیکند ما اینجا یازده روش فراگیری زبان را به شما اموزش میدهیم:

1-خواندن باید مداوم ومستمرباشد

2-مکان مطالعه مناسب باشد

3-هدف از مطالعه رابرای خود مشخص کنید

4-کلمات کلیدی برای پیش بینی متن پیدا کنید

5-در ابتدای خواندن متن را ترجمه نکنید

6-خواندن عبارت به جای کلمه

7-استفاده از قدرت تخیل

8-از زمزمه کردن جدا بپرهیزید وبلند بخوانید

9-نگران نفهمیدن یک کلمه درجمله نباشید

10-لذت ببرید از خواندن

11-هروقت خسته نبودید بخونید(به قول شیرازی ها حال داشتی بخون)

چگونه شروع کنیم:

مطمئن باشید خیلی زود زبان را فرا خواهیدگرفت،به شرط انکه دستورالعمل زیر رادقیقا اجراکنید

معمولا فراگیران در امو ختن لغات عمومی دچار مشکل میشوند زیرا تعداد کلمات عمومی زیاد است برای حل این مشکل توصیه میگردد افعال را حفظ کنید .فراموش نکنید دانستن تعداد زیادی از افعال باعث گسترش ذخیره لغات شما میشود و فراگرفتن زبان ساده تر می گردد l

آیا می دانید؟ هرجمله از دورکن تشکیل میشود؟ این دو رکن عبارتنداز:گروه فعلی وگروه اسمی به شعرزیرکه از حافظ است

توجه نمائید: شاعراز باد خزان درچمن دهر مرنج فکر معقول بفرما گل بی خار کجاست

گروه فعل دربیت بالا این ها هستند:مرنج-بفرما-کجاست.

گروه اسم این ها:شاعر- باد خزان- چمن دهر – فکر معقول – گل بی خار.

دو کلمه دیگر (از) و (در) جزو حروف اضافه هستند وبه تنهایی معنی ندارند

زبان انگلیسی از این قاعده مستثنی نیست. یعنی هر جمله از گروه های فعل و گروه های اسم تشکیل می شود.به مثال زیر توجه نمایید:

Financial accounting is usually concerned with the periodic preparation of various reports from records.

درجمله بالا عبارتی که بولد ومورب شده است گروه فعل است.عبارتی که زیرانها خط کشیده شده است گروه اسم هستند.ودوکلمه دیگرهم جزو حروف اضافه هستند که به تنهایی معناندارند. احتمالا میپرسید صفت ها و قیدها کجارفتند؟قید اضافه فعل وصفت اضافه اسم است.ایا یک قیدusually))وسه صفت(financial-periodic-various)رادرجمله میبینید؟بنابرین اگر بتوانید این دو گروه را خوب بشناسید دیگرمشکلی نخواهید داشت.

ونکته دیگر این که اجزای گروه اسمی معمولا از فعل ساخته میشوند وبه این دلیل ابتدا به شناخت فعل بپردازید وبعد معنای فعل

را حفظ کنید ودر جمله بالا دو تا از سه صفت پیشگفته ازفعل ساخته شده اند.

چگونه ترجمه کنیم

برای تسلط بر فن ترجمه، روشی را ارئه میکنیم که برای شما مفید میباشد»روش هنالات(henallat)

باید این روش را در ذهن خود وروی کاغذ تمرین کنید.همچنین باید تعدادی ازقواعد ترجمه راکه بسیار اسان است فرا گیریداما پیش از این هابایدباساختار جمله انگلیسی اشنا شوید.

ساختارجملات

درمتون تخصصی مانند تمام رشته موجود در دانشگاها وهنرستانها وموسسه ها باسه نوع جمله روبرو میشویم:

جمله( ساده مرکب پیچیده )که ساختار هر کدام به شرح زیر است

جمله ساده: عبارت بعد از فعل+فعل اصلی +عبارت پیش ازفعل

نکته:جمله ساده ممکن است یکی از دوعبارت پیش از فعل یاپس فعل را نداشته باشد.

جمله مرکب:

جمله ساده دوم+موصول+جمله ساده

نکته:هرجمله مرکب می تواند از چند جمله ساده تشکیل شود.

جمله پیچیده:

جمله ساده دوم +کاما+جمله ساده اول+کلمه خاص

نکته:درجملات پیچیده کلمه خاص به جمله اول نقش زمینه را میدهد جمله اول راپیش خبر وجمله دوم راخبر می نامیم

همانطور که ملاحظه می کنید انواع جملات از یک یا چند جمله ساده تشکیل می شوند بنابراین کافیست نحوه ترجمه جمله ساده را فرا گیریم در آن صورت انواع جملات دیگر را نیز می توانید ترجمه کنید.

روش هنالات

برای ترجمه یک جمله ساده ازروش هنالات استفاده می کنیم طبق این روش هر جمله ساده در دو گام ترجمه میشود:

1-اول فعل جمله ترجمه کنید. 2- سپس عبارت پیش ازفعل وعبارت پس از فعل به ان اضافه میگردد.

درمرحله دوم فرقی نمی کند که با عبارت قبل از فعل شروع کنید یا باعبارت بعد ازفعل شروع کنید: (انتخاب به عهده شماست) £:باتوجه به اینکه رشته تخصصی ام حسابداری هست برای مثال از کلمات ساده حسابداری استفاده میکنم. به مثال زیر که یک جمله ساده است توجه کنید: Cash is reported on the balance sheet طبق روش هنالات کافی است فعل رایافته وترجمه کنیم.سپس میتوان عبارت پیش فعل وپس فعل رابا حروف الف وب به ان اضافه کرد وقالب ترجمه رادر آورد.این مثال به صورت زیر ترجمه میشود:

(الف) در( ب) گزارش میشود.

حال اگر الف و ب را بیابیم کار تمام است و معنای جمله کامل می شود .

وجه نقد (الف) در ترازنامه (ب) گزارش می شود(فعل)

به مثالی از یک جمله مرکب توجه کنید: Revenue is recorded in the current period And expenses are recorded in the same period. جمله بالا از دو جمله ساده تشکیل شده است .پس کافی است هر یک از دو جمله ساده را به روش هنالات ترجمه و نتیجه را با هم ترکیب کنیم .

)الف) در (ب) ثبت می گردد و (ج)در(د)ثبت می شود جمله ساده اول جمله ساده دوم

در ترجمه بالا،فعل ها ترجمه شده و عبارات پیش فعل و پس فعل با حروف جای گذاری شده تا قالب ترجمه معلوم شود.اکنون کافی است تکلیف حروف را معلوم کنیم.

درآمد(الف)دردوره جاری(ب)ثبت میگردد(فعل اول) وهزینه ها(ج)درهمان دوره(د)ثبت می شوند(فعل دوم) جمله ساده اول جمله ساده دوم

حالا به مثالی از جمله زیر توجه کنید: After the effects of transaction have been determined Financial statements are communicated to users. باز هم با روش هنالات ترجمه این جمله بسیار اسان میشود زیرا از دو جمله ساده تشکیل شده است. قالب ترجمه جمله پیچیده بالا به صورت زیر درست می شود .

پس از انکه (الف)معلوم شد جمله ساده اول (ب)و(ج)ابلاغ میگردد. جمله ساده دوم (جای پرانتز جملات مینویسیم)

به ادامه درقسمت بعدمراجعه بفرمایید.

فعل کلمه ترجمه است همانطور که متوجه شدید کلمه ترجمه با روش هنالات در یافتن فعل جمله است.اگر در جمله با چند فعل روبرو شدید با ید بتوانید فعل اصلی جمله را بیابید فراموش نکنید هر جمله ساده دارای یک فعل است ودر همان حال دارای چندفعل دیگر است که این فعل ها نقش تو ضیحی در جمله دارند.به مثال فارسی زیر بنگرید:

امین از دانشگاه شیراز خارج شد.

جمله بالا از نوع ساده است وفقط یک فعل دارد.حال جمله زیر را در نظر بگیرید: امین ازدانشگاه شیراز،که درخیابان ارم واقع است،خارج شد. درجمله بالا فعل واقع است نقش توضیحی دارد.بنابرین به فعل اصلی در جمله توجه کرد وآنرا در جمله به کاربردهمیشه عبارت توضیحی را میتوان از ساختار جمله خارج کرد مثال: Financial statement readers who are external or internal use financial data. Are فعل اصلی جمله نیست وفقط فعل عبارت توضیحی درون جمله است بنابرین برای ترجمه این جمله به روش هنالات باید کار را از فعل اصلی جمله که useاست شروع کرد و به راحتی میتوان عبارت توضیحی را موقتا از جمله بیرون گذاشت.

تشخیص فعل توضیحی سه راه برای تشخیص افعال توضیحی درون جمله وجود دارد معمولا قبل از افعال توضیحی کلماتی مثل that –which-who-when-ونظایر این ها وجود دارد و نقش" که"راایفا میکند. راه دیگر این است که خودمان عبارت that is-that areرا به قبل فعل مشکوک اضافه کنیم اگر با اضافه کردن معنی جمله خراب نشود پس فعل مشکوک فعل توضیحی است. راه سوم وساده ترین راه این است که فعل مشکوک را از جمله حذف کنیم اگر با اضافه کردن معنی جمله خراب نشود پس فعل مشکوک فعل توضیحی است. قاعده طلایی:بسیار اتفاق می افتاد که هنگام خواندن متن به کلماتی بر میخوریدکه معنی ان را نمیدانیم ودرهمان حال اصرار دارید تا معنی ان کلمه رابیابید وترجمه راادامه دهید واین قاعده به شما میگوید کلمه را از جمله حذف کنید وبدون آن به خواندن ادامه دهید دقت کنید فعل اصلی وپایه وگروه اسمی را نمی توان از جمله حذف کرد وبدون ان جمله معنی ندارد مثال:

User groups need sound and reliable information mostly financial and provided by the accounting system to make decisions.

اگرمعنی کلمه soundراندانید به هنگام ترجمه چه میکنید؟ بسیاری از دانشجویان ودانش اموزان همین جا متوقف میشوند واز خواندن دست بر میدارند .اشتباه نکنید قاعده طلایی به شما میگوید:بدون کلمه مزبور به خواندن ادامه دهید خواهید دید که معنی جمله تغیر نمیکند.

تعدادی از افعال پر کاربرد که با a شروع میشود ارائه کردم ناگفته نماند افعال به دو بخش تقسیم ، ودراینجا فقط بخش اول aارائه شده که انشاا...درنسخه های بعدی ، دیگر افعال بخش اول نیز نشر خواهیم کرد

Abandon ترک کردن

Abolish لغو کردن

Abort لغوکردن

Abbreviateخلاصه کردن

Acclaimهوراکشیدن

Accommodate سازگاربودن

Accreditاختیاردادن

Accuseبه اتمام رساندن

Acquaintاشنا ساختن

Activateبه کار انداختن

Actuateبرانگیختن

Addictمعتاد کردن

Addressمخاطب قراردادن

Adhereطرفداری کردن

Admireلذت بردن

Adoreدوست داشتن ا

Advocate طرفداری کردن

Affiliateوابسته کردن

Affirmتصدیق کردن

Afraidترسیدن

Aggregateجمع کردن

Acknowledgeقدردانی کردن

Alertاگاه ساختن

Allayکاهش دادن

Allegeادعا داشتن

Alleviateتخفیف دادن

Allotاختصاص دادن

Allowاجازه دادن

Alludeتلویحا گفتن ا

Alter تغیر دادن

Amazeبه حیرت انداختن

Amendاصلاح کردن

Amuseسرگرم کردن

Annoyازار رساندن

Apologizeمعذرت خواستن

Appealالتماس کردن

Applaud کف زدن

Arrestدستگیر کردن

Ascendبالا رفتن

Assertبیان کردن

Assortجور کردن

Astonishشگفت زده کردن

Attack حمله کردن

Avert جلوگیری کردن

دراین قسمت ازکتاب بزرگ همراه من، همانطور که درنسخه های پیشین به شما قول دادیم آموزش زبان انگلیسی را به کمک دوست خوب وعزیزم جناب آقای شهرام آتشی قرار دادیم

باشد که با یادگیری هرچندکم به شما دراین زبان بسیارمهم وجهانی کمکی کرده باشیم، درضمن شایان ذکر است که این آموزش، آموزش ابتدایی وپایه هست که انشاالله با نظرات خوب شمادرنسخه های بعدی با مطالب وآموزش ها وهمچنین لغات های پرکاربرد به همراه معانی درکتاب درج خواهدشد.

منتظراین قسمت درماههای آینده باشید.

جهت ارائه نظرات وانتقادات وپیشنهادات

شهرام آتشی

09176173696

یاعلی

دراین قسمت ازکتاب بزرگ همراه من بخش دیکشنری،زبان وگویش ها که شامل قسمت های بالا هست را ایجاد کردیم، با شد که با ایجاد این بخش زبان سنتی وشیرین کشورمان و زبان های خارجی مثل انگلیسی و...را یادبگیریم

ودر جاها ومناطق مختلف استفاده ببریم وآشنا شویم

وبزودی آموزش دیگر زبانها را قرار خواهیم داد.

شماعزیزان میتوانید گویش ها ولحجه های محلی واصیل خودتان را به صورت بالا (ترکی،لری، کردی و...) بصورت ایمیل یا ام ام اس

به شماره پیامک برنامه ارسال کرده تا با نام خودتان دربرنامه درج شود ودر پیشرفت وشناساندن زبانتان سهیم باشید. واز زبان خود حمایت کنید، واسه بقیه زبانها زشته که اسمی ازشون نباشه ها؟

منتظر نظرات زیبایتان هستیم

یا علی

ادبیات شعروداستان

پندواندرزبگیریم

داستانهای انبیاء

قصه ها وافسانه ها

رمان

اشعار

دلنوشته ها

کمی تامل

دکترشریعتی

شاهنامه

پندواندرزبگیریم

شیطان خدا زن

شخص امین

رئیس جمهور

راننده دی جی

عادت لعنتیِ

داستان سخت یک دوستی

جواب دندان شکن

زن...خدا...شیطان

هنگامی که خدا زن را آفرید به من گفت: این زن است. وقتی با او روبرو شدی، مراقب باش که ...

اما هنوز خدا جمله اش را تمام نکرده بود که شیطان سخن او را قطع كرد و چنین گفت: بله وقتی با زن روبرو شدی مراقب باش که به او نگاه نكنی. سرت را به زیر افكن تا افسون افسانة گیسوانش نگردی و مفتون فتنة چشمانش نشوی كه از آنها شیاطین میبارند. گوشهایت را ببند تا طنین صدای سحر انگیزش را نشنوی كه مسحور شیطان میشوی. از او حذر كن كه یار و همدم ابلیس است. مبادا فریب او را بخوری كه خدا در آتش قهرت میسوزاند و به چاه ویل سرنگونت میکند مراقب باش....

و من بی آنكه بپرسم پس چرا خداوند زن را آفرید، گفتم: به چشم

شیطان اندیشه ام را خواند و نهیبم زد كه: خلقت زن به قصد امتحان توبوده است و این از لطف خداست در حق تو. پس شكر كن و هیچ مگو....

گفتم: به چشم

در چشم بر هم زدنی هزاران سال گذشت و من هرگز زن را ندیدم، به چشمانش ننگریستم، و آوایش را نشنیدم. چقدر دوست میداشتم بر موجی كه مرا به سوی او میخواند بنشینم، اما از خوف آتش قهر و چاه ویل باز میگریختم

هزاران سال گذشت و من خسته و فرسوده از احساس ناشی از نیاز به چیزی یا كسی كه نمیشناختم اما حضورش را و نیاز به وجودش را حس می كردم . دیگر تحمل نداشتم . پاهایم سست شد بر زمین زانو زدم، و گریستم. نمیدانستم چرا؟

قطره اشكی از چشمانم جاری شد و در پیش پایم به زمین نشست

به خدا نگاهی كردم مثل همیشه لبخندی با شكوه بر لب داشت و مثل همیشه بی آنكه حرفی بزنم و دردم را بگویم، میدانست.

با لبخند گفت: این زن است . وقتی با او روبرو شدی مراقب باش كه او داروی درد توست. بدون او تو غیرکاملی . مبادا قدرش را ندانی و حرمتش را بشكنی كه او بسیار شكننده است . من او را آیت پروردگاریم برای تو قرار دادم. نمیبینی كه در بطن وجودش موجودی را میپرورد؟

من آیات جمالم را در وجود او به نمایش درآورده ام. پس اگر تو تحمل و ظرفیت دیدار زیبایی مطلق را نداری به چشمانش نگاه نكن، گیسوانش را نظر میانداز، و حرمت حریم صوتش را حفظ كن تا خودم تو را مهیای این دیدار كنم...

من اشكریزان و حیران خدا را نگریستم. پرسیدم: پس چرا مرا به آتش قهر و چاه ویل تهدید كردی ؟!

خدا گفت: من؟!!

فریاد زدم: شیطان آن حرفها را زد و تو سكوت كردی. اگر راضی به گفته هایش نبودی چرا حرفی نزدی؟!!

خدا بازهم صبورانه و با لبخند همیشگی گفت: من سكوت نكردم، اما تو ترجیح دادی صدای شیطان را بشنوی و نه آوای مرا ...

و من در گوشه ای دیدم شیطان دارد همچنان حرفهای پیشینش را تكرار میكند

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

شخص امین

در شهر مكه، جوانی فقیر می زیست و همسری شایسته داشت. روزی هنگام بازگشت از مسجدالحرام ، در راه كیسه ای یافت. چون آن را گشود، دید هزار دینار طلا در آن است. خوشحال نزد همسر آمد و داستان را باز گفت.

زنش به او گفت: " این لقمه حرام است، باید آن را به همان محل ببری و اعلام كنی، شاید صاحبش پیدا شود." جوان از خانه بیرون آمد، وقتی به جایی رسید كه كیسه زر را یافته بود، شنید مردی صدا می زند:

"چه كسی كیسه ای حاوی هزار دینار طلا یافته است؟" جوان پیش رفت و گفت: "من آن را یافته ام، این كیسه توست، بگیر طلاهایت را!"

مرد كیسه را گرفت و شمرد ، دید درست است. دوباره پول ها را به او بازگرداند و گفت: "مال خودت باشد، با من به منزل بیا، با تو كاری دیگر دارم."

سپس جوان را به خانه خود برد و نُه كیسه دیگر كه در هر كدام هزار دینار زر سرخ بود، به او داد و گفت: " همه این پولها از آن توست!"

جوان شگفت زده شد و گفت: " مرا مسخره می كنی؟"

مرد گفت: "به خدا سوگند كه تو را مسخره نمی كنم. ماجرا این است كه هنگام شرفیابی به مكه، یكی از عراقیان، این زرها را به من داد و گفت: اینها را با خود به مكه ببر و یك كیسه آن را در رهگذری بینداز. سپس فریاد كن چه كسی آن را یافته است. اگر كسی آمد و گفت من برداشته ام، نُه كیسه دیگر را نیز به او بده؛ زیرا چنین كسی امین است. شخص امین، هم خود از این مال می خورد و هم به دیگران می دهد و صدقه ما نیز، به واسطه صدقه او، مقبول درگاه خداوند می افتد

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

رئیس جمهور

بتازگی از دختر یکی از دوستام پرسیدم که وقتی بزرگ شدی می‫خوای چیکاره بشی؟

نگاهم کرد وگفت که می‫خواد رئیس جمهور بشه.

دوباره پرسیدم که اگه رئیس جمهور بشی اولین کاری که دوست داری انجام بدی چیه؟

جواب داد:به مردم گرسنه و بی‫خانمان کمک می‫کنه.

بهش گفتم: نمی‫تونی منتظر بمونی که وقتی رئیس جمهور شدی این کار رو انجام بدی، می‫تونی از فردا بیای خونه‫ی من و چمنها رو بزنی، درختها رو وجین کنی و پارکینگ رو جارو کنی.

اونوقت من به تو ٥٠ دلارمی‫دم و تو رو می‫برم جایی که فقیرها هستن و تو می‫تونی این پول رو بدی بهشون تا برای غذا و خونه‫ی جدید خرج کنن.

مستقیم توی چشمام نگاه کرد و گفت: چرا همون بچه‫های فقیر رو نمی‫بری خونه‫ت تا این کارها رو انجام بدن و همون پول رو به خودشون بدی؟

نگاهی بهش کردم و گفتم به دنیای سیاست خوش اومدی

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

راننده دی جی

ماشین نشستم دارم میرم سمت اصفهان!! راننده یه سی دی گلچین از حبیب و هایده و داریوش تا ارش و لینکین پارک و مایکل گذاشته ... !!

حبیب شروع کرد به خوندن ... سرعت 70 کیلومتر !!!

رفت رو ارش ... سرعت 125 کیلومتر!!!

هایده خدا بیامرز شروع شد ... سرعت45 کیلومتر!!!

لینکین پارک که شروع شد یهو یه بکس و باد کرد ، نزدیک بود برم تو شیشه!!! سرعت 140 کیلومتر

داریوش که شروع شد ... دیدم راننده ماشین رو کنار جاده نگه داشت!! یه سیگار روشن کرد شروع کرد کشیدن و رفت تو فکر.! بهش گفتم اقا اتفاقی افتاده؟ گفت : صدا رو داری جون داداش!! داریوش حیف شد به خدا..!

منم نمیدونستم چی بگم!!

اهنگ تمام شد!!

الان مایکل داره پخش میشه !!

سرعت 240 کیلومتر... پلیس نامحسوس دنبالمونه!!! هلکوپتر هم از بالا گردو خاک میکنه!!

دوستم تماس گرفته میگه : شبکه 3 دارن پخش زندهنشونمون میدن!!

خدا خودش به خیر بگذرونه!!

فقط امیدوارم اهنگ بعدی مدرن تاکینگ نباشه !!

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

عادت لعنتیِ

یارو زن میگیره، فردای روز ازدواجش رفیقش میبینه با اعصاب خورد نشسته یک گوشه داره سیگار میکشه. میره جلو، میگه: بیخیال بابا! ملت که زن میگیرن لااقل دو سه ماهی سرحالن، تو چرا از همین روز اول حالت خرابه؟ پسره میگه: اگه تو هم دیشب جای من بودی، الان حالت اینجوری بود. فیقش میپرسه: مگه چه خبر بود دیشب؟ میگه: والله من دیشب کارم که با خانوم تموم شد به عادت لعنتیِ همیشه دست کردم تو جیبم یه ایران چک پنجاهی دادم بهش ! رفیقش یک ربع میخنده، بعد به زور جلو خودشو میگیره،میگه: بیخیال بابا، حالا خانوم که نفهمیده جریان چیه . یارو میگه: بابا حالم که سر این جریان خراب نیست ... بدبختی اینه که وقتی پول رو دادم، خانوم هم فوری ده تومن بقیه پولم رو پس داد

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

داستان سخت یک دوستی

زنگ در خانه را می‌زنند و صدای عجیبی که انگار دارد ادا در می‌آورد می‌گوید: لطفا یه لحظه تشریف بیارین دم در. لباس می‌پوشم و می‌روم پایین و تا در را باز می‌کنم او را می‌بینم که با لبخند ایستاده آنجا. باورم نمی‌شود! کی برگشته ایران؟ چرا بی‌خبر؟ او داد می‌کشد و من فریاد می‌زنم. یکدیگر را در آغوش می‌کشیم و همانطوری وارد خانه می‌شویم. برایش یک لیوان چای می‌ریزم و چند فحش نثارش می‌کنم که چرا بی‌خبر آمده است. از آنجا می‌گوید، از درس و کار و خانه و رستورانها و کافه ها و آدمها و دوستانش. او از آنجا می‌گوید که چقدر با اینجا فرق دارد و من از اینجا می‌گویم که چقدر نسبت به قبل عوض شده است. آنقدر حرف می‌زنیم که از نیمه شب می‌گذرد. زنگ می‌زند خانه و می‌گوید که شب را اینجا می‌ماند، چون هنوز حرفهای‌مان نصف هم نشده است.

چند هفته‌ای بیشتر قرار نیست بماند. به جز تجدید دیدار با فک و فامیل هر روز را با هم می‌گذرانیم. همه جا می‌رویم، همه کار می‌کنیم. کافه نشینی می‌کنیم، دورهمی می‌گیریم، شهربازی می‌رویم، بام تهران می‌رویم، آخر هفته‌ها مهمانی می‌رویم، شمال می‌رویم. هر جا

دعوت می‌شود من را با خودش می‌برد، هر جا که می خواهم بروم او چسبیده است به من. روزها به سرعت می‌گذرند. شب رفتنش می‌روم خانه‌شان. ناراحت و عصبی‌ست، من هم. دلش نمی‌خواهد برود، من هم. جمع و جور می‌کند، من هم: او چمدانش، من هم خودم. رو به روی هم می‌نشینیم و حرف می‌زنیم. سفارش می‌کنیم. آنجا رفتی فلان کن، اینجا ماندی فلان نکن، حواست به فلان باشد، فلان چیز را بپرس و خبرش را بده، خوش بگذران، خوشحال باش، موفق باش، زنده باش، در تماس باش.

نیمه شب است. راه افتاده‌ایم به سمت فرودگاه. دور است. انگار از خود خارج هم دورتر است. توی ماشین لال هستیم. فقط صدای موسیقی می‌آید. از آهنگهای جدید خبری نیست. اینجا موسیقی خلاصه می‌شود به تمام آن چیزهایی که قبل از رفتنش با هم شنیده‌ایم. می‌رسیم فرودگاه. بار را تحویل می‌دهیم. حالا نشسته‌ایم و چرت و پرت می‌گوییم. مسخره بازی در می‌آوریم. انگار که بخواهیم خودمان را گول بزنیم. انگار که باز هم آمده باشیم مثل همیشه کافه نشینی. چند لحظه بعد او می‌رود آن طرف، من می‌مانم این طرف. دماغم را بالا می‌کشم و می‌آیم سمت ماشین. در راه تمام آن آهنگ ها را، حالا تنها گوش می‌کنم»

و این از آن آرزوها و حسرتهای من است، که همچین دوستی را که ندارم داشته باشم، که همچین صمیمیتی را که ندارم داشته باشم، که همچین تجربه‌ای را که ندارم داشته باشم. که کسی که آنقدر نزدیکم است، نزدیکش باشم، که آنقدر مهمم است، مهمش باشم. جنسیتش هم مهم نیست، نه اینکه حتی همچین آدمی باشد و بماند ور دلم. اصلا برود یک سیاره‌ی دیگر! فقط من حس دلتنگی را برای کسی داشته باشم که دلتنگم باشد، که حس دلتنگی‌اش خودجوش باشد. شما که همچین چیزی دارید، غرِ دلتنگی نزنید!

همین دلتنگی جزو حسرتهای یکی مثل من است

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

جواب دندان شکن

روزی زن و مردی از راهی می رفتند. در بین راه چشمشان به خروسی افتاد که به همراه چند مرغ در حال گذران زندگی بودند!

خروس سر خود را راست کرده و گردن خود را چون سرو کشیده بود و از آن بالا مرغان را زیر نظر داشت!

زن آهی کشید و رو به مرد کرد و گفت: ببین مرد این خروس چقدر خوب از این مرغان مراقبت می کند و به آنها می رسد! تو نیز یاد بگیر!

مرد نیز آهی کشید و گفت: آری زن راست گفتی!

اگر منم هفت هشت زن داشتم که همه نیز با هم جمع بودند و مشکلی با هم نداشتند بهتر از خروس از آنها نگهداری می کردم

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

داستانهای انبیاء

داستان بهشت آدم

و قلنا یا آدم اسکن

فازلهما الشیطان

(فتلقی آدم من ربه کلمات ، فتاب علیه

قلنا اهبطوا منها جمیعا فاما یاتینکم منی هدي

داستان آدم (ع ) در روایات

ادامه ص52

داستان بهشت آدم

جنَّۀَ وَُکلا مِنْهَا رَغَداً حَیْث شِئْتُمَا وَ لا تَقْرَبَا هَذِهِ الشجَرَةَ فَتَکُونَا مِنَ الظلِمِینَ( 35 ) فَأَزَلَّهُمَا الشیْطنُ

عَنهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا کانَا فِیهِ وَ قُلْنَا اهْبِطوا بَعْضکمْ لِبَعْضٍ عَدُوُّ وَ لَکمْ فی الَارْضِ مُستَقَرُّ وَ مَتَعٌ إِلی حِینٍ( 36 ) فَتَلَقَّی ءَادَمُ مِن رَّبِّهِ کلِمَتٍ

فَتَاب عَلَیْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّاب الرَّحِیمُ( 37 ) قُلْنَا اهْبِطوا مِنهَا جَمِیعاً فَإِمَّا یَأْتِیَنَّکُم مِّنی هُدًي فَمَن تَبِعَ هُدَاي فَلا خَ وْفٌ عَلَیهِمْ وَ لا هُمْ

35 . و گفتیم : اي آدم ، تو و همسرت در ( یحْزَنُونَ( 38 ) وَ الَّذِینَ کَفَرُوا وَ کَ ذَّبُوا بِئَایَتِنَا أُولَئک أَصحَب النَّارِ هُمْ فِیهَا خَلِدُونَ( 39

بهشت آرام گیرید و از آن به فراوانی از هر کجا که خواستید ، بخورید و نزدیک این درخت مشوید ، که از ستمگران خواهید شد .

36 . و شیطان ایشان را از نعمت بهشت بینداخت و از آن زندگی آسوده که داشتند ، بیرونشان کرد . گفتیم : با همین وضع که

دشمن یکدیگرید ، پایین روید ، که تا مدتی در زمین قرارگاه و بهره دارید . 37 . و آدم از پروردگار خود سخنانی فرا گرفت و

خدا او را ببخشید ، که وي بخشنده و رحیم است . 38 . گفتیم همگی از بهشت پایین روید . اگر هدایتی از من به سوي شما آمد -

و البته هم خواهد آمد - آنها که هدایت مرا پیروي کنند ، نه بیمی دارند و نه اندوهگین شوند . 39 . و کسانی که کافر شوند و آیه

هاي ما را دروغ شمارند ، اهل جهنم اند و خود در آن جاودانند

و قلنا یا آدم اسکن

با اینکه داستان سجده کردن ملائکه براي آدم ، در چند جاي قرآن کریم تکرار شده ، مسئله بهشت آدم ، و داستان آن جز در سه

جا نیامده . اول : در همین آیات مورد بحث از سوره بقره . دوم : در سوره اعراف که فرموده : (و یا آدم اسکن انت و زوجک الجنۀ

، فکلا من حیث شئتما ، و لا تقربا هذه الشجرة فتکونا من الظالمین ، * فوسوس لهما الشیطان ، لیبدي لهما ما وري عنهما ، من

سواءتهما و قال : ما نهیکما ربکما عن هذه الشجرة ، الا ان تکونا ملکین ، او تکونا من الخالدین ، * و قاسمهما : انی لکما لمن

الناصحین ، * فدلیهما بغرور ، فلما ذاقا الشجرة ، بدت لهما سواءتهما ، و طفقا یخصفان علیهما من ورق الجنۀ ، و نادیهما ربهما : الم

انهکما عن تلکما الشجرة ؟ واقل لکما : ان الشیطان لکما عدو مبین ؟ * قالا : ربنا ظلمنا انفسنا ، و ان لم تغفر لنا ، و ترحمنا ، لنکونن

من الخاسرین ، * قال : اهبطوا بعضکم لبعض عدو ، و لکم فی الارض مستقر ، و متاع الی حین* قال : فیها تحیون ، و فیها تموتون ، و

منها تخرجون . . . ) (و اي آدم تو و همسرت در بهشت مسکن کنید ، و از آن هر قدر که میخواهید بخورید ، ولی نزدیک این

درخت مشوید ، که در آنصورت از ستمکاران خواهید شد ، * پس شیطان آندو را وسوسه کرد ، تا بلکه بتواند عیبهائی از ایشان که

پوشیده بود آشکار سازد ، * و لذا گفت : پروردگار شما ، شما را از این درخت نهی نکرده ، مگر براي اینکه در نتیجه خوردن از

آن مبدل بفرشته نشوید و یا از جاودانان در بهشت نگردید ، (و اگر شما از آن بخورید ، همیشه در بهشت خواهید ماند)* آنگاه

براي آندو سوگند یاد کرد : که من از خیرخواهان شمایم* باین وسیله و با نیرنگ هاي خود آندو را بخود نزدیک کرد ، تا آنکه از

درخت بخوردند ، همینکه خوردند ، عیبشان ظاهر شد ، ناگزیر شروع کردند از برگهاي بهشتی بر خود پوشیدن ، و پروردگارشان

ندایشان داد : که مگر بشما نگفتم : از این درخت مخورید ؟ و مگر نگفتم شیطان براي شما دشمنی است آشکار ؟ !* گفتند :

پروردگارا ما بخویشتن ستم کردیم ، اگر ما را نبخشی و رحم نکنی ، حتما از زیانکاران خواهیم شد فرمود : از بهشت پائین بروید ،

که بعضی بر بعضی دیگر دشمنید ، و زمین تا مدتی معین (یعنی تا هنگام مرگ ) جایگاه شما است و نیز فرمود : در همانجا زندگی

کنید ، و در آنجا بمیرید ، و از همانجا دوباره بیرون شوید . . . ) . سوم : در سوره طه ، که فرموده : (و لقد عهدنا الی آدم من قبل ،

فنسی ، و لم نجد له عزما* و اذقلنا : للملائکه اسجدوا لآدم ، فسجدوا ، الا ابلیس ، ابی ، فقلنا یا آدم : ان هذا عدو لک و لزوجک ،

فلا یخرجنکما من الجنۀ فتشقی* ان لک الا تجوع فیها و لا تعري* و انک لا تظمو فیها ، و لا تضحی ، * فوسوس الیه الشیطان ، قال

یا آدم هل ادلک علی شجرة الخلد و ملک لا یبلی ؟ * فاکلا منها ، فبدت لهما سوآتهما ، و طفقا یخصفان علیهما من ورق الجنۀ ، و

عصی آدم ربه فغوي ، * ثم اجتباه ربه ، فتاب علیه و هدي ، * قال : اهبطا منها جمیعا بعضکم لبعض عدو فاما یاتینکم منی هدي ،

فمن اتبع هداي ، فلا یضل و لا یشقی* و من اعرض عن ذکري ، فان له معیشۀ ضنکا ، * و نحشره یوم القیامۀ اعمی ، قال : رب لم

حشرتنی اعمی ؟ و قد کنت بصیرا ، * قال کذلک اتتک ایاتنا ، فنسیتها ، و کذلک الیوم تنسی . . . ) و ما با آدم قبلا عهدي بسته

بودیم و فرمانی داده بودیم (که فریب ابلیس را نخورد) ، ولی او را در آن عهد ثابت قدم و استوار نیافتیم ، * و چون بفرشتگان

گفتیم : بر آدم سجده کنند ، همه سجده کردند ، جز شیطان ، که سر باز زد* آنگاه بآدم گفتیم : که زنهار این ابلیس دشمن تو و

همسر تو است ، مواظب باشید ، از بهشت بیرونتان نکند ، و گرنه بدبخت خواهید شد ، * چون در بهشت نه گرسنه میشوي ، و نه

برهنه ، نه تشنه میشوي ، و نه گرمازده* اما شیطان با همه این سفارشها در او وسوسه کرد ، و گفت : اي آدم ، میخواهی من تو را

بدرختی راهنمائی کنم ، که اگر از آن بخوري ، ابدیت و ملک جاودانی خواهی یافت ؟ * (و شیطان سرانجام کار خود را کرد) ، و

آدم و همسرش از آن درخت بخوردند ، و عورتشان برایشان نمودار شد ، پس بر آن شدند ، که از برگ هاي بهشت عورت خود

بپوشانند ، و آدم ارشاد و راهنمائی پروردگارش را نافرمانی کرد ، و گرفتار شد ، * آنگاه پروردگارش وي را برگزید و نافرمانیش

را جبران نمود و هدایتش فرمود . * پروردگارش دستور داد : که همگی از بهشت فرود آئید در حالیکه بعضی دشمن بعض دیگر

باشید پس هر هدایتی که از طرف من بسوي شما آمد ، و خواهد هم آمد ، در آن هنگام هر کس هدایت مرا پیروي کند ، گمراه و

بدبخت نمیشود ، * و هر کس از یاد من اعراض کند ، زندگی سختی خواهد داشت ، * علاوه بر اینکه روز قیامت کور محشورش

خواهیم نمود ، * و چون بگوید : پروردگارا من که بینا بودم ، چرا کور محشورم کردي ؟ در جوابش خواهد فرمود : همانطور که

آیات من بسویت آمد ، و تو عمدا آنرا فراموش کردي ، امروز هم ما تو را فراموش کردیم ) . . . سیاق این سه دسته آیات ، و

مخصوصا آیه ایکه در صدر داستان قرار گرفته ، و میفرماید : (انی جاعل فی الارض خلیفۀ ) الخ ، این معنا را دست میدهد : که آدم

در اصل ، و در آغاز براي این خلق شده بود ، که در زمین زندگی کند ، و نیز در زمین بمیرد ، و اگر خدایتعالی او را (چند روزي )

در بهشت منزل داد ، براي این بود که امتحان خود را بدهند ، و در نتیجه آن نافرمانی عورتشان هویدا بگردد ، تا بعد از آن بزمین

هبوط کنند . و نیز از سیاق آیه سوره طه که می فرماید : (فقلنا یا آدم ) الخ ، و سوره اعراف که می فرماید : (و یا آدم اسکن ) الخ ،

که داستان بهشت را با داستان سجده ملائکه بصورت یک داستان و متصل بهم آورده ، و کوتاه سخن ، آنکه این سیاق بخوبی می

رساند که منظور اصلی از خلقت آدم این بوده که در زمین سکونت کند ، چیزیکه هست راه زمینی شدن آدم همین بوده که نخست

در بهشت منزل گیرد ، و برتریش بر ملائکه ، و لیاقتش براي خلافت اثبات شود ، و سپس ملائکه ماءمور بسجده براي او شوند ، و

آنگاه در بهشت منزلش دهند ، و از نزدیکی بآن درخت نهیش کنند ، و او (بتحریک شیطان ) از آن بخورد ، و در نتیجه عورتش و

نیز از همسرش ظاهر گردد ، و در آخر بزمین هبوط کنند . و از این ریخت و سیاق بخوبی بر می آید : که آخرین عامل و علتی که

باعث زمینی شدن آندو شد ، همان مسئله ظاهر شدن عیب آندو بود ، و عیب نامبرده هم بقرینه ایکه فرموده : (بر آن شدند که از

برگهاي بهشت بر خود بپوشانند) الخ ، همان عورت آندو بوده ، و معلوم است که این دو عضو ، مظهر همه تمایلات حیوانی است

چون مستلزم غذا خوردن ، و نمو نیز هستند . پس ابلیس هم جز این همی و هدفی نداشته ، که (بهر وسیله شده ) عیب آندو را ظاهر

سازد ، گو اینکه خلقت بشري ، و زمینی آدم و همسرش ، تمام شده بود ، و بعد از آن خدا آندو را داخل بهشت کرد ، ولی مدت

زیادي در این بین فاصله نشد ، و خلاصه آنقدر بآن دو مهلت ندادند ، که در همین زمین متوجه عیب خود شوند ، و نیز بسائر لوازم

حیاة دنیوي و احتیاجات آن پی ببرند ، بلکه بلافاصله آندو را داخل بهشت کردند ، و وقتی داخل کردند که هنوز روح ملکوتی و

ادراکی که از عالم ارواح و فرشتگان داشتند ، بزندگی دنیا آلوده نشده بود ، بدلیل اینکه فرمود : (لیبدي لهما ما وري عنهما) ، (تا

ظاهر شود از آندو آنچه پوشانده شده بود از آنان ) ، و نفرمود : (لیبدي لهما ما کان وري عنهما) ، (تا ظاهر شود از آندو آنچه بر

آندو پوشیده بود) ، پس معلوم میشود ، پوشیدگی عیبهاي آندو موقتی بوده ، و یکدفعه صورت گرفته ، چون در زندگی زمینی

ممکن نیست براي مدتی طولانی این عیب پوشیده بماند ، (و جان کلام و آنچه از آیات نامبرده بر میاید اینستکه وقتی خلقت آدم و

حوا در زمین تمام شد ، بلافاصله ، و قبل از اینکه متوجه شوند ، عیب هاشان پوشیده شده ، داخل بهشت شده اند) . پس ظهور عیب

در زندگی زمینی ، و بوسیله خوردن از آن درخت ، یکی از قضاهاي حتمی خدا بوده ، که باید میشد ، و لذا فرمود : (زنهار که

ابلیس شما را از بهشت بیرون نکند ، که بدبخت میشوید) الخ ، و نیز فرمود : (آدم و همسرش را از آن وضعی که داشتند بیرون

کرد) الخ ، و نیز خدایتعالی خطیئه آنان را بعد از آنکه توبه کردند بیامرزید ، و در عین حال به بهشتشان بر نگردانید ، بلکه بسوي

دنیا هبوطشان داد ، تا در آنجا زندگی کنند و اگر محکومیت زندگی کردن در زمین ، با خوردن از درخت و هویدا گشتن عیب ،

قضائی حتمی نبود ، و نیز برگشتن به بهشت محال نبود ، باید بعد از توبه و نادیده گرفتن خطیئه به بهشت برگردند ، (براي اینکه

توبه آثار خطیئه را از بین می برد) پس معلوم میشود علت بیرون شدن از بهشت ، و زمینی شدن آدم آن خطیئه نبوده ، بلکه علت این

بوده که بوسیله آن خطیئه عیب آندو ظاهر گشته ، و این بوسیله وسوسه شیطان لعین صورت گرفته است . جمله (و کلا منها رغدا

حیث شئتما) تصرف در همه انواع خوراکیها را بر آنان مباح گردانیده مگر آن درختی را که با جمله (و لا تقربا هذه الشجره ) استثناء

کرده است . و منظور از نزدیک نشدن به آن ، خوردن آن است و منظور از ظلم در جمله (فتکونا من الظالمین ) ظلم به نفس و

مخالفت ارشادي است نه معصیت و مخالفت امر مولوي . پس نهی نامبرده یعنی (نزدیک این درخت مشوید) نهی تنزیهی ، و

ارشادي ، و خلاصه خیرخواهانه بوده ، نه نهی مولوي ، که تا نافرمانیش عذاب داشته باشد ، مثل اینکه شما بفرزند خود بگوئی پا

برهنه راه مرو ، چون ممکن است میخ پاي تو را سوراخ کند) ، و مخالفت چنین نهیی را معصیت نمی گویند

فازلهما الشیطان

ظاهر از این جمله ، مانند نظائرش ، این است که شیطان آدم را گول زد ، و هر چند که این عبارت بیش از این دلالت ندارد ، که

گول زدن آدمش مانند گول زدن ما فرزندان آدم از راه القاء وسوسه در قلب بوده ، بدون اینکه خودش را بطرف نشان دهد ،

همچنانکه ما را هم گول می زند ، و ما تاکنون خود او را ندیده ایم لکن از امثال آیه : (فقلنا یا آدم ان هذا عدو لک و لزوجک ) ،

که خداوند با کلمه هذا اشاره به شیطان کرده ، فهمیده میشود که خدا وي را به آدم و همسرش نشان داده بود ، و معرفیش کرده بود

، معرفی بشخص او ، و عین او ، نه معرفی بوصف او ، و همچنین آیه (یا آدم هل ادلک علی شجرة الخلد) الخ ، که حکایت کلام

شیطان است ، که قرآن کریم آنرا بصورت حکایت خطاب آورده ، و این دلالت دارد بر اینکه گوینده آن که شیطان است ، در برابر

آدم ایستاده ، و با او صحبت می کرده ، و خلاصه ، سخن ، سخن کسی است که شنونده او رامی دیده . و همچنین آیه (و قاسمهما :

انی لکما لمن الناصحین ) که در سوره اعراف است ، چون قسم خوردن از کسی تصور دارد که دیده شود . و همچنین آیه (و

نادیهما ربهما : اءلم انهکما عن تلکما الشجرة ؟ و اقل لکما ان الشیطان لکما عدو مبین ) ؟ که آن نیز دلالت دارد بر اینکه شیطان

براي آدم و همسرش دیده میشد ، و او را می دیده اند ، و اگر حال آن دو نیز نسبت بشیطان ، مثل حال ما بوده ، که او را نمی بینیم ،

و تنها وسوسه اش بما می رسد ، میتوانستند بگویند : ما که شیطانی ندیدیم ، و خیال کردیم این وسوسه ها از افکار خودمان بوده ، و

هیچ احتمال ندادیم که از ناحیه او باشد ، و ما هیچ قصد مخالفت با سفارشی که در خصوص هوشیاري از وسوسه شیطان کردي

نداشتیم . و سخن کوتاه اینکه آدم و همسرش شیطان را می دیدند ، و او را می شناختند ، همچنانکه انبیاء با اینکه بعصمت خدائی

معصومند ، او را می دیدند و هنگامی که می خواست متعرض ایشان بشود ، می شناختند ، همچنانکه روایات وارده درباره نوح ، و

ابراهیم و موسی ، و عیسی ، و یحیی ، و ایوب ، و اسماعیل ، و محمد (ص ) ، بر این معنا دلالت دارد . و همچنین ظاهر آیات این

داستان ، از قبیل آیه (ما نهیکما ربکما عن هذه الشجرة ) ، که بروشنی می رساند شیطان با آن دو تن در برابر درخت نامبرده ایستاده

بود ، و قبلا خود را به بهشت در انداخته ، و طرح دوستی با آن دو ریخته ، و با وسوسه خود فریبشان داده ، و اگر بگوئی شیطان که

داخل بهشت نمیشود ؟ در پاسخ میگوئیم : این اشکال وقتی وارد است که بهشت مورد بحث ، بهشت خلد باشد ، و چنین نبوده ،

بلکه این جریان در بهشتی دیگر صورت گرفته ، بدلیل اینکه همگی آنها از آن بهشت بیرون شدند ، و اگر بهشت خلد بود ، با

بیرون شدن نمی ساخت . بنظر نزدیک می آید که قصه منزل دادن به آدم و همسرش در بهشت ، و سپس فرود آوردنش بخاطر

خوردن از درخت ، بمنزله مثل و نمونه اي باشد ، که خدایتعالی وضع آدمیان را قبل از نازل شدن بدنیا ، و سعادت و کرامتی که در

منزل قرب و حظیره قدس داشت ، و آن دار نعمت و سرور ، و انس و نور ، و آن رفقاي پاك ، و دوستان روحانی ، و جوار رب

العالمین ، که داشت ، به آن مثل مجسم ساخته است . و همچنین این معنا را (که انسان کذائی در مقابل آنهمه نعمت که در اختیار

داشته ، و بجاي آنها گرفتاري ، و بدبختی ، و تعب ، و خستگی ، و مکروه ، و آلام ، را اختیار می کند ، بجاي اینکه سعی کند خود

را بهمانجا که از آنجا آمده برساند ، و برگرداند ، بحیات دنیاي فانی ، و جیفه گندیده و پست آن میل می کند) مجسم میسازد . و

نیز در قالب این مثال این معنا را بیان می کند : که نه تنها آدم را بعد از توبه اش بدار کرامت و سعادت برگردانید ، بلکه هر انسانی

که راه خطا پیموده ، اگر برگردد ، و بسوي پروردگار خود رجوع کند ، خدایتعالی او را بدار کرامت و سعادتش برمی گرداند ، و

اگر برنگردد و همچنین دست بدامن زمین بزند ، و هواهاي نف س را پیروي کند ، چنین کسی بجاي شکر نعمت خدا ، کفران

ورزیده ، و خود را بدار البوار کشانده ، جهنمی که خود افروخته ، و چه بد قرارگاهی است .

(فتلقی آدم من ربه کلمات ، فتاب علیه

کلمه (تلقی ) ، بمعناي تلقن است ، و تلقن بمعناي گرفتن کلام است ، اما با فهم و علم ، و این تلقی درباره آدم ، طریقه اي بوده که

توبه را براي آدم آسان می کرده . و اما اینکه این کلمات چه بوده ؟ چه بسا احتمال داده شود ، که این همان چیزي بوده که

خدایتعالی از آدم و همسرش در سوره اعراف حکایت کرده ، که (قالا : ربنا ظلمنا انفسنا ، و ان لم تغفر لنا ، و ترحمنا ، لنکونن من

الخاسرین ) باشد ، که ترجمه اش گذشت ، و لکن عیبی که در این احتمال هست ، این است که در سوره اعراف این کلمات قبل از

نقل هبوط آدم واقع شده ، و بعد از نقل این کلمات فرموده : (قلنا اهبطوا) الخ . و در سوره مورد بحث اول آیه (قلنا اهبطوا) آمد بعدا

آیه (فتلقی ) لکن در این بین مطلبی هست ، و آن این است که اگر بخاطر داشته باشید ، در صدر این داستان ، وقتی خدایتعالی

بملائکه فرموده : میخواهم در زمین خلیفه قرار دهم - ملائکه گفتند : - آیا میخواهی در آن کسی را قرار دهی که فساد انگیزد ؟ و

خونریزي کند ؟ با اینکه ما تو را بحمدت تسبیح میگوئیم ، و تقدیست می کنیم ، - تا آخر ، و خدایتعالی این سخن ملائکه را و این

ادعایشانرا که درباره خلیفه زمینی کردند ، و این نسبتی را که بوي دادند ، رد نکرد ، و در پاسخ نفرمود : نه ، خلیفه زمینی اینکارها

را نمی کند ، تنها اسماء را به آدم تعلیم کرد . معلوم میشود با همین تعلیم اسماء اعتراض ملائکه خود بخود باطل میشود ، و گرنه

اعتراض ملائکه همچنان بقوت خود باقی میماند ، و حجت علیه آنان تمام نمیشد ، پس معلوم میشود ، در میانه اسمائی که خدا بآدم

تعلیم داده ، چیزي بوده که براي معصیت کار بعد از معصیتش بدرد میخورده ، و چاره گناه او را می کرده ، پس اي بسا تلقی آدم

از پروردگار خود ، مربوط بیکی از آن اسماء بوده

(قلنا اهبطوا منها جمیعا فاما یاتینکم منی هدي )

این آیه اولین فرمانی است که در تشریع دین ، براي آدم و ذریه او صادر شده ، دین را در دو جمله خلاصه کرده ، که تا روز قیامت

چیزي بر آن دو جمله اضافه نمیشود . و خواننده عزیز اگر در این داستان ، یعنی داستان بهشت و مخصوصا در آن شرحی که در

سوره طه آمده ، دقت کند ، خواهد دید که جریان داستان طوري بوده ، که ایجاب می کرده ، خداوند این قضاء را درباره آدم و

ذریه اش براند ، و این دو جمله را در اولین فرمانش قرار بدهد ، خوردن آدم از آن درخت ایجاب کرد ، تا قضاء هبوط او ، و

استقرارش در زمین ، و زندگیش را در آن براند ، همان زندگی شقاوت باري که آنروز وقتی او را از آن درخت نهی می کرد ، از

آن زندگی تحذیرش کرد ، و زنهارش داد . چیزیکه باز در اینجا باقی مانده این است که خطیئه و گناه آدم ، چه معنا دارد ؟ مگر

پیامبر هم گناه می کند ؟ در پاسخ از این سؤ ال می گوئیم ، آنچه در بدو نظر از آیات ظاهر میشود ، این است که آن جناب رسما

گناه کرده ، مانند جمله (فتکونا من الظالمین ) ، (زنهار از این درخت نخورید که از ستمگران میشوید) ، و نیز جمله : (و عصی آدم

ربه فغوي ) ، (آدم پروردگار خود را نافرم انی کرد ، و در نتیجه گمراه شد) ، و نیز مانند اعترافی که خود آنجناب کرده ، و قرآن

آنرا حکایت نموده فرموده : (ربنا ظلمنا انفسنا ، و ان لم تغفر لنا ، و ترحمنا ، لنکونن من الخاسرین ) ، (پروردگارا بخود ستم کردیم

، و اگر ما را نیامرزي ، و رحم نکنی ، از زیانکاران خواهیم بود) ، این آن مطلبی است که از نظر خود این ظواهر ، و قطع نظر از

رسیدگی به دقت همه آیات داستان ، بنظر می رسد . و اما اگر در همه آیات داستان تدبر کنیم ، و نهی از خوردن درخت را مورد

دقت قرار دهیم ، یقین پیدا می کنیم که نهی نامبرده نهی مولوي نبوده ، تا نافرمانیش معصیت خدا باشد ، بلکه تنها راهنمائی و خیر

خواهی ، و ارشاد بوده ، و خدایتعالی خواسته است مصلحت نخوردن از درخت ، و مفسده خوردن آنرا بیان کند ، نه اینکه با اراده

مولوي آدم را بعبث ، وادار به نخوردن از آن کند . دلیل این معنا چند چیز است ، اول اینکه خدایتعالی هم در سوره مورد بحث ، و

هم در سوره اعراف ، ظلم را متفرع بر مخالفت نهی کرده ، و فرموده : (لا تقربا هذه الشجرة ، فتکونا من الظالمین ) ، و آنگاه در

سوره (طه ) این ظلم را بشقاوت مبدل نموده ، و فرموده (مواظب باشید شیطان شما را بیرون نکند ، و گرنه بدبخت میشوید) . آنگاه

این بدبختی را در چند جمله که بمنزله تفسیر است ، بیان کرده ، و فرموده : (تو در این بهشت نه گرسنه میشوي ، و نه تشنه ، و نه

عریان ، و نه گرمازده ) ، و با این بیان روشن کرده که مراد بشقاوت ، شقاوت و تعب دنیوي است ، که از لوازم جدا ناشدنی زندگی

زمینی است ، چون در زمین است که انسان بگرسنگی ، و تشنگی ، و لختی ، و امثال آن گرفتار میشود . پس معلوم شد خدا آدم را

نهی کرد تا گرفتار این گونه عوارض نشود و هیچ علت دیگري که باعث نهی مولوي باشد ، بیان نکرد ، پس باین دلیل نهی نامبرده

ارشادي بوده ، و مخالفت نهی ارشادي گناه نیست ، و مرتکب آنرا خارج از رسم عبودیت نمی شمارند . حال که مسلم شد نهی

مزبور ارشادي بوده ، باید ظلم در آن چند جمله را هم طوري معنا کنیم ، که به نافرمانی و معصیت سر در نیاورد ، و آن این است

که بگوئیم : مراد از آن ، ظلم بنفس ، و خود را گرفتار تعب و هلاکت کردن است ، نه ظلم بحقوق خدا ، که در باب مسئله ربوبیت

و عبودیت ، از منافیات شمرده میشود ، و این خیلی روشن است . دلیل دوم مسئله توبه آدم است ، چون توبه بمعناي رجوع ، و

برگشتن بنده بخداست ، که اگر از ناحیه خدا قبول شود ، گناه بکلی محو و نابود می گردد ، و گناه کار تائب ، مثل کسی میشود

که اصلا گناهی نکرده ، و با چنین کسی معامله بنده مطیع و منقاد را می کنند ، و در خصوص مورد عملی که کرده ، معامله امتثال

و انقیاد را مینمایند . و اگر نهی از خوردن درخت نهی مولوي بود ، و توبه آدم هم توبه از گناه عبودي ، و رجوع از مخالفت نهی

مولوي مولی بود ، باید بعد از توبه دوباره به بهشت برمی گشت ، چون توبه مخالفت او را از بین برده بود ، زیرا صریح قرآن است

که خدا توبه آدم را پذیرفت ، و حال آنکه می بینیم بعد از توبه هم در زمین باقی ماند ، و به بهشتش برنگرداندند . از اینجا معلوم

میشود که بیرون شدن از بهشت ، بدنبال خوردن از درخت ، یک اثر ضروري ، و خاصیت تکوینی آن خوردن بوده ، عینا مانند

مردن بدنبال زهر خوردن ، و سوختن بدنبال در آتش افتادن ، همچنانکه در همه موارد تکلیف ارشادي ، اثر ، اثر تکوینی است ، نه

اثر مولوي ، مثلا مجازات ، در مورد تکلیف مولوي است ، مانند سوختن در آتش دوزخ ، در برابر ترك نماز ، و استحقاق مذمت ،

و دوري از خدا در برابر مخالفت هاي عمومی ، و اجتماعی . سوم اینکه در آنروز که این مخالفت سر زد ، اصلا دینی تشریع نشده

بود ، و بعد از هبوط آدم دین خدا نازل شد ، بشهادت اینکه در آیات همین داستان فرمود : (همگی از بهشت هبوط کنید ، و فرود

شوید ، پس هرگاه از ناحیه من دینی ، و هدایتی برایتان آمد ، هر کس هدایتم را پیروي کند ، ترسی بر آنان نیست ، و دچار

اندوهی نیز نمیشوند ، و کسانیکه پیروي آن نکنند ، و کفر ورزیده ، آیات ما را تکذیب نمایند ، آنان اصحاب آتش ، و در آن

جاودانه اند) . این دو آیه کلامی است که تمامی تشریعها و قوانینی را که خدایتعالی در دنیا از طریق ملائکه ، و کتابهاي آسمانی ،

و انبیائش می فرستد ، شامل است ، و خلاصه این آیه اولین تشریع و قانونی را که خدایتعالی در دنیاي آدم ، و براي بشر مقرر کرده

، حکایت می کند ، و بطوریکه خدا حکایت کرده ، این قضیه بعد از امر دومی هبوط واقع شده ، و واضح است که امر به هبوط ،

امري تکوینی ، و بعد از زندگی آدم در بهشت ، و ارتکاب آن مخالفت بوده ، پس معلوم شد که در آن روز ، و در حین مخالفت

آن دستور ، و خوردن از درخت ، هیچ دینی تشریع نشده بود ، و هیچ تکلیف مولوي و خطابی مولوي از خدایتعالی صادر نشده بود

. حال اگر بگوئی : وقتی نهی خدا نهی ارشادي باشد ، و نه نهی مولوي ، دیگر چه معنا دارد که خدا عمل آدم را ظلم و عصیان و

غوایت بخواند ؟ در جواب میگوئیم : اما ظلم بودن عمل آدم ، که در گذشته درباره اش سخن رفت ، و گفتیم : معنایش ظلم بنفس

خود بوده ، و اما کلمه عصیان ، در لغت بمعناي تحت تاءثیر قرار نگرفتن ، و یا به سختی قرار گرفتن است ، مثلا وقتی گفته میشود :

(کسرته فانکسر ، و کسرته فعصی ) معنایش این است که من آن چیز را شکستم ، و آن شکست ، و من آنرا شکستم ، ولی نشکست

، یعنی از عمل من متاءثر نشد ، پس عصیان بمعناي متاءثر نشدن است ، و عصیان امر و نهی هم بهمین معنا است ، و این هم در

مخالفت تکالیف مولوي صادق است ، و هم در مورد خطابهاي ارشادي . چیزیکه هست ، در عصر ما و در عرف ما مسلمانان ، این

کلمه تنها متعین در معناي مخالفت اوامر مولوي ، از قبیل (نماز بخوان ، و روزه بگیر ، و حج بجاي آر) و نیز مخالفت نواهی مولوي

، مانند (شراب مخور ، و زنا مکن ) ، و امثال آن شده است ، پس تعیین کلمه مورد بحث در معناي نامبرده ، تعیین لغوي نیست ،

بلکه یا شرعی است ، و یا تعیین در عرف متدینین است ، و این جور تعین ، ضرري بعمومیت معنا ، از نظر لغت و عرف عام و جهانی

نمی زند . و اما کلمه غوایت ؟ این کلمه بمعناي این است که کسی قدرت بر حفظ مقصد خود ، و تدبیر نفس خود ، در زندگیش

نداشته باشد ، و نتواند خود را با هدفش ، آنطور که مناسب با هدف و سازگار با آن باشد ، وفق دهد . و معلوم است که این معنا در

موارد مختلف اختلاف پیدا می کند ، در مورد ارشاد ، معنائی بخود می گیرد ، و در مورد مولویت معنائی دیگر . حال اگر بگوئی

بسیار خوب ، به بیان شما و اینکه عصمت آدم با کلمه ظلم و عصیان و غوایت منافات دارد از اشکال خود صرفنظر کردیم ، و قانع

شدیم ، که منافات ندارد ، ولی درباره توبه آدم چه میگوئی ؟ اگر ظلم و عصیان و غوایت ، همه در مورد نهی ارشادي باشد ، دیگر

توبه چه معنا دارد ، که آدم بگوید : (و اگر ما را نیامرزي و بما رحم نکنی حتما از خاسران خواهیم شد) ؟ در جواب میگوئیم : توبه

همانطور که قبلا نیز گفتیم ، بمعناي برگشتن است ، و برگشتن نیز مانند آن سه کلمه دیگر ، در موارد مختلف معانی مختلفی بخود

می گیرد ، همانطور که یک بنده سرکش و متمرد ، از اوامر مولا ، و اراده او ، میتواند بسوي مولایش برگردد ، و مولایش هم او را ،

بمقام قربی که داشت ، و از دست داده بود ، برگرداند ، همچنین یک مریضی که طبیبش او را از خوردن چیزي از میوه ها ، و یا

خوردنی دیگر نهی کرده ، و بخاطر حفظ سلامتی او نهی کرده ، و بیمار ، دستور وي را مخالفت نموده ، و در نتیجه بیماریش شدت

یافته ، و خطر مرگ تهدیدش نموده ، او هم میتواند توبه کند ، و دوباره بطبیب مراجعه نماید ، تا او به رژیمی دستور دهد ، تا دوباره

بحال اول برگردد ، و عافیت از دست رفته خود را باز یابد ، که در این مورد طبیب بوي میگوید : باز یافتن عافیت ، محتاج به تحمل

مشقت و دشواري ، و ریاضت در فلان مقدار از زمان است ، باید در این مدت این رژیم دشوار را عملی کنی ، تا سلامتی مزاجت

که داشتی بتو برگردد ، و بلکه از اول هم بهتر شوي ، (دقت بفرمائید) . و اما مسئله طلب مغفرت آدم ، و نیز طلب رحمت ، و

همچنین کلمه خسران ، که در کلامش آورد ، پاسخ یک یک آنها از جوابهاي گذشته بدست می آید ، که گفتیم : اینگونه کلمات

، در موارد مختلف ، معانی مختلف بخود می گیرند .

داستان آدم (ع ) در روایات

در کتاب توحید از امام صادق علیه السلام روایتی آورده که در ضمن آن به راوي فرموده : شاید شما گمان کنید که خداي عزوجل

غیر از شما هیچ بشر دیگري نیافریده نه چنین نیست بلکه هزارهزار آدم آفریده که شما از نسل آخرین آدم از آن آدمها هستید . مؤ

لف قدس سره : ابن میثم نیز در شرح نهج البلاغه خود حدیثی به این معنا از امام باقر علیه السلام نقل کرده و صدوق نیز همان را در

کتاب خصال خود آورده . و در خصال از امام صادق علیه السلام روایت آورده که فرمود : خداي عزوجل دوازده هزار عالم آفریده

که هر یک از آن عوالم از هفت آسمان و هفت زمین بزرگتر است و هیچیک از اهالی یک عالم به ذهنش نمی رسد که خداي

تعالی غیر عالم او عالمی دیگر نیز آفریده باشد . و در همان کتاب از امام باقر علیه السلام روایت کرده که فرمود : خداي عزوجل در

همین زمین از روزي که آن را آفریده هفت عالم خلق کرده (و سپس بر چیده ) و هیچیک از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبودند

و خداي تعالی همه آنها را از پوسته روي زمین آفرید و نسلی را بعد از نسل دیگر ایجاد کرد و براي هر یک عالمی بعد از عالم

دیگر پدید آورد تا در آخر آدم ابوالبشر را بیافرید و ذریه اش را از او منشعب ساخت . . . . در تفسیر عیاشی از امام صادق علیه

السلام روایت کرده که فرمود : اگر ملائکه موجودات زمینی را قبلا ندیده بودند که خونریزي کردند ، از کجا گفتند : (اتجعل فیها

منیفسد فیها و یسفک الدماء ؟ ) مؤ لف : ممکن است این فرمایش امام اشاره باشد به دورانی که قبل از دوران بنی آدم در زمین

گذشته ، همچنان که اخباري نیز در این باره رسیده است . و در کتاب معانی از امام صادق علیه السلام روایت کرده که فرمود :

خداي عزوجل اسامی حجتهاي خود همگی را به آدم بیاموخت . آنگاه آنان را که در آن روز ارواحی بودند ، بر ملائکه عرضه کرد

و به ملائکه فرمود : مرا از اسامی این حجتها خبر دهید اگر راست می گویید ، که به خاطر تسبیح و تقدیستان ، از آدم سزاوارتر به

خلافت در زمین هستید . ملائکه گفتند : (سبحانک لا علم لنا الا ما علمتنا انک انت العلیم الحکیم ) (منزهی تو! ما جز آنچه تو به ما

تعلیم کرده اي ، علمی نداریم ، که تنها تویی داناي حکیم ) . آنگاه خداي تعالی به آدم فرمود : اي آدم ، تو ملائکه را به اسماء

آنان خبر ده (انبئهم باسمائهم ) . پس همین که آنان ملائکه را از اسماء آنان خبر داد (فلما انبئهم باسمائهم ) ، ملائکه به منزلت

عظیمی که حجتهاي خدا نزد خدا دارند ، پی بردند و فهمیدند که آنان سزاوارترند به خلفت تا ایشان ، و آن حجتهایند که می

توانند جانشین خدا در زمین و حجهاي او بر خلق باشند . آنگاه حجتها را از نظر ملائکه پنهان کرد و ایشان را وادار کرد تا با ولایت

و محبت آن حجتها ، وي را عبادت کنند و به ایشان فرمود : (الم اقل لکم انی اعلم غیب السموات و الارض و اعلم ما تبدون و کنتم

تکتمون ؟ ) در تفسیر عیاشی از امام صادق (علیه السلام ) روایت کرده که فرمود : بعد از آنکه خداي تعالی آدم را آفرید ، ملائکه

را امر فرمود تا براي او سجده کنند . ملائکه در دل به خود گفتند : ما گمان نمی کنیم خداي خلقی بیافریند که نزدش گرامی تر از

از ما باشد . ما همسایگان او و مقرب ترین خلق نزد اوییم . خداي تعالی فرمود : آیه به شما نگفتم که من آنچه را اظهار و یا کتمان

می کردید ، می دانم ؟ یعنی آنچه را درباره جن زادگان (که قبلا در زمین فساد می کردند) اظهار می داشتید و آنچه را که (درباره

لیاقت خود براي خلافت ) پنهان کردید ، می دانم . و به همین جهت ملائکه به خاطر آنچه گفته بودید و نیز آنچه پنهان کرده بودند

، به عرش خدا پناهنده شدند . و در مین تفسیر نیز از علی بن الحسین (علیه السلام ) حدیثی به این معنا آمده و در آن فرموده : وقتی

ملائکه به خطاي خود پی بردند ، متوسل به عرش شدند . و این خطا از عده اي از فرشتگان بود نه از همه آنان ، و آن عده ،

فرشتگان پیرامون عرش بودند - تا آنجا که فرمود : - و این عده تا روز قیامت همچنان پناهنده عرش هستند . مؤ لف : ممکن است

مضمون این دو روایت را از آیه اي که حکایت کلام ملائکه است ، استفاده کرد ، آنجا که گفتند : (و نحن نسبح بحمدك و

نقدس لک (تا جمله ) سبحانک لا علم لنا الا ما علمتنا انک انت العلیم الحکیم ) ، و لکن روایت نامبرده خالی از اشکال نیست ،

براي اینکه در آیه همه ملائکه ماءمور به سجده شدند و بغیر از ابلیس کسی در امتثال استثناء نشده ، در جاي دیگر هم فرموده

ملائکه کلهم اجمعین سجده کردند . ولی به هر حال در توجیه روایت می گوییم : بزودي خواهد آمد که عرش خدا عبارت است از

علم ، و روایات وارده از ائمه اهل بیت (علیهم السلام ) نیز همین را می گوید . پس ملائکه اي که آن اعتراض را کرده بودند ،

فرشتگانی بودند که با علم خدا سر و کار داشته اند و چون به خطاي خود پی بردند ، باز به علم او پناهنده شدند و گفتند : تو

منزهی از آنچه ما پنداشتیم و ما جز آنچه تو به ما دادي ، علمی نداریم . تنها داناي حکیم تویی . و نیز در همان تفسیر از ابی العباس

از امام صادق (علیه السلام ) روایت کرده که گفت : از آن جناب از آیه (و علم ادم الاسماء کلها . . . ) پرسیدم که آن اسماء چه

بوده ؟ فرمود : اسامی دواها و گیاهان و درختان و کوههاي زمین بود . و نیز در همان تفسیر از داوود بن سرحان عطار روایت کرده

که گفت : نزد امام صادق (علیه السلام ) بودم ، دستور داد سفره آوردند و ما غذا خوردیم ، سپس دستور داد تشت و دست سنان

(لگن یا حوله ) را آوردند . عرضه داشتم : فدایت شوم ، منظور از اسماء در آیه (و علم ادم الاسماء . . . ) چیست ؟ آیا همین تشت و

دست سنان نیز از آن اسماء است ؟ حضرت فرمود : دره ها و تنگه ها و بیابانها از آن است . و با دست خود اشاره به پستیها و بلندیها

کرد . در تفسیر قمی آمده که خدا از آدم نخست مجسمه اش را ساخت و چهل سال به همان حال باقی گذاشت . چون ابلیس لعین

از او می گذشت ، به آن مجسمه می گفت : خدا تو را براي امري درست کرده . آنگاه عالم آل محمد (علیه و علیهم السلام )

فرمود : ابلیس با خود گفت اگر خدا مرا به سجده بر این موجود امر کند ، هرگز زیر بار نمی روم . تا آنجا که عالم فرمود : آنگاه

خدا به ملائکه فرمود براي آدم سجده کنید . ملائکه سجده کردند و ابلیس آنچه را در دل پنهان کرده بود ، بیرون انداخت و حسد

درونی خود را اظهار کرده از سجده براي آدم امتناع ورزید . و در بحار از قصص الانبیاء از امام صادق (علیه السلام ) روایت کرده

که فرمود : ابلیس ماءمور شد به سجده بر آدم . در جواب عرضه داشت : پروردگارا ، به عزتت سوگند مرا از سجده بر آدم معاف

بدار ، و من در عوض تو را عبادتی بکنم که تاکنون احدي مثل آن عبادتت نکرده باشد . خداي تعالی فرمود : من اطاعت بر طبق

اراده و خواست خودم را دوست می دارم . آنگاه فرمود : ابلیس چهار بار ناله کرد . یکی آن روزي که لعنت شد ، و روزي دیگر

روزي که به زمین هبوط نمود ، و روزي که محمد (صلی الله علیه و آله ) مبعوث گردید بعد از مدتی فترت که انبیایی مبعوث نشده

بودند ، و چهارم آن هنگامی که سوره فاتحه نازل گردید . و دوبار صداي فرح آمیزي درآورد : یکی آن هنگامی که آدم از

درختی که نهی شده بود بخورد ، و یکی هم آن هنگامی که از بهشت بیرون شد و به زمین هبوط کرد . قمی در تفسیر خود می

گوید : پدرم براي من حدیث کرد از امام صادق (علیه السلام ) که شخصی از آن جناب پرسید : آیا بهشت آدم از باغهاي دنیا بوده

یا از باغهاي آخرت ؟ حضرت در جواب فرمود : از باغهاي دنیا بوده و همین ماه و خورشیدي که بر ما می تابد ، به آن بهشت می

تابیده . و اگر از باغهاي آخرت می بود ، هرگز از آن اخرج نمی شد ، چون آخرت خانه خلود است . و پس از آنکه خداوند آدم

را در آن بهشت جاي داد ، همه خوردنیها را به جز یک درخت برایش مباح کرد ، چون خلقت آدم طوري بود که بدون امر و نهی

و غذا و لباس و مسکن و نکاح نمی توانست بسر ببرد و سود و زیان خود را جز به راهنمایی خداوند تشخیص نمی داد . پس ،

ابلیس بر او درآمد و گفت : اگر تو و همسرت از این درخت بخورید ، فرشته خواهید شد و براي همیشه در بهشت خواهید زیست و

اگر نخورید ، خداوند بیرونتان خواهد کرد . آنگاه قسم خود که خیرخواه آنان است ، همچنان که خداي تعالی از وي چنین نقل می

کند : (ما نهیکما ربکما عن هذه الشجرة الا ان تکونا ملکین او تکونا من الخالدین و قاسمهما انی لکما لمن الناصحین ) . آدم گفته

او را پذیرفت و به اتفاق همسرش از آن درخت خورد و کارشان به آنجایی رسید که خداي تعالی فرمود : (فبدت لهما سواتهما) .

لباسهاي بهشتی شان از تن آنان فرو ریخت ، ناگزیر از برگ درختان بهشتی خود را پوشانیدند و خداوند خطایشان کرد که : (الم

انهکما عن تلکما الشجرة و اقل لکما ان الشیطان لکما عدو مبین ) (آیا به شما نگفتم که از این درخت نخورید ؟ . . . ) . در جواب

چنین عرض کردند : (ربنا ظلمنا انفسنا و ان لم تغفر لنا و ترحمنا لنکونن من الخاسرین ) . خداوند در جوابشان چنین فرمود : (اهبطوا

بعضکم لبعض عدو و لکم فی الارض مستقر و متاع الی حین ) . یعنی تا روز قیامت . در کافی از علی بن ابراهیم از امام صادق (علیه

السلام ) روایت شده که فرمود : پس از آنکه آدم از بهشت بیرون شد ، جبرئیل بر او نازل شد و گفت : مگر این نبود که خداوند تو

را به دست خود آفرید و از روح خود در تو دمید و ملائکه را به سجده بر تو واداشت و کنیز خود حوا را همسرت کرد و در بهشت

جاي داده همه آنها را بر تو مباح نمود و مگر این نبود که تو را روبرو خطاب نمود و از خوردن آن درخت نهی کرد ؟ با این حال

چرا از آن خوردي و خداي تعالی را نافرمانی کردي ؟ آدم گفت : چه کنم ؟ ابلیس فریبم داد و قسم خورد که من خیرخواه تو

هستم ، و من کجا خیال می کردم که یکی از مخلوقات خدا به اسم خدا به دروغ سوگند یاد می کند ؟ . در تفسیر قمی از امام

صادق (علیه السلام ) حدیثی روایت شده که آن جناب در ضمن آن حدیث این داستان را چنین نقل کرده اند : سپس ابلیس گفت :

پروردگارا ، آیا با اینکه تو خداوند عادلی و هرگز ستم روا نمی داري ، ثواب اعمال گذشته مرا نمی دهی ؟ فرمود : از مثوبات

آخرت نمی دهم و لیکن از لذایذ دنیا هر آنچه بخواهی ، بگو تا در پاداش عبادتهایت به تو بدهم . ابلیس اولین چیزي را که از خدا

درخواست کرد ، این بود که : خدایا ، مرا تا روز قیامت زنده بدار . خداي تعالی نیز درخواستش را پذیرفت . آنگاه درخواست کرد

: مرا بر فرزندان آدم مسلط کن . این را نیز پذیرفت . باز هم درخواست کرد که : مرا مانند خون در سراسر وجود آنان راه ده .

فرمود : راهت دادم . سپس درخواست کرد : براي بشر هیچ فرزندي به وجود نیاید مگر اینکه براي من دو فرزند به وجود آید ، و

من آدمیان را ببینم و آنان مرا نبینند و من به هر صورتی که بخواهم ، بتوانم در برابر آنان به آن صورت درآیم . خداي تعالی اینها را

نیز پذیرفت . ابلیس قانع نشد و گفت : خدایا ، بیشتر از این به من بده . فرمود : من براي تو و ذریه تو در سینه هاي بشر جایی و

قرارگاهی دادم . اینجا ابلیس قانع شد و گفت : مرا بس است . (فبعزتک لا غوینهم اجمعین الا عبادك منهم المخلصین ) . زراره

سپس اضافه کرد که امام صادق (علیه السلام ) هر وقت گفتگو از مساءله آدم به میان می آمد ، می فرمود : این جریان ردي است بر

قدریه ، که منکر قدر هستند ، چون می رساند سرنوشت انسان قبل از هستی اش معین شده . آنگاه امام صادق (علیه السلام ) فرمود :

آدم در آسمان از میانه فرشتگان رفیقی داشت ، بعد از آنکه از آسمان به زمین هبوط کرد ، آن رفیق آسمانیش از فراق وي ناراحت

شد و نزد خدا شکایت کرد ، اجازه خواست تا به زمین هبوط کند و احوالی از رفیقش بپرسد . خداي تعالی به او اجازه داد . فرشته

هبوط کرد و آدم را دید که در بیابانی خشک و بدون گیاه نشسته ، همین که رفیق آسمانیش را دید ، (از شدت دلتنگی ) دست به

سر گذاشت و فریادي اندوه بار بزد . امام صادق (علیه السلام ) می فرمود : می گویند آدم این فریاد خود را به گوش همه خلق

رسانید (البته (منظور) این است که همه فضا را با فریاد خود پر کرد ، و خلاصه منظور از (خلق ) انسانها نیستند ، چون آن روز غیر از

آدم انسانی دیگر نبود) . فرشته چون این اندوه آدم بدید ، گفت : اي آدم ، گویا پروردگارت را نافرمانی کردي و خود را دچار

بلایی کرده اي که تاب تحملش را نداري . هیچ می دانی که خداي تعالی درباره تو به ما چه گفت و ما در پاسخ چه گفتیم ؟ آدم

گفت : نه ، هیچ اطلاعی ندارم . رفیقش گفت : خدا فرمود : (انی جاعل فی الارض خلیفۀ . . . ) ، و ما گفتیم : (اتجعل فیها من

یفسد فیها و یسفک الدماء ؟ ) و معلوم می شود که خدا تو را براي این آفریده که در زمین باشی . با این حال آیا توقع داري که

هنوز در آسمان باشی ؟ آنگاه امام صادق (علیه السلام ) سه بار فرمود : به خدا سوگند آدم با این مژده تسلیت یافت . مؤ لف : از

این روایت برمی آید که بهشت آدم در آنجا خلق شد و از آنجا هبوط کرد ، در آسمان بوده ، و بزودي روایاتی دیگر نیز می آید

که مؤ ید این معنا است . در تفسیر عیاشی از عبداللّه بن سنان روایت کرده که گفت : شخصی از امام صادق علیه السلام سؤ الی

کرد و من آنجا حاضر بودم و آن ، این بود که آدم و همسرش چقدر در بهشت ماندند که به خاطر خطایی که کردند ، بیرون شدند

؟ فرمود : خدا تبارك و تعالی بعد از ظهر روز جمعه بود که از روح خود در آدم بدمید و آنگاه از پایین دنده هایش همسرش را

خلق کرد و بعد فرشتگان را به سجده بر او امر فرمود و بعد در همان روز او را داخل بهشت کرد ، و به خدا سوگند که بیش از شش

ساعت از همان روز در بهشت نماند که دچار نافرمانی خدا شده و خدا او و همسرش را از آنجا بیرون کرد ، در حالی که آفتاب

تازه غروب کرده بود . آن شب را تا صبح پشت در بهشت بسر بردند تا صبح شد . ناگهان متوجه عریانی خود شدند . پروردگارشان

ندا داد : آیا شما را از آن درخت که می دانید ، نهی نکردم ؟ آدم خجالت کشیده سر به زیر افکند و گفت : پروردگارا ، ما به نفس

خود ستم کردیم و اینک به گناهان خود اعتراف می کنیم ، پروردگارا ، ما به نفس خود ستم کردیم و اینک به گناهان خود

اعتراف می کنیم ، پس ما را بیامرز . خداي تعالی در پاسخشان فرمود : باید که از آسمانهاي من به زمین هبوط کنید ، چون هیچ

نافرمان و سرکش در آسمانهاي من همجوار من نمی شود . و در کتاب عیون اخبار الرضا (ع ) از عبدالسلام هروي روایت آمده که

گفت : به حضرت رضا (علیه السلام ) عرضه داشتم : یا بن رسول اللّه ، از درختی که آدم و حوا از آن خوردند ، برایم بگو تا ببینم

چه درختی بود . چون مردم درباره آن اختلاف دارند . بعضی روایت می کنند که گندم بوده ، بعضی دیگر روایت می کنند که

درخت حسد بوده . حضرت فرمود : هر دو درست است . عرضه داشتم : با اینکه دو معناي متفاوت دارد ، چگونه ممکن است هر دو

درست باشد ؟ فرمود : اي ابی صلت ، یک درخت بهشت می تواند چند نوع باشد ، مثلا درخت گندم می تواند انگور هم بدهد ،

چون درخت بهشت مانند درختهاي دنیا نیست . و آدم بعد از آنکه خداي تعالی به او احترام کرد و ملائکه را واداشت تا براي او

سجده کنند و او را داخل بهشت کرد ، در دل با خود گفت آیا خدا بشري گرامی تر از من خلق کرده است ؟ خداي عزوجل از

آنچه در دل او گذشت ، خبردار شد ، پس او را ندا داد که : سر خود را بلند کن و به ساق عرش بنگر ، تا چه می بینی ؟ آدم سر به

سوي عرش بلند کرد و به ساق عرش نگریست و در آن دید که نوشته : (لا اله الا اللّه ، و محمد رسول الله ، و علی بن ابی طالب

امیرالمؤ منین ، و همسرش فاطمه سیّده زنان عالمیان ، و حسن و حسین دو سید جوانان اهل بهشت اند) . آدم پرسید : پروردگارا ،

اینان چه کسانی اند ؟ خداي عزوجل فرمود : اي آدم ، اینان ذریه هاي تواند و از تو بهترند و از همه خلایق من بهترند و اگر اینان

نبودند ، من تو را و بهشت و دوزخ و آسمان و زمین را خلق نمی کردم . پس ، زنهار مبادا به چشم حسد بر اینان بنگري ، که از

جوار من بیرون خواهی شد . پس آدم به چشم حسد بر آنان نظر افکند و آرزوي مقام و منزلت آنان کرد و خداوند شیطان را بر او

مسلط ساخت تا سرانجام از آن درخت که نهی شده بود ، بخورد . و بر حوا هم مسلطش کرد ، او هم به مقام فاطمه به چشم حسد

نگریست تا آنکه از آن درخت بخورد ، همچنان که آدم خورد ، و در نتیجه خداي تعالی هر دو را از بهشت بیرون کرده به زمین

فرستاد تا در جوار زمین باشند . و منظور از اینکه در روایت فرمود : (پس آدم به چشم حسد بر آنان نظر افکند و آرزوي منزلت

ایشان نمود . . . ) ، بیان این معناست که مراد به حسد آدم در حقیقت غبطه و به فارسی رشک بوده ، نه حسدي که (طغیان این

غریزه و) یکی از اخلاق رذیله است .

قصه ها وافسانه ها

مرده خورها

ادامه

مرده خورها

صادق هدايت

چراغ نفتي كه سر تاقچه بود دود ميزد، ولي دو نفر زني كه روي مخده نشسته بودند ملتفت نميشدند . يكي از آنها

كه با چادر سياه آن بالا نشسته بود بنظر ميآمد كه م همان است، دستمال بزرگي در دست داشت كه پي در پي با

آن دماغ مي گرفت و سرش را ميجنبانيد . آن ديگري با چادر نماز تيره رنگ كه روي صورتش كشيده بود ظاهرًا

گريه و ناله ميكرد در باز شد هووي او با چشمهاي پف آ لود قليان آورد جلو مهمان گذاشت و خودش رفت پائين

اطاق نشست . زني كه پهلوي مهمان نشسته بود ناگهان مثل چيزيكه حالت عصباني باو دست بدهد، شروع كرد به

گيس كندن و سر و سينه زدن:

بي بي خانم جونم: اين شوهر نبود يك پارچه جواهر بود؛ خاك برسرم بكنند كه قدرش را ندانستم! خانم اين مرد

يك تو بمن نگفت… شوهر بيچاره ام. ور پريد او نمرد، او را كشتند.

چادر از سرش افتاد، موهاي حنا بسته روي سرش پريشان شد، خودش را انداخت روي تشك و غش كرد.

بي بي خانم همينطور كه قليان زير لبش بود رو كرد به هوو:

نرگس خانم كاه گل و گلاب اينجا بهم نمي رسد؟

نرگس با خونسردي بلند شد از سر رف شيشه گلاب را برداشت داد بدست مهمان و آهسته گفت:

اين غشها دروغي است، همانساعتي كه مشتي چانه مي انداخت دست كرد ساعت جيبش را در آورد.

بي بي خانم بازوهاي ناخوش را مالش داد، گلاب نزديك بيني او برد حالش سر جا آمد نشست و ميگفت:

ديدي چه بروزم آمد؟ بي بي خانم، همين امروز صبح بو د، مشدي توي رختخواب نشسته بود بمن گفت : يك

سيگار چاق كن بده به من . سيگار را دادم بدستش كشيد . خانم انگار كه ب ه دلش اثر كرده بود، بعد گفت كه من

ديگر ميميرم، اما چه بكنم به خجالتهاي تو؟ گفتم الهي تو زنده باشي . گفت از بابت حسن دلم غرس است ميدانم كه

گليمش را از آب بيرون ميكشد ولي دلم براي تو ميسوزد، اگر براي خانه يك بخشش نامه بنويسي من پايش را

مهر ميكنم.

بي بي خانم سينه اش را صاف كرد: منيجه خانم حالا بنيه ات را از دست نده. انشاالله پسرت تن درست باشد.

قليان را بي بي خانم داد به منيژه كه گرفت و النگوهاي طلا به مچ دستش برق زد.

منيژه خانم : نه بعد از مشدي رجب من ديگر نميتوانم زنده باشم، يك زن بيچاره، بي دست و پا، تا گلويم قرض،

پسرم هم در اين شهر نيست نميتوانم در اين خانه بمانم، جل زير پايم هم مال بچه صغير است، بي بي خانم : - آن

خدا بيامرز همان وقتيكه رو به قبله بود بمن گفت كليدم را درياب تا بدست كسي نيفتد.

نرگس پائين اطاق هق هق گريه ميكند.

بي بي خانم : - خدا بند از پيش خدا نبرد ! همين هفته پيش بود رفتم در دكان مشدي براي بچه رقيه سرنج بخرم .

خدا بيامرزدش هرچه كردم پولش را از من نگرفت، گفت سيد خانم شما آب و گل داريد خانم مشد ي چه ناخوشي

گرفت كه اينطور نفله شد؟

منيژه – سه شب و سه روز بود كه من خواب بچشمم نيامد . خانم، من بالين اين مرد جانفشاني كردم، رفتم از

مسجد جمعه برايش دعاي بيوقتي گرفتم، حكيم موسي را برايش آوردم گفت ثقل سرد كرده منهم تا توانستم

گرمي بنافش بستم، برايش گل گاو زبان دم كردم زنيان و باديان، سنبله تيپ، گل خار خاسك، تاج ريزي، برگ

نارنج بخوردش دادم، دو روز بود حالش بهتر بود، امروز صبح من پهلوي رختخواب او چرت مي زدم ديدم

مشتي دست كشيد روي زلف هايم گفت:

- منيجه تو بپاي من خيلي زحمت كشيدي حالا ديگر هر بدي هر خطائي كردم م ا را ببخش، حلالمان بكن، اگر

من سر تو زن گرفتم براي كنيزي تو بود . دوباره گفت ما را حلال بكن ! من واسه رنگ رفتم تو دلش : - پاشو

سر پا چرا مثل خاله زنيكه ها حرف مي زني؟ برو در دكانت سر كار و كاسبي.

خانم من رفتم يك چرت بخوابم نرگس را فرستادم پيش مشدي تا اگر لازم باشد دست زير بالش بكند . اما بي بي

خانم، بجان يكدانه فرزندم اگر بخواهم دروغ بگويم، نزديك ظهر كه بيدار شدم ديدم حالش بدتر شده، همين يك

ساعتي كه از او منفك شدم!…

بي بي خانم با دستمالي كه در دستش بود دماغ گرفت و سرش را با حالت پر معني تكان داد.

نرگس! حالا دس ت پيش گرفته تا پس نيفتد ! همچين تنها تنها بقاضي نرو . تا آن خدا بيامرز زنده بود بخونش تشنه

بودي، حالا يكهو عزيز شد؟ برايش پستان بتنور ميچسباند ! خوب كمتر ننه من غريبم در بياور، بي بي خانم خير

از جوانيم نبينم اگر بخواهم دروغ بگويم، من همه اش پرستاري مشتي را مي كردم، او همه اش ميخورد و ميخوابيد.

حالا دارد تو چشمم بمن نارو ميزند، يعني من او را كشتم؟ چرا آن كسي او را نكشد كه كليد و همه در و بند زير

دستش بود و در اطاق را بروي من بست.

منيژه: چه فضوليها : كسي با تو حرف نميزند مثل نخود همه آش خودت را قاتي هر حرفي ميكني، ميداني چيست

آن ممه را لولو برد من ديگر مجيزت را نميگويم.

بي بي خانم – صلوات بفرستيد بر شيطان لعنت بكنيد، نرگس خانم شما برويد بيرون.

نرگس گريه كنان از در بيرون رفت.

منيژه: - اي، اگر بخت ما بخت بود دست خر براي خودش درخت بود . تو داني و خدا روزگار مرا تماشا ب كنيد، من

چطور ميتوانم با اين زنيكه كولي قرشمال توي اين خانه بسر ببرم؟

بي بي خانم: - كم محلي از صد تا چوب بدتر است.

منيژه: - بهر حال خانم چه برايتان بگويم، من دم حوض نشسته بودم يكمرتبه ديدم نرگس توي سرش ميزد و

ميگفت: بيائيد كه مشتي از دست رفت . خانم روز بد ن بينيد دويدم وارد اطاق شدم مشتي مثل مار به خودش مي

پيچيد، نفس نفس ميزد، يكهو پس افتاد دندانهايش كليد شد . رنگش مثل ماست پريد، دماغش تيغ كشيد، سياهي

چشمانش رفت . تنش مثل چوب خشك شد، نفسش بند آمد، من كاري كه كردم دويدم آينه آوردم، جلو دهنش

گرفتم، انگاري كه يكسا ل بود نفس نميكشيد، خانم تو سرم زدم، موهايم را چنگه چنگه كندم . خدا نصيب هيچ تنا

بنده اي نكند، بعد رفتم از همان تربتي كه شما از كربلا سوغات آورده بوديد در استكان گردانيدم ريختم به

حلقش. دندانهايش كليد شده بود، آب تربت از دور دهنش ميريخت، بعد چشمهايش رابستم، چك و چونه اش

رابستم، فرستادم پي آشيخ علي، او را وكيل دفن و كفن كردم، بيست تومان باودادم، خانم نعش دو ساعت بزمين

نماند! حالا لابد او را بخاك سپرده اند.

منيژه قليان را داد به دست بي بي خانم.

بي بي خانم سرش را تكان داد : - خوشا ب ه سعادتش! خانم از بسكه ثوابكار بوده. روحش را زود خلاص كردند،

خدا غرق رحمتش بكند. نعش ما را بگو چند روز بزمين ميماند! خانم مشدي چه سن و سالي داشت؟

منيژه: - بميرم الهي، باز هم جوان بود، اس و قسش درست بود . خودش هميشه ميگفت، شاه شهيد را كه تير زدند

40 سالش بود، تا حالا هم 20 سال ميشود . خانم 50 سال براي مرد چيزي نيست . تازه جاافتاده و عاقل مرد بود .

نرگس او را چيز خور كرد. كاشكي خدا بجاي او مرا ميكشت. از اين زندگي سير شده ام.

بي بي خانم : - دور از جانتان باشد. اما خوشا به سعادتش كه مرده اش بزمين نماند! خانم خدا پاك ميكند و خاك

ميكند. ما گناهكارها را بگو كه زنده مانده ايم. خدا همه بنده هاي خودش را بيامرزد.

نرگس وارد اطاق ميشود: - شيخ علي آمده 5 تومان از بابت كفن و دفن ميخواهد.

منيژه: - در ديزي باز است، حياي گربه كجاست؟ هان، مرده خورها بو ميكشند، حالا ميان هيرووير قلمتراش بيار

زير ابرويم را بگير ! همه بدبختيها ب ه كنار، دو بدست آشيخ افتاده ميخواهد گوش من زن بيچاره را ببرد . اين پولها

مال بچه صغير است . يكي از دوستان جون جونيش، از هم پياله ها نيامد اقلا هفت قدم دنبال تابوت او راه برود،

همه مگس دور شيريني بودند ! يوز باشي ديروز آمده بود احوالپرسي . سوز و بر يز ميكرد . ميگفت: همه اينها فرع

پرستاري است . چرا شله اش نپخته است؟ چرا حكيم خوب نياورديد؟ امروز فرستادم خبرش كردم تا ما كه مرد

نداريم بكارهايمان رسيدگي بكند . بهانه آورده بود كه در عدليه مرافعه دارد .(به نرگس ) خوب بگو بيايد به بينم چه

ميگويد؟

نرگس قليان را برداشته از در بيرون ميرود.

منيژه دوباره شروع ميكند به زنجموره : - شوهر بيچاره ام ! مرا بي كس و باني گذاشت ! چه خاكي به سرم بريزم؟

سر سياه زمستان يك مشت بچه بسرم ريخته، نه بار نه بنشن، نه زغال نه زندگي!

شيخ علي وارد ميشود . با عمامه بزرگ و لهجه غليظ : سلام عليكم ! خدا شما را زنده بگذارد، پسرتان سلامت بوده

باشد، سايه تان از سرما كم نشود، خدا آن مرحوم را بيامرزد . چقدر به بنده التفات داشت، حالا بايد يكي بمن

تسليت بدهد، خانم مرگ بدست خداست، بي اراده خدا برگ از درخت نمي افتد، ما هم بنوبه خودمان ميرويم،

مصلحتش اينطور قرار گرفته بود، از دست ما بنده هاي عاجز كاري ساخته نيست، اگر بدانيد خانم تابوت چه جور

صاف ميرفت!

بي بي خانم: - خوشا به سعادتش – خانم، تابوت او صاف ميرفته؟

منيژه – خوب بگوئيد به بينم مرده را بخاك سپردند؟ كارتان تمام شد؟

آشيخ:- خانم ببخشيد اگر اين قضيه مولمه را به شما ياد آوري ميكنم، ولي 5 تومان از مخارج كم آمده، صورت

حسابش حاضر است. مزد گور كن بزمين مانده.

منيژه:- حالا مرده را در سر قبر آقا به امان خدا گذاشتيد؟

آشيخ:- نه گور كن آنجاست.

بي بي خانم:- پدر بي كسي بسوزد!

منيژه:- من بيچاره از كجا پول آورده ام؟ اگر سرا غ كرده ايد كه مشتي صد دينار پول داشته دروغ است، اين جلي

كه زير پايم افتاده مال توله تفليسيهاي نرگس است، مگر نشنيدي . كه زن جوان و مرد پير ، سبد بيار جوجه بگير،

پناه بر خدا توي آن اطاق يك جوال خالي كرده ! چرا نميرو يد از او بگير يد؟ منكه گنج قارون زير سرم نيست، من

يك زن لچك بسر از همه جه بي خبر آه ندارم كه با ناله سودا بكنم، از كجا آورده ام پاي كي حساب ميشود؟ جلد

باشيدها، يك قبض بنويسيد بعد تا يكنفر مرد پيدا بشود رسيدگي بكند.

آشيخ:- خدا سايه تان را از سرما كم نكند، البته خدمات من را هم در نظر داريد، چشم چشم همين الآن.

چمباته نشسته روي يك تكه كاغذ چيزي نوشته مي دهد بدست منيژه، او هم دست كرده از كيسه اي كه بگردنش

آويخته چند اسكناس بيرون ميآورد شمرده ميدهد به آشيخ و قبض رسيد را در كيسه ميگذارد.

منيژه باز شروع ميكند به زنجموره :- من بيوه زن با خون جگر صد دينار اندوخته بودم، اينهم مال زيارت بود،

كي ديگر به من پس مي دهد؟ ختم را كي ورگذار ميكند؟ مخارج شب هفت را كي مي دهد؟

آشيخ:- دستتان درد نكند، خانم تا مرا داريد از چه مي ترسيد؟ همه اش بگردن خودم، مشدي آنقدرها بگردن من

حق دارد. بنده را فراموش نكنيد(از در بيرون ميرود).

بي بي خانم:- شب مرگ كسي در خانه اش نميخوابد! خوشا به سعادتش كه مرده اش بزمين نماند!

منيژه:- كاشكي مرا هم برده بودند، اين هم زندگي شد؟ فكرش را بكنيد كه تا حالا 50 تومان خرج كرده ام، همه

اش را از جيب خودم دادم . از فردا من چطور ميتوانم توي اين خ انه با نرگس به جوال بروم؟ نميدانيد چه آفتي

است! (نگاه ميكند ) واه پناه بر خدا؟ مويش را آتش زدند، كم بود جن و پري ، يكي هم از دريچه بپري! ننه تابوتش

را هم با خودش آورده! (ناله ميكند).

در باز شد نرگس و مادرش وارد ميشوند.

مادر نرگس :- سلام چه بوي نفتي ميآيد ! مگر شما آدم نيستيد توي اين اطاق نشسته ايد؟ نرگس ميرود فتيله چراغ

را پائين ميكشد، بي بي خانم نيمه خيز جلو مادر نرگس بلند شده مينشيند . نرگس سرش را پائين انداخته گريه

ميكند، مادرش چاق و موهاي خاكستري دارد.

(به دخترش ):- ننه اينجور گريه نكن ! خدا را خوش نمي آيد، تو ي اين خانه تو و بچه هايت بي كس هستيد، همه

خاله اند و خواهرزاده – شما بيجيد و حرامزاده! آخر تو يك صورت ظاهر هم ميخواهي. اگر بنا بود كسي بيوه زن

نشود قربانش بروم ام البني بيوه زن نميشد. چهار طرف خودت را بپا، نگذار آل و آشغالها را زير و رو بكنند.

نرگس گريه كنان از در بيرون ميرود.

مادر نرگس :- ميدانيد چه است؟ من از آن بيدها نيستم كه از اين بادها بلرزم . خوب، مرگ يكبار شيون هم يكبار .

حالا كه آن خدا بيامرز رفت، اما من آمده ام تكليف دخترم را معين بكنم . از فردا دخترم با سه تا بچه قد و نيمه قد

روي دستش بايد زندگي بكند . من ميخواستم همين امشب در و پيكر را بدهيد مهر و موم بكنند، اگر چه خدا دهن

باز را بي روزي نميگذارد، اما تا اين بچه هاي صغير از آب و گل در بيايند دم شتر بزمين ميرسد . بايد هرچه

زودتر وكيل و وصي را معين بكنيد.

منيژه:- مگر همه كارها را من بايد بكنم؟ مگر من گفت ه ام كه نبايد مهر و موم بشود؟ بد كردم جمع و جور كردم؟

كور از خدا چه ميخواهد: دو چشم بينا. خودتان برويد آخوند و ملا بياوريد مهر و موم كند.

در اين موقع نرگس وارد شده يك فنجان چائي روبروي مادرش ميگذارد و لوچه اش را آويزان ميكند . حالا خيلي

دير است خوب بود زودتر باين خيال ميافتادند.

منيژه به بي بي خانم :- قباحت هم خوب چيزي است، راستش به ستوه آمده ام . خدا ب ه دور نرگس خودش كم بود

رفته ننه جونش را هم خبر كرده، تا سه ساعت پيش هنوز شوهرش زنده بود . تف، تف، شرم و حيا هم خوب

چيزي است، مشدي خودش بمن وصيت كرد، كليد را بردا رم تا بدست هر شلخته اي نيفتد . همين الآن برويد و

وكيل و وصي بياوريد، هر چه دار و نداراست مهر و موم بكنيد . من حاضرم، كليد را ميدهم بدست وكيل، يكدقيقه

پيش بود شيخ علي آمد بضرب دگنك 5 تومان از من گرفت رفت، من زن بيچاره داغ ديده كه در هفت آسمان يك

ستاره ندارم ! توي اين خانه پوست انداختم . دو روز ديگر سر سياه زمستان اگر براي خاطر آن خدا بيامرز نبود

الآن سر برهنه از خانه بيرون ميرفتم . بعد از مشتي در و ديوار اين خانه بمن فحش ميدهد . سه شب و سه روز

آزگار شب زنده داري كردم، بعد از آنكه همه آبها از آسياب افتاد و مشتي روي دستم چانه انداخت آنوقت ديدم

نرگس خانم، زن سوگلي مثل طاوس خرامان خرامان وارد اطاق شد دروغكي آب غوره ميگرفت، من هم از لج در

را برويش بستم.

نرگس:- خوب، خوب، در اطاق را بستي تا چيزها را تو در تو بكني، دروغگو اصلا كم حافظه مي شود، تا حالا

صد جور حرف زده اي، اي ن من بودم كه زير مشدي را تر و خشك ميكردم، تو شبها ميرفتي تخت ميخوابيدي .

وانگهي مشتي تا آن دميكه مرد ناخوش زمين گير نشد، نشاني بآن نشاني كه هنوز مشدي نفس ميكشيد، براي

اينكه پولهايش را بلند بكني چك و چونه اش را بستي، جلد دادي او را بخاك بسپرند، بخيالت من خرم ؟ بعد در

اطاق را برويم بستي تا چيزها را زير و رو بكني، حالا همه كاسه كوزه ها را سر من ميشكني؟

منيژه:- زنكه رويش را با آب مرده شور خانه شسته؟ تو چشم من دروغ ميگوئي؟ از منكه گذشته، من آردم را

بيختم و الكم را آويختم . اما تو برو فكر خودت را بكن، تا مشدي سرو مرو گنده بود هروقت گم ميشد در اطاق

نرگس خانم پيدايش مي كردند . عصرها كه از كار بر ميگشت غرق بزك براي خود شيريني ميدويد جلو، در خانه

را برويش باز ميكرد . شوهري كه من موهايم را در خانه اش سفيد كردم، يك پسر دسته گل برايش بزرگ كردم،

تو او را از من دزديدي، مهر گياه بخوردش دادي، من كه پول كار نكرده نداشتم كه خرج سرخاب سفيد آب بكنم .

رفتي در محله جهودها برايم جادو جنبل كردي، مرا از چشم شوهرم انداختي، اگر الآن پاشنه در اطاقت را بگردند

پر از طلسم و دعاي سفيد بختي است . آنوقت ميخواستي وقتي مشتي ناخوش شد پيزيش را هم من جا ب گذارم؟

اگر براي…

ننه نرگس :- خوب بس است . از دهن سگ دريا نجس نمي شود، ميداني چيست؟ حرف دهنت را بفهم وگرنه سنگ

يك من دومنه، سروكارت با منه . حالا ميخواهي كنج اين خانه دخترم را زجر كش بكني؟ البته دخترم جوان است،

هر يك سر مويش يك طلسم است. مشدي پير بود. البته زن جوان را همه دوست دارند.

بي بي خانم:- صلوات بفرستيد لعنت بر شيطان بكنيد.

نرگس:- عوضش سركار خانم وهمه كاره بوديد . همه دروبند كليدش دست تو بود . من مثل دده بمباسي كار

ميكردم و تنگه تو را خورد ميكردم، براي خاطر مشدي بود كه هر چه ميگفتي گل ميكردم ميزدم بسرم، تو هر

شب ميپريدي بجان مشدي، يك شكم با او دعوا ميكردي، او هم بمن پناهنده ميشد. يعني توقع داشتي او را از اطاق

بيرون بكنم؟ اصلا خودت مشدي را دق مرگ كردي . ماه ب ه ماه با او قهر بودي، حالا يك مرتبه شوهر جون جوني

شد!

منيژه:- چشمش كور ميشد ميخواست سر زنش هوو نياورد . همانطوري كه مرد حاضر نيست كه بگويند بالاي

چشم زنت ابرو است زنهم وقتي كه ديد شوهرش سر او زن مي آورد. باو بي محبت ميشود. آن گور بگور شده تا

زنده بود سوهان روحم بود، بعد هم كه رفت تو را جلو چشمم گذاشت.

نرگس:- تو از بي قابليتي خودت بود، زني هم كه خانه داري و شوهر داري بلد نيست، بايد پيه هوو را به تنش

بمالد. حالا گذشته ها گذشته، اما مال صغير نبايد زير پا بشود، درستش باشد اين النگوها كه بدست كرده اي مال

صغير است، تا امروز صبح يكي از آنها بيشتر مال خودت نبود. دوتاي ديگرش را از كجا آوردي؟

منيژه:- حالا ميان دعوا نر خ مشخص ميكند ! من 25 سال در خانه اين مرد استخوان خورد كردم – لب بود كه

دندان آمد. زنيكه ديروزه چيز خودم را بخودم نميتواند ببيند. حالا هر چه از دهنم بيرون بيايد به آن گور بگور…

بي بي خانم :- خانم صلوات بفرستيد . زبانتان را گاز بگيريد . اين بجاي حمد و سوره است؟ روح او الآن همه

حرفهاي شما را ميشنود. بقولي شما سه ساعت نيست كه او مرده. فكر بچه هايش را بكنيد.

منيژه:- زنگوله هاي پاي تابوت؟

مادر نرگس فرياد مي زند – خاك بگورم، مرده را ببين! (غش ميكند).

بي بي خانم جيغ ميكشد:- واي ننه پشت شيشه را نگاه بكن مشدي – مشدي آمده (زبانش بند ميآيد).

زنها يكمرتبه با هم فرياد ميكشند، در باز ميشود . مشدي با كفن سفيد خاك آلود، صورت رنگ پريده، موهاي

ژوليده وارد اطاق ميشود و به در تكيه داده در درگاه ميايستد.

منيژه دستپاچه كيسه را از گردن خودش در ميآورد . با دسته كليد و النگوها جلو مشتي پرت ميكند – نه، نه،

نزديك من نيا؟ بردار و برو، مرده، مرده …. دسته كليد را بردار، صد توماني كه از صندوقت برداشتم توي كيسه

است. با يك قبض 5 توماني، بردار و برو ، بمن رحم بكن، برو، برو، (بلند مي شود خودش را پشت بي بي خانم

پنهان مي كند.)

نرگس از گوشه چارقدش چيزي د ر آورده مياندازد جلو او – اينهم دندانهاي عاريه ات با 5 توماني كه از آشيخ

علي گرفتم. بردار برو، زودباش، برو (با دستهايش صورت خودش را پنهان ميكند و ميافتد در دامن مادرش.)

منيژه:- همان دندانهائي كه 50 تومان براي مشتي تمام شد!…

مشدي رجب مات بالبخند:- نه نترسيد… من نمرده ام، سكته ناقص بود، در قبر به هوش آمدم!

منيژه:- نه نه، تو مرده اي برو . دست از جانمان بردار، مرا كه دوست نداشتي، زن عزيزه آنجاست (اشاره به

نرگس مي كند.)

مشدي رجب – نه من نمرده ام . هنوز رويم خاك نريخته بودند … كه ب ه هوش آمدم … گور كن غش كرد بلند

شدم… دويدم ! خودم را رسانيدم به خونه يوز باشي … عباي او را گرفتم با درشكه مرا ب ه خانه آورد . خودش

هم در حياط است.

منيژه – اينهم … اينهم ماشالله از كار كردن آشيخ علي ! سه ساعت مرده را بزمين گذاشت ! قليان.. يكي ب ه من قليان

برساند… اوه زنده بگور…زنده بگور!

تهران 12 آبان ماه 1309

رمان

رمان

ماهنامه

رمان

دسته اول

دسته دوم

دسته اول

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

قسمت چهارم

قسمت پنجم

قسمت ششم

نام رمان:

تارا

نویسنده:

زهره قوی بال

خلاصه رمان:

...مطالعه کنید...

_________________

بازهم مثل همیشه منتظرنظرات وپیشنهادات شماعزیزان ودوستان خوبم هستیم

_______________-

بنام خالق زیبایی ها

فصل اول

موقع گرفتن نتايج اخر سال بود و مادر تارا نيم ساعت قبل براي گفتن نتيجه او رفته بود،اما او زياد هم نگران به نظر نمي

رسيد زيرا مي دانست دست كم اين بار تعداد تجديدي هايش كمتر از دفعات گذشته است اما مادرش هنگام خروج از

خانه اميدوارتر از او به نظر مي رسيد،زيرا ماه گذشته وقت زيادي را صرف او كرده و با نظارت كامل او را به خونادن

درسهايش مجبور كرده بود.ناگزير بود درس خواندن او را كنترل كند در غير اين صورت شكي نبود كه مثل گذشته با

كارنامه اي پر از تجديدي به خانه برمي گشت.به هر حال حالا حافظه خودش بهتر از مادرش بود او به خوبي به خاطر

داشت مادرش موقه سه تا از امتحاناتش در خانه نبود و او در آن شبهاي امتحان آزادانه و بدن هيچ نگراني هر كاري

دوست داشت انجام داده حتي شبي كه بايد فرداي آن سر جلسه امتحان انگليسي مي نشست براي جلو و عقب بردن نوار

به قدري دكمه هاي ضبط ور رفته بود كه يكي از دكمه هاي آن را شكست و به خاطر آن مورد سرزنش قرار گرفته بود.

حالا هر لحظه امكان ورود مادرش با چهره اي عبوس و رد هم وجود داشت و ممكن بود باز هم مجبور شود مسافرتشان

را لغو كند.اما نه،اين بار اين كار را نمي كردچون قبلا به تارا گفته بود كه اين كار را نمي كن.به خصوص كه حالا عروسي

برادرش هم بود .خانم الماسي موقع رفتن به مدرسه تارا حتي يك درصد هم احتمال نداده بود كه باز هم ممكن است با

كارنامه اي نه چندادن درخشان به خانه بازگردد.چه تفاوتي مي كرد حالا كه تارا باز هم بي خيال و خونسرد با خواهرش

مشغول بازي شطرنج بود او هميشه بي خيال،شاد،سرحال و بسيار بازيگوش بود. معمولا همان چند نره قبولي را هم

مديون كمكهاي مادرش و هوش خوب خودش بود.اما اين بار تجديدي هايي را كه اطمينان داشت در كارنامه اش خواهد

ديد از درسهايي نبودند كه بخواهد با تكيه بر هوش از آنها نمره بياورد اوحتي زحمت حفظ كردن درس جغرافي اش را

هم به خود نداده بودو اطمينان داشت كه نمره نخواهد آورد.فقط خودش مي دانست كه درآن شبها چه شيطنتهايي كرده

است.اما با تمام اين احوال دوست داشتني بود و هميشه روحيه مي بخشيدو اگر غمگين ترين انسانها فقط به مدت چند

دقيقه كنار او مي نشستند چنان قدرتي داشت كه در طي اين مدت كوتاه روحيه آنها را صد درجه تغيير مي داد.

همه دوستش داشتند او زيبا بود زيبا صحبت مي كرد زيبا مي خنديد و زيبا رفتار مي كرد.حتي شيطنتهايش هم زيبا بودند

چهره بشاش و چشمان هميشه خندانش هر غم و تشويشي را از بين مي بردومحو ميكرد.او فوق العاده بود تنها عيبش

تنبلي در درس خواندن بود .حالا هفده سال داشت اما بازيگوشي بيش از اندازه اش مانع از آن مي شد كه خانواده اش

بزرگ شدن او را احساس كنند.

به هر حال آن روز همانطور كه انتظار داشت و با همان چهره اي كه تصور كرده بود مادرش وارد شد هرگز اتفاق نيفتاده

بودكه يك بار پس از گرفتن نتيجه او با چهراه اي خندان به خانه برگردد.باز هم توران زودتر از او براي گرفتن كارنامه

به سمت مادرش دويد وبا ز هم مادر شروع كرد:

-من نمي فهمم چطور بعد از اين همه كار كردن و تمرين كردن با تو وپرسيدن درسهايت باز هم تجديد آوردي! من

فقط سه شب از امتحانهايت در خانه نبودم...فكر مي كردم ديگر ياد گرفتي كه خودت بخواني فكر نمي كردم باز هم لازم

باشد بنشينم و دو صفحه ده صفحه تعيين كنم و منتظر بشينم تا بخواني و من بپرسم.اين حسرت به دلم ماند كه يكبار

نمره خوبي از عربي بياوري...

حق با ماردش بود تارا هرگز نمره اي بالاتر از ده از عربي نداشت.البته غير از دوره راهنمايي اش كه مادرش تمام مدت

با او تمرين كرده بوداما در مدت اين سه سال دبيرستان نه در امتحانات كلاسي و نه در كارنامه نمره اي بالاي ده در اين

درس نياورده بود ولي سياست خوبي داشت ومي دانست چطور رفتار كند.درچنين مواقعي چنان حالت معصومانه اي به

خود مي گرفت كه طرف مقابل را از همان چند كلمه ملامت باري كه نصيبش كرده بود پشيمان مي كرد.

خانم الماسيپس از گفتن آن چند جمله كيفش را روي ميز گذاشت وبه آشپزخانه رفت.جاي شكرش باقي بود كه كس

ديگري به خود اجازه سرزنش كردن او را نمي داد تارا كوچكترين فرد خانواده بود فقط پنج سال داشت كه پدرش را

ازدست داد مادر ش با زحمت و محبت بسيار او را بزرگ كرده بود.هيچكس جز محبت وصميميت رفتار ديگري با او

نداشت حتي برادرش پورياكه بزرگترين فرزند خاناده بود و ده سال تفاوت سني با او داشت و يا پوران خواهر بزرگش

كه ازدواج كرده بود و هشت سال از او بزرگتر بود آنها او را با تمام كم كاري اش در درس خواندن بسيار دوست مي

داشتند.

گاهي هم كه مادرشبه شدت عصباني بود و بدون توجه به چهره مظلوم تارا اورا سرزنش مي كرد پوريا ضمانت

اوراميكرد.خواهرهايش هم هعمولا هوادارش بودند و با او خيلي مدارا مي كردند.

به هر حال تارا كارنامه اش را گرفت و با تظاهر به شرمندگي به اتاقش رفت.پس از رفتن او توران و پوريا به هم نگاه

كردند و خنديدند.آنها به خوبي مي دانستند يك ساعت بعد تارا با همان چهره بشاش هميشگي از اتاق خارج خواهد شد

طوري كع گويا هيچ اتفاقي رخ نداده و اصلا كارنامه اي در كار نبوده است.اين كار هميشگي اش بود.

نيم ساعت بعد توران در حالي كه حوصله اش سر رفته بود به اتاق تارا رفت وقتي وارد شد او در حال نقاشي كشيدن بود

گوشي هاي واكمن بر روي گوشهايش بود توران همانطور كه مي خنديد گوشيها را از روي گوشهاي او برداشت و گفت:

-آه تاراي عزيز...بيشتر از اين خودت را آزار نده گريه ديگر كافي ست سه تا تجديدي كه ديگر چيززي نيست مي

خواني و قبول مي شوي.

تارا خنديد و گفت مامان كجاست؟

تو آشپزخانه

پس برو شطرنج را بياور اينجا بازي را كه به هم نزدي؟

نه همين حالا آن را مي اورم.

فصل دوم

روز چهارشنبه همه عازم سفر بودند البته غير از پوران كه همراه همسرش و پسر كوچكشان ساسان براي روز شنبه بليط

داشتند.

خانم الماسي و بچه ها ساعت يك و نيم راهي فوردگاه شدند.پوريا اتو موبيلشان را به دوستش بهروز سپرد و او آنها را

تا فرودگاه برد.تارا و مادرش خيلي سريع از بهروز خداحافظي و تشكر كردند.پ.رياهم اورابوسيد و خداحافظي

كردند.اما نگاه ميان او و توران كمي طولاني شد.پس از چند لحظه همه به سمت سالن بعدي حركت كردندبا نيم ساعت

تاخير ساعت سه و نيم هواپيما به قصد مشهد به پرواز درآمد.

دقايقي پس از بلند شدن هواپيما مادر مجله اي برداشت و شروع به خواندن كرد توران نيز رماني از داخل كيفش بيرون

آورد و خود را با ان مشغول كرد.تارا نگاهي به پوريا انداخت او هم مشغول خواندن يك كتاب تاريخي بود.اما تارا بيكار

بود و مي دانست كه ممكن نيست بتواند تا فرودگاه مشهد اين وضع خسته كننده را تحمل كندبنابراين تصميم گرفت

خودش را با گفتگو با پوريا سرگرم كند.پس كتاب را به آرامي بستو گفت مي بيني كه من بيكارم

پوريا با بي حوصلگي گفت خداي من!به من چه كه تو بيكاري....من چه گناهي كرده ام كه هميشه بايد جور تو را بكشم؟

پوريا بدجنس نشو،چطور راضي مي شوي خواهر كوچكت تا مشهد با بيكاري و تنهايي سركند؟

-خواهر كوچكترم بهتراست يكي از كتابهايش را بيرون بياورد و خودش را با خواندن آن سرگرم كندآنوقت ديگر بيكار

و تنها نيست.

تارا ناله كنان گفت:آه نه مي داني كه به هيچ وجه حوصله اش را ندارم

تارا باور كن كه من هم هيچ حرفي براي گفتن ندارم

سپس كمي فكركردو گفت خيلي خوب،حالا كه تنهايي و حوصله درس خواندن نداري كتاب عربيت را بياور تا كمي

كمكت كنم اين بهترين كار است.

-نه نه پوريا خواهش مي كنم كتاب عربي را فراموش كن وبه جاي آن راجع به سيما صحبت ن.

خداي من آخر تو چرا انقدر از درس خواندن گريزاني دختر؟

باور كن خودم هم نمي دانم...

خيلي خوب اگر واقع حوصله درس خواندن نداري اشكالي ندارد صحبت مي كنيم.

آن وقت راجع به دختر مورد علاقه اش به صحبت پرداخت.سيما دختر يكي از دوستان خانوادگي آنها بود كه رابطه خيلي

خوبي با انها داشتند سيما پوريا به هم علاقه مند بودند و آنها قراربود وقتي از مشهد برگشتند به خواستگاري اوبروندالبته

هنوز اين موضوع را با خانواده سيما مطرح نكرده بودند.

اگر چه تفاوت سني پوريا با تارا چندان كم نبود اما با اين حال تارا با او خيلي راحت بود.از سن دوازده سالگي به بعد

روابط انها نزديكتر شده بود بعضي شبها با هم به خيابان مي رفتند و قدم مي زدند.تارا هميشه از آرزوهايش مي گفت او

عاشق دانشگاه رفتن بود اما از درس خواندن بيزار بود وبا اين حال معتقد بود كه در دانشگاه به درس خواندن علاقه

بيشتري نشان خواهد داد.وقتي راجع به اين مسائل صحبت مي كردند پوريا نه تنها او را مسخره نمي كرد بلكه حتي

عقيده اورا تاييد مي كرد و مي گفت بله شايد به اين خاطر آنجا براي رسيدن به شغل مورد علاقه ات تلاش مي كني...

او هميشه سعي مي كرد او را به درس خواندن تشويق كند اما از درس دادن به او عاجز بود.چون مي دانست هرگز موفق

نخواهد شد در ازاي وقتي كه ميگذارد تارا چيزي ياد بگيرد چون بيشتر اوقات حواسش به درس نبود او گاهي اوقات

هنگامي كه پوريا مشغول توضيح دادن مطلبي بود موضوعي را كه هيچ ارتباطي به درس نداشت مطرح ميكردودقايقي

راجع به آن صحبت مي كرد و پوريا دليل آن را مي دانست يا خسته شده بود و يا حوصله نداشت.اما با اين حال چيزي

نمي گفت و با دقت گوش مي كرد چون مي دانست كه اگر چه موضوع خارج از موضوع درس است اما جملاتي كه به كار

مي برد پرمعني و عقايدش جالب و شنيدني است.او رد فلسفه بافي ور دست نداشت و همه معتقد بودند او مي تواند

سخنران خوبي شود و هميشه موقعي كه صحبت مي كرد دوستان و خانواده اش خيلي خوب و با اشتياق به صحبتهايش

گوش مي كردند و اين باعث شده بود كه تارا از همان كودكي ياد بگيرد كه موقع صحبت ديگران كاملا سكوت كرده

وبا دقت به حرفهاي آنها گوش كند و حالا هم كه پوريا صحبت مي كرد او در سكوت مطلق گوش مي كرد تا اينكه

هواپيما در فرودگاه مشهد به زمين نشست.هنگام خروج از سالن تارا احمدو نامزدش نسرين را پشت شيشه ديد

همانطور كه براي انها دست تكان مي داد به بقيه گفت دايي احمد و نامزدش را ببينيد پس مادرجوان كجاست؟مارش

گفت لزومي به آمدن مادرجون نبود و به پوريا گفت ممكن است تو منتظر رسيدن چمدانها بماني؟

-بله حتما

آنگاه بقيه از سالن خارج شدند در سالن بعدي احوالپرسيها شروع شد احمدو تارا يكديگر را در آغوش گرفتند و احمد

گفت احتمالا اين بار قبول شدي كه آمديد اين طور نيست؟

تارا براي حفظ آبروي خود دوباره احمد را بغل گرفت و بوسيد و در گوش او گفت دايي جان خواهش مي كنم حرفهاي

غير معقول نزن.احمد در حالي كه سرش را تكان مي داد گفت خداي من اين بار چند تا؟

تارا با نگراني نگاهش رابه نسرين انداخت او در حال صحبت با خانم الماسي بود در حالي كه از اين موضوع خوشحال

شده بود به آرامي گفت آه دايي خواهش مي كنم با اين حرفها ابروي منو جلوي نامزدت مي بري.

احمد كه تازه متوجه شده بود با صداي بلند گفت آفرين كه با معدل به اين خوبي قبول شدي تو باعث افتخار ما هستي

عزيزم.با اين جمله توجه مادر و نسرين نيز به سمت آنها جلب شد نسرين با مهرباني لبخندي به تارا زدو سپس گفت

بسيار خوب بهتر است برويم.

-بله حق با توست برويم.همه به سمت در خروجي حركت كردند در همان حال توران و پوريا نگاه متعجب خود را به

خاطر صحبت احمد در مورد معدل خوب تارا به يكديگر دوختند آنها نمي دانستند تارا به احمد چه گفته اما به خوبي مي

دانستند كه او هرگز اهل دروغ گفتن نيست.

هنگام ورود به خانه تارا با سروصداي هميشگي اش مادرجون را صدا كردمادر جون مادرجون كجايي؟مادر جون با

سيمايي تكيده اما با لبخندي مهربان و چشماني بشاش از آشپخانه خارج شد.

-آه بالخره آمديد؟تارا به طرف او رفت و محكم او را در آغوش فشرده و گفت حالتان چطور است؟دلم برايتان خيلي

تنگ شده بود.واو را بوسه باران كرد آنقدر كه صداي بقيه درامدو گفتن تارا ديگه بسه به ديگران هم مهلت بده.و

مادرجون گفت :قدت بلندتر شده چهره ات هم زيباتر شده اما رفتارت تغييري نكرده سه سال پيش هم كه آمدي همين

كارها را مي كردي.اگر امسال هم نمي امدي به خاطر تو هم كه شده بود خودم به تهران مي آمدم.سپس بقيه را بوسيد و

به احوالپرسي با آنها پرداخت.پس از دقايقي همه در سالن نشيمن مشغول گفتگو شدند وقتي مادر جون خواست به

آشپزخانه برود و چاي بياورد نسرين مانع شد و گفت من مي ريزم مادر جون شما بنشينيد. تارا با نگاهش اورا كه به

اشپزخانه مي رفت دنبال كرد و با خود انديشيد دايي احمد مرد با سليقه اي است نسرين از لحاظ ظاهري هيچ عيبي ندارد

خيلي هم با شخصيت و باوقار است و با خود فكر كرد او عروس مناسبي براي مادرجون است. تارا با آرنج به پلوي احمد

كه كنارش نشسته بود زد و نجواكنان گفت به خاطر انتخابت به تو تبريك مي گم نسرين قشنگتر از عكسش است خيلي

هم مهربان است به نظر مي رسد سليقه خوبي داري.

-خودم مي دانم

-تو چي را مي داني؟

اينكه ادم خوش سليقه اي هستم.

-چقدرخودخواه!

وبعد از آن احمد شروع به سوال كردن را جع به درسها و مدرسه تاراكرد و قبل از هر چيز پرسيد از چه درسهايي تجديد

آورده اي؟

-عربي انگليسي و جغرافي.تنبل جغرافي كه ديگر خواندني است فقط بايد چند ساعت زحمت مي كشيدي و وقت مي

گذاشتي.خودم مي دانم اما مهمتر از همه داشتن حوصله است كه من ندارم.تلقين مي كردي و يا اصلا به آن اهمين نمي

دادي...بالاخره موقع امتحانات جايي براي اهميت دادن به حوصله وجود ندارد در هر حال بايد درسها رابخواني.

-وامتحانات را بايد خوب داد.

-تو كه لالايي بلدي چرا خوابت نمي برد ؟

-كسي كه لالايي مي گويد حواسش به لالايي است نه به خوابيدن.

-اين فقط يه ضرب المثل ايت تو بايد منظور مرا بفهمي.هرچه مي خواهد باشد اما اشتباه است و منطق آن را رد مي

كندچون ممكن نيست كسي كه لالايي مي گويد با لالايي خودش به خواب برود.

راستش نمي دانم چه بگويم اما همين قدر مي گويم كه اي كاش درسهايت هم مثل منطق مي خواندي بر خلاف اينكه

سخت ترين درس است ولي بهترين نمره را مي آوري.شايد براي اينكه دوست دارم صحيح صحبت كنم و منطق كمكم

مي كند.بله اما به نظر من بايد به همان نسبت كه به فكر صحيح صحبت كردن هستي به فكر صحيح عمل كردن هم

باشي.تارا با ترديد گفت مثلا؟من از رفتار تو خورده نمي گيرم تارا تو اخلاق خوبي داري و من كاملا

آن را م پسندم وچون اخلاق خوبي داري بنابراين رفتارت هم خوب است فقط يكي از كارهايت اشكال دارد از نظر من

صحيح درس خواندن هم يك نوع صحيح عمل كردن است.در همين هنگام نسرين باسيني چاي به انها نزديك شد سيني

را روي ميز گذاشت و كنار تارا نشست و به بحث آنها خاتمه داد.دقايقي بعد صحبت به عروسي احمد كشيده شدتارا

مرتب سربه سر او مي گذاشت و بااو شوخي مي كرد.البته احمد هم مي دانستدر مقابل هر عملي چه عكس العملي نشان

دهد اما بيشتر موقع ناگزير بود فقط بخندد و سكوت كند چون جوابي براي او پيدا نمي كرد.به هر حال چند ساعتي با

گفتگو و خنده و تجديد خاطرات گذشت شام نيز با صحبت و خنده صرف شد ساعت حدود دوزاده بود كه نسرين قصد

رفتن كرد احمد به تارا كه مسواك زده و قصد عوض كردن لباس داشت گفت تو با ما مي آيي؟كجا؟ميخوام نسرين را

برسنم تو هم بيا خيلي خوب توران نمي آيد؟نه گفت ترجيح مي دهد همين حالا بخوابد.خيلي خوب برويم.پس از آنكه

سوار ماشين شدند تارا گفت نسرين جان شما فردا مي اييد؟راستش هنوز نمي دانم چون فردا مهمان داريم اگر زود

رفتند سعي مي كنم بيايم.بعد تارا رو به احمد كرد و گفت شما فردا مي روي سركار؟بله اما زود برميگردمچي شده تو

نگراني تنها بماني؟تاراخنديد نه تنها كه نه به هر حال به غي رام 4 نفر ديگه هم در خانه هستند.اما من فكر ديگري

دارم.چه فكري؟فكر مي كني فردا ايي اكبر و بچه ها بيايند؟ نه چرا؟ چون آنها خبر ندارند كه شما مي آييد يعني نمي

دانستند كه امروز مي آييد خوب چرا به انها نگفتي؟در همين هنگام اتومبيل توقف كرد.نرسين گفت بفرماييد داخل تا

پدر و مادرم با تارا آشنا شوند.نه ديروقت است باشد براي يك وقت ديگر.خيلي خوب اگر فردا من نتوانستم بيايم شما

بياييد چطوره؟ما مدت زيادي اينجا هستيم نسرين جان فردا نشد يك روز ديگر مزاحمت مي شويم...به خانواده سلام

برسانيد.متشكرم عزيزم از ديدنت خوشحال شدم خداحافظ منم همينطور خداحافظ پس از حركت مجدد تارا پرسيد

خوب احمد نگفتي چرا به دايي اكبر خبر ندادي؟ براي اينكه در مشهد نيستند براي ديدن خانواده مهين به نيشابور رفته

اند.خداي من كي مي آيند؟ناراحت نباش حدود يم هفته است كه رفته اند به طور حتم يكي دوروز آينده مي آيند فردا

صبح به آنها تلفن مي كنم و ميگويم كه شما آمديد.نه بهتر است اين كار را نكني اگر يك هفته است كه رفته اند همانطور

كه خودت گفتي طي يكي دو روز آينده مي آيند خاله اشرف چطور آنها مي دانند؟بله اما مهمان دارند گفت كه چمعه

حتماميايند و خواست كه فردا ما به انجا برويم اما من گفتم چون سرتان شلوغ است باشد همان جمعههمديگر را ببينيم.

پس آنها هم نمي توانند بيايند؟خيلي خوب اشكالي ندارد اينطوري بهتر شد حالا فردا مي ريم و كي گردش مي كنيم

مدتهاست خيابانهاي مشهد را نديدم خيلي دلم تنگ شده است فكري كه گفتي همين بود؟بله چه كاري مهمتر از

اين؟حالا اگر من نخواهم با تو گردش كنم چي؟تو مگر مي تواني؟احمد با تظاهر به درماندگي گفت نه معلوم است كه

نمي توانم اگر مي توانستم مشكلم حل بود.در همين هنگام مقابل پارك توقف كردو گفت يادت هست پارسال تابستان

كه آمده بودم تهران هر شب مي خواستي بروي قدم بزني؟بله مگر ممكن است يادم برود؟حالا دوست داري قدم بزني

اين پارك جاي مناسبي است؟بله با كمال ميل ببينم اين همان پاركي است كه سه سال پيش با دايي اكبر و بچه ها آمديم

؟بله همان است ومتعاقب اين حرف هر دو از ماشين پياده شدندوبه داخل پارك رفتند پارك خيلي خلوت بود فقط يك

زوج جوان بر روي يكي از نيمكتها نشسته و مشغول صحبت بودندتار گفت چقدر خلوت است هميشه شبهاي تابستان

اينجا خيلي شلوغ بود.بله اما نه همه شبها به هر حال بچه ها تعطيلند پدر و مادر ها كه تعطيل نيستنداما اگر فردا شب

بياييم يك نيمكت خالي هم پيدا نمي كنيم.اما به عقيده من اينطوري بهتر است و مي توانيم به راحتي صحبت كنيم توبايد

با نسرين اينجا مي آمدي نه با من به اندازه كافي با او آمدم نگران نباش ما بيشتر شبها در اينجا قدم مي زنيم.پس به

خاطر همين است كه اين پارك را دوست داري همه ي ما اين پارك را دوست داريم از اينجا خاطره داريم.تارا گفت البته

كه اينطور است اما از همه مهمتر خاطرات اين اواخر است.احمد بازوي اورا فشار داد و گفت تو خيلي بدجنسي بالاخره

يك روز هم نوبت تو مي شود آن موقع جواب بدجنسيهايت را مي دهم.تارا با نا اميدي گفت اگر بگويم چشمم آب نمي

خورد چي؟ احمد كه به شدت خنده اش گرفته ؟آه نه خواهش مي كنم آن موقع از سروصداي بچه هاي تو در امان

نخواهيم بود ما مي خواهيم با آرامش قدم بزنيم.خيلي خوب گفتم چهار نفري بچه ها را پيشمادرجون مي گذاريم حالا

چطور؟حاضريد با ما قدم بزنيد؟در اين صورت سعي مي كنم يه جوري خودم را راضي كنم.كافي است ديگر خودت را

لوس نكن حالا كه داري با من قدم مي زني تارا خنديد وگفت خيلي خوب ناراحت نشو تو چقدر حسودي دست كم به

خاطر اينكه حسادتت تحريك نشود هر زمان كه مايل باشي فقط با تو قدم مي زنم حالا چطوره راضي هستي؟

فصل سوم

ساعت حدود سه بعد از ظهر بود كه احمد به خانه برگشت تارا و توران در اتاق خوابيده بودند و مادر با مادرجون و

پوريابري زيارت حرم رفته بودند.احمد به اتاق رفت و با صداي بلند گفت بلند شويد تنبلها تارا تو خجالت نمي كشي

صبح هم كه مي رفتم تو خواب بودي خوابت را آوردي اينجا؟مگر در خانه خودتان نمي توانستي بخوابي؟به يكباره هر دو

نشستندو گفتن چه خبر است؟هنوز نيامده خانه را ري سرت گذاشتي تارا ادامه داد ايا اينجا خوابيدن قدغن

است؟خوابيدن نه ولي تنبلي بله حالا بگوييد بقيه كجا هستند رفتند حرم.شما چرا نرفتيد؟ما منتطر بوديم تو بيايي با هم

برويم حالا هوا گرم است خيلي خوب اين كه برنامه شب است حالا بلند شويد ببينيم تا شب چكار كنيم توران گفت حالا

بايد چاي بخوريم تو هم خسته هستي تارا هم برخاست و گفت من بايد صورتم را بشورم تو هم بهتر است لباست را

عوض كني مگر سركار نبودي؟طوري حرف مي زني كه انگار مكانيك هستم.پس از صرف چاي احمد گفت حالا كي مايل

است تخته بازي كند؟در يك زمان هر دو گفتن من احمد نگاهي به ان دو انداخت و گفت پس بهتر است شما دوتا به

توافق برسيد 3 نفري كه نمي شه بازي كردتارا گفت اول تو با توران بازي كن بعد برنده با من چطوره؟متشكرم تارا ولي

اگر بخواهي اول خودت بازي كني من حرفي ندارم.نه شما بازي كنيد تا من ميوه بياورم.دور پنجم بازي بودند كه مادر و

مادر ج.ن برگشند توران گفت چقدر زود برگشتيداي كاش آمده بوديد حرم زياد شلوغ نبود اميدوارم شب هم كه ما

ميرويم شلوغ نباشد در همين لحظه احمد آخرين مهره اش را هم برداشت در حالي كه توران موفق نشده بود حتي يك

مهره را بردارد ا مرس شده بود و احمد پنج به يك او را شكست داد.تارا گفت اي وار توران آبروي مان را بردي حداقل

مارس نمي شدي توران خنديد و گفت خيلي خوب تو بيا بنشين و آبروي مان را دوباره بخر.تارار به اي او نشست و دور

اول بازي را برد اما دو دوم را باخت دور بعد هم احمد برنده شد تا اينكه در دور پنج تارا او را شكست داد و دور بعد هم

او را مارس كرد و دور هفتم بازي را به هم زد همه مهره ها را به هم ريخت احمد عصباني شده بود او همه مهره هايش را

وارد خانه كرده بود و احتمال اينكه تارا مارس شود خيلي بود.او در الي كه تاسها را محكم به داخل تخته پرت مي كرد

گفت چرا اين كار را كردي؟ تارا تو خيلي حقه بازي از نظر من تو باختي تازه مارس شدي تارا با صداي بلند خنديد و

گفت نخير آقا ما تا آخر بازي نكرديم اگر راست مي گويي مهره ها را دوبراه بچشن تا بازي كنيم.نخير من دوباره بازي

نمي كنم.توران تو از اين حقه باز انتظار داري آبرويت را بخرد صد رحمت به خودت حداقل با شجاعت بازي كردي تا

ديد دارد مارس مي شود باز يرا به هم زد.تارا دوباره خنديد و گفت انقدر سخت نگير دايي عزيزم قول مي دهم اين بار

ديگر اين كار را نكنم حالا مهره هايت را بچشن ببين من همه مهره هايم را چيده ام اصلا حالا كه عصبانيت كردم خودم

مهره هايت را مي چينم تو فقط بازي كن احمد در حالي كه هنوز عصباني بود گفت زحمت مي كشي.و خودش هم در

چيدن مهره ها كمك كرد اما درگر وقتي براي ردن به دست نياورد و تارا برنده شد.

احمد با دلخوري گفت:من قبول ندارم دور قبل من برنده بودم تازه مارس هم مي شدي تارا لبخندي زد

و گفت :ببين اصلا قسمت نبود تو برنده شوي اگر قرابود حالا هم مي شدي تازه اگر آن دور را هم مي بردي بايد باز

بازي مي كردي تا به طور كامل برنده شوي اما من فقط همين يك دور را مي خواستم.گفتم كه تو دور پيش مارس مي

شدي.از كجا معلوم كه اصلا برنده مي شدي كه بخواهي مارس هم بكني.اين حرف به عصبانيت احمد افزودو گفت تو كه

اطمينان نداشتي بازي مي كردي تا ببيني شكست مي خوري يا نه.تاراردوباره لبخند زد وگفت بحث نكن ديگر حالا كه تو

شكست خوردي بيا گيلاس را بخور تا خشمت فروكش كند چون كم كم دارم مي ترسم.وگيلاس را در دهان او

گذاشت.تو خيلي بدجنسي تارا ديگر قصد نداشتم با تو بازي كنم اما حالا كه اينطور شد بازي مي كنم تا تلافي كارت را

دربياورم.بعد احمد با پوريا بازي كردآن دو تا ساعت شش و نيم مشغول بودند تا اينكه احمد خسته شد و گفت بچه ها

دوست داريد برويم و كمي قدم بزنيم؟هرسه نفر موافق بودند امامادر جون و مادر ترجيح دادند در خانه بمانند و تدارك

شام ببينند.تارا گفت به نظر من تا پارك با ماشين برويم و بعد در پارك قدم بزنيم.احمئ گفت بله اينطوري بهتر است

چون بعد از همان طرف مي توانيم به حرم برويم.در طول راه احمد و پوريا بيشتر صحبت مي كردند.احمد حال سيما را

پرسيد و تارابا خوشحالي گفت مامان قول داده بعد از برگشتن به تهران به خواستگاري او برويم.پوريا از خوشحاي در

پوست خود نمي گنجد پوريا خنديد و گفت تو از كجا مي داني چرا تهمت مي زني؟تو به اين مي گويي تهمت؟من فقط

خواستم احساست را شرح دهم مگر اين طور نيست؟احمد گفت چرا بچه رو جلوي بزرگترها خجالت زده مي كني؟در

همين هنگام اتومبيل كنار پارك توقف كرد ساعت نزديك 7 بود اما هواهنوز روشن بود تعداد زيادي به پارك آمده

بودند هر چهار نفر در كنار هم به قدم زدن مشغول دند و پس از دقايقي بر روي يك نيمكت نشستند احمدو پوريا براي

خريدن بستني از توران و تارا دور شدند و اين براي توران فرصت مناسبي بود تا بتواند كمي با تارا صحبت كند.تارا از

ميزان علاقه او به دوست پوريا آگاه بود و توران گفت تارا تو فكر مي كني پوريا اين موضوع را مي داند؟بله فكر مي كنم

اگر چه تو و بهروز غير از سلام و احوالپرسي صحبت ديگري نمي كنيد اما هل شدن ها و دست و پا گم كردنهايتان شما

را لو مي دهد.تارا پوريا به تو چيزي نگفته؟چرا بايد راجع به آن با من صحبت كند اين موضوع مربوط به توست و مطمئن

باش اگر بخواهد در مورد آن حرفي بزند با خودت صحبت مي كند.با اين حال اميدوارم پي نبرده باشد.بر فرض هم

بداند تو چرا نگراني؟مطمئن باش پوريا فهميده تر از آن است كه بخواهد به اين موضوع اهميتي بدهد او درك مي كند.نه

منظورم اين نبود تو بايد هم انقدر راحت صحبت كني چون تو با او خيلي راحتتري اگر چه تفاوت سني من و او كمتر

است اما خب تو كلا با همه راحتي اي كاش من هم مثل تو بودم در اين صورت ديگر مشكلي نداشتم.منظورت اين است

كه من هيچ مشكلي ندرام؟داري؟تارا لبخندي زد و گفت نه معلوم است كه ندارم حق باتوست اما با اين حال باز هم مي

گويم ار بابت پوريا نگران نباش چون او خودش هم عاشق است...پس تو را درك مي كند حتي به تو اطمينان مي دهم در

صورتي كه لازم شود آماده انجام هر كاري براي تو باشد او خيلي مهربان است توران تو كه اين را بايد فهميده باشي.بله

مي دانم من فقط از او خجالت مي كشم همين...به هيچ وجه هم نگران نيستم تارا از تو متشكرم.در همن هنگام متوجه

احمدوپوريا شدند كه به سمت آنها مي آمدند.پوريا يك بستني قيفي بزرگ در دست داشت وقتي به آنها رسيدند گفت

بيا تارا چون تو بستني قيفي دوست داري اين برايت گرفتم.متشكرم پوريا.دوست داريد تا حرم پياده برويم؟هر سه

نفرموافقت كردند.احمد نگاهي به ساعتش انداخت و گفت يك ربع به هشت است هوا هم كم كم تاريك مي شودتازه

بيرون آمدن لذت دارد.تارا گفت حالا بگو بدانم از اينجا تا حرم خيلي راه است؟نه زياد دور نيست. مقابل حرم كه

رسيدند تارا گفت بچه ها براي من هم دعا كنيد احمد گفت من برايت دعا مي كنم درس خوان شوي پوريا هم گفت من

برايت دعا مي كنم كه خدا به تو حوصله درس خواندن بدهد

شما دو نفر خيلي بدجنسيد اصلا نم خواهم برايم دعا كنيد من هم براي شما دا نمي كنم.پوريا خنديد و گفت خيلي خوب

ناراحت نشو ما كه حرف بدي نزديم.احمد گفت اما با اين حال من سر حرف خودم هستم و همان دعايي كه گفتم را مي

كنم چون اين آرزوي خودم است تارا تو هم بدجنسي را كنار بگذار و براي ما دعا كن به خصوص براي برادرت كه واقعا

به دعاي تو احتياج دارد مي داني كه حاجتش چيست؟براي پوريا بله اما براي تو نه تازه اگر بدانم هم همان كه گفتم

براي تو دعا نمي كنم.تارا دست توان را گرفت و زودتر از انها به داخل حرم رفتند هر يك از آنها جداگانه به زيارت و

دعا پرداختند و بعد از خارج شدن از حرم پوريا گفت ظهر خلوت تر بود.احمد گفت شلوغتر از اين هم مي شود اينجا

هيچ وقت خلوت نيست ظهر هم كه ديديد استثنا بوده وگرنه حرم هميشه شلوغ است.بعد از آن راجع به موضوعهاي

ديگر به گفتگو پرداختند.بيشتر تارا صحبت مي كرد و بقيه گوش مي كردند احمد گفت آرزو مي كنم روزي راجع به

خاطرات دانشگاهت برايمان تعريف كني.مطمئن باشيد يك روز حتما اين كار را مي كنم پوريا هم با من موافق است اين

طور نيست؟بله من مطمئنم تارا در كنكور قبول مي شود آن روز يك شيريني خوب به ما مي دهد.من اين را ديگر نگفته

بودم پوريا.احمد گفت اولا كه اين قدر خسيس نباش در ثاني تو دانشگاه قبول شو من خودم يه سور حسابي به همه تان

مي دهم چطوره؟ اين عالي ست زحمت مرا كم مي كني حالا بگو بدانم ما را به چه مهمان مي كني؟ هر چي شما

بگويي.وقتي به خانه برگشتند متوجه حضور چند مهمان در سالن پذيرايي شدند.خانم اكبري به همراه دخترها و پسرش

ايرج مهمان انها بودند احواپرسي گرمي ميان انها برقرار شد خانم اكبري گفت ماشاءالله تارا چقدر بزرگ و خانم

شده.تارا خيلي مودبانه تشكر كرد.توران از همان ابتدا گرم صحبت با آرزو و آزاده شد.آزاده با توران همسن بود اما

ارزو دو سال از آنها كوچكتر و دو سال از تارا بزرگتر بود در مهماني آن شب دخترها موفق به گفتگوي چنداني با هم

نشدند چون نيم ساعت بعد خانم اكبري و فرزندانش آماده رفتن شدند.موقع رفتن خانم اكبري همه را براي روز بعد به

منزلشان دعوت كرد اما مادر دعوت را رد كرد و گفت نه فردا ممكن است اكبر اشرف و بچه ها بيايندهنوزانها را نديدم

انشاءالله يك روز وسط هفته مزاحم مي شويم.خيلي خوب حداقل روز شنبه بياييد.شنبه قرار است پوران و سعيد بيايند.

خيلي خوب پس خودتان هر روز را مناسب ديديد تلفن كنيد و بياييد ما منتظرتان هستيم فقط زياد وطل نكشد.چشم

حتما.

فصل چهارم

صبح روز جمع هنوز ساعت نه نشده بود كه تلفن زنگ زد دايي اكبر بود و بر داد تا يك ساعت ديگر به آنجا مي آيند.و

همانطور كه كفته بود ساعت ده نشده بود كه به منزل مادرجون آمدند.پروانه از ديدن توران و تارا خيلي هيجان زده

شده بود و آنها را در آغوش فشار دادو گفت بچه ها واقعا از ديدنتان خوشحالم.هنوز ساعتي از آمدن آنها نگذشته بود

كه خاله اشرف و بچه ها يش رسيدند.خاله اشرف دو دختر و يك پسرداشت كه شهاب همسن تارا و پروانه بود.اما

شهرزاد دختر كوچك او 5 سال داشت روز خيلي خوبي بود و همه دور هم جمع شده بودند.خانه مادرجون مثل سالهاي

گذشته پر از سر و صدا شده بودبعد از ناهار ديگر نتوانستند طاقت بياورند و همه به حياط رفتند هر كدام از آنها يك

بازي را پيشنهاد داد اما هيچكدام فايده نداشت بهترين بازي وسطي بود كه توران گفته بود چون همه مي توانستند در آن

شركت كنند.پس از آنكه همه پذيرفتند تارا رفت و توپ را برداشت احمد گفت صبر كن تارا تازه غذا خورديم بهتر

است اول كمي راه برويم تارا توپ را به كناري انداخت و گفت خيلي خوب برويم.حياط به اندازه كافي بزرگ بود و

راحت مي توانستند در آن قدم بزنند از آنجا كه درختان هم دور تا دور حياط كاشته شده بودند سايه آنها مكاني مناسب

و خنك براي قدم زدن وبازي كردن ايجاد كرده بود گلها در انتهاي حياط كاشته شده بودندودر كنار باغچه تابي بسته

شده بود.تارا به سرعت به سمت آن دويد و گفت خداي من توران ما اين را فراموش كرده بوديم.احمد گفت بله دو روز

بود كه آن را فراموش كرده بودي اما حالا گويا سنت را فراموش كردي مي شود بگويي چند سال داري؟تارا با حالتي

جدي در حالي كه شيطنت از چشمانش مي برايد گفت آخه هفده سال هم شد سن تازه روي تاپ نشستن را ياد گرفته

ام.بعد از كمي بازي پوريا گفت ديگر كافي است تارا فكر كنم به اندازه كافي قدم زديم و چون بقيه با او هم عقيده بودند

بازي را شروع كردندو سرانجام بازي با زمين خوردن تارا خاتمه يافت اما او خيال نداشت بازي بقيه را خراب ند با وجود

زخم عميقي كه در زانويش ايجاد شده بود طوري وانمود مس كرد كه گويا هيچ اتفاقي رخ نداده از روي زمين برخاست

و گفت چيزي نشده بچه ها شما بازي را ادامه دهيد تا من برگردم.چون پايش به شدت درد گرفته بود شستن دستهايش

را بهانه كردوبه سمت ساختمان رفت اما پوريا متوجه زخم او شده بود شلوار تارا سفيد بود و لكه خون روي آن به طور

كامل نمايان بود بچه ها هم ديگر تمايلي به بازي نداشتند و با پيشنهاد پدرام به بازي خاتمه دادند پوريا براي اينكه از

وضعيت تارا باخبر شود به داخل رفت بقيه نيز به سمت پله ها رفتند وبرروي آن نشستند .ه.ا گرم بود اما اين موضوع

براي هيچ كس اهميتي نداشت مهم اين بود كه آنها دور هم بودند و اين گرمي روابطشان بود كه گرمي هوا را بي اهميت

مي كرد.وقتي پوريا به داخل اتاق رفت تارادوچشب زخم به پايش زده و سپس آنرا با دستمال محكم بسته و شلوارش را

عوض كرده بود مادرش هنوز هم اصرار داشت پاي او را ببيند و تارا مرتب مي گفت باور كنيد چيزي نشده فقط يك

زخم كوچك است.پوريا گفت حق با تاراست مامان نگران نباشيد مادرش هم پس از شنيدن اين حرف در حالي كه هنوز

قانع نشده بود از اتاق خارج شد.پوريا گفت:حالا بگو بدانم خيلي درد ميكند؟نه چيزي نشده فقط يك زخم كوچك است

آن را بستم.زانويت به لبه باغچه برخورد كرد اميدوارم احتياجي به بخيه نداشته باشد.مطمئن باش حالا مي تواني بروي و

بازي كني منت حالم كاملا خوب است.

-بازي ديگر تمام شد.در همين هنگا -م بچه ها هر يك پس از ديگري وارد اتاق شدند احمد گفت تارا زخمت را بستي؟

-آره بستم پرانه گفت:خدا به تو رحم كرد خوب شد سرت به لبه باغچه برخورد نكرد.

توران گفت:مطمئني به بخيه احتياجي ندارد؟بچه ها خواهش مي كنم آنقدرها هم كه شما فكر مي كنيد آسيب نديده با

اين حرفهايتان خودم را هم نگران مي كنيد.پس از آن به طرف در رفت و گفت:اگر بخواهيد بازي كنيد من آماده

ام.احمد گفت:نه ديگر همان چند زخم برايت كافي ست در ضمن يك چسب هم روي دستت بزن حالا ديگر بهتر است

برويم و ميوه اي بخوريم.

بعد از ظهر شنبه تارا توران و پوريا به همراه احمد به فرودگاه رفتند پس از نيم ساعت انتظار پوران را به همراه شوهر و

فرزندش از پشت شيشه ديدند پوران و ساسان آمدند و سعيد منتظر چمدانها ماند پوران تارا را در آغوش گرفت و

گفت:دلم خيلي برايت تنگ شده بود عزيزم در اين مدت درس خوانده اي يا نه؟ احمد به جاي او جواب داد پوران چه

كار داري نيامده اوقات بچه را تلخ ميكني؟تارا خنديد و گفت:همين را بگودر همين هنگام سعيد با چمدانهايشان به آنها

پيوست.

آنها روزهاي خوبي را پشت سر مي گذاشتند و تارا نيز هر روز ناگزير بود چند ساعتي رابا درس خواندن سپري كند

گرجه اين ساعتها چندان پربار نبودند اما دست كم

موفق شده بود نيمي از كتاب جغرافي اش را دوره كند.روز سه شنبه

همه به منزل خانم اكبري دعوت شده بودند آنروز خانه آنها خيلي شلوغ شده بود تعداد جوانها زياد وهمه شان پرنشاط

و پر انرژي بودند. اما وضعيت بعد از ظهر با صبح تفاوت داشت چون همه مهمانها رفته بودند و فقط خانم الماسي و بچه

هايش مانده بودند و اين موقعيت مناسبي بود براي درس خواندن تارا چون مادرش از ايرج خواسته بود كه در درس

عربي به تارا كمك كنددر حاليكه تارا اصلا حوصله ي درس خواندن نداشت.ايرج دانشجوي سال دوم رشته ي مديريت

بود در دبيرستان هم رشته تارا بود و تا آنجا كه خانم الماسي به خاطر داشت او هميشه دانش آموز خيلي خوبي بودو

اكنون نيز جزو دانشجويان موفق به حساب مي آمد.بنابراين مي توانست كمك بزرگي براي تارا باشد.

خانم الماسي اطمينان داشت كه اين بار موفق شده است او هرگز چنين معلمي براي تارا انتخاب نكرده وبد تنها كساني

مه به تارا درس داده بودند پوريا سعيد و خواهرانش و يا گاهي احمد بودند كه زياد در كارشان موفق نشده بودند.چون

تارا با آنخها خيلي راحت بودهرگزمجبور نبود به خاطر رودربايستي به توضيحات آنها گوش دهد. اما حالامقابل فردي با

خصوصياتي كاملا تفاوت از آنها قرار گرفته بود. ايرج كاملا جدي بود و تاآن موقع حتي با تارا صحبتي غير از احوالپرسي

موقع ديدار يا خداحافظي موقع رفتن نداشت.

تارا حدود نيم ساعت طاقت آورده بود اما حالا ديگر واقعا كلافه شده بودچطور مي توانست مدتهاي طولاني سكوت كند و

يك نفر ديگر درس بدهد تارا هيچوقت از صحبتهاي ديگران خسته نمي شد اما گوش كردن به توضيحات ديگران در

مورد كتابهاي درسي برايش واقعا خسته كننده بود او بعد از نيم ساعت نگاهي به اطراف اتاق انداخت و موفق شد بهانه

اي پيدا كند تا دقايقي از شنيدن قواعد عربي نجات پيدا كند.ايرج مشغول توضيحقواعد درس سوم بود كه تارا با

عذرخواهي برخاسته و به سمت ميز كوچك كنار تخت او رفت.همانطور كه مجسمه زيباي آهو را از روي ميز برميداشت

با گفتن خداي من چقدر اين مجسمه قشنگ است روي لبه تخت نشست.ايرج با تعجب به او نگاه مي كرد آن مجسمه

زيبا بود اما نه آنقدر كه بخواهد كسي را مجذوب كند كه درس را فراموش كند.يرج پاسخداد بله قشنگ است اگر

دوست داشته باشيد مي تواند مال شما باشد حالا به بقيه درس گوش دهيد هنوز تمام نشده است گويا اين بار فرار كردن

كار آساني نبود پس با نا اميدي مجسمه را سرجايش گذاشت و به جايش برگشت اما بي حوصله بود و فقط تظاهر به

گوش كردن مي كرد ايرج متوجه شده بود بعد از اتمام توضيحاتش چند تمراين را علامت زد و از تارا خواست به آنها

جواب دهد اما تارا موفق شد فقط به يكي از آنها پاسخ دهدو براي اينكه آبرويش را حفظ كند با صدايي كه انگار از ت

چاه مي /ايد گفت مادرم فقط گفت به من ياد بدهيد.ايرج بدن اينكه عضباني شود گفت بله مادرتان مي خواهد شما ياد

بگيريد من هم قرار است به شما ياد بدهم پس چگونگي آن به من مربوط است حالا بقيه تمرينها را حل كنيد. نه بهتر

است شما يك درس ديگر بدهيد.اين سه درس را ياد گرفته ايد كه مي خواهيددرس بعدي را توضيح بدهم؟تارا سكوت

كرد او نمي خواست دورغ بگويد اما روي آن را هم نداشت كه بگويد ياد نگرفته ام.خيلي خوب كدام درس را ياد نگرفته

ايد؟ دوست نداشت كلمه يادنگرفته ام رابه كار ببرد بنابراين گفت دو درس اول را ياد گرفته ام.خيلي خوب حالا به

درس سوم گوش كنيد تارا اين بار به سمت كتابخانه او رفت .شما چه كتابهايي مي خوانيد؟ شما چه كتابي مي

خواهيد؟من كتاب نمي خواهم.پس برگرديد اينجا مي خواستم كتابهايتان را ببينم.چقدر طول مي كشد ؟چطور؟ مي

خواهم تا شما نگاه مي كنيد به كار ديگرم برسم. تارا خوشحال شد چه بهانه خوبي؟ خوب اگر كار داريد من مزاحمتان

نمي شوم بهتر است اول به كار خودتان برسيد.من نمي خواهم مانع آن باشم.

ايرج تما سعي اش را مي كرد كه خود را كنترل كرده و با او با آرامش و مودبانه صحبت كند با خود فكر كرد اين دختر

چرا اينطوري است؟ او خواهرهاي خودش را ديده بود كه غير از روزها تعطيل بقيه روزها را به درس خواندن و مطالعه

مشغولند اما او چطور اينقدر بي تفاوت است.و تارا با خود فكر مي كرد خداي من اين پسر چقدر سمج است اينطور مواق

چقدر پوريا را دوست دارم او دركش ار همه بيشتر است به محض اينكه مي بيند خسته شدم درس را كنار مي گذارد و

راجع به موضوهاي ديگر صحبت مي كند.

در همان حال و به ناچار به صندلي اش برگشت ايرج دوباره شروع كرد اما تارا بين توضيحات او مرتب موضوهاي ديگر

را پيش مي كشيدو راجع به آنها صحبت مي كرد او اين بار بعد از گذشت 5 دقيقه گفت نظر شما راجع به درس عربي

چيه؟اگر ه اين سوال برايش اهميت ينداشت اما فكر مي كرد دست كم مي تواند دقايقي از توضيحات ايرج خلاص شود

كه تيرش به سنگ خورد.چون ايرج با پاسخهاي مختصري مانند نظر خاصي ندارم اورا دوباره به سكوت دعوت مي كرد.

تارا فقط فكر مي كردو اصلا به او گوش نمي كرد.او خيال نداشت درس سوم را در آن روز ياد بگيرد.چون واقعا احساس

خستگي مي كرد.در اين هنگام صداي توران و آرزو كه د رحياط مشغول بازي بدمينتون بودند توجه او را جلب كرد.او

همانطور كه نشسته بود پرده را كنار زد و گفت:شما بازي بدمينتون را دوست داريد؟

ايرج كه كلافه شده بود با حالتي عصبي گفت چطور؟شمادوست داريد؟اگر دوست داريد مي توانيد همين حالا برويد و با

آنها بازي كنيد؟اين جمله را طوري گفت كه گويا مي خواهد هر چه زودتر از شر او خلاص شود تارا كه خيلي خوشحال

شده بود در حاليكه نمي توانست شادي اش را پنهان كند با گفتن متشكرم به سرعت از اتاق خارج شد. ايرج با خود

گفت: انگار از اسارت آزاد شده است! خودش نيز در حالي كه از درس دادن به او خسته شده بود برخاسته و از اتاق

خارج شد.وقتي به آشپزخانه رفت آزاده مشغول ريختن چاي در فنجانها بود كنار او ايستاد و گفت خداي من درس دادن

به اين دختر از هر كاري سخت تر است واقعا كه دلم به حال معلمهاي او مي سوزد... نمي دانم چطور او را تحمل مي كنند

او يك لحظه هم آرام و قرار ندارد. واقعا كه دختر عجيبي است اي كاش مي توانستم به عمه بگويم كه از درس دادن به

او معذورم.

ايرج خواهش مي كنم با او كنار بيا چند روز كه بيشتر نيست تحمل كن فكر كن تدريس خصوصي مي كردي اگر چنين

دانش آموزي داشتي چه مي كردي؟ هيچ كاري نمي كردم همان روز اول خيلي راحت به پدر و مادرش م يگفتم حتي يك

ساعت هم حاضر نيستم به بچه شما درس بدهم باور كن آن موقع تعيين تكليف كردن كار ساده تري بود يا بايد ادب

مي شد و مثل يك دختر خوب به توضيحاتم گوش مي داد يا اينكه از در س دادن به او صرف نظر مي كردم.آزاده خنديد

و گفت:زياد سخت نگير گفتم كه چند روز بيشتر نيست تحمل كن.سپس سيني چاس را برداشت و از آشپزخانه خارج

شد ايرج هم به دنبال او به سالن نشيمن رفت خانم الماسي گفت چطور بود ايرج جان چيزي ياد گرفت؟ بله دو درس

اول را.دوتا درس خوانديد؟بله متاسفانه بيش از آن طاقت نداشتند.همين مدت را هم كه تحمل كرده و دو درس ياد

گرفته جاي شكرش باقي است.او خيلي بازيگوش است يك لحظه آرام و قرار ندارد فقط خدا مي داند چه رنجي كشيدم

تا به اين سن رسيده دلم خوش بود بزرگ شود صبورتر و پرحوصله تر مي شود اما انگار هيچ وقت نمي خواهد بزرگ

شود.خانم اكبري در حالي كه مي خنديد گفت :بله حق با توست تارار از زماني كه يادم است هميشه بازيگوش بوده و تو

بيشتر اوقات نگران اين مسئله بودي ماشا ءالله يك دنيا شور و هيجان است من كه واقعا لذت مي برم.آزاده در پي

صحبتهاي مادرش گفت به عقيده من او نه تنها پرشور است بلكه هيجان انگيز هم هست آدم وقتي او را مي بيند خود به

خود به وجد مي آيد من واقعا تا به حال دختري مثل او نديده ام فكر مي كنم وقتي در خانه نيست خانه سوت و كور است

اينطور نيست؟چا همين طور است روزي كه او در خانه نباشد واقعا زندگي برايم مفهومي ندارد...با تما بازيگوشيهايش

خيلي دوستش دارم فقط اشكالش اين است كه درس نمي خواند.

آزاده گفت نگران نباشيد بالاخره هر طور شده مي خواند مگر اين چند سال را نخوانده؟سپس فنجانش را روي ميز

گذاشت و به حياط رفت هوا خيلي خنك و دلچسب بود تارا روي پله نشسته و مشغول تماشاي بازي توران و آرزو بود.با

آمدن آزاده خوشحال شد چون ديگر مجبور نبود فقط تماشاچي باشد آزاده تو واليبال را برداشت و به طرف او آمد و از

او پرسيد؟عربي خواندي؟بله.ايرج خوب درس مي دهد؟بله من خيلي خوب ياد گرفتم.اميدوارم نمره خوبي از اين درس

بگيري بعد از اين هم ايرج كمكت مي كند اگر چند روز اينجا بماني كتاب عربي راكامل ياد مي گيري.با اين حرف تارا

آرزو كرد صبح روز بعد آنجا را ترك كنند او دوست داشت عربي ياد بگيرد اما روش درس دادن پوريا را به ايرج

ترجيح مي داد در حالي كه پوريا ترجيح مي داد كه ايرج به او درس بدهد.چون مي دانست كه تارا به خاطر رودربايستي

مجبور است به وضيحات او گوش بدهد.صبح روز بعد دوباره تارا مجبوربه درس خواندن با ايرج شد و بعد از ظهر نيز

تمرينهايي را كه ايرج علامت زده بود حل كرد ايرج تمام آنها را بادقت نگاه كرد به عقيدهاو تارا از هوش خيلي خوبي

برخوردار بوداما چرا از آن استفاده نمي كند؟براي ايرج سوال شده بود شايد او از درس خواندن بيزار است. بعد از اينكه

تارا تمرينهايش را حل كرد طبق قرار قبلي بعد از ظهر همه به باغ خانم اكبري رفتند احمد و نسرين نيز به همراه

مادرجون دعوت بودند.آنها حدود ساعت سه بعد از ظهر به منزل خانم امبري رفتند و حدود 6بعد از ظهر بود كه راهي

باغ شدند. در حدود بيست دقيقه طول كشيد تا به باغ رسيدند.باغ بزرگ و سر سبزي و بود و انواع درختان ميوه در آن

كاشته شده بود.

ويلا در ابتدا و در سمت راست باغ و استخر نسبتا بزرگي رو به روي آن قرار گرفته بود كه آب آن را تازه عوض كرده

بودند و دور تا دور آن را نرده كشيده بودند محويه اي كاملا مسطح با سنگ مرمر فرش شده بين ساختمان و استخر

بودو در آنجا ميز و صندلي زيبايي به رنگ سفيد چيده شده بود.سمت چپ استخر باغچه اي از گلهاي رنگارنگ قرار

داشت كه دور تا دور آن گلهاي سفيد و زرد و در وسط آن دسته اي از گلهاي سرخ خودنمايي مي كردند تارا با ديدن

باغچه به وجد آمده بود در آن لحظه سعيد و ايرج هم در كنار او ايستاده بودند ايرج متوجه شوق تارا شد در همان

هنگام تارا به سعيد گفت تو تا به حال گلها را به اين شكل منظم و زيبا ديده بودي؟نه واقعا نديده بودم اين باغچه مرا هم

به وجد آورده.تارا از ايرج پرسيد اين باغچه كار كي است؟من و باغبان اين عقيده شما بوده كه گلهاي سرخ وسط قرار

بگيرند و بقيه دور تا دور آنها درست است؟ بله همينطوره.تارا با تعجب به او نگاه كرد و با خود انديشيد اصلا به اين

ظاهر جدي نمي آيد كه داراي چنين سليقه و احساس زيبايي باشد به هيچ وجه از ظاهر او نمي توان به احساست درونش

پي برد هرگز باور نمي كردم كه او هم داراي ذوق و احساس باشد.شايد حق با او بود چون اوحتي به ندرت خنده ايرج را

ديده بود در اين هنگام آرزو به شانه او زد و گفت مايلي قدم بزني؟فكر مي كنم دوست داشته باشي بقيه باغ را هم

ببيني.بله خيلي زياد خيلي وقت بود اينجا را نديده بودم.در پي صحبت او ايرج گفت بهتر است برويم تو و كمي استراحت

كنيم هوا خيلي گرم است و به سمت ساختمان حركت كرد هنوز قدم به داخل ساختمان نگذاشته بودند كه آهو خواهر

بزرگ ايرج به همراه شوهرش وارد باغ شدند.آرزو به سمت آنها دويد تارا و نسرين نيز در جاي خود ايستادند و به آنها

نگاه كردند نسرين گفت تو آنها را مي شناسي؟بله او آهو خواهر بزرگ آرزو است و آن آقا شوهرش اميرآقاست تو تا

به حال آنها را نديده بودي؟نه براي نامزديمان نيامدند.

تارا خيره به او نگاه كردو پس از لحظه اي سكوت همراه با خنده اي گفت شايد نتوانستند بيايند. دراين هنگام آهو به

انها نزديك شد تارا را بوسيد و اظهار خوشحالي كردتارا به نسرين اشاره كرد و گفت اين نسرين نامزد دايي احمد است

آهو با حالت خاصي به او نگاه كرد و خوش آمد گفت حتي بدون يك لبخند تارا ار نحوه برخورد او با نسرين كمي

ناراحت شد اما تا حدود زيادي به او حق مي داد.آهو با بقيه احوالپرسي كرد و سپس مشغول صحبت با پوران شد.آن دو

در گذشته دوستان خيلي خوبي براي هم بودند هنوز دقايقي از گفتگوي آنها نگذشته بود كه احمد و پوريا وارد شدند آن

دو تا آن موقع در باغ قدم مي زدند قتي آنها به سمت امير رفته و با او احوالپرسي كردند آهو به آنها چشم دوخته بود تارا

نيز متوجه آهو بود و شدت كينه را كه در چشمانش موج مي زد خواند او سلام احمد را خيلي سرد و بدون احوالپرسي

پاسخ داد اما د رمقابل پوريا خيلي خوش برخورد بود.احمد به رفتار او اهميتي نداد و شايد اگر مجبور نبود حتي به او

سلام هم نمي كرد.نسرين هم متوجه برخورد سرد آهو با احمد شد و در حالي كه تعجبكرده بود به تارا گفت به نظرت او

چرا با احمد اينطوري برخورد كرد؟مگر چطوري برخورد كرد؟تارا سعي كرد اين موضوع را بي اهميت جلوه دهد.نسرين

پاسخ داد حتي حالش را همنپرسيد او همينطور است تا آنجايي ه من به خاطر دارم معمولا زياد خوش برخورد نبوده است

اما برخورد او با پوريا خيلي خوب بود شايد به خاطر اينكه او را چند سال است كه نديده بود.او مراهم تا به حال نديده

بود.هرگز نديدن با چندسال نديدن تفاوت دارد او پوريا را مي شناخت برخورد خوبش به خاطر اين بوده اما تو را نمي

شناخت.به طور حتم دفعه بعد با تو هم برخورد بهتري خواهد داشت.رفتار او را به دل نگير ...خيلي كم اتفاق مي افتد كه

ميانه او به كسي خوب باشد و يا با كسي صميمي شود.تارا با دلايلي كه اورد توانست تا حدودي نسرين را قانع كند.به هر

حال پس از صرف ميوه و شربت همه براي قدم زدن به باغ رفتند د رهمان لحظات اول نسرين و احمد از بقيه جدا شدند

وآهو با نگاه كينه توزانه اش آنها را بدرقه كرد.پوران كه قصد خواباندن پسرش را داشت در داخل خانه كنار مادرش و

خانم اكبري ماند سعيد نيز همراه ايرج و پوريا به قدم زدن پرداخت و توران با آرزو و آزاده روي صندلي كنار استخر به

گفتگو پرداختند در اين هنگام آهو دست تارا را گرفت و با هم به قدم زدن پرداختند.آهو حامله بود و دقايقي بعد همين

موضوع صحبت آنها شد.ناگهان بازوي تارا را فشرد تارا گفت چيزي شده؟نه نه چيزي نيست فكر مي كنم اين بچه خيلي

بازيگوش است مرتب در حال حركت است گاهي اوقات آنچنان لگد مي زند كه نفسم بند مي آيد. تارا از اين حرف او به

شدت خنديد و گفت از كجا مي داني كه لگد مي زند؟از دردي كه مي كشم.فكر مي كنيد دختر است يا پسر؟نمي دانم اما

آرزو ميكنم پسر باشد.چرا؟ چون دختر دوست ندارم.خداي من! دختر كه خيلي خوب است تازه مونس مادر هم

هست...شماچرا دوست نداريد؟خوب به نظر من دختر موجود بدبختي است به همين دليل دوست ندارم دختر باشد.چرا

فكر ميكنيد دختر بدبخت است؟اين كاملا روشن است چون دختر اختياري از خود ندارد و مثل برده تابع ديگران است

اگر مردها زماني دختري را بخواهند به هر طريق كه بشود او را به دست مي آورند اما اگر دخترها به كسي علاقمند

شوند بايد بنشينند و انتظار بكشند و همين دلاي ضعف و بدبختي آنهاست.

-اما من اينطور فكر نمي كنم دختر به هيچ وجه موجود بدبختي نيست او هم اگر بخواه مي تواند مثل مردها قادر به انجام

خيلي كارها باشد.فكر مي كنيد چه كسي مردها را قادر كرده؟

-خوب اين مسلم است خدا به مردها قدرت بيشتر ي داده.

-منظور شما از قدرت چيست؟

-منظور من در همه ي زمينه هاست استقلال اراده خودخواهي حتي خواستگاري

- -مطمئن باشيد اين قدرتي كه مدنظر شماست به دخترها هم تعلق دارد اما اول بايد خواست.مردها خواسته اند كه دختر

ها آنها را قدرتمندتر بدانند و موفق هم شده اند. اما اين حقيقت ندارد و ما هر زمان كه بخواهيم مي توانيم مثل آنها

قدرت داشته باشيم.اگر فكرمان را به كار اندازيم داراي قدرتي برتر از آنها خواهيم بود.در اين مورد كه يك مرد مي

تواند به خواستگاري زن مورد علاقه اش برود و زن نمي تواند من اآن را دليل برارزشي مي دانم كه خدا براي زنها قائل

شده و آنها را طوري آفريده كه نشان دهد زن يك موجود خواستني است.در همين لحظه دوباره متوجه نسرين و احمد

شدند فاصله ميان تاراو آهو از آنها خيلي كم بود حالا تارا با ديدن آنها منظور آهو را از آن صحبتها بهتر درك مي

كرد.تارا به خوبي از احساس زمان حال و گذشته آهو نسبت به احمد با خبر بود.اما آنچه را كه مي خواست بداند برايش

مهمتر بود اينكه چرا احد با وجود اينكه از علاقه آهو به خودش آگاه بود با او ازدواج نكرد.تارا مي دانست كه اين علاقه

به دو يا سه سال تعلق نداردو به گذشته هاي دورتر برمي گردد زماني كه او در دبيرستان درس مي خواند حالا او 25

ساله بود و شوهر داشت و داشت بچه دار مي شد و امير هيچ چيز از احمد كم نداشت اما چرا آهئ نسبت به احمد بي

تفاوت نشده بود؟البته مطمئن بود آهو ديگر ذره اي به احمد محبت ندارد و حتي كاملا از او بيزار است اما معتقد بود كه

او حالا بايد بي تفاوت باشد نه تنها نسبت به احمد بلكه نسبت به همه مردهاي ديگر.

فصل پنجم

شب هوا خيلي خوب بود آنها شام را كنار استخر خورده و واقعا لذت بردند موقع صرف شام صندلي تارا كنار صندلي

احمد بود او بعد از اينكه بشقابش رابراي كشيدن غذا به احمد داد گفت:بعد از شام مي خواهمدرباره موضوعي با تو

صحبت كنم.

درباره چي؟

-بعد از شام.

-خيلي خوب بشقابت را بگير.

-متشكرم

سپس به خوردن غذايش مشغول شد.او زودتر از همه غذايش را تمام كرد سپس برخاست و به طرف پله ها رفت. در

حالي كه به باغچه خيره شده بود به آهو فكر مي كرد.چقدر دلش براي اهو مي سوخت او در گذشته ضربه سختي خورده

بود.تارا از لحن كلام او توانست به اين موضوع پي ببرد.با خود فكر مي كرد آيا احمد در حقاو نامردي كرده؟احمد خيلي

با معرفت تر ودلسوزتر از آن بود كه بخواهد به دختري بعد از اميد دادن پشت كند.در ان لحظه تارا كاملا جدي و چهره

اش متفكرانه مي نمود ايرج همانطور كه غذايش را مي خورد رفتار اورا زير نظر داشت. خيلي مايل بود بداند چه

موضوعي تا اين حد فكر او را مشغول كرده است. اصلا آيا ممكن است چيزي بتواند تا اين حد فكر او را به خود مشغول

كند؟درحالي كه او نمي دانست تارا ممكن است هر موضوع كوچكي را كه شايد از نظر ديگران كوچكترن ارزشي نداشته

باشد به طور دقيق مورد بررسي و تحقيق قرار دهد تارا بر خلاف ظاهرش بيشتر اوقات فكر مي كرد. همه مسائل را چه

كوچك و چه بزرگ تحليل مي كرد.

تمام كنجكاوي تارا به اين خاطر بود كه مي خواست شناخت خود را بيازمايد چون حالا آهو ديگر ازدواج كرده بود وتارا

اطمينان داشت كه او همسر خود را دوست دارد.در همين هنگام احمد به طرف او آمد همانطور كه در كنار او مي نشست

دستش را روز شانه او گذاشت و گفت خداي من چه متفكرانه! ممكن است بدانم به چي فكر مي كني؟

-بله بايد بداني براي همين مي خواهم با تو صحيت كنم.

-به نظر مهم مي ايد .خيلي خوب قدم بزنيم بهتر است دست كم غذايي كه خورديم هضم مي شود.خوب حالا بگو در

مورد چه چيزي مي خواهي صحبت كنيم؟

-در مورد آهو.

-آهو؟مگر چيزي شده؟

مي داني...سپس نگاهش را به او انداخت و ادامه داد:ميخواستم بدانم در گذشته چه رابطه اي بين شما بوده؟اصلا رابطه

اي بوده؟

-احمد با شنيدن اين سوال خنديد و گفت:خداي من ! خواهر زاده ي كوچولوي من تو معمولا به اين موضوعها فكر نمي

كردي!

-بله باور كن نمي خواهم كنجكاوي بي خود كنم اما از عصر تا حالا اين موضوع فكرم را سخت مشغول كرده است.

-آهو چيزي گفته؟

-درمورد تو نه.

-خيلي خوب من ك قبلا به تو گفته بود ارتباط خاصي بين ما نبوده مادر او دختر عموي من است پدرش هم كه از

دوستان قديمي پدر توست ارتباط من و آهو هم مثل همه ي فاميلهاي ديگر بود..در دوران كودكي كه هم بازي بوديم و

بعد از آن هم مثل همه ي جوانهاي ديگر در فاميل.تازه او را كمتر از بقيه هم مي ديدم.چون قبلا در تران زندگي مي

كردند بنابراين زياد همديگر را نمي ديديم.

-امااو به تو علاقه مند شده بود.

بله شده بود.

-تو كه به او وعدهازدواج نداده بودي؟؟

-نه تارا هيچ وقت ... تو كه اين را مي داني.

-چرا نخواستي با او ازدواج كني احمد؟

-چون از او خوشم نمي آمد.او خيل خود خواه بود.انسانهاي خودخواه همه را از خودشان بيزار مي كنند.

-اما من از او بيزار نيستم.

-چون تو اصلا خود خواه نيستي خودخوهي نفرت انگيز است ومن از هر چيز نفرت انگيزي بيزارم انسانهاي خودخواه

هميشه تنها هستند اما غرور زيباست و من گاهي حتي آن را ضروري مي دانم اما نه هميشه و همه جه.

-حالا بگو احساست احساست را چطور به آهو فهماندي ؟

-همانطور كه گفتي او زيباست ظاهر خودواهي هم دارد كه بعضي آن را با غرور اشتباه مي گيرند.ناگفته نماند دختر

باوقاري هم بود خوب اينها باعث مي شد كه خواستگاران زيادي داشته باشد يعني مدتي اين طور بود اما او به هيچكدام

جواب نمي داد.مادرش از اين موضوع ناراحت بود.چند بار ديدم كه با مادر درددل مي كرد مدتي هم بود كه ديپلم گرفته

بود و علاقه اي به دانشگاه رفتن نداشت.خوب عمه هم معتقد بود شانس يكبار در خانه آدم را مي زند.چون آهو

موقعيتهاي خيلي خوبي براي ازدواج داشت .به هر حال او هم بايد ازدواج مي كرد كار خاصي هم انجام نمي داد از همه

مهمتر دليل قانع كننده اي هم براي بي ميلي اش نسبت به ازدواج نمي آورد تا اينكه امير به خواستگاري اش آمد اين

يكي واقعا خواستگار بود چون دو سال مرتب رفت و آمد كرد و نا اميد نشد تا اينكه روز شيزده بدر همه در اين باغ

دعوت شديم موقع غروب بود همه در محوطه جمع بودند و من چون حوصله ي سروصدا نداشتم ترجيح دادم در

ساختمان بمانم.بعد از نيم ساعت آهو براي بردن چاي به داخل ساختمان آمد يكباره تصميم گرفتم از اين فرصت

استفاده كنم.من كه تا آن موقع با يك كتاب سرگرم بودم بعد از آمدن او كتاب را بستم.در ان لحظه او در آشپزخانه بود

از همان سالن نشيمن به او گفتم ممكن است بعد از اينكه كارت را انجام دادي بيايي اينجابا هات كار دارم.شايد اگر مي

دانست با او چكار دارم هرگر نمي آمد اما يك دقيقه هم نشد كه پيش من برگشت درحاليكه چشمان خودخواهش را يه

من دوخته و منتظر شنيدن كلمات بود گفت با من چكار داريد؟

جالب ينجا بود كه خيلي سريع برگشته بود و حالا طوري رفتار مي كرد كه انگار علاقه چنداني به شنيدن صحبتهاي من

ندارد.

-تو چطور فهميدي كه به تو علاقه دارد؟

-براي نمونه همين زود برگشتن او به سالن نمي توانست دليل بر بي علاقگي باشد يا يكبار در خانه خودمان بوديم و آنها

هم مهمان ما بودن بعد از ظهر آن روز همه به مهماني خانه خاله آهو دعوت داشتيم مي داني كه به خاطر مادر شدنش

جشن بزرگي گرفت.آن روز اشرف و بچه ها خانه ما بودند و قرا بود بعد از ظهر همه باهم بروند اما من با يكي از

دوستانم قرار ملاقات داشتم.البته براي كار خيلي مهمي به همين خاطر نمي توانست با انها بروم .آن روز هم همه از صبح

راجع به مهماني شب صحبت مي كردند.من و ايرج از صبح مشغول بازي تخته بوديم و به كار بقيه كاري نداشتيم.تا اينكه

ساعت چهار خانمها مي خواستند به آرايشگاه بروند.

اشرف مي دانست من قرار ملاقات مهمي دارم موقع رفتن به من گفت تو چه ساعتي قرار داري؟

-ساعت شش

-پس اگر ما را به آرايشگاه ببري ديرت نمي شود؟

-نه هنوز دو ساعت وقت دارم.

ايرج گفت :اگر تو كار داري من آنها را مي رسانم و سريع آماده شد موقع خارج شدن پرسيد درمهماني شب شركت مي

كني؟

-فكر نمي كنم موفق شوم چون دست كم تا ساعت 12 گرفتارم.

در آن لحظه آهو آماده رفتن بود اما يكباره به مادرش گفت من نمي آيم.در آن موقع ناراحتي را در چهره اش ديدم

مادرش پرسيد چرا گفت سرم درد مي كند حوصله نشستن زير سشوار را ندارم.

-پس چكار مي كني؟با اين وضع كه نمي شود بيايي خانه خاله

-من نمي آيم.

-چه ميگويي؟چطور نمي آيي خاله ناراحت مي شود؟بيا برويم يك قرص ميخوري سردردت خوب مي شود.

نه مامان حوصله ندارم ميخواهم بروم خانه.

اصرار عمه اثر نكرد در آخر هم طوري با او صحبت كرد كه بنده خدا جرات نكرد اصرار كند.

اشرف به من گفت پس حالا كه فرصت داري آهو را برسان.من هم آنچه را كه گفت انام دادمدر راه پرسيدم فكر نمي

كني ممكن است عمه ناراحت شود؟

خيلي جدي گفت اصلا برايم مهم نيست.

اين نمونه ديگري از خودخواهي او بود.من اطمينان داشتم سرش درد نمي كند اما موضوع اين بود كه او فقط خودش را

مي ديد.

-دايي چطور اين حرف را مي زنيدانسان خودخواه كه عاشق نمي شود؟

نه تارا عشق چيزي نيست كه مختص به گروه خاصي ياشد يك نوع غريزه است.عشق به جاي اينكه او را فروتن كند

خودخواه تر شده بود .من انتظار نداشتم او از من بپرسد چرا با من ازدواج نمي كني اما دست كم مي توانست برخورد

بهتري داشته باشد.

-پس اينطور كه معلوم است او حتي آن موقع هم دست از خودخواهي اش برنداشت.

نه برنداشت اگركمي مهربانتر بود ممكن نبود او را نا اميد كنم البته اگر او اينطور بود خودم زودتر بهش علامند مي

شدم.من آن زمان كه اورا راندم هدفم اين نبود كه به كلي او را نا اميد كنم بلكه هدفم بيشتر آگاه كردن خود او بود اما

او انقدر خودخواه بود كه حتي راضي به اينكه كمي فكر كند نشد.من با سوالي كه از او كردم مي خواستم سرصحبت را باز

كنم.يعني با حرفهاي به او بفهانم كه اخلاق و رفتار خوبي نداردودرصورتي كه كمي در رفتارش تغيير بدهد با او ازدواج

مي كنم البته نمي خواستم براي او شرط بگذارم آنچه مي خواستم بهخاطر خودش بود.به خاطر اينكه ديگران اورا دوست

داشته باشند.اما او برخوردي كه كرد اجازه نداد من منظورم را به اوبفهمانم و صحبتهاي من هم خود به خود رنگ ديگري

گرفت و او را آزرد و حالا او در صدد انتقام است.

حالا بگو چطور او را از خود راندي؟

-داشتم مي گفتم:به او نظري انداختم و گفتم مي توانم سوالي بپرسم؟

-تاچي باشد؟

-خيلي خونسرد گفتم شايد برايت خوش آيند نباشد.

-حالا بپرس ببينم چه چيزي را مي خواهي بداني؟

-اينكه چرا با امير ازدواج نمي كني؟

از اين سوال به شدت يكه خورد واو به هيچ وجه انتظار چنين سوالي را نداشت.به شدت عصباني شد و گفت به تو چه

ربطي دارد؟

من قبل از اينكه با او صحبت كنم خيلي حرفها براي گفتن داشتم اما جواب گستاخانه او باعث شد كه ديگر جايي براي

صحبتهايي كه در نظر گرفته بودم نماند.سعي كردم در برابر رفتارناخوشايند او خودم را كنترل كنم وبا ملايمت صحبت

كنم اما گويا او هيچ چيز برايش مهم نبود اما دقايقي بعد كه عصباني تر شد فقط اين برايش مهم بود كه عصباني است و

مسبب آن هم فقط من هستم.تارااينها در زندگي مشترك انسان با همسرش خيلي اهميت دارد. حالا بگذريم به هر حال

گفت به تو چه ربطي دارد؟ گفتم : همينطوري مي خواهم بدانم.اگه دوست نداري بگويي...

-دوست ندارم اما حالا كه پرسيدي مي گويم.براي اينكه از او خوشم نمي آيد.

-خوب اينكه مشكلي نيست خيلي ها از كسي كه قرار است با او زدواج كنند خوششان نمي آيد امت بعد از ازدواج به او

علاقه مند مي شوند.

-اصلا تو چه اصراري داري كه من با او ازدواج كنم؟

اين پرخاشگري او باعث شد ناگهان من هم مثل احمق ها صحبت كنم و گفتم ببين آهو اينكه تو با امير ازدواج كني يا نه

به من ربطي ندارد اما به تو يك توصيه مي كنم اگر به كسي دلبسته اي و منتظرش نشسته اي فراموشش كن و سعي نكن

اين موقعيت خوب را از دست بدهي.

-نگاه عميقي كرد و گفت:چه مي خواهي بگويي؟

-تو منظورم را مي فهمي.

ناگهان با صداي بلندي گفت:نه من هيچ چيز را نمي فهمم.

چرا تو خيلي خوب مي فهمي .

نمي دانستم چگونه برايش شرح دهم.گفتم ببين تو دختر خوبي هستي اما من و تو به درد هم نمي خوريم.تو لياقت بهتر

از من را داري فكر مرا از سرت بيرون كن.

در حالي كه با عصبانيت نگاهم مي كرد گفت:معلوم است كه من لياقت بهتر از تو را دارم تو به خودت خيلي

اميدواري.خواب ديدي آقا من به تنها كسي كه فكر نمي كنم تو هستي.من نه تنها از تو خوشم نمي آيد بلكه شايد تنها

مردي باشي كه از او متنفرم.

چهره اش به شدت گلگون شده بود خودم هم خيلي ناراحت شده بودم اما تقصيري نداشتم خودش مجبورم كرده بود كه

اينطور رك صحبت كنم.فكر كردم اين روش بهتر از اين باشد كه شب عروسي ام با دختر ديگه بفهمد كه او را نمي

خواستم آن زمان ديگر خيلي دير بود.

احمد ايستاد و به تارا نگاه كرد تارا شدت ناراحتي را از چشمان او مي خواند او گفت:تو فكر مي كني من اشتباه ردم يا در

حق او بد كردم؟

-نه دايي عزيزم تو خيلي خوب و مهربان بودي كه خواستي او را از اشتباهش آگاه كني.آهو فكر مي كند تو در حقش

بدي كردي اما من ترجيح مي دهم همه با من رك باشند و مرا از اشتباهم آگاه كنند.فكر كنم حالا بهتر است برگرديم.

وقتي به داخل ساختمان قدم گذاشتند احمد گفت:من مي روم صورتم را بشويم.

تارا هم به بقيه پيوست اما وقتي وارد سالن شد هيچ مبل خالي وجود نداشت با ورود او ايرج برخواست و جايش را به او

دادوخودش براي آوردن صندلي به سالن ناهارخوري رفت.خانم الماسي با ديدن تارا گفت كجا بودي پس احمد كو؟

-رفت صورتش را بشويد.داشتيم توي باغ قدم مي زديم.

پوريا گفت:خوب تارا و احمد هم آمدند مشاعره را شروع كنيم

احمد همانطور كه در دستشويي را مي بست گفت همه قرار است شركت كنند؟

غير از مادرجون و مامان و عمه بقيهشركت مي كنند.

خداي من ما چقدر شاعر داريم؟

قرار نيست از خودمان شعر بگوييم.

در اين لحظه آهو گفت من نيستم.

امير گفت چرا تو كه دوست داشتي شركت كني شعر هم كه زياد بلدي.

حوصله اش را ندارم.

در همان حال برخاست و يكي از صندليهايي كه ايرج آورده بود برداشت و كنار مادرش رفت.سپس احمد به جاي او

نشست و شروع كردند.اولين شعر را امير خواند و پوريا پاسخ داد تا اينكه سرانجام همه باختند و تنها ايرج و تارا باقي

ماندند.آن دو حدود ده دقيقه مشاعره كردند تا اينكه تارا به شعر ايرج پاسخ داد:

ما زنده برآنيم كه آرام نگيريم موجيم كه آسودگي ما عدم ماست

شعر او ايرج را به فكر فرو برد.اين دقيقا همان چيزي بود كه تارا از ان استاده مي كرد او هرگز آرام نبود و از نظر ايرج

او واقعا مثل موج بود.در اين هنگام ايرج نتوانست سريع به شعر تارا پاسخ دهد وهمين سبب شد كه او آخرين بازنده

باشد.امير كه كنار ايرج نشسته بود گفت راستش را بگو به چي فكر مي كردي كه نتوانستي پاسخ دهي؟

ايرج خنديد و گفت شعر پرمعناي بود به آن فكر مي كردم.

شوخي نكن شايد هم....

نه باور كن كه فقط به شعرش فكر مي كردم.

سوال آرزو كه پرسيد كيچاي مي خورد مانع از ادامه سربه سر گذاشتن امير با ايرج شد و به جاي ان به ارزو جواب داد

من يك ليواني بزرگ مي خواهم.

-احتياجي به گفتن نيست تو را مي دانم.

روز بعد همه منزل آقاي اقتصادي ،پدر نسرين دعوت داشتند.حدود ساعت 6 بعد از ظهر بود كه ديگر همه آمده بودند

به محض جمع شدن جوانها دور هم احمد ماجراي شب قبل را براي بچه ها تعريف كردو اينكه تارا در مشاعره از ايرج

برده بود.پدرام با شنيدن آن گفت خيلي خوب حالا بياييد خودمان مشاعره كنيم و ببينيم اين بار چه كسي برنده مي

شود.

رشته تحصيلي او رياضي اما عاشق ادبيات بود.البته تنها دليل علاقه او به ادبيات به خاطر رقابت با تارادر خواندن و حفظ

كردن شعر بود آنها بارها با هم مشاعره كرده بودند و در نهايت تارا و پدرام مانده و گاهي او گاهي تارا شكست خورده

بودند اما اين بار پردام قاطع تر از هميشه بود وگويا جز برد هيچ چيز ديگر را نمي پذيرفت.با پيشنهاد او همه حاضر

شدند و مشاعره را شروع كردند.اين بار اولين بيت را احمد خواند.سه دور اول كسي نباخت اما دور چهارم اولين كسي كه

بيرون رفت شيدا بود.بقيه نيز يكي پس از ديگري دو دوره هاي بعد خارج شدند.تا اينكه تارا و پورياو پدرام باقي ماندند

هنگامي كه پوريا شعر مي خواند تارا شعرهايي كه حفظ كرده بود در ذهنش مرور مي كرد پدارم به شعر پوريا پاسخ

دادو حالا نوبت تارا بود.اين مرحله هم با موفقيت تمام شد اما مرحله بعد پدارم باخته و پوريا و تارا مقابل هم قرار

گرفتند.درست مثل شب گذشته شده بود با اين تفاوت كه اين بار پوريا مقابل تارا بود.اما گويا حافظه او بهتر از شب

گذشته كار مي كردچون موفق شد اخرين شعر را بخواند وتارا در پاسخ ناتوان بماند.تارا در حالي كه شعري با حرف ث

به خاطرش نمي رسيد نگاهي به بقيه انداخت وگفت بچه ها شعر نو هم قبول است؟

بقيه از حرف او خنديدند و احمد در حالي كه مي خنديد گفت چي شد تارا؟كم آوردي؟ ديگه وقت خواندن شعر نو را هم

از دست دادي اين بار پوريا برنده است.

پس از تمام شدن مشاعره نسرين گفت بچه ها كمك مي كنيد كارتها را بنويسيم؟

فقط يك هفته ديگر تا عروسي مانده بود. روز شنبه و يكشنبه براي خريد انها در نظر گرفته شده بود وروزهاي بعد نرز

براي تداركات ديگر عروسي.پسرها برخاسته و پيش بقيه آقايان رفتند.آنها هم در مورد روز پنج شنبه صحبت مي

كردندو اينكه كارها بايد چطور انجام شود.نسرين هم كارت ها را آورده و با كمك دخترها مشغول نوشتن انها شد.چند

روز قبل او به كمك احمد ليستي از مهمانها تهيه كرده بودند و حالا ديگر مشكلي نداشتند.تعداد كارتها خيلي زياد بود

بعيد به نظر مي رسيد بتوانند در خانه از مهمانها پذيرايي كنند.

تارا پرسيد جشن كجا برگزار مي شود؟

نسرين پاسخ داد:در حياط منزل مادرجون.

تارا آنجا را در ذهن خود مجسم كرد.با آن همه كارتي كه مقابلشان بود حياط خانه مادرجون را هم كافي نمي دانست.به

طور حتم اشخاص ديگري در اين باره تصمصم گرفته بودند.اما تارا خيال داشت درباره آن با احمد صحبت كند فكر كرد

شايد او طور ديگري حساب كرده است.

بعد از شام همه به تراس رفته و چاي و ميوه را در آنجا صرف كردند.سرانجام ساعت حدود 12 شب بود كه مهمانها عزم

رفتن كردند.هر يك از خوانواده ها مسير خانه خود را پيش گرفتند و خانم الماسي و بچه ها نيز به همراه احمد و

مادرجون با هم رفتند.

دايي اكبر مي خواست چند ا از آنها را برساند كه احمد گفت:

راه زيادي نيست لازم نيست شما راهتان را دور كنيد اينطوري بايد دور قمري بزنيد.

بعد خداحافظي كردندو راه افتادند.نيمه اي راه بود كه احمد به تارا گفت دوست داري يك مسابقه دو بدهيم؟

-البته كه دوست دارم.

خانم الماسي گفت خداي من تارا تو اين موقع شب مي خواهي بدوي؟

-بله مامان مگر اشكالي دارد؟

-نمي دانم والله براي تو كه هيچ چيز اشكال ندارد... فكر نمي كني ممكن است زمين بخوري احمد هم از تو بدتر.

-حالا اجازه مي دهيد؟

-من حرفي ندارم اما مواظب خودت باش.

احمد به سمت توران مه درست شت سرش نشسته بود برگشت اما چشمان خواب آلودش احمد را از دعوت كردن به

اين مسابقه منصرف كرد.سپس اتومبيل متوقف شد و سعيد به جاي او پشت رل نشست.احمد و تارا پياده شدندو از بقيه

خداحافظي كردند.تارا كهروي پاهاي مادرش نشسته بود با پياده شدنش باعث شد او يك نفس راحت بكشد.همانطور كه

در را مي بست گفت اگر ما زودتر رسيديم پشت در منتظرتان مي مانيم.

مادرجون خنديد و گفت خواب ببيني قهرمان دو هم كه بشوي نمي تواني با ماشين مسابقه بدهي.

سپس اتومبيل حركت كرد.احمد و تارا شروع به دويدن كردند.تارا با تمام قدرت مي دويد احمد به خوبي مي دانست كه

او هر چقدرهم سريع بدود باز عقب خواهد ماند.اما چون شب بود و هوا تاريك همراه او بودن را به برنده شدن ترجيح

مي داد و به محض اينكه كمي از يكديگر فاصله مي گرفتد مي ايستاد و منتظر او مي ماند.دفعه دومي كه او اين كار را

انجام داد تارا گفت پس چرا نمي روي؟

-منتظرم تو برسي

-بگو خسته شدي و ميخواهي استراحت كني بر سر من منت نگذار.

اين جمله را با خنده ادا كرد.احمد چون مي دانست او خودش هم به آنچه گفته اعتقاد ندارد پاسخ داد:چقدر تو بي

گذشتي بر فرض هم كه من خسته شده باشم تو بايد اين موضوع را بروي من بياوري فكر نمي كني ممكن است خجالت

بكشم؟

خجالت نكش عزيزم اينجا غير از من و تو كسي نيست و من هم كه تورا خب مي شناسم هميشه تنبل بودي.

سپس سرعتش را زياد كرد پس از يكربع دوندگي به خانه رسيدند و با كمال تعجب ديدند بقيه پشت در ايستاده

اند.احمد گفت:چرا اينجا ايستاديد؟

تارا گفت حتما دلشان نيامده بدون ما بروند تو.

خانم الماسي گفت نخير براي اينكه كليد پيش شماست ده دقيقه است كه ما اينجا معطليم.

آن دو از طرفي خنده شان گرفته بود و از طرفي دلشان براي آنها سوخته بود.

صبح روز بعد مادرجون كلي مهمان داشت.دخترها و پسرهايش به همراه پدرو مادر نسرين و خانواده خانم اكبري

دعوت شده بودند.صبح آنروز تارا و توران به همراه پوريا و سعيد و احمد براي خريد از منزل خارج شده بودند.ساعت

حدود 11 بود كه خريد آنها تمام شد و به خانه برگشتند.فقط خانواده خاله اشرف آمده بودند حدود نيم ساعت از امدن

آنها گذشته و شيدا به شدت كلافه شده بود.اما آنچه كه جالب بود بي قراري شهرزاد كوچولوبراي برگشتن آنها بود او

فقط 5 سال داشت و عاشق تارا بود شايد تنها دليل آن اين بود كه تارا بيش از ديگران حوصله بچه ها وسربه سر

گذاشتن با آنها را داشت.

به هر حال به محض ورود آنهاشهرزاد به سمت تارا دويده و به آغوشش پريد.احمد گفت تارا نبينم رقيب نت شدي ها.

سپس در حالي كه مي خنديد به شهرزاد گفت:باشد شهرزاد خانم بالاخره كه تارا مي رود.مي خواهم ببينم آن موقع به

بغل كي مي روي اگر من ديگر تو رابغل كردم...اگر برايت شكلات خريدم.

در همان هنگام تارا شكلاتي را كه براي او خريده بود از كيفش بيرون آورد و به او داد. شهرزاد با ديدن آن خوشحال

شد و گفت ديدي ديدي خان دايي تارا برايم خريد.

-بله او حالا مي خرد اما وقتي او رفت چه كسي مي خرد؟

شهرزاد كوچولوي شيطان جواب داد پس دايي احمد اينجا چه كاره است؟

از پاسخ او همه به خنده افتادند.پس از گذشت نيم ساعت بقيه مهمانها هم آمدند اخرين مهمانها خانواده خانم اكبري

بودند.پدرام كه كمي عصباني بود با ديدن مهمانهاي ديگر از اينكه خودشان آخرين نفرها بودند بيشتر عصباني شد.تارا با

ديدن و گفت چي شده پدرامچرا اينقدر عصباني هستي؟

از پروانه خانم بپرس هر وقت مي خواهيم جايي برويم تازه مي خواهد به حمام برود ببين ساعت 12 است چه كسي

ساعت 12 به مهماني مي رود؟

تارا گفت خداي من! تو فقط به درد نظام مي خوري كي مي خواهي دست از اين مقرراتت برداري دست بردار پدرام

خوب اتفاق است ديگر.

توران گفت انقدر از آن دختر بيچاره ايراد نگير اگر دختر بودي مي فهميدي از اين گذشته مگر بد است مي خواهد

مرتب باشد

-نه من كي گفتم بد است اما اين بد است كه دير به ياد مرتب شدن مي افتد.

پروانه در حالي كه مي خنديد خونسردانه گفت:دست از سرم بردار ديگر پدارم اينجا هم ولم نمي كني.

سپس رو به تارا و توران كرد وگفت از خانه تا ايجا مرتب غر زد اينجا هم كه آمديم دست بردار نيست.

در اين هنگام ايرج كه پس از رساندن مادر و خواهرهايش به منزل مادرجون براي انجام كاري بيرون رفته بود

برگشت.پدرام از ديدن او خيل خوشحال شد و پس از دقيقي به گفتگو نشستند.تارا پس از تعارف

چاي به اصار شهرزاد به حياط رفت هر دو روي تاپ نشستند و تارا براي او كتاب مي خواند پس از گذشت نيم ساعت

احمد آنها را براي صرف چاي صدا زد.تارا شانس اورد و شهرزاد پس از صرف نهار خوابيد.اما حدود ساعت 5 بود باز هم

شروع به غرزدن كردو گفت تارا جون خواهش مي كنم بيا برويم ديگر بقيه كتابم را نخواندي.

-خوب همينجا برايت ميخوانم.

-نه اينجا نه.

-هوا گرم است صبر كن خنكتر شود بعد مي رويم.

اما ان بچه دست بردار نبود و آخر هم همان شد كه او مي خواست فقط سه صفحه از كتاب او مانده بود آن را هم برايش

خواند تقريبا سطرهاي آخر بودند كه ايرج و احمد به حياط آمدند.

ايرج پرسيد با كتاب عربيتان چه مي كنيد از آن روز تا حالا چيزي خوانديد؟

تارا همانطور كه از تاب پايين مي آمد جواب داد نه اصلا.

ايرج از پاسخ قاطعانه او تعجب كرد و تارا بعد از جواب دادن به او از پاسخ خود خجالت كشيد و براي اينكه تا حدودي

آن را جبران كند گفت راستش اصلا وقت نكردم ديروز كه مهمان بوديم امروز هم كه مهمان داشتيم.

-بله درست است.

تارا از احمد پرسيداحمد اين درست است جشن اينجا برگزار مي شود؟

-بله چطور مگر؟

-راستش با آن همه كارتي كه من ديروز ديدم به نظرم اينجا كمي كوچك است.

-چاره ديگري نداريم البته روي تراس هم صندلي مي چينيم.

-بله مي دانم اما با اين حال فكر مي كنم باز هم جا كم باشد.

-خوب به نظر تو بايد چكار كرد؟

-چرا باغ كرايه نمي كنيد؟

-اول قصدمان همين بود اتفاقا چند باغ را هم ديديم اما هيچكدام مناسب جشن نبودند.

ايرج با شنيدن صحبت او گفت احمد باغ ما براي جشن خوب است چرا جشن ان را آنجا نمي گيريد؟اصلا دليلي براي

ديدن باغهاي ديگر نبود چرا از اول به من نگفتي؟فكر مي كنم باغ ما 1000 نفر مهمان هم جا داشته باشد.

اما احمد خيال نداشت قبول كند.بنابراين گفت ممنون ايرج جان اما درست نيست.

ايرج كمي رنجيده به نظر مي رسيد.چرا درست نيست؟

ببين باغ شما گل زياد دارد بچه ها هم كه شيطان هستند ممكن است خرابكاري كنند.

اين چه حرفي است احمد من فكر مي كردم...

او حرفش را قطع كرد و پي از لحظه اي سكوت گفت هر كاري كه مي خواهيد در اينجا انجام دهيد بياييد در باغ.

او كملا قاطع و جدي بود اما احمد هم دلايل خودش را داشت امادر هر حال حالا مشكل حل شده بود و تارا كمي ناراحت

بود او فكر مي كرد اشتباه كرده واصلا نبايد در حضور ايرج راجع به اين موضوع با احمد صحبت مي كرد.وقتي تارا در

اين باهر با او صحبت كرد احمد گفت اشكالي ندارد تو كه از عكس العمل او باخبر نبودي اما در هر حال مشكل ما هم

حل شد.تازه بايد از تو سپاسگزار هم باشم.

بعد از برگشتن به داخل خانه ايرج با برادر و شوهر خواهر احمد هم در اين باره صحبت كرد آنها هم ابتدا كه نخواسته

بودند جشن در باغ آنها برگزار شود فقط به خاطر اين بود كه اگرباغ يك غريبه بود با دادن خسارت تا حدودي از

خجالت صاحب باغ در مي آمدند اما خانم اكبري نه تنها در ازاي باغ كرايه اي نمي گرفت بلكه مسلما خسارت هم قبول

نمي كرد.اما به هر حال اصرار ايرج آنها و همينطور احمد را ناگزير به پذيرفتن كرد.او تاكيد كرد فردا بيايد و يك بار

ديگر باغ راببينيد.

خانم اكبري نه تنها با نظر ايرج مخالف نبود بلكه خيلي هم از آن استقبال كرد.احمد قبل از آن هم اينها را مي دانست اما

مشكل او آهو بود البته مسبب اصلي ان غرور خودش بود.فردا پس از بازديد دوباره مورد تاييد قرار گرفت.

سرانجام ان هفته هم سپري شد و روز پنج شنبه فرارسيد ساعت حدود شش بود كه مهمانها وارد مي شدند اما تارا هنوز

نيامده بود.او از روز قبل كه همه به منزل دايي اكبر رفته بودند همانجا مانده بودو قرار بود كه روز بعد زندايي اش موهاي

او و پروانه را درست كند .زندايي او ساعت سه از آرايشگاه برگشته بود وزمان براي درست كردن موهاي آنها كافي بود

تارا خودش خواسته بود كه به آرايشگاه نرود او قبلا سشوار كشيدن زندايي اش را ديده بود و كار او را به آرايشگرهاي

ماهر ترجيح مي داد.به هر حال آنها ساعت 7 در باغ بودند ايرج از ورود تارا در ساعت 7 متعجب بود.بقيه خانواده او از

ساعت 6 آنجا بودند و دايي اكبر و چند آقاي ديگر از صبح در باغ بودند.حتي خانواده اكبري هم زودتر از آنها به باغ

آمده بودند احمد از تارا دلخور بود و به محض ورود او گفت معلوم است تو كجايي؟بيشتر مهمانها آمده اند آنوقت تو

بايد حالا اينجا باشي.

تارا گفت معذرت مي خواهم من با زندايي و بچه ها بودم نمي توانستم كه زودتر بيايم.

اصلا تو چرا ديروز برنگشتي خانه؟

تارا نمي دانست چه جوابي بدهد به هر حال يك شب هوس كرده بود منزل دايي اش بماند كه البته اصرار زندايي و

پروانه او را مجبور به ماندن كرده بود.در غير اين صورت با تما تمايلش براي ماندن باز هم با خانواده اش به منزل

مادرجون برمي گشت.

احمد خودش هم از لحنش ناراحت شد در اين هنگام ايرج به داخل ساختمان آمد احمد به صحبتهايش خاتمه داد و تارا با

گفتن باز هم معذرت مي خواهم مسير باغ را پيش گرفت.در اين لحظه ايرج به احمد گفت چي شده احمد تو فكري؟

-چيزي نيست برويم.

هر دو به سمت باغ حركت كردند.پوريا هم تارا را موقع خارج شدن از سالن ديده و متوجه ناراحتي او شده بود و دليل

آن را پرسيده بود اما تارا لبخندي زدو گفت نه ناراحت نيستم.خيلي دلم برايت تنگ شده بود.

پوريا هم پاسخ داد منم همينطور ديشب خوش گذشت؟

بعد از شام با زندايي و پروانه رفتيم قدم زديم.

راستي؟چه خوب تو هر جا بروي برنامه قدم زدنت به هم نمي خورد.

-نه خدارو شكر زندايي هم مثل من است تقريبا طرز فكرمان هم يكجور است...اين را ديشب فهميدم.

-از كجا فهميدي؟

-وقتي با هم راجع به فلسفه عشق صحبت مي كرديم فهميدم.

گفتي فلسفه عشق؟ چه خوب و سرگرم كننده.

نه پوريا فقط سرگرم كننده نبود من فكر مي كنم عشق به نوبه خود تا حدودي عبرت آموزاست.

با دعوت شدن تارا به رقص گفتگوي انها قطع شد احمد هم كنار نسرين نشسته بود و به رقص تارا و بيشتر به چهره او

نگاه مي كرد مي خواست بداند ناراحت است يا نه حدس او درست بود تارا فراموش كرده بود چون كوچكترين اثري از

ناراحتي در چهره اش ديده نمي شد.درحين رقص پروانه از او پرسيد دايي عصباني بود؟

با اين سوال خود تارا را به فكر انداخت تا نگاهي به احمد بياندازدو ببيند هنوز هم عصباني است يا نه وقتي به او نگاه كرد

احمد لبخندي محبت آميز نثار او كرد.تارا با ديدن آن به پروانه پاسخ داد بله اما خوشبختانه فقط بود.

وقتي رقصشان به پايان رسيد احمد گفت متشكرم تارا خيلي خوب بود.

تارا لبخندي زدو گفت: انقدر مي رقصم تا پايان جشن كمترين ناراحتي از من نداشته باشي.

مطمئن باش همين حالا هم ندارم معذرت مي خواهم.

-من هم همينطور

-همان دوبار كافي بود تارا.

-راستي؟متشكرم كه انقدر باگذشتي.

-تارا كنايه نزن

-باور كن جدي گفتم.

سپس كنار نسرين و احمد نشست احمد پرسيد ديروز چكار كردي؟

هيچي بعد از رفتن شما با زندايي و پروانه صحبت كرديم و برنامه شام را چيديم بعد هم پدارم امد و به بازي ورق

مشغول شديم.تا اينكه دايي آمد و شام خورديم بعد از شام هم با زندايي و پروانه رفتيم قدم زديم.

صبح كمك زندايي غذا پختيم البته قبل از آن رفتيمخريد چون پروانه مي خواست كفش بخرد.

-پس بي خود نبود ما را فراموش كرده بودي؟

-من شمارا فراموش نكرده بودم.

-شوخي كردم ناراحت نشو.

يكي دو روز بعد از عروسي خانه مادرجون هنوز شلوغ بود رفت و آمد گويي تمام شدني نبود.ماه عسل عروس و داماد

نيز به آخر تابستان يعني شهريور ماه كه هوا خنكتر مي شد موكول شد.هر روز عروس و داماد به همراه خانواده هايشان

يكجا دعوت داشتند.خانم الماسي و بچه ها به منزل خانم اكبري رفتند و بعد از ظهر يكشنبه باز هم تارا گرفتار كتاب

عربي اش شد.هنگامي كه مادرش گفت ايرج جان اگر ممكن است كمي ديگر به تارا عربي ياد بده ايرج پذيرفت.تارا

نگاهي ملتمسانه به پوريا انداخته و گفت پوريا نجاتم بده.

اما پوريا در حالي كه مي خنديد پاسخ داد نجات تو در همان است كه ناگزير به پذيرفتنش هستي بلند شو ده روزي مي

شود كه استراحت كرده اي.

چه استراحتي فقط عربي نخوانده ام -خوب اين خيلي همهم است.

-ايرج منتظر او بود پوران گفت بلند شو تارا جان ايرج منتظر است.

تارا به بي حوصلگي برخاست سعيد گفت خدابيامرزدت.

واين باعث شد تارا خنده اش بگيرد.پس از رفتن او پوران و پوريا به هم نگاهي انداختند و خنديدند سعيد گفت بيزاري

بدچيزي است.

پوران گفت نه سعيد جان تارا بيزار نيست فقط زيادي بازيگوش است نمي تواند يكجا بنشيند درس خواندن هم با

بازيگوشي سازگار نيست.

ايرج درسي را كه دفعه گذشته نتوانسته بود آنراا تمام كند دوباره از ابتدا توضيح داد و بعد از حل چند تمرين به سراغ

درس بعدي رفت.تارا درس اول را خوب گوش داده بود درس بدي را نيز به سختي گوش كرد اما اواسط ان كه رسيد با

نگراني گفت شما كه خيال نداريد امروز كتاب را تمام كنيد؟

ايرج كه خنده اش گرفته بود بر آن غلبه كردوخيلي جدي گفت :نه اما شما كه خيال نداريد يكبار ديگر اين درس را از

اول گوش كنيد؟

-آه نه به هيچ وجه.

سپس ايرج به توضيح بقيه درس پرداخت و پس از حل تمرينها آن گفت بسيار خوب درس بعدي را هم گوش كنيدوبعد

برويد.

اين حرف تارا را بسيار عصباني كرد امانمي توانست حرف بزند پس سكوت كرده و چيزي نگفت اما خودش مي دانست

كه ان درس را ياد نخواهد گرفت.

بنابراين به محض اينكه ايرج خط اول را خوند گفت اگر اشكالي ندارد ميخواهم بروم آب بخورم.

احتياجي نيست برويد به آزاده مي گويم برايتان بياورد.

او خواهرش را صدا كرد آزاه كلافگي را از صورت تارا خواند اما جز يك خسته نباشي چيز ديگري نگفت.

پس از دقايقي تارا دوباره گفت ممكن است بروم بيرون با مادرم كار دارم.

-نه ممكن نيست بگذاريد براي بعد چيزي به پايان درس نمانده.

هنگام توضيح جمله بعدي براي اينكه مطمئن شود او گوش مي كنم نگاهي به او انداخت.تارا فقط نگاه مي كرد اما اثري

از توجه نبود.ايرج با ديدن چهره خسته اوكتاب را بست و گفت خيلي خوب برويد فردا تمرينهاي درس سه و چهار راحل

كنيد.

تارا كه خيلي خوشحال شده بود بلافاصله از روي صندلي برخاست و با گفتن چشم حتما از اتاق خارج شد پس از رفتن او

ايرج در حاليكه مي خنديد وچهره كلافه او موقع درس پنجم را به خاطر مي آورد با خود گفت فقط يك ساعت گويا

بيشتر از دو درس نمي شود تدريس كرد سر كلاس چطور طاقت مي اورد خوب حتما آنجا هم گوش نمي كند.ودر همان

حال دفتر و كتاب تارا را جمع آوري كرده و مرتب روي ميز گذاشت و از اتاق خارج شد.به محض نشستن تارا روي مبل

سعيد گفت خسته نباشيد خانم چطور بود؟

-متشكرم بد نبود ولي سعيد خواهش مي كنم حالا كه پوريا حاضر نيست به من درس بدهد تو قبول كن.

-آه نه خواهش مي كنم تارا از اين لطفها به من نكن...اين لطف تو مصيبت است.

-واي خدا آخر چرا هيچ كدام از شما حاضر نيست به من درس بدهد؟

-چون تو حاضر نيستي با ما درس بخواني.

-من كي چنين چيزي گفتم؟

با زبان نگفتي اما موقع توضيح دادن درس انقدر اذيت مي كني و بهانه مي آوري و يا راجع به موضوعات بي ربط صحبت

مي كني كه ادم را پشيمان مي كني تازه حالا ما هم كه حاضر باشيم باشيم كه به تو درس بدهيم مامان قبول نمي كند.

-سعيد تو قبول كن مامان را من راضي مي كنم.

گفتم كه ترجيح مي دهم اين كار را نكنم.

صبح روز بعد تارا به سراغ تمرينهايش رفت و چند تا از آنها را حل كرد.ايرج پس از ديدن آناه تحسين مختصري كرده

و به سراغ درس بعدي رفت او تصمصم گرفته بود اين بار فقط دو درس را تدريس كند.تا به حال دو جلسه به تارا درس

داده بود اما فقط چهار درس و هنوز بيشتر درسها باقي مانده بود اما چاره اي نداشت آن روز قواعد درس پنج و شش را

براي او توضيح داد و بعد سراغ درس هفت رفت خيال نداشت ان را درس بدهد فقط مي خواست تارا را اذيت كند همراه

با ورق زدن كتاب نگاهي به او انداخت مي خواست عكس العنل تارا را ببيند تارا سكوت كرده بود ايرج مي دانست او به

درس گوش نخواهد داد و سكوتش از روي اجبار است.وقتي سكوت او را ديد پرسيد براي اين درس امادگي داريد؟

تارا چاره اي نديد جز اينكه رك باشد نخير به هيچ وجه.

اما من خيال دارم آن را توضيح دهم تعداد درسها زياد است ممكن است نتوانيم كتاب را تمام كنيم.

تارا گفت مهم نيست خودم آن را تمام مي كنم به هر حال قبلا هم آن را خوانده ام.

راستي؟يعني قواعد آن را مي دانيد؟

-نه زياد اما وقتي بخوانم ياد مي گيرم.

-به هر حال امروز بايد اين درس را هم ياد بگيري.

-در اينصورت چاره اي جز گوش دادن آن ندارم سعس مي كنم ياد بگيرم.

ايرج فكر نمي كرد تارا انقدر راحت با او كنار بيايد وقتي لحن مظلومانه او را ديد دلش سوخت و گفت:گفتم امروز نگفتم

همين الان مي توانيد برويد بعد از ظهر دو درس ديگر مي خوانيم حل تمرينها را فراموش نكنيد.

اولين بار بود كه تارا عربي را خوب ياد گرفته بود حالا ديگر به هيچ وجه از رفتن به اتاق ايرج ناراحت نبود.چون فهميده

بود كه ايرج بعد از اين هر بار فقط دو درس را توضيح مي دهد و تارا تحمل ان را داشت.

بعد از يكي دوساعت استراحت با يادآوري خانم الماسي تارا به سراغ تمرينهايش رفت گرچه بي حوصله بود اما آنها را

حل كرد.

چند روز ماندن در خانه خانم اكبري براي تارا مفيد بود و او دوازده درس عربي را ياد گرفته بود.پس از گذشت چند روز

مهماني هاي بعدي عروس و داماد شروع شد.هرجا كه دعوت مي شدند با هم بودند.چند دفعه ديگر به خانه خانم اكبري

رفتند و طي آن دفعه ها ايرج موفق شده بود تمام درسها را براي تارا توضيح دهد.اما از قبل از آن زماني كه هنوز چند

درس مانده بود پدرام تازه متوجه درس دادن ايرج به تارا شده بود و پدرام كه گويا غيرتي شده بود گفت خوب چرا به

من نگفتيد به تارا درس بدهم فكر كرديد او به اين كتاب مسلط تر است؟

-نه عزيزم اما جدي تر است.

-مطمئن باشيد من هم موقع درس دادن جدي هست.

-خانم الماسي خنديد و گفت مي دانم اما مشكل ما تارا بود او با تو راحت تر است تا ايرج.چون با ايرج رودربايستي

داشت ناچار بود به توضيحات او گوش دهد اما اونه از تو خجالت مي كشد نه به درس دادنت گوش مي دهد بارها پوريا

و سعيد سعي كردند به او درس بدهند اما هيچ وقت موفق نشدند و نتيجه مطلوبي از زحماتشان نديدند.پدرام هنوز قانع

نشده بود اما با ورود دخترها به ناچار سكوت كرد. با ورود آنها خانم الماسي از تارا سوال كرد چند درس از عربي ات

مانده؟

فقط سه درس مامان.

-خوبه تا آخر هفته ديگر كه بر مي گريدم تمام مي شود.

پدارم نگاهي به تارا انداخت و گفت:حالا عربي ات را خوب ياد گرفتي ؟

-بله فردا آن را تمام مي كنيم.

-يعني فردا هم مي رويد آنجا؟

-بله

-خوبه اينطور كه معلوم است آنها نزديكترند.

-چه مي گويي پدرام ما كه بيشتر اوقات انجا بوديم.

-كي؟

-كي يعني چه؟ما اينجا هم زياد آمديم مطمئن باش بيشت را ازخانه انها.

تارا دليل ناراحتي پدرام را نمي دانست از طرفي هم پدارم تا حدودي حق داشت نمي توانست قبول كند با وجود خودش

ايرج بخواهد به دختر عمه اش درس بدهد غيرت يا حسادت؟دوباره پدرام برگشت به موضوع اول:تدريس ايرج چطور

است؟

-خيلي خوب تا به حال انقدر خوب عربي را ياد نگرفته بودم.

-شايد انقدر خوب نخوانده بودي؟

-خواندن من تفاوتي نكرده ايرج خيلي خوب ردس مي دهد.

خوب....

خيلي سريع برخاست و از او دور شد.روز بعد تارا سه درس ديگر عربي را هم ياد گرفت وهفته پس از ان به سرعت

سپري شد و موقع رفتن رسيد موقع خداحافظي همه ناراحت بودندو فقط تارا بود كه در چهراه اش هيچ غمي ديده نمي

شد او بقيه را دلداري مي دادو مي گفت مطمئن باشيد يك سال به سرعت سپري مي شود تازه ممكن است عروسي پوريا

هم باشد آنوقت مي آييد تهران.

همه با شنيدن اين حرف متعجب شدند نگاهها متوجه پوريا شد.

-مگر خبري است پوريا؟

نه بابا چه خبري تارا عادت كرده مرتب درباره من حدس و گمان بزند.

خانم الماسي گفت دخترم دروغ نمي گويد اين امكان وجود دارد به هر حال مطمئن باشيد هر اتفاقي بيفتد زود خبرتان

مي كنم.

سپس خواهرش رابوسيد به هر حال زمان رفتن فرارسيد تارا نفس عميقي كشيدو دور شد و براي شيدا و پروانه دست

تكان داد.

در هواپيما پوريا تارا را قانع كرد كه لغتهاي انگليسي را از او بپرسد اين بار لغتها را خوب حفظ كرده بود.

پوريا گفت اميدوام سال ديگر لزومي به استفاده از تابستان براي درس خواندن نداشته باشي و درهمان طول سال

درسهايت را خوب بخواني.

-اتفاقا همين تصميصم را گرفته ام قول مي دهم امسال خرداد ماه قبول شود مي خواهم بدانم چه لذتي دارد؟

اگر مي دانستي هرگز تجديدي نمي آوردي البته اگر طعم آن را فراموش نمي كردي چون فقط چند سال است كه از آن

دور ماندي اما امسال حتما دوباره طعم آن را مي چشي.

فصل هفتم

چند روز بيشتر به شروع امتحانات نمانده بود كار پوريا هم زيادتر شده بود زيرا بايد هر شب با تارا كار مي كرد.او هر

سه كتاب را خيلي خوب ياد گرفته بود.

صبح روز سه شنبه تارا به همراه پوريا براي گرفتن برنامه امتحاني به مدرسه رفت.شنبه امتحان جغرافي سه شنبه عربي و

پنج شنبه نيز امتحان انگليسي داشت.

شب نيز برايشان مهمان آمد تمام آن هفته را توران انتظار كشيده بود چون به محض برگشتن از مشهد بهروز به

مسافرت رفته بود البته به خاطر كارشان.آنها صاحب يك نمايشگاه ماشين بودند اما علاوه بر شريك دوستان خوبي هم

بودند.به هر حال پس از چند روز انتظار توران به سر امد آن شب بهروز به همراه خانواده اش به آنجا آمدند تارا شربت

را آماده كرد اما اجازه داد توران آن را به مهمانان تعارف كند.بهروز يك خواهر و يك برادر داشت كه خواهرش يكسال

از توران بزرگتر و برادرش با تارا همسن بود.پس از تعارف ميوه و شربت توران كنار بهناز به گفتگو نشست.بهناز دختر

خونگرمي بود او از آنها در رابطه با سفرشان پرسيد و توران اظهار كرد كه به راستي به انها خوش گذشته وتارا نيز آن را

تاييد كد.آنها همه دو به دو مشغول صحبت بودند و پس از ساعتي گفتگو بساط شام را اماده كردندو رفتند.

روز شنبه پوريا تارا را به مدرسه رساند و كمي به او قوت قلب داد اين بار نير با اعتماد به نفس كامل سرجلسه رفت.پوريا

خواست منتظر بماند اما تارا مانع شد و گفت معلوم نيست چقدر طول بكشد.

در جلسه امتحان تارا خيلي خوب به سوالات جواب داد و اطمينان داشت نمره اي كمتر از هجده نخواهد آورد.تارا در

امتحانات بعدي اش هم موفق بود پس از پايان امتحاناتش پوريا چند كتاب فلسفي براي او خريد. يك هفته به پايان

تعطيلات تارا نتيجه اش را گرفت همانطور كه پيش بيني كرده بود جغرافي 18.5 شد نمراه دو درس ديگرش هم خوب

بود.هفته آخر نيز با خريد لوازم مدرسه سپري شد.تارا هرگز مثل آن روز مشتاق رفتن به مدرسه نبود.گويا معجزه شده

بود.سالهاي گذشته از نيم ساعت قبل مادرش مرتب مي گفت تاراديرت نشود؟ اما كو گوش شنواوسرانجام ده دقيقه به

زنگ مانده پورياي بيچاره مجبور بود اورا به مدرسه برساند تا ديرش نشود اما ان روز تارا نيم ساعت مانده به زنگ آنجا

بود.به هر حال روز اول مدرسه خيلي خوب گذشت تارا به هيچ وجه خسته به نظر نمي رسيد و از همان رو زاول پس از

دو ساعت استراحت شروع به درس خواندن كرد مادرش خيلي تعجب كرد اما حيرتش را بروز نداد و فقط او را تشويق

كرد.

بعد از ظهر پنج شنبه پوران به منزل آنها امد آن روز برخلاف هميشه كه اولين نفر مقابل در سالن به انتظار بالا آمدن

خواهر و شوهر خواهرش مي ايستاد خبري از او نبود.

پوران گفت:مامان تارا كجاست؟

در اتاقش درس مي خواند.

سعيد و پوران در يك زمان گفتن درس مي خواند؟

بله درست شنيديد او درس مي خواند.

سعيد و پوران با تعجب به هم نگاه كردند سپس سعيد به طرف اتاق تارا رفت و به ارامي در را گشود و به داخل نگاه

كرد.گفته خانم الماسي درست بود و تارا مشغول مطالعه بود.سعيد همانطور كه در را مي بست خنديد و گفت خدا من

درس خواندن اصلا به او نمي آيد.

خانم الماسي گفت سعيد خواهش مي كنم ممكن است اين حرف تو او را پشيمان كند.

از اين حرف همه خنديدند.پوريا گفت نه مامان خيالتان راحت باشد تارا اينطو كه شما فكر مي كنيد نيست ...مطمئن

باشيد اگرمتوجه حرف سعيد بشود بيشتر درس مي خواند از اين گذشته محال است تارا تصميمي بگيرد و كسي بتواند او

را منصرف كند.

سپس خانم الماسي به توان گفت بهتر است اورا صدا كني چند ساعت است كه درس مي خواند.

چند ساعت مامان!

بله هر روز كه از مدرسه مي ايد بعد از يكي دو ساعت استراحت شروع به درس خواندن مي كند.

يعني تارا طاقت مي آورد چند ساعت در اتاقش بماند آن هم براي درس خواندن؟

بله پوران جان او از رو زاول براي خودش برنامه ريزي كرده..بين درسهايش هم كاهي شعر مي خواند و گاهي مي آيد

بيرون و سر به سر ما مي گذارد و بعد از اينكه خستگي اش برطرف شد دوبراه شروع مي كند.

سعيد گفت:مگر هفته اول چقدر به آنها درس داده اند؟

-دخترم زرنگ شده آقا درسها را قبل از اينكه به آنها بدهند مي خواند تا بهتر ياد بگيرد از اين گذشته درسهاي سال

هاي قبل را مي خواند تا خودش را براي كنكور اماده كند.

-خداي من انگار او يك تاراي ديگر شده است!

-نخير آقا او همان تاراي من است حالا كه درس خوان شده او را تاراي كس ديگه نكن.

در اين هنگام تارا با خوشحالي از اتاق بيرون امد.بعد از احوالپرسي گفت شما كي آمديد؟

-خيلي وقت نيست كه آمديم.

پوران او را در اغوش گرفت و گفت تاراري عزيزم حالا كه درسخوان شدي چقدر دوست داشتني تر هستي.

سعيد از همان اول شروع به سر به سر گذاشتن او كرد.وگفت:اگر شاگرد اول شوي چه شيريني به ما مي دهي؟

به تو هيچي.

هيچي؟

خوب شايد يك شيريني.

چقدر خسيس!

لابد انتظار داري يك زنجير طلا به تو بدهم.

پوران گفت تو همان شيريني را بده آنوقت ما يك هديه خوب به تو مي دهيم.

سعيد گفت:البته اگر به من دوتا شيريني بدهي.

به تو پنج تا مي دهم خوبه؟

خيلي البته به اين شرط كه انتظار 5 تا كادو نداشته باشي.

نه همان يكي كافي ست.

برخلاف انتظار ديگران كه فكر مي كردند او پس از مدتي از اين نحو درس خواندن خسته خواهد شد او به روش خود

ادامه داد و سرانجام پس از گذشت سه ماه به نتيجه اي كه مي خواست رسيد او از هيچ امتحاني نمره اي كمتر از نوزده

نمي آورد.پس از ششمين امتحانش گفت مامان بيست مي شوم.

مادرش با ناباوري گفت:تارا تو اطمينان داري؟يعني تو به همه سوالها پاسخ درست دادي؟

تارا اين با كمي ناراحت شد و گفت:حالا كه باور نمي كنيد ديگر نمره هايم را به شما نمي گويم.تا خودتان در كارنامه ام

ببينيد.

مادرش براي دلجويي از او گفت نه عزيزم من منظور بدي نداشتم حتما تو درست مي گويي به هر حال خودت بهتر مي

داني امتحانت را چطور دادي من بي جهت شك كردم.

سرانجام همانطور كه انتظار داشت شاگرد اول شد.حتي مديرومعاون مدرسه تعجب كرده بودند و مي گفتند:خانم الماسي

معجزه شده ايت.

خانم الماسي خنديده بود و گفته بود نخير خانمها معجزه نشده دخترم درسخوان شده.

يك شيريني خوب به آنها داده بود او از خوشحالي سر از پا نمي شناخت و همان موقع خروج از مدرسه به همراه پوريا به

قنادي رفته و با يك جعبه شيريني به خانه بازگشتند اول قصد داشتن براي او هديه بخرند كه خانم الماسي گفته بود:صبر

كن ببينيم خودش چي دوست دارد.

وقتي به خانه برگشتند تارا هنوز مدرسه بود اما ظهر كه برگشت برادر و هر دو خواهرش براي تبريك گفتن و بوسيدن

او يكباره به سمتش رفتند و سرانجام تارا گفت:ديگر شاگرد اول نمي شوم.

او همه چيز را دوست داشت غير از اينكه كسي زياد او را ببوسد.پوران همانطور كه قول داده بود عمل كرده و براي او

يك زنجير طلا خريده بود پوريا وقتي زنجير را ديد گفت من هم يك سبد گل براي زنجيرت مي خرم.بايد يك جشن

حسابي بگيريم.

-تولدش هم نزديك است هر دو جشن را با هم برگزار مي كنيم.چطوره تارا راضي هستي؟

بله مامان متشكرم.

بعد از ظهر همان روز خبر شاگرد اول شدن تارا بين فاميل و نزديكان پخش شد.خانم الماسي اول به منزل مادرجون

تلفن كرد و احمد را از اين موضوع باخبر كرد.احمد باور نكرد و گمان مي برد خواهرش سربه سر او مي گذارد.به همين

خاطر خواست كه با خود تارا صحبت كند.تارا گفت:چيه دايي؟ به من نمي آيد يعني بعيد به نظر مي رسد؟

از تو بله تارا من فكر مي كردم واقعا غير ممكن است.

حالا كه مي بيني ممكن شده است كارنامه ام را نگه مي دارم تا خودت بيايي ببيني.

پس از قطع تماس احمد به منزل خواهر و برادرش هم تلفن كرد و آنها هم مثل خود او به سختي باور كردند.وقتي اين

خبر به گوش ايرج رسيد لبخند رضايتمندي زد و هيچ نگفت.اما پدرام برخلاف ايرج وقتي متوجه شد گفت از تارا هيچ

چيز بعيد نيست او خيلي با استعداد است....اگر بازيگوش نبود هر سال مي توانست شاگرد اول شود.

فصل هشتم

هفته بعد جشني به مناسبت تولد تارا برگزار شد.احمد و نسرين نيز روز قبل به تهران آمده بودنداحمد هر سال روز تولد

تارا را به خاطر داشت و از چند روز قبل به تهران مي امد.او تنها خانواده مادري بود كه در جشن شركت مي كرد اما

خانواده پدري او همه بودند عمه او بسيار مهربان بود و محبت زيادي نسبت به تارا داشت او سال قبل از توران بار

يپسرش خواستگاري كرده بود اما او مخالفت كرده و آنها دو ماه پيش دختر ديگري را نامزد كرده بودند.مجيد پسر

ديگر او دانشجو بود و پسر خيلي خوبي به نظر مي رسيد.پس از گذشت يك ساعت خانواده شهبازي وارد شدند تارا

نگاهش را به پ وريا انداخت.همانطور كه حدس زده بود پوريا هيجان زده شد.آنشب سيما زيباتر از هميشه به نظر مي

رسيد او پيراهن بلند به رنگ فيروزه اي به تن داشت و موهاي بلندش تا كمر او را پوشانده بود.

دقايقي پس از آن بهروز و خانواده اش وارد شدند تارا از ديدن همه خوشحال مي شد و هيچ كس نبود كه با ورودش تارا

را بيشتر از دقايق قبل خوشحال كن ا او را منتظر گذاشته باشد.اما توران و پوريا از يك ساعت قبل منتظر و چشم به راه

بودند.سيما پس از تبريك گفتن به تارا در صندلي كنار او نشست و پس از دقايقي متوجه گردنبند تارا شد و گفت چه

گردنبند قشنگي.

منظورت كدام است سبد گل يا زنجير؟

هر دو قشنگ است اما سبد گل بيشتر.

اين سليقه پورياست.

سيما با شنيدن آن لبخندي زد و گفت:راستي؟خوش سليقه است.

روز شنبه تارا فراموش كرده بود انشا بنويسد يعني اصلا نمي دانست كه بايد انشا مي نوشته و با خيال راحت در كلاس

نشسته بود.مريم از او پرسيد تارا انشا نوشتي؟

انشا؟راجع به چي؟

به خانم تازه مي پرسد راجع به چي.راجع به وحدت.

واي من فراموش كرده بودم.

مريم خنديد و گفت بله مهماني پنج شنبه خوش گذشته به من هم خيلي خوش گذشت اما باعث نشد انشا را فراموش

كنم.حالا اگر صدايت كرد دفتر من را ببر.

آخر ممكن است خودت را هم صدا كند او بيشتر اوقات از تو مي خواهد كه انشايت را بخواني.

پس تو چكار مي كني؟

در همين هنگام خانم سعيدي مثل هميشه قبل ار هر كس تارا را صدا كرد و او روي اينكه بگويد انشا ننوشته ام را نداشت

بنابراين دفترش رابرداشت و آنگاه با كمي من و من شروع به خواندن كرد.آن روز انشا بسيار زيبايي را خواند اما

برخلاف هميشه كه خانم سعيدي فقط در دفتر خودش براي آنها نمره مي گذاشت مايل بود دفتر تارا را ببيند واين جمله

او كه گفت دفترت را بياور اينجا ببينم عرق سردي بر روي پيشاني تارا نشاند.دوستانش هم دست كمي از خودش

نداشتند.خانم سعيدي بهت زده به دفتر تارا چشم دوخته بود اما برخلاف انتظار آبروي او را نبرد و فقط با صداي آرام

گفت پس اين همه جملات زيبا را چطور پشت هم رديف كردي؟حيف نبود تو كه انقدر سريع توانستي آن را بزبان

بياوري چرا زحمت نوشتنشان را به خودت نداديمگرچقدروقتت را مي گرفت؟تارا شرمنده سرش را پايين انداخته بود و

حتي نمي توانست توضيح دهد.خانم سعيدي بعد از گذاشتن يك صفر بزرگ بر روي صفحه دفتر با صداي بلند گفت

آفرين دخترم بنشين.

دانش آموزان ديگر مايل بودند بدانند خانم چه نمره اي براي تارا گذاشته به محض نشستن او مريم دفترش را برداشت

و نگاه كرد و با ديدن صفر طاقت نياورده و شروع به خنديدن كرد تارا خودش هم خنده اش گرفته بود.اما به سختي

خودش را كنترل كرد.

در خانه وقتي موضوع را براي توران تعريف كرد كلي خنديدو به مادرش كه كنجكاو شده بود نيز دراين باره توضيح داد

و از او خواست به مدرسه بيايدو براي معلم توضيح دهد كه تارا قصد فريبش را نداشته و فراموش كرده انشا بنويسد.

صبح روز سه شنبه تارا مثل مواقع ديگر كه ديرش مي شد به جاي اينكه پله ها را يكي يكي پشت سر بگذارد بر روي

نرده نشسته و خوست روي آن سر بخورد اما متاسفانه وسط راه كنترل خود ارا ازدست داد و سقط كرد شانس آورد ه

سرش به زمين نخورد اما دست راستش چون زير تنه اش مانده بود كمي آسيب ديد.خانم الماسي با ديدن اين وضع

سخت عصباني شده بود و در حاليكه نمي توانست خشمش را پنهان كند شروع به سرزنش كردن تارا نمود.پ.ريا او را

در بلند شدن كمك كرد وگفت كار احمقانه اي كردي مي داني چقدر خطرناك است؟

اما تارا انقدر احساس درد مي كرد كه متوجه حرفهاي او نمي شد و در همان حال ناله كنان گفت پوريا فكر كنم دست

شكسته است.

پوريا دست او را آرام تكان داد و ناله اش بلند شد مادرش نگران تر شد و گفت پوريا نكند دستش شكسته است؟

-نگران نباشيد مامان همين حالا او را به بيمارستان مي برم.

صبر كنيد من هم با شما مي آيم.

در بيمارستان پس از عكسبرداري دكتر تشخيص شكستگي دادو دست او را گچ گرفتند.عصر پوران به همراه همسر

وپسرش نگران و با عجله به منزل آنها آمدند.توران تلفني به او خبر داده بود اما هنوز دست نمي دانستند چطور اين

اتفاق افتاده تارا موقع تعريف ماجرا توسط مادرش كمي شرمنده به نظر مي رسيد.به خصوص موقعي كه سعيد پرسيد تارا

چند سالت است؟

پوريا گفت خيلي خوب ديگر از اين كارها نمي كند.دراين لحظه توران گفت: تارا چطور نتوانستي خودت را كنترل كني

تو كه بيشتر مواقع اين مسير را اينطوري مي روي.

وبا شيندن اين حرف صداي مادرش بلند شد خداي من تو هميشه اين كار را مي كني آخر تونمي فهمي ....توران كه

متوجه اشتباه خود شده بود گفت نه مامان هميشه كه نه من شوخي كردم.

توران تو چرا چيزي به او نمي گفتي؟تو هم مقصري.

اين اولين بار بود كه تارا در چنين جمع صميمانه اي انقدر ساكت بود پورا نگاهي به او انداخت و گفت خواهر بيچاره ام

حتما خيلي درد كشيدي؟

زياد درد نداشت.

مادرش گفت بر فرض هم كه داشت حقش بود تا دفعه ديگر از اينكارها نكند.

پوريا اين بار به تارا نزديكتر شد و گفت آخر چرا حالا تارا مي خواهي بادست شكسته به خواستگاري بروي؟

تارا خنديد و گفت: نگران نباش آقاي شهبازي كه نمي خواهد به من دختر بدهد.

پس از ساعتي صحبت خواستگاري شروع شد و تا موقع شام نيز ادامه داشت.تا اينكه جمعه بعد از ظهر همه غير از تارا و

توران به منزل آقاي شهبازي رفتند.تارا با وضعيتي كه دستش داشت ترجيح داد در خانه بماند و توران هم به خاطر او در

خانه ماند.برخلاف روزهاي قبل كه پوريا نوشتني هايش را مي نوشت آنروز توران مجبور شد تمرينهاي عربي اش را

بنويسد بعد با كمك هم به حل آنها پرداختند.

تارا گاهي بين تمرينها صحبت از پوريا را پيش مي كشيد و مي گفت توران تو فكر مي كني چه مي شود؟آقاي شهبازي

قبول ميكند؟

بله حتما پوريا هيچ چيز كم ندارد.از نظر من او يك مرد ايده آل است.اقاي شهبازي پوريا را خيلي دوست دارد و بدون

شك از احساس پوريا و سيما باخبر است.

سرانجام حدود يك ساعت پس از حل تمرينها بقيه آمدند تارا با شنيدن صداي اتومبيل به سمت در دويد و به محض باز

كردن در گفت مامان چي شد؟

پوران خنديد و گفت صبر كن برسيم.

مادرش پاسخ داد چطور مي خواستي بشود عزيزم؟ما كه مشكلي نداشتيم صحبت كرديم و قرار گذاشتيم.

حالا براي كي قرار گذاشتيد؟

صداي پوريا كه مشغول بستن در بود به گوش رسيد كمي صبر كن تارا خودم برايت همه چيز را تعريف مي كنم.

قبل از هر چيز اين را بدان كه فردا آقاي شهبازي و بچه ها به ملاقاتت مي آيند خانم شهبازي وقتي فهميد دستت شكسته

خيلي ناراحت شد.

حدود بيست روز بعد جشن نامزدي پوريا برگزار شد خانم اكبري هم به همراه ايرج و آزاده در اين جشن شركت

داشت اما آرزو به خاطر امتحاناتش ناگزير بود پيش آهو بماند.اهو هم ماه آخر بارداريش بود و نمي توانست بيايد.ايرج

هم امتحاناتش شروع شده بود اما يك هفته تعطيل بود و اين فرصت مناسبي براي شركت كردن او در جشن بود.بقيه

خانواده خانم الماسي نيز در جشن بودند.شرايط پدرام هم مثل ايرج بود اما رشته تحصيلي او مهندسي بود و ايرج

مديريت.

خانم اكبري و بچه ها همان روز ساعت حدود يازده رسيدند ايرج به محض ديدن تارا شاگرد اول شدن او را تبريك گفت

اما پدرام همراه با تبريك گفته بود:بالاخره طلسم را شكستي كار فوقالعاده اي بود هيچ كس نمي توانست فكرش را

بكند.

پروانه و شيدا هر دو معتقد بودند او نابغه است شهاب هم گفت : تارا راستش را بگو به كدام از دوستانت پول دادي تا

ورقه اش را جلوي تو بگذارد.

تارا خنديد و گفت يك موقعي بپرس كه بتوانم بگويم الان اگر بگويم همه مي فهمند.

امادايي اكبر و خاله اشرف هر دوبا يك هديه خوب براي تارا آمده بودند.به هر حال جشن نامزدي پوريا همانطور كه مي

خواستند خيلي خوب برگزار شد.آن روز تارا خيلي زيباتر از هميشه شده بود اما افسوس دستش شكسته بود. نسبت به

سال گذشته كمي قد كشيده بود كه لاغر شدنش را بيشتر نشان مي داد طوري كه پدرام اي را به او گوشزد كرد و لاغر

شدنش را به درس خواندن ربط داد و كمي سر به سر او گذاشت.

اما ايرج زياد با او صحبت نمي كرد و بيشتر مواقع حالت بي تفاوتي داشت چون مغروروتر از آن بود كه بخواهد خودشرا

مايل به صحبت كردن با او نشان دهد.اگر چه اين موضوعها هرگز فكرتارا را مشغول نمي كرد اما ايرج هنوز مثل پدرام

او را نشناخته بود.

بعد از ظهر روز شنبه اقوام خانم الماسي البته غير از خانم اكبري و بچه هايش به مشهد بازگشتند.پس از رفتن آنها ايرج

وآزاده به همراه تارا و توران و سيماو پوريا از منزل خارج شدند.آنها در خيابانها به تماشاي مغازه ها و خريد پرداختند و

پس از آن به پارك رفتندوبعد از ظهر روز بعد نيز به بيمارستان رفتند. آنروز پس از گذشت تقريبا يكماه گچ دست تارا

باز شد حالا ديگر كاملا خوب شده بود.پوريا گفت خدارو شكر تارا علاوه بر تو من نيز راحت شدم حالا ديگر مجبور

نيستم مشق هاي تو را بنويسم.

آه چقدر بد شد واقعا اين يك ماه چقدر راحت بودم.

بقيه از اين حرف او خنديدند توران گفت تارا جان به جانت كنند تنبلي حتي اگر شاگرد اول شوي.

پس از تلفن كردن به مادرشان ودادن خبر باز شدن دست تارا به سمت دربند حركت كردند.هوا خيلي سرد بود و برف

مي باريد اما واقعا لذت بخش بود انها شام را در همانجا خوردند مهمان پوريا بودند.پوريا گفت اين شام خوب شدن

دست تارا بود.

تارا تشكر كرد و سيما گفت:شام خوب شدن دست تارا يا راحت شدن خودت از انجام تكاليف او؟

پوريا خنديد و گفت:هر دو اما دومي بيشتر.

دوشنبه شب همه به پارك رفتند خانواده سيما هم بودند در پارك پدر بهروز گرم گفتگو با آقاي شهبازي بود و در

حقيقت چون از آمدن او باخبر بود قبول كرده بود با بقيه همراه شود.به هر حال ان شب به خوبي سپري شد وروز بعد

خانم اكبري و بچه ها بايد به مشهد بازميگشتند بچه ها همه ناراحت بودند اما چاره اي نبود چون ايرج شنبه امتحان

داشت سرانجام لحظات خداحافظي فرارسيد همه به فرودگاه رفتند حتي بهروز و خانواده اش خانم اكبري موقع بوسيدن

خانم الماسي گفته بود هيچ مسافرتي تا اين حد به او خوش نگذشته بود جوانها با ناراحتي از يكديگر خداحافظي

كردندآزاده گفت عيد منتظتان هستيم.

ايرج با همه خداحافظي كرد و نگاهش دور گرديد امازماني كه به تارا رسيد بي اختيار متوقف شده و در گفتن كلمه

خداحافظ ناتوان ماند.تارا خيلي سريع نگاهش را از او گر زمفت و گفت: خداحافظ

پس از بازگشتن به خانه جاي خالي مهمانها كاملا حس مي شد و غير قابل تحمل بود تارا با روشن كردن ضبط و جوك

گفتن و كي سربه سر خواهرهايش گذاشتن باعث شد آنها رفتن مهمانها را تا حدودي فراموش كنند.

فصل نهم

صبح روز جمعه توران به همراه پوران و شوهرش به منزل آنها رفت تازه خانه خلوت شده بود و تارا مي خواست به

درسهايش برسد كه مهماناني ديگر رسيدند.عمه جان و بچه هايش بودند همسرش ديگر پير شده بود و حوصله بيرون

رفتن نداشت اما خود عمه جان هميشه سرحال و بشاش بود.تارا نگران درسهايش بود و روز قبل هم به خاطر حضور

پوران و شوهرش و از همه مهمتر بازي باساسان نتوانسته بود به سراغ كتابهايش برود و چون حالا توران هم نبود به هر

حال بايد يك نفر مهناز را سرگرم مي كرد. تارا چاره اي نداشت جز اينكه با او به گفتگو بنشيند.البته بعد از ساعتي

پيشنهاد كرد كه به اتاقش بروند كه در حين صحبت دست كم بتواند تمرينهايش را بنويسد.اما مهناز قانع نشد و

گفت:خوب بگذار شب بنويس.

ساعت حدود شش بعد از ظهر بود كه خانه خلوت شد وخانم الماسي براي درست كردن شام به آشپزخانه رفت و پوريا

به تماشاي تلويزيون پرداخت تارا به محض باز كردن كتاب نگراني در وجودش شدت يافت او ديگر مثل گذشته بي

خيال نبود او حالا ديگر عادت كرده بود كه در خانه تكاليف مدرسه اش را انجام دهد.حالا علاوه بر تمرينهاي عربي يك

انشا هم بايد مي نوشت و از همه مهمتر خواندن جغرافي كه حدود سي صفحه بود چاره اي نديد جز اينكه از پوريا كمك

بگيرد.

پوريا مي شود تمرينهاي عربي ام را برايم بنويسي؟

پوريا روز قبل به او گوشزد كرده بود برو سراغ درسهايت ممكن است فردا مهمان بيايد.تارا هر باز گفته بود چشم الان

مي روم چند دقيقه ديگر مي روم و سرانجام هم دلش نيامده بود از ساسان دل بكند حالا براي اينكه او را تنبيه كند پاسخ

داد خودت بنويس.

تارا معصومانه گفت اگر دستم بشكند آنوقت كمكم مي كني تمريناهايم را بنويسم؟

-هر وقت شكست بله.

تارا كه انتظار اين حرف را نداشت در حاليكه عصباني شده بود گفت خيلي بدي پوريا چطور دلت مي آيد اصلا نمي

خواهم خودم مي نويسم.

دوباره به اتاقش برگشت اما پس از چند دقيقه پوريا طاقت نياورده و به اتاق او رفت خيلي خوب بده بنويسم.

تارا پاسخ او را نداد پوريا دوباره گفت خيلي خوب قهر نكن بده به من.

تارا خواست ابروهايش را در هم بكشد و براي او قيافه بگيرد كه نگاهش در نگاه پوريا باعث خنده اش شد پوريا هم

خنديد و روي صندلي نشست.تارا در حاليكه پشتش به پوريا و در حال جستجوي كتاب جغرافي بود كمي جدي گفت

اصلا نخنديدم

-خوب نخنديدي....حالا كجا را بايد بنويسم؟

تمرين اول شماره آخر.

اينبار هم مي نويسم اما باور كن دفعه ديگري وجود ندارد.

خيلي خوب پوريا حق با توست.

حالا انشايت را كي م يخواهي بنويسي؟

صبح مي نويسم

-حتما در مدرسه.

-بله قبل از آمدن معلم مان.

-اميدوارم مثل دفعه گذشته نشود.

نه آن دفعه دير فهميدم/

ساعت حدود ده بود كه تارا كتاب جغرافي اش را بست و به حل تمرينهاي عربي اش نشست و بعد از آن پوريا از او

جغرافي پرسيد.چند صفحه اخر را كمي اشكال داشت.دوباره آنها را خواند و سرانجام ساعت 12 چراغ اتاقش را خاموش

كرد.

فصل دهم

بعد از ظهر روز دوشنبه پوريا با چهار بليط هواپيما به خانه برگشت.قبل از همه تارا جلو رفت.

چي شد پوريا توانستي بليط بگيري؟

-بله خانم مگر مي شود من چيزي بخواهم و بدست نياو.رم؟

خوب حالا براي كي گرفتي؟

صبح چهارشنبه.

توران گفت اي كاش براي سه شنبه گرفته بودي كه دست كم چهارشنبه سوري را هم آنجا باشيم.

-بليط نبود توران همين را هم به سختي گير اورديم.

پوريا بعد از دادن بليط ها از منزل خارج شد توران گفت:تارا بيا چمدانهايمان را ببنديم.ممكن است فردا وقت نكنيم.

يند توران و تارا خيلي خوشحال شدند.آنها تا Ĥ شب چهار شنبه سوري مادر سيما تماس گرفت و گفت به منزل آنها مي

ساعت 7 در اشپزخانه به مادر كمك مي كردند از يم ساعت قبل سروصدا در كوچه بلند شده بود.خانم الماسي

گفت:خيلي خوب بچه ها حالا ديگر مي توانيد برويد متشكرم ديگر كاري ندارم.

توران و تارا كه گويا منتظر بودند خيلي سريع خانه را ترك كردند توران با ديدن شلوغي كوچه ديگر تمايلي به پريدن از

روي آتش نداشت.در حقيقت او خجالت مي كشيد كه از روي آتش بپرد.تارا نيز با تمام تمايلي كه داشت ترجيح داد

پيش خواهرش بماند.

دقايقي از آمدن آنها به كوچه نمي گذشت كه اتومبيل پوريا توقف كرد.بهروز هم با او بود و به محض خارج شدن او قلب

توارن فرو ريخت. اين اولين دفعه اي بود كه توران در اوقات بيكاري اش لحظه اي از او غافل شده بود.تارا متوجه تغيير

حالت او شده بود اما به روي خودش نمي آورد و با ذوق بسيار به پوريا سلام گفت بهروز در حالي كه كمي رنگ چهره

اش تغيير كرده بود جلو آمد و با آنها سلام و احوالپرسي كرد.پوريا به موقع آمده بود درست وقتي كه تارا براي پريدن

از روي آتش بي تاب بود.پوريا گفت چرا شما اينجا ايستاده ايد خوب برويد از روي آتش بپريد.

در همان حال دست تارا را گرفت و گفت بيا برويم.

آنها به سمت بوته هاي آتش رفتند بهروز همانجا كنار توران ماند و پس از دور شدن آنها گفت شما نمي خواهيد از روي

آتش بپريد؟

-نه متشكرم.

اين حالت توران براي خودش هم عجيب بود.چون تا وقتي بهروز را نمي ديد آرزوي ديدن و صحبت كردن با او را

داشت اما وقتي به او مي رسيد هيچ چيز براي گفتتن نداشت.به هر حال بهروز خيال داشت با او صحبت كند حتي اگر

پاسخ مختصري مي شنيد.بنابراين ادامه داد :پوريا گفت عازم سفر هستيد!

-بله

-مشهد مي رويد؟

-مثل هميشه.

-حتما زيارت هم مي كنيد.

-حتما

-براي ما هم دعا كنيد.

اين برا توران به خودش جرات داد كه به او نگاه كند سپس گفت:چشم حتما

چند روز آنجامي مانيد؟

-هنوز نمي دانم فكر كنم حدود بيست روز.

بيست روز؟

-بله چون تارا هم تعطيل است.

سال آخر دبيرستان است؟

-بله

گفتيد بيست روز مي مانيد؟

20 روز - -بله شايد هم كمتر در حقيقت بين 15

-مگر شما كلاس نداريد؟

-من چهار روز اول هفته را كلاس دارم سيزدهم روز سه شنبه است چند روز بعد از آن را هم تعطيل هستم.

-بنابراين بايد هفدهم كلاس باشيد ...اگر بيت روز بمانيد؟

-مهم نيست تا به حال غيبت نداشته ام.

-خوبه

-البته به زبان خوب بود اما در دلش بدتر از آن نبود ادامه داد چند سال مانده درستان تمام شود؟

-يكسال

-سال سوم هستيد؟

-بله

-رشته پرستاري درست است؟

-بله

-بعد از آن مي خواهيد كار كنيد؟

-توران با تعجب به او نگاه كردو گفت فكر مي كنم.

اما گويا بهروز از پاسخ او راضي نبود اما بعدها مي توانست راجع به آن صحبت و يا حتي مخالفت كند.بهروز ساكت شده

بود گويا ديگر حرفي براي گفتن نداشت.بهروز مي دانست بايد تا پايان تحصيلات توران صبر كند زيرا به خوبي آگاه بود

پوريا تا قبل از آن اجازه ازدواج به خواهرش نخواهد داد.در اين لحظه توران گفت شايد هم به جاي كار كردن ادامه

تحصيل دهم.بستگي دارد به اينكه آن زمان تا چه حد حوصله درس خواندن داشته باشم.

-حتما حوصله خواهد داشت.

قبل از آنكه بتواند موضوع ديگري را براي صحبت پيش بكشد پوريا و تارا به آنها نزديك شدند.حالا ديگر هر دو كاملا

ساكت شده بودند.هر چهار نفر به داخل خانه رفتند.خانم الماسي با ديدن بهروز گفت برويد دنبال خانواده تان و آنها را

بياوريد خانواده آقاي شهبازي هم قرار است بيايند اينجا خوشحال مي شوند پدرتان را ببينند.

-متشكر باشد براي وقتي كه از سفر بازگشتيد.

آنكه به جاي خود حالا برويد دنبالشان بالاخره اصرار تارا و پوريا او را مجبور كرد كه برود.ساعت حدود 8 شب بود كه

مهمانها آمدند سيما گفت ما آنجا نتوانستيم از روي آتش بپريم.تارا گفت توران هم نپريد.

سپس خطاب به پوريا گفت چطور است در حياط آتش روشن كنيم؟

پوريا موافقت كرد و همه به حياط رفتند و ساعتي تفريح كردند.

بعد از ظهر روز بعد همه در منزل مادرجون سر سفره هفت سين منتظر صداي توپ از تلويزيون نشسته بودند.تارا

مرتب از زمان مي پرسيد.بعد از شنيدن صداي توپ تارا زودتر از همه برخاست و صورت مادرجون را بوسيدو مادرجون

يك بسته كوچك به او دادو گفت سال نو مبارك عزيزم.

بقيه نوه ها نيز به طرف مادرجون رفتند.و هديه ها ردو بدل شد.تنها خانواده اي كه در ميان آنها نبود خاله اشرف بودكه

موقع تحويل سال در خانه مادرشوهرش بودند.اما روز بعد آمدند پروانه براي شهرزاد دوتا كتاب داد تارا با ديدن آنها

گفت پروانه چيز ديگري نبود برايش بخري مرا به دردسر انداختي.

پروانه در حاليكه مي خنديد گفت خوب يكي از آنها را خودم برايش مي خوانم.

بعد از ظهر روز اول خانم اكبري به همراه خواهرش مهمان انها بودند هنوز دقايقي از آمدن آنها نگذشته بود كه

برادرزاده هاي مادرجون هم آمدند.خانه پر بود از سروصداي جوانها.

چند روز بعد همه خانه خانم اكبري جمع بودند و از آنها را براي شام نگه داشت تارا پيشنهاد برف بازي را داد.

احمد گفت:نه سرما مي خوريم نگاه نكن كه بهار است هوا خيلي سرد است.

اما هميشه كه برف مي آيد برف بازي مي كنيم هيچ وقت هم سرما نمي خوريم.

مادرش گفت بله او هيچ وقت سرما نمي خورد اما سرتاسر زمستان دستمال به دست است.

تارا در حاليكه مي خنديد گفت ولي حالا كه زمستان نيست.

فرقي نمي كند مي بيني كه برف امده.

دايي اكبر گفت خيلي خوب باشد برويد اما خيلي زود برگرديد.هر كس فقط يك گلوله ميتواند پرتاب كند.

پروانه شكوه كنان گفت آخر يك گلوله كه نمي شود آنرا به كي بزنيم؟

جوانها در حاليكه قانع نشده بودند اما خيلي هم جدي نگرفته بودند را هي شدند.وتا موقع شام كه دايي اكبر صدايشان

كرد همچنان بازي كردند.

پس از صرف شام آنها به خانه خودشان برگشتند اما خانم اكبري خانم الماسي را نگه داشت و قرار بود روز بعد با هم به

منزل آهو بروند كه موفق نشدند.

ساعت 8 همه بيدار شده بودند غير از تارا ايرج نگاهي به دور تا دور ميز انداخت و وقتي تارا را نديد خواست سراغ او را

بگيرد كه منصرف شد.در اين هنگان خانم الماسي گفت توران برو تارا را صدا كن امروز چقدر تنبل شده است.

خانم اكبري گفت خسته است بگذار بخوابه حتما ديشب خيلي بازي كرده.

آزاده گفت نه بابا ديشب پدرام بيچاره اش كرد چند بار توي برفها خورد زمين گلوله هاي پي در پي پدارم مانع بلند

شدن او مي شد ما كه همه مان ايستاده بوديم و او را نگاه مي كرديم و مي خنديديم.اما در آخر تارا حسابش را رسيد

البته به كمك پوريا.

توران در حالي كه سخت نگران به نظر مي رسيد وارد آشپزخانه شد خانم الماسي پرسيد؟چي شد بلند شد يا نه؟

-نه مامان تارا تب دارد خيلي زياد.

پوريا با شنيدن آن خيلي سريع از آشپزخانه خارج شد و بقيه به دنبال او.

خانم اكبري گفت بهتر است همين حالا او را ببريم دكتر ايرج برو ماشين را آماده كن.

ايرج خيلي سريع لباسش را عوض كرده و به حياط رفت.گويا همه صبحانه را فراموش كرده بودند پوريا تارار را صدا

كرد چشمانش به سختي باز شد و ناله كنان جوب داد بله؟

پوريا ترجيح داد اور ا بغل كند و به ماشين ببرد.خانم الماسي و خانم اكبري هم با آنها همراه شدند. توران و خواهر هاي

ايرج در خانه منتظر انها بودند دكتر پس از معاينه تارا گفت سينه پهلو كرده است بايد خيلي مراقب باشيد.

سپس نسخه را به دست ايرج داد.پوريا كمك كرد تارا داخل ماشين شود.خانم الماسي كه حالا تا حدودي آرامشش را

بازيافته بود گفت ببين تارا چه كارهايي مي كني؟

او واقعا عصباني بود تارا مثل هميشه سكوت كرده بود البته اين بار توان پاسخ دادن نداشت.

پوريا گفت مامان حالا كه موقع اين حرفها نيست كاري است كه شده ديگه تكرار نمي كند.

ايرج مقابل داروخانه نگه داشت وبه همراه پوريا براي تهيه دارو پياده شدند.

بعد از بازگشت به خانه آرزو تخت خوابش را به تارا قرض داد و خانم اكبري يك لحاف گرم روي او انداخت آزاده هم

برايش غذا آورد اما نتوانست چيز زيادي بخورد.

بعد از ظهر دايي اكبر تلفن كرد تا ببيند برنامه شان چيست و كجا مي روند.خانم الماسي گفت قرار بود به منزل اهو

برويم اما تارا مريض شد.

تارا هنوز خواب بود كه بوسه پوريا او را بيدار كرد پوريا براي برگشت بليط داشت اما فوقالعاده نگران بود و مي خواست

تا خوب شدن تارا بماند كه مادرش مانع شده بود.

تارا پرسيد مي خوهي بروي؟

بله اما به محض اينكه رسيدم تلفن مي كنم هر روز تلفن مي كنم.

تارا گريه اش گرفته بود اما خودش را كنترل كرد.هميشه جدايي از پوريا براي او سخت بود.

پدارم با ديدن چهره گرفته تارا گفت اگر ديروز مي دانستم كه به اين روز مي افتي از گلوله هاي برفي كه پرتاب كردي

مي گذشتم و به تو رحم مي كردم.

تارا با صداي گرفته و خش دارش گفت فكر كردي آقا صبر كن حالم خوب بشود حسابت را مي رسم.

تا آن موقع برفها آب شده اند.

مهم نيست هنوز زمستانهاي زيادي پيش رو داريم.

خانم الماسي گفت نگفتم تا پاي مرگ هم برود باز اگر برف ببيند دست بردار نيست....تازه از الان براي زمستانش هم

برنامه مي ريزد.

پدارم گفت خوب بايد برنامه ريزي كن تا بتواند از اول تا اخر زمستان را دستمال به دست باشد يا نه؟

ايرج نگاهي به ساعتش انداخت وگفت پوريا ديرت نشود!

ساعت حدود شش بود كه آهو كه صبح همان روز ازبيماري تارا مطلع شده بود براي عيادت او همرا دخترش به منزل

مادرش آمد اودر حياط با احمد كه چند دقيقه قبل از او رسيده بود روبرو شد لحظه اي مكث كرد اما سلام نكرد.احد

خواست مثل خودش رفتار كند بنابراين نگاهش را از او برگرفت و بدون هيچ گفتگويي قدم زنان به سمت ديگر حياط

رفت و آهو با نگاهي سرشار از كينه به داخل رفت.

فصل يازدهم

روز دوم خانم الماسي به برادرش گفته بود شما قرارهايتان را بگذاريدو مهماني هايتان رو برويد.اما دايي اكبر گفته بود

صبر مي كنيم حال تارا خوب شود.

تارا قرار بود دست كم سه روز در رختخواب بماند اما روز دوم طاقتشش تمام شد و برخاست و بر روي مبلي كنار آرزو

نشست.

حالا تارا مجبور بود از همه چيز صرف نظر كند اما روز بعد همه به منزل آهو و بعد از ظهرآن به منزل برادر خانم اكبري

رفتند.تارا حالش كمي بهتر بود و پياده روي هم لازم نبود بكند كه هواي سرد حالش را بدتر بكند.اما روز بعد نتوانست با

خواهرش و خواهر هاي ايرج همراه شود يكي از دوستان آزاده ناهار آنها را دعوت كرده بود.و خانم الماسي اجازه رفتن

به تارا نداد.ايرج در منزل نبود ودخترها بايد خودشان مي رفتند.هنوز هوا به شدت سرد بود و مسير خانه دوست ازاده

طولاني.تارا در حالي كه خيلي ناراحت بود مجبور شد در خانه بماند اما چند دقيقه بعد از رفتن آنها خواهر خام اكبري به

همراه دخترش به آنجا امدند.تارا تا بعد از ظهر با دختر او سرگرم بود اما بعد از ظهر كه آنها رفتند تارا باز هم تنها شد و

پس از يك ساعت طاقت نياوردوبه اشپزخانه رفت پس از لحظه اي سكوت گفت مامان مي آييد برويم قدم بزنيم؟

-نه تارا هنوز هوا سرد است...ماهم كار داريم.

تارا نااميد از آشپزخانه خارج شد و كتابي برداشت خواست خودش را با خواندن آن سرگرم كند كه صفحات اول حوصله

اش را سربردو آن را نيز كنار گذاشت.دوباره به آشپزخانه رفت و گفت مامان مي اييد برويم پارك؟

-حالا چه موقع پارك رفتن است؟آن هم با وضعيتي كه تو داري

-خوب پس بيا برويم حياط.

-مگر تو سرما نخوردي فكر مي كني حالا براي چي در خانه ماندي به خاطر همين حرف گوش نكردنت.

خانم اكبري گفت خوب طفلك حق دارد حوصله اش سر رفته است..فكر مي كنم ايرج كمكم برسد به او مي گويم ببرد

در شهر گردش كنيد

خانم الماسي گفت چون سرما خورده نمي خواهم برود بيرون...مي ترسم حالش بدتر شود ادم بي فكر بايد در خانه بماند

حالا هم نبايد غر بزند.

تارا خنديد و گفت آخر آدم بي فكر كه نمي تواند فكرش را به كار بيندازد.در همين موقع صداي به هم خورن در به

گوش رسيد.ايرج وارد آشپزخانه شد و سلام كرد مادرش گفت:ايرج چه به موقع آمدي تارا حوصله اش سر رفته برويد

پاركينگ و كمي بدمينتون بازي كنيد.و رو به خانم الماسي گفت پاركينگ كه ديگر اشكالي ندارد....اما تارا جان كتت را

بپوش.

تارا خيلي سريع برخاست و گفت چشم و از آشپزخانه خاج شد مادرش گفت انقدر عجله داشت كه صبر نكرد ببيند اصلا

ايرج مي خواهد بازي كند يا نه.

ايرج گفت اشكالي ندارد بازي مي كنم.

البته اگر خسته هستي مي توانيد در خانه شطرنج بازي كنيد اما چون جرزن است مي ترسم بدتر اعصابت را خورد كند.

در همين لحظه تارا حاضر و اماده وارد شد و گفت اين هم كت حالا كه ديگر اشكالي ندارد؟

نخير مي تواني بروي.

برخلاف بيشتر پاركينگها سقف پاركينگ آنها خيلي بلند بود و به راحتي مي توانستند بازي كنند تارا ابتدا كتش را با

گفتن دست و پاگير است درآورد ايرج گفت:بهتر است آنرا بپوشيد اينجا هم زياد گرم نيست.

تارا كتش را روي كاپوت جلوي ماشين انداخت و گفت بدون آن راحت تر مي توانم بازي كنم لباسم گرم است.

5دقيقه اول خوب بازي نمي كردند به هر حال تا باهم هماهنگ و گرم شوند طول مي كشيد پاسخهاي ايرج بلند بود با

اينكه تارا قد بلند بود اما ايرج هم هم جزو مردان قد بلند به حساب مي آمد تارا با لبخند گفت:لطفا يك نگاهي هم به قد

من بياندازيد باور كنيد من قول نيستم.ايرج در حالي كه خنده اش گرفته بود گفت بله معذرت مي خو ام.

پس از گذشت نيم ساعت خواهر ها برگشتند و به تشويق آنها پرداختند.حالا ديگر بازي براي ايرج لذت قبلي را نداشت

و پس از گذشت 5 دقيقه جايش را به آرزو داد.بعد از برگشتن به خانه اايي اكبر تماس گرفت و آنها را براي شام دعوت

كرد و ساعت 8 بود كه همه در منزل او دور هم جمع شدند.

شب بسيار خوبي بود و همه به بازي دبلنا پرداختند از بچه ها گرفته تا بزرگترها حتي مادرجون همه بازي كردند.در اخر

ساعت حدود يك نيمه شب بود كه خداحافظي ها شروع شد.دايي اكبر اصرار داشت خواهرش و بچه ها شب پيش انها

بمانند اما خانم اكبري گفت خواهش مي كنم يك فردا را هم اجازه بدهيد خانه ما باشنددختر خاله ها و پسرخاله ام مي

خواهند به خاطر ايشان بيايند حالا فردا شب همه بياييد آنجا.اما دعوت او پذيرفته نشد پدرام سخت عصبي بود و پس از

رفتن آنها به پدرش گفت من نمي فهمم اين خواهر شماست يا خواهر دختر عمويتان بيشتر از انكه خانه ما باشند خانه

انها هستند.

مهم اين است كه ما آنها را ببينيم حالا كجا چه تفاوتي دارد زياد سخت نگير چند روز آخر را پيش خودمان نگه مي

داريم چطوره؟

اگر بمانند.

زندايي گفت حتما مي مانند.

بعد از ظهر روز بعد خانم اكبري به همراه توران و خانم الماسي وآرزو به خريد رفتند چون مهمان داشتن آزاده در خانه

ماند تارا هم براي اينكه او تنها نباشد كنارش ماند تارا اصرار داشت به او كمك كند اما او گفت همين كه كنارم باشي و با

من حرف بزني كافي است.تارا گفت خواهش مي كنم نخواه كه صحبت كنم هنوز فكم بابت پرحرفي هاي ديشب درد مي

كند.سپس دستمالي برداشت و به گردگيري پرداخت.قندانها خالي شده بود بايد قند خرد مي كردند تارا گفت بگذار من

قند بشكنم تو بقيه كارها را بكن.آزاده مخالف بود اما تارا اور را راضي كرد.آزاده خيلي سريع كارهاي آشپزخانه را انجام

داد اما تارا هنوز به اندازه دو قندان هم قنو خورد نكرده بود اين اولين باري بود كه او قند خورد مي كرد و اين برايش

مشكل بود.

يك بار دلش مي خواست بگويد اين قندها چقدر سفت هستند اما چون فكر كرد ممكن است آزاده مانع ادامه كار او شود

چيزي نگفت آزاده پيازهايش را خرد كرد كه زنگ تلفن به صدا درآمد و او از آشپزخانه خارج شد ايرج وارد خانه شد و

براي خوردن آب به آشپزخانه رفت با تعجب به تارا كه با آن همه تقلا سعي مي كرد قند خورد كند نگاه كرد اما تارا

آنقدر محو كار خود بود كه متوجه حضور او در چهار چوب آشپزخانه نشد.ايرج پس از كمي نگاه كردن به او به طرف

يخچال رفت و در همان حال گفت اين اولين بار است كه قند خورد مي كنيد؟

تارا كه تازه متوجه او شده بودبا كمي دستپاچگي گفت آه بله متاسفانه.

خيلي خوب بقيه اش را بگذار من خورد كنم.

سپس به نشيمن رفت و به آزاده گفت كي گفت قندهارا بدهي او خورد كند آخر او مي تواند قند خورد كند او رد خانه

خودشان از اين كارها نكرده حالا تو اين كار را به او واگذار كردي!

دوباره زنگ تلفن به صدا در آمد و ايرج گوشي را برداشت.پوريا پشت خط بود و خواست با تارا صحبت كند تارا با

خوشحالي گوشي را گرفت و صحبت كرد.

فصل دوازدهم

سيزده به در همه باغ خانم اكبري دعوت شدند.زن برادر خانم اكبري كه تا آن زمان با خانم الماسي و بچه ها برخورد

چنداني نداشت حسابي شيفته توران و تارا شده بود.اما اين اولين باري بود كه حضور خانواده دايي ايرج نه براي او ونه

پدرام به هيچ وجه خوشايند نبود.به هر حال بعد از ظهر همه براي وسطي به ته باغ رفتند و اين فرصت مناسبي براي

پدرام بود.موقع رفتن او در كنار تارا قدم برميداشت به محض اينكه كمي اطرافشان خلوت شد گفت امروز خيلي اذيت

كردي! لحن كلامش كاملا جدي و خشن بود تارا معصومانه و متعجب گفت مگر چه كار كرده ام؟

-منظورم اين نيست كه كار بدي كردي.

-پس چي؟

پدارم نمي دانست چگونه بايد به او بفهماند كه در مقابل بعضي ها بايد كمي جدي تر باشد و از طرفي هر چه فكر مي كرد

رفتار تارا نا شايسته و زشت نمي ديد.ودر آخر چاره اي نديد جز اينكه بگويد هيچي فراموشش كن.

اما با اين كار خود فكر تارا را به خود مشغول كرد به انتهاي باغ كه رسيدند پدرام و پژمان پسر دايي ايرج شروع به

ياركشي كردند.ابتدا پدرام و به دلايلي كه براي خوش قانع كننده بود تارا را انتخاب كرد پژمان آرزو را بعد از آن ايرج

گفت پدارم من با شما.

بقيه نير به اين ترتيب انتخاب شدند.وبازي شروع شد.پژمان معمولا يك نفر را نشانه مي گرفت و بعد از اينكه او از بازي

كنار مي رفت نفر بعدي و اين بار تارا هدف او بود اما تارا حواسش جمع بود پنجمين دفعه اي كه توپ پژمان تارا را

نشانه مي گرفت اگر ايرج يك لحظه ديرتر او را كنار مي كشيد توپ با صورت تارا برخورد مي كرد.چون توپ آنها

بسكتبال بود بازي به همه حرام مي شد. اما كنار كشيدت تارا توسط ايرج هم بدون صدمه نبود چون بازوي او به شدت

درد گرفت.پدرام به شدت از اين عمل ايرج عصبي بود .ايرج بعد از هل دادن تارا به بيرون زمين بازي در حالي كه سعي

مي كرد خودش را كنترل كند گفت پژمان صورت را نشانه نگير بهتر است توپ را زميني پرتاب كنيد.

پژمان كه زا عمل بي منظور خود ناراحت به نظر مي رسيد گفت هدف من صورت او نبود معذرت مي سپس گفت

معذرت مي خواهم حالا مي توانيد بازي كنيد؟

تارا براي كي لحظه هيجاني را در قلبش احساس كرد.در همان حال گفت بله چيزي نشده.

احمد به سمت او رفت وارام گفت چي شد به درخت برخوردي؟

نه

پس چرا بازويت را گرفتي؟

چيزي نيست به هر حال پرتاب شدم برويم.

به داخل زمين برگشتند.تارا كنار پدارم قرار گرفت و او با كمي حرص گفت كمي وحشيانه بود.

تارا با تعجب نگاهي به او انداخت و گفت چي؟

هيچي.

منظور او كار ايرج بود شايد اگر خودش اين كار را مي كرد ديگر در نظرش وحشيانه نبود به هر حال او با پرت كردن

حواس تارا باعث شد توپ احمد به او بخورد و او از بازي خارج شود.

خانم الماسي و بچه ها دوروز بعد مهمان دايي اكبر بودند وروزهاي بعد به خاله اشرف و مادر جون اختصاص داده شد.اما

كمتر روزي بود كه خانم اكبري و بچه ها به انها سرنزنند.به هر حال روز هجدهم عازم تهران شدند.پوريا و سيما به

استقبال آنها آمده و پوران و ساسان در خانه منتظر انها بودند.

از روز بعد تارا بطور جدي درس خواندن را شروع كرد.وپوريا تند و تند براي ا كتاب تست مي خريد.

فصل سيزدهم

تارا آخرين امتحان را هم پشت سر گذاشت و پيروزمندانه وارد خانه شد.

سلام عزيزم امتحانت چطور بود؟

خيلي خوب

كي نتيجه را اعلام مي كنند؟

درست نمي دانم اواخر تيرماه

هيچي بازم برخلاف آنكه خيال نداشتيم به مشهد برويم حالا مجبوريم برويم.

راستي كي؟

اواسط مرداد بايد آنجا باشيم.

بايد چرا؟

عروسي آزاده است.

راستي چه خوب.

پنج شنبه هم جشن نامزدي اش است كه ما نمي توانيم برويم.

توران كجاست؟

رفت خانه پوران.

تارا كمي ناراحت شد كي برمي گردد؟

پنج شنبه.

تارا تازه لباس عوض كرده بود كه پوريا تماس گرفت و پرسيد دوست دارد به دركه برويم؟

البته كه دوست دارم اما توران كه نيست.

-خوب اشكالي ندارد سيما و خواهر بهروز كه هستند.

-آنها هم مي ايند؟

بله

تارا با خود فكر كرد طفلك توراناگر بفهمد چقدر از رفتنش ناراحت مي شود.

قرار براي ساعت هفت گذاشته شده بود از حالت چهره بهروز كاملامشخص بود كه از نبودن توران سخت ناراحت است

و به طور حتم روي انكه سراغ اورا بگيرد نداشت ام حضور بهناز برايش مفيد واقع شده بود چون پرسيد پس توران

كجاست تارا؟

نجا رفت. Ĥ خانمه پوران امروز صبح به

پس امشب با ما نيست؟

چهره او هم درهم رفت.شب خوبي بود وهواي خوب دركه به لذت ان افزود.

اعتماد به نفس تارا پوريا را به تحسين واداشت او با چنان خونسردي و آرامشي دراتومبيل نشسته بود و گفتگو و شوخي

مي كرد كه پوريا را تحت تاثير قرار داه بود بعد از اينكه به مدرسه مورد نظر رسيدند تارا از پوريا خواست كه پياده

نشود اما او توجه نكرد و با او رفت و تا آخر امتحان منتظر ماند.

بعد از امتحان برخلاف تصور پوريا كه فكر مي كرد تارا خستهبرميگردد با چهره بشاش او روبرو شد او با خنده گفت

برويم پوريا منتظر ديدن اسمم در روزنامه باش.

همه اعضا خانواده مي خواستند بدانند او چطور امتحان داده او با اعتماد كامل گفت امتحانم را خوب داده ام.

فصل چهاردهم

شنبه شب همه مهمان آقاي شهبازي بودند.بعد از شام آقاي شهبازي پرسيد كي مايل است قدم بزند؟

همه موافق بودند و به پيشنهاد سيما قرار شد به يكي از پاركهاي نزديك بروند.هنگام پوشيدن كفش بهروز به توران

گفت:هفته پيش نبوديد؟

آه بله خانه پوران بودم...البته از اين برنامه بي اطلاع بودم.

انها حدود يك ساعت قدم زدند و به خانه برگشتن نزديك خانه بود كه پوريا متوجه شد كتش را جا گذاشته است مقابل

خانه كه رسيدند درحاليكه در جيبهاي شلوارش در جستجوي كليد بود با نگراني پرسيد مامان شما كليد نداريد؟

نه مگر كليد ست تو نبود؟

بله بود اما...من كتم را جا گذاشتم كليد هم در جيب ان بود.

تارا گفت خوب اشكالي ندارد هر كس با ديدن نامزدش يكجور به هيجان مي آيد اين كه ناراحتي ندارد بعضي ها هم

دست و پايشان را گم مي كنند و به پته پته مي افتند.

توران محكم به بازوي او زد مادرش در حاليكه متوجه منظور او از صحبت اخر نشده بود خنديد پوريا گفت شما اينجا

باشيد تا برگردم و كليد را بياورم اگر هم بخواهيد با هم برويم.

نه برادر عزيزم اين همه راه برويم د رحالي كه مي توانيم از در بالا برويم؟

چه مي گويي تارا از كدام در؟

از در ان طرف حياط باييد تا بگويم.

تاا گفت حالا تو قلاب گبيرتا من بروم بالا

نه چرا تو بروي خطرناك است خودم مي روم.

ممكن است بفرماييد كي مي خواهد برايت قلاب بگيرد؟

حق باتوست اما ارتفاع ديوار كم نيست

نگران نباشيد من قبلا هم اين كار را كرده ام.

پوريا به ناچار دستش را قلاب كرد و تارا بدون ترس از روي ديوار پريد بلافاصله در باز شد.

خداي من تارا فقط خدا مي داند تو چه وروجكي هستي.

نه مامان فقط خدا نمي داند شما هم مي دانيد.

تارا ثلث سوم را هم با موفقيت پشت سرگذاشته بود قرار بود روز بعد به مشهد بروند اين بار سيما هم با آنها بود.اين

دفعه قرار بود با اتومبيل خودشان مسافرت كنند تارا خوشحال و توران ناراضي بود.

يك روز و نيم بعد به مشهد رسيدند و با خوشامد گويي گرم مورد استقبال قرار گرفتند.

فصل پانزدهم

پنج شنبه عروسي آزاده برگزار شد جشن در باغ برگزار شد و اين باعث شده بود ايرج حسابي به زحت بيوفتد تارا

احساس كرد دلش براي او مي سوزد و دوست داشت به نحوي به او كمك كند.اما كاري كه از دست او بربيايد نبود اما

خوب به جاي او احمد و پوريا به او كمك كردند.جشن عروسي خيلي خوب برگزار شد و انها دوروز بعد به ماه عسل

رفتند دوروز بعد از رفتن آنها خانم الماسي و بچه ها به تهران برگشتند.روز خداحافظي همه در منزل دايي اكبر جمع

بودند خانم اكبري و آرزو و ايرج هم بودند طبق معمول همه از رفتن آنها ناراحت و اين با به علاوه گله مند بودند از

اينكه چرا انقدر زود برمي گردند.

ايرج كه مقابل تارا ايستاده بود گفت به زودي جوابهاي كنكور مي آيد اميدوارم قبول شويد.

تارا در آن شلوغي به سختي صداي او را شنيد اما در حاليكه سعي مي كرد به چهره او نگاه نكند پاسخ داد متشكرم.

تنها كسي كه آن دو را زير نظر داشت پوريا بود.د رهمين لحظه او همراه پروانه به آنها نزديك شد پروانه گفت تارا دلم

برايت تنگ مي شود.

پدارم گفت خيلي زود داريد برمي گرديد.

اين بار زود برني گرديم در حقيقت هميشه خيلي زياد مي مانديم.

ايرج سكوت كرده بود به نظر مي رسيد توجهي به آنها ندارد. در اين هنگام شيدا به سمت آنها آمد د راين مدت با شيدا

خيلي صميمي شده بود و از احساسات قلبي او نسبت به پدرام آگاهي يافته بود تارا براي او آرزوي موفقيت مي كرد.

تارا گفت بچه ها دلم برايتان تنگ مي شود در تعطيلات ميان ترم بياييد تهران

پروانه گفت:اگر تعطيلات ميان ترم نداشتيم چي؟

يعني قرا است دانشگاه قوبل نشويد؟

خوب شايد من و شهاب قرار است در خانه ماندگار باشيم

شهاب با شنيدن اسمش به سمت آنها رفت چيه غيبت منو مي كنيد؟

هيچي به تارا گفتم من و تو امسال در خانه ماندگاريم.

براي چي؟

چون ممكن است دانشگاه قبول نشويم.

كرا با خودت قاطي نكن من حتما قبول مي شوم.

پس بنابراين من ناچارم تنهايي بيايم تهران

شيدا خنديد و گفت بيايم تهران چيه اگر قوبل نشدي شوهر مي كني و مي روي دنبال زندگيت

حالا كه اينطور شد حتما قبول مي شوم.

در همين هنگام پوريا تارا را صدا زد تارا جان سوار شو.

وتارا متوجه نگاه عميق و غمگين ايرج شد پدارم نيز متوجه ايرج بود و با حرص و غضب گفت تارا سوارشو ديگر.

تارا خنديد و گفت خوب شد حالا مي ريم اگر يك هفته ديگر مي مانديم آن وقت چطور مي گفتي سوار شو.معلوم است

حسابي خسته شدي ها.

پدرام

لبخندي زد و گفت منظوري نداشتم از ناراحتي بود چون از رفتنتان غمگينم به دل نگير.

شوخي كردم خودم مي دانم بچه ها خدا حافظ.

فصل يازدهم

روز دوم خانم الماسي به برادرش گفته بود شما قرارهايتان را بگذاريدو مهماني هايتان رو برويد.اما دايي اكبر گفته بود

صبر مي كنيم حال تارا خوب شود.

تارا قرار بود دست كم سه روز در رختخواب بماند اما روز دوم طاقتشش تمام شد و برخاست و بر روي مبلي كنار آرزو

نشست.

حالا تارا مجبور بود از همه چيز صرف نظر كند اما روز بعد همه به منزل آهو و بعد از ظهرآن به منزل برادر خانم اكبري

رفتند.تارا حالش كمي بهتر بود و پياده روي هم لازم نبود بكند كه هواي سرد حالش را بدتر بكند.اما روز بعد نتوانست با

خواهرش و خواهر هاي ايرج همراه شود يكي از دوستان آزاده ناهار آنها را دعوت كرده بود.و خانم الماسي اجازه رفتن

به تارا نداد.ايرج در منزل نبود ودخترها بايد خودشان مي رفتند.هنوز هوا به شدت سرد بود و مسير خانه دوست ازاده

طولاني.تارا در حالي كه خيلي ناراحت بود مجبور شد در خانه بماند اما چند دقيقه بعد از رفتن آنها خواهر خام اكبري به

همراه دخترش به آنجا امدند.تارا تا بعد از ظهر با دختر او سرگرم بود اما بعد از ظهر كه آنها رفتند تارا باز هم تنها شد و

پس از يك ساعت طاقت نياوردوبه اشپزخانه رفت پس از لحظه اي سكوت گفت مامان مي آييد برويم قدم بزنيم؟

-نه تارا هنوز هوا سرد است...ماهم كار داريم.

تارا نااميد از آشپزخانه خارج شد و كتابي برداشت خواست خودش را با خواندن آن سرگرم كند كه صفحات اول حوصله

اش را سربردو آن را نيز كنار گذاشت.دوباره به آشپزخانه رفت و گفت مامان مي اييد برويم پارك؟

-حالا چه موقع پارك رفتن است؟آن هم با وضعيتي كه تو داري

-خوب پس بيا برويم حياط.

-مگر تو سرما نخوردي فكر مي كني حالا براي چي در خانه ماندي به خاطر همين حرف گوش نكردنت.

خانم اكبري گفت خوب طفلك حق دارد حوصله اش سر رفته است..فكر مي كنم ايرج كمكم برسد به او مي گويم ببرد

در شهر گردش كنيد

خانم الماسي گفت چون سرما خورده نمي خواهم برود بيرون...مي ترسم حالش بدتر شود ادم بي فكر بايد در خانه بماند

حالا هم نبايد غر بزند.

تارا خنديد و گفت آخر آدم بي فكر كه نمي تواند فكرش را به كار بيندازد.در همين موقع صداي به هم خورن در به

گوش رسيد.ايرج وارد آشپزخانه شد و سلام كرد مادرش گفت:ايرج چه به موقع آمدي تارا حوصله اش سر رفته برويد

پاركينگ و كمي بدمينتون بازي كنيد.و رو به خانم الماسي گفت پاركينگ كه ديگر اشكالي ندارد....اما تارا جان كتت را

بپوش.

تارا خيلي سريع برخاست و گفت چشم و از آشپزخانه خاج شد مادرش گفت انقدر عجله داشت كه صبر نكرد ببيند اصلا

ايرج مي خواهد بازي كند يا نه.

ايرج گفت اشكالي ندارد بازي مي كنم.

البته اگر خسته هستي مي توانيد در خانه شطرنج بازي كنيد اما چون جرزن است مي ترسم بدتر اعصابت را خورد كند.

در همين لحظه تارا حاضر و اماده وارد شد و گفت اين هم كت حالا كه ديگر اشكالي ندارد؟

نخير مي تواني بروي.

برخلاف بيشتر پاركينگها سقف پاركينگ آنها خيلي بلند بود و به راحتي مي توانستند بازي كنند تارا ابتدا كتش را با

گفتن دست و پاگير است درآورد ايرج گفت:بهتر است آنرا بپوشيد اينجا هم زياد گرم نيست.

تارا كتش را روي كاپوت جلوي ماشين انداخت و گفت بدون آن راحت تر مي توانم بازي كنم لباسم گرم است.

5دقيقه اول خوب بازي نمي كردند به هر حال تا باهم هماهنگ و گرم شوند طول مي كشيد پاسخهاي ايرج بلند بود با

اينكه تارا قد بلند بود اما ايرج هم هم جزو مردان قد بلند به حساب مي آمد تارا با لبخند گفت:لطفا يك نگاهي هم به قد

من بياندازيد باور كنيد من قول نيستم.ايرج در حالي كه خنده اش گرفته بود گفت بله معذرت مي خو ام.

پس از گذشت نيم ساعت خواهر ها برگشتند و به تشويق آنها پرداختند.حالا ديگر بازي براي ايرج لذت قبلي را نداشت

و پس از گذشت 5 دقيقه جايش را به آرزو داد.بعد از برگشتن به خانه اايي اكبر تماس گرفت و آنها را براي شام دعوت

كرد و ساعت 8 بود كه همه در منزل او دور هم جمع شدند.

شب بسيار خوبي بود و همه به بازي دبلنا پرداختند از بچه ها گرفته تا بزرگترها حتي مادرجون همه بازي كردند.در اخر

ساعت حدود يك نيمه شب بود كه خداحافظي ها شروع شد.دايي اكبر اصرار داشت خواهرش و بچه ها شب پيش انها

بمانند اما خانم اكبري گفت خواهش مي كنم يك فردا را هم اجازه بدهيد خانه ما باشنددختر خاله ها و پسرخاله ام مي

خواهند به خاطر ايشان بيايند حالا فردا شب همه بياييد آنجا.اما دعوت او پذيرفته نشد پدرام سخت عصبي بود و پس از

رفتن آنها به پدرش گفت من نمي فهمم اين خواهر شماست يا خواهر دختر عمويتان بيشتر از انكه خانه ما باشند خانه

انها هستند.

مهم اين است كه ما آنها را ببينيم حالا كجا چه تفاوتي دارد زياد سخت نگير چند روز آخر را پيش خودمان نگه مي

داريم چطوره؟

اگر بمانند.

زندايي گفت حتما مي مانند.

بعد از ظهر روز بعد خانم اكبري به همراه توران و خانم الماسي وآرزو به خريد رفتند چون مهمان داشتن آزاده در خانه

ماند تارا هم براي اينكه او تنها نباشد كنارش ماند تارا اصرار داشت به او كمك كند اما او گفت همين كه كنارم باشي و با

من حرف بزني كافي است.تارا گفت خواهش مي كنم نخواه كه صحبت كنم هنوز فكم بابت پرحرفي هاي ديشب درد مي

كند.سپس دستمالي برداشت و به گردگيري پرداخت.قندانها خالي شده بود بايد قند خرد مي كردند تارا گفت بگذار من

قند بشكنم تو بقيه كارها را بكن.آزاده مخالف بود اما تارا اور را راضي كرد.آزاده خيلي سريع كارهاي آشپزخانه را انجام

داد اما تارا هنوز به اندازه دو قندان هم قنو خورد نكرده بود اين اولين باري بود كه او قند خورد مي كرد و اين برايش

مشكل بود.

يك بار دلش مي خواست بگويد اين قندها چقدر سفت هستند اما چون فكر كرد ممكن است آزاده مانع ادامه كار او شود

چيزي نگفت آزاده پيازهايش را خرد كرد كه زنگ تلفن به صدا درآمد و او از آشپزخانه خارج شد ايرج وارد خانه شد و

براي خوردن آب به آشپزخانه رفت با تعجب به تارا كه با آن همه تقلا سعي مي كرد قند خورد كند نگاه كرد اما تارا

آنقدر محو كار خود بود كه متوجه حضور او در چهار چوب آشپزخانه نشد.ايرج پس از كمي نگاه كردن به او به طرف

يخچال رفت و در همان حال گفت اين اولين بار است كه قند خورد مي كنيد؟

تارا كه تازه متوجه او شده بودبا كمي دستپاچگي گفت آه بله متاسفانه.

خيلي خوب بقيه اش را بگذار من خورد كنم.

سپس به نشيمن رفت و به آزاده گفت كي گفت قندهارا بدهي او خورد كند آخر او مي تواند قند خورد كند او رد خانه

خودشان از اين كارها نكرده حالا تو اين كار را به او واگذار كردي!

دوباره زنگ تلفن به صدا در آمد و ايرج گوشي را برداشت.پوريا پشت خط بود و خواست با تارا صحبت كند تارا با

خوشحالي گوشي را گرفت و صحبت كرد.

فصل دوازدهم

سيزده به در همه باغ خانم اكبري دعوت شدند.زن برادر خانم اكبري كه تا آن زمان با خانم الماسي و بچه ها برخورد

چنداني نداشت حسابي شيفته توران و تارا شده بود.اما اين اولين باري بود كه حضور خانواده دايي ايرج نه براي او ونه

پدرام به هيچ وجه خوشايند نبود.به هر حال بعد از ظهر همه براي وسطي به ته باغ رفتند و اين فرصت مناسبي براي

پدرام بود.موقع رفتن او در كنار تارا قدم برميداشت به محض اينكه كمي اطرافشان خلوت شد گفت امروز خيلي اذيت

كردي! لحن كلامش كاملا جدي و خشن بود تارا معصومانه و متعجب گفت مگر چه كار كرده ام؟

-منظورم اين نيست كه كار بدي كردي.

-پس چي؟

پدارم نمي دانست چگونه بايد به او بفهماند كه در مقابل بعضي ها بايد كمي جدي تر باشد و از طرفي هر چه فكر مي كرد

رفتار تارا نا شايسته و زشت نمي ديد.ودر آخر چاره اي نديد جز اينكه بگويد هيچي فراموشش كن.

اما با اين كار خود فكر تارا را به خود مشغول كرد به انتهاي باغ كه رسيدند پدرام و پژمان پسر دايي ايرج شروع به

ياركشي كردند.ابتدا پدرام و به دلايلي كه براي خوش قانع كننده بود تارا را انتخاب كرد پژمان آرزو را بعد از آن ايرج

گفت پدارم من با شما.

بقيه نير به اين ترتيب انتخاب شدند.وبازي شروع شد.پژمان معمولا يك نفر را نشانه مي گرفت و بعد از اينكه او از بازي

كنار مي رفت نفر بعدي و اين بار تارا هدف او بود اما تارا حواسش جمع بود پنجمين دفعه اي كه توپ پژمان تارا را

نشانه مي گرفت اگر ايرج يك لحظه ديرتر او را كنار مي كشيد توپ با صورت تارا برخورد مي كرد.چون توپ آنها

بسكتبال بود بازي به همه حرام مي شد. اما كنار كشيدت تارا توسط ايرج هم بدون صدمه نبود چون بازوي او به شدت

درد گرفت.پدرام به شدت از اين عمل ايرج عصبي بود .ايرج بعد از هل دادن تارا به بيرون زمين بازي در حالي كه سعي

مي كرد خودش را كنترل كند گفت پژمان صورت را نشانه نگير بهتر است توپ را زميني پرتاب كنيد.

پژمان كه زا عمل بي منظور خود ناراحت به نظر مي رسيد گفت هدف من صورت او نبود معذرت مي سپس گفت

معذرت مي خواهم حالا مي توانيد بازي كنيد؟

تارا براي كي لحظه هيجاني را در قلبش احساس كرد.در همان حال گفت بله چيزي نشده.

احمد به سمت او رفت وارام گفت چي شد به درخت برخوردي؟

نه

پس چرا بازويت را گرفتي؟

چيزي نيست به هر حال پرتاب شدم برويم.

به داخل زمين برگشتند.تارا كنار پدارم قرار گرفت و او با كمي حرص گفت كمي وحشيانه بود.

تارا با تعجب نگاهي به او انداخت و گفت چي؟

هيچي.

منظور او كار ايرج بود شايد اگر خودش اين كار را مي كرد ديگر در نظرش وحشيانه نبود به هر حال او با پرت كردن

حواس تارا باعث شد توپ احمد به او بخورد و او از بازي خارج شود.

خانم الماسي و بچه ها دوروز بعد مهمان دايي اكبر بودند وروزهاي بعد به خاله اشرف و مادر جون اختصاص داده شد.اما

كمتر روزي بود كه خانم اكبري و بچه ها به انها سرنزنند.به هر حال روز هجدهم عازم تهران شدند.پوريا و سيما به

استقبال آنها آمده و پوران و ساسان در خانه منتظر انها بودند.

از روز بعد تارا بطور جدي درس خواندن را شروع كرد.وپوريا تند و تند براي ا كتاب تست مي خريد.

فصل سيزدهم

تارا آخرين امتحان را هم پشت سر گذاشت و پيروزمندانه وارد خانه شد.

سلام عزيزم امتحانت چطور بود؟

خيلي خوب

كي نتيجه را اعلام مي كنند؟

درست نمي دانم اواخر تيرماه

هيچي بازم برخلاف آنكه خيال نداشتيم به مشهد برويم حالا مجبوريم برويم.

راستي كي؟

اواسط مرداد بايد آنجا باشيم.

بايد چرا؟

عروسي آزاده است.

راستي چه خوب.

پنج شنبه هم جشن نامزدي اش است كه ما نمي توانيم برويم.

توران كجاست؟

رفت خانه پوران.

تارا كمي ناراحت شد كي برمي گردد؟

پنج شنبه.

تارا تازه لباس عوض كرده بود كه پوريا تماس گرفت و پرسيد دوست دارد به دركه برويم؟

البته كه دوست دارم اما توران كه نيست.

-خوب اشكالي ندارد سيما و خواهر بهروز كه هستند.

-آنها هم مي ايند؟

بله

تارا با خود فكر كرد طفلك توراناگر بفهمد چقدر از رفتنش ناراحت مي شود.

قرار براي ساعت هفت گذاشته شده بود از حالت چهره بهروز كاملامشخص بود كه از نبودن توران سخت ناراحت است

و به طور حتم روي انكه سراغ اورا بگيرد نداشت ام حضور بهناز برايش مفيد واقع شده بود چون پرسيد پس توران

كجاست تارا؟

نجا رفت. Ĥ خانمه پوران امروز صبح به

پس امشب با ما نيست؟

چهره او هم درهم رفت.شب خوبي بود وهواي خوب دركه به لذت ان افزود.

اعتماد به نفس تارا پوريا را به تحسين واداشت او با چنان خونسردي و آرامشي دراتومبيل نشسته بود و گفتگو و شوخي

مي كرد كه پوريا را تحت تاثير قرار داه بود بعد از اينكه به مدرسه مورد نظر رسيدند تارا از پوريا خواست كه پياده

نشود اما او توجه نكرد و با او رفت و تا آخر امتحان منتظر ماند.

بعد از امتحان برخلاف تصور پوريا كه فكر مي كرد تارا خستهبرميگردد با چهره بشاش او روبرو شد او با خنده گفت

برويم پوريا منتظر ديدن اسمم در روزنامه باش.

همه اعضا خانواده مي خواستند بدانند او چطور امتحان داده او با اعتماد كامل گفت امتحانم را خوب داده ام.

فصل چهاردهم

شنبه شب همه مهمان آقاي شهبازي بودند.بعد از شام آقاي شهبازي پرسيد كي مايل است قدم بزند؟

همه موافق بودند و به پيشنهاد سيما قرار شد به يكي از پاركهاي نزديك بروند.هنگام پوشيدن كفش بهروز به توران

گفت:هفته پيش نبوديد؟

آه بله خانه پوران بودم...البته از اين برنامه بي اطلاع بودم.

انها حدود يك ساعت قدم زدند و به خانه برگشتن نزديك خانه بود كه پوريا متوجه شد كتش را جا گذاشته است مقابل

خانه كه رسيدند درحاليكه در جيبهاي شلوارش در جستجوي كليد بود با نگراني پرسيد مامان شما كليد نداريد؟

نه مگر كليد ست تو نبود؟

بله بود اما...من كتم را جا گذاشتم كليد هم در جيب ان بود.

تارا گفت خوب اشكالي ندارد هر كس با ديدن نامزدش يكجور به هيجان مي آيد اين كه ناراحتي ندارد بعضي ها هم

دست و پايشان را گم مي كنند و به پته پته مي افتند.

توران محكم به بازوي او زد مادرش در حاليكه متوجه منظور او از صحبت اخر نشده بود خنديد پوريا گفت شما اينجا

باشيد تا برگردم و كليد را بياورم اگر هم بخواهيد با هم برويم.

نه برادر عزيزم اين همه راه برويم د رحالي كه مي توانيم از در بالا برويم؟

چه مي گويي تارا از كدام در؟

از در ان طرف حياط باييد تا بگويم.

تاا گفت حالا تو قلاب گبيرتا من بروم بالا

نه چرا تو بروي خطرناك است خودم مي روم.

ممكن است بفرماييد كي مي خواهد برايت قلاب بگيرد؟

حق باتوست اما ارتفاع ديوار كم نيست

نگران نباشيد من قبلا هم اين كار را كرده ام.

پوريا به ناچار دستش را قلاب كرد و تارا بدون ترس از روي ديوار پريد بلافاصله در باز شد.

خداي من تارا فقط خدا مي داند تو چه وروجكي هستي.

نه مامان فقط خدا نمي داند شما هم مي دانيد.

تارا ثلث سوم را هم با موفقيت پشت سرگذاشته بود قرار بود روز بعد به مشهد بروند اين بار سيما هم با آنها بود.اين

دفعه قرار بود با اتومبيل خودشان مسافرت كنند تارا خوشحال و توران ناراضي بود.

يك روز و نيم بعد به مشهد رسيدند و با خوشامد گويي گرم مورد استقبال قرار گرفتند

.

فصل پانزدهم

پنج شنبه عروسي آزاده برگزار شد جشن در باغ برگزار شد و اين باعث شده بود ايرج حسابي به زحت بيوفتد تارا

احساس كرد دلش براي او مي سوزد و دوست داشت به نحوي به او كمك كند.اما كاري كه از دست او بربيايد نبود اما

خوب به جاي او احمد و پوريا به او كمك كردند.جشن عروسي خيلي خوب برگزار شد و انها دوروز بعد به ماه عسل

رفتند دوروز بعد از رفتن آنها خانم الماسي و بچه ها به تهران برگشتند.روز خداحافظي همه در منزل دايي اكبر جمع

بودند خانم اكبري و آرزو و ايرج هم بودند طبق معمول همه از رفتن آنها ناراحت و اين با به علاوه گله مند بودند از

اينكه چرا انقدر زود برمي گردند.

ايرج كه مقابل تارا ايستاده بود گفت به زودي جوابهاي كنكور مي آيد اميدوارم قبول شويد.

تارا در آن شلوغي به سختي صداي او را شنيد اما در حاليكه سعي مي كرد به چهره او نگاه نكند پاسخ داد متشكرم.

تنها كسي كه آن دو را زير نظر داشت پوريا بود.د رهمين لحظه او همراه پروانه به آنها نزديك شد پروانه گفت تارا دلم

برايت تنگ مي شود.

پدارم گفت خيلي زود داريد برمي گرديد.

اين بار زود برني گرديم در حقيقت هميشه خيلي زياد مي مانديم.

ايرج سكوت كرده بود به نظر مي رسيد توجهي به آنها ندارد. در اين هنگام شيدا به سمت آنها آمد د راين مدت با شيدا

خيلي صميمي شده بود و از احساسات قلبي او نسبت به پدرام آگاهي يافته بود تارا براي او آرزوي موفقيت مي كرد.

تارا گفت بچه ها دلم برايتان تنگ مي شود در تعطيلات ميان ترم بياييد تهران

پروانه گفت:اگر تعطيلات ميان ترم نداشتيم چي؟

يعني قرا است دانشگاه قوبل نشويد؟

خوب شايد من و شهاب قرار است در خانه ماندگار باشيم

شهاب با شنيدن اسمش به سمت آنها رفت چيه غيبت منو مي كنيد؟

هيچي به تارا گفتم من و تو امسال در خانه ماندگاريم.

براي چي؟

چون ممكن است دانشگاه قبول نشويم.

كرا با خودت قاطي نكن من حتما قبول مي شوم.

پس بنابراين من ناچارم تنهايي بيايم تهران

شيدا خنديد و گفت بيايم تهران چيه اگر قوبل نشدي شوهر مي كني و مي روي دنبال زندگيت

حالا كه اينطور شد حتما قبول مي شوم.

در همين هنگام پوريا تارا را صدا زد تارا جان سوار شو.

وتارا متوجه نگاه عميق و غمگين ايرج شد پدارم نيز متوجه ايرج بود و با حرص و غضب گفت تارا سوارشو ديگر.

تارا خنديد و گفت خوب شد حالا مي ريم اگر يك هفته ديگر مي مانديم آن وقت چطور مي گفتي سوار شو.معلوم است

حسابي خسته شدي ها.

پدرام

لبخندي زد و گفت منظوري نداشتم از ناراحتي بود چون از رفتنتان غمگينم به دل نگير.

شوخي كردم خودم مي دانم بچه ها خدا حافظ

فصل شانزدهم

پوريا با يك روزنامه وارد شد و گفت نگاه كن ببين اسمت را پيدا مي كني.

تارا در حاليكه خيلي سريع به سمت روزنامه مي رفت گفت تو نگاه نكردي؟

نه.

لحن بي تفاوت او تارا را نه تنها متعجب بلكه سخت آزرده كرد.فكر كرد شايد قبول نشده و پوريا مي داندو نمي خواهد

به او بگويد با اين فكر روزنامه را روي ميز پهن كرد.خيلي سريع اسامي را نگاه مي كرد.بار اول اسمش را نديد اگر چه

رفتار پوريا باعث شده بود كمي نا اميد شود اما دوباره نگاه كرد گويا فايده اي نداشت باز هم نديد.

تارا با لحني نا اميد گفت مثل اينكه قبول نشده ام.

پوريا نگاه عميقي به او كردو سپس در حالي كه لبخندي مهربان برلب داشت روزنامه را به سمت خود كشيدو گفت

خواهر من در هر كاري موفق است بيا تا نشانت دهم.

-مگر تو ديدي؟

بله كه ديدم.

-يعني من قبول شدم؟

در همان لحظه پوريا اسم او را پيدا كرد بيا خانم ببين ديدي قبول شدي.

تارا با خوشحالي روزنامه را بغل گرفت و چند بار بالا و پايين پريد.مامان مامان قبول شدم

چه خبر است تارا كر شدم؟

واي مامان من قبول شدم؟

راست مي گويي تارا؟

تارا به اسمش اشاره كرد.مادرش او را در آغوش كشيد و گفت مي دانستم قبول مي شوي.پوريا بسته كوچكي از جيبش

بيرون آورد و گفت بيا تارا يك هديه كوچك براي خانم دانشجوي كوچولو.

-واي متشكرم پوريا.

وخيلي سريع آن را باز كرد يك انگشتر طلا سفيد كه نگينهاي مشكي زيبايي روي آن خودنمايي مي كردند.چند روز قبل

كه با پوريا بيرون رفته بودند آن را ديده و پسنديده بود.تارا آنقدر ذوق زده شد كه پنج بار پوريا را بوسيد و گفت

متشكرم.

ودر پي ان به سمت تلفن رفت و با احمد تماس گرفت و خبر قبولي اش را به او داد.

احمد پرسيد چه رشته اي همان كه مي خواستي؟

-بله حسابداري.

-خيلي خوب شد مي دانستم كه موفق مي شوي حالا بگذار من به تو بگويم.

-تو چه مي خواهي بگويي؟

-من دارم بابا مي شوم.

-راستي ؟شوخي نكن احمد.كي؟

-هفت ماه ديگر

واي خداي من چقدر به تو مي آيد.

خانم الماسيبا بي تابي مي خواست گوشي را بگيرد.

-چه خبر خوبي تارا هرگز امروز را فراموش نمي كنم من به دو تا از ارزوهايم رسيدم نمي داني چقدر دوست دارم

ببينمت.

-من هم همينطور مرخصي بگيريد و بياييد.

-سعي مي كنم نسرين هم ديگر نمي رود سركار.

-مگر مي دانستيد؟

-نه اما حالا كه مي دانيم.

واي صبر كم احمد مامان مي خواهد صحبت كند گوشي را مي دهم به او به نسرين خيلي سلام برسان.

پوريا گفت:تارا چند وقت ديگر كه گواهينامه ات را بگيري ماشين در اختيار تو مي شود.

پس خودت چي پوريا؟

-هيچي مي خواهم براي خودم يك ماشين ديگر بخرم در ضمن امسال رساندن توران هم به عهده تو مي شود.

بله من هم قبول دارم اما توران ناراحت نمي شود؟

اگر به خاطر داشته باشيد وقتي او هم قبول شد همين پيشنهاد را دادم اما او قوبل نكرد نه گواهينامه گرفت و نه پشت رل

نشست.

در اين هنگام زنگ آيفون به صدا درآمد تارا با گفتن فكر كنم توران باشد در را باز كرد.پس از چند لحظه توران هيجان

زده همراه با بك روزنامه وارد شد.به محض ديدن تارا او را در آغوش گرفت و گفت:تو دانشگاه قبول شدي عزيزم

تبريك مي گويم.

تارا لبخندي زد و گفت متشكرم توران.

توران با تعجب نگاه كرد و گفت مي دانستي؟

در اين لحظه پوريا در چارچوب قرار گرفت و گفت زرنگ تر از تو هم هست خانم.

فصل هفدهم

اواخر آذرماه بود حالا تارا يك دانشجو بود كه با اشتياق فراوان درس مي خواند.سه شنبه كه از دانشگاه برگشت با

مهماناني مواجه شد كه اصلا انتظارش را نداشت احمد و نسرين آمده بودند.

بعد از شام همه به منظور قدم زدن بيرون رفتند و احمد و تارا كه حرفهاي زيادي براي هم داشتند هم قدم شدند.تارا

پرسيد:پروانه وشهاب راضي هستند؟حالا كه به دانشگاه وارد شدند مثل قبل اشتياق دارند؟

-بله اما نه مثل تو،تو شيفته وار رفتار مي كني.

فصل هجدهم

يك ساعت به تحويل سال باقي مانده بود. در آن سال برخلاف سال قبل همه فاميل در منزل خانم الماسي جمع بودند.روز

سوم عيد عروسي پوريا بود.به محض تحويل سال هديه ها ردوبدل شد و بعد از آن سفره ناهار آماده شد.بعد از ظهر

همه به منزل آقاي شهبازي رفتند و هديه هاي سيما رابرايش بردند.خيلي كارها داشتند كه بايد انجام مي شد عروسي در

خانه خودشان برگزار مي شد اگر چه خانه پوريا جدا شده بود آنها چند ماه قبل يك آپارتمان نزديك خانم الماسي

خريداري كرده بودند.روز دوم عيد خانم اكبري و دخترهاوپسرش ودامادش رسيدند.آنها با اتومبيل آمده بودند.خانم

الماسي پرسيد پس اهو كجاست؟

-خيلي دوست داشت بيايد اما مهمان داشت.

با ديدن آنها گونه هاي تارا از شدت خوشحالي گاگون شدند.پدرام نيز تمام مدت اورا زير نظر داشت و يك لحظه هم از

او غافل نبود.به هر حال روزبعد جشن پوريا به خوبي برگزار شد.تارا هفته قبل موهايش را مدل گرد كوتاه كرده بود كه

اتفاقا خيلي به او مي آمد . فوق العاده زيبا و سنش را كمتر نشان مي داد لباسش بلوز و شلوار بسيار زيبايي بود كه

برخلاف اسپرت بودنش كاملا براي جشن مناسب بود عمه اش مرتب او را تمجيد مي كرد و از او مي خواست كنارشان

بنشيند.پروانه و شهرزاد كوچولو هم او را لحظه اي رها نمي كردند و قدم به قدم كنار او بودند.

توران نيز پيراهن بسيار زيبايي به رنگ آبي كرنگ به تن داشت و موهايش را سشوار كشيده بود عمه اش مرتب از او

تعرييف مي كرد و در دل حسرت مي خورد لحظه اول به محض ديدن او گفت از هميشه زيباتر شدي عزيزم.

تارا همراه با خنده گفت خوب يك برادر كه بيشتر نداريم.

-بله حق باتوست عزيزم پس تو هم به خاطر همين است كه زيبا و جذاب شدي هان؟

-اه من كه نه.

در حالي كه شرمنده به نظر مي رسيد ادامه داد خودم را نگفتم منظورم خواهرهايم بودند.

صبح روز بعد عروس و داماد آماده سفر شدند.تارا با وجود مهمانان احساس دلتنگي مي كرد اما بروز نداده و با چهره

ايي بشاش با پوريا و سيما خداحافظي كرد.

صبح روز بعد خاله اشرف و بقيه براي خريد بيرون رفتند اما تارا ترجيح داد در خانه بماند.تصميم گرفت كمي به

سرووضع حياط رسيدگي كند.حياط كمي به هم ريخته بود و هنوز هم فرصتي براي تميز كردن آن به دست نياورده

بودند.از همه مهمتر و بدتر وضع باغچه بود كه پاييز و زمستان حسابي آنها را دگرگون كرده بود.اما تارا تنهايي نمي

توانست همه كارها را انجام دهد.پوريا نبود اما خوشبختانه ايرج در منزل مانده بود.او به دليل سردردي كه داشت همراه

احمدو پدرام نرفته بود. اما تارا با بي اطلاعي از سردرد او ازش كمك خواست.

او و پوريا قبلا تصمصم گرفته بودند باغچه اي شبيه ايرج درست كنند اما حالا خيال داشت قبل از آمدن پوريا اين كار را

انجام دهدتا سورپرايزي برامي پوريا باشد.

به طرف ايرج رفت و گفت كمكم مي كنيد كي به سرووضع حياط رسيدگي كنم مي خواهم گل هم بكارم.

-حتما.

لبخندش نشان دهنده رضايت كاملش بود تارا ابتدا گلدانهاي گل رز را كه قبلا آماده كرده بود آورد.ايرج نگاهي به آنها

انداخت و گفت مي خواهيد اينها را در باغچه بكاريد؟

-بله گلهاي سفيد در وسط وسرخهادر اطرافش .مي خواهم يك باغچه شبيه باغچه شما درست كنم.

ايرج با خنده گفت يعني مي خواهيد تقلب كنيد؟

-حق با شماست كمكم مي كنيد؟

-حتما مگر براي همين نيامده ام؟

-خوب بله گفتم شايد چون تقليد كردم پشيمان شويد.

- به هيچ وجه اول كه من بچه نيستم در ثاني من گل رز نكاشتم به طور حتما باغچه شما زيباتر مي شو د.

نه هر كدام قشنگي خودش را دارد.

در حالي كه آخرين گلدان را از دست ايرج مي گرفت ادامه داد:گلها زيبا هستند.اما هر كدام به نحوي و قابل مقايسه

نيستند.

سپس هر دو مشغول كار شدند.در حين كاشتن گلها را جع به باغباني و گل آرايي صحبت مي كردند.البته بيشتر ايرج كه

با تجربه بود صحبت مي كردو تارا با لذت گوش مي كرد گوش مي كرد.و در آخر گفت:شما انگار رشته مهندسي

كشاورزي را هم خوانده ايد.

نخواندم اما آن را تجربه كردم چون در تمام مدتي كه باغبان گل و درخت و سبزي مي كاشت كنار او نگاه مي كردم.در

اين چند سال اخير هم كه بيشتر اوقات خودم كارها را انجام مي دادم.

-پس باغبانتان چكار مي كند؟

-خوب چيدن ميوه ها آبياري رسيدگي به چمنها و خيلي كارهاي ديگر.من در حقيقت كاشتن گلها و سبزيجات را به

عهده گرفتم.

پس به خاطر همين است كه زيباترين قسمت باغچه تان باغچه گلهاست!

نه اينطور هم نيست به چشم شما زيبا آمده.

-نه واقعا زيبا هستن من كه خيلي خوشم آمده.

-خوب البته اين را هم بايد در نظر داشت كه در همر مكان سبزي زيباترين قسمت گلها ست چون گل زيباترين عضو

طبيعت است.

قبل ازآنكه تارا بتواند تاييد كند خانم الماسي و خانم اكبري با يك سيني چاي و ظرفي ميوه به حياط آمدند خسته نباشيد

بچه ها.

خانم اكبري گفت خداي من چه باغچه قشنگي چقدر هماهنگي!

خانم الماسي ادامه داد متشكرم ايرج جان تقصير اين تاراست كه نمي داند نبايد از مهمان كار بكشد.

تارا گفت واقعا معذرت مي خوام تنهايي نمي توانستم اين كار را انجام دهم مجبور شدم.

-اتفاقا من خوشحال شدم اصلا سردردم فراموش كردم.

خداي من!نمي دانستم سردرد داريد وگرنه....

-اصلا مهم نيست شما باعث شديد سردردم خوب شود درحقيقت من بايد تشكر كنم.

فصل نوزدهم

تارا بعد از صرف صبحانه آماده رفتن به كتابخانه شد.پروانه با ناراحتي گفت واي تارا خواهش مي كنم حال نمي شود

نروي.

متاسفم پروانه اما بايد كمي درس بخوانم.

-تاظهر برميگردي؟

نه همانجا غدا مي خورم.عصر برمي گردم.

پس نمي شود.بعد از ظهر قرار است برويم بيرون يعني تو با ما نمي آيي؟

نگرانم پروانه خيلي عقبم وگ نه خيلي دوست دارم با شما باشم.

-اشكالي ندارد تارا برو حق با توست فرصا براي تفريح زياده.

-همه تان مي رويد؟

-عمه زري و مامان تو كه مطمئنا نمي آيند.نسرين هم كه مي گويد حوصله ندارم.

-اوهوم خيلي خوب خوش بگذرد.دايي اكبر و احمد چي تا ظهر برمي گردند.

-بايد برگردند چون قرار است با بابا برويم.

-راستي پدارم كجاست با آنها رفته؟

-نه خوابيده.

-خيلي خوب.

در حالي كه باراني اش را مي پوشيد گفت شب مي بينمت.

پروانه تا مقابل در سالن او را همراهي كرد.

-خداحافظ تارا.

-خداحافظ.

هنگام خارج شدن از سالن ايرج و شهرزاد را ديد كه روي پله مقابل باغچه نشسته اند.شهرزاد حسابي سر ايرج را به

حرف گرفته بود.و ايرج هم از صحبتهاي كوكانه او لذت مي برد.شهرزاد به محض ديدن تارا بلند شد و گفت:كجا مي

روي تارا؟

-مي روم كتابخانه عزيزم.

ناله كنان گفت نمي شود نروي؟

-چرا عزيزم اينجا كه خيلي ها هستن؟

خوب باشند.من هم با تو بيايم؟

›خر اجازه نمي دهند تورا با خورم ببرم.

كي؟

-مسئول كتابخانه.

-پس از او ايرج گفت مرا چطور اجازه مي دهند؟

مي خواهيد بياييد؟

اگر اشكال نداشته باشد.

نه به هيچ وجه كتاب مي خواهيد؟

بله آنجا كه بيكار نمي شود نشست.

چه كتابي دوست داريد؟

-هر چه كه باشد.

هر دو به داخل ساختمان برگشتند.

تارا به كتابخانه اش اشاره كردو گفت راستش از ميان رمانها من بيشتر كتابهاي جنايي مي خوانم.

اتفاقا من هم رمانهاي جنايي را ترجيح مي دهم.

پس هر كدام را كه دوست داريد برداريد.

ايرج نگاهي به كتابخانه انداخت پر بود از كتابهاي فلسفي روانشناسي و جنايي.

-شما همه اينها را خوانده ايد؟

بله تقريبا.

عاليه حالا فيلسوف شده ايد يا روانشناس.

تارا خنديد و گفت هيچكدام.

اين غير ممكن است به طور حتم روي شما اثر داشته اند.

-خوب البته بي تاثير كه نمي تواند باشد اما فيلسوف نشدم.روانشناسي هم كه مي بينيد تعدادشان زياد نيست.

اما به طورحتما هر دو آنها تاثير زيادي در زندگي تان خواهند گذاشت.

همانطور كه يكي از كتابهاي آگاتاكريستي را بيرون مي كشيد ادامه داد البته اگر اين كتابهاي جنايي اثر انها را خنثي

نكند.

-اينها خطرناك نيستند بيشترشان از آگاتا كريستي است.اگر فيلسوف و روانشناس نشوم به طور حتم جنايتكار هم نمي

شوم.

ايرج لبخندي زدو گفت من هم كتابهاي او را دوست دارم.

تارا به كتابي كه دست او بود نگاهي انداخت و گفت بله متوجه شدم.

هر دو از اتاق خارج شدند ايرج براي اينكه مادرش اطلاع دهد به آشپزخانه رفت.تارا گفت تا شما بياييد من هم ماشين را

روشن مي كنم.

پس از صرف غدا در رستوران ايرج گفت حالا مي خواهيد دوبراه به كتابخانه برگرديد؟

-نه اول بايد كمي قدم بزنم.

سپس هر دو قدم زنان به سمت پارك حرك كردند.ساعت يك بعد از ظهر بود و باران نم نم مي باريد غير از دو خانم

جوان كه در ابتداي پارك روي نيمكت نشسته بودند كس ديگري در پارك نبود.تارا در حاليكه به سمت تاپ مي دويد

گفت چه خوب شد آمديم اينجا از وقتي بزرگ شدم غير از آخر شبها هيچ وقت ديگري موفق نشدم در پارك روي تاپ

بنشينم.

-باز هم جاي شكرش باقي است كه آخر شبها توانسته ايد بايد يك تاپ در خانه تان ببنديد.

-در آينده حتما اين كار را خواهم كرد.در حال حاضر حياطمان مناسب اين كار نيست بايد ميله بگذاريم.

سپس از روي تاپ پايين امد و به سمت نيمكتي كه ايرج روي ان نشسته بود رفت.ايرج گفت برويم؟

نه ده دقيقه ديگر مي رويم.

بعد شروع به صحبت كرده و گفت يادش بخير چندين بار تابه حال با پوريا به اين پارك آمديم حدود يك هفته ماشين

خراب بود و صبح ها با پوريا مي آمدم كتابخانه بعداز ظهر هم كه مي آمد دنبالم اول مي امديم اينجا و كمي قدم مي

زديم.فكر مي كنم حالا خوابيده است.

بله شايد دلتان تنگ شده؟

نه همينطوري يادش افتادم.آخر تا به حال فقط با او آمده بودم.يك بار هم با احمد بايد بيايم.

مدتي سكوت بين انها برقار شد پس از چند لحظه تارا نگاهي به ساعتش انداخت و گفت برويم ؟

هر دو در حال سكوت به سمت در خروجي پارك حركت كردند.

پس از لحظه اي تارا سكوت را شكست و گفت قرار بود با پوريا باغچه را بكاريم اما چون در فكر سورپرازي براي او

بودم تصمصم گرفتم با كمك شما اين كار را انجام دهم مطمئنم وقتي بيايد خيلي خوشحال مي شود.

ايرج هممچنان ساكت بود و گويا موضوع خاصي فكرش را مشغول كرده.تارا دوباره گفت متشكرم خيلي كمكم

كرديد.واقعا تنهايي نمي توانستم اين كار را انجام دهم.

-مي دانم كه مي توانستيد.شما خيلي كارها مي توانيد انجام دهيد خيلي با اراده ايد.

ناگهان صحبتهايش رنگ ديگري گرفته بود او هرگز را جع به اين مسائل با تارا صحبتي نكرده بود.اما حالا خيلي راحت

نظرش را در مورد او بيان مي كرد.چيزي كه تارا هرگز انتظارش را نداشت.ايرج را مغرورتر از آن مي دانست كه

بخواهد درباره او اظهارنظر كند.شايد به اين خاطر كه فقط ظاهر او و چهره آرام و تقربا عبوس او را مي ديد.اما از افكار و

احساست او در مورد خودش بي خبر بود.

ايرج همچنان ادامه داد آنجا كه لازم است از خوشيها مي گذريد.مصالح تان را بر منافع تان ترجيح مي دهيد.راجع به

احساستان هرگز صحبت نمي كنيد.

اين را طوري ادا كرد كه انگار زيا راضي نيست.اما بي وقفه ادامه داد فكر مي كنم درددل هم نمي كنيئ.هميشه خوشحاليد

ظاهرا هم شكست ناپذير و موفق.گاهي وقتي فكرش را مي كنم .واقعا مي مانم چطو رآن دانش اموز بازيگوش درس

نخوان در آن تابستان موفق شد در كنكور قبول شود و حالا اينطور به درسهايش اهميت بدهد.

تارا خنديدو گفت ديديد كه اشتباه كرديد چون من تغيير نكردم يك ماه بود كه لاي هيچ كتابي را باز نكرده بودم من

همان دختر تنبل ردسنخوان هستم كه فقط در موقعيتهاي حساس و لحظات آخر زرنگ و درسخوان مي شود.بگذريم از

سال اخر دبيرستان و آن هم چون به پوريا قول داده بودم.به هر حال بايد ثابت مي كردم كه من هم مي توانم يك بار در

خرداد ماه قبول شوم و يا دست كم بكبار در دوره تحصيلم شاگرد اول شود.طفاك مامانم آرزو داشت.

-پس خوش قوليد.

-نمي دانم شايد.

-شايد نه حتما اما مهمتر از قول اراده تان بود.

-اين يكي ديگر طبيعي است چون در زندگي و در رسيدن به هدفها مهمترين چيز داشتن اراده است.

بله صددرصد.

و در حاليكه مي خنديد ادامه داد ديديد آخر همان تعداد كتابهاي روان شناسي كار خودشان را كردند البته فكر مي كنم

قبل از خواندن آنها هم همين طرز فكر را داشتيد.چون به نظرم نمي رسد سال سوم دبيرستان آن كتابها را خوانده باشيد.

نه تابستان گذشته خواندم اصلا تا سال چهارم دبيرستان من به مطالعه هيچ كتابي غير از كتابهاي فلسفي علاقه نداشتم.

پس شما تغيير كرده ايد.

مگر قرار است من هميشه ثابت بمانم؟

-نه منظورم اين نبود راستش رفتارتان زياد تغيير نكرده.

-بله همه همين را مي گئيند مي دانم كه هيچ وقت خانم نمي شوم.

-نه نه خانم شده ايد اما....

اما چي؟

ايرج كمي دستپاچه به نظر مي رسيد اما ادامه داد فقط انگار با غم بيگانه ايد واين خيلي عجيب است.چون هر انساني در

كنار خوشيها و پيروزيها به هر حال مشكلاتي هم دارد.البته اين فقط عقيده من نيست.واقعيت اين است كه همه معتقدند

شما به هيچ وجه جز موفقيت و لذت بردن از زندگي نمي انديشيد.اگر چيزي را از دست بدهيد آنرا بي اهميت جلوه مي

دهيد و خيلي زود فراموش مي كنيد.

-خوب به عقيده من هيچ چيز آنقدر ارزش ندارد كه به خاطر آن بخواهم غصه بخورم.من معتقدم انسان بهتر است تا

چيز خوبي دارد از آن خوب استفاده كند و سعي در حفظش نمايد اما اگر از دست داد به خاطرش غميگن نشود در اين

صورت نه تنها چيزي از دست داده بلكه لحظاتي از عمرش را كه مي توانسته به خوبي از آن بهره ببرد را از دست مي

دهد و با اين حساب بيشتر ضرر مي كند.

ايرج با تعجبي آميخته با نگراني به او نگاه كرد اوهوم حق با شماست اما در مورد انسانها چي؟

-نه نه آرزو مي كنم هيچ وقت هيچ كس را از دست ندهم.

ايرج لبخدي زه و گفت اما اين يكي خودخواهي است چون مسلما هيچ كس هم نمي خواهد شما را از دست بدهد.تارا در

پاسخ او فقط نگاهي متعجب و پرسشگرانه داشت.

هنگام برگشتن به خانه باران مي باريد اما نه ديگر به صورت نم نم رگبار باران بود كه از نيم ساعت قبل شروع شده بود.

تارا در حال روشن كردن اتومبيل گفت امروز چقدر باران آمد خوب شد شب عروسي باران نباريد وگرنه جشن به كلي

خراب مي شد.واقعا اگر مي برايد چكار مي كرديم؟صددر صد مجبور مي شديم از حياط به اتاقها برويم.

خدا با پوريا بود شانس آورد

-بله از بس كه پوريا خوب است به خاطر همين است كه خيلي دوستش دارم.

در ادامه صحبت را عوض كردو پرسيد چند صفحه از كتاب را خوانديد؟

بيشترش را خوانده ام فكر مي كنم امشب بتوانم تمامش كنم.

در آن شلوغي خانه؟

بعد از آن كه همه خوابيدند داستان جذابي است فكر آدم را به خود مشغول مي كند.

پدارم سخت عصبي روي كاناپه نشسته بود غير از او هيچ كس در سالن نشيمن نبود.خانم اكبري و نسرين در آشپزخانه

به خانم الماسي كمك مي كردند.تارا زودتر از ايرج وارد شد و ايرج پيش احمد كه در ماشين نشسته بود و ضبط آن را

درست مي كرد ماندگار شد.

سلام پدرام

-سلام

تارا از لحن خشك و خشن او تعجب كردو گفت چيزي شده؟بقيه كجايند؟

-خوش گذشت؟

-رفته بودم كتابخانه بايد خوش مي گذشت؟

پدرام نيشخندي زدوگفت آدم اگر يك همراه خوب داشته باشد در جهنم هم خوش مي گذرد.

-منظورت چيه؟

-ايرج كجاست؟

-پيش احمد.

-از صبح تا حالا كتابخانه بوديد؟

-مگر قرار بود كجا باشيم؟

تارا احساس كرد گونه هايش از شدت داغي مي سوزد.اما به روي خود نياورد و با لبخندي گفت اگر تو هم بيدار بودي

مي توانستي بيايي البته هنوز فرصت باقي است شما كه فعلا اينجاييد.

-لازم نكرده زحمت بكشي من بيكار نيستم.

-من به خاطر بيكاري نرفته بودم رفتم كمي درس بخوانم.

-تو را نگفتم.

-پس كي را گفتي؟

حالا درس خواندي؟

-بله.

-خوبه ايرج چه كار مي كرد حتما او هم ازت مي پرسيد!

-نخيركتاب ميخواند.

-ا پس فكر مي كرده اينجا ممكن است به كتابخانه برود براي خوش كتاب آورده بود.

-نياورده بود من بهش دادم.

-آه بله بالاخره بايد يك چيز را....

او مي خواست بگويد بالاخره بايد يك چيز را بهانه ميكرد تا بتواند با تو همراه شود.اما پشيمان شد. برخاست تارا گفت

يك چيز را چي پدارم؟لطفا بگو.

هيچي فقط مي خواستم بگويم بالاخره موفق شد.

و قبل از اينكه او بتواند از سالن خارج شود ايرج و احمد وارد شدند.

ايرج گفت سلام پدارم

سلام

نفرت و كينه در چشمانش موج مي زد احمد با تعجب به نگاه خيره او به ايرج نگاه كرد و سپس گفت كجا مي خواستي

بروي؟

هيچ جا داشتم مي آمدم پيش تو.

تارا كه باراني اش را درآورده بود از اتاق خارج شد احمد با ديدن او گفت سلام تارا

-سلام احمد حالت چطوره؟

متشكرم خوب درس خواندي؟

بله نسبتا

نسبتا يعني چه جبران اين يكماه را كردي؟

چه مي گويي؟مگر مي شود يك روزه جبران يك ماه را كرد؟

خوب يك روزه نه اما بالاخره؟

حالا انقدر به او نزديك بود كه بتواند ناراحتي را در چشمانش ببيند آرام پرسيد چيه تارا چي شده؟

دسته دوم

قسمت هفتم

قسمت هشتم

قسمت نهم

قسمت دهم

قسمت یازدهم

قسمت دوازدهم

تار خنديد و گفت هيچي مگر قرار است چيزي شده باشه؟

خوب نه شايد يك حدس بيهوده بود.شطرنج بازي مي كني؟

ايرج و پدارم چي؟

از ظهر تا حالا داشتم با پدرام بازي مي كردم.در ضمن مي خواهم با تو بازي كنم

-با ايرج بازي كني بهتر است درست نيست تا وقتي او هست با من بازي كني.

-او با پدارم سرگرم است از ديشب تا به حال همديگر را نديده بودند.

تارا در پاسخ قبلي او گفت فكر نمي كنم.

احمد برگشت و به سمت آنها نگاه كرد حق با تارا بود پدرام خيلي سخت و جدي روي مبل نشسته بود اما ايرج آنجا

نبود.

ايرج كجا رفت پدارم؟

-نمي دانم قرار نيست كه من رفت و آمد او را كنترل كنم.

-منظورت چيه؟

هيچي.

تارا گفت نمي دانستم اينقدر متعصبي آن هم در مورد فاميل.ايرج كه غريبه نبود.

آهان پس به اين خاطر ناراحت است.

در حالكه مي خنديد اضافه كرد واقعا غيرت است؟

-منظورت چيه احمد؟

-هيچي پسر خوب هيچي ايرج از فاميل و همچنين از دوستان نزديك ماست بي جهت ناراحت نشو.ما او را خيلي وب مي

شناسيم در غير اين صورت من بايد بيشتر از تو ناراحت مي شدم.

-من اصلا ناراحت نشدم.

-پس چته؟

هيچي.

-خيلي خوب با ايرج فوتبال دستي بازي كن.

-چرا خودت بازي نمي كني؟

-مي خواهم با تارا شطرنج بازي كنم.

-خيلي خوب.

راضي به نظر نمي رسيد گويا ناگزير به پذيرش شده بود.

تارا هر چه سعي مي كرد بخوابد موفق نمي شد حرفهاي پدارم بدجوري فكرش را مشغول كرده بود چاره را آن ديد كه

به آشپزخانه بورد و يك فنجان قهوه بخورد تا اعصابش كمي آرام شود.

ايرج هم دست كمي از او نداشت اما نه به خاطر پدرام دليل بي خوابي او چيز ديگري بود چون از وقتي به تهران آمده

بودند اين اولين شبي نبود كه نمي تواسنت بخوابد.چند شبي بود كه اين حالت را داشت حتي قبل از آمدن به تهران هم

همينوطر بود.منتهي ان موقع شوق ديدار مجدد بود كه خواب را از چشمش ربوده بود اما حالا هيجان و محبتي كه روز به

روز با شناخت بيشتر شديدتر مي شد و قادر به ابراز آن نبود و اين شدت علاقه بر شدت نگراني اش هم مي افزود.به

احساس تارا نسبت به خودش هنوز اطمينان كامل نداشت چشمان و نگاه تارا پر از محبت بود اما زبانش در اين باره

ساكت و حركات و رفتارش موزون بود.ايرج مي خواست قبل از برگشتن به مشهد از احساس او مطمئن شود و با خيال

راحت به خانه خود بازگردد همينوطري هم فكر برگشتن به مشهد به اندازه كافي كلافه اش كرده بود او حتي از فكر

كردن به اين موضوع هم بيزار بود.در واقع ديگر پاي برگشتن نداشت اما مجبور بود كه برگردد و حالا كه اينطور بود مي

خواست كه لااقل با خيال راحت برگردد.

تارا تازه گاز را روشن كرده بود كه ايرج با تلنگري به در وارد آشپزخانه شد تارا با ديدن او حالت چهره اش عوض

شد.ايرج گفت شما هنوز نخوابيديد؟

-نه مي خواهم قهوه بخورم مي خوريد؟

متشكرم.

-صندلي رابيرون كشيد و نشست تارا به كتابي كه دست او بود نگاهي كرد و گفت كتاب مي خوانيد؟

مي خواستم بخوانم.

خوب من سعي مي كنم مزاحمتان نشوم.

اولا كه ديگر نمي خواهم در ثاني اگر قرار بر مزاحمت باشد فكر مي كنم من مزاحم شما شده ام چون اول شما به اينجا

آمده ايد.

تارا گفت پس هيچ كدام مزاحم ديگري نيستيم و بشقاب بيسكويت را جلوي او گذاشت ايرج گفت شما چرا نخوابيديد؟

نمي دانم خوابم نبرد.

-طبيعتا بايد خيلي خسته باشيد.

اتفاقا اصلا خسته نيستم اروز روز خوبي بود.

بعد فنجانهاي قهوه را روي ميز گذاشت و نشست ايرج نگاهي به فنجانها كرد و گفت قهوه بدتر خواب را مي پراند.

مهم نيست گاهي اوقات اصلا دلم نمي خواهد بخوابم حتي اگر خوابم بيايد.

-يعني امشب دلتان نمي خواهد بخوابيد؟

-نه امشب خوابم نمي برد حالا اگر تا صبح مجبور باشم بنشينم برايم اهميتي ندارد اما شما چكار مي كنيد؟

-فعلا كه مهم نيست.

تارا خنديد و گفت بله حالا كه همينطوري هم خوابمان نمي آيد.پس حيف است كه قهوه را نخوريم.

ودر دل گفت جاي پدارم خالي....واقعا او از چه ناراحت بود؟

در همين لحظه ايرج گفت راستي شما مي دانيد پدارم چرا امروز ناراحت بود؟

تارا با تعجب به او نگاه كرد.شما هم فهميديد؟

بله اما دليل ناراحتيش را نمي دانم شما مي دانيد؟

شايد يكي از دلايل اينكه نتوانستم بخوابم همين باشد.

ايرج با نگراني به او نگاه كرد.

-يعني از ناراحتي او ناراحتيد؟

تارا در ج.اب او فقط نگاهش كرد ايرج گفت پرسيدم از ناراحتي او ناراحتيد؟

نه من كي گفتم ناراحتم قهوه تان سرد شد.

-اما گفتيد به خاطر اين خوابتان نبرده.

-بياييد اين موضوع را فراموش كنيم.

آنها فعلا لحظات خوبي داشتند تارا دلش نمي خواست يك سوظن بي خود باعث خراب شدن اين لحظه ها شود.چون او

برخلاف ايرج حالا از احساس او نسبت به خودش كاملا با خبر بود.از /ان گذشته او بيشتر از انكه از ناراحتي پدرام

ناراحت باشد از حرفها و افكار او ناراحت بود.اما نمي توانست اين را به ايرج بگويد. متاسفانه ايرج اگر چه ديگر سوال

نكرد اما تمايلي به خاتمه دادن بحث آن هم اينطور بي نتيجه نداشت.به خصوص حالا حرف تارا فكرش را بيشتر مشغول

كرده بود.با خود فكر مي كرد واقعا چطور مي توان به افكار و احساس واقعي او پي برد.

او همينطور به تارا خيره شده بود.تارا ناراحتي را در چشمان او خواند به همبن خاطر دوباره گفت من از ناراحتي پدرام

ناراحت نيستم من اصلا ناراحت نيستم.

ايرج با تعجب نگاهش كردو گفت من كه چيزي نگفتم.

خيلي خوب قهوه تان را بخوريد.

-فردا دوباره به كتابخانه مي رويد؟

-فكر نمي كنم چند صفحه از كتاب شما مانده؟

تقريبا بيست صفحه.

خوب حالا اگر دوست داريد بخوانيد من حرف نمي زنم.

ايرج به ناچار كتابش را باز كرد تارا به او نگاه مي كرد اما حواسش به او نبود.او در افكار خودش غوطه ور بود ايرج

متوجه او شد لحظه اي نگاهش كرد و گفت به چي فكر مي كنيد؟

تارا به خودش آمد و لبخند زد.

-به هيچي.

وبعد بلند شد كه از آشپزخانه بيرون برود.ايرج گفت مي رويد بخوابيد؟

بله ساعت يك و نيم است.

هنوز از آشپزخانه بيرون نرفته بود كه ايرج صدايش كرد تارا سرش را به سمت او چرخاند.

-بله؟

-مي خواستم راجع به موضوعي با شما صحبت كنم.

-در مورد چي؟

-راستش نمي دانم چطور بگويم...هيچي بهتر است برويد بخوابيد.

تارا عميق نگاهش كردو بعد از لحظه اي گفت لازم نيست همه چيز را به زبان آورد ايرج بعضي چيزها در دل بمانند

قشنگتر است شب بخير.

ايرج با نگاهي متعجب رفتن اورا دنبال كرد و با خود گفت:واقعا اين حرف او بود از كجا مي دانست من چه مي خواهم

بگويم؟

اما حالا خيالش راحت شده بود حرف تارا آرامش دروني اش را كاملا گرفته بود اما اين بار ناآرامي و هيجان برايش

لذتبخش بود.كتابش را بست و از آشپزخانه بيرون رفت هر دو ظاهرا مي خواستند بخوابند اما به خوبي مي دانستند كه به

اين زوديها خوابشان نخواهد برد.وحالا از /ان موقع هايي بود كه دلشان نمي خواست بخوابند هر دو دوست داشتند تار

هر وقت كه زمان به آنها فرصت دهد راجع به چيزهايي كه دوست دارند و بهشان آرامش مي دهد فكر كنند.

فصل بيستم

سيما تارا را بوسيد و گفت دلم خيلي برايت تنگ شده بود.

-من هم همينطور خوش گذشت؟

-خيلي سرفرصت همه را برايت تعريف مي كنم.

اما قبل از اينكه فرصتي به دست آورد پوريا بيشتر اوقات سفر را براي تارا تعريف كرد.آنها شب اول ساعتها با هم

روبروي همان باغچه اي كه تارا با كمك ايرج گلكاري كرده بود مشغول صحبت شدند آن شب مهمانان زيادي

داشتند.سيما سرش با مهمانها گرم بود واين فرصتي بود براي پوريا و تارا كه پس از مدتي نسبتا طولاني به گفتگو

بنشينند.پورا در آخر گفت ولم خيلي برايت تنگ شده بود گاهي اوقات هم شديدا دلم هوايت را مي كرد.فكر نمي كنم

هيچوقت اين همه مدت از هم دور بوده يا ديگر اينقدر دور شويم.

تارا با شيطنت گفت خيلي زرنگي منظورت اين است كه.....

پوريا خيلي سريع منظور او را درك كرد حرفش را قطع كرد و با خنده گفت نه تارا منظورم اين نبود اما خوب حالا حالاها

كه پيش نمي آيد هان؟

-نه شايد هم هيچ وقت.

ديگر لوس نشو هيچ وقت كه نمي شود.

سپس بدون اين كه متوجه باشد اضافه كرد كاش ايرج اينجا بود و از او تشكر مي كردم.

تارا با تعجب پرسيد بابت چي؟

-حياط ديگر چطور فراموش كردي خوب است كه از شاهكار او چندان فاصله اي نداري.

-آهان بله نخير آقا چه شاهكاري؟ مثل اينكه خودم هم كلي كمك كردم.

-مي دانم تارا منظورم كمكي بود كه به تو كرده وگر نه كار اصلي را تو انجام دادي.اما مهم اين است كه ايرج كار مرا

انجام داده خوشحالم كه مجبور نشدي تنهايي اين كار را انجام دهي البته من كه گفته بودم صبر كن تا برگردم.

-مهم نيست پوريا اول اينكه گفتم ايرج خيلي كمكم كرد و از شوخي گذشته بيشتر كارها را او انجام داد من اصلا خسته

نشدم مي خواستم برايت سورپريز باشد.

-واقعا سورپريز بود.حتي فكر نمي كردم تا اين حد قشنگ شود سليقه تو فوق العاده است تارا.

-متشكرم پوريا.

در همين هنگام سيما به آنها نزديك شد و گفت شما خواهر .برادر چه مي گوييد با هم خلوت كرديد.

پوريا پاسخ داد دير رسيديد خانم تمام شد آخرش آمديد.

فصل بيست ويكم

پوريا ظاهرا خانه اش جدا بود اما روزي نبود كه خانواده اش را نبيند.انروز نيز آنها شب قبل را منزل خانم الماسي

خوابيده بودند كه تارا آماده رفتن به دانشگاه بود پوريا گفت داري مي روي تارا؟

-بله ممكن است مرا برساني ؟ماشين خراب است.

-خداي من تارا اين چندمين بار است؟

چه كار كنم پوريا تو سابي قراضه اش كردي و بعد دادي به من.

مي دانم كه از ته دل نگفتي وگرنه نمي رساندمت.

پس خوشحالم كه فكر كردي از ته دل نگفتم در حالي كه مي خنديدند راه افتادند توران گفت خداي من تكليف من

بيچاره چه مي شود؟

امروز كلاس داري؟

-بله

-چه ساعتي؟

-ساعت ده

-خيلي خوب برمي گردم.

اين بار سيما پرسيد ظهر برميگردي اينجا؟

-بله اما....

تازه به خاطر آورد متاسفم اگر قرار است شب برويم خانه پدرت بهتر است تو هم همين حالا بيايي تارا تو ديرت نمي

شود؟

-نه من به اندازه كافي وقت دارم.

-پوريا بعد از رساندن تارا پرسيد چه ساعتي بيايم دنبالت؟

-خودم مي آيم پوريا مگر قرار نيست برويد خانه آقاي شهبازي من مزاحمت نمي شوم.

-اشكالي ندارد تارا دير نمي شود.

-مطمئن باش دير مي شود چون من امروز تا ساعت 7 كلاس دارم.

-خداي من چه طولاني.توران كي تعطيل مي شود؟

يك ساعت و نيم زودتر.

-پس فكر نكنم دنبال او هم بتوانم بروم.

-گفتم كه خودمان برمي گرديم.

-دانشگاه توران دورتر است شايد بهروز را فرستادم دنبالش.تو را هم حالا يك كاري مي كنم فعلا خداحافظ.

توران در ال خارج شدن از دانشگاه در حاليكه انتظار نداشت متوجه اتومبيل بهروز در خيابان روبرو شد.در همان لحظه

بهروز ار اتومبيل پياده شد و به اين وسيله به او اطمينان داد كه اشتباه نكرده.پوريا به تارا گفته بود ممكن است بهروز را

بفرستد اما فراموش كرده بود به توران بگويد او كه تصور چنين چيزي را نداشت حسابي دست و پايش را گم كرده بود

بهورز همانطور كه عينكش را برمي داشت به سلام او پاسخ گفت و پس از احوالپرسي مختصري توران گفت اينجا منتظر

كسي هستيد؟

-منتظر شما بودم.

-اتفاقي افتاده؟

-نه نگران نباشيدوبه شوخي اضافه كرد دستور برادتان بود ممكن است سوار شويد

-مشكلي پيش آمده؟

-بله چه مشكلي حل نشدني تر از مهمان بودن آن هم منزل پدرخانم.گويا امشب منزل اقاي شهبازي دعوت داشتند.

-آه بله همين طور است اما در مورد آمدن شما دنبال من چيزي نگفته بود پنج شنبه ها با پوريا مي روم اما معمولا موقع

برگشتن خودم برمي گردم.چون تارا ديرتر تعطيل مي شود.

-حالا ناراحتيد؟

-آه نه به هيچ وجه.

سپس بهروز بي مقدمه گفت راستش من منتظر چنين فرصتي بودم خيلي وقت بود كه مي خواستم با شما صحبت كنم

حالا ديگر ترم آخر هستيد اينطور نيست؟

-بله همين طور است.

-پس ديگر نبايد مانعي باشد نه؟

-براي چي؟

-براي ازدواجتان.

توران به شدت سرخ شد بهروز با ديدن سكوت او ادامه داد من فكر كردم بهتر است اول نظر خودتان را بدانم.

توران نجوا كنان گفت قكر مي كنم نظر مرا مي دانستيد.

-مي خواستم مطمئن شوم.

برخلاف توران لحن او كاملا قاطع بود و هيچ اثري از شرم در آن ديده نمي شد.

-پس با ما ازدواج مي كنيد؟

توران بهت زده به او نگاه كرد. چون پاسخي نشنيد دوباره تكرار كرد پرسيدم با من ازدواج مي كنيد؟

توران سعي كرد مثل او باشد پس نگاهش را از او گرفته و به مقابل دوخت آنگاه با لحني استوار پاسخ داد بله.

بهروز نگاهي به او انداخت و خنديد.او از سالها قبل پاسخ توران را مي دانست اما در آن لحظه انقدر خوشحال بود كه

انگار در شنيدن پاسخ مثبت او شك داشته است.

تارا فكر نمي كرد كه پوريا به دنبالش برود با تعجب گفت:مگر قرار نبود خودم بيايم.

-نه تارا چطور ممكن است بگذارم تو تنها برگردي؟

-مگر نرفتي خانه آقاي شهبازي؟

-چرا حالا هم ازآنجا مي آيم تو هم قرار است بيايي آنجا.

مامان مي داند؟

-بله با تلفن به او خبر دادم.يعني آقاي شهبازي گفت كه به آنها هم بگويم بيايند اما مامان گفت كه مي خواهد سري به

عمه بزند.

توران چي؟حتما در خانه تنهاست.

-صبح كليدش را ا گذاشته بود مامان هم كه نبود.تلفن كرد به من گفتم با بهروز بيايد آنجا.

-پس حالا آنجاست؟

-بله

فصل بيست ودوم

نگاه پوريا روي توران متوقف ماند ما غمگين بودبه هر حال برادر بزرگتر بود و حكم پدر را داشت.او را صدا كرد:توران

ممكن است بيايي اينجا

او كه كنار تارا و سيما مشغول تماشاي تلويزيون بود برخاسته و پيش او رفت تا حدودي حدس مي زد پوريا با او چكار

دارد و احساس شرم مي كرد.پوريا پرسيد:نظرت راجع به بهروز چيست؟

-در چه مورد؟

-از تو خواستگاري كرد.

چون صورت گلگون شده او را ديد از اين همه رك گويي پشيمان شد وبا خود فكر كرد شايد اگر مادرم با او صحبت مي

كرد بهتر بود اما ادامه داد اجازه مي خواهند بيايند خانه مان.تو آمادگي ازدواج داري؟

توران در حالي كه لبش را مي گزيد به تلويزيون چشم دوخت.

-البته تا مدتي نامزد مي مانيد....چه كار كنم بگويم بيايند؟

-مامان چي؟

-حرفي ندارد.

خوب من....

-پس مي گويم بيايند كي خوب است؟

-هر وقت كه خودت صلاح مي داني.

-پس اگر براي تو فرقي نمي كند بمان بعد از امتحاناتت.اينطوري خوب است؟

بله متشكرم بروم؟

-بله برو فيلمت را نگاه كم.

تارا با شيطنت دست را زير چانه قرار داد و گفت خوب چي شد؟

پوريا مي دانست او در اين مورد چقدر كنجكاو است همانطور كه نگاهش مي كرد خنديد تارا متوجه لبخند او شد اما

خجالت نكشيد و ادامه داد خوب بگو ديگر.

توران به پاي او زد و گفت چند دقيقه صبر كن پوريا دارد نگاه مي كند.

-خيلي خوب.

-قرار شد بعد زا امتحانه بيايند.دو هفته ديگر.

سيما گفت اينطوري فكرت هم باري درس خواندن آزادتر است نه؟

تارا به شوخي گفت فكر نمي كنم.

-تارا خيلي بدجنسي.!

شوخي كردم حالا واقعا آزادتره؟

-بله!

ماه دوم تابستان جشن نامزدي توران برگزار شد اين بار همه فاميل موفقشدند شركت كنند جز ايرج كه چون سال آخر

بود مجبور شد شش واحد را تابستان بخواند تا دست كم بتواند تا آخر تابستان مركش را بگيردوبه شدت از اين موضوع

ناراحت بود.چون مي دانست به طور حتم خانواده خانم الماسي را تا عيد سال بعد نخواهد ديد.اما برخلاف انتظار او عيد

هم خانم الماسي و بچه ها نتواستند به مشهد بروند.احمد و نسرين با پسر كوچكشان براي عيد آمدند تهران.احمد گفت

نمي توانستيم تا تابستان صبر كنيم دلمان خيلي تنگ شده بود.

خواهرش گفت كار خيلي خوبي كرديد كه آمديد ما هم دلمان تنگ شده بود.اما چاره اي نبود عمه و عموي بهورز از

سوئد آمدن و بايد آنها را دعوت مي كردم نمي شد بي تفاوت بلند شويم بياييم مشهد.

-حالا دعوتشان كرده ايد؟

پنجم قرار است بيايند اينجا.

فصل بيست و سوم

بهروز پرسيد مسافرتتان چقد رطول مي كشد؟

-نمي دانم اما زياد نمي مانيم.خيلي كار داريم كه بايد تا شهريور ماه انجام دهيم.

-تا موقع عروسي دو ماه مانده حتما يك ماه مي مانيد.

-فكر نمي كنم اما اگر ناراحتي من نمي روم.

-نه برو لااقل اين دفعه آخر هم با آنها همراه باش خاطراتش خوب است اين آخرين مسافرت دوران مجردي ات است.

-اگر مي توانستي بيايي خيلي خوب مي شد.

-بله اما خيلي كار دارم.اما مهم نيست در عوض سال بعد همه با هم مي رويم.

-خيلي خوب نمي آيي تو؟

-نه بايد بروم به همه سلام برسان فردا مي آيم فرودگاه.

-احتياجي نيست اگر كاري داري نمي خواهد بيايي.

نه كار ندارم مي آيم خداحافظ.

توران پياده شد و مقابل در براي او دست تكان دا ساعت 8 صبح روز بعد با هواپيما به مشهد پرواز كردند.هيچ كس

انتظار ديدن آنها را نداشت خوشبختانه روز جمعه بود و همه در منزل مادرجون جمع بودند و با ديدن آنها فوق العاده

خوشحال شدند.

پس از ساعتي گفتگو و تعرف بساط ناهار را اماده كردند.ساعت حدود 7 بود كه خانم اكبري و آرزو بي خبر از شلوغي

منزل مادرجون براي سرزدن به او به منزلش رفتند.خانم اكبري فوق العاده تعجب كرد و پرسيد شما كي آمديد؟

-امروز صبح اتفاقا خيال داشتم به شما تلفن كنم.ايرج كجاست؟

همين امروز صبح رفت مسافرت اگر مي دانست نمي رفت.

اين خبر تارا را فوق العاده ناراحت كرد.مادرش گفت چه خوب شد از كارش بازنماند.

-براي كار نرفته با دوستانش تفريحي رفتند.

-حالا سركار مي رود؟

-بله در يك شركت كار مي كند.

احمد گفت:كم كم بايد آستين ها را بالا بزنيد.

-هنوز كه زود است احمد جان.

-چرا ديگر سربازي كه رفته دانشگاهش را كه تمام كرده و كارش هم كه خوب است.ديگر منتظر چي هستيد؟

-هيچي انگار بد هم نمي گويي اما خودش هم بايد قبول كند يا نه؟

-شما تا به حا به او گفتيد و قبول نكرده؟

-به طور جدي نه اما آهو زياد سربه سرش مي گذارد.

-او چه مي گويد؟

هيچي حرف را عوض مي كند.

-خوب شايد خجالت مي كشد.

-فكر نمي كنم مگر به شما چيزي گفته؟

-نه اگر هم بخواهد بگويد كه به شما مي گويد.حالا كي برميگردد؟

-نمي دانم ديشب اينجا بود نه؟

-بله گفت كه امروز مي رود اتفاقا به من هم گفت بيا اما نبايد مرخصي هايم را ازدست بدهم آخر تابستان ممكن است

برويم تهران.

-مگر خبري است؟

احمد نگاهي به توران انداخت و گفت احتمالا.

-مبارك است انشاءالله.

و در همين موقع توجه اش به تارا جلب شد و گفت تو چطوري تارا؟ سال دومي نه؟

بله.

-لابد سال ديگه هم بايد بياييم نامزدي تو.

تارا لبخندي زدو گفت نه هنوز زود است.

پوريا ادامه داد تارا فعلا از اين خيالها ندارد.

-چطور ندارد وقتي خواستگار پروپا قرص آمد مجبور مي شود قبول كند قبول هم نكرد با زور مي برند.

به نظر نمي رسيد حرفهايش بي منظور باشد به خصوص كه هميشه هم خيلي از او تعريف مي كرد.

هنگام غروب تارا در حالي كه احساس دلتنگي مي كرد روي تراس ايستاده بود.شلوار كرم رنگ و پيراهني با چهار خانه

هاي كرم و قوه اي پوشيده بود و در حاليكه به نرده هاي تراس تكيه داده بود منتظر شنيدن اذان بود.ناگهان از پشت

صدايي كه اصلا انتظارش را نداشت توجه اش را جلب كرد.سلام تارا.

تارا به شتاب به سمت او برگشت.هيجان درونش را مي توانست پنهان كند اما پنهان كردن هيجان چهره اش غير ممكن

بود سلام حالتان چطور است؟

-خوبم متشكرم شما چطوريد؟

-من هم خوبم رسيدن بخير.

دوباره برگشت و نرده ها را تكيه گاه دستانش قرار داد ايرج نيز همين كار را كرد سپس با لحني خشك گفت چرا اينجا

ايستاده ايد؟

-همينطوري.

-حالا ديگر صداي اذان هم به گوششان مي رسيد.پس از چند لحظه سكوت تارا ادامه داد غروبها اينجا حال و هواي

ديگري دارد.

-دل آدم مي گيرد نه؟

-نه.

ايرج با خود انديشيد حتي نمي خواهد اقرار كند دل او هم ممكن است بگيرد.پس منظورتان از حال و هواي ديگر

چيست؟

-هيچي بگذريم سفر خوش گذشت؟

-بله بد نبود از آمدنتان بي اطلاع بودم صبح كه تلفن كردم با خبر شدم.

-مي دانم لزومي نداشت در برگشتن عجله كنيد.

-عجله نكردم وقت آن رسيده بود.

اما دروغ مي گفت وتارا اين را مي دانست.چون او فقط سه روز بود كه رفته بود و دوستانش هم هنوز برنگشته

بودند.مادرش صبح گفته بود كه ايرج تنها برمي گردد.اما تارا انتظار نداشت كه به اين زودي

او راببيند.ايرج ادامه داد همه آماده رفتن به باغ هستند انگار شما بي اطلاع هستيد.

-نه خيال نداشتم لباسهايم را عوض كنم من هم آماده ام.

-منظورم عوض كردن لباسهايتان نلود اينكه خونسرد اينجا ايستاده ايد.

تارا كه از لحظه اول احساس كرده بود او كمي ناراحت است حالا مطمئن شد و پاسخ داد:مطمئنم هنوز هم معطلي دارند

كار عمه و مامان تمام نشده. اما در هر حال من آماده ام! پس بفرماييد! از راه اتاق ايرج داخل شدند..تارا هنوز بر روي

اولين پله قدم نگذاشته بود كه متوجه حضور آزاده شد از همان بالا با صداي بلند گفت سلام آزاده.

آزاده با شوق بسيار پاسخ داد سلام تارا حالت چطور است؟

تارا به سرعت پله ها را پايين آمده و همديگر را در آغوش گرفتند.

-خيلي دلم برايت تنگ شده بود تارا!

-من هم همينطور.

پس از مدتي آزاده گفت تو آماده اي

-بله

-پس بيا برويم مامان هنوز كارش تمام نشده ما مي رويم آنها بعد مي آيند.

-فقط مامان و عمه مي مانند؟

-بله ما با ايرج مي رويم.

-آقا محسن كجاست؟

-سركار.

-پس تو چطور آمدي؟

-با ايرج او سر راهش آمد دنبالم محسن هم يكي دو ساعت ديگر مي آيد.

سوار اتومبيل شدند آزاده و تارا در صندلي جلو و سيما و توران و آرزو عقب نشستند.تمام مسير را آزاده و تارا در حال

حرف زدن بودند برخلاف ايرج كه كاملا ساكت بود.

تارا پرسيد راستي آهو چطور است؟عمه گفتند ديشب خانه او بوديد.

-بله خوب بود آنها هم امشب مي آيند اينجا.

آهو كه بر روي كاناپه اي كنار شومينه خاموش در كنار همسرش نشسته بود برخاست و به سمت تارا و آزاده رفت و

دقايقي بود كه به تارا خيره شده بود و فكر مي كرد.بعد از تارا خواست كه قدم بزنند.تارا نيز پذيرفت و به آزاده گفت تو

نمي آيي؟

آزاده كه احساس كرد خواهرش مي خواهد فقط با تارا قدم بزند گفت نه متشكرم.تارا غافل از افكار آهو بود او ظاهرا

رفتار خوبي با تارا داشت او در حين قدم زدن راجع به دانشگاه و درس از تارا سول كرد بعد ناگهان موضوع را عوض

كرد و پرسيد تارا تو تا به حال عاشق شده اي؟

تارا كه غافلگير شده بود دست و پايش را گم كرد من

آه نمي دانم....راستش من فكر مي كنم انسان اگر عاشق نباشد راحت تر است يعني خيلي از كارها را راحتتر مي تواند

انجام دهد.

در حقيقت قصد داشت با اين پاسخ تا حدودي مسير صحبت را عوش كند.كثلا چه كارهايي؟ خوب از همه مهمتر اينكه با

خيال راحتتتر درس مي خواند و براي زندگيش نقشه بكشد.چه نقشه اي؟ نمي دانم چطور برايت توضيح دهم مثلا اينكه

در آينده چه كارهايي مي خواهد انجام دهد كجا زندگي كند چطور زندگي كند وكلا در مورد انتخاب مرد آينده اش

معيارهايي را در نظر بگيرد.

بعد از دقايقي صحبت آهو برگشت و تارا گفت چند دقيقه ديگر مي آيم.

او روي پله نشست و به آنچه كه به آهو گفته بود انديشيد و بعد ايرج را با ملاكهاي خود مقايسه مرد و با خود گفت:پس

انتخا من كاملا درست است صداي ايرج از پشت سر او را به خود آورد.

-تنها نشسته ايد؟

بله آهو همين الان رفتئتو.

-ديدمش شما چرا نيامديد؟

هوا خوب بود خواستم كمي اينجا بنشينم.

-ايرج روي پله اول نشست و به كتابي كه در دست داشت نگاهي انداخته و گفت:يك كتاب فلسفي برايتان گرفته ام.

تارا با تعجب نگاهي به او انداخت و گفت براي من؟

ايرج در الكه كتاب را به سمت او مي گرفت پاسخ داد در كتابخانه تان نديدم البته اگر تا به حال نخريده باشيد.

تارا در حاليكه تشك رمي كرد نگاهي به عنوان كتاب انداخت نه نداشتم خيلي متشكرم.

همان روز اول سفر براي خريدن كتاب به يك كتابفروشي رفتيم اين را آنجا ديدم يادم آمد كه شما كتابهاي فلسفي

دوست داريد اما فكر نمي كردم به اين سرعت ببينمتان.

-خيلي لطف كرديد از فردا شروع به مطالعه مي كنم.از وقتي تعطيل شده ام كتاب نخواندم.

ايرج موضوع را عوض كرد و گفت از مادرتان شنيدم كه پنج شنبه آينده برمي گرديدتهران!

بله همينطور است.

-چرا به اين زودي يعني فقط براي دو هفته آمده بوديد؟

-دو هفته كم نيست چون ما هميشه زياد مي مانديم فكر مي كنيد دو هفته كم است.

تازه متوجه دليل ناراحتي ايرج شد ايرج نيز نگاهي عميق به او كرد و گفت:تا يك سال ديگر هم نمي آييد نه؟

-فكر نمي كنم اما شما كه براي عروسي توران مي آييد؟

-بله حتما بعد برخلاف ميلش مجبور شد بپرسد شما شام نمي خوريد؟

-مگر وقتش رسيده؟

-ساعت نه و نيم است وقتي مي آمدم بيرون داشتند غذار را ي كشيدند.

در اين هنگام پوريا روي تراس آمد:بچه ها شام نمي خوريد؟

تارا در حاليكه پشت شلوارش ا مي تكاند پاسخ داد چرا آمديم راستي پوريا اين كتاب را ايرج خريدند.

پوريا نگاهي روي جلد آن انداخت و گفت كتاب خيلي خوبي است متشكرم ايرج تعريفش را زياد شنيدم اما هر چه

گشتم براي تارا بخرم پيدا نكردم.

-بله من هم از دانشجويان فلسفه زياد تعريفش را شنيده بودم به چند تا از كتابفروشي ها..كه ناگهان حرفش را قطع

كرد.تارا متوجه شد كه او نيز به فكرش بوده و به دنبال اين كتاب مي گشته نه اينكه به طور اتفاقي آن را در كتابفرشوي

ببيند.به هر ال اين موضوع آرامش خصي به تارا داد اما پوريا متوجه نشده و سوال هم نكرد.

بعد از ظهر بود تارا در حياط مشغول خواندن كتابي بود كه ايرج برايش خريده بود او آنچنان غرق خواندن بود كه

متوجه آمدن ايرج نشد.او جلوي در مدتي تارا را نگاه كرد بعد نزديك آمدو گفت اگر مي دانستم مي خواهيد اين كتاب

را طي مدت سفرتان بخوانيد صبر مي كردم روز آخر به شما مي دادم.

تارا لبخند زنان كتاب را بست و با لحني صميمانه گفت اگر كسي بخواهد حرف بزند من كتاب نمي خوانم.

ايرج روي پله بالاتر نشست و گفت مي توانم يك سوال كنم تارا؟

-شما مي توانيد ده تا سوال كنيد.

-ايرج لبخندي زدو پرسيد چرا كتابهاي فلسفي را دوست داريد؟

تارا به فكر فرو رفت چرا؟..خوب...چطور بگويم يه هر حال هر كسي به چيزي گرايش دارد كتابهاي فلسفي هم براي من

جالب است در واقع فكر مي كنم در طرز فكر آدم خيلي تاثير خوبي دارد و براي هر چيزي دليل مي خواهد و از كنار

مسائل بي تفاوت نميگذرد.شما فلسفه را دوست نداريد؟

قبلا نداشتم اما حالا چرا.

-چطور شد كه علاقمند شديد؟

-لبخند ايرج به تارا فهماند كه نمي خواهد به سوال جواب دهد به هر حال او نمي توانست رك و پست كنده بگويد علاقه

تو مرا كنجكاو كرد.تارا ادامه داد پس حالا كه خودتان هم مي خوانيد متوجه منظور من مي شويد يا نه؟

-بله كاملا اما علاقه داشتن به كتابهاي فلسفي و روانشناسي نمي تواند دليل بر بي علاقگي به كتابهاي احساسي باشد شما

چرا اينجور رمانها را نمي خوانيد؟شما مي خوانيد؟

-من؟شما هنوز به سوال من جواب نداده ايد؟

-كي گفته كه من نمي خوانم.

-هيچ كتابي در اين زمينه در كتابخانه تان نديدم.

-شما كتابخانه توران را نده ايد پر است از اينجور كتابها كتابخانه پوريا هم پر است از كتابهاي تاريخي ما معمولا

كتابهايمان را با هم ردو بدل مي كنيم. اما هر كسي در رابطه با موضوعي كه دوست داردكتاب مي خرد.ميدانيد اين حرف

شما يعني چي تارا؟يعني اينكه شما فلسفه را بيشتر از عشق دوست داريد و ارزش عقل را بيشتر از دل مي دانيد و بيشتر

از اينكه احساس داشته باشيد فكر مي كنيد تارا با حيرت نگاهش كرد.

-چطور اين را مي گوييد؟

-اي كاش رمانهاي احساسي را بيشتر دوست داشتيد!

-حالا كه اينطور شد پس بگذاريد واقعيت را بگويم من هم مثل بيشتر دخترها كتابهاي عشقي را بيشتر دوست دارم اما

در اين زمينه هركتابي را نمي توانم بخوانم من فقط رماني را مي خوانم كه مطمئن باشم سرانجام خوبي دارد و هيچ

شكست عشقي درآن وجود ندارد مي دانيد چرا؟چون احساساتم به قدري قوي تر از فكرم مي شود كه باعث مي شود

فراموش كنم آنچه خواندم يك كتاب بوده و بعد از بستن آن ديگر به شكست و ناراحتيهاي آن فكر نكنم.به همين خاطر

است كه توران قبل از من كتاب را مي خواند و در صورتيكه سرانجام خوبي داشته باشد من آن را مي خوانم.

-ايرج در حاليكه از حرفهاي او متعجب شده بود گفت:تصير من نيست تارا ظاهر شما اينطور به نظر مي رسد.

تارا با دلخوري گفت:چطوري؟بي تفاوت و بي احساس؟

-نه منظورم اين نبود.

-فكر مي كنم مي دانم منظور شما چه بود.شما كسي را با احساس مي دانيد كه اگر عاشق است همه جا فرياد بزند و به

عشقش اعتراف كند اما وقتي احساس ميان دو طرف باشد به خودشان مربوط مي شود و چه دليلي دارد ديگران هم اين

موضوع را بدانند.و وقتي دو نفر مي دانند كه به هم علاقه مندند چه دليلي دارد كه آن را به زبان بياورند برخلاف نظر شما

من فكرمي كنم ارزش احساس خيلي بيشتر از ان است كه بخواهيم مرتب به زبان بياوريم وقتي كسي را بيشتر از

خودمان دوست داريم چطور مي توانيم فقط با گفتن دوستت دارم اين را ثبت كنيم.بهتر است ابتدا آن را در عمل ثابت

كنيم بعد آن همه علاقه را دريك جمله خلاصه كنيم و بگوييم دوستت دارم.به نظر من هيچ چيز با ارزشتر از دل نيست و

آنچه كه با ارزش است بايد در جاي با ارزش محفوظ شود پس بهتر است عشق پاك در دل پاك محفوظ بماند تا زماني

كه پيمانه دل لبريز شود و آن را به چشم و وقتي كه تحمل چشم تمام شد آن را به زبان جاري كند.

ايرج در سكوت كامل به او چشم دوخته بود اما تارا تمام مدتي كه صحبت مي كرد حتي يك بار هم به او نگاه نكرد اما

وقتي حرفش تمام شد نگاهش كرد تاتاثير گفته اش را ببيند .

ايرج نگاهش را از او گرفت و به زمين دوخت وپس از لحظه اي سكوت گفت تارا از دست من ناراحتيد؟براي چه بايد

ناراحت باشم؟وبا كنايه اضافه كرد تقصير خودم است كه ظاهرم ديگران را به اشتباه مي اندازد.

-اما من در مورد شما اشتباه نمي كنم.

-پس هنوز معتقديد بي تفاوت و بي احساسم؟

-من هيچ وقت چنين نظري در مورد شما نداشتم هدفم ز پيش كشيدن اين حرفها چيز ديگري بود من مي خواستم

موضوعي را حالا به هر قيمتي شده بدانم البته مي دانستم فقط مي خواستم مطمئن شوم.تارا با حرص نگاهش كرد با همه

زرنگي اش اين بار رودست خورده بود و اين دفعه حرصي كه در چشمانش بود بر زبانش جاري شد و گفت همينقدر كه

شما مطمئن باشيد كافيست؟ايرج خنديد و گفت نه شما هم مي توانيد مطمئن باشيد اما اثبات آن در عمل زمان مي برد و

بعد چون ديگر روي نگاه كردن به او را نداشت بلند شد و به داخل خانه رفت او سرتاسر شب به حرفهاي تارا فكر مي

كرد در آخر گفت پس تحمل چشمان تو كي تمام مي شود؟وبعد با خود فكر كرد حتما اگر اين را به او مي گفتم با

حرص مي گفت و همينقدر كه تحملچشمان من تمام شود كافيست؟

عروسي توارن نيز به خوبي برگزار شد آن شب بعد از برگشتن به خانه خانم الماسي ساكت روي مبل نشسته بود فوق

العاده دلش گرفته بود و آنقدر ساكت بود كه انگار اصلا رد خانه نيست.بقيه داشتند آماده خوابيدن مي شدند و تارا كه

لباسش را عوض كرده بود روي مبل نشسته وبه مادرش چشم دوخته بود.بعد زا لحظه اي به ايرج كه روي مبل كناري

اش نشسته بود رو كردو آرام گفت:طفلك مامانم خيلي ناراحت است.

-از رفتن توران؟

-بله

-اما او كه جاي دوري نرفته و هر وقت كه بخواهد مي تواند او راببيند.

- به هر حال اين طبيعي است مادرها شب عروسي دخترشان زياد خوشحال نيستند.لحظه اي سكوت ميانشان برقرار شد

بع ايرج گفت تارا تو مي تواني دور از خانواده ات زندگي كني؟

تارا متوجه منظور او شد اما خودش را به بي اطلاعي زدو گفت آخر دليلي ندارد كه بخواهم از انها دور شوم.

-منظورم اين است كه اگر خواستگاري داشته باشي كه در شهر ديگر زندگي كند؟

خوب بستگي به اين دارد كه خواستگارم كي باشد يا به عبارتي چقدر به او علاقمند باشم.

-بر فرضي مه علاقمند باشي؟

-در آن صورت نه در شهر ديگر بلكه در قاره ديگر هم اگر لازم باشد زندگي مي كنم.

-پس مي تواني دور از خانواده ات زندگي كني.

-خوب درست است كه از خانواده خودم دور مي شوم اما به هر حال يك خانواده جديد هم پيدا كرده ام. پس دور از

خانواده امزندگي نمي كنم.

-اما از مادر و خواهر ها و برادرت دور مي شور.

-گفتم كه بستگي دارد خواستگارم كي باشد كه حاضر باشم به خاطرش دوري از خانواده را تحمل كنم.

فكر مي كني خانواده ات اصلا موافق چنين ازدواجي باشند؟؟

-اين را ديگر نمي دانم امابه هر حال فكر مي كنم اينكه خواستگارم كي باشد در جواب آنها بي تاثير نخواهد بود.پدرام

كه روبروي آنها نشسته بود و نمي دانست آنها به هم چي مي گويند فقط با حرص نگاهشان مي كرد در آن لحظه دلش

مي خواست ايرج را خفه كند.

فصل بيست و چهارم

خانم اكبري با حالتي عصبي گفت مردم آبرو دارند ايرج خبر نامزدي تو و او بين فاميلشان پخش شده اما تو هنوز

مخالفي بايد هر چه زودتر جشن نامزدي تان را برگزار كنيم.

-مي خواستند شايعه پراكني نكنند به من چه كه آنها به فاميلشان دروغ گفته اند من كه هنوز به خانه شان هم نرفته ام و

هيچ وقت هم نخواهم رفت.

آهو گفت:اين چه حرفي ست ايرج شايعه پراكني كدام است من آيم يعني چه بالخره تو بايد ازدواج كني ما هم مناسب

ترين دختر را برايت در نظر گرفته ايم مگر او چه عيبي دارد خانواده دار تحصيل كرده زيبا ديگر چه مي خواهي؟

ايرج بدون آنكه اهميتي به صحبتهاي او بدهد رو به مادرش كرده و گفت من او را نمي خواهم اگز خيلي مايليد ازدواج

كنم تارا را برايم خواستگاري كنيد.

خانم اكبري با تعجب به او نگاه كرداو در گذشته تمايل زيادي به اين وصلت داشت تارا را هم خيلي دوست داشت اما

آهو او را منصرف كرده بود او به محض اينكه فهميده بود مادرش خيال دارد با ايرج در مورد ازدواجش با تارا صحبت

كند دليلهاي واهي آورده بود و او را منصرف كرده بود.يكي از دليلهاي مسخره اش اين بود كه تارا نازك نارنجي است و

به هيچ وجه اضر نمي شود دور از خانواده اش در مشهد زندگي كند.او مطمئن بود احمد انقدر به تارا نزديك است كه

شكست او را شكست خود بداند و از همه مهمتر خواهد فهميد كه تارا قرباني عمل او شده و اين دليلي بود كه باعث آن

كارها بود.خانم اكبري پس از دقايقي سكوت گفت ديگر از اين حرفها گذشته ايرج يا مژگان يا هيچ كس تارا به درد تو

نمي خورد.

ايرج با حيرت به مادرش نگاه كرد چرا مامان زياد است يا كم است؟

هيچكدام نه زياد و نه كم او مناسب تو نيست همين.

-دليلي هم داريد؟

سعي كن بفهمي ايرج اگر من مادرت هستم و نظر من برايت مهم است بهترين همسر را برايت انتخاب كرده ام.

-همسر مرا شما بايد انتخاب كنيد؟

خانم اكبري با خشمي آميخته با حيرت به ايرج چشم دوخت نمي دانست چه بگويد اما سرانجام با آزردگي گفت نه

خودت مي داني نه تو پسر من هستي نه من حق دارم در مورد انتخاب همسرت نظري بدهم.

-منظور من اين نبود مامان.اما به من هم فكر كنيد كار شما درست نيست آخر من هم به عنوان يك مرد حق دارم در

مورد انتخاب همسرم نظر بدهم.

خانم اكبري دوباره سعي كرد از در ملايمت وارد شود و ايرج را آرام كند اما فايده اي نداشت و ايرج روزي صدبار

مخالفتش را ابراز كرد اما سرانجام سرنوشت مهمر محكمي بر دهانش كوبيدو مژگان را شريك سرنوشت ايرج قرار داد.

تارا يك سال ديگر را با موفقيت گذرانده بود و منتظر روزي بود كه دوباره چمدانها رابراي رفتن به مشهد ببندد.اين بار

همه بچه هاي خانم الما سي همراهش بودند.چون نامزدي پدرام و شيدا بود و تارا از اين بابت خيلي خوشحال بود او مي

دانست شيدا سالها در انتظار چنين روزي بوده است.

اين اولين باري بود كه تارا در چشني اين طور چشم به در سالن مي دوخت بعد از گذشت يك ساعت از شروع مهماني

آزاده در حالي كه پسر كوچكش را در آغوش داشت يه همراه همسرش وارد شد اما برخلاف انتظارش خانم اكبري با

آنها نيامده بود.

تارا مشغول گفتگو با پروانه بود كه پروانه گفت عمه زري هم آمد.

تارا خيلي سريع ز جا برخاست پروانه گفت بنشين هنوز خيلي مانده كه به ما برسد.

تارا نگاهي به آهو كه خيلي خوشحال به نظر مي رسيد انداخت.لباس زرشكي رنگ بسيار زيبايي به تن داشت و موهايش

را جمع كرده بود دخترش نيز نسبت به سال پيش بزرگتر و زيباتر شده بود. ايرج وقتي به انها رسيد نگاهش بر روي

تارا متوقف ماند ودر جواب او كه پرسيد حالتان چطور است؟ساكت ماند و به پروانه نامزدي برادرش را تبريك گفت و

رفت.تارا احساس كرد اتفاقي افتاده وشايد از طرف خودش مسئله اي پيش آمده كه آنها اينطور برخورد كردند.چند

لحظه بعد از دور شدن انها پروانه گفت چيه تارا تو فكري؟تارا لبخندي زده و گفت هيچي.

آهو بعد از احوالپرسي به تارا اشاره كرد كه پيش او بنشيند به محض نشستن پيش آهو ايرج كه متوجه آندو شد

عذرخواهي كرد و پيش آنها رفت خيلي آرام كنار گوش او گفت فراموش نكن بهت چي گفتم اين براي من خيلي مهم

است حداقل امشب نه.

خوشبختانه آزاده تارا را به حرف گرفته بود و او متوجه گفتگوي ايرج با آهو نشد.

آهو پاسخ داد ديگر چه فرقي مي كند من مطمئنم كه تا به حال شنيده مي بيني كه اصلاب رايش مهم نيست.

-اگر شنيده بود لااقل تبريك مي گفت در هر حال نمي خواهم تو چيزي بگويي فهميدي؟

لحنشانقدر جدي و خشن بود كه آهو ناگزير به تسليم شد خيلي خوب بابا.و با لحني ديگر ادامه داد جاي مژگان خالي اي

كاش آ ورده بوديمش تقصير تو شد.

-هيچ دليلي نداشت كه بيايد.

-اين چه حرفي است ايرج فكر مي كردم بايد خيلي با وفاتر باشي.

-اگر جنابعالي اجازه مي داديد بودم.

-ايرج دست بردار بعدها مي فهمي كه اشتباه كردي.

-من نه كسي كه مي فهمد تويي

در آن لحظه احساس مي كرد به شدت از آهو بيزار است به سختي مي توانست او را تحمل كند.بنابراين برخاست و نزد

پوريا رفت.پس از رفتن او آهو خطاب به آزاده گفت جاي مژگان خاليست اين طور نيست؟

آزاده با خشونت به او نگاه كرد و گفت نخير.

آهو انتظار داشت كه تارا بپرسد مژگان كيست اما تارا چيزي نپرسيدو به صحبتهايشان ادامه داد.

اما آهو مهلت نداد و پرسيد ديشب مژگان هم با مامان آمده بود خانه شما.

-نه حالا تو را بند كردي به مژ گان؟

-هيچي دلم هوايش را كرده.

شب بعد همه در منزل مادرجون جمع بودند و احمد و پوريا مشغول صحبت بودند كه ناگهان پوريا با صداي بلند گفت

راستي احمد كي؟

با اين سوال توجه بقيه به سمت آنها جلب شد احمد رو به خواهرش گفت ايرج نامزد كرده شما نمي دانستيد؟

به ماچيزي نگفتند حالا كي؟

حدود سه هفته مي شود كه عقد كرده اند البته جشن نگرفتند.تارا ديگر ادامه صحبتها را نشنيد در آن لحظه احساس كرد

نه تنها قلبش بلكه تمام وجودش در هم شكسته شد حدود چند دقيقه به احمد خيره ماند احمد هنوز مشغول گفتگوبا

خواهرش بود اما بعد نگاهش به تارا افتاد و گفت تارا چي شده؟

تارا ناگهان چشمانش را به هم زد و شروع به خنديدن كردو گفت چي؟

-پرسيدم چي شده چرا اينجوري به من نگاه مي كني؟

-هيچي داشتم فكر مي كردم.

-ممكن است بگويي به چي فكر مي كردي؟

چيزي نيست شب بخيرو برخاست و به اتاق رفت.ظاهر مي خواست بخوابد اما مي دانست كه نه تنها ان شب بلكه تا

مدتها خواب راحتي به چشمانش نخواهد آمد بعد از اين ديگر او با هر چه خوشي بيگانه بود و حالا غمي كه هرگز

نشناخته بود صميمي ترين دوستش شده بود.بغضي را گلويش را بسته و داشت خفه اش مي كرد اما به جاي گريه فقط با

خود مي گفت آخر چرا؟ و آنقدر اين كلمه را گفت تا زبانش ناتوان شد و سد چشمانش شكست.لحاف را روي سرش

كشيده و رش را در بالش فرو كرده بود و آن وقت سعي كرد تا مي تواند عقده اش را خالي كند او ساعتها گريه كرد و

بعد همانطور كه اشكها بر روي گونه اش جاري بود سعي كرد گفتگوي ميان خودش و ايرج را آن روز در حياط به خاطر

اورد.ايرج گفته بود اثبات آن در عمل زمان مي برد با خود فكر كرد زمانيكه ايرج از آن نام برده بود همين بود آخر

چرا؟آن هم حالا كه تحمل چشمان من تمام شده بود اما زبانم قدرت جاري نداشت.چرا حالابايد اين كار را مي كرد.

او تما شب فكر كردو گريه كرد اما هيچ دليلي براي اين كار ايرج پيدا نكرد.

فصل بيست و پنجم

تارا گفت مامان قرار است من و پروانه با پدرام برويم بيرون.

-كجا مي خواهيد برويد؟

-مي خواهم چند تا كتاب بخرم اگر اشكالي ندارد من همراهتان نمي آيم.

-اما اين درست نيست تارا ناراحت مي شوند.

-براي عذرخواهي تلفن مي كنم.

-عصر مي آيي؟

-نمي دانم.

-خوب از همان طرف با پدرام بيا عمه دلخور مي شود.

چند دقيقه بعد از رفتن آنها پدرام و پروانه رسيدند.تارا حاضر و آماده با شنيدن صداي زنگ مادرجون را بوسيد و به

سرعت ز پله ها پايين رفت.مقابل در پرسيد شيدا همراهتان نيست؟نه مگر قرار بود بيايد؟

-فكر كردم شايد برويم دنبالش.

-نه فكر نمي كنم چيزي نياز داشته باشد.

من مي خواهم لباس مهماني بخرم.

چه خبر است؟

خبري نيست شايد تا عروسي ايرج اينجا باشيم.

پدرام از آينه به تارا نگاه كردو گفت هرگز خودم را به خاطر اين اشتباه نمي بخشم.

-منظورت چيست پدارم؟

هيچي اما تارا بدان تو را هم نمي بخشم.

پدارم مگر من چه كار كردم؟

آنها به بوتيكها هم سري زدند و تارا يك لباس زيباي فيروزه اي و يك حفت كفش زيبا خريد.

پروانه گفت:تارا فكر نمي كنم در عروسي ايرج كسي خوش تيپ تر از تو پيدا شود.

پدارم گفت هميشه فكر مي كردم در عروسي ايرج لباس تو متفاوت تر از ديگران باشد.

تارا منظور او را فهميد اما به روي خود نياورد پروانه نيز با تعجب پرسيد چرا پدرام؟ كه جوابي نشنيد.تارا هيچ تمايلي

براي رفتن به خانه خانم اكبري نداشت و د ردل آرزو مي كرد كاش مي توانستم بهانه اي براي نرفتن پيدا كنم مي

خواست پش آنجا بماندو با خود فكر كرد فردا صبح ايرج سركار است تا بعد از ظهر هم حتما برگشتيم برخاست و به

سمت تلفن رفت اما خانم الماسي گفت بيا اينجا استراحت كن عمه از ساعت دو تا حالا مي گويد چرا تارا نيامد.

-خيلي خوب همين حالا مي آيم.

پدرام با ناراحتي گفت پس رفتني شدي؟

-بله لطفا مرا برسان.

خيلي خوب كي كي آيي اينجا؟

مي آيم پدرام ما مه هميشه دور هم هستيم اينجا وانجا ندارد.

پروانه او را بوسيد و گفت خيلي بد شد كه مي روي.

پروانه مي خواست با آنها برود كه پدارم مخالفت كرد.

پدارم گفت فكر مي كنم ايرج هنوز از سر كار برنگشته نه؟

-نمي دانم از ساعت كاري او اطلاع ندارم.

-خوب دليلي ندارد اطلاع داشته باشي اشتباه من اين بود كه فكر مي كردم تو بايد ار همه چيز او باخبر باشيوبا كمي

خشونت ادامه داد چون فريب خوردم تارا!

-منظورت را نمي فهمم پدرام يعني چي فريب خوردي كي فريبت داده ايرج؟

بله فكر مي كردم با تو ازدواج مي كند.

تارا به سرعت سرش را به سمت او چرخاند چرا اينطور فكر مي كردي؟

-از رفتارش اينطور استنباط كردم.

-پس اشتباه كردي.

-نه تارا مطمئنم اشتباه نكردم دست كم درمورد او نكردم اما در مورد تو حالا مطمئنم كه اشتباه كردم به خاطر همين

خودم را نمي بخشم.

-اما صبح گفتي مرا هم نمي بخشي.

-بله چون فقط منتظر...حرفش را قطع كرد و پس از لحظه اي سكوت گفت تارا من د گذشته هيچ نظري در مورد شيدا

نداشتم.

-مناسبتر از او پيدا نمي كردي پدرام.

-منظورم اين نبود تارا من خيلي نقشه ها كشيده بودم كه ايرج همه را نقش برآب كرد حالا كه همه چيز تمام شده بگذار

راحت صحبت كنم من اگر يك درصد به علاقه تو به ايرج شك داشتم از شيدا خواستگاري نمي كردم.

تارا با لحن قاطعانه گفت پس خدارو شكر كه اشتباه كردي من خيلي خوشحالم تو احساس شيدا را نسبت به خودت مي

داني؟

نه تارا نمي دانستم چون اصلاتوجهي به او نداشتم بعد از اينكه براي خودم هيچ نقش و جايي در زندگي تو نديدم ...اما نه

آن موقع هم هنوز متوجه او نبودم در حقيقت پروانه به من گفت.

-كار خيلي خوبي كردي شيدا خيلي از من بهتر است به علاوه من به درد تو نمي خوردم چون تورا مثل يم برادر دوست

دارم پس از انتخابت پشيمان نباش مطمئن باش كه نباختي.

پشيمان نيستم حالا تو را مثل پروانه دوست دارم.

-متشكرم من هم همين را مي خواهم

د رهمين هنگام به خانه خانم اكبري رسيدند پدارم برگشت و تارا داخل شد.

خانم اكبري از ديدن تارا خيلي خوشحال شد.مادرش گفت تارا اگر چند دقيقه زودتر ميامدي نامزد ايرج اينجا بود با

ايشان هم آشنا مي شدي.

-كم سعادت بودم.

در همين هنگام آرزو وارد آشپزخانه شد تعدادي كارت در دستش بود و براي نوشتن آن كمك خواست.

تارا داوطلب شد و كاغد را گرفت و گفت عمه جان شما اول ليست مهمانها را بگوييد سپس شروع به نوشتن كرد.آرزو

در دل خودداري او را تحسين كرد.

تارا اولين كارت را كه برداشت گفت اسم عروس خانم را چي بنويسم

-مژگان سرمدي وقتي اسم ايرج را مي نوشت براي يك لحظه نفسش بند آمد در بد موقعيتي قرار گرفته بود براي لحظه

اي احساس كرد از دادن پيشنهاد كمك به آرزو پشيمان است در حاليكه دستش مي لرزيد اسم او را هم نوشت مشغول

نوشتن سومين كارت بود كه ايرج از راه رسيد.هنگام ورود او به آشپزخانه تارا در كار كه نه در افكار خود غرق بود

وبراي اينكه اشتباه نكند يكي از كارتها را روبرويش قرار داده و از روي ان مي نوشت.با سلام آرزو او نيز متوجه شده و

به سمت در نگاه كرد و خيلي سريع از جا برخاست و سلام ايرج را پاسخ گفت ايرج همانطور كه به سمت يخچال مي

رفت گفت حالتان چطور است؟

-متشكرم و دوباره نشست و همراه با لبخندي گفت تبريك مي گويم.

اما جز يك نگاه غمگين و شرمنده پاسخي نديد ايرج تازه هنگام سركشيدن ليوان متوجه كار او شد.رو به آرزو كردو

گفت حالا چه موقع نوشتن اينها بود؟

-مامان گفت تا پنج شنبه چيزي نمانده.

-تازه امروز شنبه است به اندازه كلفي وقت داريد و ليوان را داخل ظرفشويي گذاشت نگاهي متعجب و در عين حال

شرمنده به تارا انداخت و گفت شما چرا زحمت مي كشيد خودشان مي نويسند.

تارا لبخندي زد و گفت زحمتي نيست من هم بيكار بودم در ضمن از نوشتن كارت عروسي لذت مي برم سپس نگاهي به

آرزو كرده و گفت همه كارتهاي توران و پوريا را من نوشتم.

-راستي چه خوب اما فكر كنم موقع نوشتن كارتهاي عروسي خودت دعوا شود؟

چرا؟

-همه دوست دارند بنويسند.

-اينطورها هم نيست از كجا معلوم شايد هم هيچكس داوطلب نشود وخودم مجبور شوم بنويسم.

-مطمئنم اينطور نمي شود اما اينكه با همكاري آقا داماد هم بنويسيد بد نيست ها.

تا آن لحظه اصلا متوجه ايرج نبود ناگهان برگشت و به او نگاه كرد آنقدر عصباني بود كه آرزو وحشت كرد خيلي سريع

كارت بعدي رابرداشت و به نوشتن پرداخت ايرج هم از آشپزخانه خارج شد.آرزو هم برخاست كه برايش چاي ببرد.

با رفتن او تارا يك نفس راحت كششيد اشك در چشمانش حلقه زدو به كارتي كه در دست داشت نگاهي انداخت و گفت

اميدوارم خوشبخت شوند چند تا كارت ديگر نوشت تا آرزو برگشت و پس از آن به دستشويي پناه برد. 5 دقيقه در آنا

به حال خود دل سوزاند و سپس آبي به صورت زد و برگشت پس از نوشتن كارتها به تراس رفت وبه كنبد مسجد چشم

دوخت و منتظر اذان مغرب ايستاد فقط نفسهاي عميق مي كشيد بلكه از درد درونش كاسته شود اما جراحت قلبش

آنقدر عميق بود كه هيچ مرهمي دلش را آرام نمي كرد.نمي خواست اما خاطرات سال قبل به ذهن او هجوم آوردند قبل

از هر چيز سوال ايرج را به خاطر آورد چرا اينجا ايستاده ايد؟اما قبل از اينكه بتواند ادامه گفتگويشان را مرور كند

صداي باز شدن در اتاق ايرج رشته افكارش را پاره كرد ايرج به چارچوب در تكيه داد اما برخلاف انتظارش تارا

برنگشت.او همچنان به نقطه مقابل چشم دوخته بود.ايرج گفت غروب هم ديگر حال و هوايي ندارد فقط نفرت انگيز

است و غمگين!

تارا نيشخندي زدوگفت آن غروب زندگي است اين غروب دلپذير و دوست داشتني است.اگر غروب روز است طلوع

شب است و شب زيباست ومحرمتر از روز من دوستش دارم.

ايرج منظور او را از محرمتر درك مي كرد وپس از لحظه اي سكوت با صدايي مرتعش و غمگين صدا زد تارا؟

-بله؟د رهمين هنگام توران صدايش زد تارا بيا.

تارا برگشت و بدون اينكه به او نگاه كند به داخل اتاق رفت طوري كه انگار هيچكس غير از خودش آنجا نبوده ايرج با

نگاهش رفتن او را دنبال كرد و با خود گفت اي كاش در نگاهش سرزنش بود نگهان به خاطر آورد كدام نگاه مگر

نگتهي بود كه سرزنشي باشد؟

تورام عكس مژگان را به سمت تارا گرفت و گفت نامزد ايرج است.

تارا نگاهي به عكس انداخت و گفت قشنگ است زو مناسبي هستن به هم مي آيند وعكس را برگرداند گفت مبارك

است.

آرزو نگاهي متعجب به انداخت و گفت متشكرم تارا .عكس را به داخل آلبوم برگرداند و گفت نامزد برادرمان است اما

عكسش را بايد ما نگه داريم.

توران گفت مگر ايرج عكسش را ندارد؟

-نه فقط همين يك عكس را داريم نامزدي هم نگرفتيم كه لا اقل عكسش باشد.

توران دوباره پرسيد راستي چرا نامزدي نگرفتيد؟

چون ايرج مخالف بود او اجازه نداد جشن نامزيد بگيريم.

سيما و توران نگاهي متعجب به هم انداختند پس از لحظه اي سكوت سيما گفت طفلك ايرج خوب چرا عكس نامزدش

را به خودش نمي دهي.

-خوب نمي خواست قوبل نمي كند در آلبومش بگذارد من مجبود شدم نگه دارم.

تارا متوه بود كه ارزو اين حرفها را براي دلگرمي او مي زند اما او نمي دانست ديگر هيچ چيز حتي تنفر ايرج از نامزدش

نمي تواند دل تارا را مرهمي باشد.

تارا از صبح تا شب در لباس يك انسان شوخ و شاد كه گويا هيچ غمي در دنيا ندارد ديگران را فريب مي داد اما بالشش

در منزل مادرجون و دفتر خاطراتي كه هميشه همراه داشت بيش از هر كس محرم رازها و شاهد اشكهاي او بودند.در

حاليكه ديگران فقط خنده ها و شيطنتهايش را مي ديدند و لذت مي بردند.

فصل بيست و ششم

آن يك هفته اگر چه براي تارا به سختي ام سرانجام گذشت روز پنج شنبه از صبح سردرد شديدي داشت خودش به

خوبي مي دانست اين درد به خاطر وضعيتي است كه شب قبل بر او گذشته اما ديگران كاملا متعجب بودند.او براي اينكه

ديگران نگران نشوند خيلي خود را بي ال و بيمار نشان نداد و فقط موقع خوردن صبحانه گفت سرم خيلي درد مي كند اما

همه متوجه قرمزي چشمان او شده بودند.مادرش با نگراني گفت چشمانت هم خيلي قرمز شده تارا نكند خوب

نخوابيدي؟

اين چه حرفي است مامان من كه زودتر از همه رفتم خوابيدم.

بعد از ظهر كه همه در حال اماده شدن براي رفتن به عروسي ايرج بودند تارا اظهار كرد به هيچ عنوان حال مساعدي

براي شركت در عروسي ندارد و برخلاف اصرار ديگران موفق شد آنها را قانع كند كه نه نيازي به دكتر دارد و نه در

جشن شركت خواهد كرد.

پس از رفتن آنها تارا نفس راحتي كشيد و روي تخت مادرجون دراز كشيد او در تمام مدت هفته هر چه تلاش كرده بود

خودش را متقاعد كند در اين جشن شركت كند نتوانسته بود.حالا سعي مي كرد صحبتهاي زندايي اش را در عروسي

احمد بياد آورد در صورت وصال عشق زيباترين چيز در زندگيست زيباترين دليل زندگي اما در صورت شكست بدترين

زلزله ويران كننده.عشق زيباست اما احتياط شرط آن است.عاشق بايد صبور باشد بايد ظرفيت داشته باشد.اول بايد

مطمئن بود و بعد عاشق شد.عشق ابتدا يك تلقين است و.....تارا در حاليكه نمي توانست از سرازير شدن اشكهايش

جلوگيري كند با خود گفت اما من تحمل آن را دارم و اجازه نمي دهم آن موج وحشي من را نابود كند.با خود گفت دنيا

كه به آخر نرسيده من او را دوست دارم و از خوشبختي او احساس خوشبختي مي كنم.

وقتي ايرج تارا را همراه بقيه نديد از آزاده سراغ او را گرفت.

-مثل اينكه حالش خوب نبوده ايرج با نگراني پرسيد چش بوده؟

-مادرش مي گفت كمي ضعيف شده از صبح هم سردرد شديدي داشته.ايرج احساس كرد خودش دليل نيامدن او را بهتر

مي داند بنابراين ديگر سوال نكرد.ظاهرا داماد بود اما حالت چهره اش هيچ شباهتي به دامادها نداشت دلش به طرز

عجيبي گرفته بود.به شدت مايل بود به بهانه اي انجا را ترك كند و به منزل مادرجون نزد تارا برود وهمه ماجزا را براي

او بگويد.

توران متوجه گرفتگي ايرج شده بود از آزاده پرسيد ايرج چرا ناراحت است؟

نمي دانم متوجه نشدم مگر ناراحت به نظر مي رسد؟

-خوب.... نمي دانم شايد من اشتباه كردم اما حق با توران بود ايرج در لباس دامادي در كنار مژگان نشسته بود اما دل و

روحش در جايي ديگر وتارا در منزل مادرجون اما افكارش در باغ بود.و خانواده اش نگران او بودند.دقايقي بعد از صرف

شام مادرجون طاقت نياورده و خوردن قرص و تارا را بهانه قرار داد و به خانه برگشت.

فكر كردن و غصه خوردن هيچ فايده اي نداشت. همانطور كه ماندن در مشهد بي فايده بود تار مي خواست به تهران

برگرددو با برنامه ريزي زندگي جديدي را شروع كند.او بسيار بي تاب بود اما از رفتن دم نمي زد نمي خوايت ديگران

به خاطر او برنامه شان بهم بخورد.اما سرانجام وقتي پوران و سعيد قصد بازگشت كردند خواست با آنها برود كه مادرش

قبول نكرد.

پنج شنبه بعد از ظهر همه باغ خانم اكبري دعوت شده بودند احمد و تارا بعد از بدرقه پوران و همسرش به انجا رفتند و

تقريبا جزو آخرين مهمانان بودند.به محض ورود تارا و احمد ايرج برخاست و به آنها خوش امد گفت حالت چهره اش

كاملا تغيير كرد اما تارا اهميتي نداد وبا لبخندي به سمت همسرش رفت و تبريك گفت او خيلي خشك تشكر كرد تارا

به سمت ايرج برگشت وگفت به شما هم تبريك مي گويم.

ايرج گفت متشكرم ما ان شب منتظرتان بوديم.

واقعا متاسفم من از آزاده عذرخاهي كردم.

صبح روز بعد تارا يكي از كتابهايي كه خريده بود را برداشت و به بهانه خوندن به باغ رفت.او در باغ قدم مي زد و قطرات

اشك بي اختيار برگونه هايش جاري بود.با خود گفت بالاخره من هم يكجا باختم چه باخت بزرگي شايد به خاطر مطمئن

بودن زياد اينطور شد مطمئن بودن از خود از علاقه خانواده اكبري از علاقه خانواده خودم به انها از مناسب بودن او ...همه

چيز جور بودن پس چي شد؟با خود انديشيد اين حرفها ديگر فايده اي ندارد همه چيز تمام شد.كم كم به انتهاي باغ

رسيده بود كه صداي قدمهايي در پشت سر توجه اش را جلب كرد خيلي سريع اشكها را زدود مي توانست حدس بزند

چه كسي مي تواند باشد.

-ميخواهم با تو صحبت كنم تارا

تارا در جاي خود ايستاد اما برنگشت خيلي خوب اما را جع به چي؟

-تو خيلي چيزها را بايد بداني درباره من و ازدواج من.

-فكر مي كني به من مربوط مي شود؟

-بله تو از من... دلخوري نه؟

-تارا سكوت كردو چيزي نگفت.

-تارا باور كن مادرم و آهو مرا در مقابل عمل انجام شده گذاشتند خودشان همه كارها را كرده بودند حتي با اجازه

خودشان خواستگاري هم رفته بودند من هيچ كاره بودم تارا بعد از اينكه چند بار به خانه آنها رفته بودند از من خواستند

كه بروم خيلي عصباني بودم من مطمئن بودم زير بار اين ازدواج نخواهم رفت غافل از اينكه بين خانواده مژگان خبر

نامزدي پخش شده بعد مادرم گفت مردم كه مسخره نيستن انگار فقط من مضحكه دست آنها بودم همه كاهرا را در

اصل اهو كرد نمي دانم چرا در مورد اين ازدواج انقدر پافشاري كرد امكان ندارد از كسي انقدر خوشش بيايد اما مطمئن

بودم از تو خوشش مي آيد اما وقتي صحبت تو را پيش كشيدم با تمام قدرت مخالفت كرد.براي مادرم هم دلايلي آورد

كه بالاخره او را متقاعد كرد.دلايلي كه با حقيقت و شناختي كه از تو داشتم هيچ شباهتي نداشت.مطمئنم كه حتي خودش

هم به آن اعتقادي نداشت دلايل او عقيده اش نبود فقط حيله اي بود براي موافق كردن مادر با خودش. مادرم ساده تر از

آن بود كه به اين موضوع پي ببردسپس دلايل هو را يكي يكي براي او گفت.

تارا همچنان ساكت بود ايرج ادامه داد اما يك چيز براي من مبهم است ايتكه واقعا چرا با تو مخالف بود در حاليكه تو را

دوست دارد.

تارا مي دانست كه اين حقيقت ندارد كينه اي كه آهو از احمد به دل گرفته مانع علاقه او به تارا كه ارتباطي نزديك با

احمد داشت مي شدو تارا مي دانست كه آهو از محبت بي اندازه ميان او و احمد باخبر بود اما در آن لحظه انديشيد چه

كينه و روش احمقانه اي برا ي انتقامجويي.

ايرج همچنان ادامه داد در حيرتم كه چطور دهانم را بست تارا خوب يك چيزي بگو چرا رف نمي زني؟

دستهايش را در جيبها فرو برد و گفت هيچ چيز جز تبريك براي گفتن ندارم ايرج برايت آرزوي خوشبختي مي كنم

همسر خوبي داري.

-نه اين كافي نيست من تبريك نمي خواهم تارا من او را نمي خواهم.

-قدرش را بدان بعد از مدتي مي فهمي كه در مورد او اشتباه كردي.مطمئن باش همسر خوبي برايت خواهد بود.همانطور

كه دستانش را به هم رگه مي زد متفكرانه گفت به او وفادار باش و دوستش بدار همانگونه كه دوستت دارد و مرا

فراموش كن همانطور كه فراموشت مي كنم.

-نه تارا تو مرا فراموش نمي كني!

-فراموش مي كنم ايرج چون من ياد رفته ام به آنچه كه به ديگري تعلق دارد فكر نكنم.

-اما من تورا فراموش نمي كنم.

-بايد فراموش كنيد.

لحنش كاملا قاطعانه بود و درحاليكه دوباره رسمي شده بود گفت حالا تنهايم بگذاريد مي خواهم كتاب بخوانم و سپس

مشغول خواندن كتابش شد.

-خيلي خوب اما اجازه بده بگويم كه واقعا متاسفم باز هم مي گويم هر چه كرد آهو كرد مقصر او بود و مادرم كه فريب

او را خورد.

سپس به طرف ساختمان حركت كرد اما هنوز قدمي برنداشته بود كه تارا او را صدا كرد وقتي برگشت گفت مقصر

سرنوشت بود و مهري كه بر دهانت زده شد مهر تقدير بود قدرت تقدير و سرنوشت هم قدرتي نيست كه بتوان با آن

مبارزه كرد با همه تلاشها آخر مغلوب خواهي شد.مرا ببخش كه نتوانستم تسكيني برايت باشم اينطوري بهتر است.اين

را درك كن و به چيزهايي كه گفتم فكر كن و دوستش داشته باش. ايرج با ناباوري به او نگاه مي كرد.

مقابل ساختمان آهو را ديد و طوري كه انگار خيلي دنبال گشته پرسيد تو تارا را نديدي؟

-ايرج خيلي خشك و سر پاسخ داد فكر مي كنم ته باغ باشد.

-متشكرم.

-وقتي به تارا رسيد گفت تابه حال تو راتنها نديده بودم تارا كتاب را در بغل گرفت و با لبخند پاسخ داد براي مطالعه

كردن بايد تنها بود.

-اگر مي خواهي كتاب بخواني مزاحمت نشوم!

-نه مزاحم نيستيد بعد هم مي توانم بخوانم زياد مهم نيست.

-پس بيا كمي قدم بزنيم.

سپس با حالتي خاص اضافه كرد دنبالت مي گشتم ايرج گفت كه اينجايي.

تارا متوجه منظور او شد اما چيزي نگفت.آهو ادامه داد حالا چرا آمدي اينجا؟

-چون جاي خلوت و ساكتي بود شايد حالا ديگر مي دانست كه اهو باري چه مي خواهد با او قدم بزند و خودش را آماده

كرده بود

پس از لحظاتي سكوت آهو با نيشخندي گفت راستي كه زندگي صحنه بازيست.

-نه زندگي صحنه بازي نيست اين دنياست كه صحنه بازيست.

آهو خنديدو گفت پس زندگي چيست؟

-زندگي اسم فيلمنامه اين بازيست و ما همنرپيشه هاي.آن و سرنوشت تك تك ما و هر كدام بايد سعي كنيد نقشمان را

به بهترين نحو اجرا كنيم.

-زياد جدي نگير تارا بين تئاتر و زندگي تفاوت بسيار است.

زياد نه فقط يك تفاوت اينكه در تئاتر هنرپيشه ها از آينده باخبرند و در زندگي نه پس بايد سعي كنيم از لحظه اي كه

در آن هستيم بهترين بهره را ببريم.

بله حق با توست تارا پس از لحظاتي سكوت افكار تارا نسبت به اهو عوض شد و پرسيد به همسرتان چقد رعلاقه داريد؟

دوستش دارم اما عاشقش نيستم.

-شايد اين بهتر باشد من هم معتقدم خوب است انسان دوست بدارد اما عاشق نباشد.

اما من با تو هم عقيده نيستم چرا فكر مي كني دوست داشتن بهتر است.

-چون دوست داشتن لذت بخش است و قابل ستايش درست است كه عشق مقدس است اما ويران كننده هم هست.

آهو در لحن كلام او به دنبال اندوه و شكست بود اما آن را نيافت.چون تارا سعي كرد عادي صحبت كند مثل هميشه و تا

حدودي بي طرفانه.آهو گفت چرا فكر مي كني عشق آزار دهنده است؟

-عشق آزاردهنده نيست آنچه كه از عشق تشات مي گيرد آزاردهنده است.گاهي دلتنگي براي نديدن شخص مورد

علاقه گاهي نديدن محبت از او ويا خشمي بي دليل از او و گاهي شكست در عشق اما اگر عاشق نباشي و فقط دوست

داشته باشي خيلي كمتر آزار مي بيني و خيلي وقتها حتي آزار هم نمي بيني.

آهو منتظر بود حس سادت ناشي از عشق را هم بشنود اما تارا حرفي از حسادت نزد و در همان ال فكر كرد لازم است

حرف زندايي اش را اضافه كند منظورم از عشق فقط علاقه به جنس مخالف نيست عشق نسبت به هر چيز مي تواند باشد

يك دوست ويا حتي يك شي شايد هم يك شغل به هر حال در رسيدن به اينها هم شكستمي تواند وجود داشته باشد.

-همه اينها كه مي گويي درست است اما در مورد همسر فرق مي كند بايد عاشق باشي تا بتواني خوب محبت كني و با

اوكنار بيايي.

تارا لبخندي زدو گفت بله در اين مورد حق باشماست چون در مورد همسر ديگر نگراني براي رسيدن يا نرسيدن به او

نداري .بعد خنديد و گفت اشكال من اين است كه اين يكي را تجربه نكرده ام.

پس از لحظه اي آهو گفت خوب تارا جان ديگر مزاحمت نمي شوم تا كتابت را بخواني سپس با قدمهاي بلند از او دور

شد.

فصل بيست و هفتم

به شدت دلش مي خواست با كسي از غم و اندوهش بگويد از آنچه برايش اتفاق افتاده اما نمي توانست چون نمي

خواست ناراحت اش را به كسي انتقال دهد.به احمد گفت مي ايي برويم حرم؟

احمد خنديد و گفت چه حاجتي داري تارا؟اين هفته آخري مرتب مي خواهي بروي حرم.

حق با احمد بود از روز شنبه تا آنروز كه پنج شنبه بود سه بار به رم رفته بود.در پاسخ احمد گفت خوب در حال حاضر

كه قرار نيست جايي برويم هم زيارت مي كنيم و هم يك هوايي عوض مي كنيم و كمي قدم مي زنيم.

احمد پذيرفت و گفت اما بايد كمي زود برگرديم چون بعد از ظهر خانه عمه دعوتيم.

عمه زري؟

بله.

آنروز تارا نتوانست بهانه اي براي نرفتن به آنجا بياورد.به هر حال آخرين روز بود در انجا هم سعي كرد مثل گذشته بر

احساسات خود مسلط باشد و رفتاري عادي داشته باشد.بعد از خوردن چاي به پوريا گفت مي روم حياط دوست داشتي

بيا.بعد برخاست و به حياط رفت.در همان موقع ايرج در را باز كرده و وارد شد تارا باديدن او سلام كرد.

-سلام حالتان چطور است؟

-متشكرم همسرتان چطورند؟

-خوب است.

-نيامدند؟

-نه رفت خانه مادرش.

-تارا تعجب كرده بود اما چيزي نگفت.

ايرج پرسيد فردا به تهران برمي گرديد؟

-بله

-سفر خوبي نبود!

-بد نبود سفري كه در آن دو تاجشن باشد چطور مي تواند بد باشد.

ايرج حرف را عوض كردو گفت مادرتان گفته بودند شما براي برگشتن عجله داريد.

-عجله كه نه لي خوب آنجا كار دارم.

ايرج نيشخندي زده و گفت بله مي دانم.سپس با حالت خاصي ادامه داد

همچو جان از بر ما سرو خرامان مي رفت

متنفر شده از بنده گريزان مي رفت

تارا با لبخندي كه حاكي از اندوه و ظاهر آن صميمانه و با شيطنت آميخته بود گفت:

رم دادن صيد خود از آغاز غلط بود حالا كه رماندي و رميديم رميديم.

ايرج گفت بله حق با شماست.

تارا اجازه نداد او ادامه دهد و گفت من شوخي كردم به دل نگيريد.

در همين هنگام پوريا به تراس آمدو با ديدن ايرج لبخندي زدو گفتبه آقا داماد حالت چطور است؟

خوبم خيلي خوش آمديد.

-تنها آمده اي؟

ايرج خنديد و گفت فكر مي كنم هميشه مجرد باشم.

تارا حس كرد اين حرف نمي تواند بي معني باشد.

اما پوريا كنجكاوي نكرد و گفت تارا حالا كه ايرج هم آمد فكرمي كنم بهتر است ماهم برويم تو.

ايرج گفت من مزاحمتان نمي شوم راحت باشيد.

نه نه ما منتظرت بوديم.

سپس هر سه به داخل رفتند

موقع بلند شدن هواپيما تارا زمزمه كرد :

ميروم با درد و حسرت از ديارت خير باد مي سپارم جان به خدمت يادگارت خيرباد

سپس نگاهي به سيما كرد سيما گفت قبل از آمدن خيلي شعر حفظ كرده بودي حالا يادت رفته؟

بعضي آنها را فراموش كرده ام.

ممكن است چند تا از آنهايي را كه به خاطر داري بخواني؟

تارا ابياتي برايش خواند

-اشعار زيباست اما به درد تو نمي خورد تارا خيلي غمگين هستند.

تارا خنديد معمولا ابيات غمگين بيشتر توجه آدم را به خود جلب مي كنند.

فصل بيست و هشتم

خانم الماسي گفت منزل خودتان است خواهر جان قدمتان برچشم و گوشي را گذاشت و روبه تارا گفت عمه و بچه ها

شب مي آيند اينجا.

تارا گفت راستي چه خوب مادرش مي دانست كه تارا متوجه منظور آمدن آنها نشده و با گفتن بله خوب برخاست و به

طرف آنها رفت.و ليست خريدي به آن دو داد و رفتند.پوريا در ماشين گفت مي داني اين بار براي چه مي خواهند

بيايند؟

-خوب ما تازه از مسافرت امديم براي ديدنمان نمي آيند؟

-نه براي كار مهمتري مي خواهند بيايند.

آه خدا من مشكوك به نظر مي رسيد چه كاري؟

براي خواستگاري.

خواستگاري ؟ اما ما كه ديگر كسي را نداريم.

-پس تو اينجا چه كاره اي؟

-من؟آه راستش ....خوب بچه آخر كه نبايد ازدواج كند.

-ا لا اقل زودتر مي گفتي يك بشكه مي خريديمبرگرديم؟

تارا خنديد بشكه لازم نيست اما جدي مي گويم بچه آخر بايد باوفا باشو وگرنه مادرش تنها مي ماند.

-بس كن تارا مامان را بهانه نكن.

تو خوب مي داني كه ازدواج با فاميل نزديك اصلابراي من جالب نيست.

هيچكس تورا مجبور نمي كند ما به احترام عمه گفتيم بيايند وگرنه من هم فكر مي كنم تا درست تمام نشده بهتر است

ازدواج نكني.

وبه اين ترتيب تارا با كمال احترام خواستگاري مجيد را رد كرد.

فصل بيست و نهم

كمتر از يك هفته به پايان تعطيلات تابستان باقي مانده بود كه احمد و خانواده اش به تهران آمدند خانم الماسي و بچه ها

كه اصلا انتظار نداشتند خوشحال شدند.

احمدگفت ده روز مرخصي دارم آمده ايم يك شمال دسته جمعي برويم كسي موافق و همراه است؟

تاراخيلي سريع گفت من.

احمد خنديد و گفت تورامي دانم ورو به خواهرش گفت شما مي اييد؟

-من نه احمد جان تازه از مشهد برگشتيم پورياو بهروز هم كارشان عقب است.

احمد گفت پس هيچ كس غير از تارا نمي آيد؟

تارا خنديد و گفت بهتر است بگويي هيچكس مثل تارا بيكار نيست.

-خوب بهتر بيكاري تو باعث مي شود به ما بيتر خوش بگذرد.

-حالا كي مي رويم؟

فردا صبح.

تارا از اين مسافرت راضي به نظر مي رسيد.او به چنين مسافرتي نياز داشت همينطور به سرگرمي هايي تا بتواند ايرج را

فراموش كند.اما روز اول هنگام قدم زدن با احمد صحبت ايرج پيش آمد.

احمد گفت بيچاره ايرج دلم برايش مي سوزد.

-چرا؟

تارا زندگي كردن با كسي كه علاقه اي به او نداري خيلي دشوار است آهو ايرج رابدجوري گرفتار كرد.

-چرا اينطور فكر مي كني؟

-چون همسري براي او انتخاب كرد و يا بهتر بگويم تحميل كرده كه از نظر اخلاقي دقيقا مثل خودش است.

تو چرا فكر مي كني ايرج خوشبخت نيت؟

-چون مي بينم و مي شنوم.

-چه ميبيني و مي شنوي؟

-رفتارشان را مي بينم و آنچه ايرج مي گويد مي شنوم.

-يعني ايرج برايت درددل كرده ؟

-بله.

تارا سعي مي كرد باور كند كه ايرج همسرش را دوست دارد وبا او خوشبخت است او نگران بود مبادا اميدي پوچ در

وجودش پيدا شود.به خاطر همين تا جاي ممكن سعي مي كرد از صحبت راجع به ايرج پرهيز كند و سعي داشت احمد را

از آن برحذر دارد و در پاسخ احمد گفت دوست ندارم راجع به مسائل خصوصي ديگران چيزي بدانم لطفاموضوع صحبت

را عوض كن و را جع به ان چيزي نگو.

فصل سي ام

تارا تازه از خواب بعد ازظهر بيدار شده و در مقابل اينه مشغول مرتب كردن موهايش بود كه صداي زنگ خانه راشنيد.د

رهمان لحظه صداي گريه يك بچه به گوشش رسيد.مينو يكي از همسايه هاي آنها بود او يك دختر مجرد بود كه چند

ماهي مي شد سرپرستي خواهر زاده اش را برعهده گرفته بود.تار بعد از احوالپرسي و پذيرايي بچه را از او گرفت.مينو

گفت مي خواهم بچه را به پرورشگاه ببرم.

تارا خيلي سريع و با تعجب گفت اين بچه را؟

-بله.

-چرا؟

-نمي توانم او را نگه دارم مي خواهم ازدواج كنم.

-يعني خواستگارتان با بزرگ كردن او مخالف است؟

-او كه مستقيم چيزي نگفته اما خودم حوصله اش را ندارم.

مدتي سكوت بين آنها برقرار شد.مادرش گفت اما پرورشگاه جاي مناسبي نيست بچه ها در آنجاكمبود دارند.مينو با

خودخوهي گفت خوب چكار كنم همين چهار ماه را هم به زور نگه اش داشتم تاوقتي پدر و مادرش زنده بودند يك جور

ناراحتي داشتم حالا هم كه مرده اند بچه شان راتم نمي گذارد آنگاه سفره دلش را باز كرد و به درد دل پرداخت.از

دوران كودكي اش از زماني كه خواهرش دختر خانه بود و به او بيشتر توجه مي شد و جواني كه در همسايگي آنها بود و

مينو تمايل زيادي نسبت به او داشت اما او به خواستگاري مينا آمد و مشاجره سختي كه بين مينو مينا درگرفت مينا

حاضر به فداكاري نبود و بهرام هم حاضر به ازدواج با مينو نبود.

مينو گفت وقتي اين موضوع را شنيدم بيشتر عصباني شدم چه دليل داشت خواهرم را اينطور در برابر بهرام خوار كند چه

دليلي داشت كه او بفهمد من دوستش دارم مينا كه حاضر نبود از او بگذرد چرا مرا ضايع كرد.من در جشن عروسي شان

شركت نكردم و هرگز به خانه آنها نرفتم حتي تا زماني كه زنده بودند بچه شان را نديدم.

خانم الماسي گفت آنها چطور فوت كردند؟

در تصادف ماشين بهرام برايانجام كاري بايد به شمال مي رفت و چون آقا تحمل دوري از خانمش را نداشت مي خواست

كه او را با خودش ببرد و چون مي ترسيدند بچه مريض شود او را پيش مادرم آوردند. به جاي خودشان خبر مرگشان را

آوردند وقتي اين خبر به گوش مادرم رسيد او كه دوماه قبل سكته ناقص كرده بود سكته كردو درجا فوت شد.از ان به

بعد سرپرستي اين بچه به من واگذار شده.

خانم الماسي گفت اين بچه فاميل پدري ندارد؟

چرا فقط يك عمو دارد كه در امريكا زندگي مي كند فقط مدت يك هفته براي برگزاري مراسم ختم خانواده اش به

ايران آمدو برگشت و گفت نمي تواند او را با خودش ببرد.

تارا گفت خيلي خوب من حاضرم او را بزرگ كنم.

مينو با تعجب نگاه كردو گفت واقعا؟

بله من بچه ها را خيلي دوست دارم.

مادرش با تعجب گفت تارا تو ميداني چه مي گويي؟

-من مي خواهم او را بزرگ كنم مامان قول مي دهم مادر خوبي برايش باشم.

تارا در تصميمي كه گرفته بود راسخ به نظر مي رسيد و خانم الماسي با همه تلاشش موفق نشد او را منصرف كند بعد از

آن پوريا و پوران و توران نيز تلاش خود را براي منصرف كردن او انجام دادند اما هيچ يك موفق نشدند.سرانجام پوريا

گفت تو قابل ستايشي تارا من روح پاك تو را تحسين مي كنم و به اين ترتيب توران و پوريا و بهروز به او هم صدا شدند

اما پوران و مادرش به شدت مخالفت مي كردند و سرانجام آندو نيز كوتاه آمدند.سيما گفت اسمش چيست تارا؟

مهم نيست اسمش چي باشد من مي خواهم اسمش را بگذارم ترانه.

-خوب اسم قشنگي است سپس توران به سمت تارا رفت و او را بوسيد و گفت مادرشدنت را تبريك مي گويم.تو

كوچكتر بودي اما زودتر مادر شدي.

بهروز خنديد و گفت ناراحت نباش 5 ماه بيشتر نمانده.

فصل سي و يكم

روزها به سرعت مي گذشت و تارا همچنان با دختر كوچكش يرگرم بود او را بي نهايت دوست داشت و روز به روز

بيشتر شيفته اش مي شد.حالا ديگر كوچكترين خلايي حس نمي كرد.با خود فكر مي كرد مگر هميشه بايد پايان دوست

داشتن ها وصال باشد چه اشكالي دارد انسان فقط عاشق باشد و با خاطرات آن زندگي كند.مي دانست روزي خواهد

رسيد كه نيازي نباشد با خود بگويد ايرج زنده است و خوشبخت همين برايم كافي ست.سپس با خود ميگفت من عاشق

بچه ها بودم و به بچه رسيدم.لذت مادر بودن را درك كردم و تا زنده ام يك مادرم.راستي كه من ديگر چيزي كم ندارم.

حالا زمان شب بيداري هاي تارا شروع شده بود.چون وقت دندان درآوردنش رسيده بود آب دهانش غليظ شده بود و

شبها گلويش را اذيت مي كرد و انقدر سرفه مي كرد كه بالاخره از خواب بيدار مي شد وگريه كردنش شروع ميشد.

تارا و ترانه هر دو در يك ماه متولد شده بودند و چون بين روزهاي تولد آنها چند روز بيتشر فاصله نبود تصميم گرفتند

جشن هر دو را در يك روز برگزار كننداحمد طبق برنامه سالهاي گذشته از چند روز قبل به تهران آمده بود و خيلي به

ترانه علاقه مند شده بود همان روز اول گفت تارا تصور هر چيزي ممكن بود الا نحوه رفتار تو با بچه ات اين يكي برايم

خيلي جالب است.

-مگر من آدم نبودم احمد؟

-چرا تارا اما تصور چنين چيزي در مورد پوران و توران براي من تا اين حد جالب نبود راستي توران چطور است؟

خوب است دو ماه ديگر من دوباره خاله مي شوم.

-پورا ن چكار مي كند؟

-او هم خوب است امروز متوجه شديم حامله است.

-راستي؟

-بله خوب تو تند تند عمه و خاله مي شوي.

-نسرين گفت چند ماه به زايمان پوران مانده؟

-هفت ماه.

-چقدر خوب طي يك سال چند تا بچه به اين خانواده اضافه مي شود.

خوشبختانه روز بعد زا تولد تعطيل بود و تارا موفق شد يك استراحت حسابي بكند ترانه با پسر احمد سرگرم بود آن

روز زياد كاري با تارا نداشت چند هفته اي بود كه تارا يك خواب راحت نكرده بود.بعد از ظهر هم همراه احمد و بچه ها

به پارك رفتند اما نسرين با انها نرفت و پيش خانم الماسي ماند.تارا مي ترسيد ترانه را تنها روي تاپ بگذارد خودش

روي ان نشسته بودوترانه را روي پاهايش گذاشته بود بعد از ساعتي بازي كردن بچه ها سوار اتومبيل شدند دقايقي بعد

از به حركت درآمدن اتومبيل احمد گفت تارا فكر نمي كني ترانه يك پدر هم لازم دارد؟

تارا خنديد و گفت پوريا خيلي بيشتر از يك پدر به او محبت مي كند.

-خوب اين به كنار اما تارا تو كه نمي خواهي هميشه در آن خانه بماني تو فقط بيست و دو سال داري نمي خواه كه عمرت

را فقط و فقط پاي اين بچه بگذاري هان؟

-نه احمد موضوع اين است كه من با وجود او احساس مي كنم تكميلم مادرم پوريا سيما و پسزشان هميشه پيش ما

هستند خواهرهايم را هم بيشتر اوقات مي بينم تو را هم حداقل سالي چند بار مي بينم وود شماها ديگر به هيچ كس نياز

ندارم.

تارا تو فقط فكر ده سال ديگر را نكن فكر بيست سال ديگر را هم بكن كه ترانه ازدواج مي كند آن موقع كه تنها مي

شوي چه مي كني؟

احمد آنقدر سخت نگير خوب من خواهر و برادر دارم مادر دارم به ديدن ترانه و بچه هايش مي روم.

-چند ساعت در هفته چند روز در هفته؟آخر همه اينها چي؟تنها زندگي كردن خيلي سخت است تارا. بعد ناگهان ساكت

شد و به تارا دقيق نگاه كرد و گفت من تعجب مي كنم هيچ دختري نيست بي دليل انقدر از ازد.واج گريزان باشد تارا تو

چت شده مطمئنم تا پارسال خيال مجرد ماندن نداشتي چرا تارا؟چرا حالا نظرت عوض شده است؟

احمد من هيچ وقت را جع به اينكه مي خواهم ازدواج كنم صحبت نكردم.

-اما هيچ وقت هم نگفتي مي خواهي مجرد بماني.

-اولا هيچ وقت پيش نيامد كه بخواهم بگويم از اين گذشته قبلا ترانه را نداشتم احمد باور ن اصلا احساس نمي كنم به

هيچ مردي در زندگيم نياز داشته باشم.هيچ مردي در نظرم جالب نمي آيد خوب چكار كنم؟

-بايد بخواهي كه در نظرت جالب باشد وقتي ازدواج كردي علاقه مند مي شوي.آن وقت زندگي براي تو و ترانه جالبتر

است نگران ترانه هم نباش هيچ مردي انقدر بي احساس نيست كه دختر مثل ترانه نتواند محبتش را جلب كند.

صحبتها به همين روال ادامه داشت و احمد سعي داشت تارا را راضي كند كه به ازدواج فكر كند.

فصل سي و دوم

يك هفته به سال نو باقي مانده بود آن روز همه بچه ها منزل خانم الماسي دعوت بودند. پوريا قصد داشت برود و بليهايي

را كه از دوستش خواسته بود تحويل بگيرد كه تارا گفت خيال نداردد به اين سفر بيايد همه با تعجب به او نگاه

كردند.پوران گفت تارا چطور شد؟تو كه هميشه بيشتر از همه مشتاق رفتن بودي!

اما تارا از قبل تصميمش را گرفته بود فقط دنبال بهانه مي گشت و ترانه بهانه خوبي بود حدود يك هفته بود كه دچار

بيرون روي شديد شده بود و تمام هفته گذشته تارا آرامش و خواب راحت نداشت در جواب پوران گفت ترانه تازه دارد

حالش بهتر مي وشد مي ترسم سفر دوباره الش را بدكند.

مادرش گفت اين چه حرفي است تارا؟يعني چه هيچ اتفاقي نمي افتد وقتي شما كوچك بوديد بيشتر اوقات مشهد

بودم.هيچ وقت هم هيچكدامتان مريض نشديد تازه آب و هواي آنجا بهتر است.

مامان ترانه اين اوخر خيلي مريض شده اين دندان درآوردنش هم برايش مصيبت شده خيلي هم لاغر و ضعيف شده

ترجيح مي دهم عيد را در خانه بمانم اگر يكبار ديگر مريض شود هيچي از او نمي ماند تازه هواي مشهد هم خيلي سرد

است.آنجا هم كه مرتب مي خواهيم برويم بيرون از همه مهمتر عروسي هم هست و حسابي شلوغ است ممكن است

نتوانم خوب به او برسم نگرانم دوباره مريض شود.

هر كسي به نحوي سعي كرد او را راضي كند تا با آنها همراه شود.به خصوص مادرش كه اصلا با تنها ماندن او در تهران

موافق نبود.اما سماجت تارا بيشتر بود و در آخر مادرش گفت تارا تواين سفر را به من زهر مي كني چطور ممكن است

تو تنها در خانه بماني اصلا تنهايي نمي ترسي؟

-نه مامان مگر من بچه ام.

-بله تارا به نظر من تو هنوز بچه اي.

-خوب اشكال ندارد شما مي توانيد فكر كنيد من بچه ام اما يك بچه شجاع باشد مامان!

تارا خواهش مي كنم دست بدار مراعصباني نكن.

نه نه خواهش مي كنم عصباني نشويد سپس گونه او را بوسيد و گفت خواهش مي كنم مطمئن باشيد من اگر تهران بمانم

بهتر مي توانم از تعطيلاتم استفاده كنم.شما چطور دلتان مي آيد من باز شب بيداري بكشم ببينيد ترانه كمي حالش بهتر

شده گناه دارد دوباره مريض شود مامان؟

اينقدر خودت را لوس نكن تارا من چطور بدون تو انجا راحت باشم خودم آنجا و دلم اينجا ست.

-خودتان و دلتان و فمرتان همه انجا باشد و خيالتان كاملا راحت باشد و حسابي خوش بگذرانيد مطمئن باشيد به من

اينجا بدنخواهد گذشت دوستانم هم اگر بفهمند تنها هستم به ديدارم مي آيند.

پوريا گفت بسيار خوب مامان شايد تارا اينجا واقعا راخت تر است چرا بي خود اصرار مي كنيد براي اينكه خيال همه

راحت باشد من هم پيش او مي مانم و همين جا با هم به عيد ديدني مي رويم.

-واي پوراي دست بردار عروسي پدرام و شيداست مثل اينكه فراموش كرديد اصلا تارا تو خودت مي تواني به آنها

جواب بدهي چه مي خواهي بگويي؟

-من مطمئنم آنها دليل مرا مي پذيرند.

-تو فقط فكر مي كني رو به پوريا كرده و گفت اصلا امكان ندارد كه تو نيايي حتما بايد باشي خيلي خوب براي عروسي

آنها مي آييم.يك شب با تارا مياييم و برميگرديم.ديگر بحث نكنيد خداحافظ.

تارا خيلي از پوريا سپاسگزار بود او به خوبي مي دانست كه براي عروسي پدرام و شيدا هم نخواهد رفت اما اين را هم مي

دانست كه با پوريا خيلي راحت تر مي تواند كنار بيايد.

بعد از شام ترانه را كه روي پاهايش خوابيده بود بغل كردو به اتاق رفت سيما آرام در زد و وارد شد خوابش برد؟

-بله اما دوباره بيدار شد.

سيما دستي به موهاي ترانه كشيد و پيشاني اش را بوسيد سپس رو به تارا كرد و گفت تارا بچه تا بزرگ شود دردسر

زياد دارد خيلي مريض مي شود.خيلي شبها نا آرامي مي كند نبايد زياد حساس بود.

-من زياد حساس نيستم سيما اگر مي بيني كمي لاغر شدم بيشتر به خاطر كارم است.

-پس انقدر به خودت فشار نياور در ضمن خيلي كار بدي كر دي نگذاشتي

پوريا برايت بليط بگيرد اگر مي امدي خيلي بهتر بود مطمئنم كه اصلا به من خوش نمي گذرد.

-تو لطف داري سيما جان اما من مطمئنم به همه تان خوش مي گذرد به خصوص كه از دست اذيتهاي من راحتيد.

اين حرف را نزن تارا ما دلمان به همان اذيتها خوش است.باور كن اگر از مامان خجالت نمي گشيدم از رفتن صرف نظر

مي كردم.

-اين طوري نكن سيما پوران وتوران هم هستند اما معذرت مي خواهم كه باعث شدم از همسرت جدا بماني شايد بيشتر

به اين خاطر فكر مي كني خوش نميگذرد من فكر نمي كردم پوريا انقدر سريع تصمصم بگيرد.

-نه تارا باور كن اصلا به خاطر او نيست ما كه آنجا زياد نمي مانيم آنجا هم انقدر شلوغ است كه وقت صحبت هم پيدا

نمي كنيم.

تارا و پوريا هر روز ترانه را برداشته و از منزل خارج مي شدند ترانه و تارا خيلي به هم وابسته شده بودند و حالا ترانه

بهانه پارسا را مي گرفت.

براي ساعت هشت روز هفتم يعني روز عروس پوريا بليط داشت تارا از قبل راجع به نرفتن با او صحبت كرده بود.پوريا

خيلي نگران بود و سفارش مي كرد كه تارا به خانه عمه يا آقاي شهبازي برود اما تارا قبول نكرد پوريا تنهايي به مشهد

رفت اما تا مدتها تلفنهاي پدارم و شيدا چيزي جز گله و شكايت نبود پدرام قول داده بود كه تلافي كند تارا دليلهايش را

گفت اما بري هيچ كس قانع كننده نبود تنا خانواده خانم اكبري مي دانستند دليل نرفتن تارا چيست علاوه بر آن

خودشان را گناهكار مي دانستند اما نه به خاطر تارا بلكه به خاطر پسرشان.

فصل سي و سوم

تارا روي تختخوابش نشسته بود و با دقت زياد خاطراتش را مي خواند.و آنها را در ذهنش مجسم مي كرد حالا به روزي

رسيده بود كه ايرج كتاب فلسفه اي برايش خريده بود آن شب را خيلي خوب به خاطر آورد.نقدر خوشحال شده بود كه

نتوانسته بود شام بخورد.خواند تا رسيد به قسمتهايي كه مربوطه به سفر آخر بود. احساس خفقان مي كرد.شايد بهتر بود

دفترش را به دو قسمت تقسيم مي كرد غم و شادي به هر حال گويا همان چند خط آخر براي تغيير روحيه اش كافي بود

چطور مي توانست يك بار ديگر تلخترين لحظه زندگيش را مجسم كند در آن لحظه دفتر را بست و آن را در بغل

گرفت سرش را به ديوار تكيه داد و پاهايش را دراز كرد نفس عميقي كشيد و در همان حال زمزمه كرد:

خسته تيغ فراقم سخت مشتاقم بغايت اي صبا آخر چه گردد گر كني يك دم عنايت

بگذري در كوي يارم تا كني حال دلم را همچنان كز من شنيدي پيش آن دلبر روايت

در همين هنگام صداي مادرش را از آشپزخانه شنيد كه مي گفت تارا تارا! خداي من تارا كجايي؟

تارا با عجله به سمت آشپزخانه دويد بله مامان چي شده؟

احتياجي به پاسخ مادرش نبود ترانه سطلهاي نخود و لوبيا راروي زمين انداخته و نخود و لوبياها را با هم قاطي كرده بود

خودش هم وسط آنها نشسته بود و يكي يكي آنها را برمي داشت و داخل ظرفهاي اسباب بازي اش مي گذاشت.

مادرش گفت تارا خواهش مي كنم بچه ات را بردار و ازآشپزخانه ببر بيرو.ن ببين اينجا را به چه روزي انداخته است.

تارا با ديدن آن منظره شروع به خنديدن كرد :خ.ب چرا اورا بيرون نكرديد لااقل سطلها را از جلويش برمي داشتيد.

-آخر مگر مي شود به او دست بزني دستم را جلو مي برم شروع به گريه و جيغ زدن مي كند هر چه باشد خودش از كار

خودش راضي است و لذت مي برد.

-ا اما من به ياد نداشتم كه شما هرگز به گريه هاي ما آن هم به خاطر چنين كارهاي بي خود و اشتباه اهميتي داده باشيد

مطمئنم آن زمان كه ما بچه بوديم هر كداممان چنين مكاري مي كرديم همان لحظه از آشپزخانه بيرونمان مي كرديد.

خانم الماسي با لحن جدي و عصبي گفت خوب بله بچه با نوه فرق مي كند چطور دلم مي آيد به گريه او اهميت ندهم از

اين گذشته تو مادرشي و بايد تربيتش كني من به عنوان مادر بزرگ بايد به او محبت كنم.حالا زودتر او را از اينجا ببر.

تارا ترانه را به نشيمن برد و خودش نيز ظرفي برداشت تا لوبيا پاك كند همانطور كه مشغول پاك كردن بود گفت مامان

مريم برايم كار پيدا كرده.

مادرش در چارچوب در حاضر شد چطوري تارا تو كه نوز مدركت را نگرفتي تازه دو هفته است امتحاناتت تموم شده

چطوري قبول كردند؟

-هنوز قوبل نكردند بايد برم مصاحبه

كاش قبل از اينكه كار پيدا كني يك مسافرت مي رفتي تو عيد هم مشهد نيامدي به يك استراحت نياز داري قبل از اينكه

بروي سركار بيا برويم مشهد.

-نه اگر قرار بود بعد از مسافرت كار پيدا كنم ممكنه اين كار از دست برود.

فصل سي و چهارم

تارا داشت براي سركار رفتن آماده مي شد كه ترانه بيدار شد. همانطور كه چشمانش را مي ماليد گفت مامان جون كجا

مي ري؟

-صبح بخير عزيزم مي روم سركار.

مي شود من هم بيايم؟

-امروز چون روز اول است خير.

وقتي تارا برگشت ترانه خواب بود اما با صداي سلام تارا به مادرش از جا پريد و به سرعت به سمت او دويد تارا او را در

اغوش گرفت و شكلاتي را كه خريده بود به او داد.سپس شروع به تعريف از شركت و كارمندان كرد امروز با مدير

شركت برخوردي نداشتم با دو تا از همكارانم دوست شدم زن و شوهرند چند سال است كه ازدواج كردند اما بچه

ندارند ناهار را با هم خورديم.از فردا ترانه را با خودم مي برم.

-يعني اشكالي ندارد؟

-اگر مزاحمت ايجاد نكند اشكال ندارد.

-طفلك ح.صله اش سر ميورد

خوب چند روز او را با خودم مي برم اگر خوشش نيامد ديگر نمي برمش.

تارا در محيط كارش انقدر جدي بود كه به سختي كسي مي توانست باور كند كه وجود اين دختر تا چه حد براي خانواده

اش اهميت دارد و بزرگترين سرگرمي انها تاراست.حالا تارا ترانه را هم با خودش مي برد همكارا ن به او بسيار علاقه

مند شده بودند به خصوص آقا و خانم رضايي براي بسياري از آنها سوال شده بود كه تارا چرا با وجود اينكه مجرد است

يك دختر دارد.بعضي ها فكر مي كردند مطلقه است.آن روز چون ديرش شده بود با سرعت به سمت اتاقش مي رفت

وچون ترانه به سختي با او همقدم شده بود ناگهان پايش جابجا شد و چيزي نمانده بود به زمين بيفتد تارا دست او را

مكم كشيد و مانع افتادنش شد در همان هنگام ترانه فرياد كوچكي كشيد و گفت آخ مامان جون. تارا گفت معذرت مي

خواهم عزيزم او را بغل كرد و بقيه سالن را طي كرد هنوز در اتاق را باز نكرده بود كه آقاي شاهين محكم گفت خانم

الماسي؟تارا با وقاري خاص به سمت او برگشت سلام!

-سلام ممكن است به اتاق من بياييد؟

-اشكالي پيش آمده؟

-نخير مي خواهم با شما صحبت كنم.

و در همان هنگام به ترانه نگاه كرد و اددامه داد اگر بياييد بهتر متوجه مي شويد.

-بله حتما اما اگر اشكالي ندارد اول سري به اتاقم بزنم.

-خواهش مي كنم و به سمت اتاقش كه در همان سالن بود حركت كرد.

پس از سكوتي نه چندان طولاني آقاي شاهين شروع به صحبت كرد شما در فرمي كه نوشته بوديد و همينطور موقع

مصاحبه گفتيد كه مجرديد.

-بله خوب هستم حالا مگر اشكالي پيش آمده؟

-بله چون شما نبوديد.البته اگر مي گفتيد متاهل هستيد هم استخدام مي شديد

-خوب من كه متاهل نبودم كه بخواهم بگويم.

-يعني متارككه كرديد؟

-نخير آقا من ازدواج نكردم.

-پس آن بچه....

آن بچه ربطي به اين موضوع ندارد.

-بچه شما نيست؟

بچه من است.

آقاي شاهين با حالتي از ترديد گفت چطور بچه داريد اما ازدواج نكرديد؟

-عرض كردم ربطي به هم ندارند.با ديدن نگاه شكاك آقاي شاهين ترجيح داد توضيح دهد من او را به دنيا نياوردم فقط

بزرگش مي كنم.

آقاي شاهين نفسي كشيد و گفت كه اينطور.سپس به طرف پنجره برگشت و پس از سكوتي مختصر گفت اما همراه

آوردن بچه به شركت مجاز نيست شما اين را مي دانستيد؟

-به من گفتند در صورتي كه مزاحمتي ايجاد نكند اوردنش اشكالي ندارد.

آقاي شاهين در حاليكه ابروهايش ار درهم مي كشيد گفت چه كسي اين را به شما گفت؟

تارا سكوت كرد و پس از لحظه اي گفت خوب اگر اشكال دارد ديگر او را با خودم نمي آورم مطمئن باشيد در طو ل اين

يك هفته هم مشكلي برايم ايجاد نكرده .

آقاي شاهين گفت بسيار خوب در صورتي كه مزاحمتي ايجاد نمي كند اشكالي ندارد مي توانيد او را بياوردي.

متشكرم و به سمت در حركت كرد.

آقاي شاهين دوباره گفت اگر ممكن است بعدا چند دقيقه بياوريدش پيش من دختر است نه؟

بله چشم.بعد از صرف ناهار تارا ترانه را به دفتر آقاي شاهين برد ترانه با صداي جذاب و كوكانه اش سلام كرد.

سلام خانم كوچولو بيا جلوتر ببينم.

ترانه نگاهي به مادرش كرد و تارا با سر تاييد كرد.

-اسمت چيه كوچولو؟

-ترانه.

در اين هنگام تارا گفت اگر اشكالي ندارد من برگردم سركارم بعد اگر ممكن است تلفن كنيد بيايم ببرمش.

تقريبا يك ساعت گذشت تا آقاي شاهين بدون اينكه تلفن كند ترانه را به اتاق تارا برد.تارا سخت مشغول كار بود

برخاست و گفت شما چرا زحمت كشيديد خودم مي آمدم.

-نخواستم مزاحم شما بشوم.

تارا گفت اميدوارم اذيتتان نكرده باشد.

آه نه اصلا او خيلي باهوش است.

شما هم بچه داريد؟

آقاي شاهين با شنيدن اين حرف خنده مختصري كرد من؟من هنوز ازدواج نكردم.

آهان بله نمي دانستم.

آقاي شاهين همانطور كه نگاهش را از كف اتاق مي گرفت گفت اما فكر مي كنم كم كم دارد وقتش مي رسد يا به

عبارتي مي گذرد.بايد اقدام كنم.

تارا لبخندي زدو گفت نمي نشينيد؟

نه متشكرم و همانطور كه به سمت در مي رفت ادامه داد باز اجاززه بدهيد به اتاق من بيايد.

فصل سي و پنجم

دومين سال تولد ترانه بيست و سومين سال تولد تارا جشن گرفته شد.تارا خيال نداشت تولد خودش را جشن بگيرد به

همبن خاطر دوستانش را به عنوان جشن تولد ترانه دعوت كرداما اقوام و اعضاي خانواده اش كه مي دانستند تولد

خودش هم هست به نيت هر دو آمده بودند.دايي احمد و نسرين آن سال هم در جشن شركت داشتند.پسر انها هم با

ترانه هم بازي بود به هر حال يك هفته سپري شدو احمد موقع رفتن گفت تارا عيد منتظرت هستم.

-سعي خودم را مي كنم.

-سعي نداريم حتما مي آيي.

اما تارا نقشه ديگري كشيده بود و آنرا با كسي درميان نگذاشت تا يك ماه قبل از عيد كه به پوريا گفت پوريا تو دوست

داري عيد به مشهد بروي؟

-خوب به هر حال يك جايي بايد برويم.

-من فكر كردم امسال يرويم شمال.

-خوب شمال هم در راه مشهد است ديگر.

-نه منظور من تمام دو هفته است اگر بخواهيم برويم مشهد بايد حداقل يك ماه بمانيم و اگر بخواهيم شمال هم برويم

نمي توانيم براي شمال بايد با ماشين خودمان برويم.

پوريا همراه با خنده گفت البته اگر ماشين جنابعالي در مكانيكي نباشد.

تارا خنديد و گفت نه بابا فردا آماده است.

و به اين ترتيب قرار شد تارا اين موضوع را با بقيه هم درميان بگذارد.

احمد و نسرين و مادرجون با شيدا و پدارم هم به شمال آمدند موقع احوالپرسي شيدا و پدرام رويشان را برگرداندند و

گفتند ما با بي معفتها كاري نداريم.

تارا خنديدو گفت من كه اينجا بي معرفت نمي بينم احمد تو مي بيني؟

-نه من هم نمي بينم.

پدارم گفت از وخي بگذريم تارا واقعا بي معرفتي.

-از روز عروسي شما به اين طرف جمله ديگري از زبان شما دو نفر نشنيدم اگر مي دانستيد دختر من چقدر دوست

داشتني است شما هم به مريض شدنش راضي نمي شديد.

-خوب بهانه اي پيدا كردي خانم تا موقع ازدواج تو حتما ما هم بچه دار مي شويم.

-دست بردار پدرام تو كه انتقامجو نبودي.

سپس نظر آنها به سمت ترانه جلب شد.يك شب بعد از شام كه براي پياده روي رفته بودند مادرجون و بچه ها و خانم

الماسي آنها را همراهي نكردند و بقيه كنار دريا به قدم زدن پرداختند در ان جمع همه با همسرانشان بودندو تارا براي

لحظه اي احساس تنهايي كرد البته گاهي احمد و پوريا با تارا قدم مي زدند.روزهاي بعد گردش بيشتر دسته جمعي بود و

تارا ترانه ر بغل مي كرد و با او به صحبت مي پرداخت و اين حالت زياد برايش پيش نيامد.تمام يك هفته و نيم به خوبي

سپري شد و تنها خاطره بعد سرما خوردن بيشتر آنها در روزهاي آخر بود كه مال بعضي شديدتر بود از جمله ترانه و

تارا كه آن را با خود به تهران بردند.بعد از ظهر روز سيزدهم مسافران مشهد و تهران با هم خداحافظي كردند احمد

موقع بوسيدن ترانه گفت تابستان حتما با مامانت بيا مشهد خوب؟

-خوب دايي جون.

سپس نگاهش را بين بقيه چرخاند وگفت ما تابستان منتظريم.

پدرام گفت بله تارا خانم افتخار بدهيد لطفا

تارا خنديد و گفت بايد سعادت نصيبم شود.

شيدا و نسرين هر دو با هم گفتند حتما ميشود ما منتظريم.

***

تارا لباسي گرم تن ترانه كرده بود سرماخوردگي او رو به بهبود بود و براي اينكه دوباره بدتر نشود توران او را به ماشين

خودشان برده بود چون سرماخوردگي تارا شديد بود.اما بقيه الشان خوب بود.تارا نيز روز چهاردهم برخلاف اصرار

مادرش كه ميگفت بهتر است درخانه بماني تا حالت بهتر شود سركار رفت.

اما چون با آن وضع نمي توانست خوب كار كند ترجيح داد چند روز مرخصي بگيرد.وقتي به اتاق آقاي شاهين رفت پس

از تبريك مختصري روي صندلي نشست اما به محض اينكه خواست صحبت كند عطسه هايش شروع شد پس از چند

عطسه پي در پي آقاي شاهين گفت سرما خورديد؟

-بله متاسفانه.

-زمستانكه تمام شد.

-سرما كه تمام نشده.

-بله هنوز هواخيلي سرداست هفته اول همكه يكي دوبار برف باريد البته شديد نبود ولي خوب.

-ما تهران نبوديم.

-مسافرت رفتيد؟

-بله

-كجا؟

-شمال.

-پس حتما سوغاتي همانجاست.

بله البته روزهاي آخر هوا سرد شد و دوباره عطسه كرد.

-آقاي شاهين براي چند لحظه به او خيره شد و پس از لحظاتي سكوت گفت حالا آمديد آنرا به من منتقل كنيد؟

-آه نه من آمدم چند روز مرخصي بگيرم.

آقاي شاهين نگاهي به او انداخت و گفت حال دخترتان چطور است؟

-خوب است او هم كمي سرما خورده.

-دوست داشتم اورا ببينم.

هفته ديگر مي آورمش معذرت مي خواهم من به چند روز مرخصي نياز داشتم.

-يعني اين سيزده روز كم بود؟

-نه براي مريضي ام مي خواهم.

آقاي شاهين كاملا جدي شده بود حالا چند روز مرخصي مي خواهيد؟

-فكر مي كنم دو روز كافي باشد.

خيلي خوب من حرفي ندارم.

-متشكرم.

***

هنوز ساعتي از ورود به اتاقش نگذشته بود كه زنگ تلفن به صدا در آمد.پشت خط آقاي شاهين بود و از او مي خواست

به اتاقش برود.تارا همراه ترانه به اتاق او رفت.آقاي شاهين ترانه را روي پاهاي خود نشاند و شكلاتي به دستش داد و

گفت خوب خانم كوچولو خوش گذشت؟

-بله خوش گذشت.

-شنيدم كه سرما خورده بودي حالا خوب شدي؟

-بله خوب شدم اما مامانم خوب نشده.

-تو مامانت را خيلي دوست داري؟

-بله خيلي

-مثلا چقدر؟

نمي دانم خوب خيلي ديگر.

-دوست داري هميشه با او باشي و پيش او زندگي كني؟

ترانه حرفهاي اورا نمي فهميد تارا به سمت آنها رفت و ترانه را بغل كرد و سپس روي صندلي خودش نشاند و گفت

منظورتان از اين سوالها چيست اين بچه فقط دو سال و سه ماهش است انتظار نداريد كه حرفهاي شما را بفهمد؟

-از او نه اما از مادرش چرا...مي بينم نسبت به دوروز قبل حالتان بهتر شده.

-بله مرخصي پرفايده اي بود سبب شد سرماخورگي ام خوب شود.

-خوب كه نه بهتر صدايتان گرفته.بگذريم من مي خواستم راجع به موضوعي با شما صحبت كنم فكر مي كنم بهتر بود

قبل از مرخصي تان آن را مطرح مي كردم مسلما اين دوروز فرصت مناسبي بود كه روي آن فكر كنيد.

ورد و گفت ببخشيد ممكن است برويد سر اصل مطلب. Ĥ -تارا از حرفهاي او ير در نم

-بله البته سپس به ترانه اشاره كردو گفت اشكالي ندارد جلوي او صحبت كنم؟

-نه به هيچ وجه بچه تر از آن است كه سردبياورد.

-اما او خيلي باهوش است.

-نه آنقدر كه همه چيز را بفهمد.

آقاي شاهين عميق به او نگاه كردو گفت مگر شما مي دانيد من راجع به چي مي خوام صحبت كنم.

-نخير متاسفانه اين را نمي دانم.

-پس چطور آنقدر با اطمينان مي گوييد كه نمي فهمد.

براي اينكه معمولا بچه ها از صحبتهاي بزرگترها چيزي نمي فهمند مخصوصا كه راجع به كار باشد.حالا اگر ممكن است

برويد سر اصل مطلب.فكر ميكنم از من به عنوان يك كارمند انتظار داريد كه كارهايم را به موقع تحويل دهم اين طور

نيست؟

-بله همين طور است اما در حال حاضر كار من مهمتر است در ضمن صحبتهاي من مربوط به كار نيست.واقعيت اين است

كه من قصد دارم از شما خواستگاري كنم مي خواستم نظر شما را بدانم او آنقدر با اعتماد به نفس اينجمله را گفت كه تارا

فكر كرد او تجربه زيادي در اين مورد دارد در حالي كه ين حقيقت نداشت و اولين باري بود كه آقاي شاهين از دختري

خواستگاري مي كرد تارا با كمال تعجب به او خيره شده بود.

پرسيدم تمايلي به ازدواج داريد؟

-نه آه نه به هيچ وجه

آقاي شاهين از پاسخ صريح او يكه خورد و گفت انتظار نداشتم اينقدر سريع به من جواب بدهيد شما مي توانيد روي.آن

فكر كنيد.

تارا برخاست و با لبخندي گفت نيازي به فكر كردن نيست چون من قصد ازدواج ندارم.

اما من فكر مي كنم بهتر است دست كم مدتي روي آن فكر كنيد و بعد جواب بدهيد.اي ن طوري بهتر است.

بسيار خوب حالا كه شما اينطور مي خواهيد روي آن فكر مي كنم.

تارا با وجودي كه نمي خواست به آقاي شاهين جواب مثبت بدهد اما فكر كرد بهتر است مادرش در جريان

باشد.بنابراين همان روز راجع به آن با مادرش و پوريا صحبت كرد.مادرش گفت تارا چرا نمي خواهي قوبل كني؟من كه

او را ديدم مرد بدي به نظر نمي رسيد نسبت به ترانه هم كه مهربان است.

-او خوب است مامان خيلي خوب اما من نمي خواهم ازدواج كنم.

پس كي مي خواهي ازدواج كنيد تو معطل چي هستي تا به حال خواستگارهاي خوبي داشتي درس هم كه تمام شده.

تارا نمي توانست به آنها بگويد كه شخصيت و خصوصيات مورد علاقه اش را تا به حال فقط در يك مرد ديده كه متاسفانه

او را هم از دست دادهو ديگر بعداز او كسي را با اين خصوصيات نديده كه بخواهد قبولش كند بنابراين خنديد و گفت

براي اينكه مي خواهم پيش شما بمانم چطور دلم مي آيد شما را تنها بگذارم.

دست بردار تارا بي خود مرا بهانه نكن من حتي حاضرم بعد از ازدواجت هم پيش من زندگي كني به هرحال من براي تو

آرزو دارم حالا ديگر فقط آينده توست كه مرا نگران مي كند.

مادرش و پوريا با او صحبت كردند اما هيچ يك به نتيجه نرسيدند.

***

تار بدون داشتن كمترين تمايل مجبور شد به تلفن آقاي شاهين جواب دهد و به اتاقش برود .امامجبور نبود كه با او

جواب مثبت دهد بنابراين با آرامش روي صندلي نشست آقاي شاهين گفت اگر خاطر داشته باشيد يك ماه پيش از شما

تقاضاي ازدواج كردم قرار شد روي آن فكر كنيد گفتم شايد فراموش كرده ايد اما اميدوارم اينطور نباشد وخواسته

باشيد بيشتر روي آن فكر كنيد.

-نه اينطور نيست من فراموش نكرده بودم شما اگر دو روز بعد هم از من سوال مي كرديد به شما جواب مي دادم اما من

فكر كردم شما صرف نظر كرده ايد.اما به هر ال معذرت مي خواهم كه شمارا معطل كردم اما من همان روز هم به شما

گفتم كه خيال ازدواج ندارم و احتياجي هم به فكر كردن نيست.

آقاي شاهين در حالي كه از پاسخ او كمي ناراحت به نظرمي رسيد گفت چرا نمي خواهيدازدواج نيد مرا مناسب نمي دانيد

يا قصد ازدواج نداريد؟

قصد ازدواج ندارم.

-تاكي؟شما بگوييد تا هر زمان كه بخواهيد حاضرم صبر كنم.

تارا در حالي كه از پافشاري او تعجب كرده بود گفت منظور من اين بود كه د رال حاضر به ازدواج فكر نمي كنم اما اين

طرز فكر من مال حالا است اين كه بعدا نظرم عوض شود يا نه ديگر نمي دانم.ممكن است يك هفته يا شايد يك سال

ديگر شايد هم هرگز به فكر ازدواج نيفتم.در هر حال منتظر ماندن شما كار درستي نيست بهتر است به فكر خودتان

باشيد هر چه زودتر يك همسر مناسب براي خودتان انتخاب كنيد چون من هرگز قادر نيستم شمارا خوشبخت كنم.

-شما مي ترسيد؟

مي ترسم؟

-منظورم اين است كه مي ترسيد همسرتان نتواند پدر خوبي براي ترانه باشد يعني به خاطر او نمي خواهيد ازدواج كنيد

اگر به خاطر اين است من به شما قول مي دهم كه او را مثل بچه خودم بدانم.

تارا لبخندي زدو گفت اينطور كه فكر مي كنيد نيست مسلما من زماني كه تصميم به ازدواج بگيرم اولين شرطم دخترم

است هر مردي بخواهد با من زندگي كند بايد ترانه را هم بپذيرد اما موضوع ترانه نيست و من به اين فكر نمي كنم كه

شما نمي توانيد مارا خوشبخت كنيد بلكه به اين فكر مي كنم كه من نمي توانم شمارا خوشبخت كنم اميدوارممتوجه

منظورم بشويد.

-اما من مطمئنم شما مي توانيد مرا خوشبخت كنيد فقط زياد سخت مي گيريد.اما به هر حال شما هر طور كه باشيد من به

همان صورت قبولتان دارم من با شما خوشبخت مي سوم.

-اما من اين را قبول ندارم.

-چه چيز را قوبل نداردي؟

مراببخشيد حرفهاي شمارا قبول ندارم اين حرفها مال الاست اما من اينطور فكر مي كنم كه پس از مدتي متوجه

اشتباهتان مي شويد فكر مي كنم بهتر است براي ازدواج كمي دقيقتر باشيد بهتر است بيشتر از عقل و منطقتان استفاده

كنيد

-گفتيد عقل و منطق بايد بگويم همين مرا به ايجا كشانده من تا به حال به هيچ خانمي پيشنهاد ازدواج نداده ام چون تا به

حال نتوانسته بودم كسي را كه مناسب خودم باشد انتخاب كنم البته اين را به حساب خودخواهي من نگذاريد.

-به هر حال تا به حال موفق نشدم همسري براي خودم انتخاب كنم اما شما واقعا فكر مرا مشغول كرديد الا فكر نمي

كردم انقدر بي تفاوت پيشنهاد مرا رد كنيد.بدون اينكه حتي بخواهيد روي آن فكر كنيد.اما با تمام اين احوال من باز صبر

مي كنم عجله اي براي ازدواج ندارم.

سپس به شوخي اضافه كرد مادرم گفته تا قبل ازسي سالگي بايد ازدواج كنم بنابراين هنوز وقت دارم.

-اما من عرض كردم كه متظر من نمانيد.چون ممكن است هرگز تصميم به ازدواج نگيرم.

-بله اما من همفعلا جز شما كسي را مناسب نمي بينم اما شايد بالاخره دختر ديگري با خصوصيات نزديك به شما

پيداشود.

-تارا طري كه انگارچيزي كشف كرده باشد گفت ممكن است شما در مورد من اشتباه كرده باشيد.

-مطمئن باشيد كه اشتباه نكرده ام.

-اما با شناختي كه من از خودم دارم فكر مي كنم اشتباه كرده ايد.

آقاي شاهينلبخندي زد و گفت چرا فكر مي كنيد ممكن است من اشتباه كرده باشم ممكن است يك دليل بياوريد؟

-مثلا ممكن است شما مرا يك دختر جدي تصور كرده باشيد در حالي كه من كمتر موقعي پيش بيايد كه جدي باشم.

-نخير خانم بايد بگويم من شما را فقط د رمحيط كار جدي ديدم حتم دارم نصف جديتي كه در محيط كار داريد در خانه

نداريد و اگر احتمال مي دادم در خانه هم به همين صورت هستيد هرگز از شما خواستگاري نمي كردم.من يك همسر

هميشه جدي نمي خواهم.

-شما اين را از كجا مي دانيد؟

-من چندين بار برخورد شما با برادرتان را ديده ام.

-كجا؟

-روبه روي شركت فكر مي كنم آن موقع ماشينتان خراب بود و برادرتان دنبالتان مي آمد.به هر حال من خيلي راهها

براي شناختن شما داشتم بنابراين تم داشته باشيد كه شما را درست شناختم.

تارا در حالي كه زياد راضي به نظر نمي رسيد و كمي در فكر بود از روي صندلي برخاست و گفت اما به هر حال مطمئن

باشيد هنوز مرا درست نشناختيد با اجازه و به سمت در حركت كرد.آقاي شاهين همانطور كه پشت ميزش برمي گشت

گفت اميدوارم صحبتهاي من باعث نشود كه ديگر اجازه ندهيد دخترتان پيش من بيايد.

-نه مطمئن باشيد و از اتاق خارج شد.

فصل سي و ششم

اواسط تابستان بود فاميل خانم الماسي چند روزي بود تهران آمده بودند و در اليكه بين آنها لحظه هاي خوش تمام

نشدني بود در خانه خانم اكبري بحث و گفتگو بالا گرفته بود برادر خانم اكبري از او خواسته بود كه با خانم الماسي

تماس بگيرد و راجع به تارا صحبت كند پژمان حالا مطمئن بود در گذشته نسبت به او اشتباه كرده است اما او نفهميد كه

با اين درخواست خود موجبات ناراحتي پسر عمه اش را فراهم كرده است.برادر خانم اكبري اين كار را به او واگذار كرد

چون فكر مي كرد او با خانم الماسي صميمي تر است و راحت تر مي تواند با او صحبت كند.اما ايرج به شدت عصباني بود

و با همان حالت عصبي در حالي كه سعي مي كرد خودش را كنترل كند به مادرش گفت شما نبايد اين كار را بكنيد شما

حق نداريد اين كار را بكنيد مي فهميد مامان؟

مادرش در حاليكه سعي مي كرد او را آرام كند گفت ايرج منطقي فكر كن تارا خواستگاراني خيلي بهتر از پژمان داشته

واگر مي خواست ازدواج كند حتما تا به حال يكي از آنها را قبول كرده بود.پس بنابراين خيالت را حت باشد پژمان را هم

قول نمي كند در ثاني دايي اين كار را به من واگذار كرده براي من دو حالت وجود دارد يا اينكه با عمه تماس بگيرم و

مضوع را با او در ميان بگذارم يا اينكه خودم را كنار بكشم و اجازه دهم داي خودش اقدام كند پس در هر دو حالت

خواستگاري از تارا صورت مي گيرد چه من تماس بگيرم چه نگيرم.

ايرج در حالي كه صدايش كمي بلند شده بود گفت خيلي خوب خيلي خوب چطور آن زمان كه من پيشنهاد دادم تارا

دختر مناسبي براي من نبود تارا به درد زندگي با من نمي خورد.آن موقع مي گفتيد اگر تارا را انتخاب كنم هرگز از او

خواستگاري نمي كنيد بايد تنهايي اين كار را بكنم و در اين صورت هم ديگر به اين خانواده تعلق ندارم.مي دانستيد اگر

مشكل فقط طرد شدن از جانب شما است اهميتي نمي دهم اما موضوع اين بود اگر تنها به خواستگاري مي رفتم و عمه و

بچه ها مي فهميدند كه شما رضايتي نداريد هرگز تارا را به من نمي دادند فقط مي خواستيد مرا بيچاره كنيد.آره آن موقع

تارا خوب نبود و حاضر نبوديد خواستگاري كنيد و بايد خودم به تنهايي اقدام مي كردم كاري كه بي نتيجه بود چون مي

دانستيد خانواده تارا به اين شكل به من جواب رد مي دهند حالا تارا خوب است تارا براي پژمان مناسب است آنقدر كه

شما با كمال ميل قبول كرديد كه از او خواستگاري كنيد چون مطمئنيد كه پژمان ضرر نمي كند.

-ايرج خواهش مي كنم تمامش كن. تو خودت مي داني كه من خودم چقدر براي اين مسئله ناراحتم.درست است ما

اشتباه كرديم اما آيا جاي جبران دارد ؟حالا كه براي خودمان جاي جبران وجود ندارد اين درست است كه به دايي ات

بگويم من نمي توانم خودتان با آنها صحبت كنيد فكر نمي كن من حاضر نشدم اين كار را برايش انجام دهم.من با عمه

تماس مي گيرم اما تو مطمئن باش تارا پژمان را هم قبول نمي كند.

ايرج مجبور به سكوت شد درحاليكه هيچ آرامشي نيافته بود به اين مسئله فكر مي كرد كه بين پژمان با خواستگارهاي

ديگر تارا فرقي وجود دارد او پسر دايي ايرج بود ممكن بود تارا به خاطر اين مسئله هم شده به پيشنهاد او جواب مثبت

دهد.اما اشكال تو اين بود كه تارا را خوب نمي شناخت به هر حال او پس از پايان يافتن صحبتهاي مادرش با صدايي

مرتعش گفت خيلي خوب خودتان مي دانيد اما اين را هم بدانيدكه من هيچ وقت شما را نمي بخشم مامان هيچ وقت.بعد

برخاست و بيرون رفت.

خانم اكبري با حالتي از اندوه او را صدا كرد اما جوابي نشنيد و در همان لحظه در سالن به هم خورد پس از رفتن او خانم

اكبري شماره تلفن منزل دختر عمويش را گرفت.خانم الماسي گوشي را برداشت پس از دقايقي گفتگو به اصل مطلب

پرداخت.

خانم الماسي گفت من حالا نمي توانم جواب بدهم تارا كه از سركار آمد با او صحبت مي كنم بعد خودم با شما تماس

ميگيرم.

خانم الماسي مطمئن بود كه صحبت كردن با تار بي فايده است و همانطور كه حدس مي زد تارا با اين يكي هم مخالفت

كرد.اما خانم الماسي هيچ اصراري نكرد چون تمايلي به دور شدن تارا از خودش نداشت.اما دايي اكبر تصميم گرفت با

تارا صحبت كند البته نه فقط به خاطر اين مورد بلكه بيشتر به خاطر موقعيتهاي بهتري كه تارا به آنها پاسخ منفي داده بود

و او دليل آن را نمي دانست.بنابراين آخر شب وقتي همه مشغول تماشاي تلويزيون بودند در حياط با او صحبت كرد.بعد

از صحبت تارا اورا قانع كرد و او مطمئن شد كه تارا مشكلي از نظر روحي ندارد.

روز بعد خانم الماسي تماس گرفت و نتيجه را به دختر عمويش گفت.اول گوشي را ايرج برداشت و با شنيدن صداي

خانم الماسي نگران و مضطرب شد اما بعد از اينكه او با مادرش صحبت كرد خيالش كاملا آسوده شد.و در دل از خدا و

تارا تشكر كرد اما به هر حال چه تفاوتي مي كرد او ناگزير بود به زندگي با همسرش ادامه و به آينده اي كه در رويا

براي خودش ساخته بود دل خوش كند بد.ون آنكه ذره اي احتمال دهد ممكن است روزي رويا به حقيقت مبدل شود.اما

به هر حال اره اي نداشت جز تحمل آن زندگي يا به عبارتي جهنمي كه خانواده اش برايش فراهم كرده بودند.مدتها بود

كه او ديگر تمايلي به ديدن آهو نداشت خواهرها و مادرش هم كه ديگر به منزل او نمي رفتند چون مژگان هم علاقه اي

به رفت و آمد با خانواده شوهرش نداشت طوري با انها رفتار كرده بود كه ديگر هيچيك از آنها حاضر نبودند به منزل او

بروند اما ايرج خودش هر روز به منزل مادرش مي رفت و گاهي به ازاده سر ميزد.اما به منزل آهو نمي رفت.آهم متوجه

اشتباه خودش شده بود حالا ديگر برخلاف گذشته به شدت از مژگان بيزار بود اما جرات به زبان آوردن اين بيزاري را

نداشت او به خوبي مي دانست كه ايرج منتظر روزي است كه اهو از رفتار مژگان خورد بگيرد .يكبار هم ايرج به طعنه

گفت چطور است به زن برادي كه خودت انتخاب كردي سر نمي زني؟

آهو بدون آنكه دستپاچه شود گفت كم سعادتم ايرج جان چه كار كنم گرفتارم وقت نمي كنم.

ايرج نيشخندي زد و گفت فقط براي رفتن به خانه برادرت وقت نداري و بدون آنكه منتظر جواب باشد از آشپزخانه

خارج شد وبه سراغ آرزو رفت.

حالا ديگر غير از احمد فقط آرزو و آزاده را داشت كه گاهي بنشيند و براي آنها از زندگيش صحبت كند البته نه به

عنوان درد دل فقط به عنواند يك تجربه.

فصل سي و هفتم

ساعت يازده بود و آقاي شاهين كارش تمام شده بود روي صندلي لم داد و در فكر فرو رفته بود او از خرداد تا آن موقع

كه بان ماه بود دوبار ديگر از تارا خواستگاري كرده بود و هر بار تلاشش را براي راضي كردن او به كار گرفته بود.اما هر

دوبار بي نتيجه بود تا اينكه مجبور شدبا خانم الماسي تماس بگيرد.اما خانم الماسي گفته بود نمي توانم او را مجبور

كنم.آقاي شاهين مرتب فرك مي كرد چرا و آخرش به يك چراي ديگر مي رسيد اما اين مسئله واقعا براي او سوال بود

كه چرا يك دختر جوان كه تحصيلاتش تمام شده و مشغول كار است در حاليكه منتظر شخص به خصوصي نيست قصد

ازدواج نداردو به اينجا كه مي رسيد با خود مي انديشيد شايد يك تجربه تلخ دارد اما آن تجربه تلخ چه مي تواند باشد او

كه تابه حال ازدواج نكرده.آقاي شاهين مردي نبود كه بخواهد به راحتي به كسي دل ببندد او آدم محتاطي بود كه هميشه

از عاشق شدن مي ترسيد يعني در حقيقت از ناكامي مي ترسيد بنابراين در تمام مدت عمر طعم عشق را نچشيده بود

حتي حالا هم نسبت به ازدواج با تارا زياد پافشاري مي كرد به خاطر عشق نبود بلكه از او خوشش آمده بود و او را زوج

مناسب خود مي ديد او را دوست داشت اما به خود اجازه عاشق شدن نمي داد.گوشي تلفن را برداشت و شماره تارا را

گرفت تلفن حدود 5 تا زنگ خورد تا اينكه بالاخره گوشي را برداشت.

آقاي شاهين بي اراده گفت چقدر دير گوشي را برداشتيد؟

-معذرت مي خواهم مشغول كار بودم.

-من بايد عذرخواهي كنم كه مزاحم كارتان شدم مي خواستم بدانم امروز دخترتان را آورده ايد؟

-بله چطور مگر؟

-راستش كارم تمام شده بود مي خواستم اگر ممكن است بفرستيد بيايد اينجا؟

-نه خواهش مي كنم اتفاقا اينجاحوصله اش سر رفته چون من فرصت نداشتم حتي يك كلمه باهاش صحبت كنم همين

حالا او را مي آورم.

-احتياجي نيست شما زحمت بكشيد خودم مي آيم او را مي برم.

روز شنبه خانم اكبري تماس گرفت و گفت ايرج و همسرش به همراه آزاده و شوهر و بچه اش به منزل عمويشان در

قزوين رفته اند و احتمال زياد سري هم به آنها خواهند زد.خانم الماسي از اين خبر خيلي خوشحال شد اما اين موضوع

تارا را آشفته كرد.هرگز پيش نيامده بود كه او ازآمدن مهمان ناراحت شود حالا هم از آمدن آزاده خوشحال بود اما

وجود ايرش برايش نگران كننده بود او براي برگرداندن آرامش به خود خيلي سعي كرده بود و حالا از اينكه دوباره او

را ببيند و خاطرات زنده شود به شدت ناراحت بود .او چند سال اخير را با ناراحتيهاي زيادي پشت سر گذاشته بود اما

حالا هم چاره اي نداشت به هر حال بايد با انها موجه مي شد.او با خود گفت بگذار فقط دوست داشته باشيد و سعي كن

به هيچ چيز فكر نكني وقتي فكر نكني دلت هم نمي گيرد.بگذار همه چيز به روال عادي پيش برود.بالاخره يك روز همه

چيز تمام مي شود.همه ناراحتيها دلهره ها اين هيجانات پوچ و احمقانه فقط بايد به آن فكر نكني بهتر است فقط او را

ببيني او و مژگان را همانطور كه آزاده و همسرش را مي بيني روز سه شنبه بود كه فكر كرد آنها به مشهد برگشتند و

ديگر به تهران نمي آيند با خود گفت اگر مي خواستند بيايند تا به حال آمده بودند و ر حاليكه اين فكر سبب آرامشش

شد برخاست و ميز شام را چيد.اما روز بعد موقع پارك خودرو در حياط متوجه پسر بچه زيبا در بين خواهر زاده ها و

برادرزاده اش شد ترانه به ديدن آنها از ماشين پياده شد و بچه ها باديدن او و تارا به سمت او دويدند.تارا اولين بچه اي

كه بغل كرد بچه آزاده بود بعد كه به صورت او خوب دقيق شد متوجه شباهت بي اندازه اش با ايرج شد.به محض پي

بردن به اين مسئله او را سريع زمين گذاشت و پسر پوريا و بعد از او بچه هاي ديگر را بغل كرد و بوسيد.هوا سرد بود

تارا خواست بچه ها را به داخل خانه ببرد.اما پسر پوريا در حاليكه دست ترانه را محكم گرفته بود گفت عمه جون ما

همين الان آمديم حياط بگذاريد يك كم بازي كنيم بعد خودمان مي آييم تو خوب؟

-خيلي خوب عزيزم پس زود بياييد كه سرما نخوريد.سپس خيلي آرام از پله ها بالا رفت.قبل از اينكه وارد شود نگاهي

به سرو وضعش انداخت بد نبود پليور سفيدي به همراه شلوار جين مشكل و پالتويي به همان رنگ و چكمه چرم مشكي

رنگي نيز به پا داشت. دستكشهايش را از دست بيرون آورد و با دنياي از اضطراب اما در عين حال وجودي سرشار از

اشتياق وارد شد.همه در سالن نشيمن مشغول گفتگو و خنده بودند مهمانها با ديدن تارا برخاستند و آزاده سريع به سمت

او رفت و محكم اورا در آغوش فشرد.حالت چطور است تارا؟خيلي دلم برايت تنگ شده بود.

تارا تشكر كرد و به طرف مژگان رفت او با مژگان هم به گرمي احوالپرسي كرد اما احوالپرسي با ايرج برايش مشكل

بود.ايرج دستپاچه شد و كمي رنگش تغيير كرده بود.تارا در حاليكه سعي مي كرد هيجانش را پنهان كند پرسيد حالتان

چطور است؟

ايرج همانطور كه در نگاهش حسرتي عميق موج مي زد پاسخ داد متشكرم.

تارا با گفتن خيلي خوش آمديد احوالپرسي با او را مختصر كرد و بعد براي نفس تازه كردن به آشپزخانه رفت.سپس

براي تعويض لباسبا اتاقش رفت وقتي برگشت كنار آزاده نشست او پرسيد تارا دختر كوچولويت چطور است شنيدم

خيلي قشنگ و بامزه است عمو اكبر مي گفت مثل خودت با محبت و صميمي است.

تارا لبخندي زدو گفت ممنون آزاده جان لطف داري.

-حالا كجاست؟

-تو حياط بچه ها را ديد يگر نيامد تو الان مي آورمش.

ترانه همانطور كه جوب مي داد بله مامان جون از پله ها بالا آمد.

تارا با گفتن بيا برويم تو عزيزم دست او را گرفت و به داخل برد.ترانه با ديدن مهمانها در حالي كه كمي خجالت كشيده

بود با لحن كودكانه زيبايش گفت سلام هر يك از انها به نحوي كودك پسندانه به او پاسخ دادند.تارا او را كمي جلوتر

برد و گفت بيا با مهمانها آشنا شو عزيزم و در همان ال به آزاده كه لوتر بود اشاره كرد و گفت ايشان خاله آزاده هستند.

آزاده گفت خوشبختم عزيزم!

سپس تارا به همسر او اشاره كرد و گفت اين آقا هم عمو محسن هستند.

نفربعد ايرج بود تارا خيلي عادي ادامه داد ايشان هم عمو ايرج هستند و اين خانم خاله مژگان.

سپس به ترانه اشاره كرد و گفت شما كه ديگر دختر كوچولوي مرا مي شناسيد.

به جاي همه محسن پاسخ داد بله البته خيلي خوشبختيم خانم كوچولو.

ترانه درحالكه سرش را پايين انداخته بود گفت من هم خوشبختم.

همه خنديدند تارا قبلا اين جواب را به او ياد داده بود اما هيچكس انتظار چنين جوابي را از او نداشت.تارا دست او را رها

كرد تا به سمت مهمانها برود اما ترانه گويا تحملش تمام شده بود به سرعت به سمت پوريا دويد و پوريا او را بغل

كرد.ايرج هنوز محو ترانه بود و در دل تارا را تحسين مي كرد فرزند او بسيار مرتب تميز و مودب بود.آن روز تارا بلوز

شلوار بافتني سفيد به همراه كاپشن سرهمي قرمز رنگ تن ترانه كرده بود موهاي او را نيز چند روز قبل مدل گرد كوتاه

كرده بود اما كلاه بافتني آن را پوشانده بود.رنگ پوست ترانه مهتابي بود كه گونه هايش را سرما كمي سرخ كرده بود

ترانه دوباره به ياط برگشت.تارا از آزاده پرسيد عروسي آزاده چي شد؟

قرار بود عيد برگزار شود كه به تابستان موكول شد.قرار است طي اين مدت يك دختر هم براي پژمان پيدا كنند تا

عروسي دوبرادر در يك شب برگزار شود.

تارا خنديد و گفت يعني يك جشن و دو عروس و داماد واقعا جالب مي شود.

در همين حال صداي جيغ ترانه را شنيد و با سرعت به حياط دويد در ان لحظه ايرج با خود فكر كرد يعني يك مادر

واقعي با شنيدن جيغ فرزندش اين طوري مي دود كه او دويد.پس از چند لحظه همه روي تراس ايستاده بودند تارا در

حاليكه رنگ به رخسار نداشت ترانه را در اغوش گرفته بود.آزاده پرسيد چي شده تارا؟

-از پله ها افتاد.تن صدايش گرفته بود.

-حالش خوب است؟

-بله چيزي نيست.

پوريا با او به اتاق رفت و در شستشوي زخمها به او كمك كرد اما ترانه هم دست كمي از مادرش نداشت به محض بسته

شدن زخمهايش دوباره به حياط رفت.تارا به هنگام خارج شدن او گفت مواظب خودت باش عزيزم آرام از پله ها پايين

برو كمتر بدو .

-چشم مامان جون.

اما قبل از اينكه از در سالن بيرون برود تارا رفت و دستش را گرفت در سالن را باز كرد و گفت بچه ها ديگر كافيست

بياييد تو بازي كنيد هوا سرد است.اينبار بون سرپيچي آمدند و در اتاق ترانه به بازي مشغول شدند.

احمد و نسرين كه نتوانسته بودند براي توولد بيايند صبح پنج شنبه تماس گرفته و تولد تارا و ترانه را تبريك گفتند.

موقع باز شدن هديه ها ايرج گردنبندي رابه خاطر آورد كه در يك جواهر فروشي ديده بود گردنبند ظريف و زيبايي

بود آنروز آن گردنبند تارا را به يادش آورده بود چقدر دلش مي خواست آنرا براي تارا بخرد با خود فر كرد چقدر

خوب بود اگر آن را خريده و به او كادو مي داد اما وقتي چشمش به مژگان افتاد و به ين فكر كرد كه چه عواقبي دارد به

همان عطر و دو جلد كتاب كه برايش خريد بود قانع شد.بعد از باز كردن باز كردن هديه ها تارا ترانه را بغل كرد با هم

رقصيدندايرج با خود فكر كرد ايا او كسي را به اندازه ترانه دوست داردوبعد احساس كرد كه او در نقطه اوج علاقه تارا

قرار داردودر آن لحظه اين فكر باعث شد به ترانه رشك ببرد اما اين احساسي زودگذر بود چون چند دقيقه بعد او را

بغل كرد و محكم در آغوش فشرد.در آن لحظه اساس كرد مي تواند سهمي از او داشته باشد و آرزو كرد مي توانست به

تارا در بزرگ كردن او كمك كند.مژگان كه ديد او اينطور ترانه را در آغوش گرفته گفت خوب تو كه آنقدر بچه دوست

داري چرا نمي گذاري خودمان بچه دار شويم.

-اول كه من زياد بچه دوست ندارم در ثاني هنوز زود است ما هنوز يك نقطه مشترك با هم نداريم اول بايد خودمان را

درست كنيمبعد.

مژگان در حاليكه عصباني شده بود گفت اين كه نشد دليل اگر به خواسته هاي من عمل كنيدآن وقت ديگر دعوايمان

نمي شود.

-باز هم مي شود چون تو عادت نداري به خواسته كسي اهميت دهي از اين گذشته تو چه خواسته معقولي داشتي كه من

با آن مخالفت كردم.قابل تحمل ترين آن اين است من ارتباطم را با همه فاميلم قطع كنمنخير خانم از اين خبرها نيست

بعد برخاست و به سمت پوريا رفت.

مژگان در حاليكه از شدت خشم صورتش برافروخته شده بود با نگاهش او را دنبال كرد.

فصل سي و هشتم

شب بعد همه منزل پوريا دعوت داشتند تارا فكر كرد براي اينكه لطفي به خودش كرده باشد بهتر است كمي از آنها

فاصله بگيرد تصميم داشت در گردش و مهماني رفتنهاي آنها تا جايي كه مي تواند خودداري كند.آن شب نيز به بهانه

اينكه خسته است و صبح زود بايد بلند شود از رفتن به خانه پوريا خودداري كرد.كه باعث ناراحتي پوريا شد بنابراين روز

بعد نتوانست تصميمش را عملي كند و به پارك و رستوران رفتند.

آن شب در پارك ايرج خيلي تلاش مي كرد براي اينكه بتواند با تار چند كلمه اي صحبت كند اما تارا هيچ تمايلي از خود

نشان نمي داد اما بعد از پياده شدن از اسباب بازي ها موقعي كه تارا ترانه را بغل كرده بود و به سمت يكي از نيمكتها مي

رفت ايرج براي نزديك شدن به او قدمهايش را تند كرد وقتي به اورسيد گفت اگر خسته شديد اجازه بدهيد بيايد بغل

من.ودر پي آن دستش را براي در آغوش گرفتن ترانه دراز كرد.

اما تارا گفت نه متشكرم ترانه راه مي آيد من خودم دوست داشتم بغلش كنمو در همين موقع به نيمكت مورد نظر

رسيدندو تارا روي آن نشست ترانه را محكم بغل گرفت تا گرم شود.

در همان هنگام ترانه به كنار مادرش اشاره كرد و گفت عمو ايرج شما هم اينجا بنشينيد جا هست.

ايرج با لبخند گفت متشكرم و نشست.

تارا نگاهي به اطراف انداخت .گفت پس بقيه كجا رفتند؟

همين دوربرها شايد رفتند بليط بخرند.

-همه با هم؟

آن وقت به بهانه پيدا كردن آنها از روي نيمكت بلند شد.

ترانه گفت مامان جون نمي شود همينجا بنشينيم تا بقيه بيايند؟

-چرا عزيزم مگر خسته شدي؟

-نه

-پپس چي سردت شده؟ و در پي اين حرف شال گردن او را درست كرد و محكم او را در آغوش گرفت.

ايرج گفت تارا ممكن است چند لحظه همين جا بنشينيم قبل از اينكه بتواند حرفش را تمام كند تارا به تظاهر به اينكه

متوجه حرف او نشده به سمتي ديگر اشاره كرد و گفت بچه ها آنجا هستند و به دنبال آن نگاهي به ايرج انداخته و گفت

برويم.

ايرج به ناچار پذيرفت اما تا اخر شب ديگر به دنبال فرصت نگشت چون مي دانست كه بي نتيجه است.

روزهاي بعد نيز تارا چاره اي جز همراهي كردن بقيه نداشت.اما تمام آن چند روز سعي خودش را كرد كه اتفاقي نيفتد

كه موجب ناراحتي و يا تحريك شدن حس حسادت مژگان شود.او به اندازه كافي بدخلقي كرده بود و مرتب اظهار

خستگي مي كرد و زمزمه برگشتن به مشهد سر مي داد.آنقدركه يكبار باعث عصبانيت ايرج شد او معمولا سعي مي كرد

در مقابل بهانه گيريهاي مژگان خونسرد باشد اما آن روز ديگر نتوانست تحمل كند آنها به قصد خريد ز منزل خارج

شده بودند مژگان بازوي ايرج را گرفته و سعي مي كرد قدمهايش را كند كند تا از بقيه فاصله بگيرند شروع به گله و

شكايت كرد و گفت قرا نبود مسافرت ما انقدر طول بكشد ما فقط قرار بود يك هفته خانه عمويت بمانيم انگار بهتان

خيلي خوش گذشته و اصلا قصد برگشتن نداريد.

ايرج با پرخاش گفت تو از روزي كه آمده ايم هش داري همين را مي گويي حتي همان يك هفته هم كه قرار بود خانه

عمو بمانيم تو مرتب تاكيد كردي كه بعد از يك هفته برميگرديم.من همان موقع به تو گفتم كه روي يك هفته حساب

نكن.ممكن است برويم تهران و در انجا هم ممكن نيست كمتر از يك هفته بمانيم چند بار هم تاكيد كردم كه فكرهايت

را بكني بعد تصميم بگيري. تو كه حوصله مسافرت نداري براي چي قبول كردي بيايي حالا كه آمدي پس ديگر حرف

نزن.

مژگان با بي حوصلگي گفت خيلي خوب هر چقد ردلت مي خواهد بمان ببينم چي نصيبت مي شود و بعد قدمهايش را تند

تر كرد و از او فاصله گرفت.

فصل سي و نهم

تارا سخت مشغول رسيدگي به كارهايش بود كه تلفن زنگ زد وقتي گوشي را برداشت آقاي شاهين بود.احوالپرسي

مختصري بين آنها صورت گرفت و پس از ان آقاي شاهين در حاليكه در صدايش كمي ترديد وجود داشت گفت خانم

الماسي ممكن است لطفي بكنيد؟

-خواهش مي كنم چه خدمتي از من برمي آيد؟

-راستش مي خواستم يك بار ديگربه تقاضاي من فكر كنيد.

-تقاضاي شما؟

-منظورم د رمورد ازدواج است مرا ببخشيد اما احساس مي كنم قبلا زياد به آن توچه نكرده ايد مي خواهم اين بار لطفي

بكنيد و روي آن جدي فكر كنيد.

تارا درحاليكه كوچكترين تغييري در لحن كلامش ديده نمي شد گفت اين كار شما باعث مي شود من دچار عذاب

وجدان شوم و فكركنم شمارا معطل خود كرده ام در حالكه من همان دفعه اول هم به شما گفتم كه قصد ازدواج

ندارم.حالا كه شما اينطور مي خواهيد من يك هفته ديگر روي آن فكر مي كنم.

آقاي شاهين در حاليكه نمي توانست خوشحالي اش را پنهان كند تشكر و پس از عذرخواهي تلفن را قطع كرد.اين

تقاضاي مجدد او تارا را به فكر فرو برد با خود انديشيد دختران زيادي هستند كه چه از نظر موقعيت اجتماعي و چه از

نظر ظاهري بر من پيشي دارند و امكان اينكه به خواستگاري او جواب رد دهند خيلي كم است.پس چرا او آنقدر روي

اين مسئله پافشاري مي كند.من در خودم ويژگي خاصي نمي بينم كه يك مرد بخواهد به خاطر آن تا اين حد در مورد

ازدواج با من پافشاري از خود نشان دهد.ايرج را به خاطر آورد كه با وجود علاقه شديدي كه در چشمان و حركات او

خوانده بود خانواده اش موفق شدند نظرش را عوض كنند و او را مجبور به ازدواج با دختري ديگر كنند.با خود گفت

شايد مصلحتي در كار است بهتر است اين بار بيشتر روي خواسته او فكر كنم.كمي به وضعيت خودش انديشيد به

احساسي كه در وجودش بود و از آن خلاصي نداشت.پس از يك هفته كه هيچ پاسخي غير از پاسخ چند ماه پيش نداشت

شماره آقاي شاهين را گرفت.آقاي شاهين تا صداي او را شنيد با خوشحالي توام با نگراني گفت خوش خبر باشيد خانم.

تارا در اليكه احساس شرمندگي مي كرد پاسخ داد متاسفانه نيستم همانطور ك قبلا هم گفتم قصد ازدواج ندارم واقعيت

اين است كه خودم هم دليل اين بي ميلي را نمي دانم.فقط همين قدر مي دانم كه تغيير عقيده نخواهم داد.لطفا شما هم به

فكر خودتان باشيد فكر نمي كنم هيچ موضوعي به اندازه ازدواج شما مرا خوشحال كند.

آقاي شاهين نيشخندي زد و گفت چون از شرم خلاص مي شويد!

-نه منظورم اين نبود فقط احساس بدي كه نسبت به خودم دارم از بين مي رود همين.

-هيچ دليلي ندارد شما نسبت به خودتان بد فكر كنيد شما چون خوب بوديد من خواستم كه مال... فكر كرد نحوه

گفتنش به اين نحو درست نيست.بنابراين آن را طور ديگري درست كرد و پس از مكث كوتاهي گفت من خودخواهم

هميشه مي خواهم چيزهاي خوب مال من باشد.به خاطر اين خيلي پافشاري كردم.از اينكه چند بار به خاطر اين موضوع

مزاحمتان شدم و وقتتان را گرفتم متاسفم اميدوارم من را ببخشيد.

-اصلا مهم نيست اميدوارم هر چه زودتر دختر مناسب خودتان را پيدا كنيد.

تارا به شدت احساس دلتنگي مي كرد هيچ تمايلي به كار كردن نداشت ديگر تمايلي به زندگي كردن هم نداشت در عين

حال دلش نمي خواست بميرد.به پوريا پيشنهاد داد پوريا برايت امكان دارد يك مسافرت برويم؟

-مسافرت آن هم اين موقع سال؟چت شده دختر؟

چيزي نشده كارم تمام شده بود همين طور نشسته بودم و فكر مي كردم كه ياد مسافرت 15 سال پيش افتادم مسافرت

بندرعباس را مي گويم يادت مي آيد با عمه و بچه ها رفته بوديم هنوز پوريان وآهو هم ازدواج نكرده بودند.

-بله ان موقع عمه تهران زندگي مي كرد و عمو هم زنده بود.الا چي شده ياد 15 سال پيش افتادي؟

-هيچي ديدم تابستان مسافرت نرفتيم گفتم بد نيست ترتيب يك مسافرت را بدهيم.تا عيد هنوز يك ماه و نام وقت

داريم.

من كه حرفي ندارم اما با بقيه هم صحبت مي كنيم و نظر آنها را مي پرسيم.

تارا در حاليكه خيلي خوشحال شده بود گفت متشكرم پوريا خيلي لطف كردي.

همه با اين سفر موافقت كردند غير از سعيد كه مرخصي نداشت و پوران هم به خاطر او نرفت.

هنوز هواپيما از آسمان تهران خارج نشده بود كه رضايت خاصي وجود تارا را دربرگرفت.حوالي غروب بود كه هواپيما

در فرودگاه بندرعباس به زمين نشست.صبح روز بعد با كشتي به سمت جزيره قشم حركت كردند.ترانه ابتدا كمي

ترسيده بود تارا او را روي عرشه برد تا كمي ترسش بريزد.حواي ظهر رسيدند وشب در جزيره ماندند اما روز بعد

دوباره به بندر برگشتند بعد از ظهر را نيز كنار دريا گذراندند. تارا به وضوح خاطرات 15 سال پيش را به ياد آورد مرتب

اين طرف و آنطرف مي دويد و بازيگوشي مي كرد مادرش مرتب مي گفت انقدر ندو از ما دور نشو ديگر بزرگ شدي

اذيت نكن.

يكبار هم كه با بچه ها سوار قايق شده بودند به خاطر شيطنت زياد نزديك بود به دريا بيفتد كه ايرج مانع افتادن او شد و

هنگامي كه او را كنار كشيد با عصبانيت او را نكاه كرده بود با وجود انكه تفاوت سني آنها زياد نبود آن زمان ايرج هنوز

او را يك بچه مي دانست.يك بچه خيلي بازيگوش و در عين حال ساده.

جمعه بعد از ظهر به تهران برگشتند و سعيد به استقبال آنها آمد.

فصل چهلم

اوايل اسفند ماه بود تارا در حاليكه كارش تمام شده بود كنار پنجره رفت و به تماشاي برف ايستاد هنوز دقايقي نگذشته

بود كه تلنگري به در حورد و آقاي شاهين وارد شد.كارتي را روي ميز گذاشت و گفت راستش....اين مال شماست.

تارا كارت را برداشت و با دقت آنرا نگاه كرد كارت عروسي بود آنرا باز كرد.براي يك لحظه به شدت ذوق زده شد اما

زود به خود آمد.

-خيلي خوشحالم تبريك ميگويم.

آقاي شاهين پس از تشكر گفت راستش خيلي دلم مي خواست بالاخره راضي مي شديد اگر چه همان دفعه اول كه به

خواستگاري ام جواب رد داديد تا حدود ينا اميد شده بودم.اما تلاش خودم را كردم. دعا كنيد در انتخابم اشتباه نكرده

باشم.

-البته كه اشتباه نكرديد مطمئن باشيد همسري كه انتخاب كرديد خيلي بيشتر از من مي تواند خوشبختتان كند.

پس از كمي تعارف برخاست و رفت.

تارا با خوشحالي به سمت خانه رفت با عجله وارد خانه شد و چند بار با صداي بلند مادرش را صدا زد مامان مامان

كجاييد؟اما ناگهان يكه خورد و شرمنده شد آه سلام معذرت مي خواهم متوجه شما نشدم .كاملا متعجب و حيرت زده

بود و صدايش مي لرزيد.

-مهم نيست حالتان چطور است؟

-متشكرم از آمدنتان اطلاع نداشتم.

-بله سرزده آمدم.

-خوشامديد بفرماييد خواهش مي كنم.

درهمين لحظه ترانه كتاب را روي مبل گذاشت و به سمت تارا دويد تارا او را در اغوش كسيد سلام عزيزم امروز چكار

كردي؟

-با عمو ايرج بازي كرديم.بعد عمو ايرج برايم كتاب خوند.

خوب پس حسابي سرگرم بودي.پس از بوسه اي ديگر اورا روي زمين گذاشت و ر همان حال از ايرج پرسيد تنها

آمديد؟صدايش هنوز پر از هيجان بود و همين براي ايرج كه خودش رنگش عوض شده بود كافي بود.

-نه با مادرم آمدم.

تارا لبخندي زد و گفت راستي؟حالا كجا هستند؟

-رفتند يك دوش بگيرند.

در اين هنگام خانم الماسسي در چارچوب اشپزخانه ايستاده بود و او را نگاه مي كرد گفت تارا جان خسته نباشي.

-سلام مامان متشكرم.

-مرا صدا مي كردي كار داشتي؟

-آه بله و با خوشحالي به سمت او رفت كارت را به او داد و گفت اين را ببينيد.

مادرش آن را باز كرد و نگاه كرد سپس همراه با لبخندي گفت بنده خدا. خدا رو شكر امان از اين تقدير. در ان لحظه

تارا متوجه منظور او نشد.مادرش ادامه داد كاش همان يك سال پيش اين كار را انجام مي داد و خودش را معطل نمي

كرد.

-من هم همين عقيده را دارم.

مادرش نگاهي لبريز از محبت به او انداخت و گفت تو ديگر چه موجودي هستي؟

تارا خنديد و گفت همين كه مي بينيدمامان خيلي بدم .

مادرش همانطور كه به داخل آشپزخانه برمي گشت گفت بد كه نيستي اما هر چه هستي يك روز نمي توانم نبودنت را

تحمل كنم.حالا چاي مي خوري؟

-اجازه بدهيد لباسم را عوض كنم خودم مي آيم و مي ريزم شما زحمت نكشيد.بعد راهي اتاقش شد.ترانه نيز طبق

معمول كه مادرش از سركار مي آمد او را پي در پي دنبال مي كرد و از همه مهمتر اينكه او معمولا وقتي به كسي علاقه

مند مي شد دوست داشت بلافاصله پيش مادرش برود و از احساسش براي او تعريف كند.ترانه پس از ورود به اتاق

شروع به تعريف كردن از تمام اتفاقات روز كرد.تارا لبه تخت نشست و با دقت گوش مي كرد.از صبح تا همان لحظه

ترانه يك لحظه از ايرج دور نشده بود او از مشهد كلي اسباب بازي آورده بود يك دست لباس قرمز و يك جفت گل سر

به همان رنگ نيز خانم اكبري برايش آورده بود.تعدادي هديه هم خواهر هاي ايرج برايش فرستاده بودند تارا بعد از

ديدن آنها خيلي شرمنده شد.و به خاطر محبتي كه كرده بودند تشكر كرد.ترانه بعد از تعريف كردن و نشان دان اسباب

بازيهايي كه ايرج خريده بود گفت مامان جون عمو ايرج خيلي خوب است من خيلي او را دوست دارم.

تارا خنديد و گفت خوب عمو ايرج هم خيلي تو را دوست دارد عزيزم حالا بهتر اس برويم.خانم اكبري هنوز درحمام بود

تارا به آشپزخانه رفت و با يك سيني چاي برگشت او قبل از هر چيز از ايرج بابت اسباب بازيها تشكر كرد و بعد حال

خواهرهاي او را پرسيد.تارا خيلي تلاش مي كرد اما نمي توانست آنطوري كه بايد تعادلش را حفظ كند و لرزشي كه در

صدايش به وجود آمده بود را از بين ببرد در همان حال پرسيد مژگان خانم چطورند؟چرا نيامدند؟

ايرج مدتي سكوت كردو گفت حالش خوب بود سلام رساند.

در اين هنگام خانم اكبري از حمام خارج شد او خيلي گرم تارا را در آغوش گرفت و فشرد و گفت اي بي وفا هيچ سراغ

ما را نمي گيري كي تا حلا مشهد نيامي.

-از بي سعادتي ام بوده عمه جان بايد ببخشيد.

-ما اصلا نمي بخشيم همانطور كه با حوله موهايش را خشك مي كرد گفت واقعا دلمان برايت تنگ شده بود حالا چرا

مشهد نمي آمدي؟

-راستش فرصت مناسبي به دست نيامد به هر حال وقت زياد است حتما مي آيم و حسابي مزاحمتان مي شوم.

خواهش مي كنم عزيزم تو مزاحم نيستي امسال عيد حتما بايد بيايي ما ديگر هيچ عذري را نمي پذيريم.ترانه هم كه

ديگر بزرگ شده از آن حساسيتهاي بچگي درآمده راستي آزاده و آرزو برايت نامه نوشته اند.آرزو تاكيد كرده تابستان

حتما بيايي چون عروسيش است.

ساعتي بعد از امدن خواهرها و برادرش به اتاق رفت و مشغول خواندن نامه هايش شد.بعد از خواندن نامه ها تلنگري به

در خورد همان طور كه در كمد را باز مي كرد گفت بفرماييد اما چون كمي طول كشيد فكر كرد ترانه است و نمي تواند

در را باز كند به سمت در رفت اما قبل از اينكه دستگيره را بچرخاند در باز شد و با كمال تعجب ايرج وارد شد هر دو

ثابت ايستادند و سكوت كردند.سپس ايرج گفت ممكن است بيايم تو.

-آه بله خواهش مي كنم و از جلودر كنار رفت تا او وارد شود تارا با تعجب به او نگاه كرد و نمي دانست كه چه منظوري

دارد خواست در اتاق را ببندد اما فكر كرد كار درستي نيست و ترجيح داد آن را همانطور روي هم بگذارد بعد ايرج. را

به نشستن دعوت كرد

ايرج گفت مي خواهم اول كتابخانه تاان را ببينم.

تارا فكر كرد شايد مي خواهد كتاب بخواند كه با اتاق او آمده بنابراين گفت خواهش مي كنم بفرماييد هر كدام را كه

خواستيد خودتان برداريد.

-متشكرم كتابها نسبت به چند سال قبل كه او ديده بود چند برابر شده بود اما به تعداد كتابهاي جنايي كمتر از كتابهاي

فلسفي و روانشناسي افزوده شده بود و تعداد روانشاناسي ها از همه بيشتر بود و در بين آنها كتاب روانشناسي كودك به

چشم مي خورد.ايرج با خود فكر كرد سالهاي اخير را به خواندن كتابهاي روانشناسي اختصاص داده اما به هر حال

همانطور كه آرزو كرده بود آن سه كتابي كه خريده بود در آنجا نديد به سمت تارا برگشت و گفت راستش خيال كتاب

خواندن ندارم سه تا كتاب برايتان گرفته ام نگاه كردم مطمئن شوم كه انها را نداريد.

تارا همانطور كه با تعجب نگاه مي كرد گفت من ... واقعا متشكرم لزومي نداشت زحمت بكشيد زحمتي نبود خودم هم

مي خواستم آنها را بخوانم البته فقط يكي از انها را خواندم در واقع همان روزي كه آن را خريدم دو تاي ديگر را به اضافه

بقيه كتابهايي كه در كتابخانه تان است بعدا قرض مي گيرم.

تارا لبخندي زدو گفت هر زمان كه خواستيد مي توانيد استفاده كنيد اما موضوع اين است كه شما زياد تهران نيستيد البته

مي توانيد با خودتان ببر يد اشكالي ندارد چون من آنها را خوانده ام.

ايرج نگاهي عميق به او انداخته و پس از مدتي سكوت گفت من خيال ندارم نظم كتابخانه تان را به هم بزنم همينجا مي

خوانم احتياجي نست با خودم ببرم.سپس به طرف صندلي رفت و روي آن نشست تارا هم به ناچار لبه تخت نشست.سر

در نمي آورد او براي چه به اتاقش آمده با خود فكر كردخوب اگر قصدش ديدن كتابها بود كه حالا ديگر بايد برود.اما

همان لحظه ايرج صدا زد تارا!

-بله!

-بايد چيزي را به تو بگويم.

تارا به سرعت نگاهش را از ميز تحرير گرفته و به سمت او برگرداند اما چيزي نگفت و منتظر ماند.

-راستش ما يعني من و مژگان جدا شديم.

تارا با تعجبي حاكي از ناراحتي و در عين حال بي اراده گفت نه!

ايرج كه از حالت او خنده اش گرفته بود نگاهش را به ميز انداخت و گفت چرا روز شنبه جدا شديم.

تارا پيش خود حساب كرد يعني سه روز است؟

چرا؟

-خب... چون براي هم ساخته نشده بوديم و خيلي دليلهاي ديگر آنها را بگذار براي بعد.

-اما من دوست دارن حالا بدانم ممكن است بگوييد؟

-حالا يا بعد چه فرقي مي كند ؟من براي موضوع ديگري به اينجا امده ام.

تارا در حاليكه متوجه صحبت او نشده بود گفت فكر مي كنم شما كار خيلي اشتباهي كرديد.

-هميشه جدايي كار اشتباهي نيست تارا فكر مي كنم اين با ر بهترين كاري بود كه ما كرديم.

-يعني هيچ راه ديگري نداشتيد؟

-نه او راه ديگري باقي نگذاشته بود.

-ممكن است تعريف كنيد؟

-بگذار به طور خلاصه برايت بگويم واقعيت اين است كه ما اصلا باهم كنا رنمي آمديم مژگان خيلي خودخواه بود تعجبي

هم نداشت انتخاب آهو بود.اين جمله راباحالتي خاص بيان كرد.

تارا خنديد و گفت چرا اول از خودخواهي او شروع مي كنيد.وقتي مي خواهيد ماجرايي را تعريف كنيد اول نبايد

خصوصيات بد طرف را بگوييد شما بايد ماجرا را تعريف كنيد و قضاوت را به كسي واگذار كنيد كه حرفهايتان را شنيده

البته من نه قاضي هستم و نه قرار است قضاوت كنم.فقط دوست دارم بدانم زندگيتان چطور بوده كه هيچ راه ديگري

نداشتيد من هميشه فكر مي كنم راهي غير از طلاق هم مي تواند باشد.

-اما تارا گاهي اوقات آدم واقعا به بن بست مي رسد اول از همه اينكه من هيچ وقت به ازدواج با مژگان راضي نبودم بعد

از اينكه ازدواج كرديم محبتي نسيت به او نداشتم اما فكر كردم كار از كار گذشته و چاره اي نيست من بايد زندگي كنم

به هر حال رفتار او هم طوري نبود كه ممن بتوانم بهش علاقه مند شوم.نه اينكه به من محبت نمي كرد اما موضوع اينست

كه محبتش زباني بود تو به من مي گويي اول از همه نگو خودخواه بود اما من كلمه ديگري نمي توانم براي آن پيدا كنم.

تارا لبخندي زد و گفت خوب اشكالي ندارد هر طور راحتيد صحبت كنيد.

ايرج گفت تارا خواهش مي كنم با من اينطوري صحبت نكن.

تارا با تعجب پرسيد چطوري؟

-نمي خواهم انقدر رسمي صحبت كني ايت طوري فكر مي كنم خيلي بيگانه ام.در حاليكه آدم پيش يك بيگانه از

زندگيش تعريف نمي كند.

-خيليخوب چشم حالا بقيه اش را بگو.

-چي داشتم ميگفتم؟

-گفتي يكي دو ماه اول قابل تحمل تر بود اما.

-آهان به تدريج كه مي گذشت بيشتر خودخواهي هايش را بروز مي داد هر كار دلش مي خواست مي كرد و هيچ كس

نبايد حرف مي زد.چند روز چند روز مي رفت خانه مادرش مي ماند البته نمي گويم ناراحت مي شدم اما اين اوخر به دليل

فوت پدرش اصرار داشت كه با مادرش زندگي كنيم بنابراين طلاقش دادم تا راحتتر بتواند با مادرش زندگي كند.

-خداي من يعني نمي توانستي با حرف قانعش كني؟

-او قانع شدن نبود تارا من ديگر نمي توانستم تملش كنم خيلي پيش از اينها مي خواستم اين كار را بكنم اما تا اسم طلاق

را مي آوردم خودش را به موش مردگي ميزد اما دو روز كه مي گذشت دوباره روز از نو روزي از نو.او خيلي بي پروا بود

توي فاميل باعث سرشكستگي ام شده بود حتي نمي دانست با ديگران چطور رفتار كند البته براي فاميل خودش خوب

بود.طوري رفتا كرده بود كه ديگر مادر و خواهرهايم به خانه مان نمي آمدند.اما جرات ابراز نداشتند چرا كه اين كاري

بود كه خودشان كرده بودند.در اين يك سال و نيم آخرمژگان حتي يكبار هم خانه آهو نيامد. نه فقط آهو هيچكس حتي

محل تفريحمان را بايد او انتخاب مي كرد.واقعيت اين است كه ما زير يك سقف زندگي مي كرديم اما در حقيقت با هم

بيگانه بوديم.در حاليكه تو تمام اين سالها از من دور بودي اما فكر من از تو دور نبود اگر سرزنشم نكني بيد بگويم دليل

بي احساسي ام نسبت به او تو بودي و دليل تنفر بعدي خودش بود از اول هم مي دانستم كه از او جدا خواهم شد اما از

اين وحشت داشتم كه دير بشود و آن موقع تو ازدواج كرده باشي.كه خوشبختانه خبر جوابهايي كه به خواستگارانت مي

دادي به گوش ما مي رسيد اگر چه فقط براي يك لحظه خيالم راحت مي شد و دوباره نگراني به سراغم مي امد اما همان

يك لحظه هم غنيمت بود.

-خبرش چطور به گوش شما مي رسيد؟

-فكر مي كني در دنيا چيزي باشد كه مادر من بفهمد اما راجع به ان به مادر تو چيزي نگويد يا به عكس؟

تارا خنديد و گفت نه انها حتما بايد همه چيز ر به هم بگويند.حالا بقيه اش را بگو.

-ديگر چه مي توانم بگويم تارا من نمي گويم آدم خوبي بودم نه اين اواخر من هم كوتاه نمي آمدم واقعا خسته شده

بودم فقط همين مانده بود كه بگويد از شغلت خوشم نمي آيد عوضش كن.

تارا خنديد و به شوخي گفت خوب بد مي كرده مي خواسته راهنماييت كند؟

-به سمت چي تارا خواسته هاي خودش يعني چيزي شوم كه او مي خواهد.

تارا اين بار جدي شد و گفت خوب چه اشكالي دارد دو نفر كه با هم زندگي مي كنند هر كدام سعي كنند آن طوري

بشوند كه ديگري دوست دارد.كاري به شغل و اين چيزها ندارممنظورم اخلاق و رفتار است.

ايرج زهرخندي زدو گفت اما او خواسته هاي خوبي نداشت او مي خواست من برده اش باشم به نظر تو بايد مي شدم؟

نه ايرج منظور م فقط تو نيستي مژگان هم بايد به خواسته ها تو اهميت مي داد اگر به خواسته هاي هم ارزش قائل مي

شديد و سعي مي كرديد تا حدودي به آن عمل كنيد و آنكاري را كه عقل رد مي كرد با دليل و برهان فكرش را از سر

ديگري بيرون كنيد مي توانستيد يك زندگي خوب و پايدار داشته باشيد.

-آن وقت تو چي؟

-تو بايد فرك مرا از سرت بيرون مي كردي.

-او نخواست كه من تو را فراموش كنم تارا هيچ وقت سعي نكرد.

-او مي دانست؟

-نه راجع به آن زايد فكر مي كردم اما هرگز صحبت نمي كردم من هيچ وقت دلم نمي خواست كسي از تو بدش بيايد.

تارا لبخندي قدرشناسانه زد و گفت راستي؟

-بله چون مستحق آن نيستي.

-متشكرم ايرج تو خيلي لطف داري ولي ار كمي از اين لطف را به همرسرت داشتي كارتان به اينجا نمي كشيد نمي

خواهم از او دفاع كنم اما تو چون دوستش نداشتي نخواستي و نتوانستي كه دوستش بداري.

-اولا من سعي كردم دوستش بدارم ولي غير قابل تحمل بود دوما دليل اين ازدواج ناموفق اجبار خانواده ام بود نگاه او

سرد و بيگانه بود خوب را به هر چيزي ترجيح مي داد او اصلا با تو قابل مقايسه نبود فقط شبيه آهو بود.

-ايرج تو نبايد راجع به خواهرت اينطور صحبت كني او بد تو را نمي خواست.

چرا تارا او مستحق آن است همه بدبختيها زير سر اوست او بد من را نمي خواست بد تو را مي خواست حالا ديگر مي

دانم به خاطر چي اين كار را كرد او آدم انتقامجو يي است.او هر دو مارا قرباني كرد و به نتيجه اي هم كه مي خواست

نرسيد و من از اين بابت خوشحالم.البته مي دانم كه او تو را دوست دارد حتي وقتي صحبت جدايي از مژگان را مطرح

كردم خيلي خوشحال شد و از آن استقبال كرد و قبل از هر چيز گفت خيلي وب است تارا هم....در اينجا حرفش را قطع

كرد

-تارا چي بگو ايرج.

-تارا هم هنوز ازدواج نكرده.

اما موضوع اين است كه آيا حالا ديگر تو حاضري با من ازدواج كني؟در نگاه و صداي ايرج نگراني موج مي زد تارا

سكوت كرد و چيزي نگفت ايرج دوباره تكرار كرد حاضري تارا؟

تارا لبخندي زد و گفت بايد فكر كنم.

-واقعا مي خواهي فكر كني يا قصد اذيت كردنم را داري؟

-من و اذيت آن هم تو را؟نه قصد اذيت ندارم.

پس لطفا بگو تارا فقط خواهش مي كنم نگو نه چون نمي داني با چه اميدي آمدم.

تارا خنديد و گفت خوب اينطوري كه ديگر فكر نكنم بهتر است يعني جايي براي فكر كردن نمي ماند.

ولي تارا ....تو احساست عوض شده نه؟

-نه ايرج نه تنها چيزي است كه هيچ تغييري در آن به وجو نيامده با وجود آنكه خيلي سعي كردم شايد هم علتش اين

بود كه باور نكردم تو به من بد كرده اي.

سپس خنديد و گفت حالا كه پسر خوبي هستي قبول مي كنم اما بگذار يك چيز را به تو بگويم اگر به قسمت معتقد

نبودم و در اين مورد سرنوشت را تمام و كمال مقصر نمي دانستم امروز تحت هيچ شرايطي تو را نمي پذيرفتم.مي مي

گفتم مي توانستي زير بار نروي اما معتقدم قسمت دهانت را بست و در مقابل سرنوشت هيچ كس ياراي ايستادگي ندارد

دوباره خنديد و گفت راست مي گويند كه حق به حق دار مي رسد اين طور نيست؟

ايرح نيز خنديد و گفت بله كاملا همين طور است من واقعا متشكرم تارا خيلي متشكرم.هيجان و شوق زياد صدايش را

تغيير داده بود.

تارا گفت صبر كن ايرج هنوز تمام نشده قبل از هر چيز تو بايد بداني كه من با دخترهاي ديگر يك تفاوت دارم البته مي

تواند از ديد بعضي ها يك اشكال باشد اين اشكال از نظر هر مردي نمي تواند پوشيده بماند.

ايرج با تعجب نگاهش كرد و گفت من هيچ اشكالي در تو نمي بينم.

-چرا ايرج موضوع اينست كه من حالا ديگر فقط خودم مطرح نيستم كه مثل ساير دختران به خواستگار دلخواهم جواب

دهم من حالا باري ازدواج يك شرط دارم.

-هر چي باشد قبول دارم تارا حالا بگو.

-شرط من ترانه است ايرج تمام سعي من اين است كه برايش يك مادر واقعي باشم غير ممكن است بتوانم از او جدا

شوم حالا هم شرطم فقط پذيرفتن او نيست آيا مي تواني برايش يك پدر خوب باشي. و بين او و بچه خودت هيچ فرقي

نگذاري؟

ايرج باشنيدن اين حرف با صداي بلند خنديد و گفت يعني واقعا آنقدر به من اطمينان نداري؟تارا من مدتهاست كه

نسبت به اين بچه چنين احساسي دارم از همان زمان كه تو او را به فرزندي قبول كردي من هم هميشه تصور مي كردم

كه روزي هر دو براي بزرگ كردن او تلاش خواهيم نمود.من واقعا ترانه را دوست دارم تارا اميدوارم روزي هم برسد كه

بتواند مرا پدر خودش به حساب بياورد

-حتما مي رسد مطمئن باش.حالا از اين رفها بگذريم اين زور كه به نظر مي رسد من كم كم بايد دست و پايم را جمع

كنم نه؟

-نه تارا تو چرا من بايد دست و پايم را جمع مي كردم كه كردم.

-منظورت چيه ايرج؟

-هيچي من مي آيم تهران خيال دارم در اينجا شركتي به پا كنم.

-راستي ؟ پس خانواده ات چي؟

-آزاده هم مي آيد چون قرار است با محسن شريك شويم.مادرم هم كه به خاطر نزديك شدن به دختر عمويش هم كه

شده حتما مايل است بيايد.

تارا خنديد پس دوباره همه تان برميگرديد همينجا.اما خيلي خوب شد ايرج خيلي سخت بود از خانواده ام جدا شوم.

اما با همه سختي اش تو حاضر بودي قبول كني نه تارا؟

خوب البته چرا كه نه؟

-مي داني چرا چون مي خواهي زندگي كني اما مژگان نمي خواست و من خوشحالم كه او اين را نمي خواست.ا

دراين هنگام ترانه وارد شد و گفت مامان جون شما اينجا بودي و همانطور كه دستش را تكان مي داد گفت من همه جا را

گشتم حتي توي آشپزخانه هم نبودي!

تارا همانطور كه مي خنديد او را بغل كرد و گفت خوب به خاطر اينكه اينجا بودم سپس برخاست و به طرف پنجره رفت

خداي من چه برفي مي آيد انگار خيال بند آمدن ندارد اما من هم ديگر خيال خانه نشستن ندارم سپس نگاهي به ترانه

كردو گفت دوست دااري برف بازي كني عزيزم؟

ايرج با تعجب گفت تارا چه مي گويي مي خواهي سرما بخورد؟

-نه اگر دختر من است مطمئن باش سرما نمي خورد از داخل كمد لباسهايش را بيرون آورد و پوشيد حالا برو به دايي

پوريا بگو مامان گفت حاضر شويد برويم برف بازي

ترانه گفت عمو ايرج هم مي آيد؟

بله عزيزم او هم مي آيد.

پس از خروج ترانه تارا لباسهايش را آماده كردو گفت حالا ديگر هوا تاريك است و راحت تر مي شود بازي كرد بيابان

كنار خانه مان را ديدي؟ما هر سال آنجا برف بازي مي كنيم معمولا هم اين موقع كسي رفت و آمد نمي كند راحت مي

شود بازي كرد.

-تارا تو واقعا مي خواهي برف بازي كني؟

-بله مگر اشكالي دارد؟ماهر سال بازي مي كنيم.

-هر سال هم سرما مي خوريد.

-زياد سخت نگير ايرج همه مزه زمستان به سرماخوردگي و برف بازي اش است حالا زود باش حاضر شو.

وقتي ايرج خارج شد با تعجب ديد كه پوريا بي هيچ مخالفتي مشغول پوشيدن لباس است.

خانم الماسي به محض اينكه چشمش به تارا افتاد گفت تارا خواهش مي كنم دست بردار باز سرما مي خوري حالا ترانه را

چرا مي بري من كه نمي گذارم او بيايد.

-مامان چطور دلتان مي آيد اين بچه را زا برف بازي محروم كنيد؟مطمئن باشيد سرما نمي خورد حسابي لباس تنش

كرده ام.

مادرش با ناراحتي گفت من نمي دانم تارا خودت مي داني تو چه وقت دست از كارهايت برمي داري من نمي دانم.

موقع خارج شدن از خانه تاراو سيما با هم بودند وقتي كمي فاصله گرفتند سيما گفت وقتي در اتاق بودي درآشپزخانه

صحبت تو بود من نمي دانم به اين يكي چه جوابي مي دهي اما نگرانم كه از ما دور شوي راستش مقعي كه پژمان

خواستگاري كرد انگار مطمئن بودم پاسخ رد مي دهي تارا در حاليكه متوجه شده بود همه موضوع را مي دانند گفت

نگران نباش ايرج مي آيد تهران.

-واقعا تارا تو با او ازدواج مي كني؟

در اين هنگام گلوله برفي به سمت آنها پرتاب شد و به بازي مشغول شدند.

در بين بازي پوريا به تارا گفت خواهر كوچولوي مغرور من حتي فكرش را هم نمي توانستم بكنم.

راستش من متوجه علاقه ايرج به تو شده بودم وقتي خبر نامزدي اش را شنيدم فكر كردم شايد قبل از آن با تو صحبت

كرده و تو او را از خودت نا اميد كردي كه به ناچار انتخاب خانواده اش را پذيرفته غافل از اينكه تو تمام اين سالها

....

تارا همراه با خنده گفت فقط مي خواهم باور كني كه خواهر كوچولوي مغرور تو غصه نخورده يعني با وجود برادر

مهرباني مثل تو ايي براي غصه نمي ماند.

ديگر چيزي به عيد نمانده فكر كنم امسال ديگر بياييد مشهد نه؟

تو مي دانستي؟

اين را نمي داستم اما مطمئن بودم يك چيزيت شده اما تو نخواستي من بدانم و من از تو گله دارم.

-من فقط نمي خواستم كسي را ناراحت كنم.

پس تو غصه خوردي؟

زياد نه اما ممكن بود شما اينطور فكر كنيد.

ترانه گلوله هاي كوچكي درست كرده بود و گفت مامان جون اينها را باري تو درست كردم كه عمو سعيد را بزني در

همين هنگام ايرج همراه سعيد كه يك گلوله از برف پشتش ايم كرده بود به سمت آنها آمدند سعيد گلوله را پرتاب

كرد سمت تارا اما تارا براي پاك كردن برف از لباس ترانه خم شده بود و به شانه پوريا خورد پوريا از برفهايي كه ترانه

درست كرده بود برداشت و به سعيد زد.ايرج نيز در پاك كردن لباس ترانه به تارا كمك كرد پس از چند دقيقه تارا

گفت ما مي رويم خانه آدم برفي درست كنيم اگر مي خواهيد بياييد.

سپس خود به همراه ايرج و ترانه حركت كردند اما قبل از هرچيز ايرج گفت تارا تو امروز لطف بزرگي به من كردي و

من جبران آن البته جبران آن كه نمي شود اما شايد بتواند محبتي كوچك در برابر لطف بزرگ تو باشد به هر حال خيال

دارم بهترين جشن عروسي را برايت برگزار كنم د رمورد زمان هم فكر كنم بهتر است نامزدي را عيد در مشهد بگيريم

بعد شهريورماه جشن عروسي را اينجا برگزار مي كنيم اما قبل از هر چيز بايد اينجا يك خانه بخريم.يك خانه نزديك

خانه مادرت چطوره؟

-اين عاليست ايرج متشكرم.

پايان

این رمان چطوربود؟

نظرات خودتان را راجبع این رمان ورمان ماه قبل ودرج رمان مته جدید به شماره پیامک برنامه ارسال فرمایید تا شاهد رمان های جدیدتر وزیباتری باشیم

یاحسین

ماهنامه

مقدمه

دسته دوم

نکته: رمان هایی که درقسمت ماهنامه(این قسمت)درج میشود همگی گلچینی ازبهترین رمان های هست که خواندم،پس این قسمت را به هیچ وجع از دست ندهید.

______________-

نام رمان:

عشق ممنوعه

نویسنده:

شهره فروتني

____________

خلاصه رمان:

...مطالعه کنید...

__________________

ابتدای این رمان(دسته اول) درآبان ماه شروع شده است

_______________________

دسته دوم

قسمت هفتم

قسمت هشتم

قسمت نهم

قسمت دهم

قسمت یازدهم

قسمت دوازدهم

قسمت سیزدهم

فرهاد ايستاد.

-مي خواد رفتارش بدتر از اين بشه؟نمي بيندي چطور هر لحظه تحقيرم مي كنه؟اگه مي دونستم به

خاطر فرستادنم به انگليس و دادم مخارج بعد ها بايد كلي تحقير بشم اصلا ني رفتم.

-فرهاد پدر دوستت داره فقط متاسفانه نمي تونه ابراز كنه فكر مي كنه اگه بزنه توي گوش بچه اش

يعني آخر دوست داشتنه!تو كه اولين كشيده رو خوردي من بيچاره در ماه چند تا سهميه دارم خودم با

پاي خودم مي رم كشيده رو مي خورم وبر مي گردم.

-همين ديگه!چون همه شما جلوش كوتاه اومديد فكر مي كنه مي تونه با بقيه هم همون كار رو بكنه.

-كوتاه بيا فرهاد نذار اوضاع از اين بدتر بشه پدر به اين راحتي دست از سرت بر نمي داره.

-برام اصلا مهم نيست هر كاري دلش مي خواد انجام بده.

-حالا داري كجا مي ري؟

-مي رم تو اون بي صحاب مونده صبح هم بيا تا كليد رو بهت بدم.

-فرهاد برگرد اينقدر كشش نده يه چشم بگو و يه معذرت بخواه دنيا كه به اخر نمي رسه.

-چرا براي من به آخر مي رسه چون بعدش بايد منتظر باشم ببينم كي اجازه مي دن غذا بخورمكي

بخوابم كي برم...برو دنبال كارت فرامرز اصلا حوصله ندارم.

-فرهاد صبر كن كجا داري مي ري؟

فرهاد جلوي يك تاكسي را گرفت و سوار شد و رفت.

فرامرز به خانه برگشت فرخنده و فرانك جلوي در منتظر بودند وقتي ديدند او تنهاست هر كدام با

سرهاي فرو افتاده به طرفي رفتند فرامرز وارد سالن شد عمه خانم و بهادر خان به طرفش برگشتند:

-پس كو فرهاد؟

-معذرت مي خوام اما هر كاري كردم نيومد.

-ماشينو بهش دادي؟

-نه نگرفت سوار تاكسي شد و رفت گفت بردا برم كليد خونه اش رو گيرم.

بهادر خان سرش را در ميان دستهايش گرفت عمه خانم لبهايش را به همف شرد فرامرز كه اوضاع را

ماجور ديد از اتاق بيرون رفت بهادر خان ناليد:

-كجاي كار ما اشتباه بود فرنگيس؟چرا بايد همچين اتفاقي بيفته؟

-تقصير خودته هي سر پسره داد مي زني و خط و نشون مي كشي اين حركت آخرت هم كه نور علي

نور بود از من عبرت نگرفتي؟مي خواي آخر و عاقبتت مثل من بشه؟تنها بي كس بي هم زبون غريب....

اشكهايش روي گونه ها جاري شد بهادر خان گفت:

من..من فكر مي كردم كار درستي مي كنم.

عمه خانم در ميان گريه پوزخندي زد:

كار درست؟مگه نمي بيني نمي خواد حرفتو گوش كنه،چون حتي اگه درست هم بگي اون فكر مي كنه

17 ساله نيست - داري بهش زور مي گش.صد دفعه گفتم با سياست رفتار كن.به قول خودت پسر 16

كه بتوني با چوب بالا سرش واستي.والله الان به بچه هاش هم نمي شه زور گفت.تولد مهشيد رو گفتم

زودتر بهش بگو گفتي نه،بايد تو عمل انجام شده قرار بگيره.ديدي چطور شد؟مهموني اون شب هم

همينطور.بچه كوچولو نيست كه هر وقت خواستي لباس تنش كني و دستشو بگيري و هر جه كه

خواستي ببيريش،مردي شده و توقع نداره اين قدر امر و نهي بشنوه.مثلا اون مهموني كوفتي خيلي مهم

بود؟يه مشت ادم عوضي تازه به دوران رسيده رو دعوت كردي چند تا دختر پلاسيده و رنگ روغن زده

رو بيارن اينجا بندازن به خيك اين پسره!مگه عقلش كم شده؟سر برنامه انگليسش ديدي چه قشقرقي

به پا كردي.منطقي با من حرف زد،ديدم حرف بدي نمي زنه.تو هم كه باهاش رفتي،چه كار خطايي

كرد؟چيز بدي ازش ديدي؟توي خونه اش كسي بود؟خيلي اروم رفت و وساسل و مداركش رو جمع كرد

و برگشت.خب بقيه مسائل هم با ارامش ،با حسن نيت،بدون درگيري حل كن.

نمي بيني چطور مقابلم جبه مي گيره؟چكار كنم؟جلوش كوتاه بيام؟فكر عاقبتشو كردي؟به بقيه چي

بگم؟اگه جلوي فرهاد كوتاه بيام و بذارم هر كاري دلش مي خواد بكنه،جلوي بقيه رو ديگه نمي تونم

بگيرم.

اولين نفر همين پسره،كامرانه.يادت رفته چه بلايي سرمون اورد؟يادت رفته چطور تونستيم ساكتش

كنيم؟تو مي گي چكار كنم؟

با سياست رفتار كن.سر هر چيزي داد و بيداد راه نينداز،اون مثل بقيه نيست كه زود جا بزنه.اون خودشو

يه سر و گردن از بقيه بالاتر مي دونه و بالاتر هم هست.نمي توني با بقيه مقايسه اش كني.

بهادر خان با حالتي وحشت زده گفت:

اگه سر حرفش واسته،اگه واقعا نره بيمارستان،اگه خونه اش رو تخليه كنه،خداي من!چرا اون مثل بقيه

حرف گوش نمي كنه؟

من امشب باهاش حرف مي زنم.سعي مي كنم ارومش كنم.فقط تو رو خدا اين قدر بهش پيله نكن.نذار

دوباره گرفتار يه مصيبت ديگه بشيم.از شانس بد ما بايد روزگار بچرخه و اوني كه از همه محبوبتره

اينقدر نافرمون بشه.نمي خوام اون روزاي لعنتي تكرار بشه.ديگه طاقتشو ندارم.نمي خوام فرهاد رو هم

از دست بديم.خودت مي دوني چقدر سختي كشيديم.خدايا!اين چه تقاصيه؟به خاطر كدوم گناه نكرده

بايد اين قدربدبختي بكشيم؟

عمه خانم صورتش را ميان دستهايش گرفت و به تلخي گريست.

فصل هفتم:

فرهاد بدجوري بهم ريخته بود.جلوي در خانه از تاكسي پياده شد.حياط اب پاشي شده بود و بوي خاك

نم خورده از همه جا به مشام مي رسيد.هستي از پنجره او را ديد و بيرون امد،نگاهي به رنگ پريده و

سگرمه هاي در همش كرد.فرهاد روي پله نشست و سيگارش را روشن كرد.هستي كنارش نشست:

چي شده؟

هيچي،يه كشيده خوردم و اومدم!

واي خدا جون!چرا؟كي اين كارو كرد؟

فرهاد سرش را تكان داد و چيزي نگفت.

چرا ماشينتو نمي اري تو؟

گذاشتم اونجا،همين طور موبايلم رو.قرار شد خونه رو تخليه كنم.فردا فرامرز مياد كليد رو بهش مي دم.

هستي سكوت كرد و بعد بلند شد.

كجا داري مي ري؟

مي رم وسايلمون رو جمع كنم.

فرهاد به او نگاه كرد و خنديد،انقدر بلند كه صداي خنده اش در حياط پيچيد.هستي با تعجب به طرف او

برگشت:

به چجي مي خندي؟

دختر تو چقدر ساده اي.جدي مي خوايبري وسايلو جمع كني؟

خب اگه قراره خونه رو تحويل بي بايد برم وسايلمو رو جمع كنم.

پدر،يكي مثل تو رو مي خواد.هنوز حرف از دهنش درنيومده،كاري كه مي خواد انجام مي دي.

خب چكار كنم،نرم؟باشه مي شينم اينجا.مي دوني كه هر جا تو بري منم ميام.

بعد سرش را پايين انداخت و ارام گفت:

يعني اگه تو منو با خودت ببري.

فرهاد به صورت او خيره شد:

غصه نخور عزيزم.يه فكري مي كنيم.

فرهاد مي خواي برگرديم انگليس؟

نه انگليس نه.اين سري اخر كه رفتم اونجا يكي از استادام پيشنهاد يه كار خوب توي اتاوا رو بهم

داد...كانادا!نظرت چيه؟

هستي اهي كشيد و گفت:

تازه داشتم به اينجا عادت مي كردم.انگار بعد از سالها به خونه خودم برگشتم.

هر جا بري اسمون همين رنگه.هيچ فرقي نمي كنه.هم ادم خوب پيدا مي شه و هم ادم بد.

ولي مردم اينجا يه جچيز ديگه هستند،هيچ جا مردمش اينقدر با صفا و مهربون و دوست داشتني نيستند.

فرهاد دستش را زير چانه هستي زد و صورتش را به طرف خود برگرداند:

چي شده دختر؟دنيا كه به اخر نرسيده.اگه دوست داري ايران بمونيم،مي تونيم بريم يه شهر ديگه.اتفاقا

چند تا دوسشت توي شيراز و شمهد دارم،مي ريم اونجا.

هستي برگشت و به او نگاه كرد و چيزي نگفت.

اينجوري نيگام نكن.نمي تونم هر چي پدر مي گه قبول كنم،نمي تونم مثل يه عروسك كوكي بازيچه دسا

اون باشم.بذار بهت بگم اون تمام هدفش اينه كه با مهشيد ازدواج كنمو به قول معروف سرم به زندگي

گرم بشه و اونا هم دستاشونو به هم بمالن و بگن اخيش راحت شديم.اينم از اين پسر،رفت سر خونه و

زندگيش!بعد هم احساس رضايت كن كه همونجور شد كه مي خواستن.از من نخواه كه همچين ادمي

باشم.حتي اگه پاي تو هم وسط نبود نمي تونستم با اونا همراه بشم.

هستي با بغض گفت:

فرهاد تو كه نبودي من كلي فكرك ردم.توي شهر به اين بزرگي،يه جا براي من پيدا مي شه.نمي خوام

به خاطر من توي دردسر بيفتي.حتي مي تونم برگردم انگليس،برم پيش پروانه و با او زندگي كنم.

قرار بود تو به اين مسائل فكر نكني.اين مشكل منه،خودم هم حلش مي كنم.در ضمن ديگه نمي خوام از

اين حرفا بشنوم.پاشو حاضر شو يكبار هم خودمون رو بذاريم جاي مردم ديگه كه هيچي ندارن،پياده

بريم گردش و يه شام مختصر بخوريم.از اين به بعد بايد صرفه جويي كنيم،درست مثل قديما!ديگه از

دربند و كباب و چلوماهي خبري نيست!

هستي خنديد:

مي خواي منو بترسوني؟اگه پيش تو باشم نون خشك مزه بهترين غذاهاي دنيا رو داره.

ان شب دير وقت به خانه رسيدند.فرهاد پيغام گير تلفن را ديد كه چشمك مي زند ولي مخصوصا بدون

گوش دادن به پيغامها همه را پاك كرد.هستي دئر سكوت به او مي نگريست.

روز بعد فرهاد سرش را به اب دادن باغچه ها و گلها و درختها گرم كرد.

بيمارستان نمي ري؟

نه.

هنوز سرحرف خودت هستي؟

اره.

پس چرا معطل مي كني؟برو وسايلت رو جمع كن الان ميان خونه رو ازت تحويل بگيرن.

كسي نمياد،خيالت راحت باشه.

اگه اومدن چي؟

اگه اومدن مي گم در قبال پاسپورت و مداركم اينجا رو تحويل مي دم.

اگه اونا رو بدن چي؟

فرهاد رو به هستي كرد و گفت:

براي چي نگراني؟فكركردي اگه توي اون بيمارستان لعنتي كار نكنم ديگه بايد بيكار بگردم؟توي اين

شهر دردندش يه خونه پيدا نمي شه كه بريم اونجا؟ديگه هيچ كس بهم ماشين نمي فروشه؟چرا خوتو

باختي؟براي من اصلا مهم نيست اين اتفاقها افتاده،تازه راحت هم شدم.

براي من هم اين چيزايي كه گفتي مهم نيست ولي نمي خوام بعد از اين همه سال از صفر شروع كني.

از صفر شروع كنم خيلي بهتره تا اينكه ادم يه نفر ديگه باشم.يه عمر روي پاي خودم بودم،حالا دلم نمي

خواد به خاطر يه چوب كبريت به اين و اون التماس كنم.

تو با كمكهاي اونا به اينجا رسيدي.اينو فراموش نكن.در ضمن اون پدرته،حتي اگه بهش التماس

كني.ولي اينو ازت نخواسته،خواسته؟

پس چي،پس چي مي خواد؟

هستي با چشمهاي پر از اشك و صدايي بغض الود گفت:

اون فقط مي خواد تو پسرش باشي!

بعد دستش را روي صورتش گذاشت و به داخل خانه دويد.فرهاد به دنبالش رفت.

هستي كنار پنجره اشپزخانه ايستاده بود و گريه مي كرد.

هستي به خاطر خدا بس كن.من همه تلاشم اينه كه نذارم به تو اسيبي برسه.مي خوام در ارامش

باشي.اينم كه جلوي اونا وايميستم فقط به خاطر توئه.اگه بخوام به حرفاشون گوش كنم بايد قيد تو رو

بزنم.از من نخواه همچشين كاري بكنم كه اصلا توي مغزم نمي ره.

نمي خوام به خاطر من باهاشون در بيفتي.

-من با كسي در نيافتادم مي خوام حقمو بگيرم.

-درسته كه براي گرفتن حق بايد جنگيد. ولي بايد ببيني طرف مقابلت كيه, اونا پدر و مادر خانواده ات

هستن. من حاضر بودم همه چيزمو بدم ولي صاحب اونا باشم. نمي دوني چه لذتي داره پدر آدم سرش

داد بزنه.

-كجاش لذت داره ؟ اين چه حرفيه داري مي زني ؟

هستي كه به هق هق افتاده بود گفت :

-چون دار ي, حسرتشو نمي خوري. زندگي منو نمي بيني ؟ اگه تو نباشي من هيچم. ولي تو در هر

شرايطي يك نفر و داري.اگه پدرت نباشه مادرت هست, اگه اونا نباشن , عمه خانم هست و همين طور

عمو ها و پسر عمو ها و بقيه ! من دلم ضعف مي ره يه روز بشينم روبروي كامي و باها ش حرف بزنم. تو

قدر نمي دوني فرهاد. تنهايي و بي كسي درد بزرگيه !

فرهاد نميدانست چه جوابي بدهد. هميشه سعي كرده بود نگذارد هستي احساس تنهايي كند. ولي حالا

متوجه شد كه او فقط ظاهر قضيه را حفظ مي كرد. هيچ وقت نتوانسته بود جاي همه ي نداشته هاي

هستي را بگيرد.

* * *

ناهار را در سكوت خوردند . هستي سر خود را به آشپزخانه و جمع و جور كردن و شستن ظرف ها گرم

كرد. فرهاد هم سرغ تلويزيون رفت و بي هدف شروع به عوض كردن كانالها كرد.

تلفن زنگ خورد, اما فرهاد انگار نمي شنيد. آنقدر زنگ خورد تا روي پيغام گير رفت. فرامرز بود :

-فرهاد جان اگه خونه اي گ.شي رو بردار......فرهاد , صدامو مي شنوي؟ چند بار پيغام گذاشتم ولي

تماس نگرفتي.... فرهاد, كار خيلي فوري باهات دارم.......عمه خانم باهات كار دارن.........تو رو خدا

گوشي رو بردار......

هستي از آشپزخانه بيرون آمد , گوشي تلفن را برداشت و به طرف فرهاد گرفت :

-لجبازي نكن فرهاد, جوابشو بده.......به خاطر من......خواهش مي كنم.

فرهاد نگاهي به چشمهاي پر از اشك هستي انداخت و گوشي را از دستش گرفت :

-چي مي خواي ؟

-فرهاد, صد تا تلفن زدم, چرا جواب ندادي ؟

-دلم نخواست, پرسيدم چي مي خواي.

-با منم قهري ؟ من كه تقصيري ندارم .

-فرامرز دست از سرم بردار من با هيچ كي كار ندارم.

-قطع نكن. عمه خانم مي خوان با تو حرف بزنند.

-من حوصله حرف زدن با كسي رو ندارم.

-چرا پسرم ؟! حوصله من رو هم نداري ؟

فرهاد جاخورد :

-معذرت مي خوام عمه جان . نمي دونستم اين پسره ديوونه گوشي تلفن رو دست شما داده !

-عيبي نداره عزيزم. حالا آروم هستي ؟ مي شه به هم چند كلمه اي صحبت كنيم ؟

.........-

-ببين پسرم , نمي خوام بگم حق با پدرته , ولي اون دست داره حالا كه نتيجه زحاتش به بار نشسته, اونو

به همه نشون بده و بهش افتخار كنه.

-عمه جان , اصلا موضوع مهموني و آبروريزي و اين چيزا نيست كه پدر اين طوري با من رفتار مي كنه,

چون به خاطر رفتن برق , خيلي ها متوجه عدم حضور من نشدند. البته اگه بعضي ها فضولي نمي كردن

حتي پدر هم متوجه نمي شد.مي دونم فقط به خاطر اينكه برنامه روز جمعه عمو اسكندر به هم خورده

ناراحته .چرا پدر بايد پسرش رو به برادر و خانواده اش بفروشه ؟ خودتون خوب مي دونيد نمي خوام

هيچ كس از دستم ناراحت باشه. ولي دليل اين كار پدر رو نمي دونم. چيزي دست خانواده عمو اسكند

سپرده كه من بايد جبرانش كنم ؟ شما بگيد, آيا موضوع سر ارث و ميراث خانوادگيه ؟ من كه از روز

اول گفتم هيچي نمي خوام . اگر هم موضوع بر سر رسم و رسوماته بايد به عرضتون برسونم اين رسمها

مال صد سال پيشه نه حالا. من يكي كه زير بار اين رسم و رسومات نمي رم, تا آخرش واميستم !

-ببين, من اصلا كاري به اين مسايل ندارم. نه مهماني و نه برنامه كرج. با بعضي حرفا و حركات پدرت

هم موافق نيستم. مي دونم خيلي تند رفته , ولي مي خوام اينو بهت بگم ناسلامتي تو پسر بزرگ خانواده ,

نو چشم و عزيز همه هستي. وقتي تو كه بايد الگوي بقيه باشي اينجوري رفتار مي كني از بقيه چه توقعي

مي شه داشت ؟ من مي خوام بهت تبگم ما بزرگترا تنها چيزي كه از شما جوونا انتظار داريم, محبت و

احترامه.ديگه هيچي ازتون نمي خوايم.

-من دوست ندارم و نمي خوام به شما و پدر و بقيه بي احترامي كنم. ولي وقتي مي بينم به نظر و فكر من

اهميتي داده نمي شه, وقتي براي من به اندازه يه بچه هم ارزش قايل نمي شه, نمي تونم تحمل كنم.

خودتون شاهد بودين كه جلوي بقيه با من چيكار كرد !

-پسر خوب من تو رو محكم تر از اينا مي دونستم . با يه دادو فرياد كه نبايد عقب بكشي . اينو از من

گوش بگير , براي رسيدن به هدفت بايد بجنگي حتي اگه تمام دنيا با تو مخالف باشن! البته اينو دارم به

تو مي گم كه مي دونم عاقلي و فكرا و كاراي احمقانه انجام نمي دي. حالا هم همه مسايل رو فراموش

كن. الان فرامرز رو مي فرستم كه ماشن و موبايلت رو برات بياره. فردا هم مثل يه پسر خوب برو

سركارت. تو الان بايد به فكر پيشرفت در كارت باشي و به بقيه مسايل هم فكر نكني . من پدرت رو

راضي مي كنم. اون هم تقصير نداره, از طرف خانواده عموت خيلي در فشاره !

-چه فشاري عمه جان ؟ همه مي دونن شما حرف اول و آخر و مي زنيد, از قول من به همه بگيد من با

مهشيد.........

-ببين پسرم اين موضوع اصلا مهم نيست. مهم اينه كه تو با خانواده قهر نكني. بقيه مسايل به نوبه

خودش حل مي شه. اگه دوست داشتي فردا بعد از بيمارستان يه سر بيا ايجا و از دل پدرت دربيار. اون

چون تو رو خيلي دوست داره بيشتر از بقيه ازت توقع داره.به خاطر همين بهت سخت مي گيره. پيش

خودمون باشه از رفتار يكه باهات داشته خيلي پشيمونه.

-آخه عمه جان !

-ديگه بهونه نيار. روي من پيرزنو زمين ننداز.

-چشم هرچي شما بگيد.

-قربون تو پسر خوب برم . پس فعلا خداحافظ .فردا بعداز ظهر منتظرتم.

هستي در آشپزخانه بود كه با ديدن فرهاد لبخندي زد و گفت :

-مهره مار داري آقا فرهاد ؟ عمه خانم خاطرتو خيلي مي خواد.

فرهاد خنديد :

-به خودش مي گه پيرزن ! تنها چيزي كه بهش نمياد همون پيرزنه ! اون معلم پدره. حالا ديده از راه

خشونت و تندي به جايي نمي رسن, راه مسالت آميزو در پيش گرفته . مثل يه ملكه توي اون اتاقش

نشسته و دستور صادر مي كنه , پدر هم كه خونه شاگرد خوبي براشه.

-خوب چيكار كنه ؟ اونم از تنهايي بايد يه جوري سرشو گرم كنه. حالا چطور شده اين عمه خانم با

خانواده تو زندگي مي كنه؟

-اين خونه در اصل مال عمه خانمه. پدر چند تا خونه و ملك و باغ و آپارتمان جاهاي ديگه داره كه به

من پيشنهاد كرده بودبه يكي از اونجاها برم كه البته من قبول نكردم. ولي چون هم عمه خانم تنهاست و

هم اين دوتا آبشون تو يه جو ميره, از روز اول با عمه خونه يكي شدن.دوتا عموها جدا زندگي مي كنن

عمو اسفنيار فقط سرش تو كتاباشه. برات گفتم كه استاد دانشگاه بوده و چند ساليه كه خودشو

بازنشسته كرده. بي آزارشون همونه كه بچه هاش كامي و كتايون هستن. دخترش هم مثل خودش

آرومه. زياد اهل مهموني رفتن و تو جمع بودن نيست. الان هم در كرمان دانشجويه. زن عمو پروين هم

همينطور, ولي نميدونم اين كامي به كي رفته ؟ به جاي همه اونا شلوغ پلوغ مي كنه. ولي اعصاب خرد كن

نيست.تا دلت هم بخواد مهربون و دوست داشتنيه ! هر كسي مشكلي داشته باشه كامي آماده است براي

حل مشكلش . البته اگه از طرف خوشش بياد ! برعكس عمو اسفنديار, عمو اسكندره. خودش, زنش

روح انگيز , پسرش سعيد و دختر خانمش هم كه ......معرف حضور هستند ! ولشون كني ظرف يه

ساعت تهرون و به هم مي ريزن. نمي دونم خميره اين خانواده چيه كه از شرارت و بد زبوني و بد

اخلاقي و فكراي خراب هيچي كم ندارن. معمولا كسي زياد باهاشون دم خور نمي شه و كاري به كارشون

ندارن . همه تا اونجا كه مي تونن سعي مي كنن از اين خانواده دوري كنن.

-عمه خانم چي ؟ تا به حال ازدواج نكرده ؟

-والله من بي خبرم . تا به حال كه حرفش نبوده, فقط فكر مي كنم يه بار نامزد كرده و به هم

خورده.كسي در اين رابطه حرفي نمي زنه.

-پس همينه كه همه اش دوست داره پسرها و دخترهاي اطرافش با هم نامزد بشن و عروسي كنن ! از

اين موردش خوشم مياد آدم جالبيه !

به خاط اينكه علاقه داره همه باهم نامزد بشن و عروسي كنن, ازش خوشت مياد ؟

صداي زنگ باعث شد هردو به سمت آيفون نگاه كنند.

-بدو كه عمه ات اومده حرفشو پس بگيره وببردت سر سفره عقد كنار مهشيد جون !

فرهاد خنديد و گفت :

-نخير خانم, فرامرز اومده ماشينمو بده. برو توي اتاقت, درو هم قفل كن , شايد بياد تو سر و صدا هم

نكني ها!

-مي خوام موزيك گوش بدم.

-تو رو خدا هستي تازه اوضاع يه خورده به نفع من شده , شر به پا نكن.

هستي وارد اتاقش شد و در را بست.فرامرز ماشين را داخل حياط آورد و به دنبال او, كامي در پاركينگ

را بست.

كامي به محض ورود, بدون سلام و عليك به طرف فرهاد رفت:

-بابا دست خوش ! ما بايد بريم ماست هامون رو كيسه كنيم بذاريم بالاي درخت ! تو ديگه كي هستي ؟

فكر مي كنم مهره مار داري كه اينقدر عمه خانم دوستت داره !

فرهاد خنديد :

-اتفاقا يكي ديگه هم اين حرفو زد . تو اينجا چي كار مي كني .فكر مي كردم هنوز در قرنطينه اي !

-اختيار داري ! اونقدر جلوي در كشيك دادم تا بالاخره نيم ساعت پيش قرق شكست و اجازه ورود

صادر شد. فرامرز كه جريانو گفت پريدم تو ماشين و اومديم ببينيم اين درسا رو كجا خوندي, اين مشقا

رو كجا كردي ؟

و شروع به بشكن زدن كرد. فرهاد با خنده گفت :

-فرامرز بهت گفت يه كشيده هم خوردم ؟

-آره , چه مزه اي بود, شور يا ترش ؟

-تلخ تلخ !

كامي تگاهي به صورت او انداخت و گفت :

-واقعا ! ولي مي ارزه بعدش اين همه قربون صدقه ات برن. تازه نمي دوني چه فكري برات كردن !

فرهاد با نگاهي پرسشگرانه به او گفت :

-باز چي شده ؟

كامي چشمكي به فرامرز زد :

-فرامرز, بگو چه تصميمي براي جناب دكتر گرفتن !

فرهاد سرش را برگرداند :

-تو رو خحدا شلوغش نكنيد. حرف ميهماني و مهشيد و نامزدي رو هم نزنيد كه دلم اشوب مي شه.

فرامرز به طرف فرهاد آمد:

-نه بابا, اين كامي شلوغش مي كنه, بعد از تلفنت, عمه خانم به پدر گفت اين طفلك همه اش سرش

توي درس و كار بوده و استراحت درست و حسابي نداشته , يه چند روزي بفرستش سفر بذار كمي باد

بخوره به سرش .

فرهاد كه هر لحظه بر تعجبش افزوده مي شد گفت :

-پدر چي گفت ؟

فرامرز شانه هايش را بالا انداخت :

-در مقابل عمه خانم چي مي تونه بگه ؟ فقط خنديد. خوش به حالت فرهاد! خيلي هواتو دارن.اگه من يه

همچين كاري بكنم چند روز بي آب و غذا مي مونم.

كامي با لحني به ظاهر جدي گفت :

-فرهاد سر جدت به ما هم ياد بده چي كار مي كني اينقدر هواتو دارن, سر راه عمو بهادر كليد ويلاي

كلاردشت رو داد به فرامرز كه بهت بده !

فرهاد زد زير خنده:

-پس خوردن كشيده ارزششو داشت.

كامي در خانه چرخي زد:

-فرهاد اين اتاق خاليتو به من اجاره ميدي؟ميخوام موقعي كه از دست اين خانواده ي ديوونه فرار

ميكنم،پناهگاهي داشته باشم.

بعد دستگيره ي در را تكان داد: -

-پس چرا قفله؟

-از ترس اينكه يه نفر يواشكي انجا نره،گزارش كارامو به بقيه برسونه.

-حالا من شدم فضول؟بشكنه اين دست كه نمك نداره،واقعا اون روز رفته بودي شمال؟

-نه بابا شمال چيه؟

-آخه صداي دريا مياومد.

-كنار فواره تو پارك بودم.

-آره ارواح بابات،تو گفتي و من باور كردم.توي اين خونه خوراكي موراكي پيدا نميشه؟برم ببينم تو

آشپزخونه چه خبره....

لحظه اي بعد از داخل آشپزخانه ي صداي سوتش به گوش رسيد:

-اوه فرامرز،بيا ببين اينجا چه خبره....

و با يك سيني بيرون آمد:

-دو تا فنجون نسكافه،يك بشقاب كيك،يه گلدون با يه گلم رز آتشي.فرامرز معني اين سيني چي

ميتونه باشه؟مهمون داشتي فرهاد جون؟بد موقع مزاحم شديم.خوب اين عزيز رو صداش كن بيايد

نسكافه شو،بخوره،سرد ميشه ها.

فرهاد سكوت كرد،نمي دانست،چه بايد بگويد.

-من منتظرم پسر عموي عزيز چرا جواب نميدهي؟

فرهاد نگاه كوتاهي به او انداخت:

-كامي،سر به سرم ناذار،يه چيزي بهت ميگم ها.

فرامرز گفت:

-تو بگو جريان اين سيني چيه،ما هم قول ميديم هيچي از اين در،به بيرون درز نكنه.

فرهاد همچنان ساكت بود.كامي سيني به دست به فرهاد نگاه ميكرد و فرامرز هم ميخنديد.كامي گفت:

-همون كه لال موني گرفتي برام كافيه.زياد فكرشو نكن عزيزم گوشت تنت آب ميشه.....من كه از اول

ميدونستم كاسه اي زير نيم كاسه ي توئه....ببين فرهاد،من و فرامرز همين جا قول ميديم كه هيچي به

هيچ كس نگيم ولي به يه شرط.

-چه شرطي؟

-آهان زبونت باز شد،ما هم باهات ميام شمال،چطوره؟معامله ي خوبيه،نه؟

فرهاد خنديد،اول آرام و بعد بلند و با قهقهه،صداي خندهاش به گوش هستي هم رسيد.

پسرها هاج و واج نگاهش ميكردند.فرامرز پرسيد:

-چيه چرا ميخندي؟كجاي اين معامله خنده داره؟

-آخه مثلا من ميخوام برم آرامش پيدا كنم.شما دو تا رو ببرم اونجا كه چي بشه؟

-پسر عموي عزيزم،به خدا بد نيست من هم باهات بيام ها.كلي از دستم ميخندي،تازه آشپزي هم با

من،جارو كردن و ظرف شستن هم با فرامرز...تو رو خدا نه نگو.ما كلي دلمون صابون ماليديم.

فرهاد سرش را تكان داد و گفت:

-خوب حالا بذاريد من اول تصميمم بگيرم،هر موقع راهي شدم يه فكري هم براي شما ميكنم.

فرامرز با تمسخر گفت:

-اوووو،حالا طاقچه بالا هم ميزاره،جون من روي ما رو زمين نانداز.

-آخه ممكنه كلاغ خبر چين گزارش كارامو به گوش بقيه برسونه.

كامي بلافاصله گفت:

-كلاغه غلط كرده.تازه،نترس من و فرامرز،هواتو داريم.تاا حالا كه ديدي با تو بوديم.اگه واقعا خبري

هست و كسي رو زير سر داري،بيا اين برنامه ي شمال رو با هم بريم.من و سيما و فرامرز و شبنم هم

ميام و كلي هم خوش ميگذره.قول ميديم نذاريم كسي بفهمه.

فرهاد ابروهايش را بالا انداخت و گفت:

-خوب اگه راضي بشم،همين پدر نميگه توي نره خر با اين دو تا و نامزداشون اونجا چي كار ميكردي؟

فرامرز فورا جواب داد:

-من جوابشو ميدم،ميگم فرهاد طفلك همهاش يه گوشه دراز كشيده بود و كتاب ميخوند.ديگه نميگم

يكي هم پهلوش دراز كشيده بود.

فرهاد خنديد:

-حالا پاشيد بريد من فردا بهتون تلفن ميزنم.

كامي در حال بيرون رفتن از در،گفت:

-پس بريم،چمدونامون ببنديم؟

فرهاد او را به طرف در هل داد:

-از رو كه نميريد،تا فردا ببينم چي ميشه.

كامي بشكن زنان دست فرامرز را گرفت و رفت.

وقتي در بسته شد،فرهاد به سراغ هستي رفت:

-بيا بيرون دختر ديوونه،با اين سيني كذايي حسابي منو انداختي تو هچل.

هستي با خنده در را باز كرد و گفت:

-عجب پسر باحاليه،نظرم عوض شد،اگه از من خواستگاري كنه نه نميگم.

-فكر كردي،يه نامزد داره، كه اگه بفهمه كسي به كامي نظر داره،چشماشو از كاسه در مياره.

-اصلا يادم رفته بود نسكافه درست كردم.چه ميدونستم اين دو تا يهو ميرسن.،ولي خيلي باهوشه،از كجا

فهميد؟

فرهاد با تمسخر گفت:

-اصلا معلوم نبود،توي آشپزخونه ي يه مرد مجرد عصباني كشيده خورده،يك سيني با دو تا فنجون

نسكافه و يه شاخه گلم رز،اصلا هيچكس هيچي به فكرش نميرسه.

هستي دوباره خنديد:

-خيلي خوب،بريم نسكافهها رو بخوريم.سرد شد.

-زحمت نكش،جفتشون دلي از اعزا در آوردن.برنامه ي شمال رو فهميدي؟

-اره يه چيزايي شنيدم.

-براي نرم كردن من دست به هر كاري ميزنن،اينم كليد ويلا،فعلا دمو غنيمت بشماريم.

-بعد تو ميگي پدرت مرده بديه.كاش من هم همچين پدري داشتم.

بقيه ي حرفش را خورد.فرهاد با ناراحتي گفت:

-باز كه شروع كردي.از من پدري مهربون تر سراغ داري؟

-فرهاد گاهي وقتا بهت حسودي ميكنم.تو قدر زندگيتو نميدوني.يه خانواده ي مهربون و صميمي،يه پدر

خوب،مادر،برادر،پسر عمو....حتي عمه ات كه انقدر هواتو دارد.

-خوب تو عوضش اصل كاريشو داري،همه ي اينا كه منو دوست دارن وقتي ميزان علاقه ي من به تو رو

بدونن،عاشقت ميشن.

-شوخي نكن فرهاد.

-چه شوخي اي؟باز اين نسكافه يخ كرد..مثل اينكه امروز قرار نيست ما نسكافه ي داغ بخوريم.راستي

موافقي يه هفته بريم كلاردشت؟

جاي بسيار دنج و خلوتيه.-تنهايي؟ -خوب اره.-كامي و فرامرز رو نبريم؟-نه بابا دنبال درد سر كه

نيستم.خودمون دو تايي ميريم،اينا را رو ببريم ميترسم جايي درز كنه.شرش حسابي گردنمو بگيره.

-مگه بهشون اطمينان نداري؟

-به اين دو تا چرا،ولي تنها كه نميان،نامزداشون هم ميارن،از اون دوتا مطمئن نيستم.

-باشه هر چي تو بگي فردا چه ساعتي راه ميافتيم؟

-تو كه بدتر از كامي هستي.

-خوب خودت ميگي بريم.اصلا من ديگه حرفي نميزنم.تو امروز ميخواي به يكي گير بدي،تو رو خدا

اون يكي من نباشم.

-باشه باشه تسليم،براي شام چه فكري كردي؟

-هيچي حوصله ي آشپزي ندارم.

باشه خودم آشپزي ميكنم.املت ميخوري يا نيمرو؟

-پيتزا.

ببخشيد اين يه قلمو بلد نيستم.

-سر خيابون يه پيتزا فروشي هست.ميري دو تا ميخري تا ديگه به من پيله نكني.

-پس حاضر شو يه قدمي بزنيم و شا م هم بخوريم.

**********************************

صبح روز بعد فرهاد يك سري به بيمارستان زد و ده روز مرخصي رد كرد.بعد به منزل پدرش

رفت.بهادر خان در باغ،روي نيمكت نشسته بود و پيپ ميكشيد.

عمه خانم هم در اتاقش پشت پنجره نشسته بود.فرهاد دستي برايش تكان داد.فرهاد دستش را روي

شانه ي بهادر خان گذاشت.

-سلام پدر اومدم معذرت بخوام.بهادر خان برگشت چپ چپ نگاهش كرد ولي جواب نداد.فرهاد

دستش را روي جاي كشيده اي كه پدر زده بود گذشت:البته كشيده اي كه زديد خيلي درد ناك بود،ولي

فهميدم خيلي دوستم داريد.

-بي خود اومدي،من ديگه با تو كاري ندارم.

-باشه،ولي اجازه بديد كنارتون بشينم.

بهادر خان باز هم سكوت كرد،فرهاد كنارش نشست و گفت:

-عجب باقي شده،اون موقع كه بچه بودم اين درختاي دور استخر رو تازه كاشته بوديد.يادتون مياد با

وردم. Ĥ توپ فوتبالم ميزدم و نهالهاي تازه رو از جا در مي

هر چقدر دعواام ميكرديد از رو نميرفتم و فردا ش دوباره همون كار رو ميكردم.عاشق اين بودم كه

توپ رو از دور شوت كنم ببينم از وسط نهال رد ميشه يا نه،كه هميشه هم به اونا ميخورد.

هر دفعه هم كه توپ ميافتاد تو استخر با هزار مكافات مش تقي رو راضي ميكردم بره از تو آب درش

بياره.نمي دونم چرا از اين بازي خسته نميشدم.

-چه روزايي بود و چه زود گذشت.

با همه ي خوشيها و ناا خوشي هاش.

-ناا خوشي هم داشت پدر؟

من كه چيز مهمي يادم نمياد كه باعث ناراحتي خانواده شده باشه.

-چرا بعضي از مسأيل بود كه كسي در جريان آن نيست.

بين ما بزرگ ترها پيش اومد و نگذاشتيم كسي بفهمه..روزگار خيلي بي رحمه.

موقعي كه خيلي احساس آسايش و آرامش ميكني يه گردباد كوچيك تبديل به طوفان ميشه و زندگيتو

زير و رو ميكنه.ولي ميگذره.روزگار رو ميگم....انقدر راحت ميگذره كه فكر ميكني يه كابوس بوده و

اصلا اون اتفاق اصلا نفتاده.ميشه يه خاطره مال سالهاي دور.سالها با بزرگ شدن بچهها تند و تند عوض

ميشه..همون طور كه بچهها وقتي بزرگ ميشن عوض ميشن.

-اون موقع ما بچهها آرزوهاي بخصوصي داشتيم.من دلم ميخواست خلبان بشم.هميشه در سفر و بر فراز

آسمان ها،ولي دست روزگار منو نشوند روي زمين و شدم پزشك.

در اصل قضيه فرقي نميكنه،جفتش خدمت به مردمه.هميشه سعي كردم طوري زندگي كنم كه مزاحم

كسي نباشم،كسي از دستم دلگير و ناراحت نشه.

ولي پدر نميدونم چرا نميتونم با شما راحت صحبت كنم.هر كاري ميكنم طبق نظر شما عمل كنم،نميشه.

-اين به خاطره خونيه ي كه در رگههاي توئه،همون خوني كه در رگههاي من و عمه خانم و اسكندره.يه

جور ضديت با بقيه و اينكه فكر ميكني كاري كه انجام ميدهي درستترين كاره و به نظرات ديگران

اهميت نميدهي.

-خوب شما كه اينو ميدونيد،پس چرا سعي نميكنيد اصلاحش كنيد و موافق بقيه باشيد نه مخالفشون؟

-تو سعي كردي؟

-من فكر نميكنم كارام اشتباه باشه.

-خوب ما هم فكر ميكنيم هر كاري كه ميكنيم يا هر تصميمي كه ميگيريم،درسته.

فرهاد با خنده گفت:

-پس بايد منتظر دعوا ي بعدي باشيم.برم خودمو آماده كنم.

بهادر خان هم خنديد دست به پشت فرهاد زد و گفت:

-چرا سعي نميكني مثل بقيه بچهها تابع ما باشي؟اينجوري كمتر سر و صدا به پا ميشه.

-ببخشين ها....فكر كنم موضوع اون خونه....اونه كه بايد عوض شه....ميخواين با يه متخصص خون

صحبت كنم؟

صداي خنده ي بهادر خان بلند شد.بعد گفت:

-بلند شو بريم داخل اگه دوباره منفي بافي نميكني و توي ذوق من نميزني،ناهار را با ما بخور.

-با كمال ميل حاضرم،منتظر بودم ازم دعوت كنيد.ميخوام سعي كنم تابع شما باشم.

-همون كه سعي كني براي من كافيه.

همه در سالن غذا خوري منتظرشان بودند و از ساعتي قبل از اينكه ميديدند پدر و پسر حسابي با هم

گرم گرفته اند،خوشحال بودند.

ناهار در آرامش صرف شد.بعد از ناهار بهادر خان از فرهاد پرسيد:

-مرخصي گرفتي؟

-بله از امروز مرخصي گرفتم تا آخر هفته.احتمالا فردا صبح حركت ميكنم.

فرامرز در حال بازي با انگشتان دستش گفت:

-فرهاد جان اگر احساس تنهايي ميكني،من و كامي كار مهمي نداريم،ميتونيم همراهيت كنيم.

فرهاد خنديد:

-نه ممنون من از تنهايي لذت ميبرم.

فرامرز چشم غره اي به او رفت و برايش خط نشان كشيد كه از ديد بقيه پنهان نماند و همه خنديدند.

فرهاد بعد از ناهار سري به عمه خانم زد.

-ممنونم پسرم كه به حرفم گوش كردي.از اينكه با پدرت آشتي كردي خيلي خوشحالم.سعي كن

هميشه انقدر مهربان و با محبت باشي.

-عمه جان ولي هر چه بگيد،من با شما راحت ترم تا پدر.نميدونم چرا تا ميام دو كلمه با هم حرف بزنيم

دعوامون ميشه.

-بهادر ميخواد همه چيز طبق قانون و مقررات انجام بگيره،همين طور من.فكر ميكنه تو نميخواي طبق

مقررات اينجا زندگي كني و همين باعث كدورت و جر و بحث ميشه.

-عمه جان،اصلا اينطور نيست.من نميخوام مخالف شما يا پدر باشم.من به عقايد تون احترام ميگذارم ولي

به نظر شما اين رسم و رسومات خيلي قديمي نشده؟

-ما سال هاست كه طبق اين رسومات داريم زندگي ميكنيم.

تو هم اگه طبق اين ادب و رسوم مسير زندگيتو انتخاب كني مطمئن باش ضرر نميكني.

-ميدونم شما فقط در فكر سعادت و خوشبختي من هستيد.ولي بايد اين موضوع رو بدونيد كه براي من

سخته بعد از سالها دوري از اينجا بخوام چند روزه بخوام خودم رو با رسم و رسومات اينجا منطبق

كنم.اين مساله كمي زمان ميخواد وگرنه من دلم نميخواد شما فكر كنيد من مخالف عقايد تون هستم.

-خوبه همين كه به اين نتيجه رسيدي جاي شكر داره.پس سعي كن زودتر خودت رو با ما همانگ

كني.براي آينده ي خودت هم بهتره.اينم بدون كه ما دشمن كسي نيستيم.اگر اختيار شما جوونا رو به

دست خودتون بديم نميتونيد راه خودتون رو پيدا كنيد و به بيراهه ميريد.

-چشم عمه جان،سعي خودمو ميكنم.راستي سوغاتي چي دوست داريد براتون بيارم؟

-يه اخلاق خوب و يه زبون خوش.

فصل هشتم:

خورشيد هنوز از پشت ديوارهاي شهر بيرون نزده بود كه فرهاد و هستي راهي جاده شدند. ناهار را در

چالوس خوردند، كمي كنار دريا قدم زدند و بعد از راه جنگل هاي عباس آباد به طرف كلاردشت به راه

افتادند.

ويلايي قديمي با حياطي زيبا كه شمشادهاي كوتاه آن را محصور كرده بودند، از روبرو چشم اندازي

زيبا به دشت دل انگيز پايين تپه داشت و از عقب به جنگل سبز و انبوهي منتهي مي شد. رودخانه اي از

وسط زمين ويلا عبور مي كرد كه عبور از آن فقط از روي پلي چوبي ميسر بود.

روز بعد، هستي كه از خوشحالي يك لحظه روي پايش بند نبود، دست فرهاد را گرفت و از روي پل

چوبي كه با طناب به طرفين رودخانه بسته شده بود، به جنگل زدند. تنها صدايي كه به گوش مي رسيد،

آواز پرندگان در لابلاي شاخ و برگ درختان و غرش رودخانه بود. براي خوردن ناهار به ويلا برگشتند

و بعدازظهر، دوباره به طرف دشت سرسبز سرازير شدند. فرهاد از اينكه پدر و عمه خانم چنين برنامه

اي را برايش تدارك ديده بودند، بسيار خوشحال بود، با بودن هستي در كنارش در آن محيط زيبا و

آرام، ديگر چيزي كم نداشت.

*****

كامي و فرامرز چند بار با فرهاد تماس گرفتند كه همه بي جواب ماند. سه روز از رفتن فرهاد و هستي

مي گذشت. شب قبل كامي با فرامرز قرار گذاشت كه به محض گرفتن اجازه شبنم با او تماس بگيرد تا

به اتفاق او و سيما راهي كلاردشت شوند. آن روز قبل از ناهار به راه افتادند، كامي كه از كار خود بسيار

راضي و خوشحال بود، در ميان راه گفت:

- بچه ها، ممكنه فرهاد تنها نباشه، حواستون باشه چيزي بروز نديد. هر كي سؤال كرد بگيد فرهاد تنها

بوده.

سيما پرسيد:

- تو مطمئني كه فرهاد اونجا تنها نيست؟ اگه بريم ناراحت نمي شه؟

- من مطمئنم كه تنها نيست. اين پسره چند وقته هوايي شده! معلومه خبرائيه. من بايد از كارش سر در

بيارم و سر بزنگاه مچش رو بگيرم!

فرامرز خنديد و گفت:

- اين چند روزه كامي نمي دونست از زور فضولي چه كار بايد بكنه.

- آره بخدا. تا حالا كسي نتونسته رازي رو از من پنهون كنه، من مي خوام ببينم چي يا كي فرهاد رو

اينجوري كرده، فقط خواهشاً همه مواظب باشن، چون نمي خوام رابطه ام با فرهاد خراب بشه.

خورشيد در حال غروب بود كه بچه ها به ويلا رسيدند. نزديك ويلا كامي يك بار ديگر با فرهاد تماس

گرفت، اما موبايلش خاموش بود.

- خيلي دلم مي خواد ببينم اين دختره چه شكليه!

شبنم گفت:

- شايد با يه پسر اومده باشه.

كامي زد زير خنده:

- آره، از فرهاد بعيد نيست يه مرد سبيل كلفت رو همراه خودش آورده باشه!

اتومبيل فرهاد در پاركينگ ويلا بود، ولي هيچ نوري از داخل به چشم نمي خورد. سكوت همه جا را فرا

گرفته بود. كامي نفسي به آسودگي كشيد:

- آخيش! همه اش نگران بودم فرهاد ما رو سر كار گذاشته باشه و به جاي شمال سر از جنوب در

آورده باشه!

فرامرز روي تراس ايستاد و با حالتي پيروزمندانه، ژاكت دخترانه اي را كه روي صندلي بود، بلند كرد و

به بقيه نشان داد. دخترها كه هم به داخل رفته بودند، با خنده برگشتند.

- كامي، تو ديگه كي هستي؟ چطوري حدس زدي فرهاد با يه دختر اومده؟ تمام وسايل طرف رو در يك

اتاق ديديم.

- حالا بهترين موقعيته كه مچ اين آقاي دكتر مبادي آداب رو بگيرم تا اينقدر براي من جانماز آب

نكشه! غلط نكنم الان توي رودخونه دارن شنا مي كنن!

فرامرز با تمسخر گفت:

- آره با اين هواي سرد، زده به سرشون برن توي آب!

بچه ها به طرف رودخانه به راه افتادند. پشت ويلا بايد از يك صخره مي گذشتند تا رودخانه را زير

پايشان ببينند. از آن بالا، پلي كه روي رودخانه بسته شده بود، ديده مي شد. فرهاد دست هستي را

گرفته بود و آرام آرام از روي پل مي گذشتند. كامي كه مي دانست فرهاد بايد از كنار صخره اي كه در

اثر احاطه درختها، به صورت تونلي باريك درآمده بود و فقط يك نفر مي توانست رد شود، بگذرد،

همراه بقيه به طرف تونل به راه افتاد. وسطهاي تونل درختي بودند كه شاخ و برگ مقابل تكاني خورد و

فرهاد جلوي كامي در آمد و از تعجب بر جا ميخكوب شد:

- عجب خرمگس مزاحمي هستي پسر! تو اينجا چكار مي كني؟ مي دونستم حس فضولي آرومت نمي

ذاره.

كامي و بقيه زدند زير خنده، كامي به دست فرهاد كه در دست هستي بود، اشاره كرد و گفت:

- پسر عموي عزيز! تا هوا تاريك نشده و خرس و پلنگي اينجا نيومده، زود بياين برگرديم ويلا، اونجا

با هم مذاكره مي كنيم!

فرهاد سرش را تكان داد و گفت:

- شماها برگرديد تا ما هم بتونيم رد بشيم.

بعد به طرف هستي برگشت و گفت:

- ديگه نمي تونم توي اتاق قايمت كنم!

هستي خنديد:

- عيبي نداره. مي گيم تازه با هم آشنا شديم و تو از من دعوت كردي يكي دو شب مهمانت باشم.

- نمي دونم با اين قوم فضول چه كار كنم! نمي ذارن يه آب خوش از گلوم پائين بره. يادت باشه تو تازه

از انگليس اومدي، تو فرودگاه با هم آشنا شديم. قبل از اون هم پيش عموت بودي... حالا بيا بريم، دير

كنيم اين پسره مياد دنبالمون.

كامي به همراهانش گفت:

- بچه ها! دارن ميان. دلم مي خواد ببينم اين سر كار عليه چه جوريه كه فرهاد از اين رو به اون رو شده!

ديديد چطور دستشو گرفته بود؟ اون مهشيد بدبخت مي ميره اين پسره اينجوري دستشو بگيره، حتماً

يه چيز استثنائيه!

- من يه آن پاي اون دختره رو ديدم... ناخناش به اندازه انگشت من بود، با يه لاك تند آبي!

كامي هم گفت:

- خدا كنه از اون دختراي افاده اي و لوس نباشه، اگه اينجوري بود من شبانه مي زنم به چاك!

فرامرز با خنده جواب داد:

- فكر نكنم. وگرنه يه لوس و از خود راضي دم دست فرهاد بود، ديگه احتياجي نداشت دوره راه بيفته!

سيما نگاهي به پشت سرش كرد و گفت:

- هيس، دارن ميان.

همين موقع فرهاد از لابلاي درختها بيرون آمد، بچه ها سلام كردند. فرهاد لبخندي زد. مي دانست آنها

منتظرند تا هستي را ببينند. دست هستي را گرفت و او را از پشت درختها بيرون آورد. هستي سلام كرد،

همه ساكت شدند. كامي كه جلوتر ايستاده بود، مات و متحير به هستي خيره شد و چشم از او بر نمي

داشت. شبنم و سيما و فرامرز هم جلوتر آمدند و به او زل زدند، فرهاد خنديد:

- آداب معاشرت يادتون رفته؟ مگه جن ديديد؟ چرا خشكتون زده؟

كامي به تته پته افتاده بود:

- س...سلام...چن...چن چيه...؟

فرهاد قاه قاه خنديد:

- اولين باريه كه مي بينم كامي دست و پاشو گم كرده.

هستي هم خنديد. فرهاد شروع به معرفي آنها كرد:

- اين كامي پسر عموي شلوغ و پر سر و صداي من،فرامرز برادر آروم و سر به زيرم،شبنم نامزد فرامرز

و سيما نامزد كامي،ايشون هم هستي!

كامي با همان حالت تعجب زده گفت:

- واقعا كه آدم با ديدن اين خانم،پي به زنده بودن و زندگي مي بره. هستي،چه اسم زيبايي!ببخشين،عليا

حضرت،ما تيپ اسپرت داريم، اگه مي دونستم بايد با يه همچين ملكه اي روبرو بشم،حتما فراگ مي

پوشيدم!

فرهاد با تمسخر گفت:

- پسر عمو زبونت باز شده ها!

هستي گفت:

- هوا داره تاريك مي شه. اگه موافقيد بريم توي ويلا. همه با يه فنجون چاي موافقيد؟

و قبل از آنكه جوابي بشنود،بين سيما و شبنم ايستاد و بازوي آن دو را گرفت و سه نفري دور شدند.

فرهاد به كامي كه همان طور ايستاده بود و به دخترها نگاه مي كرد،نزديك شد و ضربه يا روي شانه اش

زد:

- پسر عمو،چشماتو درويش كن!چي شده نطقت كور شده؟به قول خودت لالموني گرفتي!

كامي خيره به روبرو گفت:

- بابا دست خوش!تو ديگه كي هستي؟يه همچين ملكه اي رو از كجا پيدا كردي؟

تو رو خدا ،خواهري،دختر عمويي،دختر خاله اي،چيزي نداره به ما معرفي كني؟

فرهاد با خنده گفت:

- تو فعلا تكليف سيما رو روشن كن،دختر خاله و دختر عموي يه نفر ديگه طلبت!

- واقعا حق داري فرهاد اين چند وقته زده به سرت!من اگه به جاي تو بودم عمه و عمو بهادر رو از اون

خونه بيرون مي كردم و اين سرآمد زيباييها رو مي بردم اونجا. نه،چرا اين كارو كنم؟اصلا پامو اونجا نمي

ذاشتم وقتي آدم يه همچين صنمي داشته باشه بقيه يه مشت ميمون پشت ويترينند!

فرامرز خنديد:

- كامي،جو حسابي تو رو گرفته!ولي الحق كه راست گفتي. فرهاد واقعا هستي رو از كجا پيدا

كردي؟خيلي خوشگله،اصلا هم خودگير و لوس نيست. ديدي چطوري دست دخترها رو گرفت و برد؟

كامي راه افتاد:

- حالا بريم ببينم اين ملكه زيبايي كجا رفت!

دخترها در آشپزخانه بودند. سيما با يك ظرف شيريني وارد اتاق شد.

- يه تيكه ماهه! فرهاد خوش به حالت. من كه يه دخترم بهت حسودي مي كنم.

شبنم هم ادامه داد:

- واي چقدر خوشحال و خانمه!آدم دلش مي خواد فقط بشينه و نگاش كنه!

همين موقع هستي وارد سالن شد. همه به طرفش برگشتند. موهاي بلند و مشكي اش تا روي كمر مي

رسيد. صورت مهتابي بيضي مهتابي اش بر اثر گرماي داخل ويلا،گل انداخته بود و چشمهاي سبز

زيبايش مي درخشيدند. كامي نگاهي به سر تا پاي او انداخت و گفت:

- فرامرز ،رفتيم تهران شبنم جان رو به يه چشم پزشك معرفي كن،خيلي نياز داره!

شبنم با اعتراض گفت:

- چرا مگه چشمم چه ايرادي داره؟

- تو كدوم ناخن پاي ايشون رو ديدي كه 10 سانت باشه و لاك آبي هم زده باشه؟

هستي نگاهي به پاهايش كرد و نگاهي به فرهاد. فرهاد خنديد و گفت:

- هستي اصولاً اهل آرايش نيست.

كامي در جواب گفت:

- نيازي به آرايش نداره. همين جوري هم دست هه ملكه ها رو از پشت بسته!

هستي اعتراض كرد:

- اي بابا!حالا سوژه پيدا كردين!تو رو خدا اينقدر نگام نكنين،مي رم توي اتاق و در رو روي خودم قفل

مي كنم ها!

كامي دستهايش را بالا برد:

- چشم،چشم. ببخشين، مي گم فرهاد...مثل ما هم حرف مي زنه!

فرهاد با حالتي پر غرور گفت:

- پس چي؟فكر كردي از كره ي ديگه اي اومده؟

********

صبح روز بعد،كامي از صداي شرشر آب شد. از پنجره نگاهي به بيرون انداخت. هستي در حال شستن

تراس بود.

- دختر،تو كه ديرتر از همه خوابيدي،چرا به اين زودي بيدار شدي؟

- صبح بخير،گفتم قبل از اينكه بقيه بيدار بشن صبحانه رو روبراه كنم.

- بذار دخترها بيان كمكت كنن.

- يه ميز صبحانه چيدن كه كاري نداره. تازه مي خوام برم پايين جاده،نون تازه بخرم .

- تنهايي؟!پس اين فرهاد پسر عمو مرده كجاست؟

- گناه داره. بيدارش نكن. خودم مي رم .

- مگه من مي ذارم تنها بري؟

- تعارف نمي كنم. هوا براي پياده روي خيلي خوبه.

- پس اگه ناراحت نمي شي با هم بريم.

- برم ژاكتمو بپوشم.

هستي و كامي كه راه افتادند،فرهاد پنجره را باز كرد:

- آهاي كامي سوءاستفاده چي!تا ديدي من خوابم زود دختره رو قُر زدي؟

- بابا تو چرا خواب نداري ؟بذار ما به كارمون برسيم.

- الان مي رم سيما رو بيدار مي كنم ها.

- نه تو رو خدا،اصلا بيا خودت برو. سر جدت براي من دردسر درست نكن.

- من مي رم يه دوش بگيرم،تا بر مي گردم نون تازه روي ميز باشه!

* * * * *

- هستي چند وقته با فرهاد آشنا شدي؟

- يكي دو ماه بيشتر نيست. توي فرودگاه به مشكلي برخوردم كه فرهاد كمكم كرد.بعد هم وقتي به

ايران اومدم دوستيمون ادامه پيدا كرد.

- هيچ مي دوني فرهاد بخاطر تو چند بار دردسر درست كرده؟

- اصل دلم نمي خواد اينجوري باشه. به من چيزي نمي گخ. البته راجع به دخترعموش چيزهايي گفته.

- بزرگترا،يعني در واقع مثلث عمو بهادر و عمو اسكندر و عمه خانم اصرار دارن كه فرهاد با مهشيد

ازدواج كنه.

- بقيه چي؟پدر تو يا مادر فرهاد و مادر مهشيد؟

- پدر من كه هيچي!هيچوقت توي هيچ موردي نظر نمي ده،غير از عمه خانم،نظر بقيه خانمها هم هيچ

اهميتي نداره،اونا كاره اي نيستن. تصميم گرفته شده!

- خانواده زورگويي داريد،نمي ذارن كسي براي خودش تصميم بگيره.

- اصلا از اين حرفها توي خونواده ي ما مفهومي نداره. آب مي خوايم بخوريم بايد با اجازه پدر و مادر و

البته عمو بهادر و عمه خانم باشه. خونواده ي خيلي گرمي داريم؛همه توي كار هم فضولي مي كنن!

هستي خنديد:

- شماها هيچ موقع اظهار نظر نمي كنيد؟

- جرأتشو نداريم،يعني كسي تحويل نمي گيره.

- تو كه بايد پسر با دل و جرأتي باشي؟

- من حرفهامو با شوخي مي زنم ولي كسي اهميت نمي ده،همه اسممو گذاشتن پسره ي خل و چل!

- اي واي اصلا اينجوري نيست.اتفاقا به نظر مياد خيلي هم باهوش و زبل باشي.

- دستت درد نكنه. اگه بفهمن خانمي مثل تو تعريف منو كرده شايد نظرشون عوض بشه!

-نه، جدي ميگم فرهاد راجع به همهٔ شما يه مقدار برام حرف زده و از همه بيشتر تو رو دوست داره،

چون ميگه رازدار و قابل اطميناني.

-آره خوب بايد يكي باشه كه خرابكاريهاش رو رفع و رجوع كنه! ولي به اين نتيجه رسيديم كه تو رو از

بقيه بيشتر دوست داره.

هستي باز هم خنديد:

-اينو نميدونم بايد از خودش بپرسي.

-فرهاد ميون ما، به پسري عاقل و با شخصيت و تحصيلكرده و مبادي ادب معروف شده، بنابر اين اگه

ميبينيم يه مدتيه زده به سرش و به قول معروف شورش كرده، بايد پاي علاقه به تو در ميون باشه!

هستي سكوت كرد نميخواست زياد وارد جزئيات بشود. به نانوائي رسيدند و چند نان داغ گرفتند و

برگشتند. در راه باز گشت، هستي پرسيد:

-چرا اصرار دارند فرهاد با مهشيد ازدواج كنه؟

-در خانواده ما رسم كه ازدواج بايد فاميلي باشه مثل دختر عمو با پسر عمو و يا پسر عمه با دختر

دايي!اگه دختر يا پسر مناسبي در فاميل درجهٔ اول نباشه اونوقت ما چند متخصص مربوط به امور ازدواج

داريم كه ميرن و تا هفت پشت خانواده رو در ميارن تا به بخت بر گشته رو پيدا كنن و عروسي راه

بندازن. فكر ميكنم نظرشون اينه كه خانواده زياد بزرگ نشه. الان هم همه خانواده بسيج شدن تا

عروسي مهشيد و فرهاد رو راه بندازن و تا اين مشكل حل نشه دست از سر اونا و بقيه بر نميدارن. البته

فكر نكن مهشيد هم كم شخصيته، زيبا و با كلاس و صاحب كلي ارث و ميراث ولي تا بخواي لوس و ننر

و از خود راضي! موضوع اينه كه فرهاد دوستش نداره وگرنه مهشيد عاشق فرهاده، اگه فرهاد راضي بود

تا حالا صد دفعه بساط عروسي بر پا شده بود.

-علاقه كه زوركي نميشه. شايد دختر و پسر همديگه رو دوست نداشته باشن. چرا بايد يك عمر با هم

اجبارا زندگي كنن؟

-خوب اينجوريه ديگه، مثلا من سيما رو فقط به عنوان دختر دائيم دوست داشتم، ولي چون دختر

مناسب ديگهاي براي من نبود، قرعه به نام اون افتاد!

-حالا چي؟ هنوز هم به عنوان دختر دايي نگاهش ميكني يا عاشق شدي؟

-وقتي تمام مدت يه نفر توي هر شرايطي كنارته، ناخود آگاه بهش علاقهمند ميشي ديگه.

-علاقه با عادت؟!

-نميدونم، شايد هم بهش عادت كردم. در هر صورت با هم كنار مياييم، اون دختر خوبيه، اگه مشكلي

پيش بياد از جانب منه، خودم ميدونم.

-پس سعي كن خودتو اصلاح كني، چون اين آش كشك خالته!

كامي خنديد:

-با اينكه سالها خارج از ايران بودي ولي اصطلاحات ما رو خيلي خوب بلدي!

-بايد از معلمم تشكر كنم، در هيچ كاري مضايقه نكرد.

كامي صحبت قبلي را ادامه داد:

-فرامرز هم مثل من بود ولي اون آروم تر و سر به راه تره. به محض پيشنهاد شدن شبنم، نه و اما نياورد

ولي خوب با من كمي كلنجار رفتند.

-يه سوال ازت بپرسم راستشو ميگي؟

-اگه بتونم آره.

-فرهاد ميگه قرار شده ديگه حرفي از مهشيد نزنن، فكر ميكني موضوع منتفي شده؟

-از اين حرفي كه ميزنم ناراحت نشو، ولي اونا تمام برنامه هاشونو ريختن و حرفاشونو زدن. رد خور

نداره. فرهاد نميتونه خيلي مقاومت كنه. مجبوره قبول كنه. در غير اين صورت همه چيزشو از دست

ميده. البته اونا نميذارن اين اتفاق بيفته. بالاخره راه مقابله با فرهاد رو پيدا ميكنن.

تا رسيدن به ويلا ديگر حرفي نزدند.

بچه ها كه همه بيدار شده و در تراس بودند، با ديدن آنها از دور، برايشان دست تكان دادند. جلوي در،

كامي آرام به هستي گفت:

-از حرف من ناراحت شدي؟ البته اينم بگم كه فرهاد تا حالا جلوي اونا ايستاده و هر چي و هر كاري كه

خواسته او تا براش انجام دادن. دليلش رو نميدونم ولي جور ديگه اي دوستش دارن. منظورم عمه خانم

و عمو بهادره، راستش نميدونم علاقه شما دو تا به هم چقدره و رابطه تون يه دوستي ساده است يا به

فكر ازدواج هستيد، ولي در هر صورت فعلا فكرش رو نكن، هيچ اتفاقي رو نميشه از قبل پيش بيني

كرد.

فرهاد از دور داد زد:

-آهاي! ما ميخوايم صبحانه بخوريم نه ناهار، اون نونا توي دستتون سنگ شدن!

هستي به كامي گفت:

-خواهش ميكنم به فرهاد نگو راجع به چي صحبت مي كرديم.

-مطمئن باش. تازه اگه بفهمه من اين چيزا رو به تو گفتم بدون صبحانه بيرونم ميكنه.

سر ميز صبحانه، هستي ساكت بود و سعي ميكرد به فرهاد نگاه نكند، ولي فرهاد مطمئن بود اتفاقي

افتاده و چيزي هستي را ناراحت كرده است. اين مساله را فقط فرهاد متوجه ميشد. بعد از صبحانه،

دخترها به آشپزخانه رفتند.

فرهاد به كامي نزديك شد و پرسيد:

-به هستي چي گفتي؟ حسابي به هم ريخته.

-من چيزي نگفتم، راجع به آب و هوا صحبت ميكرديم.

-اره جون خودت! آب و هوايي بهت نشون بدم، كامي، اوقات خوش منو خراب نكن وگرنه بدون

ملاحظه بيرونت ميكنم.

كامي با لحني جدي گفت:

-ببين فرهاد، من نميخواستام توي اين مساله دخالت كنم ولي با ديدن هستي نميتونم ساكت بمونم. تو

عين كبك سرتو كردي توي برف! همين حالا كه ما اينجا نشستيم، براي آيندهٔ تو برنامه ريزي دقيق

شده. بعد از بر گشتن شمال برات نقشه ها دارن! حتي شنيدم مهشيد لباسش رو هم سفارش داده!

فرهاد با تعجب گفت:

-براي چي؟

-براي مراسم خاكسپاري من! خوب بي عقل، براي جشن نامزدي ديگه!

فرهاد شانه هايش را بالا انداخت و با تمسخر گفت:

-مباركش باشه. با كي؟ كي هست اين بيچاره؟

كامي از جايش بلند شد:

-با يه پسر احمق بي شعور! فرهاد ميزنم توي سرت ها، شايد اينجوري اون مخ نازنينت يه خورده به كار

بيفته!

فرهاد به او و فرامرز نگاهي كرد و گفت:

-ببينيد، اين چيزي كه دارم ميگم دوست دارم جفتتون به تهران كه رسيديد، توي بوق و كرنا كنيد و سر

هر كوچه و خيابون جار بزنيد؛ من ... با ... مهشيد ... ازدواج ... نميكنم!

كامي با پوزخند جواب داد:

-زكي! فكر كردي آوانس هايي كه بهت ميدن براي چيه؟ خونه مستقل، برنامه مسافرتت! اين كارا رو

ميكنن كه تو پاگير بشي و اون يه كاري كه ازت ميخوان انجام بدي، اونم ازدواج با مهشيد.

فرهاد پرسيد:

-تو ميخواي من اين دسته گًل رو ول كنم و بچسبم به اون خرزهره؟!

كامي زد زير خنده:

-عجب اصطلاحي! اگه مهشيد بفهمه بهش گفتي خرزهره، همين الان خودشو دار ميزنه!

-دروغ ميگم؟ اگه تو جاي من بودي همچين كاري ميكردي؟

-نه والله. هستي رو ول نميكردم. حاضر بودم همين جا توي اين ده كوره بمونم و با هستي زندگي كنم و

قيد دنياي تمدن و بيمارستان و چيزهاي ديگه رو بزنم. ولي مهم اينه كه بزارن راحت زندگي كني كه

هيچ وقت نميذارن. اونا دست از سرت بر نميدارن فرهاد، وگرنه تا به حل صد دفعه گذشته بودن بر

گردي انگليس و كاري به كارت نداشتن. با هر شگردي كه شده حتي از راه خشونت، مجبورت ميكنن

باهاشون همراه بشي. تو نميتوني جلوي اونا وسطي، برات گرون تموم مي شه

فرامرز گفت:

- بابا چرا شلوغش ميكنيد؟ هنوز كه اتفاقي نيفتاده.

فرهاد با اطمينان گفت:

-اتفاقي هم نميفته من تصميم خودمو گرفتم و تا آخر راهو ميرم.

كامي با پوزخند جواب داد:

-آخر راهي برات وجود نداره! تا زياد علاقمند نشدي همين جا تمومش كن.

فرهاد پرسيد:

-يعني چي؟

كامي آهسته گفت:

-هستي مي گفت فقط يكي دو ماهه همديگه رو مي شناسيد. خب فكر كن يه دوستي ساده بوده و اوضاع

رو از ايني كه هست آشفته تر نكن. به فكر هستي هم باش. ممكنه براي اونم دردسر درست بشه. اون

يه دختر معمولي نيست. خيلي صدمه مي خوره.

فرهاد صدايش را بلند كرد:

- ببين كامي با اين حرفات داري اعصاب منو بهم مي ريزي. من حوصله اين اراجيف رو ندارم.

كامي سرش را تكان داد:

- كدوم اراجيف؟ من دارم واقعيت رو مي گم.

- مي خوام صد سال سياه از واقعيت حرف نزني. من چند بار بايد يه موضوع رو به همه بگم؟ من آدمي

نيستم كه كسي بتونه برام تصميم بگيره!

- خيلي ساده اي پسر, تصميم گرفته شده , تو حق انتخاب نداري.

فرهاد ايستاد و فرياد كشيد:

- حرف بيخود نزن .تو و بقيه تابع اوامرييد نه من!

هستي و شبنم و سيما مدتي بود كه جلو آمده و در سكوت به آنها خيره شده بودند.

هستي بازوي فرهاد را گرفت:

-آروم تر! چرا زود عصباني مي شي؟ يه صحبت منطقيه. بايد گوش بدي و درست تصميم بگيري.

فرهاد بازويش را از دست او بيرون كشيد و گفت:

-من تسليم زور و زورگو نمي شم .تو بهتر از هر كسي اينو مي دوني.

هستي با صداي آرامش بخش گفت:

-كامي حرف بدي نميزنه نبايد كه با همه دنيا جنگيد.

- اين جنگ نيست. اين گرفتن حقمه!

-پس از راه درست وارد شو.كسي اينجا بر عليه تو نيست. همه خوبيتو مي خوان و دوستت دارن.

فرهاد رو به كامي كرد و گفت:

- پدر گفته بياي و اين مزخرفاتو به خورد من بدي؟

كامي بلند شد و جلوي فرهاد ايستاد:

- كسي به من حرفي نزده. من واقع بينم. زندگي منو ببين. دلم نميخواد اتفاقاتي كه براي من افتاد براي

تو و ... حتما به گوشت رسيده ... باعث خود كشي اون دختر بيچاره بيگناه شدند... دو هفته از خونه فرار

كردم قيد همه چيزو زدم... ولي پيدام كردن و دوماه منو انداختن توي هلفدوني! بدون هيچ دليل و بهونه

اي . يه پرونده برام درست كردن به چه قطوري... همينا ... همينا كه از گوشت و خون خودشون هستم!

ولي آخرش چي شد؟ هموني كه اونا خواستن ... من كوتاه اومدم چون آخر كارو ديدم و مجبور شدم تن

به خواسته اونا بدم. حالا هم به تو همينو ميگم. آخر كارو در نظر داشته باش . اگه قرار باشه به خاطر يه

چيز همه چيزتو از دست بدي اين زندگي نمي شه.

فرهاد كمي سكوت كرد و بعد آرام گفت:

- اگه اون يه چيز همه چيز زندگيم باشه چي؟

كامي به او خيره شه. باورش نمي شد مردي مثل فرهاد آنقدر سريع عاشق شده باشد كه پا روي همه

چيز بگذارد. فرامرز دخالت كرد:

- ببين فرهاد ما دشمن تو نيستيم. قبول دارم هستي كسي نيست كه راحت بتوني ازش بگذري . از هر

لحاظ از مهشيد سر كه چه عرض كنم دو تا سر بالاتره ولي يه مشكل اينجا وجود داره!

- چه مشكلي ؟

فرامرز با من من گفت :

- اون جزو خونوادهو فاميل ما نيست!

- خب نباشه. بذار اين سنت لعنتي رو از بين ببريم. سيما و شبنم ناراحت نشن كه اينو ميگم ولي تا كي

مي خوايم بشينيم و دختر عمو و دختر دايي رو برامون كانديد كنند و صدامون در نياد؟ اگه آدم مناسبي

توي خونواده پيدا نشه تكليف چيه؟ طرف تا آخر عمر مجرد بمونه به خاطر اينكه اين رسومات عهد

عتيق در خانواده امجد مرسومه؟

كامي سرش را تكان داد :

- فكر ميكني از پس عو بهادر و عمه خانم بر بياي؟

- قعلا كه تا اينجا بر اومدم تا آخرش هم مي رم.

كامي دستهايش را به علامت تسليم بالا برد:

-باشه! من ديگه حرفي ندارم . ما هم اميدواريم اين مساله به خوبي حل بشه و از خدامه تو خوشبخت

بشي جون استحقاقشو داري.

فرهاد سيگاري روشن كرد و به حياط رفت . سيما كنار كامي نشست و گفت:

- نمي شد اين حرفا رو نزني؟ ببين اوضاع رو چه جوري خراب كردي.

و به هستي كه گوشه اي ايستاده بود اشاره كرد. كامي برخاست و به طرف او رفت:

- هستي منو ببخش. نمي خواستم شما دوتا رو ناراحت كنم .اينو بدون من تا آخرين لحظه در كنار تو و

فرهادم. حتي اگه همه با من دشمن بشن. حاضرم هر كاري بكنم تا اين مشكل حل بشه.

هستي با اشاره فرهاد نزدش رفت و با او به كنار رودخانه رفتند و گوشه اي نشستند.

- ببين عزيز دلم اينا از رابطه ما و زندگيمون هيچ اطلاعي ندارن. فكر مي كنن يكي دو ماهه همديگه رو

مي شناسيم. من نمي تونم يه عمر زندگي رو كنار بذارم و به حرف اونا گوش كنم.

- اگه مجبورت كنن چي؟

- نمي تونن ،چه جوري مي خوان مجبورم كنن؟ من كه بارها بهشون گفتم هيچي ازشون نمي خوام. هر

چي كه بهم دادن پسشون مي دم تا راحتم بذارن.

- من نمي خوام اينجوري بشه. نمي خوام باعث بشم حالا كه مي خواي نتيجه اين همه تلاش و زحمت رو

ببيني،وجود من باعث بشه به هيچي نرسي، اگه هيچ كس ندونه من شاهد سختيها و زحمتها و خستگي

هات بودم...

مكثي كرد و با ترديد ادامه داد:

- نميشه با مهشيد ازدواج كني و قال قضيه رو بكني؟

فرهاد به او نگاه كرد:

- از اون حرفا مي زني ها! اولا با تو چيكار كنم ؟ در ثاني روز به روز بيشتر از مهشيد متنفر مي شم.

-ببين فرهاد ،تو هر كاري از دستت بر اومده براي من كردي. من تموم زندگيم رو مديون تو هستم ،

ولي تو هيچ ديني به من نداري . چرا مي خواي همه چيز رو به خاطر من از دست بدي؟ بالاخره يه روز

بايد برم دنبال كارم، نمي شه كه تا آخر عمر وبال گردن تو باشم.

- به همين راحتي مي خواي تنهام بذاري؟

هستي زد زير گريه:

-پس من چيكار كنم؟ نمي خوام باعث ناراحتي تو بشم . اگه وجود من باعث اين موضوع بشه خودمو

نمي بخشم. اصلا وجود من ارزش اين همه فداكاري رو داره؟

-ارزش تو خيلي بالاتر از اين چيزهاي جزئي و پيش پا افتادست. اينم بدون كه تو هيچ وقت باعث

ناراحتي من نشدي و نمي شي. به حرفهاي بقيه هم توجه نكن .خودت مي دوني من در كنار تو احساس

آرامش و راحتي مي كنم. به اين حرفا كه ازدواج تو خانواده ما فاميليه و غريبه رو راه نمي دن ، يا بايد

حتما با مهشيد ازدواج كنم توجه نكن . اينا يه مشت اراجيفه ، من تصميم خودم رو گرفتم. تا چند وقت

پيش فكر نمي كردم كه يه روز از تو اين درخواست رو بكنم ، ولي چند وقته اين موضوع توي فكرمه...

بعد كمي مكث كرد و با قاطعيت گفت:

-هستي با من ازدواج مي كني؟ مي دونم برات خيلي پيرم ، حدود پانزده سال از تو بزرگترم . تو راحت

26 ساله ازدواج كني . من مجبورت نمي كنم. - مي توني با يه جوون 25

- اين حرفا رو نزن فرهاد. من نمي دونم چي بگم. اين آرزوي منه كه براي هميشه كنارت باشم. و مي

دونم تنها با ازدواج با تو مي تونم به آرزوم برسم .ولي فكر اينو بكن كه به آرامش نمي رسي. اذيتت مي

كنن،من نمي خوام اين جوري بشه...

نتوانست ادامه بدهد ، دستهايش را روي صورت گذاشت و با صداي بلند گريه كرد. كامي از دور

پيدايش شد ، جلو آمد و روبروي فرهاد ايستاد. فرهاد با ناراحتي به او نگاه كرد:

-ببين اوضاع زندگي منو چه جوري به هم ريختي!مرض داشتي اين مسائل رو پيش كشيدي؟

به هستي اشاره كرد:

-حالا اين آشوب رو چه جوري مي خواي درست كني؟

هستي سرش را بلند كرد و با چشمهايي كه اشك از آنها روان بود ،به كامي نگاه كرد. كامي ناراحت و

كلافه گفت:

-هستي ،من معذرت مي خوام كه باعث آزار شما شدم. چه جوري مي تونم جبران كنم.

هستي جوابي نداد. فرهاد گفت:

-فعلا ديگه بحث رو كنار مي ذاريم .بايد صبر كنيم تا مرور زمان همه چيز رو درست كنه.

كامي جلوي هستي زانو زد:

-هستي بذار يه چيزي بهت بگم ، توي اين 32 سالي كه از خدا عمر گرفتم هيچ وقت نديده بودم عمه

خانم يا عمو بهادر از حرفشون برگردن. حتي اگه شده طرف مقابل رو به خاك سياه بشونن، سر حرف

خودشون مي ايستن، ولي اين چند وقته هر چي رشته بودن فرهاد پنبه كرد! شايد اين مساله هم مثل

بقيه مسائل به خودي خود حل بشه .پس بيشتر از اين خودتون رو عذاب نديد. حالا پاشيد بريم پيش

بچه ها. حسابي با من دعوا كردن . حالا كي مي تونه بره با اين حال نزار منت سيما خانم رو بكشه؟ رفته

توي اتاق درو روي خودش بسته. مجبورم با گيتارم برم زير پنجره آواز بخونم و گريه كنم ،شايد دلش

به رحم بياد!

كامي واقعا گيتارش را به دست گرفت و رفت زير پنجره اتاق و شروع به خواندن يك آهنگ سوزناك

كرد. بچه ها از خنده روده بر شده بودند. صداي خنده سيما هم مي آمد.

كامي يكباره تم آهنگ را عوض كرد و آهنگي رو حوضي خواند. به اين ترتيب جو خراب حاكم بر آنجا

كاملا عوض شد.

همه سوار اتومبيل شدند و از جنگل هاي عباس آباد به طرف دريا رفتند. ناهار را در كنار ساحل در يك

رستوران ساحلي خوردند و به مزرعه گياهان طبي سري زدند.كامي با شوخي و بذله گويي سعي مي كرد

كدورت صبح را بر طرف كند.

* * *

آخر شب به ويلا برگشتند .همگي حسابي خسته شده بودند. فرامرز به حمام رفت، فرهاد كتابي برداشت

و مشغول خواندن شد . سيما و شبنم راجع به آخرين فيلمي كه ديده بودن حرف مي زدند و كامي

گيتارش را برداشته بود و زير لب ترانه اي زمزمه مي كرد.

هستي كه به آشپزخانه رفته بود تا قهوه درست كند ،بيرون آمد و پرسيد:

-منتظر كسي هستيد؟

همه برگشتند و نگاهش كردند. كامي با تعجب گفت:

-نه، چطور مگه؟

-الان يه ماشين جلوي ويلا ايستاد!

كامي سريع بلند شد و پشت پنجره رفت ، بعد همانطور كه به طرف در مي رفت گفت:

-اين هرزه خيابون گرد اينجا چكار مي كنه؟

فرهاد بلند شد.

-هستي سريع برو توي اتاقت و در رو هم قفل كن!

سيما گفت :

-من هم با هستي مي رم. حوصله ديدن قيافه اين عوضي رو ندارم.

هستي متعجب پرسيد:

-مگه اون كيه؟ مي شناسيش؟

-سعيد، پسر عمو اسكندره!

-تو از كجا فهميدي؟

-كامي فقط به سعيد مي گه هرزه خيابون گرد! حالا زود برو توي اتاقت و تا بهت نگفتم بيرون نيا!

سيما و هستي وارد اتاق شدند و در را قفل كردند.

سعيد به همراه پسري غريبه و كامي وارد شدند.

-سلام ،چطوريد؟ گفتم بيام يه سري بهتون بزنم.

هيچ كس جوابي نداد. سعيد چرخي در اتاق زد.

-چه استقبال گرمي! كامي، پس سيما كجاست؟ تعريفشو پيش دوستم خيلي كردم، مي خواد ببيندش!

فرهاد به كامي اشاره كرد كه حرفي نزند. در همين موقع، فرامرز در حالي كه با حوله موهايش را خشك

مي كرد ، وارد سالن شد. سعيد پوزخندي زد.

-سلام پسر عمو، فكر كردم نامزد خوشگلتو تنها فرستادي اينجا.

فرامرز بر جا خشكش زد.

-سعيد، تو اينجا چه كار مي كني؟

بعد با تعجب به فرهاد و كامي خيره شد.

-اومدم احوالي ازتون بپرسم. اشكالي داره؟

كامي با تمسخر گفت:

-ما همه شكر خدا خوبيم، از لطف شما هم ممنونيم، دست شما درد نكنه. خيلي زحمت كشيديد!

-يعني چي؟ يعني برم؟

كامي گفت:

-راستش ببخشيدها،ما داشتيم آماده ميشديم بريم بخوابيم.

-ا ... خب عيبي نداره. ما هم همين گوشه كنار يه جا براي خواب پيدا مي كنيم.راستي سيما رو صداش

كن بياد ببينمش.

شبنم با عصبانيت گفت:

-دوست نداره با تو رو به رو بشه.

-ا ... شما هم تازگيها زبون در آوردين؟

شبنم با نفرت نگاهي به او انداخت و به طرف آشپزخانه رفت، اما قبل از آنكه وارد آشپزخانه شود ،

سعيد گفت:

-شبنم جون ما شام خورديم،ولي انگار بوي قهوه مياد. بدمون نمياد با يه فنجون قهوه ازمون پذيرايي

كني!

و بدون توجه به بقيه ، به طرف اتاقي كه هستي و سيما در آن بودند، رفت. كامي جلو در، مقابلش قرار

گرفت:

-يادت ندادن به اتاقي كه درش بسته است وارد نشي؟

- نه بهم گفتن در بزن و برو تو.

دستگيره را فشار داد.

-سيما جان،درو باز كن. مي خوام ازت معذرت بخوام.

فرهاد به طرف سعيد آمد.

-سعيد برو بشين تا از تو و دوستت پذيرايي كنيم. سر به سر كسي هم نذار!

سعيد ابروهايش را بالا برد.

-تو هم بعله!! چرا هيچ كس منو تحويل نمي گيره؟

بعد چند بار با مشت به در كوبيد.

-سيما تا بيرون نياي از اينجا نمي رم.

كامي سعيد را به عقب هل داد :

-چي از جون نامزد من مي خواي؟ خجالت نمي كشي؟ مي ري يا با زور بندازمت بيرون؟

فرهاد دخالت كرد.

-سعيد ، تو چرا هميشه مي خواي بقيه رو اذيت كني؟

سعيد با عصبانيت به كامي نگاه كرد.

-منو مي خواي بندازي بيرون عوضي خل و چل؟!

گلداني كه روي ميز بود، را برداشت و به طرف كامي پرت كرد، كامي جا خالي داد و گلدان محكم به

ديوار خورد و شكست. كامي به طرف او پريد و با هم گلاويز شدند. فرهاد و فرامرز جلو دويدند تا آنها

را جدا كنند.

در همين هنگام، سيما در را باز كرد و بيرون آمد و فرياد زد:

-اينجا چه خبره؟! كامي ... ولش كن ببينم چي مي خواد!

سعيد كامي را رها كرد و به طرف سيما رفت.

-عزيزم، اومدم بابت اون شب عذر خواهي كنم. چرا خودتو قايم كردي؟

سيما با عصبانيت گفت:

-بي خود اومدي اينجا. زود گورتو گم كن!

-عزيزم!چرا اينقدر عصباني هستي؟ اومدم از دلت در بيارم. اتفاقي كه نيفتاده.

كامي با خشونت دست او را از بازوي سيما جدا كرد:

-يه بار ديگه حتي با سيما حرف بزني من مي دونم و تو! حالا هر چه زودتر زحمت رو كم كن!

سعيد بازويش را از دست او بيرون كشيد:

-ا ... چرا به اين زودي؟ بذار ببينم چرا سيما درو دوباره بسته. نكنه كسي توي اتاقه كه نمي خواين من

ببينمش!

فرهاد مقابل او ايستاد:

-سعيد، دنبال شر نگرد و گرنه اون روي من بالا مياد.

سعيد خنده تمسخرآميزي كرد و در يك لحظه سيما را كنار زد. در اتاق را باز كرد و قبل ار آنكه فرهاد

و كامي بتوانند عكس العملي نشان دهند، داخل اتاق شد. رنگ از روي فرهاد پريد و به سرعت دنبال او

رفت. كسي در اتاق نبود. سعيد داشت زير تخت را نگاه مي كرد. فرهاد كه از نبودن هستي متعجب بود

، به سعيد گفت:

-دنبال چي مي گردي؟ خجالت بكش از اتاق برو بيرون.

-من كه مي دونم يكي توي اتاقه كه مي خواهيد از من قايمش كنيد! خب بذار يه نگاه بهش كنم، آسمون

كه به زمين نمي رسه!

بعد به طرف پنجره كه نيمه باز بود ، رفت، اما قبل از اينكه به پنجره برسد، كامي جلويش را گرفت:

-ببين، نمي خوام دعوا راه بندازم ، پس راهتو بگير و برو ، دنبال دردسر هم نگرد كه بد مي بيني!

-اگه نخوام برم چي مي شه؟ تو مي خواي جلومو بگيري؟

كامي صدايش را بلند كرد:

-مي ري يا به زور بندازمت بيرون پسره هرزه؟

-حرف دهنتو بفهم، من بزرگتر از تو هستم. بايد مواظب حرف زدنت باشي.

-شش ماه بزرگتر كه عقلتو بيشتر نكرده. به اندازه يه بچه 12 ساله هم نمي فهمي. شعورت نمي رسه

كه تو اتاق يه دختر ، بدون اجازه نبايد بري. گورتو گم مي كني يا...

-خب بابا! نمي خوام شب خوبم رو خراب كنم!من فقط اومدم يه سري بهتون بزنم كه ديدم

هيچكدومتون شعورش رو نداريد. برگردم تهران به همه مي گم كه جلوي دوستم آبروم رو برديد!

كامي او را به طف در خروجي هل داد:

-برو هر غلطي كه خواستي بكن. يه بار ديگه هم دور و بر نامزدم ببينمت، حسابت رو مي رسم.

سعيد خنده اي چنذش آور كرد، از گلدان يك شاخه گل برداشت و ساقه اش را كوتاه كرد و در جيب

بغل كتش گذاشت.

-بذار پات برسه تهران آقا پسر، اون وقت مي بيني حساب كي رسيده مي شه!حاليتون ميكنم كه بفهميد

با كي طرفيد!

بچه ها مخصوصا جوابش را ندادند تا زودتر برود. سعيد از داخل ظرف روي ميز،دو تا پرتقال برداشت

يكي را به طرف دوست انداخت و قبل از خروج از در،رو به فرهاد گفت:

-فرهاد باورم نميشه،تو تنها اينجا اومدي،بالأخره سر از كارت در ميارم.

حيف كه كسي رو پيدا نكردم وگرنه شبانه يه گروه برات از تهران قشون كشي ميكردم.

بعد نيشخندي زد و گفت:

-عزّت همگي زياد.

فرامرز دنبال آنها رفت تا مطمئن شود كه از ويلا خارج شدند.

فرهاد به اتاق برگشت و چند بار هستي را صدا زد.سيما با نگراني گفت:

-همينجا روي تخت نشسته بود.نمي دونم كجا رفت.

فرهاد لب پنجره رفت و تا آنجا كه ميتوانست خم شد و داد زد:

-هستي.....هستي....اه خداي من،اونجا چي كار ميكني؟چه اتفاقي افتاده؟

بلافاصله از پنجره بيرون پريد و به دنبال او كامي هم بيرون رفت.سيما و شبنم در تاريكي فقط سر و

صداهاي ناا مفهومي ميشنيدند و چيزي معلوم نبود.

فرامرز داخل اتاق شد:

-بالأخره شرشو كم كرد عوضي مزخرف.

شبنم رو به او كرد و گفت:

-معلوم نيست چه بالايي سر هستي اومده.

فرامرز با نگراني پرسيد:

-كجاست؟

-نمي دونم،فرهاد و كامي از پنجره بيرون پريدند و رفتن پشت ويلا.

فرامرز چراغ قوه را برداشت و سه نفري به پشت ويلا رفتند.

هستي به ديوار آويزان بود و نالهٔ ميكرد.

-چي شده؟چه اتفاقي افتاده؟

كامي به طرف آنها برگشت:

-اومده از ديوار بره بالا،پاش گير كرده توي ناودون.

فرهاد سعي ميكرد به كمك كامي،پاي هستي را از ناودون در بياورد.

-فرامرز چراغو بده به شبنم،برو يه ميله يا يه انبردستي چيزي بيار.

هستي نالهٔ كرد:

-پام شكست فرهاد،چي كار داري ميكني؟

كامي با ناراحتي گفت:

-حالا بايد از اين طرف ميامدي؟

-خوب چي كار كنم؟

تقصير شماست.ويلاتونو بدون لبه درست كردين،راه فرار براي دزد نذاشتين.اي چي كار ميكني؟

و زد زير گريه.دستهاي فرهاد خوني شده بود.

كامي به او نگاه كرد،لبه ي ناودان در مچ پاي هستي فرو رفته بود.

شبنم با ترس گفت:

-واي خدا،چه خوني داره مياد.

كامي همانطور كه هستي را نگاه داشته بود،به طرف او برگشت و گفت:

-بسه،مي ترسونيش.

و داد زد:

-فرامرز كدوم جهنمي گير كردي؟

فرامرز نفس زنان رسيد و انبردست را به فرهاد داد.كامي گفت:

-فرامرز هستي رو نگه در،من برم كمك فرهاد.فرهاد با ناا اميدي سرش را تكان داد:

-نميشه كاري كرد،اگه پاشو بيشتر تكون بديم ممكنه رگ هاش پاره بشه.

كامي گفت:

-تو يه كم پاشو بالا بگير،من از زير ناودونو ميبرم.

به محض آنكه فرهاد پاي هستي را بالا كشيد،هستي جيغي زد كه صدايش در تمام جنگل پيچيد.

بعد از حال رفت.

فرهاد با صداي بلند گفت:

-زود باش،تا بي هوشه،يه كاري بكن.

بالأخره به هر دردسري بود پاي هستي را بيرون كشيدند.

فرهاد تكههاي ناودان فلزي را از پاي هستي در آورد.خوشبختانه رگ اصلي آسيب نديده بود.محل

جراحت را بخيه زد و پايش را پانسمان كرد.با آمپول آرام بخشي كه به هستي تزريق كرده بود،او تا

صبح خوابيد.

***************************************

صبح زود،فرهاد با صداي نالهٔ ي هستي از خواب بيدار شد و به اتاقش رفت:

-آروم عزيزم،يه كم تحمل كن،الان يه مسكّن ديگه بهت ميزنم.

-واي فرهاد پامو نميتونم تكون بدم.

-اصلا نبايد تكون بدي ممكنه دوباره خونريزي كنه.

-پام شكسته يا قطع شده؟

-خدا نكنه،چيز مهمي نيست،يه زخم جزئيه.

كامي در استانهٔ در ايستاده بود:

-چطوري دختر خانم؟خيلي درد داري؟

-خيلي زياد.راستشو بگو،پام قطع شده؟اصلا احساسش نميكنم.

كامي خنديد:

-نه بابا،مگه الكيه؟حتما به خاطره خونريزي زياده.

فرهاد گفت:

-آروم باش،با مسكني كه الان بهت تزريق كردم،الان دردت كم ميشه.

كامي با شوخي گفت:

-حالا جا قحطي بود نصفه شبي از ديوار آويزون شودي؟

هستي كه هنوز درد داشت گفت:

-خوب چي كار كنم؟ديدم پسر عموتون داره مياد تو،نخواستم منو ببينه و براتون دردسر درست بشه.

-خوب تو رو ميديد بهتر از اين بود كه پات ناقص بشه.معلوم نيست اين آشغال عوضي اون موقع شب

براي چي اومده بود اينجا.غلط نكنم زير سر اون خواهر مارمولكشه.

فرامرز گفت:

-فرهاد فكر كنم،اومده بود سر از كار تو در بياره.

فرهاد سرش را تكان داد:

-به اين نتيجه رسيدم كه شما درست ميگيد.

بايد يه فكر اساسي بكنم.اينه نميذارن يه آب خوش از گلوم پائين بره.

فرامرز نگاهي به هستي انداخت و گفت:

-فرهاد ميخواي بريم يه عكس از پاش بندازيم؟

-نه فكر نكنم لزومي داشته باشه.به استخوان صدمه اي نخورد.هستي خانم يه كم ملاحظه كني زودتر

خوب ميشي.

هستي ناليد:

-فعلا منو از اين اتاق ببر بيرون،اينجا دلم ميگيره.

همه كمك كردند و او را به سالن بردند و روي مبل نشاندند.

كامي رو به فرامرز كرد و گفت:

-برو چند تا كمپوت و اگه تونستي جيگر گوسفند بگير بيار.هيچي خون تو بدنش نمونده.

سيما ليواني شير و زرده ي تخم مرغ و عسل مخلوط كرد و براي هستي آورد:

--اينو بخور بذار يه رنگي به صورتت بياد.

هستي رويش را برگرداند:

-از اين چيزا خوشم نمياد.

كامي گفت:

-خوشم نمياد يعني چي؟بخور بذار يه كم جون بگيري.هر چي خون تو بدنت بود ريخت بيرون.

فرامرز برو پشت ويلا،خونها رو بشور.اگه پليس بياد فكر ميكنه ما اونجا آدم كشتيم.

-ببخشين ها،من دو تا دست بيشتر ندارم.حالا هر چي كاره بريزيد رو سر من.

-نه اينكه ما همش در حال استراحت بوديم.حالا من يه چرتي زدم،اين بيچاره كه چشم روي هم

نذاشت.فرهاد برو يه دوش بگير،اين لباساتم بنداز دور.،با اجازت شستني نيستن.هستي خانم شما هم

رسيدي خونتون،سريع از مامان بابات يه چك مي گيري و مي بري به ادرسي كه بهت مي دم دو دست

لباس كامل با جوراب و كفش مي خري براي من و فرهاد مي فرستي تا بي حساب بشيم!

هستي پرسيد:

مگه كفشاتم ايرادي پيدا كرده؟

خب ما اينجوريم.هر چي مي خريم بايد بيسشت باشه.

فرامرز سرش را تكان داد:

گناه هستي چيه؟بايد با سعيد حساب كني.

حرف اون هرزه خيابون گرد كثافت اوباش رو نزن.مگه من پام به تهران نرسه.حالي ازش مي گيرم كه

رب و روبشو ياد كنه مرتيكه بي شعور احمق!

فرهاد خنديد:

خوبه به عنوانهاي سعيد دو تاي ديگه هم اضافه شد!

فرامرز رو كرد به كامي و گفت:

تقصير خودته.اون شب مهموني سرتو به كنتور گرم كردي گذاشتي اين عوضي هر كاري كه دلش مي

خواد بكنه.

سيما كه از اين حرف خوشحال شده بود گفت:

قربون دهنت فرامرز جون.اين اقا كامي فكر مي كنه يه انگشتر دست من كرده،ديگه كسي باهام كار

نداره.اين پسر بي شعور چند وقته به من پيله كرده.

كامي با عصبانيت گفت:

غلط كرده مرتيكه هرزه خيابون گرد...

فرهادد خالت كرد:

ا بسه ديگه.حالا ول نمي كنن.فرامرز چرا ايستادي؟بجنب برو يه چيزي بگير بيار بدم به اين دختره،جون

بگيره.

كامي دوباره گفت:

هر چي مي كشيم از دست اين دختراست!

شبينم با اخمي ساختگي گفت:

اوووه!خيلي دلت بخواددنيا رو دست ما دخترا بدن ببين چه جوري مي گردونيمش!

اره جون خودت!نمونه شو ديديم.دختره بلد نيست روي زمين صاف راه بره از ديوار رفته بالا!

كامي رو به هستي كرد و ادامه داد:

حالا ببينم هستي،تو چرا مي خواستي بري بالا؟زمين كه نزديك تر بود.مي پريدي پايين و ميرفتي يه

گوشه قايم ميشدي.ديوار راست رو گرفتي رفتي بالا اونم با يه ناودون شكسته و ويرون!

ا خيلي زرنگي!توي تاريكي روي زميني كه معلوم نيست زير پام ماره،عقربه،چه جك و جونوري هست!

بميرم الهي!يه موقع از اژدهاي دو سر هم نمي ترسي!

فرهاد گفت:

كامي بسه ديگه.حالا اگه ول كردي!برو به حمامت برس.همين طور واستادي وراجي مي كني.

كامي از حمام بيرون امد:

اوهوي مرد حسابي!همه رو فرستادي دنبال خود سياه داري دل مي دي و قلوه مي گيري!اون ضعيفه هم

كه فقط براي ما ناله مي كنه!صداي غش غش خنده ش تا توي حمام هم مي اومد!

هستي اعتراض كرد:

چرا دروغ مي گي؟من ناي ناله كردن نادرم واي به حال غش غش خنده!

فرهاد خان،پاشو پاشو برو حمام تا اب سرد نشده.برو يه دستي به اون سر وو كله ات بكش،از اون دور

هم بوي خون مي دي!

فرهاد بلند شد و با خنده گفت:

چرا اينقدر شلوغ مي كني؟حالا ما داريم دو كلام حرف مي زنيم،حسوديت مي شه.

و به راه افتاد.وقتي وارد حمام شد،كامي سرش را داخل كرد و گفت:

اوضاعش خوبه؟

اره خوب گرمه.

چي گرمه؟

حمام ديگه.

شازده،هستي رو مي گم.تو با اين هوشت چطور دكتر شدي؟

اهان فكر كردم اوضاع حمام رو مي پرسي.مخصوصا سرش رو گرم مي كردم تا درد پاش يادش بره.

تو برو حمام،من مي رم پيشش سرشو گرم مي كنم.

لازم نكرده!باز مي ري اراجيف مي بافي دوباره دردسر درست مي كني.

اهان!حالا حرفهاي من اراجيفه؟باسه حالا كه اين طور شد برسين تهران،من بايد حساب چند نفر رو

تصفيه كنم،بزنم زير بغلشون تا بفهمن يه من ماست چقدر كره داره!

فرهاد كامي رابه بيرون هل داد و در حمام را بست.هستي سعي مي كرد از جايش بلند شود.كامي به

طرف او رفت:

چكار مي كني دختر؟به پات فشار نيار،بخيه ها پاره مي شه!

مي خوام ببينم مي تونمراه برم يا نه.

مي خوام صد سال سياه نبيني!هر چي مي كشم از دست لجبازي شماهاست!بگير بشين سر جات،چرا

واستادي؟

بابا مي خوام برم دستشويي.اجازه صادر مي كني؟

معلومه كه نه.اهاي سيما،يه لگني ابكشي چيزيبيار اينجا ببينم.

من اين چيزا رو لازم ندارم.خودم مي خوام برم دستشويي.

ببين تا اين پسره بغل دستش نشسته بود نمي خواست از جاش جم بخوره.حالا بخيه هات پاره مي شه و

فرهاد هم ميندازه تقصير من.تو رو سر جدت بيا دست وردار تا فرهاد برگرده.

ا پس من چكار كنم؟نمي تونم خودو نگه دارم.

سيما وارد سالن شد:

بذار من كمك كنم ببرمت.

دست هستي را گرفت و بلند كرد و دو قدم راه رفتند.

تو كه نمي توني،الان مي ندازيش!

هنوز حرف كامي تمم نشده بود كه هر دو به زمين افتادند.

اخ اخ چه پهلواني!يكي بايد بياد دست تو رو بگيره راه ببره.

هستي و سيما هر دو با هم شروع به خنديدن كردند.

ببنديد اون نيشاتونو.بذار ببينم پات چيزي نشده.

فرهاد از حمام بيرون امد:

چي شده كا مي ؟

هيچي بابا.تا چشم تو رو دور ديد خواست ورجه وورجه كنه،با مغز خورد زمين.بيا ببريمش درمانگاه.فكر

كنم ضربه مغزي شده!

فرهاد به طرف هستي رفت.

اينقدر حرف مفت نزن.هستي طوريت نشد؟

نه فرهاد.اين كامي شلوغش مي كنه.واي پامو ول كن.

اوخ اوخ چه خوني داره مي ريزه.

فرهاد او را كنار زد:

برو كنارببينم ديوونه!خونش كجا بود؟زهره مو اب كردي.خير سرم خواستم برم يه دوش بگيرم.اگه

تونستي ده دقيقه مواظب اينا باشي.همه اش مسخره بازي دربيار.

من چكار كنم كه تنگش گرفته مي خواد بره دستشويي؟هر چي مي گم از كاسه اي،بشقابي،چيزي

استفاده كن قبول نمي كنه كه.

فرامرز وارد سالن شد:

كامي،بيا اينم كمپوتو جيگر.كي مي خواد كبابش كنه؟

بفرما!اين تااون سر دنيا رفت وبرگشت و تو هنوز حمام نگرفتي.برو تا يكي ديگه پيداش نشده!

فرهاد گفت:

تو رو خدا كامي حواستو جمع كن.هستي تو هم بشين سر جات،تكوننخ ور.خيلي دست و پا چلفتي

شدي،همه اش بايد يه بلايي سرت بياد

خب دستشويي مو چكار كنم؟

كامي با خنده گفت:

فعلا بكش بالا تا ببينم چكار مي تونم برت بكنم.

چي رو بكشم بالا؟

همه زدند زير خنده.قرهاد سرش را تكان داد:

هيچي!خودت كم بودي يكي ديگه هم خل و چل شده.پدرم خوب لقبي روت گذاشته...

و در حمام را محكم بست.كامي رو به فرامرز كه مي خنديد كرد و گفت:

ببينم،تو كه از جريان خبر نداري چرا هر هر ميخندي؟همه بياين كمك كنين اين دختره رو ببريم

دستشويي تا يه بلايي سر خودش و ما نياورده!الان اون پسره از حمام مي اد بيرون و مي گه هنوز اينو

دستشويي نبرديد؟

كامي صداي فرهاد را تقليد كرد و اداي او دراورد.شبنم و سيما از شدت خنده روي زمين نشسته بودند.

هستي با خنده گفت:

بسه ديگه،از خيرش گذشتم.حالا چه جوري بايد بكشمش بالا؟

سيما و شبنم به هر مصيبتي كه بود او را به دستشويي بردند.كامي كه هنوز داشت مي خنديد گفت:

عجب دختر با حاليه!بيا بريم ببينيم تو چه دسته گلي به اب دادي!

فرامرز معصومانه گفت:

چه دسته گلي؟رفتم چيزايي كه مي خواستين خريدم.

كامي سر جگر را گرفت و از كيسه دراورد.نگاهي به ان و نگاهي به فرامرز انداخت،بعد همان طور جگر

به دست پشت در حمام رفت:

فرهاد درو باز كن يه چيزي بهتن شون بدم.

الان مي ام بيرون،صبر كن.

نه تو رو خدا.يه دقيقه درو باز كن شاهكار داداش جونت رو ببين.

فرهاد در حمام راباز كرد:

اين چيه ديگه؟

اين خريد اقا داداشتونه.رفته جيگر نمي دونم كدوم حيووني رو خريده كه دو تا دل داره و يه قلوه،تازه

جيگر به اين بزرگي توي عمرت ديده بودي؟

شماها رو بايد بفرستن سربازي تا ادم بشين.زندگي كردن بلد نيستيد.

مگه خودت رفتي سربازي كه اين حرفو مي زني؟

چند سال زندگي كردن توي خارج،دست كمي از سربازي رفتن نداره.تازه بدتر هم هست!

و در حمام را بست.سيما از دستشويي داد زد:

صندلي متحرك كجاست؟

كامي جگر را به دست فرامرز داد:

اينو ببر توي اشپزخونه تا بيم ببينم چه خاكي ميشه به سرش كنم.

بعد به دخترها كمك كرد تا هستي را روي مبل نشاندند.

ديگه امرو فرمايشي نداريد.خجالت نگشيد ها اصلا رودربايستي هم نكنيد.نوكرتون در خدمته.

تو خيلي اقايي!

قابلي نداره.حالا ملكه چي ميل دارن براشون بيارم.اب اناناس يا جيگر شتر؟

جگر شتر چيه ديگه؟مگه شما توي ايران جگر شتر مي خوريد؟

!× نه،ما معمولا جگر ادمارو مي خوريم،جيگر شتر رو مي ديم به سگ و گربه هامون

دست شما درد نكنه!حالا من شدم سگ و گربه؟

كه چي؟حتما ميخواي شكايت منو بكني.

به كي؟

به مامان وبابات ديگه!

هستي سرش را پايين انداخت.

چيه زبونت بند اومد.نكنه ازشون مي ترسي.يا يواشكي اومدي اينجا.اصلا اين دو روزه نديدم به اونا تلفن

بزني.اين بچه ننه ها صد دفعه به مامان جونشون زنگ زدن.يا شايدم سر كار شيطوني كردي بيرونت

كردن؟

فرهاد كه تازه از حمام بيرون امده بود ارام گفت:

پدرو مادر هستي سالهاست كه فوت كردن!

كامي به فرهاد خيره شد و بعد به هستي نگاه كرد:

معذرت مي خوام،من نمي دونستم.بخدا منظوري نداشتم.تو رو خدا ناراحتش نشو.

هستس خنده تلخي كرد:

مهم نيست ديگه عادت كردم.

فرامرز كيسه كمپوت ها و كامي كيسه ميوه ها رو به دست گرفتند و با شبنم و سيما به اشپزخانه رفتند.

خيلي خجالت كشيد.فكرش رو هم نمي كرد.به قول خودش حسابي سه كرد!

حالا حتما چون پدرو مادر ندارم رفتارشون عوض مي شه!

نه دختر.تو كامي رو نمي شناسي.اون كاري به اين مسائل نداره.بقيه م همين طور.حالا دراز بكش برم

پيششون ببينم چكار مي كنن.

كامي پشت پجره ايستاده بود و سيگار مي كشيد.فرامرز سرش رابه باز كردن قوطي كمپوت گرم كرده

و سيما وشبنم هم مشغول شستن ميوه ها بودند.همه سكوت كرده بودند.شبنم ميوه ها رو رها كرد

سرش را روي ميز گذاشت و شروع به گريه كردن كرد.

ا چيز مهمني نيست.اين كارا رو نكنيد.هستي ناراحت ميشه.

كامي با صدايي اهسته گفت:

همه اش تقصير توئه.مي مردي اگه جريان ر و به ما مي گفتي؟اقلا اين جوري ابرو ريزي نميشد.از ديروز

تا الان كلي بهش حرف زدم.ديدم همه اش سكوت مي كنه و جوابمو نيم ده.من احمق نفهميدم.حالا خيلي

ناراحت شده؟

به قول خودش ديگه عادت كرده.ولي خواهشا رفتارتون عوض نشه.هستي خيلي حساسه،سريع متوجه

ميشه.

فرامرز با لحن غمگيني گفت:

هر دوشون با هم؟

احتمالا،كساني كه پيداش كرده اند،گفته اند كه پدرو مادرش در حادثه اي فوت كرده اند.چيزي راجع

به گذشته يادش نيست.

حالا با كي زندگي مي كنه؟

فرهاد مكثي كرد و گفت:

پيش عموشه،اون رفته سراغش و پيداش كرده و اين چند ساله با اون در انگليس زندگي مي كرده.حالا

هم اتفاقي نيفتاده.مگه براي شما فرقي مي كنه كه اون پدر ومادر داشته باشه يا نه؟

صداي هستي از سالن به گوش رسيد:

قرار بود يه چيزي بياريد من بخورم.كنفرانس سياسي تشكيل داديد يا اجتماعي؟

فرهاد به سراغ او رفت.چشمهايش بسته بود

خوابي يا بيدار عمو يادگار؟

چي به من تزريق كردي؟چشمامو نمي تونم باز نگه دارم.

يه مسكن قوي كه تا دو روز خوابت كنه.

مگه مرض داشتي؟حالا دوروز اينجاييم،اونم من بخوابم.

تا تو باشي شيطوني نكني و از ديوار راست بالا نري.از روز شنبه كه منم يخوام برم بيمارستان تومي

خواي چكار كني؟

فكر كردي!با همين پام هم كارامو مي كنم.

تو دستشويي هم تنهايي نمي توني بري.

حالا صبر كن.اگه باهات مسابقه دو نذاشتم.

كامي كه تازه وارد اتاق شده بود گفت:

مسابقه بي مسابقه!ما حوصله گچ گرفتن پا و عصا به دسن گرفتن رو نداريم.مثل دختر خوب بشين و اين

كمپوت رو بخور تا ببينم اين شاهكار فرامرز رو مي شه كباب كرد يا به درد سطل اشغال مي خوره.دست

عموم درد نكنه با اين بچه بزرگ كردنش!

و بعد از مكثي كوتاه ادامه داد:

از دست من كه ناراحت نيستي.منظوري نداشتم.منو ببخش.

فكرسو نكن. موضوع مهمي نيست.

بعد به چشمهاي كامي نگاه كرد و خنديد.كامي فرامرز را صدا كرد و گفت:

بيا بريم پسر عمو جان،اون جيگر كذايي رو هم بيار ببينم چه بلايي مي شه سرش اورد.

فرمرزو كامي با وسايل كباب و سيخ بيرون رفتند.فرهاد كمپوت ر اقاشق قاشق در دهان هستي مي

گذاشت.

پام ناقص شده،دستم كه طوريش نيست.بده خودم بخورم.

جون من اينجوري بيشتر بهت مزه نمي ده؟

خب دروغ چرا؟معلومه كه مزه مي ده!

پس نك و نال نكن و تا اخرش بخور.

خودت هم ي هقاشق بذار دهنت.

صداي فرامرز بلند شد كه شبنم ر ا صدا مي كرد تا تا برايش گوجه و نمك ببرد.كامي هم شمغول كار

بود و اواز بابا دل دارم و قلوه دارم را با صداي بلند مي خواند.

شبنم با يك سيني گوجه فرنگي از در بيرون رفت.

لحظه اي بعد صداي جيغ شبنم بلند شد و بعد صداي قيل و قال كامي و فرامرز:

اي دست و پا چلفتي.عرضه يه كار ساده ر وهم نداري.بابا فرامرز اينو براي چي نگه داشتي؟رسيديم

تهران طلاقو بذار كف دستش بذار بره پيش مامانش يه كم شوهر داري ياد بگيره.اقاي دكتر تشريف

بياريد يه مجروح ديگه داريم.به جاي گوجه فرنگي كباب شده هم بايد رب گوجه فرگي بخوريم!

بعد از چند دقيقه سيما وارد سالن شد و كيف فرهاد را برداشت.هستي پرسيد:

سيما چي شده؟

هيچي،تو از جات تكون خور.

هستي لحظه اي صبر كرد و طاقت نياورد.بلند شد و با سختي و لي لي كنان از در بيرون رفت.شبنم در

حال ناله و زاري بود.كامي گفت:

اي بابا!اون دختره پاش قلم شد و 4 ليتر خون هم ازش رفت اينقد مويه نكرد.يه خرده خون از دماغش

اومده ببين چه كولي بازي درمياره.

فرامرز گفت:

كامي يه دقيقه ساكت شو ببينم چه بلايي سرش اومده.

فرهاد كه مشغول معاينه شبنم بود گفت:

چيزي نيست.ضربه خوره.شبنم سرتو بالا نگه دار.سيما برو يه مقدار يخ بريز تو كيسه و بيار.

سيما كه برگشت هستي را ديد كه به ميز تكيه داده بود.

تو اينجا چكار مي كني؟

فرهاد برگشت و با عصبانيت گفت:

حالا تا يه كاري دستمون ندي كه راحت نميشي.كي گفت از جات بلندشي؟

چه بلاييسر شبنم اومده؟

كامي شانه هايش را بالا انداخت:

هيچي ،حس.دي كرد كه ما به تو سرويس مي ديم،خواست خودشو لوس كنه.

فرهاد رو يه سيما كرد:

برو هستي رو بشون روي اون صندلي الانه كه بيفته.

بعد دوباره به طرف شبنم برگشت:

اينقدر گريه نكن بذار ببينم خونريزي بند اومده يا نه.

سيما از پله ها بالا رفت،به پله اخر كه رسيد پايش به لب پله گير كرد و به طرف هستي پرت شد.سيما و

هستي به همراه ميز و صندلي با هم روي زمين وسط تراس افتادند.دست سيما به لبه ميز خوره و پاره

شده بود.فرهاد هستي را بلند كرد و ديد كه سرش را با دو دست گرفته است.

سرتو بالا كن ببينم چي شده.

كامي با صداي بلند گفت:

فرهاد بيا به داد اين يكي برس!اين سه تا وروجك قصد جون ما رو كردن!

دخترهاي گنده بلد نيستن روي زمين صاف راه برن.يكي ما ر وببينه كلي مي خنده با اين نو ظهورهايي

كه دورمون جمع كرديم.

فرهاد به هستي كمك كرد و او را به داخل ويلا برد و روي مبل نشاند.به فرامرز هم گفت شبنم رابه

داخل ببرد و كيسه يخ روي سرش بگذارد.به كمك كامي دست سيما ر اشستشو دادند و او ر اهم كنار

هستي و شبنم نشاندند.دخترها نگاهي بهه م انداختند و گريه شان به خنده تبديل شد.

كامي گفت:

خنده هم داره!پاك اعصاب مارو خرد كردن،يه دقيقه ارامش نداريم.گير يه مشت دست و پا چلفتي پر

مدعا افتاده ايم.تنها كاري كه بلدن خرابكاريه.

فرهاد بو كشيد و گفت:

اين بوي سوختگي مال چيه؟

فرامرز به طرف تراس رفت:

خاك بر سرت كنن كامي،جيگر نازنين رو سوزوندي.

كامي با خونسردي گفت:

فرامرز جان،اون جيگر اصلا نحس بود.از موقعي كه اومد بلا نازل شد.دفعه ديگه يادم باشه تو رو دنبال

جيگر نفرستم.حالا هم بيا بريم يه رستوراني پيدا كنيم يه چيزي براي ناهاربگيريم بياريم.

سيما نيم خيز شد:

من مي خواستم مرغ سرخ كنم.

كامي دستش را جلوي او گرفت:

نه به جون تو،مگه من مردم؟تو خواهشا از جات تكون نخور.مي ري اين دفعه اشپزخونه رو به اتيش مي

كشي.سه تايي همين جا مي شينيد تكون هم نمي خوريد.

بيا فرهاد جون،تو هم روي اين صندلي رو به روي اين سه فتنه اخرالزمان بشين و چشم ازشون

برندار.اينا قابل اطمينان نيستن.من و فرامرز مي ريم دنبال ناهار.

فرهاد گفت:

تو بمون،من با فرامرز مي رم.

نه بابا.يه دكتر با اينا باشه مطمئن تره.چون اماده هستن براي يه زخم ديگه!

كامي و فرامر ساعتي بعد با ناهار رسيدند.كامي كه خسته شده بود گفت:

پرسان پرسان رفتيم تا يه چلو كبابي خوب پيدا كرديم.اين هم اسپند بريز توي اتيش براي اين عزيز

كرده ها.چشم خوردن طفلكيها!حالا فردا جواب ننه باباشونو كي ميده خدا عالمه!

سيما رو به هستي كرد و گفت:

خوش به حالت هستي!بخدا راحتي.از حالا دلشوره فردا رو دارم.بايد به يه دو جين ادم حساب پس بدم

كه چي خوردم،كجا رفتم،ديگه تو اين دردسر ها رو نداري.

شبنم هم تاييد كرد:

راست مي گه.فرد منو با اين بيني پف كرده ببينن مي گن حتما با فرامرز دعوات شده،با مشت زده توي

صورتت.هنوز نامزدي اين بلاها ر وسرت مياره.وايبه حال بعد از عروسي!

فرامرز خنديد:

دست شما درد نكنه.حيف كه يه دوربين نبود از راه رفتن شم فيلمبرداري كنه وگرنه صبح اول وقت پدر

مي رفت در خونه تون و نامزدي رو بهم مي زد و به خودش لعنت مي فرستاد با اين عروس اوردنش!

كامي گفت:

حالا دعوا نكنيد.اول چلو كبابتون رو بخوريد جون بگيريد،بعد بريد وسط حياط يه دو ساعتي همديگه ر

وبزنيد.ما هم قول مي ديم نصف ب هنصف تشوقتون كنيم.

بعد از ظهر كه هستي از خواب بيدار شد بچه ها در سالن نبودند و صدايشان از تراس به گوش م

رسيد.فرهاد ر اصدا زد و به كمك او به تراس رفتند.

خيلي بدجنسيد.چرا منو صدا نكرديد؟

بعد شروع كرد به لقمه گرفتن.سيما چاي جلويش گذاشت و گفت:

سرت كه چيزي نشد افتادي روي زمين؟

نه.فقط فكر مي كنم دنيا رو قشنگ تر مي بينم.

كامي سرش را تكان داد:

-تو رو خدا هوس نكني دوباره خودتو بندازي زمين. اين دفعه ديگه دنيا رو نمي بيني! جون مادرت

رسيديم تهران الم شنگه بپا نكني، بگو دستم به شاخه درخت گير كرده و يه كم خراشيده شد. شبنم

خانم تو هم تا چشمت به مامان جونت اقتاد نزني زير گريه كه بگي اين مرتيكه منو شكنجه كرد!

هستي در حالي كه مي خنديد گفت:

-كامي شلوغش نكن. بچه ها اين حرفها رو نمي زنن از خودت در نيار.

-آخه تو كه اينا رو نمي شناسي. چشمشون به دوتا آشنا مي افته كه دشمن ما هستن، بيا ببين چه جار و

جنجالي راه مي ندازن. اون وقت تا يك هفته ما بايد بريم دادگاه خانواده و در جايگاه متهم بشينيم و

استنطاق بشيم!

شبنم لب ورچيد:

-هستي جون اين حقه باز دروغ ميگه. كسي باهاش كار نداره و چيزي بهش نمي گه . خودش جلو جلو تا

پامون برسه اونجا برسه اونجا، شروع مي كنه يه ننه من غريبمي در مياره كه از موقعي كه رفتيم شمال

همش يه پامون توي مطب دكتر بود و يه پامون توي در مانگاه!

-نه اينكه نبود. اين بدبخت كيف فرهاد، دوره مي گشت براي پانسمان! ديگه از صبح نذاشتم درشو

ببنده كه زحمت باز كردن به خودش نده!

فرهاد خنديد:

-تا صبح بشينيم بايد اراخيف اين پسرعموي عزيز رو گوش بديم. يه فكري كن الان چكار بايد بكنيم؟

همين جور بشينيم اينجا و همديگه رو نگاه كتيم؟

كامي متفكرانه گفت:

-من فكرشو كردم. پاشو فرامرز، برو سي چهل متر طناب بيار.

فرامرز با تعجب پرسيد:

-طناب واسه چي؟!

-مي خوام تاب درست كنم! مرد حسابي، پوسيديم توي اين خونه. خب مي خوام برم بگردم ولي قبلش

اين سه تا فتنه رو روي صندلي هاشون طناب پيچ مي كنيم و مي زنيم بيرون!

فرامرز سرش را تكان داد:

-فكر خوبيه. موافقم.

شبنم با اعتراض گفت:

-بيخود كردين! پا بذارين بيرون اوفقدر جيغ مي زنم تا بيان به جرم آدم ربايي دستگيرتون كنن!

هستي گفت:

-خب ما رو هم ببريد، قول مي دم اذيتتون نكنيم.

كامي با تمسخر گفت:

-آره جون خودت! به من ياد دادن به قول زنها اعتمادي نداشته باشم. در ثاني همه تون كه شل وپل

شدين!

فرهاد خنديد:

-من فكر بهتري دارم. يه آبشار چند كيلومتر بالاتر هست، جاي باصفا و دنجيه. بريم اونجا.

هستي را روي صندلي ماشين جا دادند تا بتواند پايش را دراز كند. بقيه هم سوار ماشين كامي شدند،

آبشاري كه فرهاد مي گفت جاي بسيار زيبايي بود. وسط جنگل، البته با راهي خاكي و پر از دست انداز.

به نزديك آبشار كه رسيدند، پياده شدند. از ارتفاع بسيار زيادي، آب مثل سيلي خروشان روي صخره

بزرگي كه بيشتر شبيه كوه بود، مي ريخت. فرهاد سعي كرد هستي را زير آبشار ببرد.

كامي داد زد:

-اگه خيال خودكشي داريد چرا ما رو آورديد؟ اگه شاهد هم لازم داريد من يكي كه نيستم/ در ضمن

عمرا اگه بپرم توي آب براي گرفتن شماها.

فرهاد با خنديد گفت:

--حرف نزن، دنبال من بيا تا بهت نشون بدم.

همه از راه باريك زير آبشار گذشتند. آنجا غار كوچكي بود كه با فانوس هاي رنگي وسه تخت چوبي

تزئين شده بود. قهوه چي هم بيكار روي يكي از تخت ها لم داده بود كه با ديدن بچه ها از جايش پريد.

فرامرز به اطراف نگاه كرد:

-بابا دستخوش! مايه عمره ميايم اينجا از در ويلا اونورتر نرفتيم. تو چطور دو روزه اينجا رو پيدا كردي؟

فرهاد با خنده گفت:

-حالا مونده تا منو بشناسي برادر عزيزم!

آنها از پشت، آبشار را مي ديدند كه از بالا يه داخل رودخانه مي ريخت. منظره ي بسيار زيبايي بود.

جايي دنج كه از بيرون پيدا نبود. مش صادق، صاحب آنجا بسرعت چند استكان چاي و مقداري ميوه و

خوراكي و دو تا قليان برايشان آورد. هستي يكي از قليان ها را جلويش گذاشت و شروع به كشيدن

كرد. فرهاد گفت:

-زياد نكش، عادت نداري، سرت مي ره.

هستي پلكي زد و بعد چشمايش را بست و يك طرفي روي تخت افتاد. فرامرز با ترس گفت:

-واي چي شد، بيهوش؟

فرهاد خنديد:

-پاشو دختر، اينا فكر مي كنن باز يه بلايي سرت اومده، داره شوخي مي كنه.

هستي خنديد و بلند شد. فرامرز گفت:

-دارم از حالا به سه تائيتون مي گم؛ كيف فرهاد رو مخصوصا نياوردم. تو رو خدا مواظب خودتون باشيد.

هستي گفت:

-به خدا من اينفدرا هم دست و پاچلفتي نيستم. نمي دونم چرا اين بلاها بايد سرم بياد، تا حالا اين اتفاقا

برام نيفتاده بود.

شبنم بدون مقدمه پرسيد:

-هستي عموت چه جور آدميه؟

هستي با تعجب به او و به فرهاد نگاه كرد. فرهاد به داداش رسيد:

-من گفتم كه پيش عموت زندگي مي كني!

هستي خنديد و گفت:

--آهان! يه آدم پير بداخلاق و غرغرو. تازه خسيس هم هست!

سيما پرسيد:

-پس چه جوري تحملش مي كني؟

-مجبورم. چون خرجم رو مي ده.

شبنم دوباره گفت:

-الان كجاست ايرانه يا خارج؟

-فعلا انگليسه، خدا رئ شكر باهام نيست وگرنه از كنارش نه مي تونستم تكون بخورم، نه جايي تنهايي

برم. يه ديكتارويه، لنگه نداره!

كامي با لحني دلداري دهنده گفت:

-غصه نخور، ما از اين حرفا گوشمون پره؛ يه خانواده ديكتاتور داريم پس همدرديم.

شبنم پرسيد:

-راستي چي شد كه به ايران آمدي؟

-من سالهاست كه انگليس زندگي مي كنم، از كودكي. چند ماه پيش توي فرودگاه با فرهاد آشنا شدم

كه ديدم فرهاد مي خواد بياد ايران، منم هوايي شدم و انقدر به گوش عموم خوندم و التماس كردم تا

راضي شد و منو فرستاد ايران.

فرامرز پرسيد:

-راستي كي اومدي ايران؟

-دو سه هفته اي مي شه.

كامي با لبخند مرموز پرسيد:

-شب جمعه بود اومدي؟ ساعت 10 شب؟

-آره چطور مگه؟

گامي روي پاي فرهاد زد:

-اي حقه باز! دستت روشد. پس اون شب مهموني كه مثل عقب مونده ها رفتار مي كردي مي خواستي

بري دنبال اين خانم؟

فرهاد خنديد:

-پس بالاخره مچم رو گرفتي.آخه هستيي تو ايران فاميل نداره. دلم نيومد تنهاش بذارم.

بچه ها به ياد مهموني كه افتادند، شروع كردند به خنديدن و تعريف كردن ماجراي آن شب براي

هستي و فرهاد. فرامرز قهقهه زنان گفت:

-فرهاد نبودي اين كامي رو ببيني، اولا كه نزديك بود اون مهندس بدبخت رو با برق خشك كنه. بعد

هم يارو افتاد توي استخر، با يه فيگوري به پدر گفت:

"عموجون، من خودم برق رو درست مي كنم. ناسلامتي ليسانس مهندسي دارم،حالا برق نباشه بالاخره يه

چيزهايي حاليم هست. چرا به غريبه ها رو مي اندازيد؟"

پدر چيزي بهش نگفت، وقتي كامي رفت كامي رفت و فيوز رو زد كار نمي كنه، قيافه اش ديدني بود!

پدر زد توي سرش كه:"خاك برسرت با درس خوندنت!

وايسا تا حاليت كنم يه من ماست چقدر كره داره؟"

بعد زنگ زد به اداره برق كه اومدن و گفتن كه خرابكاري عمديه، نمي دوني چه جوري پدر، كامي رو از

خونه بيرون انداخت. ما مرديم از خنده. پدر برگشت به طرفمون و داد زد:"توله سگها! گم شيد بريد تو

اتاقاتون تا نيومدم دندوناتون رو خرد كنم." ما هم از ترس فرار كرديم.

كامي سرش را تكان داد:

-همه اش زير سر اين پسرعموي عزيزه! آخه ديدم حال خودشو نمي فهمه. مثلا دكتر بهرامي ازش

پرسيد:"جناب دكتر، توي انگليس در كدام بيمارستان بوديد؟"

فرهاد جواب داد:"پاستور نو" همه هاج و واج نگاش كردن. بعد دوباره ازش سوال كرد، فرهاد

گفت:"ببخش حواسم نبود. بيمارستان تهران كلينيك!گ

من ديدم اوضاعش خرابه، رفتم جلو و گفتم:"فرهاد جان، جناب دكتر مي پرسن توي انگليس در گدوم

بيمارستان بودي." دوباره گفت ببخشين متوجه نشدم. بيمارستان چهرازي!" ديگه بايد قيافه عمويها رو

مي ديدي. هرچي سبيل داشت كند و خورد.

همه از خنده ريسه رفته بودند، حتي مش عباس هم مي خنديد. لقمه در گلوي هستي پريد و به سرفه

افتاد. كامي به پشتش زد و گفت:

حالا خفه نشي! تازه اين فقط يه نمونه از شاهكارهاي اين شازده ست. فيوز برق رو عوض كردم اومدم

سراغش، گفتم فرهاد سوار ماشين شو و برو. مي دوني چي گفت:"من كه جايي رو بلد نيستم از كجا برم

مامور برق بيارم." ببين من گير چه آدماي خنگي افتادم.

فرهاد كه از شدت خنده سرخ شده بود گفت:

-كامي، كمتر چاخان كن. يه كلاغ مي كني ها! من كي همچين حرفي زدم؟

شينم سرش راتكان داد و رو به هستي كرد:

-هستي الان كجا زندگي مي كني؟

هستي آرام گفت

توي هتل.

كامي به طعنه گفت:

-خب فرهاد كه اتاق خالي زياد داره، يكي بهت اجاره مي ده، هم براي موقعي كه عمويها در از

بيمارستان بيرونش كرد در آمدي داشته باشه و هم اينكه تو تنها نمي موني! در ضمن به عرضتون

برسونم كه ايشون كبريت بي خطر هستن، من امتحانش كردم! خيالت راحت باشه.

فرامرز گفت:

-حرفي مي زني ها! با اين اوضاع قمر در عقرب، فقط مونده فرهاد اين كار رو بكنه. اگه پدر و عمه خانم

بفهمن كه جفتشون رو زنده زنده جلوي خورشيد كباب مي كنن!

-راست مي گي ها. اون طرف قضيه رو فراموش كرده بودم. بالاخره فرهاد با مهشيد چكار مي كني؟

فرهاد ناراحت شد:

-باز اسم اون دختره رو آوردي؟ بذار اين چايي رو با خيال راحت بخورم.

سيما پشت چشم نازك كرد و گفت:

-خدا به دور! آدم قحطيه اونو برات كانديد كردن!

شبنم هم خنديد:

-چقدر لوس وننره! آدم نمي تونه دو كلام باهاش حرف بزنه از بس كه نازك نارنجي تشريف دارن زود

به تريج قباشن ير مي خوره، مي ره شكايت مي كنه.

فرامرز رو به كامي گفت:

-بيكاري اسم اين دختره رو مياري؟ هم صداي همه رو در مياري و هم آدم به دل پيچه مي افته. مش

صادق اينجاها دستشويي نداري؟

قبل از مش صادق، كامي گفت:

اون دلپيچه مال شكم. بازي خودته! آقا از جگر سوخته الاغ هم نگذشت رفت هرچي توي باربيكيو ريخته

بود، جمع كرد و خورد. در ضمن مش صادق دستشوييش كجا بود؟ برو اونطرف آبشار كنار رودخونه.

فرهاد بعد كلي تعارف مش صادق، حساب ميز را پرداخت كرد. مش صادق گفت:

-آقاي دكتر، تو رو خدا بازم بياين پيش من. هيچ مهماني مثل شما اينقدر سرحال و سرزنده نيست. من

كه به اندازنه ي يك سال خنديدم.

فرامرز به سرعت گفت:

-نه تو رو خدا، اين سفر براي هفت پشتمون كافيه. نمي بيني همه يا پا ندارن يا دست ندارن يا دماغ! تازه

شانس آورديم روزهاي آخر اومديم. زودباش فرهاد، بريم شب شده. موقع برگشت مي بيني يكي دوتا

كم شدن ها، اون وقت بايد تا صبح توي رودخونه شنا كني و دنبال اينا بگردي!

همه خنديدن و سوار ماشين ها شدند. در راه فرهاد، به هستي گفت:

-حالا ديگه من يه پيرمرد غرغرو و بداخلاقم؟!

-خب چي مي خواستي بگم؟ بگم پيش يه پسر خوشگل و خوشقيافه و ناز و ماماني هستم؟ خودت مي

دوني كه تو بهتريني. از تو بهتر چه كسي رو مي تونم پيدا كنم؟

-پس قبول كردي اينو مي ذارم به پاي جواب مثبتت!

-جواب چي؟

-خواستگاري من از تو!

-فرهاد، دست بردار، فعلا حرف اين چيزا رو نزن. تو بايد اول تكليفت رو با پدر و خونواده ات روشن

كني. وگرنه مي دوني من غير از تو كسي رو ندارم. از خدامه تا آخر عمر پيش تو باشم. ولي اينو گفته

باشم اگه بدونم يه روز بودنم باعث ناراختيت مي شه يه لحظه هم تامل نمي كنم.

-مطمئن باش نبودنت بيشتر ناراحتم مي كنه تا بودنت. وقتي در منارم هستي احساس آرامش مي كنم.

انگار هيچي كم ندارم. تكليف پدرم و بقيه روشنه. نمي تونن منو مجبور به كاري بكنن كه ازش متنفرم.

-مي دوني خيلي دلم مي خواد اين مهشيد رو از نزديك ببينم. برادرش كه خيلي پرو و وقيح بود، شماها

خيلي باهاش مدارا كرديد.

-اون آدم شر و مزخرفيه. نمي شه باهاش در افتاد. خواهرش هم دست كمي از اون نداره. خانوادگي

دنبال دردسر مي گردن. ما سعي مي كنيم زياد سر به سرشون نذاريم.

-پدرت چطوري روي اونها نفوذ نداره؟

-پدر فقط به فكر تقصيم نشدن ثروت خانوادگيه. به بقيه مسائل كاري نداره. راستش ما به اين نتيجه

رسيديم كه اونا براي جاسوسي تربيت شدن. به قول معروف زيراب زن هستن. شرارت در وجودشون

فراوونه. البته ميدوني اين شرارت تو خونه همه ي ما هست ولي درصدش فرق مي كنه. به اين نتيجه

رسيدم كه اصلش از عمو اسكندر و عمه و پدرم شروع ميشه و آخرش به من ختم مي شه! فرامرز خيلي

آوردم و سر به زيره. فرامرز و فذانك و مامان رفتن. مثل اون مطيع و سربه راه هستن. ولي اين وسط،

من يه خورده لجباز و به قول اونا شرور هستم. پدر هم مي دونه با من نمي تونه با من طرف بشه چون

دستشو سريع مي خونم و رو دست بهش مي زنم.

-در چند جمله چه تعبير درست و حسابي اي از خوانوادت كردي! پس من بايد محتاط باشم. چطور اين

مدت متوجه شرارت تو نشدم؟

-به خاطر اينكه تو هم سربراه و مطيع هستي. اگه مي خواستي با من ضديت كني تا حالا صد دفعه سر

شاخ شده بوديم.

-پس مراقب خودم باشم و زياد سربه سرت نذارم و گرنه تو جنگ خانوادگي شما مغلوب مي شم!

-جنگ از حالا به بعد شروع ميشه. مي دونم پام برسه به تهرون، شيپورش زده مي شه. ولي خوشبختانه

طرفداراي تو يكي يكي دارنزياد مي شن. اگه پاش بيفته مادر و فرانك هم تو جبهه تو هستن.

هستي خنديد و گفت:

-اشتهام باز شد! حالا مي تونم با خيال راخت يه شام درست و حسابي بخورم!

فرهاد كنار جاده ايستاد و كامي هم اتومبيلش را كنار او نگه داشت. فرهاد سرش را از شيشه بيرون

آورد و گفت:

-سركار خانم گرسنه شون شده، شام كجا بريم؟

كامي چشمهايش را گرد كرد و گفت:

-بتركي هستي! يه عالم نوم و پنير و سبزي خوردي. فرهاد، جلوشو نگيري بايد تريلي 18 چرخ كرايه

كنيم تا اين خانمو يه تهران بسئنه!

هستي سرش را بيرون آورد و گفت:

-برو دنبال كارت، دو سه لقمه نون و پنير كه گرسنگي رفع نمي كنه.

-بميرم برات، همش دو لقمه بود! بيچاره پيره مرد گيج شده بود از كجا يه تيكه نون گير بياره بده تو

بخوري. هرچي آذوقه جمع كرده بود تو يه ساعتع خوردي!

فرهاد خنديد:

-نوش جونش! مال تو رو كه نمي خوره.

فرامرز دخالت كرد:

-اوهوكي! نمرديم و ديديم كه جنابعالي هم مدافع يه نفر باشي!

-تا چشم حسود كور! حالا كه اينطور شد مي برمش هايت و دم در هم مي سپرم شما رو راه ندن.

كامي گفت:

-زرشك! برو ببينم كي زودتر مي رسه.

بعد هم گاز دادو رفت. هستي گفت:

-فرهاد، بيا قالشئن بذاريم و بريم يه جاي ديگه!

-اتفاقا خودم هم توي همين فكر بودم. سركار گذاشتن كامي خيلي به آدم مزه مي ده.

بعد گذاشت كامي كمي دور شود، دور زد و مسير را برعكس او رفت. كامي چند كيلومتر كه دور شد، از

آينه به پشت سر نگاه كرد. فرامرز گفت:

-كامي وايسا! شرط مي بندم الكي گفت مي خواد بره هايت!

از ماشين فرهاد اثري نبود. كامي اتومبيلش را كنار جاده نگه داشت و پياده شد. كمي سر جاده ايستاد و

به مسير نگاه كرد، بعد دوباره سوار شد و راه افتاد، فرامرز گفت:

-نيومدن كه، چرا راه افتادي؟

كامي پوزخندي زد و گفت:

-من ختم روزگارم! اين دوتا جوجه مي خوان منو سر كار بذارن. الان بهتون نشون مي دم!

بعد از يه فرعي پيچيد و به سرعت به طرف چالوس رقت.

*****

فرهاد و هستي خندان از ماشين پياده شدند و آرام آرام به طرف رستوراني كه بسيار معروف و شيك

بود، به راه افتادند.وقتي وارد رستوران شدند، هنوز در را نبسته بودند كه صداي كامي ميخكوبشان كرد:

-به هتل هايت خوش آمديد جناب دكتر!

فرهاد متعجب به سمت او برگشت.

-عجب پسره ولدچموشي! از كجا فهميدي ما مي خوايم بيايم اينجا؟!

بچه ها دور ميز نشسته بودند و حتي سالاد هم سفارش داده بودند. كامي با تمسخر گفت:

-فكر كردي با كور تريد مي خوري؟ حالا حالاها انگشت كوچكيه من بشي! شام را در فضايي پر از خنده

و شادي خوردند و سپس به كنار ساحل رفتند. كامي با تعريف ها و شوخي هايش همه را مي

خنداند.هستي رو به فرهاد كرد و گفت:

كاهي از اول اينجوري بود يا تازگيها اين كارها رو مي كنه؟

كامي خودش جواب داد:

نه هستي جان،من ادم بودم،چشمم كه به اينا مي خوره از اين روبه اون رو مي شم.

فرامرز گفت:

غلط كردي!تو از اول ديوونه بودي.حقته كه پدر هميشه بعت بگه پسره خل و چل!

اون ما بيچاره ها رو با يه چشم مي بينه با اون چشمش كه ثابته،همه ديوونه و خل و چلن.

هستي پرسيد:

پس با اون چشم سالمش چه كسي رو مي بينه؟

كامي زد زير خنده:

فقط زن عموم رو...اونم...

فرامرز معترضانه گفت:

خفه شو درست حرف بزن،اگه پدر بفهمه پوست از سرت مي كنه.

هستي رو به فرهاد كرد:

مگه چشم پدرت مشكلي داره؟

فرهاد نفس بلندي كشيد و گفت:

وقتي جوون بوده يه بار با دوستاش مي ره شكار،موقع تميز كردن اسلحه يه ساچمه شليك ميشه توي

صورتش.به همين خاطر يه چشم و مقداري از ابروهاش از بين ميره.

هستي با ناراحتي گفت:

اخي...حيوونكي...خيلي سخته كه.

كامي با طنز گفت:

ناراحت نباش هستي جون.ما شانس اورديم كه يه چشمش نمي بينه با همخون يه چشم پدر همه رو

دراورده.

فرهاد چشم غره اي به او رفت و گفت:

بسه ديگه.حالا گير دادي به باباي من.پاشو بريم يه خرده هيزم و چوب جمع كنيم يه اتيش روشن

كنيم.هوا خيلي سرده.

پسرها به كمك هم مقداري چوب جمع كردند و سر اتش روشن كردن دئخترها كلي از دستشان

خنديدند.كامي گفت:

فرهاد رسيدي تهران دكتراتو پاره كن بريز دور.تو عرضه يه اتيش روشن كردن هم نداري.

فرهاد همانطور كه با چ.بها ور مي رفت گفت:

من چكار كنم؟چوبها خيسه روشن نمي شن.

نه عزيزم،بگو بلد نيستم.چرا خجالت مي كشي؟

اره بابا جون.يه فندكو حروم كردي سر يه چوب داغ هم نشد،چه برسه به روشن شدن،برو كنار بذار

خودم روشن كنم.

بفرما ببينم عرضه شو داري،شرط مي بندم نتوني.

شرط بستي ها،بايد به شرطت عمل كني.

تو اتيشو روشن كن،عمل كردن شرط با من.

بالاخره كامي هيزمها را اتش زد و فاتحانه گفت:

خب حالا نوبت شرط منه.

بگو بابا چقدر بهت بدم تا دست از سرم برداري؟

كامي با صداي ريزي گفت:

برو گمشو تحفه نطنز!

خاك بر سرت كنن.ادم نمي شي كه.

خب بابا قهر نكن.يه شرط خوب،به شرطي كه نه نياري.

بگو ببينم چي مي خواي...

ما مي خونيم و تو بايد برقصي.

بچه ها زدند زير خنده.

بابات برقصه پسره بي حيا!

باباي من اگه رقصيدن بلد بود عاقبتش گوشه كتابخونه نشستن نبود!در ثاني خودت شرط بستي بايد

بهش عمل كني.

فرهاد چوبي از ميان اتش برداشت و دنبالش دويد.

فرامرزكه از خنده ريسه رفته بود بريده بريده گفت:

بابا دست بردارين...كامي بيا شرط رو عوض كن يه چيز ديگه بگو!

فرهاد دو سه بار با چوب به پشت كامي زد و بعد كنار هستي نشست.كامي گفت:

عجب رويي داري.به من چه،خودت شرط رو باختي.

فرامرز در حالي كه با چوب اتش را زير و رو مي كرد گفت:

بذار هستي جوزشو بكشه.

فرامرز جون تو حرف نزن.الان دختره هوايي ميشه بلند مي شه با سر مي ره توي اتش!كپسول اتش

نشاني هم كه نداريم!

فرهاد نگاهي به هستي كرد و گفت:

باشه قبول.هستي جورمو مي كشه.

كامي با تعجب پرسيد:

يعني هستي مي خواد برقصه؟

نه پسر عمو جون،هستي براتون مي خونه.

بچه ها نگاهي به هم انداختند.كامي گفت:

بخون هستي ببينم مي توني شرط فرهاد رو پاس كني يا نه.

هستي با خجالت گفت:

فرهاد شوخي مي كنه.من بلد نيستم بخونم.

فرهاد گفت:

بخون وگرنه من با اين هيكلم بايد بلند شم برقصم.اون وقت مايه خجالتت ميشم ها!

هستي خنديد.براي چند لحظه چشمهايش را بست و ترانه اي را ابتدا اهسته زمزمه كرد،بعد ارام ارام

صدايش اوج گرفت:

به من معني بده با عشق

منو با عشق احيا كن

به اين دنياي بي رنگم

بزن نقشي بزن رنگي

كه دلگيرم و افسرده

از اين دنياي بي رنگي

منم شعر فراوشي

تو معني پروازي

به من معني بده با عشق

منو با عشق احيا كن...

وقتي ترانه تمام شد بچه ها شروع كردند به دست زدن.

معركه بود.!

خارق العاده س.

بابا دمت گرم!من همين الان زنگ مي زنم به عمو بهادر،سريع خودشو برسونه.تو رو كه ببينه و يه دهن

براش بخوني،خودش سريع مهشيد رو دار مي زنه!

هستي تو رو خدا يه بار ديگه بخون!

اي بابا ديگه دست بردار نيستيد.

لوس نشو بخون!

هيچكسي مثل من و تو

زنده در هواي هم نيست

هيچكسي مثل من و تو

جفت هم نيمه هم نيست

نبايد بين من و تو

نفسي فاصله باشه

وقتي مي تونه جدايي

قصه دلتنگي باشه

هستي يك دو ترانه ديگر هم خواند.گاهي بقيه م با او همصدا مي شدند ولي بيشترتر جيح مي دادند

صداي هستي در ساحل بپيچد.بعد ازساعتي همگي به ويلا برگشتند.بچه ها در ماشين كامي ساكت بودند

همه فقط به يك نفر فكر مي كردند،هستي!دخترها با اينكه هر كدام صاحب امتيازات بسياري از جمله

زيبايي و مال و خانواده ثروتمند و با نفوذ بودند با اين حال در مقابل هستي احساس حقارت مي

كردند.اين دختر با ان قد بلند و قيافه جذاب و چشمهاي خيره كننده،هر لحظه برايشان شگفتي مي

افريد و اين اخري يعني صداي زيبا و دلنشينش كاملش كرده بود.نمي توانستند به او حسادت كنند چون

انقدر خودماني و راحت با ان دو دوست شده بودكه جايي براي حسادت نمي گذاشت.فرامرز در فكر

بود،نمي دانست بر سر اين دختر زيبا چه مي ايد ايا پدرش و عمه خانم از موضع خود عقب نشيني مي

كردند يا اينكه فرهاد مجبور ميشد براي هميشه هستي را فراموش كند؟

كامي هم غرق در افكار خودش مشغول رانندگي بود.حتي براي يك لجظه چشمهاي زيبا و صداي

دلنشين هستي از ذهنش دور نميشد.

وقتي به ويلا رسيدند همه وارد شدند ولي كامي كنار استخر نشست.

فرهاد برگشت و كنار او نشست.دو تا سگار روشن كرد و يكي رابه او داد:

توي چه فكري هستي كامي؟

يه چيزي توي هستيه كه نمي دونم چيه...ولي انگار سالهاست مي شناسمش.حتي وقتي با اون صداي

لطيفش اواز مي خوند يك ان احساس كردم قبلا اين صدا رو شنيدم.به نظر تو عجيب نيست؟تو اين

احساس رو نداري؟

فرهادد لش مي خواست رازي را كه سالها در دل داشت براي كامي بازگو مي كرد ولي الان جا و مكانش

نبود.

من هم بعضي مواقع همين احساس رو دارم.شايد به خاطر قيافه جذابش باشه يا به خاطر رفتار بي ريا و

دوست داشتني اي كه داره.هستي سراپا محبته،اين مدت هيچ وقت نشده رفتاري از خودش نشون بده

يا كاري بكنه كه من ناراحت و دلخور بشم.از آن روز اولي كه ديدمش ناخوداگاه بهش علاقهمند شدم و

روز به روز اين علاقه بيشتر مي شه.

خوش به حالت!واقعا همه چيز تكميله!كاش خونواده عتيقه ما اين سم و روسومات عهد دقيانوس رو كنار

مي ذاشتن.ونمي دونم وقتي چشمشون به هستي بيفته چه عكس العملي نشون مي دن.يعني مي شه از

كنار يه همچين دختري به اسوني گذشت؟

فرهاد نفس بلندي كشيد:

مي دوني كامي،وقتي براي اولين بار جلوي عمه خانم و پدر ايستادم و حاضر شدم همه امتيازاتي كه بهم

دادن پسشون بدم،برام خيلي سخت بود.ولي وقتي با هستي رو به رو شدم ديدم ارزش اين كار رو داره.

كامي بدون انكه به او نگاه كند گفت:

من جاي تو بودم دست هستي رو مي گرفتم و توي همين جنگل توي يه كلبه زندگي مي كردم و قيد اون

خونه و بيمارستان و چيزهاي ديگه رو مي زدم.راست ميگش،واقعا ارزش داره!

بايد ببينيم چي پيش مياد.فعلا بيا بريم تو،هوا سرد شده.صبح بايد حركت كنيم.

صبح بعد از صبحانه دخترها يكصدا گفتند:

ما نميايم،ما نميايم.

فرهاد گفت:

عصر جاده شلوغ مي شه وبه تاريكي مي خوريم.

هستي گفت:

خب بخوريم.تاريكي كه بهتره!

كامي خنديد:

نخير اقاي دكتر،پاشو زودتر جل و پلاسمون رو جمع كنيم بزنيم به چاك تا اينا كار دستمون ندادن!

هستي لبهايش را جمع كرد و گفت:

_ فرهاد، جون من، ناهار رو بخوريم بعد بريم.

_ چه فرقي مي كنه عزيزم؟ بالاخره بايد بريم ديگه.

شبنم هم گفت:

_ خب اگه ديرتر بريم چي ميشه؟

كامي تسليم شد و گفت:

_ باشه عصر مي ريم.

قرار شد جوجه بگيرند و در حياط كباب كنند. هستي از صبح سعي مي كرد خودش راه برود. فرهاد به

او گفت:

_ زياد به پات فشار نيار. يكي دو روز استراحت كني بهتره.

_ بالاخره كه چي؟ بايد خودم كارهام رو بكنم. از فردا كه تو نيستي بهم كمك كني.

فرهاد خنديد و گفت:

_ البته فكر مي كنم بدت نمياد من همين جوري كنارت باشم.

_ فردا بايد بري بيمارستان؟

_ اگه نرم بايد توي خونه بشينم و تو بري دنبال كار! ديگه پدر از شهر بيرونم مي كنه.

بساط ناهار را چيدند و سرگرم خوردن شدند كه تلفن زنگ زد. از روزي كه بچه ها آمده بودند تلفن

ويلا و موبايل ها را قطع كرده بودند و فقط روزي يك بار با خانواده ها تماس مي گرفتند. گفته بودند

تلفن ويلا خراب شده.

كامي دست از خوردن كشيد و به بقيه زل زد:

_ كدوم ننري تلفنو وصل كرده؟!

فرامرز خودش را جمع و جور كرد:

_ من صبح فكر مي كردم مي خوايم بريم، چه مي دونستم پشيمون مي شيم؟

_ حالا اولين كاري كه بايد مي كردي تلفنو به كار انداختي؟ پاشم برم ببينم كدوم مزاحميه؟ ول كن هم

نيست. شصت تا زنگ خورد!

به داخل ويلا رفت و پس از چند دقيقه در حالي كه مشت به سينه اش مي كوبيد، برگشت:

_ الهي توي گلوتون گير كنه! الهي حناق يك ساعته بگيرين و همه تون بميرين. الهي روي تخت مرده

شور خونه ببينمتون! الهي به زمين گرم بخورين، الهي...

فرهاد داد زد:

_ اي زهر مار و الهي! چي شده مثل پيرزنا اين قدر مارو نفرين مي كني؟

كامي خنديد و گفت:

_ اين حرفاي من نيست. حرفاي پدر عزيزكردته. تا گفتم الو شروع كرد يه عالمه فحش و نفرين حواله

ي من داد و گوشي رو ترق كوبيد روي دستگاه!

_ حالا با كدوم يكي از ما بود؟

_ چه مي دونم. فقط يك ريز فحش و نفرين كرد. ديگه نفهميدم با من بود يا با شماها!

فرهاد به سراغ تلفن رفت. كمي بعد صدايش اوج گرفت. بچه ها به دنبالش وارد سالن شدند.

_ بيخود كرده پسره ي مزخرف! به جاي اين كه ما مدعي بشيم و صدامون در بياد، اون اومده حرف

مفت مي زنه... به جهنم فكر كرده بياد اينجا هارت و پورت كنه آب از آب تكون نمي خوره... شانس

آورد، من يكي كه براش برنامه داشتم. مي خواستم به محض اين كه پام به تهرون مي رسه دمار از

روزگارش در بيارم... حقشه هر بلايي سرش بياد!

كامي آهسته گفت:

_ غلط نكنم سعيد كه از اينجا رفته بلا ملايي سرش اومده.

سيما با اخم گفت:

_ به جهنم! ايشااله مرده باشه از دستش راحت شده باشيم!

فرامرز با صدايي آهسته گفت:

_ هيس! بذاريد ببينيم چي شده!

فرهاد ادامه داد:

_ معلومه نصفه شبي با يكي بدتر از خودش اومد اينجا و آشوب به پا كرد و رفت... بعله، پس چي؟ توقع

داشتيد نگهش داريم؟ آدم به بي شعوري اين پسره من نديدم... شما نبوديد ببينيد جلوي روي همه ي ما

چه جوري به سيما بند كرده بود.

خجالت نمي كشه كه. نمي فهمه اين دختر نامزد داره... آره، خب كامي باهاش درگير شد. شما بوديد

ساكت مي مونديد؟ آقا گلدون پرت كرد طرف ما، نبوديد كه ببينيد دست سيما پاره شد. بيني شبنم دو

ساعت خون ريزي مي كرد... تا صبح توي درمونگاه بوديم... تازه پسره ي پررو قلدي هم مي كنه و خط

و نشون مي كشه... باشه، حالا رسيديم تهرون خودتون مي بينيد. نه ، خوشبختانه به خير گذشت... نه، مي

خواستيم صبح راه بيفتيم ولي تا ديروز بعد از ظهر همه اش توي درمونگاه بوديم. خود من هم حال

رانندگي نداشتم. چشم، بعد از ظهر راه ميوفتيم. نه خيالتون راحت باشه... نه، مي گم كه، خدا رو شكر

به خير گذشت... چشم... بچه ها هم سلام مي رسونن... قربونتون برم، خداحافظ!

فرهاد گوشي را گذاشت و فرامرز پرسيد:

_ سعيد دسته گل به آب داده؟

_ اونم چه دسته گلي! همون شب توي جاده تصادف كرده، احتمالا حسابي مشروب خورده بوده...

كامي گفت:

_ لينجا هم كه اومد مست بود. بوي گند دهنش حالمو بهم زد. چه مرگش شده حالا؟_ فعلا كه توي

بيمارستانه. مثل اينكه دست و پاش شكسته. به همه گفته ما تا ديديمش بهبش دعوا كرديم و نصفه شبي

بيرونش كرديم. اونم چون اعصابش ناراحت بوده تصادف كرده.

فرامرز با طعنه گفت:

_ آقا سعيد اعصاب هم داشته ما نمي دونستيم!

فرهاد به همه نگاه كرد و گفت:

_ حواستون باشه، گفتم اومده اينجا با ما درگير شده و دست و بيني سيما و شبنم توي اين درگيري

آسيب ديده.

شبنم گفت:

_ واي بيچاره! اگه از من بپرسن نمي تونم دروغ بگم.

فرامرز نگاه تمسخرآميزي به او كرد:

_ آخي دختر معصوم! تو كه اصلا نمي توني دروغ بگي!

_ فرامرز سر به سر من نذارها! مي دوني كه من اهل دروغ گفتن نيستم.

كامي گفت:

_ آره شبنم جان. چرا دروغ بگي؟ برو به همه اعلام كن اونقدر بي دست و پايي كه از يه پله هم نمي

توني پايين بري! بذار همه بفهمن اين فرامرز بيچاره گير چه آدم دست و پا چلفتي اي افتاده!

شبنم رويش را برگرداند:

_ خيلي هم دلش بخواد! از من بهتر گه كسي رو مي تونه پيدا كنه؟

فرهاد صدايش را بالا برد:

_ اي بابا! شماها چرا به جون هم افتاديد؟ اگه مي گم دروغ بگيد به خاطر اينه كه بهمون گير ندن و

كاسه كوزه ها رو سرمون نشكنن.

كامي دست هايش را بهم گره زد:

_ بايد يه فكري بكنيم كه رسيدم تهران از دماغمون درنيارن. مي دونيد كه جلوي اين ايل بوربور بايد

محتاط باشيم!

سيما گفت:

_ بگيم چي؟ سعيد با چاقو زده دستمو پاره كرده و با مشت كوبيده به صورت شبنم؟

كامي گفت:

_ نه بابا، اين قدر هم نمي خواد دروغ بگي. بگو هلت داده دستت به ميز گير كرده و پاره شده. شبنم هم

به ديوار خورده و بيني اش خونريزي كرده. چون خيلي نازك و ظريف و لطيفيد! خونريزي بند نيومده،

مجبور شديم ببريمتون درمانگاه، يكي سه تا ولحد خون بهتون تزريق كنيم.

فرامرز گفت:

_ آهان! نمي گن شما كدوم گئري بوديد؟ مگه ما برگ چغندر بوديم كه واستيم تماشا كنيم تا اون

شازده، نامزدهامون رو درب و داغون كنه؟

فرهاد گفت:

_ من گفتم باهاش درگير شديد.

كامي با تعجب گفت:

_ كدوم درگيري؟!

_ پس اون مشت هايي كه به سر و صورتش زدي اسمش چي بود؟

_ اون پيش پرداخت بود، اصلش وقتيه كه برگرديم تهرون. يك سعيدي بسازم!

فرامرز گفت:

_ فعلا كه خدا زدتش. بذار رو به راه بشه دو تايي مي ريم حقشو مي ذاريم كف دستش تا ديگه چپ به

نامزدامون نگاه نكنه.

كامي خنديد:

_ آي قربون خدا برم. مي گن چوبش صدا نداره ولي اگه به يكي مثل سعيد خان بخوره، تا عمر داره بايد

بدوه و دوا دوا كنه!

هستي هم خنديد و گفت:

_ كامي، تو ضرب المثل ها رو هم به ميل خودت تغيير مي دي؟

_ قديمي ها نمي دونستن كه زمانه فرق مي كنه. بايد ضرب المثل مد روز بسازن. پاشيد بريم ناهارمون

از دهن افتاد.

بعد از ناهار بچه ها نشستند و از خاطراتشان تعريف كردند. كامي از دوران دانشكده و سر كار گذاشتن

دخترها مي گفت و همه را روده بر كرده بود. عصر يواش يواش شروع به جمع آوري وسايل كردند.

همه به نوعي از اين كه مجبور بودند از هم جدا بشوند ناراحت بودند.

***

به تهران كه رسيدند، كنار بزرگراه نگه داشتند و همه از اتومبيل ها پياده شدند. بچه ها به فرهاد و

هستي اصرار كردند كه براي تعطيلي آخر هفته برنامه اي بگذارند. هستي بي ميل نبود و فرهاد هم

موافت خود را براي جمعه اعلام كرد. قرار شد بعدا با هم صحبت كنند و برنامه ي خوبي براي روز جمعه

ترتيب دهند. بعد از خداحافظي فرهاد و هستي از آنها جدا شدند و رفتند.

سيما آهي كشيد و گفت:

_ دلم مي خواست اين تعطيلات به اين زودي تموم نمي شد. چقدر خوش گذشت!

شبنم هم تاييد كرد:

_ آره واقعا خوش گذشت. چقدر هستي صميمي و مهربونه. اصلا انگار نه انگار كه سال هاست در محيط

خشك و سرد انگليش زندگي كرده!

كامي همان طور كه حواسش به رو به رو بود، گفت:

_ حواستون باشه از حالا به بعد، هستي بي هستي! مبادا از دهنتون در بره و چيزي بگيد! مي دونيد الان

جو خيلي بديه. خدا به داد فرهاد برسه!

_ فرامرز هم ادامه داد:

_ كامي راست ميگه. اگه بفهمن كه ما چهار تا هم در جريان بوديم حساب همه مون رسيده است!

كامي دوباره گفت:

_ بيچاره فرهاد! عجب گيري كرده ها! من مي ديدم حسابي به هم ريخته، نگو وسط يه دو راهي واقعي

قرار داره. اون طرف عمو و عمه و مهشيد و دار و دسته اش، اين طرف هم هستي. ولي پيش خودمون

باشه من هم بودم هستي رو انتخاب مي كردم. يه همچين دسته گل نسترني رو آدم بده، يه گلدون

كاكتوس اونم از جنس نامرغوبش بگيره؟

بچه ها از تشبيه مهشيد به كاكتوس حسابي خنديدند.

9

نبه صبح فرهاد بعد از اين كه مطمئن شد هستي از پس كارهايش بر مي آيد، به بيمارستان رفت.

نزديك ظهر پدرش تماس گرفت و دوباره موضوع مهشيد را پيش كشيد و گفت تا زماني كه فرهاد

ازدواج نكند كامي و فرامرز هم بلاتكليف خواهند ماند. فرهاد كار زياد را بهانه و تلفن را قطع كرد و تا

عصر به تلفن هاي پدرش جواب نداد.

***

خانه بوي تميزي مي داد. چند دسته گل زيبا داخل گلدان هاي روي ميزها قرار داشت كه جلوه اي به

خانه داده بود. هستي را چند بار صدا زد و به اتاق و آشپزخانه سرك كشيد. روي گاز دو ظرف غذا، نويد

شامي خوشمزه را مي داد. از هستي خبري نبود. فرهاد نگران شد. شماره موبابلش را گرفت. هستي

نفس نفس زنان جواب داد.

_ تو كجايي دختر؟!

_ من؟ همين جاها، جطور مگه؟

_ من اومدم خونه.

_ واي خداجون! قرار نبود به اين زودي برگردي. من تا ده دقيقه ديگه مي رسم.

_ الان كجايي؟

_ سر خيابون.

_ اونجا چكار مي كني؟ با اون پات براي چي رفتي بيرون؟ همون جا بمون تا من بيام.

فرهاد تا سر خيابان دويد. هستي دو كيسه ي بزرگ به دست گرفته بود و لنگان لنگان راه مي رفت.

فرهاد كيسه ها را از دستش گرفت و چپ چپ به او نگاه كرد:

_ اگه امشب ناله بكني و بگي پات درد مي كنه بايد تا صبح توي حياط بخوابي!

هستي خنديد:

_ پس با اجازه ات از همين الان توي حياط مي مونم!

_ اگه اين پات عيب بكنه من مي دونم با تو. يه ذره عقل نداري.

_ مرسي، زحمت نكشيد تا آخرشو از حفظم.

با ورود به خانه، هستي روي پله ها نشست.

_ دعوام نكني ها، ولي ديگه نمي تونم راه برم.

_ اگه من پاتو نگاه كردم مثل تو هستم دختر ديوونه ي لجباز!

فرهاد پانسمان پاي هستي را باز كرد؛ مچ پا ورم كرده و باندها خوني شده بود. هستي از ترس سرزنش

فرهاد، صدايش در نمي آمد. فرهاد با عصبانيت و غرغر پايش را دوباره پانسمان كرد:

_ يه مقدار ملاحظه و استراحت كني زخم پات زودتر خوب ميشه، وگرنه به من چه؟ برو تو خيابون بدو،

خودت مي دوني.

بعد با دلخوري رفت و جلوي تلويزيون نشست و كانال ها را عوض كرد. هستي از پشت سر به او

نزديك شد و سعي كرد دلش را به دست بياورد.

_ امروز خيلي بداخلاق شدي!

فرهاد عادت داشت همه چيز را رك و راست به هستي بگويد.

_ دوباره يه حرف جديد از اين پدر گرامي شنيدم! هر روز يه چيز جديدي رو باب مي كنه.

_ چي شده؟ همون بحث هميشگي ازدواج و مهشيد و اين چيزا؟

_ نه يه مشكل ديگه داريم؛ كامي و فرامرز!

_ جريان چيه؟ قضيه ي تو به كامي و فرامرز چه ربطي داره؟

_ مثل اين كه اول من بايد داماد بشم بعد اونا!

_ اگه نشي چي ميشه؟ چرا نصفه نيمه حرف مي زني؟

_ پدر گفته اين دو تا بيچاره منتظرن من ازدواج كنم، چون بزرگترم. بعد از من نوبت كامي و بعد هم

فرامرزه كه بهشون اجازه داده ميشه بساط عروسيشون رو به راه بياندازند.

_ خب اگه تو قصد ازدواج نداشته باشي چي؟

_ به قول پدرم مادام العمر نامزد مي مونن، گناهش هم پاي من!

هستي ساكت شد و چيزي نگفت. همين موقع تلفن زنگ زد. كامي بود:

_ فرهاد، عمو راجع به ازدواج من و فرامرز چيزي بهت گفته؟

_ اي يه چيزايي. حلال زاده اي، سربزنگاه پيدات ميشه!

_ ببين، اين حرفا رو جدي نگير. نه من و نه فرامرز از وضع موجود نارضي نيستيم.

_ عزيز من، چرا خودتونو گول مي زنيد؟ الان يك سال و نيمه كه تو نامزد كردي و اون يكي هم هفت

هشت ماهي ميشه. من هر چي فكر كردم عقلم نمي رسيد كه چه چيزي باعث تعويق در مراسم ازدواج

شماهاست. حالا كه پدر عنوان كرده، فهميدم چقدر از مرحله پرتم. تا كي مي خواهيد اين جوري

بمونيد؟

_ تو خودتو ناراحت نكن و به خاطر ما توي دردسر ننداز. فعلا به هستي هم چيزي نگو. ازش خبر

داري؟ پاش چطوره؟

_ خراب! از صبح روپا بوده، رفته خريد كرده، دوباره آش و لاش شده! مي رم دنبالش مي برمش

بيمارستان.

_ بيمارستان براي چي؟!

_ كا پاشو از بالاي زانو ببرٌن بدن دستش، خيالش راحت بشه و سر جاش بشينه!

كامي خنديد:

_ بهش سلام برسون. دخترها از حالا براي جمعه برنامه ريزي كردن. بدجوري خوش رو توي دل همه

ي ما جا كرده!

***

هستي آن شب زياد حرف نمي زد و بيشتر در فكر بود. صبح روز بعد كه فرهاد به بيمارستان رفت بهادر

خان پيغام داده بود تا فرهاد با او تماس بگيرد اما فرهاد اعتنايي نكرد و به سراغ كارش رفت.

هستي باز مثل شب قبل سكوت كرده بود. آخر شب بهادر خان تماس گرفت:

_ سايه ات سنگين شده يا گوشات كر؟ پيغام گذاشته بودم چرا تماس نگرفتي؟

انگار با برده اش حرف مي زد.

_ پدر گرفتار بودم. معذرت مي خوام.

_ چرا ناهار نيومدي اينجا؟

_ كارم زياد بود ناهار بيمارستان خوردم. تازه ذسيدم منزل

_ آره ديگه! آقا فرهاد خونه مجردي براي خودش درست كرده ديگه دليلي نداره اينجا بياد. آقا پسر

يادت باشه بايد هر روز گزارش كارت رو برسوني. اين كه فكر كني از اين خونه جدايي و به قول خودت

مي توني نفس راحت بكشي، همچين خبرايي نيست! تا ازدواج نكني بايد هر كاري كه مي كني ما در

جريان باشيم. در ضمن تا به حال مطابق ميل تو راه لومدم، حالا مي خوام تو كاري كه من دوست دارم

انجام بدي.

_ شايد چيزايي كه شما دوست داريد مطابق ميل من نباشه!

_ من بايد صلاح بدونم چي درسته و چي غلط. كسي هم منتظر نيست باب ميل تو عمل كنه!

فرهاد آرام گفت:

_ شما روز به روز بيشتر شبيه ديكتاتورها مي شيد!

صداي بهادر خان اوج گرفت:

_ همين كه ميگم! كاري نكن مثل يه پسر بچه بيام گوشت رو بگيرم و بيارمت توي اين اتاق زندونيت

كنم. تقصير عمع خانمه كه هر كاري مي خواي بكني با چرب زبونيت اونو رام مي كني. ولي با من نمي

توني همچين كاري كني. هر كاري خواستي برات انجام دادم، حالا توقع دارم اون كاري كه دوست دارم

انجام بدي!

_ پدر اگه منظور شما مهشيده، اين قضيه براي من تموم شده ست.

_ حرف مفت نزن. همچين از دختر برادر من حرف مي زني هر كي ندونه فكر مي كنه دشمنه! همين كه

گفتم. فعلا بايد از من اطاعت كني. قرار شده فردا شب همگي بريم منزل اسكندر خان، جلوتر از ما بايد

آماده جلوي در ايستاده باشي!

_ با اون وضعيتي كه پسرش درست كرده چطوري بيام اونجا؟

_ من نمي دونم چطوري مي خواي بياي. اين دو تا كره خر هم بايد بيان و سه تايي بريد معذرت

بخواهيد. عموت به شدت عصبانيه.

_ دست پيش گرفته عقب نمونه؟

بهادر خان فرياد كشيد:

_ پشت سر عموت اين جوري حرف نزن پسره ي بي شعور!

_ معذرت مي خوام. فكر مي كنم حال شما خوب نيست. خداحافظ!

هنوز فرياد بهادر خان شنيده مي شد كه فرهاد گوشي را سر جايش گذاشت. هستي كه مدتي بود از

آشپزخانه بيرون آمده و گوش مي داد، با هراس به فرهاد نگاه كرد. فرهاد نگاهش را دزديد و سيگاري

روشن كرد و به حياط رفت. بعد از چند دقيقه هستي به كنارش رفت. فرهاد عصبي بود از اينكه پدرش

اين قدر او را تحقير مي كرد، از خودش خجالت مي كشيد.

_ برو توي اتاق، روي پات نايست.

_ يعني مزاحمم؟

فرهاد با لحني آرام گفت:

_ تو هيچ وقت مزاحم من نيستي.

_ تمام ناراحتي ها و دردسرات به خاطر منه. ولي نمي دونم چه كار كنم؟

_ اولا اگه تو نبودي من با اينا آبم توي يه جوي نمي رفت. پس بيخود خودت رو مقصر ندون. تو قرار

نيست كاري بكني. اين منم كه بايد تكليف خودم رو با اين زندگي روشن كنم. قرار نيست هر روز يه

تهديد تازه و يه نقشه ي جديد برام بكشن و منم مجبور به انجامش باشم. از روز اول عادت كردن

بشينن نقشه بكشن كه چه جوري سوهان روح بقيه باشن. ديگه حالم از اين همه تحقير و توهين به هم

مي خوره!

_ فرهاد چرا يه كم باهاش راه نمياي؟ خب اگه قراره بري منزل عموت، چرا همه اش ساز مخالف مي

زني؟ قول مي دم كمي با پدرت مدارا كني ديگه اين قدر سر به سرت نذاره.

_ چه جوري مدارا كنم؟ هر كار ديگه اي بود شايد انجام مي دادم ولي نمي تونم خودمو راضي كنم با

خونواده عمو اسكندر رابطه داشته باشم. اصلا از هيچ كدومشون خوشم نمياد. نمي تونم اخلاق و

رفتاراشونو تحمل كنم. به اخلاق پدر هم واردم. اگه يه بار كوتاه بيام تا عمر دارم بايد بشينم و ايشون

برام تصميم بگيرن! هيچ مي دوني توي خانواده ي ما طلاق مفهومي تداره؟ وگرنه همين فردا مهشيد رو

عقد مي كردم و به شب نرسيده طلاقش مي دادم، تا شر اين قضيه تموم بشه. اگه اين جوري بود تا حالا

صد دفعه مادرم از اين پدر زورگو طلاق گرفته و جونش رو خلاص كرده بود. همه شون همين جوري

ان. به همه چيز و همه كس كار دارن، ولي تا حالا كسي از كار خودشون سر در نياورده! همه كارها و

حرفاشون رمزيه. خدا به داد كسايي برسه كه الان توي اون خونه هستن! وقتي پدر عصباني ميشه ديگه

غريبه و آشنا نمي شناسه، همه رو به يك چشم مي بينه و روزگارشون رو سياه مي كنه!

_ پس تو شانس آوردي اين چند ساله دور از اونا بودي!

_ عوضش حالا داره تلافي مي كنه. تا دونه دونه موهامو نكنه و كف دستم نذاره خيالش راحت نميشه. هر

روز به يه مناسبت جلوي خورشيد كبابم مي كنه.

هستي خنديد:

_ كباب خوشمزه اي هم مي شي ها! من حاضرم بخورمت!

موبايل فرهاد زنگ خورد، كامي پشت خط بود:

_ فرهاد جان، من دارم مي رم آژانس هواپيمايي! چمدوناتو ببند و حاضر باش تا بگم كي بري فرودگاه.

فرهاد خنديد:

_ چي شده، مي خواي از شهر بيرونم كني؟

_ اگه مي تونستم از كره ي زمين بيرونت مي كردم، بري مريخي، اورانوسي، شلنگ تخته هاتو اونجا

بندازي! ببين چه جوري همه رو تو دردسر ميندازي با اين كارات! بابا اين عنتر شاخ دار رو برو بگير و

خيال همه رو راحت كن. روزي صد دفعه بايد به اون درخت چنار وسط حياط آويزون بشم و استنطاقم

كنن! والله همه زندگي دارن تو هم براي ما زندگي درست كردي! هلك و هلك از اون سر دنيا پا شدي

اومدي همه رو گذاشتي سر كار همه اش بايد دنبال رفع و رجوع دردسراي تو باشيم!

_ اگه مهلت دادي، همين طوري كوكت كردن و يكبند وراجي مي كني. بگو چي شده، پدر به تو هم زنگ

زده؟

_ خوشم مياد كه هنوز يه ذره هوش برات مونده! شانس آوردم پدرم زياد اهل مراوده با اين سه تا

ضحاك ماردوش نيست وگرنه اين چند تا موي سرم هم الان كف دستم بود! از موقعي كه تلفن كرده

هنوز خبردار ايستادم. اصلا پشيمون شدم، مي رم اول از همه براي خودم بليط مي گيرم و از دست شماها

سر به كوه و دشت مي ذارم.

_ مگه اين چند سال مي تونستم از دستشون فرار كنم كه تو بخواي اين كار رو بكني؟

_ پس بگو من لامصب چه غلطي بكنم؟ امر شده فرداشب بريم پابوس جناب عمو اسكندر خان و پسر

ارجمندش و روي پاشون بيوفتيم تا شايد از سر تقصيرات ما بنده هاي گناهكار بگذرن، البته با عيال

مربوطه! سركار عليه هم قهر كرد و رفت!

_ اون ديگه چرا؟

_ خب ميگه تو اگه بري معذرت خواهي از سعيد، فرداش من بايد برم صيغه ي آقا بشم، تو هم بشين و

تماشا كن! ميگن عقل زن ها پاره سنگ بر مي داره مال اين يكي رو با باسكول ده تني هم نمي توني بلند

كني!

_ خب بيخود هم نميگه! اخلاق اون سعيد رو كه تو بهتر مي شناسي جلو چشم تو چكار مي خواست بكنه

كه حالا با رفتن و عذر خواهيت، راه رو براش هموار مي كني.

_ من به گور هفت جدم مي خندم برم معذرت خواهي! يك گوشه هم گيرش بيارم اول از همه اون يكي

دست و پاش رو مي شكنم و بعد تا مي خوره مي زنمش، دق دلي اين چند سال رو در ميارم. مرتيكه ي

هرزه ي خيابونگرد كثيف! به خدا فكر كنم پدر تو رو چيزخور كردن. خيلي به اين عوضيا آوانس ميده.

_ خب حالا مي خواي چكار كني؟ مي ري يا نه؟

_ خب معلومه كه نمي رم. پس اين همه روضه خوندم كه چي؟ تو چي، مي خواي بري؟

_ منم پامو نمي ذارم، پدر هر چي دلش خواست به من گفت. بدجوري عصباني شده بود.

در همين هنگام تلفن زنگ زد. كامي كه از آن سوي خط صداي زنگ تلفن را شنيده بود، با تمسخر

گفت:

_ برو پدر عزيزته! يادش اومده كم بهت فحش داده مي خواد آبادت كنه!

_ نه، صبر كن ببينم كيه.

فرامرز بود كه شتابزده گفت:

_ فرهاد، آب دستته بذار زمين و فرار كن!

_ چي شده؟!

_ پدر داره با توپ پر مياد اونجا، خداحافظ.

فرهاد گوشي را گذاشت و به كامي گفت:

_ برو كه گاوم دوقلو زاييده! پدر داره مياد اينجا.

برا يك بار هم كه شده واستا كتك بخور، عيبي نداره اقلا عقده اش خالي ميشه دست از سر بقيه بر مي

داره.

_ آخه هستي اينجاست!

_ پس فرار كن تا اوضاعت به هم نريخته! طفلك هستي! الان اون يكي پاشم بابات قلم مي كنه.

فرهاد تلفن را قطع كرد و به هستي گفت:

_ سريع برو حاضر شو. در اتاقتم قفل كن. عجله كن.

-چي شده؟

-پدر داره مياد اينجا، معطل نكن، تا من ماشينو ميبرم بيرون، حاضر شو.

فرهاد به سرعت لباس پوشيد و ماشين را به بيرون از خانه برد، هستي هم سوار شد و سر كوچه

ايستادند. پنج دقيقه بعد بهادر خان از راه رسيد. راننده با عجله بيرون پريد تا در را باز كند، اما او آنقدر

عصباني بود كه راننده را كنار زد و از ماشين پياده شد و شروع به زنگ زدن كرد.

-بزن بريم كه خونه نا امنه!

-واي! اومده بود باهات دعوا كنه؟

-يه همچين چيزهايي!

************

تا نيمههاي شب بيرون ماندند. صبح روز بعد، فرهاد به بيمارستان نرفت.

-فرهاد جون، اين چه وضع كار كردنه؟ يا مرخصي هستي يا توي خونه استراحت ميكني!

-بيكارم برم جلو اون همه آدم، سكّهٔ يه پول بشم و آبرومو ببره؟ الان جلوتر از من توي اطاقم نشسته!

-مگه اتاقت قفل نداره؟!

-تو هنوز اونو نشناختي! با نفوذي كه داره هيچ دري در مقابلش قفل نميمونه. لطف بيمارستان مهمشه،

اونوقت قفل به اتاق جلوشو بگيره؟

فرامرز تماس گرفت و ماجراي شب قبل را به فرهاد گفت:

-پدر وقتي از منزل تو برگشت، اونقدر عصباني بود كه حسابي با مادر و فرانك و من دعوا كرد، هر چي

دلش خواست بار ما كرد، بعد هم گفت همه بايد ساعت هشت شب حاضر باشيم بريم منزل عمو

اسكندر. گفته از زير سنگ هم شده تو رو پيدا ميكنم و بگم نياي اونجا وگرنه از فردا بايد بري غاز

بچروني!

-اصلا بگو منو پيدا نكردي.

-با هستي سوار ماشين شدند و از شهر بيرون رفتند. از منزل پدرش چند بار تماس گرفته شد كه فرهاد

جواب نداد. بالاخره شماره كامي روي گوشي ا ش افتاد:

-چه خبر پسر عمو؟

-آشوب به پا ميكني و ميزني به دل كوه و جنگل! حالا كدوم جهنمي هستي؟

-يه جاي خوب و خوش منظره!

-ببين ما اومديم باغ دائم توي كرج، با سيما و فرامرز و شبنم و فرانك، اگه نزديكي آدرس رو بنويس

بيا اينجا.

-چرا؟ مگه قرار نبود شب بريد منزل عمو اسكندر؟!

-گفتم كه ... مگه هفت جدم ميخوان به ريششون بخندم؟ من هنوز يك ذره از مرديام مونده!

-چرا بقيه رو همراه كردي؟ حالا به من ميگي آشوبگر؟ فرانك رو چرا دنبال خودت راه انداختي؟

-وقتي ميگم بعد از اين همه سال اومدي شرّ به پا كردي، راست ميگم. به همه درس زندگي دادي، اين

يكي هم امروز از خانواده طرد شد.

-چي شده؟

-پسر سرهنگ كه به قول عمو بهادر برادرزادشه يادته؟ ما كه عموي از اين جناب سرهنگ نديديم،

خودشون فاميل شدن با هم... حالا بگذريم، عمو بهادر امر كردن فرانك با اين سرهنگ زاده ازدواج كنه.

امروز اين امريه صادر شد. فرانك هم كه با اون ننه مرده، كيارش قول و قرار هاشو گذاشته بودند،

جلوي جناب عمو بهادر خان ايستادن و....ميدوني كه كشيدههاي پدرت اين روزها زود به زود خرج

ميشه، يه كشيده خورده و حالا از خود تهران تا اينجا داره آبغوره ميگيره. تمام زار و زندگي ما اشكي

شده! حالا تو كجايي؟

-همين نزديكي ها.

-پس آدرس رو بنويس و بيا.

-آخه تنها نيستم. هستي هم با مانعه.

-عيبي نداره. بيارش اينجا، من خودم اوضاع رو رديف ميكنم.

كامي با ديدن اتومبيل فرهاد، رو به فرانك كرد و گفت:

-فرانك بسه ديگه، حالا بايد توي اشك چشمهاي تو شنا كنيم. ببين كف اتاق خيس شد.اگه ساكت بشي

مي خوام يه چيزي نشونت بدم كه كيف كني!فرهاد داره با نامزدش مياد اينجا!

فرانك با چشمهاي خيس نگاهش كرد:

اه اه اه...اون دختره عجوزه براي چي اومده اينجا؟من كه اصلا حوصله شو ندارم.

چطور دلت مياد به اون ملكه بگي عجوزه؟

ملكه!؟به خيالت رسيده،الان كه بياد اينجا جبوي روش هم مي گم،بالاخره اين اقا راضي شد اين عنتر

بدتركيبو بگيره!پس چرا اين همه دردسر درست كرد تا من بيچاره هم به پاي اون بسوزم؟

ببينم تو فكر مي كني من منظورم مهشيده؟

فرانك با تعجب به او زل زد:

پس منظورت كيه؟

فرهاد وارد سالن شد.فرانك پريد توي بغلش و زار زار شروع به گريه كرد.فرهاد گفت:

چي شده خواهر كوچولوي من؟حيف نيست چشماي به اين قشنگي اينجوري بشن؟

سلام.

هستي بود كه سلام كرد.بچه ها به طرف او برگشتن و به صورتش لبخند زدند.فرانك سرش را از روي

سينه فرهاد برداشت و با تعجب و دهان باز به هستي خيره شد.

كامي كه به حركات فرانك خيره شده بود با خنده گفت:

از خودتهرون داره گريه مي كنه،اگه مي دونستم دواي دردش هستيه،زودتر خبرتون مي كردم.

هستي خنديد و دستش را به طرف فرانك دراز كرد.فرانك همچنان مات و متحير به او خيره شده

بود.كامي گفت:

فرانك جان يادت رفته؟بايد دستشو بگيري و بگي منم خوشوقتم!

فرانك اگار چيزي نمي شنيد...هستي او را بغل كرد و صورتش را بوسيد.فرانك تعجب زده گفت:

واي فرهاد!اول فكر كردم با اون عوضي اومدي...واي چقدر خوشگله...واي چقدر باوقاره،واي چقدر

زيباست...واي...

كامي دستهايش را در هوا تكان داد:

اي بابا فرانك،تا صبح مي خواي واي واي كني؟

سيما با خنده گفت:

كامي جون،دفعه اول يادت رفته خودت مثل چوب خشك شده بودي؟

بهد به طرف هستي برگشت و پرسيد:

هستي جون پات چطوره؟بهتر شدي؟

اره بهترم.اين كامي نمي ذاره ادم درسو حسابي سلام و احوالپرسي كنه.

اخه ادم از فرهاد توقع نداره يه همچين گلايي بكاره!اخ الان چه كيفي مي ده عمو ها و عمه خانم و سعيد

و مهشيد و بقيه بيان اينجا.سريع به دويست سيصد متر طناب جور مي كنن و يه سري رو زنده زنده

بالاي اين درختا دار مي زنن!

فرامرز گفت:

خب ادم ديوونه،ادم زنده رو دار مي زنن ديگه.

كامي همانطور كه مي خنديد گفت:

اخه يكي دو نفر رو مهشيد اول چشماشونو درمياره،بع دتوي ديگ اب جوش مي جوشونه و روغنشونو

مي گيره،بعد دار مي زنه!

سيما صورتش را جمع كرد:

اه كامي،حرفاي خوب بزن،دلم اشوب شد.

باشه حرفاي خوب مي زنم،فكرشو بكنيد الان توي اون خونه ها چه خبره؟عمه خانم پايين پله ها ايستاده

و با عصبانيت عصاشو مي زنه به زمين...

ايستاد و اداي عمه خانم رو دراورد:

عمو بهادر هم جلوي عمه رژه مي ره و دونه دونه سبيلهاشو مي كنه.زن عمو فرخنده ه دستاشو به هم مي

ماله و مي گه:خدا منو بكشه،خدا منو مرگ بده،بهادر خان چه كار كنيم؟اي خدا مرگمو بده راحت شم.از

اون طرف،بريم خونه عمو اسكندر،عمو جان نشسته روي صندليشو عصاش رو گرفته توي دست راستش

و با دست چپش رنگ گرته روي دسته مبل...اين طوري:

و به تقليد از عمو اسكندر،با دست روي دسته صندلي ضرب گرفت:

اخمهاش هم توي همه.هي به ساعت نگاه مي كنه.مهشيد خانم هم سوهان به دست نشسته و ناخناشو

سوهان مي كنهو هي ايش ايش مي كنه.زن عمو روح انگيز هم هي ميره ظرفهاي روي ميز رو جا به جا

مي كنه و دوباره بر مي گرده از دور سانت مي زنه و براندازشون مي كنه كه يه وقت يكيش يه سانت

اينور واوور نباشه.جناب پسر عموي عزيز اقا سعيد هم نيشخند زنون نشسته كه الاي يه مشت كره خر

ميان براي دست بوس!اوهوي فرانك!خوردي بيچاره رو...معذبش نكن!مگه دختر خوشگل نديدي تا

حالا؟

بچه ها كه از خنده ريسه گرفته بودند به طرف فرانك برگشتند كه دستش را زير چانه زده و به هستي

خيره شده بود.كامي گفت:

اين بچه همه كاراش افراطيه.اون از عشق وعاشقيش و اونم از گريه هاش،حالا هم با اين نگاه كردناش.!

فرانك بدون انكه چشم از هستي بردارد گفت:

واي داداش،عين يه ملكه س!واي داداش خيلي خوشگله...واي داداش لز كجا پيداش كردي؟واي

داداش......

كامي دوباره داد زد:

اي بابا،ت حالا واي واي مي كرد حالا شده .اي داداش واي داداش!

فرانك ابروهايش را بالا كشيد و با حالتي بچهگانه گفت:

ا كامي،تو هم كه هي منو مسخره مي كني.تو رو خدا بگو تا حالا يه همچين چيزي ديده بودي؟ولي عجيبه

صورتش خيلي اشناست،انگار يه جاي ديگه ديدمش!

كامي به هستي كه لبخند مي زد نگاه كرد و گفت:

منم همين احساس رو دارم،شايد به خاطر اينه كه با فرهاده!

فرانك پرسيد:

داداش،جدي نامزدته؟

فرهاد خنديد و گفت:

چرا از خودش نمي پرسي؟

اخه خجالت مي كشم!

بعد رو به هستي كردو گفت:

خيلي خوشحالم كه نامزد داداش من شدي.

لبخند از روي لبهاي هستي محو شد و سرش را پايين انداخت.اين كلمه نامزد بدجوري ناراحتش مي

كرد.يكباره فرانك جيغ كوتاهي كشيد و دستش را روي دهانش گذاشت:

واي خدا جون!پدر و مهشيد رو چكار مي كني داداش؟واي عمه خانم چي؟

كامي سرش را تكان داد:

اي بابا دو ساعته داريم قصه تعريف مي كنيم تازه مي پرسي ليلي زن بود يا مرد؟

اقا جون يه كلام به صد كلام ختم جلسه رو اعلام مي كنم،ديگه اسم ين فك و فاميل عتيقه عهد دقيانوسو

نياريد.لامصبا نمي دونم چي دارن كه اسمشون هم رعشه به تن ادم ميندازه.فكر اين باشيد كه يه ايل ادم

اومدن اينجا بدون شام.ميز شام به اون عالي اي رو ول كرديم گشنه و تشنه نشستيم به هم نگاه مي

كنيم.

فرهاد از سيما پرسيد:

اگه رستوران سر خيابون غذاش خوبه،بريم همونجا شام بخوريم.

سيما پاسخ داد:

غذاي خوبي داره ولي اگه خواستين سفارش مي ديم بيارن اينجا،بهتره.مردم كمتر نگاهمون مي كنن.

بچه ه قبول كرد و سيما سفارش غذا داد.

شبنم كنار هستي نشست:

هستي جون،كم حرف شدي.از موقعي كه اومدي يك كلمه هم حرف نزدي.

چي بگم؟مي دونم همه اين دردسرا به خاطر منه.اگه من نبودم هيچ كدومتون توي زحمت نمي افتاديد.

كامي به انها نزديك شد:از اون حرفا مي زني!كدوم دردسر؟ما به اين مشكلات خونوادگي عادت

داريم.قراره يه دادگاه مخصوص خانواده عجيب غريب ما تاسيس كنن!در ثاني كسي از وجود تو خبر

نداره كه بخوان دردسرا رو گردن تو بندازن.غير از اينه بچه ها؟

همگي حرف كامي را تايد كردند.فرامرز گفت:

خوش به حالت هستي،چقدر مدافع داري.ولي كامي راست مي گه ما به اين دردسرا رو سر وصدا ها

عادت داريم اگه فكر مي كني تو باعث اين مسائل شدي اشتباه مي كني.تقصير فرهاده كه راجع به

خانواده عزيز ما زياد برات صحبت نكرده.

كامي صدايش را صاف كرد وبا لحني جدي گفت:

هستي خانم،حالا من يه چشمه اش رو برات تعريف مي كنم تا بهمي ما مال چه قومي هستيم!اين خانواده

محترم هر چند روز،يه چيزي رو سوژه مي كننو پيله مي كنن بهش.مثل حالا كه ازدواج فرهاد سوژه شده

و گير دادن بهش.حالا اگه سوژه ادميزاد نبود به مرغ و خروسها و پرنده هاي باغ و درو پنجره و حتي به

استخر خونه هم بند مي كن!بچه ها جريان استخر كه يادتونه پارسال چه بلايي سرش اومد؟

بچه ها همه زدند زير خنده و فرهاد از كامي پرسيد:

جريان چي بوده؟من بيخبرم.

اره،جونم برات بگه اواخر بهاربود كه يكدفعه عمو بهادر گير داد به استخر كه بايد تعمير و رنگ

بشه.ابش رو ول دادن زير درختا و عمله و بنا و كارگر اومدن واستخر رو تعمير كردن و يه رنگ ابي هم

زدن و دوباره اب انداختن توش.عمو اون روز نبود،رفته بود شمال.وقتي برگشت دستش رو به كمرش

زد و داد زد يه حمال پيدا نشد بگه استخر رو ابي كنن نه سبز؟همه جمع شديم و گفتيم عمو جان اين

رنگ ابيه ديگه.داد زد:كره خرا به من داريد مي گيد؟يعني رنگ سبز رو از ابي تشخيص نمي دم؟خلاصه

هر كي اومد و گفت رنگ استخر ابيه يه مشت فحش و ناسزا از عمو جان محترم دريافت كرد و اباد

شد.دوباره اب استخر رو دادن زير درختا،نقاشه اومد ويه دست رنگ ابيه ديگه زد به استخر ودوباره

استخر رو اب كردن و بازم شانسي ايندفعه عمو نبود.وقتي اومد دوباره داد زد:با يه مشت گوساله زندگي

مي كنم.من مي گم استخر رو ابي كنن هي رنگ سبز مي زنن.نقاش بيچاره رفت و سطل رنگ رو اورد و

گفت اقا،اين رنگ ابيه كه روش هم نوشته.رنگش رو هم ببينيد.عمو بهادر يه لگد زد زير سطل و گفت:

اين سبزه برداشتي روي اون يكي زدي،حالا شده سبز پر رنگ.فكر مي كني منم مثل خودت خرم؟

فرهاد با قهقهه پرسيد:

بالاخره چي شد؟

هيچي!اقايي كه شما باشين،بنده رفتم عمه خانمو كول كردم و اوردم دم استخر با سلام و صلوات عينكشو

زد به چشمش و گفت:بهادر استخر ابيه نه سبز.اونم جواب داد:خواهر جون شما نمي خواد طرفداري اين

كره خرا رو بكني.اين استخر سبزه اونم سبز پر رنگ!من استخر ابي مي خوام!زير بار نرفت كه

نرفت.براي اولين بار عمه خانم هم حريفش نشد.خلاصه دوباره اب استخر رو خالي كردن و ول دادن

زير درختا.بدبخت درختا ديگه همه شون پوسيده بودن از بس كه اون چند روزه اب خورده

بودن.عموخودش رفت و چند تا قوطي رنگ كه روش نوشته بود ابي اورد وداد به نقاش و گفت جل.ي

خودش رنگ بزنه.نقاش بدبخت هم رفت و يه طرف استخر رو رنگ زد.عمو بهادر اومد بالاي سرش و

گفت:

مرتيكه حمال!مگه من قوطي رنگو دستت ندادم؟بازم رفتي رنگ سبز ردي!نقاشه اومد بالاي استخر و

لباساشو كند انداخت جلوي عمو،سطل و قلم مو رو هم گذاشت روي اونا و گفت:اقا جون،خر ما از كرگي

دم نداشت.شما منو بيكار فرض كردين.من مزد هم نمي خواميه نقاش ديگه پيدا كنيد.بعد هم قهر كرد

و رفت.حالا قيافه عمو تماشايي بود.هر چي فحش بلد بود نثار اون بدبخت كرد.اخرش هم عباس و.

رشيد ديوونه رو صدا كرد كه برن نقاش بدبختو بزنن.همه ريختن بيرون هر چي گفتن بابا اين ابيه اين

بدبختو ول كن،گوش نداد.يكباره زن عمو فرخنده داد زد:واي خدا منو بكشه،واي خدا مرگم بده،اقا شما

از اون روزي كه رفتين چشم پزشكي اينجوري شدين!خلاصه كاشف به عمل اومد كه عمو بهادر رفته

پيش چشم پزشكش،اونم كه مي خواسته لنز عمو رو عوض كنه فكركرده سرش كلاه مي ره يه لنز

استفاده كنه نه اينكه يه چشم عمو كار نمي كنه بنابراين دو تا لنز رو با هم روي چشمش كار گذاشته و

اين وسط چه جوري شده كهعمو كوررنگي گرفته.

ديگه سر اون دكتر بدبخت چه بلايي اورد خدا عالمه.همچين براتون بگم كه طرف مطبشو فروخت و از

اون محل هرفت.يه ماجرايي بود كه نگو.حتي عمه خانم هم هر دفعه يادش مي افته مي خنده.

بچه ها انقدر خنديده بودند كه اشك از چشمهايشان سرازير شده بود.سيما همه را به صرف شما دعوت

كرد.

بعد از شام،همگي مقابل شومينه دور هم جمع شدند.چند دقيقه اي سكوت حكمفرما بود.هستي

زانوهايش را بغل كرده و به هيزمهاي گداخته درون شومينه خيره شده بود.

فرانك سكوت را شكست:

بچه ها!اگه پدر از حرفش برنگشت من بايد چكار كنم؟

فرامرز در جوابش پرسيد:

ماجرا رو به كيارش گفتي؟

نه بابا.نمي دونستم چي بگم.اخه خودش هيچي،پدر ومادرش نمي گن اين خونواده چرا اين قدر عجيب و

غربن؟اونا كلي تهيه و تدارك ديدن،قرار بود براي عيد جشن عقد برگزار كنيم و بعد از تمام شدن

درس كيارش سال بعد ازدواج كنيم.كامي گفت:

فرانك جان،برو بهشون بگو من يه داداشي دارم كه كليد ازدواج بچه هاي خونواده رو از بچگي به

دستش دادن،اونم اينقدر خنگ بوده،كليد نازنينو گ كرده،حالا همه اسير حواس پرتي اين اقا شدن و در

به در به دنبال كليد هستن!

فرهاد با اخم گفت:

بازم به من پيله كردي؟شماها به من چكار دارين؟هر كسي مسول زندگي خودشه.

داداش خوب چرا هستي رو نمياري به پدرو عمه خانم عرفي كني؟اگه يه دفعه هستي رو ببينن،مطمئن

باش ديگه حرفي از مهشيد نمي زنن.

فرهاد با نااميدي سر تكان داد:

پدر رو نمي شناسي؟نمي خوام باعث ازار هستي بشم.

اخه هستي جون كه چيزي كم نداره.اونا بايد از خدا بخوان كه هستي عروس اون خونه بشه.واي بچه

ها،چه عروس خوشگلي هم ميشه!

همه به طرف هستي برگشتند.هستي سرش را بالا گرفت.صورتش خيس بود و دانه هاي اشك از چمهاي

سبز و قشنگش فرو مي ريخت.

عزيز دلم،خدا همه چيز رو به يه نفر نمي ده،مطمئن باش اگه يه چيز خوب بهت مي ده يه چيز خوب تر

رو ازت گرفته قبل از اينكه خودت بفهمي.

اخه تو چيزي كم نداري!

من اصل كاريشو ندارم،اوني كه هويتم باشه،اوني كه بهش افتخار كنم...

به هق هق افتاد:

اوني كه تو چنين موقعيتي پشتم باشه و سايه اش بالاي سرم باشه!

فرانك كه گيج شده بود به خاطر هستي شروع به گريه كرد.فرهاد بلند شد و به طرف انها رفت.

هستي،فرانك،بسه دخترا!اين چه بساطيه درست كرديد؟

بعد نگاهي به كامي انداخت.او هميشه در چنين مواقعي مي توانست جو را عوض كند.

كامي اهي كشيد و جلوي فرانك و هستي زانو زد:

فرانك،به جون خودت بهم الهام شده خود عمو بهادر يه روز صدات مي كنه و مي گه فرانك به اين

پسره كيارش بگو بياد اينجا تكليف تو رو روشن كنه.اينو بهت قول مي دم.

هستي با چشمهاي خيس نگاهش كرد:به من چه قولي مي دي؟

كامي گفت گفت:

-اينو بدون هر اتفاقي بيفته و هر چي پيش بياد من در كنارتم و تنهات نميزارم.تا اونجا كه از عهده ام بر

بياد اجازه نميدم حقت پايمال شه.

-مگه من حقي هم دارم؟

-بيشتر از بقيه.

اين را فرهاد گفت و بلند:

-خوب ديگه شب نشيني كافيه.اگه ميخوايد شب به خونه راهتون بدن ،بلند شيد بريم.

كامي گفت:

-فرهاد جان ببخشيدا من يكي جرات نميكنم پامو تهرون بذارم چه برسه به خونه.الان ساعت نزديك 2

نصفش شبه.همينجا ميخوابم.

فرامرز هم گفت:

-من هم نميام.اگه جا هست همين جا ميمونم.

فرهاد شانه هايش را بالا انداخت:

-باشه پس من ميرم،هستي بلند شو آماده شو بريم.فرانك اگه ميموني كه هيچ اگه مياي من ميرسونمت.

كامي با تعجب گفت:

-عجب دل شيري داري پسر،ميخواي بري خونه ي عمو بهادر، با اين اوضاعي كه پيش اومده،همراه

هستي و دختر فراريش؟خدا رحمتت كنه فرهاد،خدا بيامرزدت،آدم بدي نبودي.

فرهاد خنديد:

-شلوغش نكن كامي،اوضاع زياد هم خراب نيست.فرانك چي كار ميكني؟مياي يا اينجا ميموني؟

فرانك گفت:

-داداش من دلم براي مامان ميسوزه و گرنه پامو اونجا نميذاشتم.

-پس پاشو بريم،تو راه زنگ ميزنم مادر بياد از در عقب ساختمون تحويلت بگيره.....

نزديك خونه،فرهاد شماره ي خونه رو گرفت و خود فرانك به مادرش گفت بيايد و درب عقب

ساختمان را باز كند.

فرهاد ماشين را با فاصله از خانه نگاه داشت و دست فرانك را گرفت و به طرف خانه رفت.فرخنده

وقتي آنها را ديد،به فرهاد گفت:

-مادر كن اين چه اوضاع كه درست كرديد؟چي ميشد پا ميشدي ميومدي اين آلم شنگه درست نميشد؟

نمي دوني پدرت چقدر عصباني شده بوده بود.كارد ميزدي خونش در نمياومد.

بعد رو به فرانك كرد و گفت:

-تو هم با رفتنت اوضاع رو خراب تر كردي.حالا تا نفهميده سريع برو تو اتاقت.

فرهاد از مادر و فرانك خداحافظي كرد و سوارش ماشينش شد،دور زد و رفت.

بهادر خان جلوي در ايستاده بود،فرانك از ترس،پشت سر مادرش قائم شد.فرخنده با التماس گفت:

-آقا تو رو خدا،سر و صدا نكن.حالا وقتش نيست.

بهادر خان،فرخنده را كنار زد و دست فرانك را گرفت،او را به اتاقش برد و روي تخت پرت كرد:

--اون كي بود توي ماشين فرهاد؟

رنگ از روي فرانك پريد و به تته پته افتاد:

-هيچ كس به خدا،.

-هيچ كس؟دروغگو.من از طبقه ي بالا ديدم كه يه زن تو ماشين فرهاد بود.پس زير سر آقا بلند

شده.يك فرهادي بسازم كه نفهمه از كجا خورده.

حرف ميزني يا نه دختره ي برو و بي حيا؟حساب اون يكي رو هم ميرسم.از ترسش نيامده خونه.

بالأخره كه مجبوره پا توي اين خراب شده بذاره.همگي با هم دست به يكي كرديد تا جون منو

بگيريد؟حرف ميزاني يا دندوناتو تو دهنت خرد كنم؟

بعد دو سه كشيده به صورت فرانك زد.فرخنده پريد وسط:

-آقا تو رو خدا بس كنيد.

-برو بين تو كارهاي من دخالت نكن.

در اتاق را قفل و شروع به كتك زدن فرانك كرد..فرخنده نميدانست چه كار كند.وقتي بهادر خان

خسته شد و از اتاق بيرون آمد،فرخنده به اتاق فرانك رفت.

دختر بيچاره خونين و مالين گوشه اي افتاده بود.فرخنده بغلش كرد و خون هاي روي صورتش را با

دست زدود و دلداري ايش داد.

روز بعد كه فرهاد از ماجرا با خبر شد،تصميم گرفت به سراغ پدرش برود،اما فرخنده نگذاشت و گفت

فعلا چند روزي آنجا پيدايش نشود.

مدتي گذشت انگار آتيش بس اعلام شده بود.طفلكي فرانك ميگفت اگه اين آتيش بس با كتك خوردن

من اعلام شده،من راضي ام.فرخنده چند بار از او راجع به دختري كه همراه فرهاد بود،سوال كرد.فرانك

اول طفره ميرفت ولي بعد براي مادرش از هستي گفت.از زيبايي خيره كننده ايش،از خانمي و وقارش،از

صداي دلنشين و فوق العاده ايش و از همه مهم تر از علاقه ي فرهاد به او.فرخنده از طرفي خوشحال

شد و از طرفي ديگر ناراحت و نگران بود.با اين وضعيت،فرهاد اصلا دل به حرف پدرش نميداد و دست

از هستي نميكشيد.

فصل دهم:

فرهاد تازه به بيمارستان رسيده بود كه تلفن اتاقش زد زد..اسكندر خان بود.

-سلام آقاي دكتر،سايه تون سنگين شده،ديگه به بستگان سر نميزنيد.

فرهاد عذر خواهي كرد كه نتوانسته براي ملاقات سعيد به منزل آنها برود و با خود فكر:

-(اين ديگه چي ميخواد؟)

عمو اسكندر با لحن مهرباني گفت:

-فرهاد جان خواش ميكنم فردا وقتت را به ما بده.از حالا بگم كه نه تو كار نباشه كه حسابي دلخور

ميشم.ميخوام اين كدورت خانوادگي بر طرف بشه..

همه هم به دست توئه،تو اگه قبول كني كه بايد قبول كني،به خاطره پدر و خانواده ات.

اون تا پسر هم ميان و قال قضيه كنده ميشه.پس روي منو زمين نانداز و سعي كن يه پول رو بشت سر

خودت حفظ كني.

عمو جان نميشه كه با همه جنگيد.من ميخوام به پدرت زنگ بزنم و بگم خودت اين پيشنهاد رو

دادي.مطمئنم حسابي خوشحال ميشه و رفع كدورت ميشه.فرهاد خلع صلاح شده بود.

نمي دانست چه كار كند و يا چه بگويد.قرار در باغ بزرگ خانوادگي واقع در كرج گذاشته شده بود.

ساعتي بعد فرمرز به فرهاد زنگ زد و به فرهاد توپيد كه چرا از طرف او قول داده است.فرهاد هم

جريان رو تعريف كرد.هنوز گوشي را نگذشته بود كه در اتاق به شدت باز شد:

--الهي قلم پات ميشكست به اين شهر نميامدي،الهي جزّ جگر بگيري،الهي همين امشب سكته كني و

غزل خداحافظي رو بخوني.الهي روي تخت مرده شور خونه ببينمت....الهي.....چرا هيچي نميگي؟

فرهاد كه روي مبل نشسته و پاهايش را روي هم انداخته بود،خيلي خونسرد گفت:

-ادامه بده،من آمادگي فحش شنيدن رو دارم.

-آخه تو لايق فحشي؟آخه تو لايق كتكي؟من چي كار كنم با تو،خودت بگو،چه بالايي سرت بيارم؟آخه

تو بيكار بودي پسر؟لك و لك راه افتادي از اون سر دنيا اومدي زندگي ما رو به هم بزني؟پس شعار

هايي كه ميدادي چي شد؟تا اسم باغ و ميوه هاشو شنيدي آب از دهنت راه افتاد؟ميوه اي هم نداره جز

چند تا درخت خشكيده خرمالو و ازگيل.خجالت بكش آدم انقدر دله و شكمو نديده بودم.

تازه فكر كردي ميتوني به ميوه هاش ناا خنك بزني؟كور خوندي،همش كدگذاري شده،كافيه دستت بره

طرفشون تا مش ممد با يه چوب بيفته به جونت.خوب مرد حسابي ميوه هوس كرده بودي،يه زنگ

وردم تا كوفت كني و همه رو تو هچل نندازي. Ĥ ميزدي به من گردن شكسته،يه تريلي برات ميوه مي

-اي بابا هر چقدر حرف نميزنم ولم نميكني.يك ساعت داري وراجي ميكني.مهلت هم به من نميدي دو

كلام حرف بزنم.

-چه حرفي نكنه وجدانت بيدار شده. ميخواي بري خودتو از عذاب وجدان راحت كني؟يا عمو بهت

وعده وعيد حسابي داده كه قيد هستي رو زدي ميخواي بري بشي داماد سرخونه؟

-باز كه حرف مفت ميزاني،كي از اين خانواده خوشش مياد كه بره دامادشون بشه؟ تازه اونم داماد سر

خونه،هر روز چشم آدم به اين ايل به قول تو بور بور بيفته بايد كفاره بده.

-پس چي شد كه از اين رو به اون رو شودي؟تا حالا كه كركري ميخوندي اينطوري ميكنم اون طوري

ميكنم.يه شبه عوض شودي؟

-كامي اگه زبون به دهان نگيري زنگ ميزنم حراست بيمارستان بيان دمت رو بگيرن پرتت كنن بيرون

ها.

-باشه بابا،بيا زيپ دهنم رو كشيدم.بنال ببينم چه گندي زدي.

-مرده شورت رو ببرن با اين حرف زدنت.اولا من از اين غلطا نميكنم كه به عمو زنگ بزنم.اصلا شماره

تلفونشو بلد نيستم.تازه من حرف شماها رو نزدم.زنگ زد آسمون ريسمون به هم بافت و برنامه ريزي

دقيق كرد كه من چي كار كنم.

طوري هم حرف زد كه نتونستم بگم نمييام.از اون موقع تا حالا هم نشستم فكر ميكنم چطوري نرم كرج.

-كه اينطور عجب آدم ناقلاي شارلاتاني اين عمو اسكندر،آقا به بقيه زنگ زده گفته خود فرهاد جان با

من تماس گرفت و كلي عذر خواهي كرد و براي اينكه رفع كدورت بشه و ميونه ي شكراب منو و پدرم

روبه راه بشه،خواهش كرد يه برنامه ي خانوادگي بذاريم و همه رو دور هم جمع كنيم.عمو هم صدقه

سري پيشنهاد كرد به خرج او همگي بريم باغ كرج.

نمي دوني عمو بهادر چقدر خوشحال بود.توي باغ راه ميرفت و بشكن ميزد از خوشحالي يادش رفته بود

عصاي معروفش رو دستش بگيره.

-اينا رو ولم كن من با هستي چي كار كنم؟

-راست ميگي ها،اونو چي كارش كنيم؟ميخواي به عنوان دوست سيما با خودمون ببريمش،؟اقلا چشم

پدرت بابي جمال هستي روشن ميشه.شايد فكر مهشيد رو از ذهنش پاك كرد.

-آره با اون سعيد هيز مزخرف،هستي رو با دست خودم ببرم دم لونه ي گرگ؟مگه ديوونه ام؟

-آره اينم حرفيه.اون از نامزد پسر عموش نميگذره ،واي به اين كه يه دختر تك و تنها و معركه مثل

هستي راحت تو چنگش باشه،ما هم نميتونم اون وسط زياد هواي هستي رو داشته باشيم.

-تا اونجا كه بتونم بايد هستي رو از اين خانواده دور نگاه دارم.

-خوب بفرستش بره سينمايي،جايي تنها نمونهٔ.بدبختي روز جمعه هم هست توي هتل حوصله ايش سر

ميره.

-سيما رو با خودت مياري؟اگه نمياد بگم دو تايي بيان خونه ي من.

- نمي خواستم بيارمش ولي اين پدر تو دست از سر ما برنمي داره . علناً گفت بدون سيما نمياي به

فرامرز هم گفت مري اون وارفته رو با خودت مياري . خدا نسل هر چي زنه از روي زمين برداره اين بابا

ت بد جوري ضد زنه . اگه دستش برسه هر چي زن توي دنياست توي كوره آدم سوزي مي اندازي؟

البته غير از عمه خانم ! چشمش كه به عمه خانم مي افته زبونش بند مياد . ببينم تو مطمئني اين عمه

واقعي ماست؟ شايد زن عمو بهادره و الكي اين همه سال سر ما يره ماليدن ! وگرنه چرا تا صبح از تخت

خواب بلند ميشه مي پره مي ره سراغ عمه خانم ؟ حتماً مي خواد عذرخواهيكنه كه شب پيش زن عمو

مي خوابه. - كمتر حرف مفت بزن . حالا گير دادي به پدر و عمه خانم بيچاره؟ اگه بفهمن كه پوست از

سرت كنده ست. - آره كه واقعاً بيچاره ان !پسر خيلي ساده اي 1 من كهمي دونم سه تايي نشستن اين

نقشه رو كشيدن . اين عمو اسكندر هم از اون ناتوهاست . غلط نكنم نقشه كش اصلي خودشه. ولي عمه

خانم و عمو بهادر رو وسط انداخته تا خودش از پشت پرده مواظب همه چي باشه . اين دختره سيما هم

گفته من نميام . برم راضيش كنم بياد . بايد برم يه گاوي ، شتري ، چيزي بكشم بدم به صد تا فقير !

بالاخره اين عموجان بنده با ما يكم خوب شد ، حالا هستي رو چكار مي كني؟ - نمي دونم بايد يه فكري

براش بكنم .پس تو هم فردا مياي باغ؟ - الهي خدا به زمين گرم بزندت. الهيامشبو نبيني كه هر چي مي

كشيم از دست توئه . الهي..... - اي بابا باز كه شروع كردي. فرهاد ظهر به خانه رفت و جريان رو براي

هستي تعريف كرد. - عيبي نداره فكر مون نكن . من از خدامه رابطه ي تو با پدر و خانواده ات خوب

بشه . - بذار اين آشوب و بلوا از بين بره من هم يه برنامه براي خودم رديف ميكنم . تو هم ناراحت

نباش. صبح روز جمعه فرهاد با دلخوري و ناراحتي به طرف منزل پدرش به راه افتاد . بهادر خان در حال

دستور دادن به عباس براي آماده كردن وسايل بود. با ديدن فرهاد اصلاً به رويش نياورد كه چند روز

پيش چه اتفاقي افتاده . با او دست داد و سلام و احوال پرسي كرد . بقيه هم آمدند و قرار شد كه با

ماشين فرهاد بروند مادر و پدر و فرانك سوار ماشين شدند . فرانك دست در گج و زير چشم كبود بود.

فرهاد دستي به سر او كشيد و گفت: - همه اينا به خاطر من بود ، يه روز جبران مي كنم. در ماشين

بعدي ، عمو اسفنديار و خانواده اش و در ماشين سومي كامي و سيما و فرامرز و شبنم سوار شدند و به

طرف كرج به راه افتادند . اسكندر خان از شب قبل به باغ رفته بود تا سور و سات پذيرايي را آماده كند.

بعد از ساعتي به باغ رسيدند . باغي بزرگ در منطقه خوش آب و هواي سهيليه كه رودخانه كردان از

بين آن مي گذشت . محوطه جلوي ساختمان با گلهاي بنفشه و پامچال به طرز زيبا تزئين شده بود . دو

رخت بزرگ ماگنوليا با گلهاي فراوان ، جلوي درب ورودي خودنمايي مي كرد. دو نفر از خدمتكارهاي

اسكندر خان جلو دويدند و اسباب و اثاثيه را از پشت ماشين ها به داخل ماشين ها به داخل خانه بردند .

اسكندرخان و همسرش روح انگيز به استقبال آنها آمدند ، مهشيد كه جلوي در ايستاده بود با ديدن

فرهاد ، به قول كامي ، درست مثل كنه درست و حسابي به بازوي فرهاد چسبيد. در يك فرصت مناسب

كامي به فرهاد گفت: - ببينم فرهاد، تو روش بخصوصي ابداع كردي يا صبح به صبح به خودت چيزي

مي مالي؟ - چطور مگه؟ - آخه هر دختري كه باهات طرف مي شه يا از گردنت آويزون ميشه يا از

بازوت جريان چيه؟ - كامي من الان ديونه ديونه ام ، سربه سرم نذار. اسكندر خان مرتب راه مي رفت و

فرهاد را پسرم و نور چشمم و داماد عزيزم خطاب مي كرد . بچه ها يكي يكي رفتند و با سعيد كه روي

مبل نشسته بود ، احوال پرسي كرد وقتي سيما به وسيله كامي كه بازويش را فشار داد جلو مي رفت ،

سعيد خنديد و گفت: - سيما جان بيا بشين پهلوي من ، از خودت برام صحبت كن دلم باز بشه كامي

بشدت عصباني بود و خون ، خونش را مي خورد . سيما مي خواست بهانه بياورد ولي مي دانست با اين

خانواده نمي شود طرف شد . در فرصتي كامي بازوي سيما رو گرفت و او را كنار كشيد و تا سعيد

خواست اعتراض كند ف كامي گفت: - قربون توپسر عموي عزيزم ، واي خدا منو بكشه دستت تا كجا

توي گچه ! عجب بي وجداني بوده اوني كه نفرينت كرده و به اين روز انداخته! سعيد منظور او را فهميد

ولي به روي خودش نياورد . در سالن همه نشسته بودند و به هم نگاه مي كردند . اسكندر خان گفت: -

چرا شما ها اينقدر ساكتيد ؟ وقتاي ديگه آدم از صداتون سرسام مي گيره ، كامي در جواب گفت: - عمو

جون اين دفعه مثل آدم هاي متمدن نشسته ايم باز هم داريد ازمون ايراد مي گيريد؟ عمو بهادر به ما

دستور دادند پامونو از گليممون دراز تر نكنيم . بيا عمو جون من اصلاً چهار زانو نشستم كه پام از روي

مبل بيشتر دراز نشه. آره جون خودت ! حتماً اينم جزو نقشه جديدته ! من گفتم اينجا كه اومديد زياد

شلوغ نكنيد نه مثل مهمون بشينيد و به هم زل بزنيد . پاشو مهشيد جان تو كه در گرم كردن مجلس

استادي . پاشو عمو جان به اين جوونا بفهمون هر چيزي جايي داره. مهشيد سعي مي كرد با تعريف

هايش همه را به خنديدن وادار سازد همه تظاهر مي كردند كه خوشحالند و مي خنديدند و در اين ميان

قيافه فرهاد كاملاً ديدني بود. همه مي دانستند كه او حتي در تظاهر به شادي كردن هم كم مي آورد .

مهشيد هم متوجه اين قضيه شده بود اما كامي به داد فرهاد رسيد و به طرف مهشيد رفت: - مهشيد جان

اين پسر عموي ما ديگه پير شده و يكذره احساس هم نداره. فرهاد نفس راحتي كشيد و سريع از

جايش بلند شد و از اتاق بيرون رفت. باغ خانوادگي بسيار بزرگ و زيبا بود . با درخت هاي سر به فلك

كشيده سرو وكاج و پر از درختان ميوه . از باغ بوي عيد به مشام مي رسيد شكوفه هاي سفيد و صوتي

درختان گيلاس و سيب جلوه اي به باغ داده بودند فرهاد به طرف رودخانه بزرگ و خروشان كردان كه

باغ را به دوقسمت تقسيم كرده بود رفت. پل چوبي باريك قديمي هنوز پا بر جا بود . البه يك پل فلزي

بزرگ جديداض روي رودخانه زده بودند كه فرهاد براي اولين بار آن را مي ديد . ياد چندين سال قبل

افتاد كهپسر بچه اي كوچك بود و با بقيه بچه ها از روي پل چوبي عبور مي كردند و تكان هاي آن باعث

دلهره او و بقيه بچه ها مي شد . فرهاد به سمت پل قديمي به راه افتاد دلش مي خواست هستي آنجا بود

و دست در دست م از روي پل مي گذشتند و آن را تكان مي دادند چقدر فاصله بين هستي و اين

دخترك جلف بود. با شنيدن سر و صدا به پشت سر نگاه كرد . كامي و فرامرز بودند كه به طرفش مي

دويدند و صدايش مي زدند. - چي شده ؟ چرا داريد مي دويد؟ اتفاقي افتاده؟ كامي نفس زنان گفت: -

بابا ديونه ان ! يواشكي زديم بيرون تا دارالمجانينشون تكميل بشه . بزن بريم اون ور رودخونه تا سر كله

شون پدا نشده . فرامرز سر تكان داد : - فرها ، جداً برات متأسفم . اگه كس ممثل هستي رو نداشتي يه

چيزي ، ولي اون كجا و اين ديوونه وحشي رقاص كجا/ فرهاد با دلخوري گفت: - مي بينيد توي چه

هچلي افتادم! همين حالا ياد مسافرت شمال افتادم . هر چي پيش هستي احساس آرامش مي كنم . اين

دختره انگار دم به ساعت با يه آب پاش ، آب داغ روم مي پاشه . بدجوري مويي دماغم شده . تو رو خدا

يه كاري كنيد من از اينجا فرار كنم. كامي خنديد: - با اجازت تا آخر شب اينجا مهمونيم . تازه اگه

بذارن بعد از شام بريم دنبال كارمون! من يكي هم حوصله ندارم اينجا بمونم . حالا شانس آورديم اين

پسره هرزه خيابون گرد وحشي پاش شكسته و گرنه حالا بايد چهر چشمي مواظب دخترا هم بوديم كه

يه موقع انگولكشون نكنه. نمي دونم تخم و تركه پدر بزرگ چي بوده . بچه هاش يكي از يكي نازنين تر

شدن همه اوصاف خوبش هم جمع شده تو اين دو تا از نوه آتيش به جون گرفته عوضي! فرهاد با اين

دختره ديونه عروسي كني فردا صبحش بايد با آمبولانس بهشت زهرا بياييم جنازه تو ببريم بيرون يه

شبه مي كشدت، خيالت جمع. فرامرز اعتراض كرد: - ا كاي زبونت رو گاز بگير حالا حالاها فرهاد آرزو

داره خدا رو چه ديد ؟ شايد قسمتش هستي بود. - من كه شك دارم اين جز جيگر گرفته بذاره فرهاد

جم بخوره . با اين فتنه آرزويي براي آدم باقي نمي مونه حالا كجا داري مي ري ؟ اينجا ته باغه. فرهاد

گفت: - مي خوام برم بالاي تپه . - اي بابا تا بري اون بالا و برگردي كه از ظهر هم گذشته . - خب من

هم همين تصميمو دارم . تازه يه ساعتي هم اون بالا مي شينم و تا برگردم پايين شده عصر كلي از روز

رو گذروندم . برسم پايين خسته هم هستم ديگه مي رم تخت مي خوابم تا موقع شام . بعد شام هم كه

فلنگو مي بنديم . چطوره برنامه جالبي نه؟ كامي خنديد: - بابا تو ديگه چه جونوري هستي! منو بگو كه

نگران توأم تو از پس اين اراذل به خوبي بر مياي! فرامرز هم گفت: - پس بجنب برو كه داره سر و

صداشون مياد اگه اين دختره ديونه تو رو ببينه اون وقت مي خواد آويزونت بشه و باهات بياد بالا. فرهاد

راه افتاد : - من كه رفتم شما هم يه بهونه بتراشد كه دنبال من راه نيافته. فرهاد دامنه تپه را گرفتو بالا

رفت از پايين صداي مهشيد را مي شنيد كه صدايش مي كرد ولي خودش را به نشنيدن زد و آنقدر تند

رفت كه وسط تپه نفسش گرفت و روي زمين نشست . بچه ها را نمي ديد ولي سر و صدايشان مي آمد

كامي مهشيد را مجاب مي كرد كه از آنجا بالا نرود مخصوصاً كه دختر ترسويي هم بود و به اين راحتي

راضي نمي شد تنهايي از تپه بالا برود . فرهاد بلند شد و دوباره به طرف بالاي تپه به راه افتاد. مهشيد

پايين تپه به كامي و فرامرز و دخترها اصرار مي كرد او را همراهي كنند و با هم از تپه بالا پيش فرهاد

بروند. كامي گفت: -مهشيد جون اين فرهاد ديونه ست من عمراً بالا نمي رم از حالا گرسنه ام شد اين

جوري كه فرهاد داره كوهنوردي ببخشيد تپه نوردي مي كنه ف ساعت پنج مي رسه نوك قله . من

طاقت گرسنگي ندارم بيا سيما جن باغ به اين خوش آب و هوايي و دنجي رو ول كنيم بريم وسط خار و

خاشاك و مار مور؟ فرامرز هم دست شبنم را گرفت و دنبال كامي و سيما راه افتادند . مهشيد با ناراحتي

گفت: - پس من چي !؟ فرامرز گفت : - خب تو هم با ما بيا بريم. شبنم محكم به پهلوي فرامرز زد كه

آخ او در آمد . مهشيد دست به كمرش زد: - ا زرنگيد ! شما ها هر كدوم با يكي داريد راه مي ريد ،من

تنها چه كار كنم؟ فرامرز گفت: - مهشيد جان ما چكار كنيم ؟برو يه نفر ديگه رو پيدا كن ف دستت كه

به فرهاد ني رسه . اصلاً برو عصاي برادرت رو بگير باهاش قدم بزن طفلك دلش گرفت اون قدر روي

مبل نشست و حسرت خورد ! چرا با ما اين قدر چونه مي زني؟ مهشيد به آن چهار نفر كه دور شدند

عيبي »: نگاهي انداخت و بعد رو به تپه ايستاد . حالا فرها به اندازه يك مورچه شده بود زير لب غريد

نداره آقا فرهاد ! تا مي توني گربه رقصوني كن ، نوبت من هم مي رسه من تحملم زياده ولي تا كي مي

بعد با عصبانيت به طرف ساختمان رفت وقتي ماجرا را براي پدر و عمويش «؟ توني از دستم فرار كني

تعريف كرد سگرمه هاي هر دو در هم رفت و نگاهي بهم انداختند . اين ماهي بي تيغ ، بدجوري ليز مي

خورد و هر كاري مي كردند نمي توانستند او را در دام خود نگه دارند هر نقشه اي كه مي كشيدند

فرهاد طوري عمل مي كرد كه انگار دست آنها را از قبل خوانده است. بعد از ظهر فرهاد شروع به پايين

آمدن ااز تپه كرد . حسابي گرسنه و تشنه شده بودو از اينكه نتوانسته بود با هستي تماس بگيرد بشدت

ناراحت بود داخل ساختمان سينه به سينه پدرش قرار گرفت: -به به ! جنابعالي كوهنورد هم تشريف

داشتيد و ما نمي دونستيم ؟ پسر تو خجالت نمي كشي ؟ هنوز نيومده رفتي اون بالا و الان اومدي؟ فرهاد

با خونسردي گفت: -خب چكار كنم ؟ بمونم با اين قد و هيكل برقصم ؟ مي دونيد كه من زياد اهل اين

مجالس نيستم. -شما بفرماييد اهل چه برنامه اي هستيد ما در خدمت باشيم! پسر مگه ما مسخره تو

هستيم كه هر كاري دلت مي خواد انجام مي دي؟ -اي بابا پدرجان آدم بخواد بره بالاي كوه هم بايد

اجازه بگيره؟ -بله كه بايد اجازه بگيري از من از عموت ، امروز عموت ميزبان ما بود تو بي احترامي

زيادي كردي بدون اينكه حرفي بزني گذاشتي رفتي. بشدت از دستت عصبانيه . هم اون هم مهشيد

طفلكي كلي گريه كرد. كامي سربزنگاه به كمك فرهاد آمد: -اسم اونو نياريد كه به جاي فرهاد از

عصبانيت دارم مي تركم . دختره لوس ترسو! هر چي فرهاد بيچاره اصرار كرد كه با من بيا بريم من

تنهايي اون بالا حوصله ام سر مي ره ، هي خودشو لوس كرد كه من مي ترسم اونجامار داره من خسته

مي شم نمي تونم زياد راه برم.... منم جاي فرهاد بودم ولش ميكردم مي رفتم. از حالا مي خواد اينجوري

عشوه گري بكنه واي بحال چند وقت ديگه! - كامي راست ميگه / واقعاً تو به اون گفتي بياد و خودش

نيومد ؟ عجب مارمولكيه اين دختر !جوري اومد گريه و زاري راه انداخت كه ما فكر كرديم تو قالش

گذاشتي و با بي اعتنايي ولش كردي و رفتي. كامي با قيافه اي حق به جانب گفت: - فرهاد غلط مي كنه .

اگه مي خواست همچين كاري بكنه من جلوش واميستادم . تازه ما چهار تا شاهد هستيم بريد از بقيه

بپرسيد . حتي عموجون پيش خودمون باشه من بهش گفتم الان بهترين موقعيته تا فرهاد تنهاست

باهاش گرم بگير . خانم اين قدر لوس بازي در آورد كه فرهاد لج كرد و تنهايي رفت بالا . تازه هر چي

ما چهارتا اصرار كرديم بيا با ما بريم توي باغ قدم بزنيم باز هم راضي نشد . حالا اگه مي گفتيم بيا نوار

بذار برقصيم آماده بودها! - خب ديگه بسه داره مياد. مهشيد با لبخندي تمسخر آميز گفت: -به به

جناب آقاي دكتر ، كوهنوردي خوش گذشت؟ فرهاد با اخم گفت: - خب مي خواستي بياي من سالها از

اينجا دور بودم و خيلي دلم مي خواست اين تپه رو دوباره از نزديك ببينم دلم نيومد ازش بالا نرم پدر

يادته ما بچه بوديم شما دور كمرمون طناب مي بستيد و راه مي لفتاديم مي رفتيم اون بالا ؟چه كيفي

داشت! بهادر خان لبخندي زد و به دور دست ها خيره شد: - راستي هنوز يادته ؟ واقعاً كه چه دوراني

داشتيم ! من اون موقع خيلي جوون بودم ، قبراق تپه رو مي گرفتم مي رفتم بالا . شماها مثل يه گله

گوسفند دنبالم راه مي افتاديد! كامي و فرهاد نگاهي به هم انداختند. - جووني كجايي كه يادش بخير!

خب پسر جان برو يه چيزي بخور . ناهار هم كه نخوردي ، اصلاً بذار بگم ناهارتو گرم كنن بيارن توي

تراس با هم بشينيم و از گذشته ها حرف بزنيم. مهشيد بازوي كامي را گرفت و آهسته گفت: - ببين

پسر عمو جان ، فكر نكن من خرم حاليم نيست ، تو بدجوري پاتو تو كفش من كردي! مي دونم كه همه

اين آتيشا از گور تو بلند ميشه حواست باشه كي اينو بهت گفتم فرهاد مال منه . تا آخرين نفس هم

براي بدست آوردنش مي جنگم. بعد هم با عصبانيت گذاشت و رفت. كامي زير لب غريد: - عجب

دختره پررو و ورپريده اي ها! شيطونه مي گه يه گوشه گيرش بيارم ا مي خوره بزنمش! سيما به او

نزديك شد : - چيه داري غر غر مي كني ؟ - آخ از دست اين دختر ه نمي دوني چقدر دلم پره ! انگار از

دماغ فيل افتاده. مزخرف لوس ننر! - بسه ديگه بيا عمو بهادر كارت داره. - به به ! پدر و پسر خلوت

كردين ، اگه مزاحمم گورمو گم كنم؟ - چيه پسر؟ اين دختر ه رو چيكارش كردي ؟ اگه مي تونست با

ناخناش ف چشماتو در مي آورد! كامي روي صندلي نشست : - البته شما درست مي فرماييد عمو جان !

ولي به دراكولا بيشتر شباهت داره . اگه مي تونسن با دندوناش خرخره منو ظرف يه ثانيه مي جويد .

آخه به من چه كه مثل بچه آدم اينجا بودم؟ حالا آقاي دكتر فرهاد خان هوس كوهنوردي به سرش زده

، من چكاره ام/ عمو بهادر چشمهايش را ريز كرد : - همه مي دونن تو در نقشه كشيدن رو دست نداري!

- بخدا عمو جون ، اين پسره همه رو رنگ كرده . ببينيد چه جوري موذي موذي داره مي خنده ! من

بيچاره همه اش سر و صدا دارم ولي هيچي بارم نيست . از اين بترسيد كه سر بتو داره چرا هميشه كاسه

كوزه ها سر من مي شكنه؟ فرهاد با خنده گفت: - پدر اين بيچاره مقصر نيست . خودتون اخلاق منو كه

مي دونيد . از اين حركتها اصلاً خوشم نمياد . اونم وسط جمع يكي آويزون گردنم بشه آخه زشته . من

سني ازم گذشته . بخدا داشتم از خجالت آب مي شدم . به خاطر همين زدم به كوه و تپه. بهادر خان رو

به فرهاد كرد و گفت: - خب اگه قول بده اخلاق و رفتارش رو عوض كنه چي ؟ كامي به جاي فرهاد

جواب داد : - عمو جان ، جوك مي فرماييد ! اگه اين سركار عليه ادا و اطوارش ر. كنار بذاره كه ديگه

مصداق اين خانم خانماست ! « توبه گرگه مرگه » قابل توجه كردن نيست. در ثاني اون مثلي كه مي گه

خومون رو بكشيم اون اخلاقش رو عوض نمي كنه كه نمي كنه! - خيلي خب بسه ديگه دوتايي نشستن و

پشت سر برادرزاده من حرف مي زنيد. به جفتتون دارم مي گم ، اون برام خيلي عزيزه . حواستون باشه

برم سراغ داداش متأسفانه عيب ديگه مهشيد چغلي كردن و فضوليه . الان هم پنجاه تا گذاشته روش و

گذاشته كف دست داداشم كه اونم منتظره يكي يه چيزي بگه ، پيرهن عثمون بكنه. بهادر خان كه رفت

، كامي به فرهاد كه با خيال راحت داشت ناهارش را مي خورد ، زل زد ، فرهاد كه متوجه شد با تعجب

گفت: چيه آدم نديدي ؟ بميرم الهي برات ! چقدر تو از اينكه يكي از گردنت آويزون باشه ناراحت مي

شي ! چطور توي شمال به كوهو جنگل نزدي ؟ راه به راه برنامه مي ريختي كه كنار اون ضعيفه باشي؟

فرهاد با صداي بلند قهقهه زد. -بخند عزيزم تو نخندي كي بايد بخنده؟

فرهاد آهسته گفت:

-آخه قربون تو پسر عموي عزيزم برم كه هميشه برام مثل ناجي مي موني .تو هستي رو با اين عوضي

مقايسه مي كني؟باورت ميشه از خدام بود يه مدت اصلا نتونه راه بره و من هميشه كنارش باشم؟

- اي مصيت رو شكر!خوب يه گوش چشم هم به اين بدبخت نشون بده!از موقعي كه اومد و ديد تو مثل

بزه كوه رو گرفتي رفتي بالا اونقدر حرص خورد و جوش زد كه يه چيزي اندازه ي نارنگي توي گلوش

دراومد.الان دقت نكردي پاك صداش گرفته بود.اخرش اين بدبختو دق ميرگ مي كني!همه هم

ميندازن گردن من بيچاره كه تو نقشه كش ماهري هستي.ديگه نمي دونن تو خودت علامه دهري!

فرامرز كه از مدتي قبل كنار ان دو نشسته بود و گوش مي داد گفت:

-راست ميگه فرهاد جون!يه فكري هم به حال ما بكن.تو كه اين كارها رو مي كني ما هم بايد به پاي تو

بسوزيم!

-تو ديگه چرا؟به تو چه ربطي داره؟

-ربطش اينه كه تا تو ازدواج نكني ما فلك زده ها هم بايد پا در هوا بمونيم!مردم از بس كه جواب پس

دادم ديگه به خودم هم امر مشبه شده كه مادام العمر نامزد مي مونم. كي به وصال اين مارمولك مي

رسم خدا عالمه!

-خاك بر سر نديد بديد جفتتون كنن! خوب بريد زودتر عروسيتونو راه بندازي مشكل خودتونه.اينم

بدونين كه من حالا حالا ها قصد ازدواج ندارم.

كامي پوزخند زد و گفت:

اره جون خودت .اگه راهها هموار بشه فردا صبح توي محضري با هستي جون!

فرامرز اهسته گفت:

-صبح كه رفتم دنبال شبنم از خجالت اب شدم.همه اش بايد گردنمو كج كنم و ازشون اجازه بگيرم تا

بذارن اين دختره رو ببرم بيرون!

فرهاد گفت:

-تو نمي خواد غصه پدر و مادر شبنم رو بخوري.اينا همديگه رو ميشناسن.تو غصه چيز ديگه اي رو مي

خوري كه داري اب ميشي!از حالا هم بگم اگه فكر كردين به اين سادگي ها تسليم مي شم كور خونديد!

-من كه نمي گم بري مهشيد رو بگيري .برو قشنگ با پدر و عمه خانم صحبت كن قانعشون بكن.تا حالا

هرچي خواستي انجام دادن اينم روش اگه اينكار رو بكني تا اخر عمر نوكرتم بخدا.

فرهاد خنديد و به صندلي تكيه داد:

-يه شرط داره؟

كامي فورا گفت:

چه شرطي؟

-اگه يه بهونه جور كنيد تا من جيم بشم يه فكري به حالتون مي كنم.

-چي چي رو جيم بشي ؟عمو بهادر با ماشين تو اومده عمرا اگه بذاره تو بري . با اين برنامه اي هم كه

صبح درست كردي محاله بذارن از اينجا قدم بيرون بذاري.

-تو اگه بخواي مي توني .قول مي دم يه عروسي برات راه بندازم تماشايي!

-زحمت نكش من خر نمي شم.

-كامي!!

-كامي و زهرمار!تا حالا هم هر كاري كردم ديوونه بودم به خدا باز كارت بهم افتاد موش مرده!موقع

ديگه خوب منو از سرت وا مي كني.اگه پنج دقيقه قبل از همه تونستي از اينجا بري من اسممو عوض مي

كنم مي ذارم قلي!

بعد هم بلند شد و رفت .فرامرز گفت:

-بيكاري سر به سرش مي ذاري؟مي دوني كه فقط اون مي تونه تو رو خلاص كنه.

-من كه چيزي نگفتم يكدفعه داغ كرد.

-چي چشده بچه ها ؟كامي بدجوري رفته بود تو لب؟

فرهاد به پشت سر نگاه كرد:

-سلام عمو جان چيزي نيست .سر كوهنوردي من همه ناراحت شدن .كامي هم باهام جر و بحث

كرد.حالا هم قهر كرد و رفت .اگه مي دونستم يه كوهنوردي ساده اينقدر قشقرق به پا مي كنه غلط مي

كردم برم.

-عيبي نداره عموجان حالا تا اخر شب وقت هست از دل هم بيرون بياري.

داداش ،بيا اينجا پيش ما... عجب هوائيه!

مستخدمين بساط عصرانه را پهن كردند. همگي جمع شدند و مشغول خوردن عصرانه شدند كه موبايل

فرهاد زنگ خورد:

_سلام خانم حيدري! حالتون چطوره؟ صداتون قطع و وصل ميشه. اجازه بدين...

بعد رو به بهادر خان گفت:

_پدر شماره اينجا چيه؟ از بيمارستان زنگ زدن. نمي تونم صداشونو بشنوم.

كامي با طعنه گفت:

_تو از همون اول كر بودي، ربطي به موبايل و تلفن نداره!

فرهاد چشم غره اي به او رفت. بهادر خان شماره تلفن ويلا را داد و فرهاد براي خانم حيدري تكرار

كرد. چند دقيقه بعد، يكي از مستخدمين گوشي تلفن را آورد و به فرهاد داد.

خانم حيدري بعد از سلام و احوالپرسي گفت:

_آقاي دكتر بيمار روز چهار شنبه شما، آقاي قليخاني دچار ايست قلبي شد كه با تلاش پزشك كشيك

برگشت ولي الآن وضعيت مناسبي نداره. افت فشار و ضربان قلب داره. مي تونيد خودتون رو برسونيد؟

_خانم حيدري، من الآن كرج هستم تا برسم اونجا بيشتر از يك ساعت طول مي كشه.

_اشكال نداره. ما بيمار رو برديم اتاق سي سي يو. شما هم هر چي زودتر خودتونو برسونيد. متاسفانه

پزشك كشيك كاري از دستش بر نمياد.

_باشه، من الآن حركت مي كنم.

فرهاد تلفن را قطع كرد و نگاهي به پدرش انداخت:

_حال مريضت بد شده، هموني كه عملش كرده بودي؟

_بله، امروز دچار ايست قلبي شده. نبايد اينجوري مي شد.

اسكندر خان پرسيد:

_عمو ، چي شده؟

بهادر خان به جاي فرهاد جواب داد:

_داداش، يادته دكتر عرفان تعريف جراحي فرهاد رو مي كرد؟ همون مريضي كه يه غده بزرگ از توي

سرش در آورده بود، مثل اينكه حالش خراب شده.

_حالا چطوره؟

_فعلا بردنش بخش سي سي يو ، ولي مثل اينكه از دست دكتر كشيك كاري بر نمياد.

بهادر خان رو به فرهاد كرد و گفت:

_پاشو برو ما با يه ماشين ديگه بر مي گرديم. تو بايد به فكر مريضت باشي. پاشو پاشو زود تر برو يه

موقع اتفاقي نيفته. اتفاقا دو روز پيش دكتر عرفان از اين عملت خيلي راضي بود. كلي تعريفت رو كرد.

اگه اتفاقي بيفته تمام زحماتت به باد ميره.

فرهاد به داخل ساختمان رفت، كتش را برداشت و بيرون آمد و از همه خداحافظي كرد. كامي آرام در

گوش سيما گفت:

_يه بهانه جوركن منو بلند كن.

سيما يك پرتغال از ميان ظرف برداشت و گفت:

_ كامي مياي بريم سر جاده بستني بخريم؟

_حوصله داري ها، اين همه خوراكي، حالا هوس بستني كردي؟

سيما با قهر نشست:

_خسيس گدا!

_اي بابا ،چرا قهر مي كني ؟ پس پاشو تا فرهاد نرفته اقلا نصف راه رو سواره بريم.

فرامرز و شبنم هم بلند شدند و گفتند:

_ما هم مياييم.

بهادر خان رو به مهشيد كرد:

_عمو جون، تو هم پاشو همراهشون برو .اينجا تنها نشين.

مهشيد با اخم گفت:

_حوصله ندارم. اينجا راحتم.

بعد هم رويش را به طرف ديگر برگرداند و لبهايش را به حالت قهر جمع كرد.

وقتي كامي مطمئن شد از روي تراس ديده نمي شوند، گفت:

_بدوييد بچه ها، الآن اين پسره مي ره بيمارستان!

فرامرز با تعجب گفت:

_خب بايد بره ديگه ، پس چيكار كنه؟

كامي سرش را تكان داد:

_يكي از يكي خنگ تريد ها!

فرهاد تازه پشت فرمان نشسته بود كه متوجه بچه ها شد كه به طرفش مي دويدند. از ماشين پياده شد:

_چيه باز دنبال من راه افتادين؟

كامي با پوزخند گفت:

_آخه فرهاد جون ،من دلم برات تنگ ميشه، نمي تونم دوريتو تحمل كنم.

فرهاد با نگاهي به سر تا پاي او گفت:

_تازگيها به من علاقه پيدا كردي؟ تا يك دقيقه پيش كه قهر بودي!

_آخه چيكار كنم بدون تو دلم مي گيره!

فرهاد خنديد:

_حيف كه شبم خراب شد. مي خوستم زود تر برم خونه، حالا با اين حساب حتما تا صبح گرفتارم. اشتباه

كردم موبايلم رو روشن گذاشتم.

_ا ... راست مي گي؟ حالا اسم مريضت چي هست؟

_فرهاد با ترديد گفت:

_والله اسم اون حسن رضايي بود، ولي خانم حيدري گفت قليخاني، شايد بقيه اسمش باشه، نمي دونم.

_جدي ؟ پس قليخاني بوده!

_آره گفت قلب....

فرهاد يك باره به كامي خيره شد كه با پوزخند نگاهش مي كرد. در ماشين را بست و به طرف كامي

خيز برداشت:

_ديوونه! باز كار خودتو كردي؟ شد يكدفعه منو در جريان بذاري، مثل يابو راه نيفتم برم آبروم بره؟

اگه رفته بودم بيمارستان كه پاك خيط شده بودم و اين خانم حيدري كلي بهم مي خنديد!

بقيه كه تازه متوجه جريان شده بودند ، زدند زير خنده.

_بيا و خوبي كن، هيچكدومتون هم شك نكردين، نه شما ها و نه اون تويي ها، باز قدر منو ندونين.

_مگه تو قهر نبودي؟ اصلا فكرشم نمي كردم برام كاري كني.

_بيچاره، اونم سياه بازي بود و گرنه دستمون رو مي شد.

فرهاد با خنده گفت:

_حالا اين خانم حيدري و مريض قلابي رو چه جوري پيدا كردي؟

كامي بادي به غبغب انداخت:

_خب ما اينيم ديگه! براي روز مبادا شماره اين خالمو دارم. داستان تو رو هم تقريبا مي دونه. بيچاره

فكر مي كنه اگه مهشيد رو از سرت باز كني مي تونه به خودش اميدوار بشه!

_دمت گرم كامي! عقل جن هم به كار هاي تو نمي رسه. حالا شما ها كجا داريد مي ريد؟

_هيچ جا، ما رو مي رسوني سر خيابون، به اين مناسبت هم براي همه بستني مي خري!

_چشم، نوكرتون هم هستم. همگي بپرين بالا.

_راستي كامي، اگه يكي به بيمارستان زنگ بزنه و سراغ من يا اين مريض قلابي رو بگيره چي ميشه؟

_مگه تلفنات به خانم حيدري وصل نمي شه؟

_چرا ، اون پرستار بخشه.

_پس مرگت چيه، اون در جريان كار هاي عجيب و غريب تو هست. حالا كجا مي خواي بري؟

_كجا رو دارم برم؟ مي رم سراغ هستي.

_فرهاد دلم برات مي سوزه، مثل اين مرداي دو زنه شدي، تا يه فرصت گير مياري ميري سراغ اون يكي

!

_خفه شو كامي، وصله هاي كه به خودت مي چسبه به من انگ نزن!

سيما دستش را به كمرش زد:

-مگه كامي از اين كارا هم ميكنه؟چشمم روشن اقا كامران اينجوريه؟اصلا من پياده ميشم

كامي به او نگاه كرد:

-بابا فرهاد من يه چيزي گفتم اين جاي تشكرته؟ميونه ما رو بهم نزن پيرزن دو بهم زن

سيما و فرهاد و بقيه زدند زير خنده فرهاد سرجاده نگه داشت و خواست پياده شود كه كامي گفت:

-كجا داري ميري؟برو ديگه تا يه بلاي ناگهاني سرت خراب نشده

-مگه قرار نيست مهمونتون كنم؟

-هان چيه؟حتما خودتم ميخواي بخوري شكمو؟بده پولو خودم بلدم بخرم

فرامرز با اعتراض گفت:

-اي كامي خدا بگم چي كارت كنه با اون سق سيات اين كيه با ماشين عمو داره مياد؟

بچه ها به پشت سرشان نگاه كردند كامي با حيرت گفت:

-بيچاره اومده اسكورتت كنه تا اتاق سي سي يو

مهشيد با ادا اطوار از ماشين خارج شد

-چه خوب به موقع رسيدم براي منم بستني بخريد من با فرهاد ميرم كه تنها نباشه كامي تو هم ماشين

رو برگردون

بعد هم كيفش را برداشت و به طرف ماشين فرهاد رفت كامي زير لب غريد:

-انگار با نوكرش حرف ميزنه

بعد صدايش را بلند كرد

-مهشيد جان اين ميخواد بره بيمارستان حالا حالا ها كار داره تو ميخواي تا شب تو ماشين بشيني؟

-مگه اتاق نداره؟ميرم تو اتاقش منتظرش ميمونم

بعد با حرص به چشمهاي كامي زل زد

-حرف ديگه اي هم هست؟

كامي شانه هايش را بالا انداخت:

-عجب رويي داري هركي جاي تو بود و اين همه بي محلي ميديد تا حالا خودشو كنار كشيده بود

مهشيد يك دستش را به كمر زد و گفت:

-يك بار بهت گفتم پاتو از كفش من درار من به اين سادگي ميدون خالي نميكنم

كامي با تمسخر گفت:

-حالا ميدون چي هست؟گوجه فرنگي يا خيار چنبر؟!

مهشيد رويش را برگرداند و گفت:

-مزخرف نگو به تو مربوط نيست فرهاد جان راه بيفت مگه عجله نداري؟

كامي نگاهي به فرهاد كرد و شانه هايش را بالا انداخت

-فرهاد جون من ديگه بريدم يه حركتي يه حرفي پسر سعي كن روي پاي خودت بايستي هميشه كه من

كنارت نيستم هواتو داشته باشم

مهشيد دوباره گفت:"

-حرف زيادي نزن اين خودش ختم روزگاره نميخواد تو درسش بدي فرهاد ره ميافتي يا خودم بشينم

پشت رل؟

فرهاد كه يه دستش به در بود و يك دستش روي سقف ماشين در ماشين را بست و به طرف مهشيد

رفت بچه ها همه ساكت كنار ايستاده بودند مهشيد فكر كرد فرهاد ميخواهد در را برايش باز كند

پوزخندي به بقيه زد و به طرف ماشين رفت كه فرهاد بازويش را گرفت اولين بار بود كه اين كار را

ميكرد صورت مهشيد از خوشحالي به رنگ خون شد

-ببين دختر عمو رك و پوست كنده بهت بگم از اين ادا اطوارها و بچه بازيها خسته شدم سوار ماشين

بابا جونت بشو و برگرد دور من يكي رو هم براي هميشه خط بكش من كسي رو با خودم نميبرم

نفس مهشيد به شماره افتاد:

-يعني چي؟اين چه طرزه حرف زدن با منه؟خجالت نميكشي؟اصلا ميدوني چيه؟عمو بهادر گفت من

باهات بيام تهران و تنهات نذارم!

برو به پدرم بگو نشون به اون نشوني كه يه روزيه كشيده زدي تو گوسم!من خر بشو نيستم!

بعد به طرف ماشين رفت و شوار شد،اما قبل از انكه درهاي ماشين به طور خودكار قفل شوند مهشيد

دويد و در را باز كرد:

تو ر وخدا فرهاد،چرا با من اينجوري مي كني؟

بذار بيام قول مي دم اصلا حرف نزنم.اگه برگردم ابروم حسابي مي ره.حسابي دعوام مي كنن.همه اش

مي گن تقصير منه كه تو تحويلم نمي گيري.تو رو خدا فرهاد،بذار بيام.

براي اولين بار بود كه بچه ها التماس كردن مهشيد را مي ديديند.فرهاد سرش را تكان داد:

برو مهشيد راحتم بذار.يه نصيحت بهت م كنم،اگه كسي رو پيدا كردي كه ازش خوشت اومد،سعي كن

مثل كنه بهش نچسبي و هيچ وقت هم اينجوري بهش التماس نكني چون طرف ازت متنفر مي شه!

بعد خم شد،در را بست و پا را روي پدال گاز فشرد و رفت.

زنگ به روي مهشيد كه با بدني لرزان ايستاده بود و دور شدن ماشين ماشين فرهاد را نگاه مي كرد

نمانده بود.با عصبانيت برگشت و سوار شد و دنده عقب گرفت انقدر تند كه عقب ماشين را به شدت به

ديوار كوبيد.كامي به طرفش دويد و داد زد:

مهشيد،مهشيد بذار من برسونمت.

مهشيد كه با دصاي بلند گريه مي كرد داد كشيد:

برو گمشو كثافت اشغال!مي دونم با همه تون چكار كنم.عوضي هاي بي پدرو مادر!

بعد هم با سرعت به طرف باغ رفت و گرد و خاكي كه از ماشين بلند شده بود را به خورد بچه ها

داد.كامي حيرت زده بر جا مانده بود:

عجب دختر وحش ديوونه اي يه ها!بيچاره اوني كه با اين طرف بشه.يك ساعت دوام نمياره.من كه بر

نمي گردم.از هين جا با اتوبوس مي رم تهران.گور ابابي ماشين!

الان اين فتنه يه اشي برامون مي پزه كه شيش وجب روغن روشه!

براي خودش بسني گرفت و كنار جاده نشست.بچه ها هم بسني خريدند و كنارش نشستند.ماشينهاي

عبوري موقع رد شدن از جلوي ان چهار نفر با تعجب نگاهشان مي كردند و برايشان بوق مي

زدند.فرامرز گفت:

مردم فكر مي كنن ما از ديوونه خونه فرار كرديم.

شبنم بستني اش را گاز زد و گفت:

ديوونه خونه هم هست ديگه،اگه نبوده الان مي شه.

چند دقيقه بعد وبايل كامي زنگ زد.كامي با نگاهي به شماره رگفت :

ديديد اين عجوزه ايكبيري نرسيده پنبه همه رو زد.فتنه گر بي ابرو!

بهادر خان به محض شنيدن صداي كامي شروع به داد زدن كرد:

كامي،مگه دستم بهت نرسه.چكار كردي اين بچه رو؟از موقعي كه اومده فقط داره به تو فحش مي

ده.چه بلايي سرش اوردي؟تو چرا ادم نمي شي؟الهي برادرم اين يك دونه پسر رو هم نداشت خيال همه

رحت ميشد.ببين براي ما چه زندگي درست كردي.اينجا ديگه پيدات نشه!به اون هم پالكي هات هم

بگو پاشون رو اينجا نذارن،وگرنه قلم پاي همه توي شكسته است!

كامي گ.شي را قطع كرد:

فرامرز جان برو ماشين رو بردار بيار.

ا براي چي؟

ا و زهر مار!تا حالا قصه برات مي گفتم؟حالا خوبه با چند تا فحض بيرونمون كردن!به صلاحتونه شما ها

هم پاتونو اونجا نذاريد كه شريك جرميد!من مگه دستم به اون فرهاد جز جيگر زده نرسه.ببين چه

اشوبي به پا كر و رفت سراغ عشقش!يالله پاشو تا يه مشت اراذل و اوباش گير نياوردن بدن ما رو بزنن!

ساعتي بعد فرامرز با ماشين امد و چهار نفري سوار شدند و به طرف تهران حركت كردند.

هستي كنار پنجره نشسته و به غروب دلگير عصر جمعه چشم دوخته بود.از فرهاد خبري نداشت.هزار

جور فكر مي كرد،الان فرهاد در چه حال بود و چه كار مي كرد؟فرهاد بارها از باغ براي او گفته بود و او

هم سعي مي كرد چشمهايش را ببندد و ان باغ را در ذهن تصور كند،ولي فايده اي نداشت.

تلفن زنگ زد.هستي گذاشت تاروي پيغام گير برود.

هستي هستي عزيزم گوشي رو بردار.

هستي پريد و گوشي رو برداشت.

سلام فرهاد.

سلام به خانم خانما.در چه حالي؟چشمات كه باروني نيست؟

هستي بغضش را فرو خورد:

نه چرا بايد ناراحت باشم؟

خب پس پاشو يه دست لباس گرم بپوش و بيا توي حياط.من تا يه ربع ديگه مي رسم.بوق كه زدم زود

بيا سوار شو.

تو الان كجايي؟مگه قرار نبود تا اخر شب كرج بموني؟چرا اينقدر زوداومدي؟

قصه اش دور ودراز و كمديه.يه كم هم ملودرام!ببين حالا بايد تا ده دقيقه ديگه حاضر باشي،اگه اومدم

وبوق زدم و نيومدي مي رم يكي ديگه رو سوار مي كنم ها!

اومدم اومدم.

هستي گوشي را گذاشت و به طرف اتاقش دويد.سر راه نگاهي در ايننه به خودش انداخت.چشمهايش

قرمز بود . به خودش گفت:دختره ديوونه!فرهاد به خاطرتو برنامه هاش رو بهم زد.پس معلومه بيشتر از

بقيه دوستت داره.

ابي به صورتش زد و حاضر شد.با صداي بوق در راباز كرد و سوار اتومبيل شد.

فرهاد تو فوق العاده اي!قربون خدا برم.هر چيزي كه از خدا مي خوام زود زود برام ميرسونه.اگه يه

ساعت ديرتر اومده بودي دق مي كردم.

فرهاد نگاهي به چشمهاي او انداخت:

از صبح مشغول بودي اره؟حاضرم قسم بخورم نه از پشت پنجره تكون خوردي،نه ناهار خوردي.درست

حدس زدم؟

مهم نيست.حالا جبرانش كن.يه شام خوشمزه بهم بده تا كيف كنم،به تلافي از صبح تا حالا.چطوره؟

نمي دونم اين قوم خونخوار كي دست از سر ما دو نفر بر مي دارن كه با خيال راحت زندگيمون رو

بكنيم.

هستي خنديد:

دوباره چكارت كردن كه فرار رو بر قرار ترجيح دادي؟

داستانش مفصله،بذار بنزين بزنم،برت تعريف مي كنم.

فرهاد جريان را تعريف مي كرد و هستي از شدت خنده به سرفخ افتاده بود.

واي فرهاد!به اندازه سه برابر اشكهايي كه ريختم خنديدم.تو رو خدا ديگه نگو دلم درد گرفت.

تلفن فرهاد زنگ زد.كامي بود:

الهي لباس سياهتو بپوشم.الهي جز جيگر بگيري...الهي افتاب فردا رو نبيني...الهي دق مرگ بشي...

چه بلايي سرت اوردن كه باز مثل پيرزنا شروع كردي به نفرين؟

پسر،تو اخر منو مي كشي.بابا،مثل يه مرد جلوي همه واستا داد بزن كه اين عجوزه انتر وحش رو نمي

خوام.بذار بدونن خودت مقصري،اينقدر منو زجر ندن.من كه از دست تو دق كردم.

ديدي كه بهش چي گفتم،اگه عاقل باشه راهشو مي گيره و مي ره.

اره جون خودت!اونم كسيه كه به اين راحتي ولت كنه.تا دمار از روزگار من و تو و بقيه درنياره ول كن

معامله نيست.بخدا شانس اورديم اول داداش عزيز كرده اش اشو لاش بود وگرنه پوست همه ما رو

كنده بود و سر درختا اويزون مي كرد!

حالا چي شده؟

بگو چي نشده!ما چهار تا رو زندوني كردن تو يه اتاق 4 متري.حالا من وفرامرز توي اين تاريكي چكار

كنيم؟اخه چراغ هم نداره ممكنه همديگه رو عوضي بگيريم!

درست حرف بزن پسر!حالا به شماه چرا بند كردن؟

اخه مي دونن همه اين اتيشا از گور من بدبخت بلند مي شه!حالا تو كدوم گوري هستي؟

فرهاد خنديد:

-چشمت كور ! بغل يه حوري نشستم داريم دل مي ديم و قلوه مي گيريم . تلافي امروز رو دارم درميارم

. شام هم مي ريم دربند!

-الهي توي گلوت گير كنه! من كه راضي نيستم . خدا خودش تقاص منو از تو بگيره حتما مي خواي بري

كلبه عمو نوروز.

-آخ چه جاي خوبي رو پيشنهاد دادي . براي امشب جون مي ده بريم اونجا. به شماها هم توي اون اتاق

خوش بگذره . شب خوشي رو بگذرونيد!

كامي تلفن را قطع كرد و پايش را روي پدال گاز فشرد.

-اگه حالتو نگرفتم جناب دكتر! فكر مي كني من هالوام؟ يه سورپريزي برات دارم .بچه ها بريم دربند.

فرهاد سر رهش سري به بيمارستان زد و از خانم حيدري به خاطر كمكهايش تشكر كرد . خانم حيدري

آنقدر خوشحال بود كه يادش رفت بپرسد جريان چه بوده . فرهاد كه سوار ماشين شد ، رو به هستي

گفت:

-اين خوش تيپي هم آخرش كار دست من مي ده! اگه بلاملايي سرم نياري خوبه!

هستي خنديد و فرهاد دوباره به او نگاه كرد:

-چي ميشد يه روز دستتو مي گرفتم اول يه سر به بيمارستان و بعد به خونه پدرم و عمو اسكندر مي

زديم تا همه ماستاشونو كسيه كنن؟

-همنشيني كامي در تو هم اثر كرده؟ ماستاشونو كيسه كنن يعني چه؟

-يعني همه بفهمن دنيا دست كيه.

-حالا دست كي هست؟

-دست من، البته وقتي تو كنارمي !

-فرهاد اگه امشب من خونه خرابت نكردم . مي خوام اونقدر شام سفارش بدم تا پولات تموم بشه. زود

باش دارم از گرسنگي مي ميرم .

-مرده و قولش ! اگه بزني زير حرفت من مي دونم و تو! راستي بايد از كوه بالا بريم ، پات روبراه هست

يا بريم يه جاي ديگه؟

-اولا من قول زنونه مي دم . در ثاني شنبه اي يادته باهام دعوا كردي ، بهت قول دادم امروز بريم

كوهنوردي ؟حالا بهت ثابت مي كنم .

به دربند كه رسيدند ماشين را پارك كردند و قدم زنان به طرف بالا راه افتادند . وقتي به كلبه عمو نوروز

كه يكي از رستورانهاي مجلل كنار رودخانه بود رسيدند ، حسابي خسته شده بودند . تا آمدند روي يكي

از تخت ها بنشينند ، خود عمو نوروز جلو آمد و گفت:

-خوش آمديد آقاي دكتر، اينجا چرا؟ تشريف بياوريد تخت قبلا براتون رزرو شده .

فرهاد با تعجب پرسيد:

-من كه تخت رزرو نكرده بودم!

-شما بله ولي عموهاتون رزرو كردن، حالا هم منتظر شما هستن!

فرهاد خشكش زد:

-عموهام؟!

-بله آقايون و دختر عموتون مدتي پيش اومدن اينجا . مثل اينكه مي دونستن شما هم تشريف مياريد.

فرهاد رو به هستي كرد و گفت:

-فكر كنم از زير زبون كامي بيرون كشيدن . حالا چكار كتيم؟

قبل از اينكه بتواند عكس العملي نشان دهند ، عمو نوروز بين هستي و فرهاد قرار گرفت و آنها را به

طرف پشت كلبه برد. كامي و فرامرز و شبنم و سيما روي تخت از شدت خنده ولو شده بودند . فرهاد

به درختي تكيه داد:

-دستت درد نكنه عمو نوروز ، يكي طلب من! نصف گوشت تنم از ترس آب شد!

-اي بابا ! پسر مگه عموي آدم ترس داره؟

فرامرز با خنده گفت:

-نه عمو نوروز ، دختر عموهه ترسناك تره!

عمو نوروز گفت:

-خب جناب مهندس ، اين هم از ماموريت ما! امر ديگه اي نداريد؟

فرهاد به جاي كامي جواب داد:

-نخير عمو نوروز، شما نشريف ببريد ولي اگه ديديد سر و صدا شد به مشترياتون بگيد اين پشت

تمرين بوكس مي كنن براي مسابقه!

بعد پريد روي تخت و با مشت به جان كامي و فرامرز افتاد.

بعد رو ب سيما و شبنم گفت:

-حيف كه شما دختريد وگرنه مي دونستم چكارتون كنم . كامي چطور تونستي اينقدر سريع به اينجا

برسي؟

-آخه عزيزم ، ما رو بلافاصله بعد از تو بيرون كردن. خيلي وقته اينجا نشستيم . هستي بيا بشين اينجا يه

چايي برات بريزم حالت جا بياد . هنوز رنگ و روت جا نيومده .

-آخه واقعا فكر كردم عموها و دختر عموي فرهاد اومدن اينجا. گفتم ديگه ساعت مرگم فرا رسيده !

كامي با همان لحن شوخ هميشگي گفت:

-آره واقعا مردن هم داره ! گير مثلث برموداي عمو بهادر و عمو اسكندر و مهشيد بيفتي، كارت با كرام

الكاتبينه!

فرهاد جريان را پرسيد و كامي ماجراي بعد از رفتن او را تعريف كرد . فرهاد گفت:

-خدا به داد برسه. باز اوضاع به هم ريخت . نمي دونم اين مشكل كي حل مي شه. اگه مي دونستم اين

جوري ميشه اصلا نمي رفتم . فوقش قهر مي كردن.

فرامرز گفت:

-آقا جون مشكل تو حل بشو نيست . تو تا موقعي كه از دست اينا و مهشيد فرار مي كني همين اوضاعه .

ما بدبختا هم چوب تو رو مي خوريم.

هستي فنجان چايش را برداشت و گفت:

-عوضش من كه جسابي خنديدم . عجب خانواده بامزه اي داريد! آدم باهاشون حال مي كنه!

فرهاد چشم غره اي به او رفت :

-چي شد خانم؟ هنوز نرسيده حرفهاي جالبي ياد گرفتي . اينو از كي شنيدي؟

-مگه حرف بديه ؟كامي مرتي توي شمال مي گفت.

-كامي غلط كرده! شما هم سعي كن حرفاي خوب ياد بگيري . براي يه خانم زشته اين حرفها رو بزنه

-چشم ببخشيد.

سيما اعتراض كرد:

- آ فرهاد جان، شما برو دختر عموي عزيز تو تربيت كن . اين طفلك كه چيزي نگفت! مي خواستي

عصري ببيني مهشيد خانم چه حرفهايي به كامي زد.

كامي با حرص گفت:

-دلم مي خواد يه جاي خلوتي گيرش بيارم تا مي خوره بزنمش . بعدش هم هلش بدم توي يه استخر پر

از تاپاله گاو تا دست از اين ادا و اطوارها و خودپسندي زيادش برداره . دختر عجوزه با يه من آرايش

فكر مي كنه خيلي خوشگله ! بدون آرايش ، سگم بهش نگاه نمي كنه با اين اخلاق و رفتار مزخرفش !

فرامرز با خنده گفت:

-ولي خودمونيم ها ، حيف كه استخر خالي بود وگرنه مهشيد از آتيشي كه گرفته بود مي پريد توش تا

خنك بشه!

فرهاد گفت:

-اگه يكي ديگه حرف مهشيد رو بزنه همين جا پرتش مي كنم توي رودخانه تا خود صبح شنا كنه!

اسمش رو كه مي شنوم بي اختيار فشار خونم بالا مي ره. عجب دختر بي حيا و پرروئيه!

شبنم دوباره گفت:

-پس نبودي ببيني چه كار كرد! ماشين پدرشو همچين كوبوند توي ديوار كه چراغاي عقبش شكست.

سيما هم ادامه داد:

-ديوانه اس بخدا! اينا يكي از يكي بدترن! نمي دونم به كي رفتن . اون از برادرش اينم از خواهره!

كامي خنديد :

-ولي عجب روزي داشتيم ها؛ پر از خاطرات شيرين به ياد موندني !

هستي گفت:

-خيلي دلم مي خواست منم اونجا بودم . حيف! چه صحنه هايي رو از دست دادم .

فرامرز رو به او كرد:

- هستي جون،اصلا غصه نخور. تو همون بهتر كه نبودي. البته الان كه تعريف مي كنيم كلي خنده مون

مي گيره. بچه ها ديدي پاي تپه وقتي فرهاد رفت بالا،مهشيد چطوري بالا و پايين مي پريد؟ يكي نبود

بهش شأن خانوادگي رو گوشزد كنه!

فرهاد زد زير خنده :

- من صداشو شنيدم ولي خودمو زدم به كري. جلوي اين خانواده بايد كر و كور باشي تا زياد صدمه

نبيني.

كامي گفت :

- تازه شانس آورديم اون بزرگه باهامون نبود،وگرنه خدا مي دونه چي پيش مي اومد؟

هستي با تعجب پرسيد :

- بزرگه كدومه؟

شبنم به جاي كامي جواب داد :

- عمه خانم رو مي گه.

فرامرز با قهقهه ادامه داد :

- سردسته ي دزدا!

فرهاد رو به فرامرز كرد و اعتاراض كنان گفت :

- ا بسه ديگه،بيچاره ها رو چقدر مسخره مي كنيد،هرچي دلتون مي خواد بهشون مي گيد. كجاي عمه

خانم به دزدا مي خوره؟

فرامرز همان طور كه مي خنديد گفت :

- جون من فرهاد به چي مي خوره؟ تو بگو.

قبل از آنكه فرهاد حرفي بزند ، كامي گفت :

- با اجازه ي فرهاد خان من مي گم،به سردسته ي گانگسترها بيشتر شباهت داره. اونايي كه از توي يه

سوراخ ،دستورات رو ديكته مي كنن به نوچه هاشون! معمولا يه خواجه حرمسرا هم دارن كه بعضي

مواقع يواشكي ميره توي اتاق پيش رئيسشون!

فرهاد رو به كامي كرد :

- كامي بسه ديگه،داري وارد معقولات مي شي. شر به پا نكن. شامتون رو بخوريد يخ كرد.

* * * * * * *

به مدت يك هفته آرامش كامل برقرار بود،نه تماسي،نه پيغامي. به قول فرامرز آزاد باش داده بودند و

كسي كاري به كار جوانها نداشت.

* * * * * * *

روز شنبه،فرهاد بعد از ويزيت يكي از بيمارانش،به اتاق برگشت كه بهادر خان را پشت پنجره ي اتاقش

ديد.

- سلام پدر.

بهادر خان به طرف او برگشت :

- سلام.

- چه عجب! خيلي وقته نيومديد. مادر و فرانك چطورند؟ عمه خانم؟

- از احوالپرسي هاي شما! چند وقته ديگه نه زنگ به ما مي زني،نه سري به ما. حسابي خودتو مشغول

كردي!

- اتفاقا امروز مي خواستم براي نهار سري بهتون بزنم.

- فكر خوبيه! برو كاراتو رديف كن با هم مي ريم. عمه خانم هم مي خوان ببيننت.

فرهاد از اتاق بيرون آمد و با فرامرز تماس گرفت :

- پدر اومده بيمارستان. مي خواد منو براي نهار بياره خونه. تو از ماجرا خبر نداري؟

- نه، اتفاق خاصي نيفتاده. ولي من هم ظهر ميام اونجا.

-بيا تا هوامو داشته باشي.

بعد با هستي تماس گرفت،جريان را تعريف كرد و گفت منتظرش نباشد،شايد ديرتر به خانه بيايد.

مسير بيمارستان تا خانه را با پدرش به صحبت هاي معمولي راجع به جراحي و بيماران و بيمارستان

گذراند. نه از برنامه ي كرج حرفي شد و نه ازمهشيد. فرهاد مي دانست پشت اين قيافه ي به ظاهر آرام

يك طوفان شديد پنهان شده است.

برخلاف تصورش،اثري از مهشيد يا عمو اسكندر در آنجا نبود. به مادرش كه در سالن نشيمن روي مبل

نشسته بود سلامي كرد و گونه اش را بوسيد.پدرش او را يكسره به اتاق عمه خانم برد.عمه خانم طبق

معمول روي مبل هميشگي كنار پنجره نشسته بود.فرهاد همان طور كه به طرف او مي رفت،گفت:

-سلام عمه جان،حالتون چطوره؟

-چه حالي،چه احوالي؟چند وقته پا توي اين خونه نذاشتي.

-اي بابا،من كه هميشه اينجام.شما منو قابل نمي دونيد.شد يك دفعه قدم رنجه كنيد و يه نوك پا

تشريف بياريد؟من يه كلبه كوچولو دارم كه ...

عمه خانم عصايش را بلند كرد:

-بسه ديگه،اين مزخرفاتو تموم كن.بشين كارت دارم.

فرهاد نفس عميقي كشيد.طوفان در حال آغاز بود:

-بفرماييد عمه جان ديگه چه مشكلي پيش اومده؟

-تقصير خودمه.از روز اول نبايد فبول مي كردم تو جدا زندگي كني.نتيجه اش هم همينه كه داري مي

بيني.

-مگه اتفاقي افتاده؟

-گفتم حرف نزن.همين حالا مي ري تمام لوازم شخصيتو جمع مي كني و مياي تو همين اتاق كناري!تو

نشون دادي صلاحيت تنها زندگي كردن رو نداري.معلوم نيست اين چند سال تنها چه جوري زندگي

كردي!

-عمه جان چه خبطي از من سر زده؟دوباره چي شده كه خودم بي خبرم؟

-ببين،امروز خلق من تنگه،حوصله جروبحث هم ندارم.يك كلمه حرف زدم،سريع برو عمل كن.ديگه

هم بيشتر از اين نذار اوضاع خراب تر بشه.روز اول پدرت گفت نذاريم جدا بشي،گفتم شايد چندروزي

توي يه خونه تنها موندي عقل بياد توي كله ات و به فكر سر و سامون دادن به زتدگيت بيافتي.ولي

اينجوري كه نشد هيچ،يه مشت بچه كودن احمق رو هم هوايي كردي!يه عمر اين بالا نشستم و اجازه

ندادم كسي رو حرفم حرف بزنه،تو باعت شدي از اون پسده كله خراب تا اين دختره،فرانك همگي سر

به طغيان بذارن و سركشي كنن.همه اش هم باعثش تويي! حالا ضرب المثل همه شدي كه ببينيد فرهاد

چطور تونست به خواسته اش برسه،پس ما هم مي تونيم همين كار رو بكنيم.

-كدوم خواسته؟! مگه من چه خطايي كردم؟من 35 سالمه،هنوز بايد مادرم تر و خشكم بكنه؟تازه اوني

مي تونه اينجا بمونه كه سالها اينجا زندگي كرده نه من كه سالهاي زيادي خودم از پس كارهام

براومدم.حالا نمي تونم سرساعا ناهار بخورم و سرساعت شام،بعد هم بهم بگن آفرين پسر خوب،وقت

خوابت رسيده برو بخواب!

بهادرخان فرياد زد:

-صداتو بيار پايين ،ببين طرف صحبتت كيه.

-معذرت مي خوام،من قصد بي احترامي ندارم.ولي حالا كه اينجام مي خوام ببينم حرف آخر شما و پدر

چيه و من اين وسط چكاره ام.لطف هايي كه در حقم كرديد رو چجوري بايد جبران كنم؟

-خوشم مياد زود حرف آدمو مي گيري!ما فقط يه كار ازت مي خوايم،خودت هم مي دوني چيه.

-بله خيلي هم خوب مي دونم.به خودش هم گفتم.حتماً چندتا هم گفته و تحوبل شما داده!اتفاقاً كار

خوبي كرده،چون ميزان تنفر منو نشون مي ده.اينو بهتون بگم چشمم بهش مي افته انگار عزراييل رو مي

بينم!

بهادرخان دوباره فرياد زد:

-خجالت بكش،اين چه طرز حرف زدنه؟چه چيز اون بيچاره تو رو ياد عزراييل مي ندازه؟با اون طرز

حرف زدنت،اونم جلوي اون چهارتا آدم حسابي اعصابشو بهم ريختي.چقدر تحقيرش ميكني؟چقدر

كوچيكش مي كني؟ با اين كارها چه چيزي رو مي خواي ثابت كني؟اون بيچاره چه خطايي مرتكب

شده؟غير از اينه كه عاشق توئه؟قدر نمي دوني كه،يه ذره عقل هم نداري.اون تنها دختر مناسب توي

خونواده براي توئه.درثاني فقط قضيه ازدواج با مهشيد نيست.قضيه يه كرور ارث و ميراثه كه با ازدواج

شما دوتا توي همين خونواده مي مونه و از هم نمي پاشه.

-من اگه تعهد محضري بدم كه چشم به يه قرون از اين ثروت ندارم راحتم مي ذاريد؟

-حرف بيخود نزن.همين كه گفتم.تا موقعي هم كه اين موضوع رسمي نشده برمي گردي توي همين

خونه!معلوم نيست خونه گرفتي يا عشرتكده؟گزارش دادن مرتب يه زني توي خونته.شب و

روز.خجالت نمي كشي؟از اعتماد ما سوءاستفاده كردي.مثل كبك سرتو كردي توي برف و حاليت نيست

دور و برت چي ميگذره.ولي مردم حاليشونه.طرف مي دونه چه ثروتي پشت سر توئه،اومده همه رو

صاحب بشه و تو پسره احمق بي شعور اصلاً متوجه نيستي!

فرهاد خواست جواب بدهد ولي احساس خفقان مي كرد.اگر دهانش را باز مي كرد،فقط مي توانست

فرياد بزند.بنابراين از جايش بلند شد و به طرف در رفت.اما صداي عمه خانم او را بر جا ميخكوب كرد:

-كجا؟ فكر كردي اينجا طويله ست هرموقع بخواي بياي و هرموقع بخواي بري؟تقصير تو نيست،چند

ساله ولت كرديم به حال خودت،سرخود بار اومدي.چهارتا جوون بلاتكليف موندن.پدر و مادر اون دوتا

دختر هر روز دارن فشار ميارن.اين دختره بدبخت هم چندساله مهر نامزدي تو روي پيشونيشه.نذاشتيم

پاي هيچ خواستگاري به خونشون باز بشه.حالا اومدي ميگي نمي خوايش؟ مگه دست توئه؟قرار نيست

هركاري كه دلت مي خواد انجام بدي.اجازه نداري از اينجا پاتو بيرون بذاري بايد همين امروز تكليف

اين قضيه روشن بشه!

فرهاد عصباني برگشت:

-اين قضيه از روز اول هم تكليفش روشن بود.من از اين دختره متنفرم.به پير به پيغمبر حالم به هم مي

خوره مي بينيمش.اينو بايد به كي بگم؟گشتيد بدترين كسي رو كه اصلاً با روحيات من سازگار نيست

برام كانديد كرديد!خوش يه حال فرامرز و كامي!اقلاً نامزدهاشون دخترهاي عاقل و درست و حسابي اي

هستن.اصلاً براتون مهر و محبت و علاقه اهميتي داره؟اصلاً مي دونيد اينا چي هستن؟متاسفم... هواي اين

اتاق به شدت آلوده است و من يه لحظه هم نمي تونم اينجا بمونم.هركاري هم كه مي خواين بكنين،اصلاً

برام مهم نيست!

در را باز كرد و از اتاق بيرون رفت.عمه خانم داد زد:

-صبر كن فرهاد با توام.

فرهاد بالاي پله ها ايستاد،بعد به طرف آنها برگشت:

-هردوتون رو خيلي دوست دارم،خيلي بيشتر از اوني كه فكر مي كنيد.شايد هم به خاطر اينه كه زدگي

اي كه الان دارم رو مديون شما هستم.ولي اخلاق و طرز فكرتون وحشتناكه!شما اصلاً هيچ كس رو آدم

حساب نمي كنيد.بابا،ايني كه جلوي شكا ايستاده يه آدمه،احساس داره،علاقه داره،محبت داره.حيوون

نيستم،به خدا حيوونا هم بيشتر از...

حرفش را خورد و از پله ها پايين دويد.فرحنده و فرانك و فرامرز كت=نار در سالن ايستاده

بودند.صداي آن سه نفر به قدري بلند بود كه تقريباً همه چيز را شنيده بودند.نگاهي به آنها

كرد.خواست از در بيرون برود كه بهادرخان از بالا پله ها فرياد كشيد:

-گوش كن فرهاد!آخرين حرفمو جلوي بقيه بهت مي زنم.تا فردا صبح وقت داري به من خبر بدي و با

ما موافقت كني،وگرنه كاري مي كنم كه تا آخر عمر خودتو سرزنش كني كه چرا امروز حرف ما رو

گوش ندادي.جتماً مي دوني كه از سر راه برداشتن يه نفر براي من مثل آب حوردن مي مونه!

فرهد به فرامرز نگاه كرد و او شانه هايش را بالا انداخت.بعد رو به فرانك كرد.فرانك با گريه به

مادرش گفت:

-من به شما اعتماد كردم.فكر مي كردم رازدار هستيد.

بعد به فرهاد نگاه كرد و گفت:

-به خدا نمي خواستم اينجوري بشه.

فرهاد به طرف پدرش برگشت:

-منظورتون چيه؟مثلاً مي خواهيد چكار كنيد؟

-كسي كه بي پدر و مادر باشه و از زير بته عمل اومده باشه،هيچ كس رو نداره كه ازش حمايت

كنه.اونقدر عاقل هستي كه تا ته قضيه رو بخوني.اين برگ برنده دست منه!كافيه يه تلفن بزنم تا قبل از

رسيدن تو،اون زنيكه هرجايي كثافت رو به خاك و خون بكشن!

فرهاد فقط به پدرش نگاه كرد و بعد به سرعت از سالن خارج شد.در طول راه،تا خانه به راهاي مختلف

فكر كرد، ولي چشمش كه به هستي افتاد، متوجه شد هيچكدام را نمي تواند اجرا

كند. هستي با نگراني به او نگاه مي كرد. فرهاد در حالي كه به طرف اتاقش مي رفت، گفت:

_نگران نباش، چيزي نيست، يك كمي سرم درد مي كنه.

_چيزي مي خوري برات بيارم؟

_نه عزيزم. فعلاً يك كم بخوابم حالم خوب مي شه.

بعد به طرف او برگشت:

_در رو روي هيچكس باز نكن، به تلفن هم جواب نده، از امروز تنهايي هم نرو بيرون.

_چي شده فرهاد؟! اتفاقي افتاده؟

_هيچي. چيز مهمي نيست. يه حدسهايي زدن و فهميدن كسي پيش منه، ولي دقيقاً چيزي نمي دونن، تو

هم كمي محتاط باش.

_اينا همش به خاطر منه. مي دونم بدجوري توي دردسر انداختمت.

_اصلاً فكرش رو نكن.

بعد با لحني مهربان گفت:

_بذار يه ساعتي استراحت كنم سردردم خوب بشه، با هم مي ريم بيرون.

هستي بعد از اين همه مدت مي دانست چه موقع بايد حرف بزند و چه موقع سكوت كند. با نگاهش

فرهاد را

كه به طرف اتاقش مي رفت، دنبال كرد. فرهاد وارد اتاق شد و در را به روي خود بست. نمي دانست چه

كند.

خوابش هم نمي برد، با لباس روي تخت افتاد...

وقتي به خود آمد، هوا تاريك شده بود و صداي پچ پچ از پشت در به گوش مي رسيد. كامي در را باز

كرد و

پشت سرش هم فرامرز وارد شد.

_چي شده پسر؟ خودتو باختي، اتفاقي نيفتاده.

فرامرز سعي كرد او را دلداري دهد:

_پدر از اين هارت و پورتها زياد مي كنه. اصلاً به روي خودت نيار و توجه نكن.

كامي هم گفت:

_راست مي گه. يه چند روزي كه جلوي چشمش نياي، آبها از آسياب مي افته، همه اون حرفها رو هم

بلوف زده. اصلاً توي جريان هيچي نيست. بهت قول مي دم.

فرهاد از اتاق خارج شد. هستي در آشپزخانه، پشت به او و رو به پنجره ايستاده بود.

_امروز كه كسي به ما ناهار نداد، از شام هم خبري نيست؟

هستي جوابي نداد. فرهاد او را به طرف خود برگرداند. چشمهاي قرمز هستي از گريه فراوان خبر مي

دادند.

_نمي ذارم دست كسي بهت برسه. مطمئن باش. مگه من زنده نباشم كه اين اتفاق بيفته.

كامي و فرامرز كنار در آشپزخانه ايستاده بودند و به آن دو نگاه مي كردند.

********** ***************

روز بعد، فرهاد طبق معمول وارد پاركينگ بيمارستان شد، اما هنوز ماشيم را جابجا نكرده بود كه مأمور

نگهباني

به كنارش آمد، سلام كرد و سر به زير كنار فرهاد ايستاد.

_آقاي قنبري جريان چيه؟!

مأمور نگهباني با من و من گفت:

_ببخشيد آقاي دكتر ، مغذرت مي خوام، من مقصر نيستم. دستور از بالاست!

فرهاد نگاهي به ساختمان بيمارستان انداخت و دستش را روي شانه قنبري زد. بعد سوار ماشين شد و از

پاركينگ بيرون رفت. نمي خواست به خانه برود و هستي را ناراحت كند. در اين مدت به اندازه كافي

باعث

ناراحتي او شده بود.

تا ظهر در پارك قدم زد. هر چه بيشتر فكر مي كرد كمتر نتيجه مي گرفت. اگر مي خواست همه چيز

داشته

باشد از شغل و ماشين و خانه و عنوان و... بايد به خواسته پدر و عمه خانم تن مي داد كه در آن صورت

هيچ

وقت روي خوشبختي و آرامش را نمي ديد. اگر مي خواست كنار هستي بماند هم بايد قيد همه چيز را

مي

زد. البته او تصميم خود را گرفته بود. بدون هستي يك لحظه هم نمي توانست زندگي كند، ولي از صفر

شروع

كردن هم خيلي سخت بود. به علاوه آنها به اين سادگي دست از سر او بر نمي داشتند.

ظهر به خانه رفت، سردرد را بهانه كرد و ناهار نخورد. هستي مي دانست اتفاقي افتاده ولي نمي خواست

بيش از اين فرهاد را بيازارد.

صبح روز بعد هستي به اتاق فرهاد رفت:

_نمي خواي بري سر كارت؟

فرهاد نگاهي به او كرد كه زير چشمهايش گود افتاده بود.

_نه، حالم خوب نيست. امروز نمي رم.

روز بعد هم كه فرهاد از خانه خارج نشد، هستي مطمئن شد كه اتفاقي افتاده. به آشپزخانه رفت و در را

بست.

ساعت چهار بعدازظهر بود. فرهاد كتاب مي خواند و هستي هم در اتاقش بود. زنگ خانه را زدند. فرهاد

پشت

پنجره رفت. مش حبيب كه در حياط بود، در را باز كرد. بهادر خان و اسكندر خان با سگرمه هاي در هم

وارد

شدند. فرهاد بسرعت سراغ هستي رفت:

_هستي، در اتاقو قفل كن و تحت هيچ شرايطي هم بيرون نيا!

رنگ از روي هستي پريد. كليد را از فرهاد گرفت و در را بست. دو برادر بدون آن كه جواب سلام

فرهاد را بدهند

داخل سالن شدند.

اسكند خان نگاهي با خشم به فرهاد انداخت:

_پسر! رك و پوست كنده مي گم، گربه رقصوني كافيه. ما كه مسخره تو يه الف بچه نيستيم. تو نشون

دادي

اشعار

متن شعر فلک کور است از داوود داغستانی

اگر رفيق شفيقي درست پيمان باش

تاریخ مصرف می‏شود

می‌خواهم

متن شعر فلک کور است از داوود داغستانی

شعر غمناک فلک کور است از داوود داغستانی

فلک کور است ، دلم شوریده در شور است

صدای خنده و آواز می آید . زکوی دلبرم امشب صدای ساز می آید

دلم بی وقفه می لرزد. نمی دانم چرا تنگ است و می ترسد؟

قدم لرزان به سوی کوچه می آیم

دو دستم را به روی یکدیگر با حرص می سایم

خدایا ترس من از چیست؟

عروس جشن امشب کیست؟

صدای همهمه با ورود شیخ عاقد میشود خاموش…

صدای شیخ می آید :

عروس خانم وکیلم من؟

جوابم ده وکیلم من؟

صدای آشنایی بله می گوید و مردم یکصدا با هم مبارک باد می گویند

خدای من صدای اوست!!!

صدای آشنا از اوست!!!

دلم در سینه می افتد برای مدتی ساکت برای مدتی خاموش…………………

صدای نعره ام در کوچه می پیچید

خدای من مبارک نیست.مبارک نیست

بگوئیدم دروغ است آنچه بشنیدم

بگوییدم دروغ است آنچه فهمیدم

نگار من عروس جشن امشب نیست

ولی ناگه صدای نعره ام در ساز می میرد و

داماد شاد و خندان از نگارم بوسه میگیرد

فلک کور است زمین و آسمان کور است

خدای من! خدای مهربان من؟

چه کس گوید این سان، ساکت و آرام بنشینی؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

اگر مردم نمی دانند، تو که نادیده می دانی

همین دختر که امشب بله می گوید

عروسی را که امشب عاشقانه ره به سوی حجله می پوید

قسم می خورد عروس ماست

عروس حجله گاه ماست

کجا رفت عهد و پیمانش؟؟؟

کجا رفت آن قسم هایش؟؟

یعنی عهد و پیمان هیچ؟؟

وفا و عشق و ایمان هیچ؟

قسم ها اشکها، سوگندها، حتی خدا هم هیچ…؟؟؟

عجب دارم چرا یارب تو خاموشی؟

چرا بر خاطر این دل نمی جوشی؟

وگرنه کی خدا این صحنه را بیند و خاموش بنشیند؟

آهای مردم!

شما هرگز نمی دانید

عروسی را به سوی حجله می رانید

که تا دیروز نگارم بود، همین دیشب کنارم بود

جهانم بود،تمام کشت و کارم بود

در آغوشش قرارم بود بهارم بود

نمی دانم چرا جغدان به روی بام من امشب نمی خوانند

مگر شومی تر از امشب چه می خواهند؟

پس چرا این آسمان امشب نمی بارد؟

پس چه می خواهد؟!؟

دلم رنجور و ویران است

نگارم شاد و خندان است

در و دیوارشان امشب چراغان است

درون حجله گاهش بوسه باران است

خدایا دگر جز مرگ هیچ نمی خواهم نمی خواهم نمی خواهم……

من امشب از خودم از عشق از این دنیا که هیچش اعتباری نیست بیزارم

من امشب سخت بیمارم

رفیقان باده بازآرید مرا تنهای تنها با غم و اندوه بگذارید

شعر از : داوود داغستانی

اگر رفيق شفيقي درست پيمان باش

اگر رفیق شفیقی درست پیمان باش حریف خانه و گرمابه و گلستان باش

شکنج زلف پریشان به دست باد مده مگو که خاطر عشاق گو پریشان باش

گرت هواست که با خضر همنشین باشی نهان ز چشم سکندر چو آب حیوان باش

زبور عشق نوازی نه کار هر مرغیست بیا و نوگل این بلبل غزل خوان باش

طریق خدمت و آیین بندگی کردن خدای را که رها کن به ما و سلطان باش

دگر به صید حرم تیغ برمکش زنهار و از آن که با دل ما کرده‌ای پشیمان باش

تو شمع انجمنی یک زبان و یک دل شو خیال و کوشش پروانه بین و خندان باش

کمال دلبری و حسن در نظربازیست به شیوه نظر از نادران دوران باش

خموش حافظ و از جور یار ناله مکن تو را که گفت که در روی خوب حیران باش

حافظ

تاریخ مصرف می‏شود

تاریخ مصرف می‏شود

تا دیوارها فرو بریزند و

خورشیدی نوشین بتابد.

پناهگاه‏های مستحکمی می‏توان یافت

از فیزیک تا ریاضیات.

دوره‏ی سنگ‏نوشته‏ها

که همه چیزی در آن وهم‏آلود بود

گذشته است.

می‌خواهم

می‌خواهم تاریکی تو را در دستانم جمع کنم

دستان من لیوان، تاریکی تو آب

و بنوشم.

درست همان‌طور که می‌خواهم

لبهایت را لمس کنم

درست همان‌طور که اواخر نوامبر

پروانه به سمت پنجره اتاق‌خواب آمد

و بالهایش را به شیشه سرد کوباند و کوباند؛

درست همان طور که اسب

سر بلندش را خم می‌کند تا آب، و می‌نوشد

لحظه‌ای درنگ می‌کند، سر بلند می‌کند

و باز می‌نوشد

با آب همه چیز را به درون می‌کشد

همه چیز را.

دلنوشته ها

گاه وبی گاه(به طراوت ناگفته ها)

فریادبودن

توبامن

النا

اشعارشما

گاه وبی گاه(به طراوت ناگفته ها)

دست های باد

ان سوی سکوت

نبض احساس

رویایه خواب تکیه برباد

نگین هستی...

پاورقی

دست های باد

برگرد

کاش بودی

دست های باد

حصارقلبم

تو...

میخواهمت

خیانت

تنهایی

گفتگوی عقل ومنطق با دل

یک لبخند

قرارآخرعشق

برگرد

نمیدانم به کدامین گناه مرتکب شدم

که دچارعشق توشدم

چرارفتیو منو بایه کوله بار حسرت تنهاگذاشتی

ازفرط عشق تو، به تنهای پناه بردم، به تنهایی محض که داره بند بند تارهای وجودمو رشته میکنه

مگه چی کم داشتم که منو فروختی به اون غریبه

منی که باهر یه نگاه زیبات ،تازه میشدم

تو نیستی، ومیدونی چی سرم اومده

باعشق تو متولد شدم، بی عشق تو چه کنم

بیا وبرگرد ،دوباره منو به آغوش گرمت مهمون کن

برگرد

کاش بودی

یادته شبا دوتایی مینشستیم و به اسمون نگاه میکردیم وستاره ها رو میشمردیم

حالا تونیستیو من تو تنهایی هرشب به آسمون نگاه میکنمو ستاره ها رو میشمارم

جات کنارم خیلی خالیه

کاش بودیو دوباره از نو شروع میکردیم

مثل طلوع خورشید ،مثل یه صبح زیبا ، مثل یک شب پرستاره، مثل یه عشق، مثل عشق من به تو که انتها نداره

کاش بودی، کاش بودیو منو از این چشم انتظاری در می اوردی

کاش ...

دست های باد

ای تو که گفتی به اسم من کسیو نداری

بهم گفتی دیگه آدم شدیو به من نیازی نداری

فکرنکن دنیا همینطور میمونه

من میرمو خط میزنم خط ساه رو نام تو

چی خیال کردی منو ول کردی رو دست های باد

چطوری دلت اومد عشقمونو بردی ز یاد

مگه تو بویی نبردی از مرامو معرفت

رفتیو منو فروختی به غریبه

میخوام این فکر تورو از تو سرم بیرون کنم

خونه ای که ساخته بودیم توی دل رو ویرون کنم

میدونم یه روز میشه بیای سر حرف های من

اما اون روز دیگه دیره تو دیگه مردی واسه ی من

چی خیال کردی منو ول کردی رو دست های باد،

دیگه دیره، تو دیگه مردی واسه ی من

حصارقلبم

بی هیچ ملاحظه ای، هیچ تاسفی، هیچ شرمی

توی چشم هام نگاه کردیو گفتی دوستم نداری

رفتیو دیوارهایی به دورم ساخته ام، ضخیم و بلند.

چون دیگه نمیخواهم عاشق کسی دیگه شوم

و اکنون با حسی از نومیدی در کنج اتاقم می نشینم.

نمی توانم به چیزی دیگر فکر کنم: این سرنوشت ذهنم را تحلیل می برد

وقتی این دیوارها را می ساختم، چگونه ممکن بود متوجه نشوی!

اما هیچوقت از آنانی که میگفتند باید تورا فراموش کنم،

حتی صدایی نشنیدم. به آنها گوش نمیدادم

چه نامحسوس مرا از دنیای بیرون گسسته اند.

از توی این دیواره های بلند حتی صدایم را نمیشنوی

ومن توی حصار این دیوار ها ، بی تو خواهم مرد

تو...

تو حسه بودنی، تو یه شب قشنگ

تو حسه بودنی، یه امید به زندگی

تو نوتی، یه شعر سرودنی

تو گلی، یه عطر بوییدنی

تو مهتابی ، یه ماه روشن

تو کتابی ، یه متن خوندنی

تو چشمی ، یه نگاه دیدنی

تو عشقی، یه عشق ستودنی

تو قلبی، پر طپش

تو لبخندی، نهایت آرامش

تو خواستنی، محکمو با اراده

تو گلی، یه عطر بوییدنی

تو نفسی، یه نفس عمیق

تو هوایی، پاک و بی غبار

تو آبی، پاک وزلال

تو رنگین کمانی، زیبا ودیدنی

تو نیازی، مثل هوا

تو نیازی، مثل آب

تو نیازی، مثل زمین به خورشید

تونیازی، مثل ماهی به آب

تو نیازی مثل....

بی تو نیازم ،باتو بی نیازم

....

نمیدانم به چی وصفت کنم

که وجودت سرچشمه صفت های زیباست

اما حیف که داشتن تو شده آرزوم

میخواهمت

میخواهم تورا، هرلحظه

تمام وجودم در ورای وجودت پیچ خورده

پراز عشقم، پراز نیاز، پر از حس داشتنت

پراز شوق رسیدن، پراز امید به داشتنت

میخواهمت، خواستن تا مرز بی نهایت

قسم به پاکی ها، قسم به وجودت

میخواهمت....

داشتنت به قیمت جان می ارزد

میخواهمت....

به اندازه آسمون، به اندازه ای که اندازه نداره

میخواهمت...

مثل گرسنگی یک نوزاد، بلند اما بی اشک

میخواهمت....

مثل داشتن دنیا

میخواهمت....

مثل عشقم که اندازه نداره

میخواهمت....

قلبم به امید داشتنت می طپد

خونم به امید داشتنت جریان دارد

نبضم به امید خواستنت میزند

نداشتنت هستی ام را به آتش کشیده

میخواهمت...

تا بند بندهای وجودمو با داشتنت ترمیم کنم

آری میخواهمت...

خیانت

این همه بخاطرت جنگیدم

به دیوونه بازییات خندیدم

همه میگفتند دلت با من نیست

جز تو حرف هیچکی رو نشنیدم

گفته بودم که به تو وابسته شدم

هم دنیامی نرو ازپیشم

بهت که گفته بودم اگر با من باشی

من تا آخرش کنارت هستم

اما تو...

قلبم پای حرف های تو، همه دنیاشو باخت

خونه رویاشو، دست های تو میساخت

به منو احساسم تو خیانت کردی

تو که با من بودی، به کی عادت کردی؟

به یه غریبه؟

تنهایی

بعد تو تنهایی هم شیرینه

این دروغه که دلم غمگین شده

دیگه باورم شده رفتن تو

چشم من حقیقتو میبینه

ولی انگار دستمو رد کردی

تو خوبی های منو ندیدی وبه من بد کردی

راهمون با هم یکی بود

اما تو جلوی راهمو گرفتی

گفتی راه منو تو از هم جداست

همون لحظه توی وجود خودم شکستمو دم نزدم

چه دنیاییه...

هنوز توی شک رفتنتم، هنوزم رفتنتو باورنکردم

آره، تنهایی هم شیرینه، وقتی که توی تنهاییم به تو فکر میکنم

تنهایی هم شیرینه...

گفتگوی عقل ومنطق با دل

عقل:

دل بیچاره بسه اینقدر ناله نکن

اون که رفت دیگه برنمیگرده

رفته با دیگرون

اون بر نمیگرده ، رفته با ازما بهترون

ای دل، فراموشش کن

دل:

اخه مگه میشه

اون توی منه توی وجودمه، چطور وجودمو نادیده بگیرمو فراموشش کنم

عقل:

ای دل، روزی که عاشق شدی، خودمو دادم دراختیارت،

حالا نمیتونم نابود شدن خودمو ببینم

دل:

اما برگرده، اگر دوستم داشته باشه، چقدر شاد میشیم هم تو هم من،

یادته چه روزایی رو با هم بودیم، چقدر شاد بودیم، به هیچ چیز فکر نمیکردیم، یادته چقدر من سرشار از بودنش بودم

تو هم همش توی استراحت بودی، اخه غمی نبود

عقل:

شاید حق داره

مگه تو جز خودت چی داری

دل:

من توی خودم عشق دارم

عشقی که هزارتا ازتو باهوش تر توی حسرت داشتنم هستند

هزارتا آدم هستند که منو ندارند، دیدی چقدر سنگ دلند، وخودشونو اطرافیانشونو نابود میکنند، دیدی؟

عقل:

باشه توبردی ، به فکر راه چاره واسه ی برگشتنشم

دل:

به انتظارش خواهم ماند.

یک لبخند

چقدر دوستت دارم را بهت میگفتمو تو فقط یه لبخند میزدی

نمیدانم یا شایدم پوزخند، اما من به همین هم راضی بودم

اما لبخندت گاه وبی گاه بود، چقدر خودمو به دیوانگی میزدم

فقط یک لبخند، تا از لبهای زیبات دوباره جون بگیرم

حالا تو نیستی و این حس عجیب

یه حسه گنگ ومبهم

مگه چی خواستم ازت، یک لبخند، یک دوستت دارم ساده، یه عشق پاک وبی ریا

من که قلبمو بهت هدیه کردم، چطور دلت اومد پا روی قلبم بزاری

حالا میفهمم، اون لبخند گاه و بی گاهت، همش بلوف بود

یا شایدم به احمقی من میخندیدی

اینها را بیخیال، من پراز حس بودنم،

حس بودنی، تو اوج بی کسی

یادته روز اول، با یه اس شروع شد

گفتم دوستت دارم، تو فقط لبخند زدی

میدانی همون لبخندت کاردست دلم داد

دلی که تا حالا عاشق نشده بود

میخواهم تا ابد به انتظارت بنشینم،

شاید همونطور که منو کنار زدی ، اون غریبه را هم پس بزنی

ومن فرستی برای دوباره با هم بودنمان را بیایم

نه این دوست داشتن نیست

امیدوارم اون غریبه هم اندازه من دوستت داشته باشه گلم

بخند همیشه بخند

قرار آخرعشق

نشستم کنج خونه ودارم به قرار عشقمون فکر میکردم

یادته کلی بهونه آوردی واسه اومدنت،

اما اومدی، واست هدیه نگرفتم،

میخواستم تمومش کنم، همونطور که خودت خواسته بودی

چی میخواستم، چی شد

توی چشمام نگاه کردیو گفتی حرفتو بزن

حرفمو خوردم، انگاری چشمات جادوم کرد

اما با اون نگاهت دوباره جون گرفتم

توی اغوش هم واسه خودمون، واسه این زمونه لعنتی که حی سنگ میندازه جلو پامون، چقدر گریه کردیم

بهم میگن فراموشت کنم، اخه تو توی قلبمی توی خونمی ، تو وجودمی، مگه میتونم خودمو فراموش کنم

نمیدونم سرنوشتم چی میشه، اما میخوام تا ابد عاشقت بمونم

دیوانه وار دوستت دارم عشقم

ان سوی سکوت

وفای دنیا

من و تو

اندوه پرست

دیگه مهم نیست

بارون

گذرعاشقی

خداجون خیلی دوست دارم

همیشه خیلی دیراست

خوش خیال

دلم برات تنگ شده

خسته ام

طبیبم

حسودا

وفای دنیا

چرا دنیا به ما وفا نداره

مثل نگین از انگشترجدا، معنا نداره

تو اونجایی من اینجا

به رسم عاشقی ازهم جدا

یه چشمم خونه یه چشمم اشک

دلم درده، یه آه، یه حسرت با اشک

فکر اینجاشو نکردی وقتی اومدی پیشم

نگفتی نباشی دیونه میشم

حسودا درکمینند چندبار بهت گفتم

چرا گوش ندادی به حرفم

چرا دنیا وفا نداره؟!

انگاری دنیا سرجنگ داره با ما

ما چندمین عاشقیم که از هم جداییم؟

چرا دنیا به عاشقا وفا نداره؟

من و تو

من یه کوهم، آرومم

تو رودی، پرخروشی

من یه آهم، یه دردم

تو لبخندی، شیرینی

من یه آتشم، سوزناک

تو برفی، بی حس ونمناک

من نورم، چهل چراغ

تو تاریکی، مثل شب

من پراز حس خواستنم

ولی تو حس نبودن ونخواستنی

اندوه پرست

كاش چون پائيز بودم ...

كاش چون پائيز خاموش و بی روح بودم

کاش چون پاییز

برگ هاي آرزوهايم دونه دونه زرد مي شد

آفتاب چشم هایم سرد مي شد

آسمان قلبم پر درد مي شد

تنم زرد وبی روح میشد

بارفتنت چشمانم هی مات ومبهوت میشد

ناگهان توفان اندوهي به جانم چنگ مي زد

اشگ هايم همچو باران تنم را رنگ مي زد

آه ... چه زيبا بود اگر پائيز بودم

وحشي و پر شور و رنگ آميز بودم

لباس هایم را ازتن بیرون می آوردم

وخودرا سبک میکردم،

به امید لباس هایی نو ،سبک بال میشدم

کاش چون پاییز بودم

قلبم مثل برگ های زرد به زیر پای عابران افتاده

پيش رويم:

چهره تلخ زمستان جواني

پشت سر:

آشوب تابستان عشقي ناگهاني

سينه ام:

منزلگه اندوه و درد و بدگماني

كاش چون پائيز بودم ... كاش چون پائيز بودم

دیگه مهم نیست

دیگه مهم نیست، ندیدن اون چشم هات

دیگه مهم نیست، اشک های من، فدای مهربونیات

دیگه مهم نیست، گرمی دستات

دیگه مهم نیست، ندیدن لبخندات

دیگه مهم نیست، هرجا که باشی

دیگه مهم نیست، من اینجا تنها ، وقتی تو نباشی

دیگه مهم نیست، که رفتی، با انکار

دیگه مهم نیست، خدانگهدار

بارون

وقتی بارون میگیره دلم بیادت میگیره

یادته چقدرشب ها زیر بارون مینشستیم

بهت میگفتم بیابریم خیس میشیم

تو میگفتی، نه اینجوری قشنگ تره

اره، راست میگفتی اون شب ها قشنگتره

میگفتی خوبی بارون به اینه که وقتی گریه کنی کسی نمیفهمه

حالا تونیستیو من بیاد شبهای بارونی، زیر بارون تنها نشستم

آره راست میگفتی، من بیصدا اشک میریختم وتو نمیفهمیدی

اشک چشم هام جاری میشه مثل بارون چیکه چیکه

گذرعاشقی

بشنو درد دل مرا،

خیلی حرف ها هست از این درد بی انتها،

روزگاری خوش بودم

بی غصه، بی اعتنا بودم

هرشب به امید فردای دیگر

هرصبح باشروع روزی دیگر

امروز چه زیباست، هوای بهاریست

صدای پرنده ها، یکم رویاییه ،امازیباست

برفتم توی باغ قدم زنان، ساعت ها پیاده روی

توی فکری رها، بیاد مدرسه، چه دورانی

ازبحرتشنگی

رفتم لب جوی آبی

یادمه معلممون، اخ یادش بخیر، میگفت بشنوید از قصه لیلی ومجنون

نصیحتمان میکرد،میگفت عشق مثل یه بیماریست، مثل سرطان

خوب یادمه ،میگفت عاشقی بی حساب کتابه،اندازه نداره

میگفتم مگه میشه، این محاله

دیدم چیزی

دختری آب مینوشدازبحرجوی

تشنه بودم

رفتم تا جرعه ای آب بنوشم

ناگاه بدیدم چیزی

دو نور درخشان، دوچشم زیبایی

مات ومبهوت خیره شدم

گویی طلسم شده بودم

سربه زیر انداخت وگفت سلام

عقل فرمان نمیداد،خیره موندم

انگار زبانم را تکه تکه کردند

گفتم س س سلام

همچنان خیره بودم

سری از فرط خجالت به زیر افکند ورفت

ومن همچنان خیره بودم

گویی جادو شده بودم

گمونم ساعت ها گذشت

ومن همچنان مات ومبهوت بودم،

همش اون چشم های زیبا

مگه میشه، یعنی عاشق شدم، با یک نگاه گیرا

یادحرف معلم افتادم

یعنی اینقدربی حساب وکتاب؟!

نه، نه، توی این زمونه

عشق بی نام ونشونه

عشق نیست یه دروغه

دوستت دارم ها هم یه دروغه

اما نه، پس این چی بود

چرا تصویر چشمانش یک لحظه از خاطرم نمیرود

هنوز جلوی چشمان او را میبینم

عقلم خودش را باخته، دلم را میبینم

میگویم این چیست

میگوید این عاشقیست

نیرویی میگفت برو، برو تا نرفته

به خودم امدم که به طرفش میدویدم

صدایش زدم، خانم خانم

شندید، نزدیکش ایستادم

برگشت وبه چشمانم خیره شد

دوباره اون چشم ها،باچشمانم درهم تنیده شد

خودم را باختم

گویی لال شدم

بعدازسکوتی، که برایم ساعت ها گذشت

گفت بفرمایید

عقلم کارنمیکرد

زبانم لال شده بود

قلبم به طبش افتاده بود

وفقط دل بود که حکمرانی میکرد

---------. . .

گفتم تو کیستی

گفت،نمیشناسی منو؟مگه اینجایی نیستی

چشمانم را بستم ودنبال جوابی میگشتم

یهنی الان تو مسیر سرنوشتم

چشمانم را که باز کردم نبود

مگه میشه،یعنی رفته بود

اخه این که بود

انگار قلبو وجودمو برده بود

همه فکرو ذکرم او بود

باپاهایی لرزیده ودستانی سرد وچشمانی بهت زده نشسته ام

ادامه دارد...

درنسخه بعدی کتاب بزرگ همراه من منتظراین قسمت باشید.

خداجون خیلی دوست دارم

پراز دردم پر از خواهش

پراز بودن پراز نیایش

تویی که توی همه دردا کنارمی

اخه تو تنها نگارمی

تویی که تنها یارمی

تو شریک و رفیق تنهاییامی

میخواهم بروم وضو بگیرم

چند رکعت نماز شکربخوانم

تویی که به من آموختی، آیین چگونه زیستن را

دراین زمانه،ازدست گرگها، چگونه تنها بودن را

چون تو خود تنهایی

پس مرا درک میکنی که چه تنهایم

اما نه، من تورا دارم

میفهمم حال تنها بودنت را

میفهمم حالت را، که با چه شورو عشقی مارا ساختی

ای خدا تو مرا رها نکن، که ازاین آدم ها هیچ خیر ندیدم

نمیدانم گر تورا نداشتم ،چی میشد حال و روزم

خداجون خیلی دوست دارم

همیشه خیلی دیراست

همیشه خیلی دیر است

حتی فلسفه یونانیان را نباید

چشم و گوش بسته پذیرفت.

تو آمدی و گفتی از نو شروع کنیم

مثل روز های اول اشنایی

مثل تولدی دوباره،

گفتی دلتو بدست میارم

گفتی برای شروعی دوباره هیچ وقت دیر نیست

اما غافل ازاینکه دلی نمونده که بخواد بدست بیاد

تو رفتی ویه آه یه سوز یه درد بجای گذاشتی

این دل بیچاره تو حسرتت سوخت

حالا برگشتی، چطور از نو شروع کنیم

دیگه خیلی دیره

خوش خیال

میبینی دلم چه تنهاست

میبینی اسیر غم هاست

سهم من اینه، که تو خوش باشی با دیگری

واین دل بسوزه تو حسرتت که تو با دیگری

خوش بحال اون غریبه

که حداقل تو رو کنارش داره با همه غریبگی

دل من چه خوش خیاله

میگه اون برمیگرده، بیخیاله

ای دل تو چه دانی که اون بیخیاله

تورو تنها گذاشت، پیه یاره

یادته میگفتم دوستت دارم،یه یاری

توبهم میگفتی چه خوش خیالی

اما میخوام خوش خیال باشم

میگن خوش خیالی یعنی امیدواری

میخوام تا ابد خوش خیالت باشم

شاید بتونم تورو درکنارم داشته باشم

دلم برات تنگ شده

دلم برات تنگ شده نیستی کنارم

هنوز باور نکردم که تورو ندارم

چه راحت میگی که دوست ندارم

دلم خونه اما هنوز رفتنتو باور ندارم

عشق ما اشتباه بود خودم میدونم

اما وابستت شدم من نمیتونم

دلت چجوری اومد تنهام بزاری

حالا تورفتی و من تنهاترینم از دوری

دلم برات تنگ شده، آخه من ادمم

تو نیستیو من تنهاترین عالمم

یادنبودنت، قلبم را میسوزاند

پراز دردم، دردم تنم را میلرزاند

خسته ام

خسته ام از حرف های تکراری

وقتی نیستی حالم میشه غصه وگریه زاری

خسته ام از دنیا وآدم هاش

خسته ام از عشق وجدایی هاش

خسته ام از تو واحساسم

خسته ام از عشق بی حسابم

خسته ام از سرنوشت تلخ

خسته ام از هستیه بی مرز

خسته ام از دست های سرد

خسته ام از واژه های بی تکرار و پراز درد

خسته ام از این درد

خسته ام از این ظلمت، ازاین شب سرد

خسته ام...

طبیبم

نمیدانم چرا درد بی درمون گرفتم

میگویند طبیب حالت را خوب میکند

نمیدانند که از دوری یار خسته ام

نمیدانند، طبیبم رفته، رفته به یه جای دور

رفته با یه دوست

طبیبم مرا تنها گداشت

من طبیبم رو میخوام، تا شاید با آمدنش تسکینی باشد برای این قلبه خسته ام...

حسودا

من اینجاهم وتو انجا

چه سخت میگذره دنیا

دوست داشتم اینجابودی

دلهایمان را به هم گره میزدیم،همینجوری

گر چه از همین راه دور هم

وجودمم در وجودت پیچ خورده

مثل یک گره کور

به کوری هرچه حسود

آه، حسودا بدونید، وجودم رفت

هستی و زندگیم رفت

آخر نیش وکنایه هاتون، کار دستم داد

عشقم رفتو یه نامه به دستم داد

یک نامه،با موضوع:

من رفتم گرچه میدانم برایت مهم نیست...

تقصیرشماست،

بترکه چشم هاتون که طاقت دیدن ندارید

نبض احساس

نبض احساس

این منم

رویایه دیرینه

این زمانه لعنتی

ضامن آهو

مناجات

پرستوی مهاجر

اشتباه عشق

می ترسم

دلم درده

بوسه

من میرم

تنها و درد دل

دلم تورو میخواهد

چشم های ناز

ببار باران ببار

میخواهم بنویسم

نبض احساس

من تنها مانده ام

تنهاوبی کس پی یارم

این منم، باز تنها شده

توکوچه های بی کسی، بی کسوبی پناه شده

نبضم باز تندشده

ازوقتی که یار رفته تنهاشده

پی یاره

این نبض باز بی قراره

نبض بی قرار احساسم

پراز شورم پراز احساسم

شباهنگام پی میکده ام

جامی نوشم تا جانی دهم به این پیکرم

تاازمستی همه چیز را ازیادبرم

این نبض بازتند شده،کی ازیاد ببرم

یارم نیست جانم

ای نبض توچه خواهی ازجانم

بی قراره یاری؟

اما اون رفته پی شادی بایه یاری

تو رفتیو هنوز میزنه این نبض تپنده احساسم...

این منم

این منم،یکه وتنها چشم به راه جاده ها

غمگین وگریان ،دراین شب بی انتها

این منم،بادلی تنها ودستانی سرد

این منم،باچشمانی پر اشک و سینه ای پردرد

این منم،بانگاهی تازه به آینده

منمواندوهی سردکه به دل مانده

این منم،سواربر ابر ومانندباد

توفانی، پرغبار وتند

همانندبادی که ازکوهها ودشت ها،بسوی جنگلی سرسبزمیگذرم

درشهر ها وآبادی ها بدنبال گمشده ای میگردم

بدنبال گمشده ای تا بجویم اورا

که از دوریت شده ام دیوانه، ای دل آرا

رویایه دیرینه

بودن باتو رویایه دیرینه من است

نبودنت، آخرزندگی ومرگ من است

ندیدنت، جامی لبریز از غرور تو

ومن این غرور را شکستم بخاطرتو

رفتنت شده یه اندوه واسه قلب دردمندمن

بیا ای هستی من

هنوز قلبم واسه رفتن ماتم گرفته

که رفتنت همه هستی را ازمن گرفته

تو هستی ای زندگی، ای رویایه دیرینه من

بیا وتسکینی ده به این قلب دردمند من

این زمانه لعنتی

دارم توي برزخ زندگي قدم ميزنم

هيج كس حالم رانميداند،که چه میکشم

سنگيني گناه ناكرده اي رابدوش ميكشم

سياه سياه،برنگ زندگي من،بی آرامشم

ازتمام دنياوادم هایش دل بريدم

امده ام اينجا، پيش خدا رسیدم

اي خدايی كه ميبيني احوال مرا

چرابه اتش كشيده شده، هستي اين من تنها

ازدنياوادم هایش هيج خيرنديدم

شايدحق باشيطان بودكه نكردسجده،برآدم

بس كه اين ادم هاپليدند

مردم اين زمانه همه گرگند

همه شده اندكفتار،همه كور وكرند

ميگويندفرزندبه پدر رحمي ندارد

مگرفرزنددر كودكي ازبدر جه خيري ديده؟

همه اش چوب وگتك

همه اش،خفتوخاري،همه اش متلک

طلافي جي رو داری درمياري

توفرزندت راياري؟

نمازهايت بوي رياميدهد

پیوسته تندوبلند،بوی نمازنمیدهد

مگراز این زمانه چی خواستم که هستیم شده این

یعنی اینقدربد بودم که سرنوشتم شده این؟

تو چه كردي بامن زار

چرامیکنی گناهت را انکار

كاش يكم رحمي داشتي

كاش يكم مراميشناختي

دست هایم را رها کردی دراین اجتماع

بوی کثافت،بوی گرگ میدند،مردم این اجتماع

همه با سرعتی باورنکردنی درعبورند

تنه ای میزنندومیرند، بس که بیشعورند

زنی،مثل نقاش یک سطل ارایش کرده

یا مردی مثل چوله موهایش را سیخ سیخی کرده

دست دردست هم،نامحرم

میخندندومیرندپی هم

توخجالت نمیکشی؟

بس که مزحکی

یا که پولداری،سوارماشینیست،بالباس های فاخر

بدون لباسو ماشین،انگاری مثل گدای محله مان،یا که قاطر

هیچ کس تنهاییم را درک نکرد

همه پی خوشیو هرزگیند

من درعجبم،همه یکروز میمیرند

همه هستی ات میشود یک وجب خاک که روی سرت میریزند

که هر یک گناه،تقاصش را هزاران سال پس بدهی

فکر میکنی نمیدهی؟

خداوندخوب ميدانداين حال مرا

بس جرانميفرستدامدادي به اين دردآشنا

خدايا اين است سرنوشت من؟

كه تواين زمانه تنهاگم بشم؟

خدایا،مگرنمیگویند تو بی کسان را یاری

من بی کسو بی پناهم،پس تو کجایی

میخواهم داد بزنم،تابدانند همه هستی

که خدایی هست هنوز،صاحب هستی

انگاری زبانم را از هم گسسته اند

قدرتم را از من ربوده اند

انگاری من مرده ام

آری،من مرده امو اينها همه خاطرات تلخ من است از این زمانه لعنتی

______________________-

تقدیم به کسانی که سرنوشت بازیشان داده واز این زمانه وسرنوشت هیچ خیر ندیدند.

خداوندا،مرا تا زمانی زنده نگه دار که قدرت زندگی را داشته باشم

خداوندا،زمانی جانم را بگیر،که علیل وذلیل نشده باشم،نه که درپیری، دستوپایم شکسته باشد

خداوندا،هیچ وقت تنهایم نگذار که محتاج نامردان ویا فرزندان شوم

آمین،یارب العالمین

ضامن آهو

كاش جون آهويي بودم كه شكارجي روزگار دنبالم بود

دوس دارم ضامنم شوي

دوس دارم ضامنم شوي ازدست اين جنگال روزگار،تویارم شوي

يا امام رضا مراطلبيده اي،دارم مي آيم پابوست

دارم مي ايم ظريح طلاييت راببوسم

بوسه اي برنگ عشق

توي راهم قلبم داردميطپدازعشق

توي راهم،جشمانم خواب ندارد

جشمانم گريانست،اين اشك هاپاياني ندارد

مراطلبيده اي،مرالياقت ديده اي

ايا درمن جه ديده اي؟

دوست دارم يكي ازكفترات بودم

روي گنبدطلايت مينشستمو پرپرميشدم

ياامام رضامراطلبيده اي،دارم مي ايم به سويت

اين دلم جندساله ميكنه جستوجويت

جست جوي راهي كه مرابطلبي

كي شودببينم روي ماهت

ياامام هشتم،اي هشتمين نورخدا درزمين

اي غريب مشرق زمين

حاجتي دارم،گرجه حاجت هازياداست

بحق خاندانت،بحق جوادت

منجي هست كه سالهاست منتظرشيم

تاكي به انتظارش بنشينيم

پیش خدا واسطه اي باش براي امدنش

یا امام رضا،یا ضامن آهو...

مناجات

خداوندا، مرا تا زمانی زنده نگه دار که قدرت زندگی را داشته باشم

خداوندا، زمانی جانم را بگیر،که علیل وذلیل نشده باشم،نه که درپیری، دستوپایم شکسته باشد

خداوندا، هیچ وقت تنهایم نگذار که محتاج نامردان ویا فرزندان شوم

خداوندا، زنده ام به سياهي وطباهي كشيده نشم

خداوندا، درلحظات بي كسي تويارم باش،قرارم باش

خداوندا، گويندشب اول قبرپراز ترسوازدحام است، تنهایم مگذار

خداوندا، پل صرات،باریک وبرنده است،دستانم رابگیر

خداوندا، صحراي محشر،فرستادگانت را به کمکمان بفرست

خداوندا، ناتوان هستیم،رهایمان نکن

خداوندا، رهایم نکن، ما بی تو هیچیم

خداوندا، همسرپاک به مابده،وزندگی بدون خیانت

خداوندا، سختی های زندگی را به ما نده،ما قابل امتحان نیستیم

خدايا به خاطر اين روح بزرگ به همه ما كمك كن

خداوندا، بحق فاطمه زهرا، بحق پنج تن آل عبا

بحق تشنه لبان کربلا،امام غریب امام رضا

بحق تمام فرستادگانت،بحق...

اول ظهور آقامون امام زمان وبعد شفای مریض هاوسیری یتیمان وفقیران،بخشش گناهان ماو.... ومارا ازگناهان دورنگه دار

آمین یا رب العالمین

پرستوی مهاجر

زمانه اي كه افكارهمه مردم ازروي رنگورياست

زنده بودنو زيستن چه سود

شده اند دوازده رنگ جعبه نقاشیم

شده رنگ سیاه،زندگیم

دستان قهار روزگار، حلق آویزم کرده

رنجورو ناتوانم کرده

چشم هایم دگرنمیبیند

دستو پاهایم دگر تاب این مردم را ندارد

بادها دگر آن خنکی را ندارند

باران ها،گاه وبی گاه می بارند

زمین سردش شده

ازشدت سرما،خودش را میلرزاند

درخت ها دیگر آن سرسبزی را ندارند

هوادگر آن تمیزی را ندارد

رودها،خبراز ماهی ها ندارند

كاش جون پرستويي بودم

خانه وكاشانه مان را رها ميكردمو مهاجرت ميكرديم

ميرفتيم به دور دست ها

ترك ديارميكردم

پرواز تااوج آسمان

رفتن تابينهايت،رفتن ازاين زمان

از اين زمانه هيج خيرنديدم

همه هستيم رفته به باد،میخواهم شوم آن که بودم

اي زندگي توچه خواهي ازجانم؟

شدي مخل آسايش وروانم

كاش جون پرستويي بودم

كوچ ميكردم،به يه كوچ فصلي

ميرفتم ازاين زمانه وهستي

كاش جون پرستويي بودم

ميرفتم،رفتن دسته جمعي...

اشتباه عشق

امروزعشق دلم راشكست

بايک اشتباه،جشمانش رابست

حرف هايي زد که نبايد ميزد

انگاري دلم را جنگ ميزد

بهم گفت برو بمير

نميداندبي تقصيرم،اي دل گير

نميداند که من ازدوريش هزاربار مرده ام

ياكه از حرفش جان سپرده ام

حرف من ازعشق بود

حرف تو ازاشتباه بي فكربود

ميدانم ناراحتي ازفاصله

هرروزگله ميكني،اين حرفهاحرف دله

من بي تقصيرم اي عشق

جراميكني ازمن گله،اي عشق

من مقصر،باشه

من رادوست داشته باش بي غصه

دلم درده

آهم سرده

تنم گرمه

اين دله كه داره ميرنجه

می ترسم

تورفته ای ومن ازتنهایی می ترسم

من ازاین شب سیاه می ترسم

من ازسکوت بی انتها می ترسم

من از دستان سرد در تابستان می ترسم

من از هجوم خاطره ها می ترسم

منم از اشکای زیادی می ترسم

من از دستای لرزان می ترسم

من از لبخند اجباری میترسم

من از بوسه تکراری می ترسم

من از فیلم روزهای تکراری می ترسم

من از خیانت درعشق می ترسم

من از مستی مست می ترسم

من از واژه مرگ می ترسم

من از دوباره ندیدنت می ترسم

آری من میترسم،

رخنه کرده در درونم این ترس اعصاب خورد کن

بیا و با آغوش گرمی این ترس را از تنم بیرون کن

دلم درده

دلم درده

يه اه برسوزه گرمه

انگاري مثل مرگه

دلم داره باهام ميجنگه

تنم گرماي وجودش راميخواهد

جشمانم رنگورويش راميخواهد

دستانم گرمی دستانش را میخواهد

تمام وجودم به لرزه افتاده، اورا میخواهد

بوسه

مراببوس،شایدآخرین حرفه دیده من

مراببوس،آخرین حرف مونده درسینه من

مراببوس،بوس آخره ،قبل ازرفتن تو

مراببوس،که روی گونم باشه عطربوسه تو

مراببوس، این دقایق آخره

کی میتونه این لحظاتو ازیادببره

مراببوس،آخرین حرف منه

کاش میدونستی توسینم پرازغمه

تومیبوسیومن پرپرمیشم تواین لحظات

دلت میاد که یادت نیاد این لحظات

لحظه های آخره باتو بودنه

من دوستت دارم ،میشه یادت بمونه...

حالاتونیستیوفقط یه یادگاری مونده واسم

عطریوسه تو هنوز رو گونمه،همین کافیه واسم

.

.

.

.

کاش توبودیومیبوسیدمت

بوسه ای بی رنگو ریا

کاش بودی میبوسیدمت

بوسه ای به رنگ عشق، برنگ مزه اون چشمهات(عسلی)

.

.

.

توبوسیدیو رفتی،ومن هنوز به انتظار یک بوسه نشتسه ام...

من میرم

من میرم،شاید رفتن حق منه

من میرم،بودنم لمس منه

میرم،تاجداشم ازتو واین احساس

من میرم،باتوام ای بی احساس

میرم،به یه جای خیلی دور

میرم، اما توای بی انصاف،بهم میگی بدرود؟!

میرم،اینجا جای من نیست

موندنو دیدن اوغریبه هم کارمن نیست

میرم به یه جای آشنایی

اونوقت میبینی که چقدربی من تنهایی

میرم خلاص شم از این درد بی انتها

باید شروع کنم دوباره از ابتدا

خاطرات از جلوی چشمانم مرور میشه

کی تموم میشه،ای دل عاشق پیشه

اون غریبه الان اینجاست

توچی میخواهی از منو این احساس

من میرم،به چشم هایم نگاه نکن

چشم هایم دوست داشتنت را لو میدهند،دست هایم را ول کن

من میرم،اخریک روز میبینی از ازدهام این شب هاواین فاصله ها، بی تو مرده ام

تنها

تونیستی وتنهایی هم عالمی دارد

به هرکس مینگرم معشوقی دارد

تو رفتی وتنهایی هم شیرینه

بعداز رفتنت این تنهایی وغمه که به دلم میشینه

________________

درد دل

دلم درده

ي اه برسوزه گرمه

انگاري مثل مرگه

دلم داره باهام ميجنگه

تنم گرماي وجودش راميخواهد

جشمانم رنگورويش راميخواهد

دلم تورو میخواهد...

دلم تورا میخواهد

به وسعت تمام نداشته هایم

این تنم لمس بودنت را میخواهد

غم نبودنت مرا دیوانه کرده

شده ام مثل آدمی که مست کرده

نه دیروز را داشته ام ونه امروز را

نمیدانم با آینده چه کنم،کاش میدیدم تورا

رفتیو به آتش کشیدی جنگل دلم

همه جنگل سوخته، شده کوهستان، دلم

میدانی؟هرشب بارانیست آسمان دلم

اما دریغ ازسبزه،دارم به این مینگرم

بجز جنگل،همه هستی ام سوخته

کاش برمیگشتی وباهم می کاشتیم نهال آرزویایمان را دراین جنگل سوخته

چشم های ناز

اولش فکر نمی کردم که دلم رو برده باشه

يا دلم گول چشای روشنش رو خورده باشه

اما نه گذشت و ديدم که دلم ديوونه تر شد

به تو گفتم و دلت از غصه من باخبر شد

آخ که چه لذتی داره ناز چشماتو کشيدن

رفتن يه راه دشوار واسه هرگز نرسيدن

می دونم دوستم نداری مثل روزهای گذشته

من خودم خوندم تو چشمات يه کسی اينو نوشته

می دونم فرقی نداره واست عاشق بودن من

می دونم واست يکی شد بودن و نبودن من

اما روح من يه درياست پر از موج و تلاطم

ساحلش تويی و موجاش خنجرای حرف مردم

آخ که چه لذتی داره ناز چشماتو کشيدن

رفتن يه راه دشوار واسه هرگز نرسيدن

ببار باران ببار

ببار باران ببار

تند وپیوسته، بی وقفه ببار

ببارباران ببار

به سرزمین دل من ببار

به کوه ودشت هایش

به سبزه وباغ هایش

ببار باران ببار

به افقی روشن ببار

ببارو جان مرا خیس کن

تا ازخنکیش مرا لرزه وا کن

به صورت من ببار

تا اشک هایم را کس نبیند

ببارو وجود مرا بشوی

که از اشک هایم شده روان، جوی

ببار باران ببار و مرا سرمست کن

که دلم از این زمانه شده خون

از شهر وآدم هایش

ازنارو ونارفیقی هایش

همه شده اند حیوانی درنده

یکی میبازه واون یکی برنده

یکی با دیگری پیمان عشق میبندد

غافل ازاینکه بادیگری درحال عشق بازیستو چشمان خودرا میبندد

ازچی بگوییم، ازکجابگویم

ازعشق و خیانت هایش، یا ازکفرو جهالت هایش یا...

نمیدانم از چی بگویم

یادندان به جگر گذارم، یاچشمانم را ببندم و هیچ نگویم

ببار باران ببارو این همه کثافت را بشوی

تا با پاکیش شوم محجوی

ببار باران ببار...

میخواهم بنویسم

میخواهم بنویسم، ازدرد

ازدرد بی درمون، ازدردی که یه آشنا بهم رسوند

میخواهم بنویسم،ازعشق، ازدوست داشتن

ازقلب، ازدل، ازاحساس

هرلحظه ازم دور میشی، ای بی احساس

تونیستی ویادت هرلحظه مرا آشفته میکند

یادت فلب و روحم را ازده میکند

مثل یه بیماری شدید،مثل سرطان

یادت دروجودم ریشه کرده،ای دیوانه تراز همه گان

این سرطان دلم، امانم را بریده

بیادت ، دلم ازهم تنیده

عشقت مرا آدم دیگری ساخت

این دل باهمه بی مهری هات باز هم باهات می ساخت

تورفتی و من محکوم به تنهایی شده ام

کنج اتاق تاریک، سرد وبی روح شده ام

با رفتنت یه اندوه بجای گذاشتی

که رخته کرده دروجودم، کاش یکم مرا میشناختی

میخواهم بنویسم، از اون حرفت که گفتی

میگفتی عاشقی مثل خواب میمونه

یک شب میخوابی، فرداش میبینی که نمیمونه

توکه این هارا میدانستی

پس چرا عاشقم کردی

نمیدانم از این پس با تنهایی چه کنم

باید بشینمو هرشب به یادت گریه کنم...

رویایه خواب تکیه برباد

من پاییزم

محرم آمد

توبامن بگو

من تورادوست دارم

من هنوز همانم

رویایه خواب تکیه برباد

خیابان شلوغ

من پاییز را دوست دارم

زندگی جدید

ما نتوانستیم

خدایا

یک روز میمیری

جای خالی تو

هرزگی

من اب اشكم

من را بپذیر

نغمه درد

پاییز زرد

ای پاییز زرد

ای فصل زیبای پردرد

میخواهم بنویسم ازتو

از زردی نگات،ای درخت بی نو

ازتوکه چهرت پرغمه

وقتی میای انگاری دنیام تو همه

از رنگ زیبات

ازبرگ های خشک سر رات

ازتوکه روزی بهار زیبایی بودی

ازدل شاخه ها برگ های تازه ای روییدی

آلودگی هوا را به جان خریدی

با باران کثیفی هایت را شستی

ازتوکه ازباران وبادهای سرد گذشتی

ازتو که برگ هایت شدند به تعداد سر انگشتی

ازتوکه بادها برگ هایت را کندند

پرندگان،دلت را شکستند

ای فصل خزان

ای یاد آوره دل مردگان

میدانم،زمانه دلت را شکسته

شاخه وبرگ هایت ازهم گسسته

پرندگان دیگر برویت آواز نمیخوانند

یاکه چوپانان به زیرت نی نمیزنند

شدی لخت وپتی

مثل مسافری تنهاوغریب

دستانت سردو پوستت کنده شده

تنت بی روح و برگ هایت خشک شده

آدم ها شاخه ها وچوبهایت را آتش میزنند

انگاری دارند وجودوروحت را چنگ میزنند

این باد زمانه حی میوزد

ازلای شاخه هایت عبور میدهد

تا آخرین برگ هایت را بدزدد

این زمانه رحمی به حالت ندارد

آدم ها دیگر برویت حتی یادگاری هم نمینویسند

شدی مثل برگ هایت که زیر پای عابران ریس ریسند

چقدرما مثل همیم

هردو از زمانه خوردیم و دم نزدیم

تو پاشیده شاخه وبرگ هایت،ومن موهایم

تو زردی برگ هایت،و من زردی نگاهم

تو سردی تنت،ومن جونم

تو خشکی شاخه هایت، ومن دستانم

تو... و من...

چقدر،ما مثل همیم

تو روزی بهارو،الان زرد خزان

من جوان و الان دلشکسته وناتوان

آری،من مثل درخت پاییزم

برگ هایم را میریزند

من پاییزم

تو خودم مردمو دم نزدم

من پاییزم...

محرم آمد

محرم آمدرخت عزا رابرتن بوشيم

همه باهم زمزمه ياحسين گوييم

اي محرم توجه شوري داري؟

اي ابولفضل توحسين را دراغوش داري؟

لباس مشكيم رابتن كردموبه انتظارمحرم نشسته ام

كاش در صحراي كربلابودموپابه پات ميجنگيدم

اي حسين

اي يكي ازپنج تن آل ابا

روسياهم روسياه

دلم تنگه براي حرمت

براي ضريح شش كوشه ات

براي بين الحرمينت

اي حسين،من به فداي گلوي ضربت خوده ات

تونماز رابه پاداشتي

آب فرات رابرويت بستند

چقدر يزيدو آدم هايش پستند

مگرنميدانندتوفرزند شيرخواره داري

اي يزيدتوفردابايد جواب پس دهي

دلم مست و لبم مست و سرم مست

بخون ای دل که صبرم رفته از دست

خدايا عذاداري هايمان را دراين ماه قبول بگردان،ومورد قبول اباعبدالله قرار بده

توبامن بگو

توبامن از عشق بگو

تا من بگویم از تمام ناگفته هایش

اي ليلي ليليان

توبامن از رنگ بگو

اي رنگين تراز رنگين كمان

توبامن ازجشم بگو

اي زيباي خفته در جشمم نهان

توبامن ازمست بگو

اي مستي مستان

توبامن ازاحساس بگو

اي احساس بي حسابان

توبامن ازدل بگو

که دلم هوايت كرده،اين دل بي سامان

توبامن از درد بگو

تا من قلبم را نشانت دهم

توبامن ازقلب بگو

اي قلب تبنده وجود

توبامن ازياربگو

اي يار، وای این که رفته؟؟!

من تورادوست دارم

من تورادوست دارم

ازعمق نگاهم ميتوان فهميد

من تورادوست دارم

به تعدادناگفته هايي که در دل رسوب كردندوبه زبان نيامدند

من تورادوست دارم

اي هستيه من

بيا که دارم به انتها ميرسم

من تورا دوست دارم

یه دوست داشتن قلبی،نه فصلی

من تورا دوست دارم

بیا تا من، امیدی برای دوباره زیستن را دریابم

آن قدر تورا دوست دارم،گر بگویی بمیر نمیمیرم

میمانم و تنهایت نمیگذارم

به امید باتو بودن،جون میگیرم

بادلی مملو از عشق با تو خو میگیرم

من تورا از عمق وجو،از خدا خواستم

دوستت دارم،تویی همه حواسم

من هنوز همانم

منم آن عشق گذشته

منم آن انتظار بی وقفه

منم آن جوان شاد گذشته

منم آن عشق،به دیگران چشم بسته

من همانم که شب ها خوابم را میدیدی

یاکه لحظه هایت را بیادم سپری میکردی

من همانم که به انتظار دیدنم ثانیه هارا میشمردی

بخاطر یک دقیقه ندیدنم جان می سپردی

من همانم که درآغوشم گریه میکردی

از این اوضاع نابسامانی گله میکردی

من همانم که دوستم داشتی

گونه ام را با اشک هایت، می شستی

من هنوز همانم

اما تو چی،عوض شدی به گمانم

دیگر خبری از آن همه اشعار نیست

حتی خبری از میس های گاه وبی گاه نیست

چرا به یکباره عوض شدی

پرخاشگروتندو بی رحم شدی

رحمی به حال این دلم نداری

چرا باهاش مثل غریبه ای

همه حرفی بهم میزنی

همیشه باهام سر دعوا وا میکنی

دوس داری مرا زجر بدهی

بگمانم تو دیوانه تراز همه عالمی

توشدی مغرور به عشق

داری پس میزنی این رابطه واین عشق

من هنوز همانم،توچرا آدم دیگری

دوست دارم بشوی همان آدم قبلی

دردعاشقی

چندروز پیش یه چیز را فهمیدم

اندازه1000تومان پیش عشق ارزش ندارم

نمیدانم نمیدانم نمیدانم

حرمت عشق به پول نیست،اینو میدانم

چه بسا دختران پولداری که عاشق پسر فقیری شدند

که از شدت عشق از خانه هایشان رهایی شدند

به من میگه، مگه تاجرم

نمیداند،من دلموبه تاراجش گذاشتم

هردفعه از غمه دوری،یک تکه ازدلم را میکند

میخواهم،این دل را ازبدنم بکنم

بندازم به زیر پای عابران

تادختراباکفش های قابدار،سوراخ سوراخش کنند

تادلی نماندکه مثل لاشخوربهش چشم بدوزند

اما دریغ دریغ دریغ ازیه دوستت دارم پاک وبی ریا

صلاح همشان گریه است

فکرمیکنید،منبع اشک، از توی دلست؟

رودخانه کنار روستای ما با آن عزمتش خشک شد

من مانده ام به این اشک هایشان،که میبینید مثل باران یکهو خوروشان شد

من مانده ام آن پسران مادرمرده ای

که خودشان راشکل دخترامیکنند،مثل احمقی

اگردختری؟پس چرادنبال دختری؟

اگرپسری؟پس چراشبیه دختری؟

حالا رسیده ام به حرف استادم

که زنان ناقص العقل آفریده شده اند

به دیوانه سنگ بزنید،درجواب بهتان سنگ میزند

به دختران سنگ بزنید،میشیندو میگریند

تادلی برایشان بسوزانی

غافل ازاینکه باخنجردرکمینندواین تویی که میسوزی

آی پسران باشماام

دلتان را بدست هیچ لاشخوری که ادعای عاشقی میکند نیندازید

میدانیدچرا؟

چون عشق منطق را قبول ندارد

وآغاز زندگی بدون منطق

سرانجامش میشود، دق

ما که جای خودیم ازاین رسیدن

لیلیومجنون هم بهم نرسیدند

حالا رسیده ام به حرف مادرم

تاباشی با دختری،میگوید این منم

این منم تنهای تنها بادلی مملو ازعشق تو

هیچ چیز را ازت نمیخواهم،بجزعاشقی ازتو

درکلبه ای،خرابه ای، آشیان میسازیم

نه،بگودنیامون را ویران میسازیم

اما بعد،امابعد، چی؟

من فلان سرویس و...را میخواهم،بخودت که بیای میبینی شدی مثل پست چی

نمیدانم، دلم پردرد است

امادیگر بس است

میدانم بهشان برمیخورد،آخه دل دخترا نازک تراز سنگ است...

آری،من واقعا پاییزم

این بادهای عاشقی برگ هایم را میریزند...

خیابان شلوغ

درخيابان شلوغ ودرهم

منموفكري ازغم

ازشلوغي دارم ديوانه ميشم

كم كم

سري به راست

دسته اي آدم به مغازه هامشغول تماشاست

سري به چب

دسته اي آدم،به فقيري نگاه ميكنندچب چب

فقیرناله ای،التماسی

گه گداری،دعای خیری

مغازه ها همگی بازند

صاحب مغازه هاهریک کلاهی دارند

درانبارشان،پرتاپر کلاست

که هریک کلاه رابرداشته اندازمشتری های باکلاس

وسط خیابان،پرتا پر ماشین

بوقی میزنند،همگی عصبی وخشمگین

کودکی به سمتم آمد گریه کنان

سرگردان بود،همانند گمشدگان

جوانی باموهای وزوزی

تنه ای زد، رفت مانند اردکی

زنی با صورتی آرایش کرده

پسری بهش چشمک میزند،مثل بیخودکرده

پیرزنی لنگ لنگان

پیرمردی عصا عصاکنان

دست دردست هم ناله کنان

طی میکنند طول خیابان را به وسعت کهکشان

...

وقتي به انتهاي خيابان ميرسم

رهاميشم ازاين فكرمريضم

این چه خیابانیست

چقدرشلوغست

اونجا کجاوکوچه ما کجا

دیگر نمیروم به آن ناکجا

پسرک سرکوچه ما،هرروز مینشیند

مثل پاسبان همه جارا دید میزند

چقدرکوچه ما خلوت است

کوچه ما،پراز آرامش است

من پاییز را دوست دارم

چقدر پاییز را دوست دارم

فصل خانه تکانی دل

فصل دور کردن غصه ها

فصل بی اعتنایی به ثانیه ها

فصل لخت شدن

فصل دیونه شدن

فصل خنکی باد

فصل برگ های زنده یاد

ای برگ های ریخته

میخواهی بگی،کلکوپرم ریخته؟

نه عزیز،تو غصه بودی

ازخودم جدایت کردم،انگار که نبودی

دوباره زایمان میکنم

دوباره میرویمو پرورش میدم

تورو از دست دادم به قیمت تجربه

دوباره میرویم بدون گله

دیگر باد نمیتواند اذیتم کند

باتکانی شدید،شاخه هایم را بکند

من زیبایی پاییز را دوست دارم

ریختنه برگ های کهنه را دوست دارم

من پاییز را دوست دارم

ریختنه غصه ها و سبک شدن را دوست دارم

زندگی جدید

نه در دیروزمو نه در امروز

میخواهم بسازم فردایم را

ازگذشته که خیری ندیدیم

بیا ازنو شروع کنیم،تا که هستیم

عمر ما کوتاه تر از نفسه

نه بدی، دیگه بسه

بکاریم نهالی

تابیاییم سراغش وقت پیری

تاکه یادمان باشد

اینست زندگی جدید

آری اینست زندگی جدید

وقتی غصه ها رو فراموش کنیم

یک نفس عمیق ،دراین فصل جدید

ازنو تازه میشویم مثل برگهای نهالی جدید

ما نتوانستیم

ماخواستیمو خواستیم

ولی حیف که نتوانستیم

ما داشتیمو داشتیم

مثل گدا، انگار که نداشتیم

مابودیمو بودیم

آخر نفهمیدیم که چه بودیم

ما عاشق بودیمو شدیم

اما یار نگذاشت که بمونیم

ما موندیمو موندیم

ای کاش که رفته بودیم

ما رفتیمو رفتیم

نفهمیدیم کی رسیدیم

ما رسیدیمو رسیدیم

کاشکی نمیرسیدیم

خدایا

خداياتنهايم توقرارم باش

بي پناهم تويارم باش

خدايا نزارتنهابمونم

ديگرون رو همدم غصه هابدونم

خدايا نزار دربمونم

دوس دارم بميرم

خدايامردن سهم منه

ارفتن ازاين زمونه حق منه

خداياتنهاترينم ازدوري

ميدونم که تواي خدااينوميدوني

خداياميدونم که توهم تنهایي

درد يكي مثل من روخوب ميدوني

یک روز میمیری

میروی یک روز به خاک

همه داراییت مشود بک وجب گور از خاک

فرزندانت برویت ساعاتی گریه میکنند

فقط برای دوباره ندیدنت اشک میریزند

تو میمانیو تقاص گناهانت

تو میمانیواعمال پاکت

اونجا تو هستیو برزخ وآخرت

اینجاهست زمزمه ای ازاعمال،خوب یا بدت

خوب وبد همه میروند

بعضی،مشتی خاک بروی سرت میریزند

بدنت یا موریانه میخوردیامیپوسد

توی این دنیا داری سنگ قبری که نامت را مینویسند

اگر بی طرف بودی که همه ازیادت میبرند

اگرخوب یا بد بودی،هیچ کس ازخاطرش نامت را ازیاد نمیبرد

من درعجبم،همه یکروز میمیرند

همه هستی ات میشود یک وجب خاک که روی سرت میریزند

که هر یک گناه،تقاصش را هزاران سال پس بدهی

فکر میکنی نمیدهی؟

اونجا توهستیو خودت

اینجا فقط هست،خبری ازمرگت...

جای خالی تو

جاي قاب عكست كنج اتاقم خاليست

دارم ديوانه ميشم،اين اخر بي وفايست

ازوقتی رفتی دیوانه وار میگریم واسه دوری نگات

اما افسوس که دیگه نیست قاب عکست روی درو دیوار

تورفتیو بی مهرمراترک کردی

چشمم گریانس،کاشکی برگردی

چشمانم دیگر سو ندارد ازاشک وغم دوری

دلواپستم،میدونم که اینو میدونی

دلواپسم،دلواپس اون نگاهی که ربودی

موقع رفتن،تو اون آدم گذشته نبودی

گذشته ها با من بودی

مثل پروانه بدورم میچرخیدی

حالا تورفته ای و جای خالیت،فقط یک شمع روشن کردم

انتخاب تو، اخه این چه کاری بود که با دلم کردم

وفاي تودرهمين حد است؟

رفتنت انگاری مثل مرگم است

فکر نبودت روحم را آزرده کرده

انگار با چاقویی برنده،تمام وجودم را زخم کرده

زخم ها خوب میشوند

روح آزرده ام چی،فکرش ازخاطرم نمیرود

ای هستی من

ای یاد آور روزهای خوش

ای که هرلحظه بخاطریک دقیقه دیدنت،ثانیه را میشمردم

این قلب است،نه، توش پراز درد است

دارم میمیرم از دوری

تو از من چقدر دوری

میخواهم بیایم به جستجویت

تاخبری بگیرم،یا ببینم رنگورییت

اماحیف که زخم رفتنت،از پا درم آورده

میخواهم بمیرم،بامردنم شاید که برگرده

هرزگی

بیاد دارم شبی

دریک شهر غریب

دختری دیدم با پسری

دست دردست هم،مثل همدمی

میگفتندو میخندیدندمثل بی غمی

هردو لنگه همند

بیرون کردنشان سخت نبود

اما دلم بحالشان سوخت

دلم بحال شوهری سوخت که خبر از یارخودندارد

دلم پره درده،چرا این درد ها پایانی ندارد

زنی،مثل نقاش یک سطل ارایش کرده

یا مردی مثل چوله موهایش را سیخ سیخی کرده

دست دردست هم،نامحرم

میخندندومیرندپی هم

توخجالت نمیکشی؟

بس که مزحکی

شما با هم چه نسبتی دارید؟

شما اصلا دین یا خدایی هم دارید؟

یا بقیه الله کجایی؟

همه نشانه هات که هست،پس چرا نمیایی؟

دیگه طاقت این همه نامردی وخیانت رو ندارم

چشمام خشکه،دیگه اشکی واسه گریه ندارم

بیا،بیا که تو مثل باران پاکی

ببار باران ببارو این همه کثافت را بشوی

من اب اشكم

يك روز ازتوقاب كوجک دل تنگي سراغم راميگيري

مثل كويري تشنه،سراغ آب راميگيري

مثل ابرهاي بهاري،گاه گاه مي باري

مثل رودخانه اي تشنه بيادآب مي افتي

مثل جويباري ارچشمه به همه جاروان ميشوي

مثل كوه باران زده اي،آب راميدوانيوپس ميزني

مثل قطراتي ازباران به هرجامي افتي

من پسركي تنهام كه غرورم له شده

دستمالي كاغذي اشكهايم راميخورد،مثل يك تشنه

من را بپذیر

_____________

توضیحات این شعر درپایین هست

_____________

من تورا دوست دارم

انقدركه وقتي يادت ميفتم،ديوانه ميشم

هرلبخندتو

به من اميدزيستن ميدهد

اي راضي توجقدرنازي

بياباهم دراين زندكي بشيم هم بازي

قول ميدهم خوشبختت كنم

اينو باجونو دل ميگم

اي راضي،اومدم به خواستگاريت

منتظرم كه ازسوي توبگيرمو ببينم خوشحاليت

جراجوابم رانميدهي

دارم ديوانه ميشم،پس كي ميدهي

اي راضي،نكن بادلم بازي

من دوستت دارم،نزار ازهم ببازيم

اي راضي،بگوبله؟

قول ميدم نشي ناراضي

منتظرجوابتم كه بدهم به دل

چراگرفتي ماتم،ببين منواين دل

نكنه دل بستي به يه غريبه؟

بگواون كيه كه دلت روبرده؟

بزن ديوارغرور روبشكن

دل ..(اسم دوستم).. رو نشكن

پايه همه جيز وايسادم

فقط بگو بله،تادنياموازنو بسازم

____________

واما این شعر

چندوقتیه یکی از دوستام ازیه دخترخانمی به اسم راضیه خوشش امده بودو رفت به خواستگاریش، اما متاسفانه اون دخترخانم نه میگفت نه ونه،آره

ومنم این شعر رو گفتم،ودوستم این شعررو زد بنام خودش وبا اس ام اس بهش ارسال کرد

فکرمیکنید چی جواب داد؟...

حالایا تاثیر این شعربود یا چیز دیگه جواب مثبت یا همون بله رو ارسال کرد.

نمردیمو باعث بانی خیر هم شدیم

نغمه درد

در مني و اينهمه ازمن جدا

با مني و ديده ات بسوي غریبه ها

خیلی حرف ها هست ازاین درد بی انتها

اما تو نیستی که ببینی درد مرا

دلم غرقه غمه

توسینم داره می طپه

با تو بي قرار و بي تو بي قرار

بی تو نداره دلم ارومو قرار

واي از آن موقعی که بیخبر ازمن بری

شادي و غم مني

دیدمت شبی درخواب، مگر تو خواب ها ببینم تورا

توی خواب بیاد قدیما، که میگفتی دوست دارم بی وفا

حالا تو رفتی، ای بی وفا

دیدی چطور شدی از من جدا

نگین هستی...

چشم انتظار آمدنتم

آقا بیا، آقا بیا

شنیدم که میخوای باز آیی

کجایی آقا

چشم انتظار آمدنتم

انتظار دیدنتو به جون میخرم

هرشب وقت خواب ،چشامومیبندمو الهم عجل لولیک الفرج میخونم

هرصبح که ازخواب بیدارمیشم، به امید اومدنت لحظه شماری میکنم

هرجمعه که میگذره، به جمعه بعد می اندیشم که اقام میخواد بیاد

پس کی این سیصدو چندی سربازت جمع میشند

تورا جون فاطمه زهرا، تورا جون مادرت نرجس خاتون،تورا جون خاندان پاکت بیا...

میگویند این جمعه می آید، پس کی اقا، کدامین جمعه می ایی

دلمان خون شد، بیا...

کاش می آمدی و این انتظار مرا پایان میدادی

فرمودی: برای اومدنم دعا کنید، برای اومدنم تبلیغ کنید

تااوجایی که جون دربدن دارم، تا اونجایی که لیاقتشو داشته باشم برای اومدنت تبلیغ میکنمو میگم که آقام صاحب الزمان میاد

خداکنه وقتی می آیی لیاقت دیدنتو داشته باشم

میدونم بنده خوبی واسه خدانبودم، تو منو ببخش ، تو شفاعتمو پیش خدا کن

همین جمعه چشم انتظار امدنتم

به امید آن روزی که اشک شوق سردهم و مژده آمدنتو درکتاب بزرگ همراه من به گوش همگان برسونم،

بگم که اقایی که چندین هزارساله همه منتظرشیم اومد

اومده تا با عدالتش تابا بزرگیش تابا.... جهانمونو پراز عدلو داد کنه، جهانمونو گلستان کنه، ریشه هرچی بدی هست را پاک کنه، چون که تو پاک تراز هرچه پاکی هست هستی

به امید آمدنت....

الهم عجل لولیک الفرج

_________________________

این دلنوشته رو که خودم(نویسنده کتاب) سرودم تقدیم میکنم به آقامون صاحب ازمان

آقا بیا، آقا بیا

زمزمه وار میگویم آقا بیا اقا بیا

چه عطر خوبی می آید،

گمونم آقا همین نزدیکی هاست

بله اینجا مسجد جمکرانه

پراز شورو حال وحس بودن درکنار آقا

نور نبی می آید

آخرین منجی می آید

یوسف گمگشته می آید

یار از سفر می آید

آقا بیا آقا بیا

که چشم به راه منتظر آمدنتیم

آقا بیا، آقا بیا

شنیدم که میخوای باز آیی

شنیدم که میخوای باز آیی

فرقی نمیکند این جمعه یا جمعه دیگری

بلاخره که می ایی واین دل منم از طب و تاب آمدنت ،آروم میکنی

گرچه میدانم بیایی،برای دیدنت بازبه طبو تاب می افتد

یامهدی جانم به قربان قدومت

یامهدی، بیا که بیتاب بیتابتیم

یامهدی، این جمعه بیا که منتظریم

یا مهدی، ما را جزه برپاکنندگان ظهورت قرار ده

کجایی آقا

کجایی آقا؟ این دل هرشب توراصدامیزند

بیادمنجی که فکرمیکنیم نیست

چه میدانیم،که اون رهگذری که فلان جا کمکمان کرد تا زمین نخوریم توبودی

تونور خدایی، تواز زمین جدایی

توفرشته ای، توفقیرا را یاری

توآب حیاطی،توآخرین منجی وفریادرس مایی

تورحمت عشقی، کی شود که یک روز بیایی

شعرها ودلنوشته های این قسمت رو خودم سرودم، (امین بشارت نیا، نویسنده کتاب بزرگ همراه من)

درضمن یه دلنوشته درپایین هست (نگین هستی...) را تقدیم میکنم به اقا امام زمان،

اگر خوشتون نیومد به خوبی خودتون ببخشید.

تقدیم به تمام همه

منتظرنظرات زیبایتان هستم

درضمن اگرخواستید منو ببینید میتوانید به این آدرس بروید

Sar3Da1.Com/Amin.jpg

و

Sar3Da1.Com/Amin1.jpg

فریادبودن

دلتنگی

ردپا

شب نشین

عشق جاودان

عشق نه هوس

لالایی

معجزه

مقصر

تو همانی

پاورقی

دلتنگی

درد دلتنگی من را پنجره میداند،

كز سر دلتنگی مشت برشیشه زدم،

آنچنان سخت شكست

كه صدایش هفت تا خانه رسید،

همه گفتند:چرا شیشه شكست،

هیچكس ناله ی دلتنگی من رانشنید

چند ساعت كه گذشت،

پنجره شیشه ی نو داشت ولی

دله من تنگتر از قبلش بود،

ناگهان پنجره گفت:

خب تو هم عشق دگر در دل كن،

مثل شیشه كه شكست

ولی یك شیشه ی دیگر آمد،

زوركی خندیدم گفتمش باتلخی

شاید اینجا بعضی مثل تو پنجره اند،

باشكسته دلشان پی عشقی دگرند،

عشقه اینان هوس است،

اسم این شیشه دلان عاشق نیست

بلهوس است...

دله من شكله تو نیست،

درد دلتنگی سخت...

ولی از جنس تو نیست،

من خودم هم به دلم مینازم،

كه بجز عشقه امین

جای كسی دیگر نیست،

دله من تنگ شود درد كشد

یا به زنجیز فراموشی برباد رود،

بازهم عشق یكیست.....

همچنان در دله من

عشق با نام امین میماند.

ردپا

ردپایت را دیدم برخاك

بی خبر آمده بودی انگار،

آه من دیر رسیدم افسوس

درهوا عطر تنت هست هنوز...

كاش میشد كه زمان برمیگشت

لحظه ی آمدنت حالا بود،

منم از آمدنت با خبر و

چشم من منتظر راه تو بود،

آه افسوس كه اكنون دیراست

آمدی رفتی و من دلگیرم،

چشم من مشتاق دیدارت بود

تو ولی سخت گریزان ازمن...

به گمانم در سر كوچه ی ما

چشم ها را بستی بیتفاوت رفتی،

در دلت میگفتی بیخبر خواهد ماند

وسرانجام ز خاطر ببرد یادم را...

آه ای كاش تو می دانستی

اگر از دیده ی من دور شوی،

وگر این دیده ی من كور شود

باز یادت ز دلم گم نشود...

ردپایت را دیدم بر خاك

كاش من بودم خاك...

در هوا عطر تنت هست هنوز

كاش من بودم...كاش...

شب نشین

چشام خیسه یعنی دلم بیقراره،

بازم شب شدو یاد تو برقراره،

نگام خیره تاصبح به عكست میمونه،

تو خوابی و هرشب منم كه بیداره،

من و عكس تو شب تاصبح چشم توچشمیم،

دراین شب نشینی دلم بیقراره،

تو خوابی و رویای من نقشه بر آب،

كه ای كاش یه شب یاده من بودی بیدار،

منی كه هنوز بی تو خوابی ندارم،

كه هرشب ضیافت به یاد تو دارم...

دلم خوش به این شب نشینی شده،

كه تا صبح به چشمای تو خیره ام،

شبای دله عاشقم روشنه

خیالت یه خورشیده تابان شده،

منم هم خوشحالم و هم غم زده،

دلم واسه ی دیدنت تنگ شده،

تو هم دوری و دیدنت هم محال،

منم گوشه گیر وهمش غصه دار،

تو دوری و دوریت برام مشكله،

چرا سهم من از تو دوری شده

فقط خاطرات و غمت با منه......

من هرشب چشام خیسه ازاشك ولی،

دله عاشق من هنوز روشنه،

منم شب نشین سر كوی تو،

مناجاته عشقت دعای منه،

خدایا نگهداره عشقم تو باش

امین عشقم و عمرم و جونمه

عشق جاودان

چه بی بهانه سمت تو

دلم روانه می شود،

اگر بهانه اش دهی

به سینه بند نمیشود،

تپش تپش به سوی تو

به عشقه توست زنده ام،

به فكر اینكه با منی

ببین چقدر دل خوشم...

خیال تو به خاطرم

رنگی از عشق میزند،

مهرت درون سینه ام

همیشه جاودانه است،

این عشقه جاودان تو

بهشته خاطر من است،

بالاترین جای بهشت

خیال و خاطر تو است

عشق نه هوس

یادته یه روز بهم گفتی اینو:

كاشكی عشقت نباشه فقط هوس؟

یادته وقتی شنیدم حرفتو،

چجوری پر پر شدم با یه نفس؟

یادته گفتم اگر فكرت اینه،

برو گمشو كه دلم بدجور شكست؟

بعد تو برگشتی و گفتی از هوس،

منظورم یه عشقه بچگانه هست؟

من دوستت داشتم و گفتم بدرك،

میمونم تا ببینی عشقم چی هست.

از دل و جون،شب تاصبح بخاطرت

اشك ریختم شعر گفتم بی هوس،

جفت چشامو روی دنیا بستم و

پشت پا زدم به هرچی بود وهست،

تو میدونستی هوس خیلی بده

خواستی عشقم نباشه شكل هوس،

تو كه میدونستی من بی اختیار

هرچیزی خواستی اطاعت میكنم،

از روی عشق و علاقم واسه تو

اول و آخر اجابت میكنم،

پس چرا هر بار سراغم اومدی

جز هوس چیزی نمیخواستی ازم؟

بعد اون مدت هنوز فكرت اینه:

من با تو موندم فقط از رو هوس؟

این كه عین بره های بیخیال

نمیفهمم فرق عشق رو از هوس؟

...نمیدونم فكر تو از من چیه،

یا كه آخرش میخوای چكار كنی،

حس من عشقه بهت،عشق نه هوس

تو میخوای باور كنی یا نكنی...

لالایی

لالایی عشقه یه دونم

لالایی آرومه جونم،

چشاتو ببند عزیزم

سر بزار بروی شونم،

توی آغوشه من امشب

تو بخواب كه من بیدارم،

خوش بخوابی بهترینم

من تاصبح هواتو دارم،

لالایی عشقه یه دونم

لالایی آرومه جونم،

من به رویاها سپردم

هرشبو با تو بمونن،

خوابه تو رنگین كمونی

بهترین خوابو ببینی،

لالایی عشقه یه دونم

لالایی آرومه جونم،

شب شده تا تو بخوابی

من باید بیدار بمونم،

دلخوشیم اینه كه تاصبح

لالایی برات میخونم،

لالایی عشقه یه دونم

لالایی آرومه جونم،

بوسمو وقتی كه خوابی

روی چشم تو میزارم،

چشم تو برام یه گنجه

من چشاتو دوست دارم،

لالایی عشقه یه دونم

لالایی آرومه جونم،

تو بخواب راحت عزیزم

من تاصبح هواتو دارم

معجزه

باورم نمیشه،این عشق

واسه من مثل یه خوابه،

آشنایی ما دو تا

هنوزم برام سواله،

من یه عمری بیتفاوت

از همه دنیا گذشتم،

چجوری توی یه لحظه

تو شدی تموم دنیام؟

توی یك روز بهاری

دل سپردم به نگاهت،

مهر تو نشست به قلبم

با یه جادو شدم عاشق،

جرم من یه عشق سادست

یه نگاه بی عراده ست،

بخدا قسم كه این عشق

اولین و آخرین هست...

واسه من تموم دنیاست

همه دلخوشیم به اونه،

عشقی كه مثل یه جادو

زندگیم بسته به اونه،

حتی توی خواب و رویا

همه لحظه هام با اونه...

جادوی عشقه عزیزم

كمتر از یه معجزه نیست،

شاید اصلا معجزه هست

آره این معجزه قطعیست،

این یه اعجازه نه جادو

عشقی كه شده وجودم،

من به عشق ایمان دارم

آخه اعجازشو دیدم...

مقصر

تو رو میبخشم اما خودم رو اصلا،

خودمو یادم میره اما تو رو نه،

شبیه خودت میشم ازاین به بعدو

گم میشم میونه بغض وآه وحسرت،

تقصیر تو نیست منو دوسم نداری،

دل من مقصره كه عاشقت هست،

تو میخوای آزاد باشی بیتفاوت،

دل من زندونی عشقه خودم هست،

من مقصرم ازاول كه خودم رو

قربونه جادوی چشمای تو كردم،

هرچند چشمای تو بودن كه دلم رو

با نگاهی زنجیری از عشق كردن،

هرچیه كار دلم تموم شد و رفت،

حرفم اینه كه دیگه صبری ندارم،

تصمیمم آخرم رو میخوام بگیرم،

آرزومه هرچه زودتر كه بمیرم،

بخدا حالم بده طاقت ندارم،

كاش میشد با مردنم آروم بگیرم،

تو همانی

آری،تو همانی

همان مغرور همیشگی

همان همیشه طلبكار

همان بدبینه به عشق

آری،تو همانی

من هم همانم كه گفتی

انقدر خودم را به آب و آتش زدم كه دیگر تاب و توانم نمانده

به گمانم همین روزها دق كنم

آری،من عوض شدم

عاشق بودم و دیوانه شدم

تنها بودم و بیكس شدم

شاد بودم و غمگین شدم،

آری من عوض شدم،خیلی عوض شدم،همه میگویند.

خیلی شبیه ابرهای بارانی ام، اما

وجودم كویر لوت را قورت میدهد

عشقت مرا به خاك و خون كشیده

و تو هنوز همانی،

همان مغرور همیشگی

همان همیشه طلبكار

همان بدبینه به عشق...

مغروری،باش

طلبكاری،قبول

اما بدبینی.......

اشعار زیبای ارسالی این قسمت را توسط سرکار خانم فاطمه نیاز21 ساله ازشیراز سروده وارسال کردند.

تشکرمیکنیم ازایشان

توبامن

توبامن ازعشق بگو

عشق

شب تاريکي بود

موضوع جدید

مهتاب ازاين همه تاريکي خسته است

من که دارم جزتویارب

من پرشوق وعشق قدم نهادم درجاده ای نامعلوم

پاورقی

توبامن ازعشق بگو

توبامن ازعشق بگو

وازه هارابين دستانت بگير

لحظه هتيم راپرازعشق کن

همه اهل زمين مدهوش کن

تامن برايت جان دهم

توبرايم بيستون رابکن

شهرت فرهادرادرهم بزن

تومراشيرين کن ازهرسخن

تا من برايت جان دهم

توبرايم ليلي ومجنون بخوان

بگذربرخاطرم از هفت خان

توبگيرازآرش تيروکمان

تامن برايت جان دهم

ميشوم من عاشق ومستانه ات

توبرايم شمع شومن پروانه ات

مي بنوشم کنج اين ميخانه ات

تامن برايت جان دهم

تومراباوازه هامانوس کن

ازجدايي هامرامايوس کن

دروجودت عشق من مبحوس کن

تامن برايت جان دهم

ع.ش.ق

ع.ش.ق

همان وازه قشنگي است

که مهتاب به ستاره ها ميخواند

تومرادوست بداراندکي

اماطولاني

من چنان عشق بورزم به تو

که همه عالم هستي

مات ومبهوت شوند

ازعشق پاک من به تو

شب تاريکي بود

شب تاريکي بود

من تنهابيفردا

غرق درعالم خود

توازلاي تمام ثانيه هاي تنهايي

دست خسته ام راگرفتي

ومرابه هفت شهرعشق بردي

شهرروياي تمام شقايق ها

من چنان مات نگاهت بودم

که نميدانم چه شد

که همه هستي ام

لبريزازتوشد

قلب بي قرارم آرام گرفت

آن زمان که دستانم راگرفتي

آن شب مهتاب زيباتربود

خورشيدي کرده بودآسمان را

ميدرخشيدميان رقص ستارگان

قناري هلآوازعشق مي خواندند

وفرشته هانام تو را

برقلب من حک ميکردند

لاي زيباتين وازه هستي

لاي زيباتين وازه هستي

روي زيباترين شاخه گل

پاي هرجمله عشق

روي هرتکه ابر

روي هرقطره باران

برنگاه خسته مهتاب

بامدادي ازجنس احساس

برنگ نيلي شب

بادلي مملوازعشق

مينويسم درهرثانيه اززمان

تورادارمت دوست

به حدي که خدامي داند

مهتاب ازاين همه تاريکي خسته است

مهتاب ازاين همه تاريکي خسته است

ستاره هاگويي نمي درخشند

شب باتمامي سکوتش تلخ است

وازه ها بامن بيگانه اند

آن هاهم فهميده اندتنهايم

کس سراغ ازقلب شکسته ام نمي گيرد

من متهم رديف اول سرنوشت هستم

مرابه جرم عاشقي به دار تنهايي آويخته اند

چه مي پندارند؟؟

مگرميشودتورافراموش کنم؟

عشق تودررگهايم جاريست

تنهايي ام هم پرازيادتوست

وهمين برايم کافيست

من که دارم جزتویارب

من که دارم جزتویارب؟

من تنهاوغریب،

همه دل پرازحسرت،

گوشه ی این دنیای سرد،

تک وتنهافقط تورادارم وبس!

من پرشوق وعشق قدم نهادم درجاده ای نامعلوم

من پرشوق وعشق قدم نهادم درجاده ای نامعلوم

خودرابه دست تقدیرنهادم تامراهرجاخواست ببرد

من چه میدانستم زندگی محکوم به تنهایست،

من ساده پرازشورونشاط،

همه دلخوشیم آغوش یاربود،

اوکه هرلحظه وهرساعت،

به من ازخودم هم نزدیکتربود،

حال چه ماندبرایم؟

جزیک اتاق خالی،یک عمرتنهایی وفقط انتظاری که به آن دلخوش کنم،

که من هم جفتی دارم

که چون همگان زندگی کنم!

اشعار ارسالی این قسمت را توسط سحر حمیدیان(سحرناصری) سروده وارسال کردند

تشکر میکنیم ازایشان

النا

هردفعه

پاورقی

هردفعه

هردفعه سرقرارمان من به شوق دیدن چشمان زیبایت لحظه شماری میکردم ووقتی تورامیدیدم نگران نگاه رهگذران بودم که توراازمن ندزدندولی افسوس که تو هربارحاضرمیشدی تادوباره قلبم راتکه تکه کنی وبروی.

هربارمرامیدیدی اشتیاق داشتنت رادرچشمان نگران ومنتظرم ندیدی وفقط خودخواهانه هرباردلیلی برای رفتنت می آوردی ومن چقدرساده بودم که هربارتورابه بهانه ای کنارم نگه میداشتم.

توازرفتن وخراب کردن حرف میزدی ومن ازساختن وبودن درکنارت..

چشمان خیس ازاشک من فقط تورامیدید وچشمان سرد توهرلحظه به دنبال طعمه ی جدید..وچه احمقانه من که دل به هوس بازی چون توباختم.

ولی دیگرتمام شد..

"عشق پاک است وعشق من زلال ترازآن که بخواهدنثار چون توئی ،شود"

بایدآن راازتوپس بگیرم..

برای آخرین باراین من بودم که سرقرارمان نگران نگاه دیگران نبودم..این من بودم که حرف ازجدائی زدم..وتوباچشمان متعجب فقط نگاهم کردی .

دیر آمدی دیر..

اینبارتوآمدی تابسازی ولی من دیگرتوانی برای ساختن نداشتم.

بایدتورابرای همیشه باهوس بازی هایت تنهامیگذاشتم.

‏"تولیاقت عشق پاکم رانداشتی"

‏

اشعار زیبای ارسالی این قسمت را سرکارخانم النا27 ساله ازاصفهان سروده اند.

تشکرمیکنیم ازایشان

اگرشماهم طبع شعرداريد

اشعارسروده شده خودتان رابراي ما به ايميل برنامه بفرستيدتادركتاب بانام خودتان قرارگيرد

تاصدهاهزارایرانی ازخواندنش لذت ببرد

واگرتعدادارسالی هایتان به حدنصاب برسه درکتاب موبایل جداگانه ای باتم همراه من بانام خودتان ساخته ودرسایت قرارخواهدگرفت

منتظرارسالی های شماعزیزان هستیم.

کمی تامل

یک نکته

چراگناه

پولدار

حساب بانکی

هرزگی

قربانی

صدقه

بارداری

پاورقی

فقط یه خواهشی دارم

اگر مطالب این قسمت را مطالعه میفرمایید

حتما این مطلب را هم مطالعه بفرمایید

درقسمت دینی ومذهبی< مذهبی< 15سوال از حضرت علی

به برخی سوالات بوجود آمده درابن قسمت به جواب میرسید.

درضمن یه توصیه دارم

اگرمیتوانیدوشرایط ازدواج داریدعاشق بشوید

وگرنه هیچ وقت سراغ هیچ دختریا پسری نروید.

این شعار من را همیشه زمزمه کنید

بیاییم بدنباشیم،پاک باشیم

عمر خوشی دوروزه

خدا میبیند،مواظب اعمالمون باشیم

من یه سوال دارم از همگی مخاطبان این کتاب

همه ما میدانیم که هرگناهی که انجام میدیم،حالا یا تو این دنیا ویاصددرصد تو اون دنیا تقاصش را پس میدهیم

گناهانی مثل

نگاه به نامحرم،همچنس گرایی،ویا دزدی،مسخره کردن،سخن چینی،بی عفتی،وووو....گناهان بسیاری که هرکدام از ما در روزانجامش میدیم

ما مطمعنیم میدانیم که باید تقاص وعذاب هریک را پس بدهیم،به شیوه ای که خدا خودش تعیین کرده،حالا یاباآتش و...

پس چرا انجام میدیم؟

یه مثال میزنم

من یه میله آهنی را داغ میکنم،بطوری که سرخ سرخ بشه

حالا یا من یا دوست یا شیطان ویا هرکس دیگه به شما بگه بهش دست بزنید،مطمعنا دست نمیزنید،چون از عاقبتش اطلاع دارید که باید زجر ودرد سوختن را بکشید، درسته

ما خدارا قبول داریم،به حرف هاش ایمان داریم،خدامیگه توفلان گناه را انجام بدی،اون دنیا تقاصش را پس میدهی، ومطمعن هم هستیم،چون به حرف خدا ایمان داریم

پس چرا انجام میدهیم

کمی تامل کنید؟

این بیت شعر که ازخودمه را بخوانید

هیچ کس تنهاییم را درک نکرد

همه پی خوشیو هرزگیند

من درعجبم،همه یکروز میمیرند

همه هستی ات میشود یک وجب خاک که روی سرت میریزند

که هر یک گناه،تقاصش را هزاران سال پس بدهی

فکر میکنی نمیدهی؟

برای مطالعه کل شعر به بخش،ادبیات شعر وداستان

درقسمت دلنوشته ها<گاه وبی گاه< نبض احساس< این زمانه لعنتی

مراجعه بفرمایید

همیشه زمزمه کنید

بیاییم بدنباشیم،پاک باشیم

عمر خوشی دوروزه

خدا میبیند،مواظب اعمالمون باشیم

یک روز میخواستم برم دانشگاه،وچون دانشگاهم تویه شهر دیگه هست واون روز هم چون دیرم شده بود به ترمینال نرفتم

کنار خیابان ایستادم ،ازشانس ما خبر از تاکسی هم نبود

برای ماشین ها دست بلند کردم، ماشین های مدل بالا یه عینک هم زده بودندو با تنفر رد میشدند،وزورشونم میگرفت که چرا من دستمو براش بلند کردم

درهمین حین یه پیکان واسم وایساد،یه مرد بقول گفتنی لوطی ومشتی رانندش بود،تا مسیر دانشگاه که چند کیلومتربود،ازخاطراتش گفت وکلی خندیدیم

ویا یه خاطره دیگه

یکی از دوستام پیکان دار(همه مثالامم شدپیکان)باهم رفتیم تویه شهر حالا یادم نیست چه کاری داشتیم،به میدان که رسیدیم چون چراغ راهنما نداشت واولویت با کسیه که زودتر به میدان میرسه، نوبت مابود

یه ماشین مدل بالا هم از اون طرف میدان میومد،همچین با تنفرنگاه میکرد،داشت چشماش درمیومد که چرا اول اون نرفته،برو بمیر

بقول یکی از دوستام میگفت، من از عمد چلوی این ماشین مدل بالاها دست بلند میکنم که حرسشون دربیاد وبقول گفتنی افت کلاس بشه.

حالا حرف من با اون پولداره هست،

تو توی جامعه فقط پول داری،وحالا یه شهرت هم پشتش، واما از نظر انسان بودن با یه انسان معمولی هیچ فرقی نداری،داری؟دوچشم،دودست،دوپا و...

به چیت مینازی؟به پولت؟

پس بهتره داستان حساب بنکی رو مطالعه کنی

درضمن قصط توحین به همه رو ندارم،چون خیلی ازپولدارا رو میشناسم که واقعافرشته اند وبه داد فقیر فقرا و... میرسند که خدا خیرشان بدهد وخدا بیامرزد پدرمادرشان

کمی تامل کنید؟

این بیت شعر که ازخودمه را بخوانید

یا که پولداری،سوارماشینیست،بالباس های فاخر

بدون لباسو ماشین،انگاری مثل گدای محله مان،یا که قاطر

برای مطالعه کل شعر به بخش،ادبیات شعر وداستان

درقسمت دلنوشته ها<گاه وبی گاه< نبض احساس< این زمانه لعنتی

مراجعه بفرمایید

همیشه زمزمه کنید

بیاییم بدنباشیم،پاک باشیم

عمر خوشی دوروزه

خدا میبیند،مواظب اعمالمون باشیم

چند وقت پیش یکی از دوستام یه داستان واسم تعریف کرد ومن هم اونو به قلم درآوردم واون داستان این بود:

به زبان دوستم:

تویه محلمه مان که توی روستا هست، پیرمردی بود که موذن بود وهمیشه اذان میگفت و نماز میخوند،ویه جورایی خادم مسجدبود

بعداز چندسال حال پیرمرده بد میشه ودر آستانه مردن، توی روستاهمون هم داشتند حسینه میساختن،توی حساب بانکی این پیرمرده،حولو حوش 20 میلیون پول بود(ده سال پیش)

چندنفراز بزرگان روستا به سراغ پیرمرده میرندو بهش میگویند،اگر مایلی مقداری از داراییت را برای خرج ساخت وساز حسینه کمک کن، پیرمرده درجواب میگه نه نمیدهم این پول رو به زحمت بدست آوردم، برای خودم وبچه هایم هست(بچه هایش هم همه زن وبچه وعروس ویا داماد دارند)

خلاصه،بعداز چند ماه پیرمرده میمیره وارثیه بین فرزندان قسمت میشه،یکی از بچه ها چوپان بودند،حیوان خرید،دوتاش معتاد بودند،دودش کردند، حسینیه باکمک چندخیر وهمچنین اهالی ساخته شده وهرساله دعا و ایام محرم،عذاداری اباعبدالله برگذار میشه.

شما چی فکر میکنید؟

من نمیدونم که تو اون دنیا چی داره میکشه،مال خودش بوده نخواسته بده،حرفی نیست، اما حرف من اینه،آیا تونست این پول را به حساب بانکی اون دنیاش انتقال بده؟ اصلا اونجا پول ارزش داره؟

حالا که کمک نکرد حسینیه ساخته نشد؟

با این پول میتونست هرساله چندفقیر را سیرکنه؟ ووو...کارای دیگه

کمی تامل کنید؟

هیچ وقت سعی نکنیم یه آدم معمولی یا بی طرف باشیم

این بیت شعر که توی شعر زیر هست

اگر بی طرف بودی که همه ازیادت میبرند

اگرخوب یا بد بودی،هیچ کس ازخاطرش نامت را ازیاد نمیبرد

فکرکنم معنی رو رسوندم،اگر بد بودیم که همه نفرین ولعنتمون میفرستند،واگرخوب بودیم که همه دعای خیر وعاقبت بخیری وهمچنین پدربیامرز میگویند.

بیاییم بدنیاشیم،پاک باشیم

عمر خوشی دوروزه

این بیت شعر که ازخودمه را بخوانید:

میروی یک روز به خاک

همه داراییت مشود بک وجب گور از خاک

فرزندانت برویت ساعاتی گریه میکنند

فقط برای دوباره ندیدنت اشک میریزند

تو میمانیو تقاص گناهانت

تو میمانیواعمال پاکت

اونجا تو هستیو برزخ وآخرت

اینجاهست زمزمه ای ازاعمال،خوب یا بدت

خوب وبد همه میروند

بعضی،مشتی خاک بروی سرت میریزند

بدنت یا موریانه میخوردیامیپوسد

توی این دنیا داری سنگ قبری که نامت را مینویسند

اگر بی طرف بودی که همه ازیادت میبرند

اگرخوب یا بد بودی،هیچ کس ازخاطرش نامت را ازیاد نمیبرد

اونجا توهستیو خودت

اینجا فقط هست،خبری ازمرگت...

برای مطالعه کل شعر به بخش،ادبیات شعر وداستان

درقسمت دلنوشته ها<گاه وبی گاه< رویایه خواب،تکیه برباد< یک روز میمیری

مراجعه بفرمایید.

همیشه زمزمه کنید

بیاییم بدنباشیم،پاک باشیم

عمر خوشی دوروزه

خدا میبیند،مواظب اعمالمون باشیم

چند وقت پیش یکی از دوستام یه داستان واسم تعریف کرد ومن هم اونو به قلم درآوردم واون داستان این بود:

به زبان دوستم:

بایکی از دوستام،توی شهری واسه کار رفته بودیم، وچون شرکت جابرای خواب نداشت،یه خونه تو شهر اجاره کردیم، دوستم از این مو فشنی ها یا موسیخ سیخی ها،بود

دنبال دخترا بود ودوست دختر زیاد داشت(دل دخترا،ترمیناله،دل پسرا،بازار شامه) یه دوست دختر هم داشت که خیلی بقول گفتنی باهم گرم بودند بعداز 25روز که مشغول کار بودیم موقع مرخصی شد(چون کارمون دریکماه که30روزبود25روز کار و5روز مرخصی داشتیم) روزبیست وپنجم تا ساعات آخر که کارکردیم ویک کارای عقب مونده مونده بود انجام دادیم ،قرار بود با دوستم بری ولایت که دوستم گفت یه کاری دارم وفردا میام و همینطور واسه نیومدن همراه من بهونه میاورد، تنهایی رفتم ترمینال اما چون کارای شرکت مونده بود ویکم اضافه کاری وایسادم و دوستمم که بهونه آورد و باهاش حرف میزدم،دیرم شد وترمینال بلیت نداشت

وچون شب بود وزمستان وچون زمستوناهم زود تاریک میشه وسردهم بودبناچاربرگشتم خونه که فردابرم ولایت،وقتی رفتم خونه کلید انداختم رفتم داخل دیدم بجز دوستم یه صدای دیگه ای هم میاد؟! بله آقا دختر آورده خونه، ودلیل نیومدنش هم با من این دختره بوده، باکلی جرو بحث که از خونه بیرونش کنم و... کلی التماس کرد که دختره دانشجو هست وچون مال یه شهر دیگه هست تو خوابگاه هست و الانم دیگه شب هست ودرب خوابگاه بسته هست واهش نمیدندوبیرون هم سرده ودوراز انسانیته و...

بناچارقبول کردم وگفتم باهاش کاری نداشته باش و...اما انگار ما به دیوار گفتیم چون بعداز شام دختره سرشو گداشت روی پایه دوستم و دراز کشید، (چون هوا سرد بود ویک بخاری هم بیشتر نداشتیم بناچار همه توی همون اتاق موندیم) همونجور که روی پای دوستم دراز کشیده بود موبایلش زنگ خورد

متن مکالمه: سلام عزیزم خوبی چه خبر نه جام سخته،اره حوصلم سر رفته،منم دلتنگتم،دوستت دارم و...بعدکه ازدوستم پرسیدم گفت یک هفته اییه با پسرعمه اش که دانشجوی دندان پزشکی هست نامزدکرده والانم پسرعمه اش(همون نامزدش) بوده

شایدباورتون نشه اما اشکم در اومدوقتی شندیدم توی آغوش یه غریبه داره بانامزدش صحبت میکنه،دلم واسه نامزدش که از دنیا بیخبر بودسوخت،

اون شب گذشتو دیگه از اون شب به بعد خانه امو ازش جدا کردم ودیگه باهاش رابطه ای نداشتم،وبعداز چندماه دیگه سرکار هم نمیومد،چندسال گذشتو گذشت ومن یک هفته ماموریتی، رفتم تویه شهر دیگه چندتا دستگاه که مربوط به شغلم میشد ازطرف شرکت چک کنم،موقع ناهار درهتل برحسب اتفاق دوستمو که مشغول نظافت هتل بود رو دیدم،واومدپیشم،بعداز کلی حالو احوال،ازش جریان زندگیش رو پرسیدم،اشک توچشماش جمع شد وشروع کرد به تعریف

از زبان دوست دوستم:

بعدازجریان اون شب،چندماه بعدش دختره ازدواج کرد،اما رابطه ما هنوز قطع نشده بود،چندماه بعداز ازدواجش بهم زنگ زد که همدیگرو ببینیم،منم رفتم،دختره با خواهر 17ساله اش اومد سر قرار وچون زن بود کلی هم (یک سطل)آرایش غلیظ کرده بود، رستوران هم مهمونم کرد،بعدرفتیم بازار کلی واسم خرید کرد،وآخرشب بهم گفت بریم خونه ما،گفتم مگه کسی خونتون نیست؟گفت نه شوهرم رفته دانشگاه(دانشگاهش تویه شهر دیگه هست) وامشب نیست،بخاطر اینکه تنها نباشم به خواهرم گفته بیاد پیشم،بخاطرهمین مجبور شدم خواهرمم باخودم بیارم بیرون چون خونه تنهابود،رفتیم خونشون،خونش دوطبقه بود واز وسط حال پله میخورد میرفت به طبقه دوم ویک راست مارفتیم توی طبقه دوم که اتاق خواب خودش وهمسرش بود، توی تخت دونفرشون و....

ساعت حدودای 12 الی 1 شب بود که شوهرش زنگ زد وگفت که بلیط داره وامشب با هواپیما ساعت های 5صبح میرسه،منم راهی نداشتم، چون نصفه شب بود وهیچ جا نمیتونستم برم،اول تاکسی چیزی نبود،بعد به خونهمون گفته بودم شب نمیام وخونه دوستامم دیر وقت بود،اما دختره،یا بهتره بگم خانمه ویا...گفت امشب پیش من باش صبح که شوهرم اومد یه کاریش میکنیم

وصبح نزدیکای ساعت5 بود که تلفن زنگ خورد شوهرش بود،گفت رسیدم فرودگاه ،تانیم ساعت دیگه میاد،منم یکم ترسیده بودم،خانمه گفت بیابرو توی جا لباسی اتاقی که خواهر خوابیده،شوهرم چون خواهرم اونجاست،اونجا نمیره،شوهرم خسته اس، میخوابونمش بعد تو ازخونه برو بیرون

بعداز نیم ساعت که توی کمد جالباسی اتاق خواهرش بودم،ازکمد اومدم بیرون وبا اونم همونطور که توی خواب بود، با اونم .... وقتی شوهرش خواب بود، صبح میخواستم از خونشون بیام بیرون،که مامورا منو گرفتن(شوهره که نصفه شب نزدیکای صبح میاد خونه،همسایشون فکر میکنه که دزده به پلیس خبر میده) ومن هم گیر افتادم(حتی نتونستم از وسایل وهدیه هایی که اون شب توی بازار واسم خریده بود رو استفاده کنم)

وهمسرمم بعداز شنیدن این خبر ازم جداشدوچندماهم بجرم زنا هم من هم دختره توی زندان بودیم وشلاق هم خوردیم وحالا هم که آزادشدم هرماه با این قیمت دلار که بالا وپایین میره وقیمت طلا وسکه هم تغییر میکنه باید ماهی یک سکه مهریه همسرم که مبلغ تاریخ تولدش هست رو بپردازم،ووپدرومادرمم بخاطر قضیه زنا ترکم کردند ومنو به عنوان فرزندشون قبول ندارند،وحتی خجالت میکشم توی روی برادر خواهر وهمسر وکلا خانوادم نگاه کنم،وهمسرمم بایکی از دوستام که خیلی خیلی ازش بدم میاد وبچه دار نمیشه،ازدواج کرده

ومهریه ای که میپردازم گیر اون دوست بدجنس میاد،خلاصه اینو بگم،همه زندگیم رفته به باد، واون شوهره هم از خانمه جداشده

کمی تامل کنید؟

این یه داستان کاملا واقعی بود،نظرشما چیه؟

هدفم از نوشتن ودرج این داستان چی بود؟

رستوران وخریدبا پول شوهر برای ....

پسره،ازدست دادن آبرو،شغل و...

پرداخت مهریه زیاد، اونم به کی؟ دوستش که ازش از قدیم از بدش میومده وهمچنین زنش همسر اون شده و...

اون زنه، ازبین رفتن زندگیش بخاطر چند ساعت خوشی...

بنظر من آخر خیانت،توی تخت دونفره شوهرش ....

ناپاکی یه دختر معصوم17 ساله...

____________

فقط یه چیز این داستان بهم امیدواری میده؟

دیدیدچطوری خدارسواشون کرد؟

همسایه فکرمیکنه ساعت پنج صبح دزد اومده....

واینکه اگر یادتون باشه ازتاریخ شروع کتاب بزرگ همراه من در بخش مقدمه در قسمت شرایط استفاده، این جمله رو نوشته بودم

خدا میبیند،مواظب اعمالمون باشیم

اعصابم خورده،دیگه توان نوشتن ندارم،دوست داشتید این شعر رو بخون

این بیت شعر که ازخودمه را بخوانید:

بیاد دارم شبی

دریک شهر غریب

دختری دیدم با پسری

دست دردست هم،مثل همدمی

میگفتندو میخندیدندمثل بی غمی

هردو لنگه همند

زنی،مثل نقاش یک سطل ارایش کرده

یا مردی مثل چوله موهایش را سیخ سیخی کرده

دست دردست هم،نامحرم

میخندندومیرندپی هم

توخجالت نمیکشی؟

بس که مزحکی

شما با هم چه نسبتی دارید؟

شما اصلا دین یا خدایی هم دارید؟

یا بقیه الله کجایی؟

همه نشانه هات که هست،پس چرا نمیایی؟

دیگه طاقت این همه نامردی وخیانت رو ندارم

چشمام خشکه،دیگه اشکی واسه گریه ندارم

بیا،بیا که تو مثل باران پاکی

ببار باران ببارو این همه کثافت را بشوی

برای مطالعه کل شعر به بخش،ادبیات شعر وداستان

درقسمت دلنوشته ها<گاه وبی گاه< رویایه خواب،تکیه برباد< هرزگی

ویا به قسمت

نبض احساس< این زمانه لعنتی

مراجعه بفرمایید

درنسخه بعدی همراه من مطالب این قسمت درج خواهد شد

مطالب بالا را مطالعه بفرمایید ونظربدهید

منتظرنظرات شما هستیم

درنسخه بعدی همراه من مطالب این قسمت درج خواهد شد

مطالب بالا را مطالعه بفرمایید ونظربدهید

منتظرنظرات شما هستیم

درنسخه بعدی همراه من مطالب این قسمت درج خواهد شد

مطالب بالا را مطالعه بفرمایید ونظربدهید

منتظرنظرات شما هستیم

اینجا دست نوشته های منه،پاک باشید،یا لااقل بعداز خواندن مطالب،پاک بروید

همه داستان های این قسمت واقعیه

کمی تامل کنید؟

این مطالب دست نوشته های منه،داستان هایی که برام اتفاق افتاده،یا دیده ام، ویا شنیده ام،دراینجا قرار میدم وهر ماه مطالبی بهش اضافه میشه

درضمن مطالبی که دراین قسمت نوشتم خیلی کتابی وادبی نکردم وخیلی ساده ورسا نوشتم(به زبان عامیانه)

لطفا اگر هریک از مطالب را مطالعه میکنید نظر مربوط به هریک را جداجدا به شماره پیامک برنامه ارسال فرمایید،

لطفا دقت فرمایید،نظرات ارسالی شما همراه اسم وسن باشد،(چون اسم مشخص کننده خانم وآقابودن)وهمچنین سن در نظرات ارسالی باتوجه به نظریه هرسن متفاوته

ما نمیگوییم بهترینیم

اما میخواهیم تا اوج بهترین بودن پیش برویم

ماهنامه آقا امام زمان(کتاب بزرگ همراه من)

منتظرنظرات شما هستیم

دکترشریعتی

این بخش

دراین قسمت از کتاب بزرگ همراه من بخش دکترعلی شریعتی را ایجاد کردیم، که هرماه تعدادی از متن سخنان و زندگینامه وهمچنین اشعار و... این شاعر نام آشنای ایرانی را درج خواهیم کرد.

این بخش درنسخه بعدی همراه من شروع به فعالیت خواهد کرد.

ما نمیگوییم بهترینیم

اما میخواهیم تا اوج بهترین بودن پیش برویم

ماهنامه آقا امام زمان(کتاب بزرگ همراه من)

منتظرنظرات وانتقادات وپیشنهادات شما عزیزان هستیم

شاهنامه

این بخش

دراین قسمت از کتاب بزرگ همراه من بخش شاهنامه را ایجاد کردیم، که هرماه تعدادی از داستانها وهمچنین اشعار و... را ابوالقاسم فردوسی این شاعر نام آشنای ایرانی را درج خواهیم کرد.

این بخش درنسخه بعدی همراه من شروع به فعالیت خواهد کرد.

ما نمیگوییم بهترینیم

اما میخواهیم تا اوج بهترین بودن پیش برویم

ماهنامه آقا امام زمان(کتاب بزرگ همراه من)

منتظرنظرات وانتقادات وپیشنهادات شما عزیزان هستیم

معرفی وبیوگرافی ها

لحظه ای بابزرگان

خودروها

موسيقي

سینماوتلوزیون

موبايل

بازی

کتاب های موبایل

سایت

لحظه ای بابزرگان

داستان تربیتی از امام سجاد

داستان تربیتی از امام سجاد (ع)

شیوه برخورد باسخنان ناروا

روزى امام سجاد علیه السلام از منزل خارج شد، مردى به او برخورد کرد و حضرت را مورد بدگوئى قرار داد. غلامان و اطرافیان امام علیه السلام بسوى او رفتند تا وى را تنبیه کنند.

امام علیه السلام فرمود: را رها کنید آنگاه در برابر آن مرد جسور قرار گرفت و گفت : عیبهاى من که خداوند آنها را پوشانده است بیشتر از آن است که تو از آنها آگاه نشده اى . آیا نیازى دارى که آن را بر آورده سازم ؟

مردجسور خجالت زده شد. آنگاه امام علیه السلام عبائى که بر دوش او انداخت و دستور داد هزار درهم به او دادند. پس از این واقعه آن مرد همواره به امام علیه السلام مى گفت : شهادت مى دهم که تو از اولاد پیامبران هستى.

خودروها

سمند سورن یا 206 صندوق‌دار

سمند سورن یا 206 صندوق‌دار؟

این درست كه سمند سورن و پژو 206 صندوق‌دار 8اV در ظاهر شباهتی به هم ندارند اما هر دو آنها توسط مهندسان داخلی طراحی شده و یكی با آرم پژو ودیگری با نشان ایران‌خودرو قدم به بازارهای داخلی و ...

خارجی گذاشتند سورن و 206صندوق‌دار تقریبا در رنج قیمتی یكسان قرار دارند و همین امر بهانه‌ای شد تا ستون حق انتخاب امروز را به مقایسه این دو اختصاص دهیم.

سورن كه نسل پیشرفته سمند به حساب می‌آید موتوری 1800سی‌سی دارد و به واسطه آن قدرتی برابر با 100 اسب بخار تولید می‌كند. اما 206 صندوق‌دار با یدك كشیدن موتوری 1600 سی‌سی توانایی تولید 110 اسب بخار قدرت را دارد این در شرایطی است كه هر دو آنها 4 سیلندر محسوب می‌شوند اما سورن هشت سوپاپه است و 206 صندوق‌دار V8، ا16 سوپایه. این دو اگر در یك خط با یكدیگر استارت بزنند. 8 V سورن را جاگذاشته و زودتر به شتاب صدكیلومتر می‌رسد. به نحوی كه این محصول برای رسیدن به شتاب مذكور نیازمند 4/11 ثانیه است. اما سورن پنج‌دهم ثانیه بیشتر در این زمینه وقت‌تان را تلف می‌كند. صندوق‌دار 8 V سبك‌تر از سورن به حساب می‌آید اما سورن حجیم‌تر و جادارتر به نظر می‌رسد البته هر دو لقب‌ خودرو خانواده را یدك كشیده و برای مسافرت‌های خانوادگی مناسبند. با صندوق‌دار 8 V می‌توان رانندگی تا مرز 193 كیلومتر در ساعت را تجربه كرد در حالی كه پشت فرمان سورن تنها 185 كیلومتر در ساعت می‌توان پدال گاز را فشرد. این دو از لحاظ استاندارد آلایندگی و میزان مصرف سوخت شرایط متفاوتی را دارند به نحوی كه صندوق‌دار V8 استاندارد یورو 4 را پاس می‌كند اما سورن استاندارد یورو 2 را در این زمینه دارا است. همچنین V8 در هر صد كیلومتر سیكل تركیبی 6/6 لیتر بنزین می‌سوزاند در حالی كه مصرف سوخت سورن در همین سیكل به 5/8 لیتر می‌رسد. نسل پیشرفته سمند در هر صد كیلومتر سیكل شهری و بزرگراه به ترتیب 8/6 و 2/9 لیتر بنزین می‌بلعد ولی V8 برای طی هر صد كیلومتر در بزرگراه 4/5 و در شهر نیز 8/8 لیتر بنزین احتیاج دارد. هر دو محصول از سیستم ترمز ضدقفل (ABS) و ایربگ برای راننده بهره می‌برند. سورن هم‌اكنون با قیمت 17میلیون و 300هزار تومان در بازار خرید و فروش می‌شود و پژو 206 صندوق‌دار V8 نیز قیمتی برابر با 18میلیون تومان را دارا است.

موسيقي

این قسمت

این قسمت موقتا دراین ماه عزاداری امام حسین غیر فعال میباشد.

سینماوتلوزیون

بیوگرافی ابوالفضل پورعرب

بیوگرافی اکبر عبدی

بیوگرافی ابوالفضل پورعرب

نام اصلی: ابوالفضل

نام خانوادگی اصلی: پورعرب

شغل : بازیگر

......................................

تاریخ تولد: 134۰

محل تولد: تهران

ملیت: ایران

......................................

مدرك تحصیلی: فارغ التحصیل بازیگری و کارگردانی

بیوگرافی

فعالیت در تئاتر را از سال 1359 آغاز کرد و نخستین بار در نقش کوتاهی در فیلم "زخمه" ظاهر شد.

او همچنین در فیلم "دزد و نویسنده" به عنوان دستیار کارگردان حضور داشته است.

برای بازی در فیلم "عروس" در جشنواره نهم فیلم فجر خوش درخشید و در جشنواره پیونگ یانگ (1373) جایزه بهترین بازیگر مرد را گرفت.

او در سال 1375 و در پانزدهمین جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم "مردی شبیه باران" جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد را از آن خود کرد.

او سه بار در مجموعه های تلویزیونی "تنهاترین سردار" (1376)، "مسافر" (1379) و "عروس" (1382) بازی کرده است.

بازی متفاوت او در فیلم "تیک" (١٣٨٠) بار دیگر او را مطرح کرد.

بیوگرافی اکبر عبدی

همه چیز در مورد اکبر عبدی

بیوگرافی اکبر عبدی:

متولد 1327

از تلویزیون شروع کرد و خیلی زود محبوب شد و استعدادهایش

را به رخ همگان کشید.با بازی در فیلم « اجاره نشینها » در میان

سینمایی های هم جایی برای خود پیدا کرد و در سال 1368

برای بازی بسیار زیبایش در فیلم « مادر » ساخته علی حاتمی

برنده سیمرغ بلورین نقش دوم مرد از هجدهمین جشنواره فیلم

فجر شد.

بیوگرافی:

متولد 1327

از تلویزیون شروع کرد و خیلی زود محبوب شد و استعدادهایش را به رخ همگان کشید.

با بازی در فیلم « اجاره نشینها » در میان سینمایی های هم جایی برای خود پیدا کرد و در سال 1368 برای بازی بسیار زیبایش در فیلم « مادر » ساخته علی حاتمی برنده سیمرغ بلورین نقش دوم مرد از هجدهمین جشنواره فیلم فجر شد.

اوج هنر او در فیلمهای « هنرپیشه » (محسن مخملباف - 1371) و بخصوص فیلم « آدم برفی » (داود میرباقری - 1373) بود.

اکبر عبدی نیمه دوم دهه هفتاد را در سکوت سینمایی سپری کرد و خبری از آن عبدی پرطرفدار و محبوب نبود.

بازی او در چند فیلم کمدی در اواخر دهه هفتاد هم کارساز واقع نشد و با توجه به اینکه در سال 1380 و در جشنواره بیستم فیلم فجر برای بازی در فیلم « نان و عشق و موتور » هزار کاندید جایزه شد.

اکبر عبدی در سال 1385 با بازگشتی دوباره به عرصه سینما، در فیلم های « اخراجی ها » و « قاعده بازی » نشان داد که هیچ نشانی از گذشت زمان بر توانایی هایش دیده نمی شود و همچنان می شود روی او حسابی ویژه باز کرد.

مجموعه آثار:

- جنجال بزرگ (سیاوش شاکری، 1363)

- مردی که موش شد (1364)

- اجاره نشینها (داریوش مهرجویی، 1365)

- ماموریت (حسن زندباف، 1365)

- گراند سینما (حسن هدایت، 1367)

- ای ایران (ناصر تقوایی، 1368)

- دزد عروسکها (محمدرضا هنرمند، 1368)

- ریحانه (علیرضا رئیسیان، 1368)

- مادر (علی حاتمی، 1368)

- در آروزی ازدواج (اصغر هاشمی، 1369)

- مدرسه پیرمردها (علی سجادی حسینی، 1370)

- دلشدگان (علی حاتمی، 1370)

- ناصرالدین شاه اکتور سینما (محسن مخملباف، 1370)

- هنرپیشه (محسن مخملباف، 1371)

- آرزوی بزرگ (خسرو شجاعی، 1373)

- آدم برفی (داود میرباقری، 1373)

- پاکباخته (غلامحسین لطفی، 1374)

- مرد آفتابی (همایون اسعدیان، 1374)

- شب روباه (همایون اسعدیان، 1375)

- عشق گمشده (سعید اسدی، 76/1375)

- افسانه پوپک طلایی (خسرو شجاعی، 1376)

- جنگجوی پیروز (مجتبی راعی، 1377)

- تارزن و تارزان (علی عبدالعلی زاده، 1379)

- دارا و ندار (فریدون حسن پور، 1379)

- نان و عشق و موتور هزار (ابوالحسن داودی، 1379)

- کفشهای جیرجیرک دار من (شاپور قریب، 1381)

- قاعده بای (احمدرضا معتمدی، 1384)

- اخراجی ها (مسعود ده نمکی، 1385)

- گوشواره (وحید موساییان، 1385)

مجموعه های تلویزیونی:

- امام علی (ع) (مجموعه، داود میرباقری، 1370)

- راه سوم (مجموعه، قاسم جعفری، 1377)

- زیر آسمان شهر (سری سوم، مهران غفوریان، 1381)

جشنواره ها و جوایز:

- برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از هشتمین جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم « مادر » - 1368

- کاندید سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از یازدهمین جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم « هنرپیشه » - 1371

- کاندید سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از هفدهمین جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم « جنگجوی پیروز » - 1377

- کاندید سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از بیستمین جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم « نان و عشق و موتور هزار » - 1380

- کاندید تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از ششمین جشن خانه سینما برای بازی در فیلم « نان و عشق و موتور هزار » - 1381

- بهترین بازیگر نقش اول مرد سال به انتخاب نویسندگان و منتقدان سینمایی برای بازی در فیلم « آدم برفی » - 1377

- بهترین بازیگر نقش مکمل مرد سال به انتخاب نویسندگان و منتقدان سینمایی برای بازی در فیلم « نان و عشق و موتور هزار » - 1381

موبايل

Samsung I9100 Galaxy S II

نظرات

Samsung I9100 Galaxy S II

مشخصات عمومي وضعيت : موجود در بازار ایران تاريخ ارائه : ماه فوریه سال 2011 باند : GSM 850 / 900 / 1800 / 1900 /HSDPA 850 / 900 / 1900 / 2100 ابعاد : 8.5x66.1x125.3 ميليمتر وزن : 116 گرم رنگ بندي : مشکی فرم : ساده مشخصات صفحه نمايش نوع صفحه نمايش : Super AMOLED Plus تعداد رنگ قابل نمايش : 16 میلیون رنگ رزولوشن : 800x480 پيکسل سايز : 4.3 اينچ صفحه لمسي : دارد قابليت autorotate : دارد مشخصات صداي گوشي نوع زنگ : پلی فونیک قابليت پخش موزيک : دارد قرار دادن mp3 بجاي زنگ : دارد فرمت هاي قابل پخش صوتي : MP3/WAV/eAAC+/AC3/FLAC فرمت هاي قابل پخش تصويري : MP4/DivX/XviD/WMV/H.264/H.263 مشخصات حافظه دفتر تلفن : نامحدود ، با قابلیت نمایش تصویر تماس گیرنده حافظه داخلي : 16 و 32 گيگابايت درگاه کارت حافظه : MicroSD (TransFlash) قابليت ارتقاء : 32 گيگابايت حافظه RAM : 1 گيگابايت مشخصات پردازنده پردازنده : ARM Cortex A9 dual-core سرعت پردازنده : 1200 مگاهرتز ديتا و اينترنت پورت : Micro USB اينفرارد : ندارد بلوتوث : نسخه 3 GPRS : Class 12 (4+1/3+2/2+3/1+4 slots), 32 - 48 kbps EDGE : Class 12 HSCSD : ندارد 3G : HSDPA شبکه بي سيم : Wi-Fi 802.11 b/g/n WAP : ندارد xHTML : ندارد HTML : دارد ارسال پيام : SMS(threaded view), MMS, Email, Push Mail, IM, RSS مشخصات دوربين دوربين : 8 مگاپیکسل رزولشن عکس : 2448x3264 پيکسل فوکوس اتوماتيک : دارد بزرگنمايي اپتيکال : ندارد بزرگنمايي ديجيتال : 4 برابر حالت ماکرو : ندارد تشخيص چهره : دارد تشخيص لبخند : دارد فلاش : LED فيلم برداري : دارد کيفيت فيلم برداري : 1080p دوربين دوم : دارد کاهش قرمزي چشم : ندارد Geo-Tagging : دارد پانوراما : ندارد لرزشگير دست : دارد موارد ديگر : امکانات سيستم عامل : Android OS, v2.3 Gingerbread GPS : AGPS راديو : FM با RDS ضبط صدا : دارد شماره گير صوتي : ندارد فرمان صوتي : دارد منشي تلفن : ندارد خروجي هدفون : پورت 3.5 میلیمتری آي فون : دارد DVB-H : ندارد push to talk : ندارد ويرايشگر آفيس : دارد نمايش فايلهاي آفيس : دارد نمايش پي دي اف : دارد Turn to mute : ندارد Java : دارد Motion Sensor : دارد خروجي TV : ندارد موارد دیگر : مجهز به سیستم NFC مجهز به Gyroscope مجهز به صفحه نمایش Gorilla Glass مجهز به سیستم USB On The Go مشخصات باتري باتري : Standard battery, Li-Ion 1650 mAh زمان مکالمه : زمان جانشين :

برخی از نظرات کاربران دراینترنت راجبه این گوشی

توسط MESECRET

باسلام و درود خدمت دوستان و کاربران.دوست عزیز JAVA-os جان سلام در رابطه با کامنتتون و با نهایت احترام و منزلتی که برای شما قائلم میتونم بگم که اطلاعات من با اطلاعات شما در تضاده وخیلی از دقت و موشکافیتون نسبت به کامنت بنده سپاسگذارم.و این روعیب نمیدونم که کسی مثل شما و فارغ از توهین اگرمن را که بی اطلاع هستم راهنمایی کنه و این کاربرام قابل تحسینه که میتونه منجربه کسب تجربه بشه و مطلقا بدون ردوبدل هیچ توهینی.روی سخن من در این کامنت با کاربران هست ونه شمای عزیز.دوستان بارها گفته و میگویم که کامنتهانظرات شخصی هستند وبس و اسمشون (کامنت)بیان کننده نظرهست.بنابراین لازم نمیبینم کاربری بیاید دوست و دوستانش ومن رو......خطاب،یا......فرض کنه وچه بسا در بعضی موارد دیگری بر دیگری اصلح تروبرترباشه و این نسبیه.این پیج و درراسش این سایت تشکیل شده تا راهنمای دوستان قراربگیره و تجربیات ازدیگری به دیگری منتقل بشه وچه بهترکه فرهنگها و دوستیهاوانسانیتها و...هم دراین بین جای بگیره چون عاری ازاشکاله.به این باور برسید که همه محترم هستند و به سلایق احترام بگذارید.اما،جواب شما به بنده در کامنتتون:( جناب MESERET عزیز چرا از روی بی اطلاعی نظر میدهید ، کمی تحقیق کنید. آندروید3 (شانه عسل) برای تبلت ها که دارای صفحه نمایش بزرگتر و رزولوشن بالایی است، طراحی شده. وآندروید 2.3(نان زنجبیلی) هم برای گوشیهای موبایل است که صفحه نمایش کوچکتر و رزولوشن کمتری دارند. ) اما،جواب((نظرمن)):من ازورژنهای آخری آندروید هم نام بردم و به این فکر کردم که شاید هم مخاطبم تبلت داشته باشه.آندروید شانه عسل یا HONEY COMB نخستین بارتوسط گوگل وفقط برروی تبلتها توسط گوگل معرفی شد و گوگل به این اشاره کرده بود که نخستین بار کاربران میتونند ورژن شانه عسل رو بر روی تبلتهای جدیدی مثل گلکسی تب و...ببینند تا امتیازات تبلتها بیشتر در معرض دید و جذب مخاطب قراربگیره و متمایزکننده با گوشیهاباشدوبعد ازمدتی کوتاه گوگل اقدام به ریلیزکردن وارائه اون با یکسری تغییرات جزئی برای گجتهای موبایلی آندرویدی خواهد کرد واین قولی ازطرف گوگل بود.تااینجامسائل بخوبی پیش رفت تا اینکه گوگل اقدام به عقدقراردادی با سامسونگ وارائه آپدیت4 وگوشی نکسوس گوگلی سامسونگ کرد تااین گوشی راهم که تقریبا هم رده با اس2 هست و حتی دربعضی جهات ضعیفتربا آپدیت نسخه4 را که روحی تازه به آندروید میبخشد متمایز و مطرح کند ویکجوربرگ برنده باشد.بنابراین بیشترین توجه معطوف به آپدیت4 شدوگوگل ازارائه آپدیت شانه عسل برای موبایلها تاکنون خودداری کرده.چون تقاضای گوگل وفکری ازگوگل بود.شاید بشه گفت که آپدیت 4درحقیقت همان ورژن موبایلی آپدیت شانه عسل ارتقا یافته هست و با نامی جدیدترو بهبودی که با تبلتها هم همگام باشه وسیاستهای برندها متغیره.درمورداینکه رزولوشنهاتعیین کننده آپدیت برای تبلتهاو...باشند باید بگم که تبلتها ازهربرند وهرمدلی دارای رزولوشنهای مختلفی هستند.دریکی کم ودریکی بیشتروحتی چه بسا که دراکثرگوشیهای هوشمند این روزهارزولوشن بیش ازرزولوشن تبلتها باشد وبخش عمده این موضوع بستگی به سخت افزاردارد وجذب کننده ومتفاوت کننده هست که دو ورژن از یک سیستم عامل هم برای تبلت وهم برای موبایل ساخته شود در حالیکه تفاوت چندانی هم درنوع کارکرد این دو وجود ندارد .همانطوریکه آیفون 3جی و2جی و آیپد1و2اپل ازیک سیستم عامل بهره میبرند ودرمقایسه با آیفون4جی دارای رزولوشن کمتری هستند واین به کمک صفحه نمایش عالی رتینای آیفون 4 هست واگرهم آیفون 3جی و آیپد1و2 را هم به ورژن5 آی او اس(مک) ارتقا دهید،بازهم رزولوشن همان خواهد بود و تغییری نخواهد داشت ونهایتا4جی دارای رزولوشن بیشتری نسبت به مدلهای پیشین اپل خواهد بود وسیستم عامل کمترین دخالت رو داره.درکامنتم برای روشن شدن هرچه بیشترموضوع گوشی را به کامپیوترشبیه دانستم چون تقریبا کاربردهای ماازگوشی(حتی خیلی بیشتر) شبیه کامپیوترهای شخصی است وهردوازپردازنده برای انتقال فرامین به کاربربهره میبرند وحتی گوشی بیشترازیک گوشی انجام وظیفه میکند وداده انتقال میدهدو...جالب هم هست که الگوریتم ساخت وطراحی پردازنده دوهسته ایها ازروی کامپیوترهای شخصی اقتباس شده وبا شما تا امروزموافقم که این مدل یکی ازبهترینهاخواهد بود.دوستان وکاربران عزیزکامنت JAVA-os عزیزوJAVA-os هامیتونه الگویی برای من ودیگران باشه که چطوروبا چه لحنی و احترامی من را راهنمایی کردند ومن را مطلع ودراین بین هیچگونه توهینی هم رد و بدل نشد.چه بهترکه برای هم و نظرات هم ارزش قائل بشیم و با اینکه همدیگررونمیبینیم شخصیت همدیگر رو له ونابودنکنیم و ذهن وافکار دوست و دوستانمون رو درگیر که فردا به فکر جوابی در جوابمان باشد.مطمئن باشید که همگی توهین رو بلد هستیم ولی این فرهنگ و شعورودرک راداریم که شخصیت خودمان را با جملات زشت بی ارزش نکنیم.خیلی بده که کلمه های بیمعنی وزشت رو جای واژه های شیرین فارسی بگذاریم وخودمان را نادان و ابله نشون بدیم وشخصیت خودمون روبعنوان یک کاربرزیرسوال ببریم.یک ویژگی بدما ایرانیهاآن است که ادامه رو توهین(غیرمنطقی ترین حرکت)خواهیم بود حتی اگرتا100پیج آنطرف تر هم باشد ادامه میدهیم و این را چه سود که در نهایت از طرف یکی ازدونفرخاتمه یابد؟!!!JAVA-os عزیز؛دوست من،امیدوارم که از کامنت من(نظر)ناراحت نشده باشی که من هم ناراحت میشم.با آرزوی روزهای خوش و بهترینها برای توودیگرکاربران...

توسط MESECRET

سلام .لتفا از دوستانی که این گوشی یا هر گوشی سامسونگ دیگه مبتنی بر اندروید دارن بگن که ایا میزان دقت جی پی اس سامسونگ چطوره و ایا برای وصل شدن نیاز به اینترنت دارن یا نه مثل اج تی سی ها بی نیاز به اینترنت اند ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

توسط TOMCAT9

با سلام خدمت دوستان گل. من یه راهنمایی میخوام. من موندم بین این 3 گوشی کدوم رو بگیرم. Apple 4 بگیرم یا HTC Evo 3D یا Galaxy SII ؟ خواهشن منو راهنمایی بکنید. تشکر.

توسط Meisi_Babri

salam dar kole goshie khobie

توسط hamid_darabi

اقا این گوشی واقعا عالیه حرف نداره رام 2.3.5 ایران که براش اومده رو روش نصب کنید ببینید گوشی چیه.

توسط mahdi_711

ein chera enghad zod sharj tamom mikone nore lcd ro kamelan roye sefr gozashtam nazdike 3 saati ham bayad to sharj bashe ta 100% beshe dishab damaye goshi ta 57 daraje shode bod dasht zob mishod az tars labe panjere gozashtam ta khonak she. mishe lotfan yeki komak kone :|

توسط curse94

داشتم یکی از مجله های قدیمی گل آقا رو میخوندم یه چیزی برام جالب بود اونم قسمتی بود به نام: 40 سال بعد در چنین روزی منم به سبک اون یه پیش بینی میکنم برای نوکیا در 40 سال بعدالبته طنزه: اخبار: 1-نوکیاسیستم عامل سیمبین 150 را روی گوشی n125001-00 ارایه کرد 2-گوشی های جدید اپل وسامسونگ با پردازنده های 200 هسته ای و قدرت 100000 مگاهرتز را روی گوشی های ایفون 46 و گالکسی اس abcdef 9000002 نصب کردند و نوکیا پردازنده تک هسته ای ARM? با سرعت1000 را روی گوشی n125001-00 نصب کرد و مقامات این شرکت کفتند برای سیمبین همین قدر بسه. 3-میزان محبوبیت سیمبین در بازار به زیر نیم دهم درصد رسیده است 4-مقامات نوکیا از برنامه توسعه سیستم عامل سیمبین تا سال3000 و ارائه اپدیت سیمبین 151 را برای گوسیهای سیمبین150 خبر دادند و پس از سیستم عاملهای میگو-خرچنگ-قورباغه-اینبار سیستم عامل جلبک را در ماه اینده به بازار خواهند فرستاد و... در صفحه نظر خواهیها یکی میاد مینویسه گوشی فقط نوکیا انشالله مثل 50 سال پیش بازارو میگیره

بازی

ازی مسابقات جنون اتوموبیلرانی

بازی ترسناک

نسخه پی اس پی بازی

بازی هانا مونتانا نسخه پی اس پی

بازی مسابقات جنون اتوموبیلرانی Fireburst 2012

Fireburst 2012 : این بازی یک بازی اکشن و ریسینگ می باشد که پلیرها را به دنیایی از دیوانگی و آتیش می برد . در این بازی هیچ احترامی نمی بایست به سایر رقبای خود بگذارید و باید با تمام قوا آن ها را نابود کنید . آتش برجسته ترین عنصر مسابقه های شما می باشد ، به عنوان مثال شما می توانید با آتش زدن خودروی خود ، آن را ایمن کنید و یا با منفجر کردن ماشین های سایر رقبا ، آن ها از دور مسابقه خارح کنید چیزی که در این بازی مهم می باشد ، برنده شده به هرقیمتی است . بازی دارای ۱۵ مرحله و مپ می باشد که به همراه ۱۶ اتومبیل مختلف در چهار دسته مختلف همانند ماشین های ۴X4 ،‌ ماشین های Buggys ،‌خودروهای تقویت شده و ماشین های مخصوص جاده های خاکی عرضه است.شاید رقابت تنگاتنگ و آتشین به سبک مسابقات مرگبار را دوست داشته باشید؟ پس منتظر چی هستید؟

با حجم 1.4 گیگابایت با فرمت iso و کرک معروف skidrow

بازی ترسناک The.Walking.Dead.Episode.1- 2012 با کرک

The.Walking.Dead.Episode.1 - 2012 : فصل اول از ۵ قسمت بازی The Walking Dead می باشد . این بازی براساس سریالی با همین نام ساخته شده است . در این سریال ، براثر پخش شدن ویروسی خاصی در بین عموم ، تمام مردم به زامبی تبدیل شده اند و فقط عده ای خاص جان سالم به در برده اند . شما در این بازی در نقش Lee Everett بازی خواهید کرد ، یک جنایتکار محکوم شده که با تبدیل شدن دنیا به ویرانه ، شانسی دوباره به او داده شده است . او در پی یافتن سایر بازماندگان و نجات جان خود و دخترکی یتیم به نام Clementine است . در این بازی ، تجربه وحشت و آخرالزمان را در میان زامبی های متعدد را تجربه خواهید کرد . برای بقا در جهان ارواح می بایست به مبارزه ، تلاش ، تصمیم گیری ، اکتشاف و حل مشکل بپردازید

با حجم 435 مگابایت و فرمت iso با کرک معروف reloaded

نسخه پی اس پی بازی G-Force PSP

بازی زیبای G-Force PSP با فرمت iso برای دارندگان کنسول پی اس پی psp

G-Force PSP

Release Date: July 21, 2009

Publisher: Disney Interactive Studios

Developer: Keen Games

Genre: Action

Download | ISO | 1part | 814mb

بازی هانا مونتانا نسخه پی اس پی Hannah Montana psp

بازی زیبای هانا مونتانا با فرمت iso برای دارندگان کنسول پی اس پی psp

Hannah Montana: Rock Out the Show PSP

Release Date: August 04, 2009

Publisher: Disney Interactive Studios

Developer: Page 44 Studios

Genre: Music

Download | ISO | 1part | 440mb

کتاب های موبایل

کتاب ها

جای شما خالیست

اگر دارای کتاب موبایل یا ماهنامه ای و... میباشید نام کتاب بهمراه عناوین مختصری از کتاب را به شماره پیامک برنامه ویا ایمیل ارسال فرمایید تا دراین قسمت درج وبه همگان شناسانده شود.

برای دریافت کتاب ها به سایت بزرگ سرصدایه دونه ، درقسمت تالار گفتمان مراجعه کنید.

www.sar3da1.com/forums.html

سایت

لینکدونی

کمک به کودکان سرطانی

http://imamhadi.com

_______________

موسسه خيريه حضرت زهرا(س)

http://www.kheyrieh.com

____________________

بزرگترین سایت تفریحی ایرانیان

www.sar3da1.com

__________________

مطمئن ترین وبهترین فروشگاه برای خریداینترنتی

www.shop.sar3da1.com

فروشگاه بزرگ همراه من

__________________

بزرگ ترین سایت کتاب های موبایل

کتابهای موبایل درموضوعات گوناگون

مذهبی

امام زمان

اشپزی

پزشکی

و....وصدهاکتاب دیگر

wwww.general.sar3da1.com

تفریح وسرگرمی

لبخند

تست ومعما

بدانید

تعبیر خواب

فال وطالع بینی

خاطرات

عاشقانه

لبخند

چند روش برای جلوگیری از ترشیدگی دختران

دختر سرزمین من

آیا شما هم نیمکت

کِی چی فکر میکردم

تفکـرات پدر پولـدار و پدر فقیـر

چند روش برای جلوگیری از ترشیدگی دختران

آقایان جوگیر نشن این مطلب فقط جنبه طنز دارد

۱- یقه اولین خواستگار رو بچسبید که شاید تنها شتر بخت شما باشه.

۲- ناز و لفت رو بذارید کنار.

۳- در معرض دید باشید، گذشت اون زمان که می‌گفتن: من اون دختر نارنج و ترنجم که از آفتاب و از سایه می رنجم.

۴- سن ازدواج رو بیارین پایین، همون ۱۷ یا ۱۸ خوبه. بالاتر که برین همچین بگی نگی از دهن می‌افتین.

۵- دعای باز شدن بخت رو دور گردنتون آویزون کنید، یه وقت کتابشو دور گردنتون آویزون نکنید که گردن لطیفتون کج می‌شه.

۶- پسر‌های فامیل بهترین و در دسترس‌ترین طعمه‌ها هستند، رو هوا بقاپیدشون.

۷- رو شکل و شمایل ظاهری پسرها زیاد حساسیت به خرج ندید، پسرهای خوشگل، هستن دچار مشکل…!

۸- توی اجتماع بر بخورید، با مردم قاطی شید، با ننه صغرا و بی‌بی عذرا نشست و برخاست کنید، همینا هستن که شادوماد می‌سازن واستون.

۹- یه کم به خودتون برسید، منظورم آرایش و برداشتن زیر ابرو و ریمل و پودر و سایه و کرم شب و روز و ماسک خیار و فر مژه و خط لب و خط چشم و… نیست. حداقل قیافه یه آدم رو داشته باشید.

۱۰- در پوشش دقت کنید، لباس چسب و کوتاه فقط آدمای بوالهوس رو دورتون جمع می کنه، یه پوشش سنگین و اندکی رنگین با حفظ معیارهای دوماد پسند بهترینه.

۱۱- مهمون که میاد قایم نشید، چای ببرید، پذیرایی کنید، خلاصه یه چشمه بیاین که بعله ما هم هستیم.

۱۲- سعی کنین از هر انگشتتون هفت نوع هنر بباره که مامانه بتونه جلوی در و همسایه قر و قمیش بیاد که دخترم قربونش برم اینجوریه و اونجوریه…

۱۳- تا مامانه و باباهه می‌گن دخترمون دیگه وقته عروسیشه مثل لبوی نپخته سرخ نشین و در برید، در حرکات و سکناتتون این نظر رو تایید کنید و دنبالشو بگیرید.

۱۴- بلاخره اگه خدای نکرده می‌خواین جزو اون یک میلیون و هفت صد هزار دختر بی شوهر نباشید (تازه اگه همه پسرای این مملکت دوماد شن، که نمی شن) هر چی دارید، رو کنید، منظورم اعضا و جوارحتون نیست منظورم کمالات و هنر مندیاتتونه.

۱۵- و اینو بگم که از هیچ دوره زندگیتون به اندازه وقتی که با نامزد محبوبتون زیر سایه درخت توی یه پارک خلوت دارید لذت نخواهید برد، حالا به بعدنش کار ندارم.

…و آخرین توصیه اینکه عوض اینکه توی جریانات عشقی خیابونی و زودگذر غرق بشید و مثل کبک سرتونو زیر برف کنید یه خورده به فکر زندگی آینده‌تون بشید و اینقدر از این دست به اون دست نرید چون کثیف می‌شید، می پکید

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

دختر سرزمین من

احساس میکنم این روزها معنای زیبایی را گم کرده ای باور کن زیبایی در چشمهای امانتیه رنگ روشن و لبهای برجسته کرده سرخ نیست

باور کن هر چه قدر هم دماغت را کوچک کنی و سر بالایش کنی زیبا نخواهی شد

باور کن پوست سیاه و سایه های سفید زیباترت نمیکند

دختر سرزمین من ملاک های زیباییت را تغییر بده زیبایی ظاهری هر فرد همانیست که خداوند در وجودش قرار داده پاکی داشته باشی زیبایی ظاهر زمانی به چشم خواهد آمد که تو قلب آنوقت همه تو را زیبا خواهند دید با دقت به اطرافت نگاه کن خلاقیت دست دکتران جراح همه را یک شکل کرده

باور کن این زیبایی نیست این تو را به عروسکی تبدیل میکند در دست انسان های ظاهر پرست و کثیف که تو را برای عیش و عشرت لحظه ایشان میخواهند

دختر زیبای سرزمین من

از صمیم قلب برایت آرزو میکنم زیبایی حقیقی گم شده ات را دوباره پیدا کنی

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

آیا شما هم نیمکت ... دارید؟

روزی لویی شانزدهم در محوطه ي کاخ خود مشغول قدم زدن بود که سربازی را کنار یک نیمکت در حال نگهبانی دید ؛از او پرسید تو برای چی اینجا قدم می زنی و از چی نگهبانی میدی؟ سرباز دستپاچه جواب داد قربان من را افسر گارد اینجا گذاشته و به من گفته خوب مراقب باشم . لویی، افسر گارد را صدا زد و پرسید این سرباز چرا این جاست؟ افسر گفت قربان افسر قبلی نقشه ي قرار گرفتن سربازها سر پست ها را به من داده من هم به همان روال کار را ادامه دادم! مادر لویی او را صدازد وگفت من علت را می دانم،زمانی که تو 3سالت بود این نیمکت را رنگ زده بودند و پدرت به افسر گارد گفت نگهبانی را اینجا بگذارند تا تو روی نیمکت ننشینی و لباست رنگی نشود! و از آن روز 41 سال می گذرد و هنوز روزانه سربازی اینجا قدم می زند .

فلسفه ي عمل تمام شده ولی عمل فاقد منطق هنوزادامه دارد!

روزانه چه کارهای بیهوده ای را انجام می دهیم، بی آنکه بدانیم چرا؟

آیا شما هم این نیمکت را در روان خود، خانواده و جامعه مشاهده می کنید؟

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

کِی چی فکر میکردم

تا ﺳﻦ هفت ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﺍﮔﻪ ﺍﺫﯾﺖ ﮐﻨﻢ ﻟﻮﻟﻮ ﻣﯿﺎﺩ ﻣﻨﻮ ﻣﯽ ﺧﻮﺭﻩ

هشت ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﯾﻪ ﮐﻼﻏﯽ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﻩ ﮐﻪ ﺧﺒﺮﻫﺎ ﺭﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺎﻣﺎﻧﻢ ﻣﯿﺒﺮﻩ

نه ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﺍﮔﻪ ﯾﻪ ﮐﺎﺭﯼ ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺧﺪﺍ ﺑﺪﺵ ﺑﯿﺎﺩ ﺧﺪﺍ ﺳﻨﮕﻢ ﻣﯽ ﮐﻨﻪ

ده ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﺩﺧﺘﺮﻫﺎ ﺭﻭ ﻣﺎﻣﺎﻧﺎ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﻣﯿﺎﺭﻥ ﭘﺴﺮﻫﺎ ﺭﻭ ﺑﺎﺑﺎ ﻫﺎ

یازده ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﻣﺎﻣﺎﻧﺎ ﺩﻋﺎ ﻣﯿﮑﻨﻦ ﺧﺪﺍ ﺑﭽﻪ ﻣﯿﺪﻩ ﺑﻬﺸﻮﻥ

سیزده ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﺧﺎﻧﻢ ﻣﺠﺮﯼ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﮐﻮﺩﮎ ﺍﺯ ﺗﻮ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻥ ﻣﺎﺭﻭ ﻣﯿﺒﯿﻨﻪ

چهارده ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﺧﺎﺭﺝ ﯾﻪ ﺟﺎﯾﯽ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺁﻟﻤﺎﻧﻪ.

شانزده ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﮐﺮﻡ ﺩﻧﺪﻭﻥ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﻩ

هجده ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﯼ ﺑﻪ ﺍﺳﻢ کثیرﺍﻻﻧﺘﺸﺎﺭ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﻩ.

نوزده ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﺍﮔﻪ ﭘﻮﻟﻬﺎﻣﻮ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺭ ﺑﺸﻤﺮﻡ ﮐﻢ ﻣﯿﺸﻪ

بیست ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻡ ﮐﺸﻮﺭﯼ ﺑﻪ ﺍﺳﻢ ﯾﻮﮔﻮﺳﻼﻭﺍﮐﯽ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﻩ

ﺗﻮ ﺳﻦ بیست و سه ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺩﯾﮕﻪ ﻓﮑﺮ ﮐﺮﺩﻧﻮ ﺑﯿﺨﯿﺎﻝ شدم تا همین الان که در خدمت شما هستم

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

تفکـرات پدر پولـدار و پدر فقیـر

-پدر پولدار می گفت که بی پول ریشه همه شراتهاست و پدر بی پول اعتقاد داشت که پول ریشه همه بدیها است 1

2-پدر پولدار می گفت خوب درس بخوانید تا بتوانید شرکتهای خوبی بوجود آورده و خوب اداره کنید ولی پدر می گفت خوب درس بخوانید تا شغلهای خوبی بدست آورید و از نردبان ترقی شرکتها به سرعت بالا بروید ولی پدر پولدار در جواب به این تفکر می گفت چرا خودتان صاحب این نردبان نشوید

3- پدر بی پول می گفت دلیل اینکه پولدار نیستم شما بچه ها هستید ولی پدر پولدار می گفت دلیل آینکه باید پولدار بشوم شما بچه ها هستید

4- پدر پولدار می گفت ما همیشه همان چیزی را جذب می کنیم که انتظارش را داریم و جهان همراه با ما به همان گونه ای بر خورد می کند که ما خود را لایق آن می دانیم پس همیشه از خود به خوبی یاد کنید و مرتبا زندگی را بدان گونه که دلخواه شماست تصور کنیم تا از این طریق الگوهای مثبت را به زندگی خود جذب کنید

5- پدر پولدار می گفت جهان باز تابی از خود ماست وقتی از خود بیزاریم از همه بیزاریم وقتی به همین که هستیم عشق می ورزیم تمام جهان به نظر فوق العاده و دوست داشتنی می آید. ما همان هستیم که معتقد به بودن آنیم. اگر خود را مثلا در ریاضیات در مانده ببینید آ نگاه تا ابد با اعداد و ارقام مشکل خواهیم داشت و اگر موفقیتی هم کسب کنید آن را اتفاقی تلقی کرده و در صورت عدم موفقیت خواهید گفت. از اول معلوم بود که من از پس ریاضیات بر نمی آیم

6- پدر پولدار می گفت تصویر ذهنی انسان از خویشتن درست مانند یک ترموستات عمل می کند و رفتارهای او در دامنه محدود این تصویر رقم می خورد مثلا اگر شما انتظار داشته باشید که در ۵۰% موارد شاد باشید وقتی ببینید که اوضاع بیش از اندازه به نفع شما پیش می رود با خود می گویید. صبر کن اوضاع نمی تواند تا این اندازه خوب باشد و هر لحظه ممکن است اتفاق بدی بیفتد. این خوشی نمی تواند دوام داشته باشد

7- پدر پولدار می گفت دیگران با ما همان رفتاری را دارند که ما برای خود احترام قائل هستیم یا نه و اگر ما بر اساس احترام بر خود کنیم آنها نیز این رویه را دنبال خواهند کرد

8-پدر پولدار می گفت وقتی احساس بدی در مورد خود داریم ما یلیم آنرا از خود بیرون بیندازیم و این می تواند به اشکال گوناگون از قبیل : خوردن بیش از اندازه، تصادف . بیماری مصرف الکل و مواد مخدر بی اشتهایی و غیره ظاهر شود

9- پدر پولدار می گفت ما باید تمام توان خود را صرف تداوم اندیشه های مثبت کنیم زیرا تنها به این ترتیب می توانیم خوب و شاد زیستن خود را تضمین کنیم. اگر تصویر ذهنی ما از خویشتن یک تصویر ناسالم و ضعیف باشد همواره در درون خودزمزمه ای می شنویم که می گوید (من لیاقت ندارم ) و این نگرش منجر به بروز شخصیتی می شود که به گونه ای ناهشیار خوبی ها و موفقیت ها را پس می زند و در مواجهه با موفقیتهای استثنای بهانه ای گریز پیدا می کند

10- پدر پولدار می گفت یکی از آسانترین راه های برای داشتن یک احساس خوب درباره خود قدردانی کردن از خوبی دیگران است

ارسالی این مطلب از طرف جناب آفای

مجتبی اسماعیل نژاد ازلنگرود

تست ومعما

چقدر با کسی که دوستش دارید همدلید

جدیدترین تست روانشناسی در آمریکا

چقدر با کسی که دوستش دارید همدلید؟

۱) آیا هر دو از یک سبک موسیقی لذت می‌برید و به آن علاقه‌مند هستید؟

الف) بله

ب) تا حدودی

ج) خیر

۲) سلیقه‌های شما در دکوراسیون منزل، نوع خانه، اتومبیل، لباس و ... چه‌قدر به‌هم نزدیک است؟

الف) خیلی

ب) ۵۰ درصد

ج) خیلی کم

۳) آیا پیشینهٔ مشترکی دارید؟

الف) بله

ب) در بیشتر موارد یکسان هستیم، اما تفاوت‌هائی هم داریم

ج) خیر، متفاوت است.

۴) با خانوادهٔ همسرتان، مانند خانوادهٔ خودتان صمیمی هستید؟

الف) بله

ب) نه زیاد، با احترام اما رسمی برخورد می‌کنیم

ج) خیر، تفاهم نداریم، یا زیاد همدیگر را نمی‌بینیم

۵) در مورد انتخاب غذا، آیا ذائقهٔ مشترکی دارید؟

الف) بله

ب) در مورد بعضی از غذاها

ج) نه، هرگز

۶) آیا مذهب و اعتقادهای مشترک دارید؟

الف) بله

ب) مسئلهٔ مهمی در زندگی ما نیست

ج) خیر

۷) آیا به هدف‌های همدیگر در زندگی احترام می‌گذارید؟

الف) بله

ب) تا حدودی

ج) خیر

۸) در مورد تفریح‌ها، ایا نظر مشترکی دارید؟

الف) بله

ب) بعضی وقت‌ها

ج) خیلی کم

۹) آیا دست کم سه سرگرمی و علاقه‌ٔ مشترک دارید؟

الف) بیشتر از سه تا است

ب) یکی یا دو تا

ج) خیر، فقط یکی

۱۰) آیا نگرش شما نسبت به زندگی یکسان است؟

الف) بله

ب) نه زیاد

ج) هرگز

۱۱) ر ارتباط با درآمد، خرج کردن و پس‌انداز، آیا با هم تفاهم دارید؟

الف) بله

ب) بعضی وقت‌ها

ج) خیر، طرز فکر ما در این مورد، متفاوت است.

۱۲) معیارهای مشترکی دارید؟

الف) بله

ب) بعضی وقت‌ها

ج) خیر

۱۳) آیا به حق تقدم یکدیگر در زندگی، معتقد هستید؟

الف) بله

ب) تا حدود زیادی

ج) خیر، مایل هستم که همسرم تقدم نداشته باشد.

۱۴) دربارهٔ بچه‌دار شدن یا نشدن و تعداد بچه‌ها، با هم، تفاهم دارید؟

الف) بله

ب) بعضی وقت‌ها

ج) خیر

۱۵) آیا به تفاوت‌های همدیگر احترام می‌گذارید؟

الف) بله

ب) بعضی وقت‌ها

ج) بیشتر وقت‌ها این اختلاف‌ها غیرقابل تحمل می‌شوند

۱۶) آیا بزرگترین خوشحالی شما، بودن با همسرتان است؟

الف) بله

ب) بعضی وقت‌ها

ج) خیر

۱۷) وقتی با هم به توافق می‌رسید، رابطهٔ زناشوئی شما، محکم‌تر می‌شود؟

الف) بله

ب) بعضی وقت‌ها

ج) خیر

۱۸) آیا اختلاف‌نظر شما، روی عشق و احساسی که به هم دارید، تأثیر می‌گذارد؟

الف) بله

ب) بعضی وقت‌ها

ج) خیر

۱۹) آیا حاضر هستید برای همدیگر هر کاری بکنید؟

الف) بله

ب) بستگی دارد

ج) خیر

۲۰) آیا دوست دارید، چیزهای دیگری علاوه بر دوست داشتن و احترام متقابل، به هم هدیه بدهید؟

الف) بله

ب) بیشتر وقت‌ها

ج) خیر

● کلید تست

در هر موردی که گزینهٔ ”الف“ را انتخاب کردید، به خود ”۴“ امتیاز بدهید و امتیازها را با هم جمع کنید؛ سپس نتیجهٔ تست را بخوانید.

● امتیاز بین ۰ تا ۲۷

شما دو نفر، مثل شب و روز با هم متفاوت هستید.

البته این به آن معنا نیست که زندگی کردن شما با یکدیگر امکان‌پذیر نمی‌باشد. فقط باید بدانید اگر علاقهٔ شما به یکدیگر واقعی است، این محبت، تفاوت‌ها را از بین می‌برد. به این ترتیب، چگونه بهتر زندگی کردن را خواهید آموخت. جواب شما به ۵ سؤال آخر، بازگوکنندهٔ این مطلب است که شما چه‌قدر به هم علاقه‌مند هستید و همین‌طور مشخص می‌کند جادهٔ زندگی شما در آینده هموار است و یا پر از سنگلاخ خواهد بود. کلید موفقیت، آموختن، بخشیدن و به‌دست آوردن است. همیشه سعی کنید خودتان را جای دیگران بگذارید.

● امتیاز بین ۲۸ تا ۵۱

شما و همسرتان، دارای شباهت‌ها و تفاوت‌های زیادی هستید و در عین حال، تفاوت‌هائی نیز دارید این تفاوت‌ها و شباهت‌ها مطلوب هستند و زندگی شما را زیباتر می‌سازند. شما باعث پیشرفت یکدیگر در زندگی می‌شوید. پاسخ شما به پنج سؤال آخر، تعیین‌کنندهٔ این مطلب است که اختلاف‌های بین شما چه‌قدر عمیق هستند و علاوه بر اختلاف‌ها، می‌توانید علاقهٔ خود را به یکدیگر با جواب دادن به این پنج سؤال بسنجید. سعی کنید همیشه در هر مشکلی، احساس همسر خود را درک کنید و تفاوت‌های خود را قبول نمائید. متفاوت بودن، امری بدیهی است. علاوه بر آن، هر دو، شخصیت مجزائی دارید و دوست ندارید آن را تغییر دهید.

● امتیاز بین ۵۲ تا ۶۰

شما به‌طور کامل، مناسب همدیگر هستید. در بیشتر موارد تفاهم دارید. تنها مشکل زندگی شما به‌وجود آمدن یک زندگی کسل‌کننده در آینده است. به‌عبارت دیگر، شما باید رابطهٔ خود را جذاب و باروح نگه دارید. برای رسیدن به این هدف، موارد گوناگون، جدید و مفیدی را در زندگی خود امتحان کنید. زندگی نباید یکنواخت باشد. با علاقه‌مند بودن به یکدیگر، زندگی خود را زنده نگه دارید.

مجله شادکامی و موفقیت

جدیدترین تست روانشناسی در آمریکا!

اگر مایلید اطلاعات بیشتری درمورد شخصیت خودتان وخصوصیاتی كه باعث می‌شوند دیگران شما را بیشتردوست داشته باشند پیدا كنید به تست زیربا كمال صداقت پاسخ دهید.این تست جدیدترین تست روان شناسی دركشورآمریكا است.

1- فرض كنید شما مشخصه صورت كسی هستید,كدام قسمت ازصورت او هستید؟

الف : چین وچروك

ب : لكه

ج : خال زیبایی

د : كك ومك

ت :لبخند

2- دوست دارید چه نوع پرنده ای باشید؟

الف : شباهنگ

ب : جغد

ج : عقاب

د : فلامینگو

ت : پنگوئن

3- كدام یك ازآلات موسیقی را دوست دارید؟

الف: پیانو

ب : ویلون

ج : سازدهنی

د : گیتار

ت : دف

4- كدام یك ازبرنامه های تلویزیونی برای شما جالب تراست؟

الف : اخباروبرنامه های مستند

ب : فیلم های درام وزندگی نامه

ج : هیجانی وپلیسی

د : عشقی وماجرایی

ت : كمدی وكارتون

5- كدام یك ازبازی های شهربازی را بیشتردوست دارید؟

الف : هیچ كدام , من ازشهربازی متنفرم

ب : قطاریا قایق

ج : نمایش واجرای كمدی

د : چرخ وفلك ووسایلی كه سریع می چرخند

ت :ترن های هوایی سریع السیر

6- آیا شما به اشتباهات خودتان می‌خندید؟

الف : هرگز

ب : به ندرت

ج : برخی مواقع

د: معمولا

ت: همیشه

7- اگردوست شما سربه سرتان گذاشت چه عكس العملی نشان می دهید؟

الف : عصبانی می‌شوید

ب: ناراحت می‌شوید

ج : برایتان جالب است

د: تلافی می‌كنید

ت :چندین برابرتلافی می‌كنید

8- اولین چیزی كه صبح موقع بیدارشدن به فكرتان خطورمی‌كند چیست؟

الف : كارویا تحصیل

ب: مشكلات زندگی

ج : صبحانه

د : روزی كه درپیش دارید

ت : كاری كه تا شب انجام خواهید داد

9- درزندگیتان چه شعاری دارید؟

الف :وقت طلاست

ب: سحرخیزباش تا كامروا باشی

ج : آنچه برای خود می پسندی برای دیگران هم بپسند

د : زندگی كن وبه دیگران هم اجازه زندگی كردن بده

ت : بی خیال باش , هرچه بادا باد

10- آیا به همه حیوانات علاقه مندید؟

الف : اصلا

ب: تعداد كمی ازحیوانات

ج : برخی ازحیوانات

د: بیشترحیوانات

ت : تمام حیوانات

11- شما لبخند می‌زنید؟

الف : هرگز

ب: به ندرت

ج : گاهی اوقات

د :اغلب

ت : آنقدرزیاد كه برخی فكرمی كنند دیوانه هستم

12- نظردیگران راجع به شما اغلب كدام مورد است؟

الف : بی رحم

ب : سرد وبی احساس

ج :زیبا

د : دوست داشتنی

ت : خوشگذران

13- شما احساس عشق وقدردانی خود را نشان می‌دهید؟

الف : هرگز

ب : به ندرت

ج : گاهی

د :اغلب

ت : حداكثرتا جایی كه امكان دارد

14- شما اعتقاد دارید كه برای شاداب بودن باید ساعاتی ازروز را منحصرا صرف خودتان كنید؟

الف :اصلا

ب: احتمالا نه

ج : گاهی

د : بله

ت : البته ,تا جایی كه امكان دارد به خودتان می‌رسید

15- آیا زندگی شما بابرنامه ریزی پیش می‌رود؟

الف : من حتی درتعطیلات هم برنامه ریزی می‌كنم

ب : همیشه برنامه ریزی می‌كنم

ج : بستگی به روزهفته دارد

د :درصورت امكان اجازه می‌دهم كه خودش پیش آید

ت:همیشه بدون برنامه ریزی روزها را طی می‌كنم

حال امتیازات كنارگزینه هایی را كه انتخاب كرده اید جمع كنید.

گزینه الف1 امتیار, گزینه ب 2امتیاز , گزینه ج 3 امتیاز, گزینه د 4 امتیاز, گزینه ت 5 امتیازدارد سپس امتیازات خودتان ازپانزده سوال تست را مطابق با متن های زیرمقایسه كنید.

اگرامتیازشما بین 1تا 20باشد :

بدین معنی است كه شما سوسن سفید هستید ..مردم شما را به خاطرپشتكارتان ,ازجان ودل مایه گذاشتنتان وموفقیت هایتان تقدیرمی كنند.اهداف مشخصی دارید وفكرتان بركارتان متمركزاست .احتمالا فرزند اول خانواده هستید .احساستان را به سختی ابرازمی كنید .یكی ازمهمترین نگرانی های شما این است كه چگونه دربرابرافراد مختلف ظاهرشوید.اندیشه هایتان كمی متمایل به بدبینی است .اعتماد به نفس دارید ولی درباطن گاهی به خود اعتماد ندارید.قادرهستید كه هدفی تعیین كنید وبه آن برسید.بعضی مواقع دنیا را با دیدی باریك بین می‌نگرید .احساس می‌كنید كه وقت كمی برای رسیدن به آرزوهایتان دارید.

مواظب باشید جدی بودنتان شما را ازدنیای اطراف دورنكند .خونسرد باشید واززندگیتان لذت ببرید .كارهایی انجام دهید كه ازآنها لذت می برید .با انجام این دستورات قوه خلاقیت تان شكوفا می شود .سعی كنید كه بیشتربخندید وبا دیگران درتماس باشید.

اگرامتیازشما بین 21تا 54 باشد :

بدین معنی است شما یك گل رزهستید .كمی تیغ دارید ولی زیبایی های بسیاری دارید .حس شوخ طبعی دارید ولی ازشنیدن جوك لذت می‌برید.احتمالا فرزند وسط خانواده هستید مردم دوست دارند دوروبرشما باشند .خونگرم هستید .دوستان صمیمی بسیاری دارید.زندگی را بادید واقع بینانه می‌نگرید .آگاهید كه زندگی ازخوبی ها وبدی ها تشكیل شده است .قادرید شانس خودتان را با توجه به سرمایه های كه دارید امتحان كنید .سخت كوش هستید وبه اهدافتان پایبندید .دوست دارید خودتان باشید واین مساله به شما اعتماد به نفس می‌دهد مشكلترین مساله درزندگیتان یكنواخت بودن مسایل است .یكنواختی درهرمساله ای شما را آزارمی‌دهد وباعث كسل شدن روحیه شما می‌شود .

به شما پیشنهاد می‌گردد كه افق دیدتان را وسیع تركنید .مسایل جدیدی را تجربه وكشف كنید .آنگاه متعجب خواهید شد كه چه نتایج زیبایی به دست آورده اید ومهمترازهمه اینكه فراموش نكنید كه درهمه چیزدنبال زیبایی بگردید مخصوصا درخودتان .

اگرامتیازشما بین 55 تا 75 باشد :

بدین معنی است كه شما یك گل آفتابگردان هستید دربستری ازگلهای رز.یك ویژگی بارزدرشما وجود دارد كه باعث گرمادهی به دیگران وجلوه گری شما می‌شود .ممكن است شما كوچكترین فرزند خانواده ویا تنها فرزند باشید ..دروقت لازم جدی هستید ولی دوستانتان شما را به عنوان یك شخص شوج طبع می شناسند .ازگفتن جوك لذت می‌برید .گاهی شیطنت می‌كنید .مایلید كه با افراد جدید وجالبی درزندگیتان آشنا شوید .با افرادی كه هیچ وقت نمی‌خندند راحت نیستید ..دید مثبتی به زندگی دارید ..درهمه چیزبه دنبال خوبیها هستید .بیدی نیستید كه با هربادی بلرزید .گرم ,دوست داشتنی ,با وفا واجتماعی هستید وهركدام ازاین صفات می‌تواند دلیلی برای خوب بودن شما باشد .انرژی نامحدودی دارید ولی انگیزه تان كم است .برای شما مشكل است كه فقط برروی یك كارمتمركز شوید به شما پیشنهاد می‌گردد كه اجازه دهید مردم روی جدی شما راهم ببینند همان طوركه چهره شاد شما را می بینند .دراین صورت می‌خواهند كه همیشه با شما باشند .به احساسات دیگران احترام بگذارید ازاین شاخه به آن شاخه نپرید وكاری راكه دوست دارید انتخاب كنید وتا پایان آن را انجام دهید

بدانید

روش های درمان دوران قدیم ایران باستان

روان درمانی

کارد درمانی

روش های درمان دوران قدیم ایران باستان

در ایران باستان سه شیوه درمان عبارت بودند از: گیاه درمانی، روان درمانی و کارد درمانی .

گیاه درمانی:

در این مورد ما مکرر در اوستا می بینیم که بر استفاده از گیاهان تاکید شده است. در فقره هشتم باب بیستم وندیداد آمده:«از زیاد شدن گیاهان دارویی، ما بر دیو پیروز می شویم و جلوی زیاد شدن دیوان را می گیریم». در فقره ششم هم آمده که تمام گیاهان دارویی را ستایش می کنیم.

درمان های گیاهی به سه صورت خوراکی، بخور و مالیدنی بوده است. خوراکی آنها شبیه عصاره، پختنی یا جوشیدنی و گاهی به صورت خام بوده است. از بخور گیاهان برای ضد عفونی کردن استفاده می شده. استفاده گیاهان به صورت مالیدنی به این شکل بوده که عصاره گیاهان را با هم مخلوط می کردند و به صورت آب درمان بخش استفاده می کردند، چون معتقد بودند که این قبیل آب ها با ریشه و تخم و برگ گیاهان دارویی آمیخته و به آن درمان بزرگ می گفتند و معتقد بودند که درمان کننده دردها و رنج ها و پاک کننده نطفه مردان و رحم زنان و تصفیه کننده شیر آنهاست.

از جمله این گیاهان، بنفشه، بنگ، تره، خردل، آویشن، انغوزه، بادام، بنفشه، انار، گندنا (تره)، ترنجبین، جو، شب بو، زنجبیل، دارچین سفید، زاج، زعفران، سیاه دانه، عود، فلفل، کافور، کاسنی، کتیرا، ریحان، صندل، زیتون، عنبر اشهب، زیره، لادن، صبر زرد ، ماش، مُشک، مورد، نارگیل، نرگس، نیشکر، نیل، نیلوفر و کرفس است.

روان درمانی :

تلقین مهم ترین اصل در درمان های روانی است که از خیلی پیش در میان ایرانیان متداول بوده است. این تلقین عموما همراه با دعا بوده که به آن دعا، منتره می گفتند. در کتب مذهبی زرتشتیان، بزرگ ترین درمان کننده، درمان کننده با کلام خدا یا همان منتره است. این طریقه عبارت بود از کلمات و عباراتی که به بیمار تلقین می شد و عموما قدرت و قوتی که در کلام گوینده وجود داشت، در درمان بیماری اثر می کرد. پزشکی که به این شیوه عمل می کرد، منتر پزشک نام داشت.

کارد درمانی (جراحی):

کلمه کرتو پزشکی در کتب پهلوی دیده می شود. جراحی هم برای خود اصولی داشت که رعایت آنها واجب بود. پزشک اگر در درمان با گیاه نتیجه نمی گرفت، در صورت داشتن تخصص می توانست برای درمان زخم ها، غدد و قطع اعضا، از چاقو استفاده کند. از جمله نمونه های جراحی در ایران باستان، تولد رستم است؛ داستان از این قراراست که چون زایمان به طور طبیعی برای رودابه مادر رستم سخت می شود به دستور سیمرغ، موبدی چیره دست می آورند. مادر را بیهوش می کند و پهلوی او را می شکافد، رحم را پاره می کند و سر بچه را از راه طبیعی خروج بر می گرداند و از رحم خارج می کند، سپس محل زخم را دوخته ، گیاه دارویی را در شیر و مشک می ساید، از آن مرهمی تهیه می کند و به زخم می مالد. بنابر گفته فردوسی، دارو حالت سوزانندگی داشت که زخم را ضد عفونی می کرد. در عین حال دستور می دهد پر سیمرغ هم بر زخم بمالند که این در واقع تعبیری از معنویت و برکت سیمرغ است که نوعی روان درمانی است که بر سلسله اعصاب بیمار و اطرافیانش تاثیر می گذارد.

در این جا سه شیوه اصلی پزشکی قدیم یعنی درمان گیاهی، جراحی و روان درمانی دیده می شود.

حتی اگر به زعم عده ای مثل سیریل الگود این ماجرا یک افسانه باشد، اما از این حقیقت پرده بر می دارد که جراحی هایی از این دست انجام می شده و جالب است که اروپایی ها این مطلب را هم مثل سایر مطالب به خودشان نسبت می دهند، ولی خود ما که دارنده حقیقی این تمدّن غنی هستیم، آن را انکار می کنیم.

نمونه دیگری که کاملا سندیت دارد، جراحی جمجمه است. در خلال کاوش های باستان شناسی ایران در شهر سوخته که یکی از اماکن باستانی مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد هست، در استان سیستان و بلوچستان، در میان اسکلت های یافته شده ی متعلق به مردم آن زمان، یعنی حدود 4800 سال قبل، شواهدی از درمان بیماران هیدروسفالی به صورت برداشتن قسمتی از استخوان سر برای کاهش فشار سر در این بیماران یافت شده است که دلالت بر تشخیص صحیح علت بیماری و روش درمانی آن ها در آن زمان است. اگر خارجی ها چنین گذشته درخشانی در طب داشتند چه می کردند و ما چه می کنیم .

علاوه بر این سه دسته پزشک، ظاهرا شعب مختلف پزشکی هم در ایران باستان بوده است: چشم پزشک، داد پزشک (پزشک قانونی و رسمی) و ستور پزشک (دام پزشک).

تعبیر خواب

آلو

آویختن به دار

آلو

ابن سیرین

ـ اگر در خواب آلوی سرخ و سیاه ببیند، دلیل بر مال و ثروت است که نصیبش خواهد شد.

ـ اگر دز خواب آلوی زرد ببیند، دلالت بر بیماریی دارد که بر او و یکی از بستگان نزدیکش عارض می‌شود.

ـ اگر ببیند آلوی سرخ و سیاهی به او دادند و او آن را در موقع خوردن شیرین یافت، نشانه مال و ثروتی است که از طریقی کم زحمت برایش حاصل می‌شود.

ـ اگر در فصل نامناسب ببیند که آلوی زرد خورد ، به غم و اندوه و مصیبت و دشمنی و خصومت مبتلا می‌شود البته اگر طعم آلو به دهانش ترش باشد، از شدت مصائب کاسته می‌گردد.

منوچهر مطیعی تهرانی

آلو دیدن در خواب اگر سرخ و سیاه باشد مال و ثروت و پول است تعداد آن به مقدار پولی که به دست می‌آورید مربوط می‌شود چه اگر ببینید که مثلاً یک وانت پر از آلو دارید پولی هنگفت به دست می‌آورید اما آلوی زرد در خواب خوب نیست چون نشانی از بیماری و رنجوری استخوردن آلو اگر در فصل آن باشد و به دهان خوش طعم و شیرین بیاید نیکو است و این را می‌گوید که شادکام می‌شوید و توفیق حاصل می‌کنید. چنانچه درفصل نباشد و به دهان بد طعم بیاید غم و اندوه است و خبر از گرفتاری می‌دهد. آلوی ترش عشق است و نوعی برخورد عاطفی حاد.

آویختن به دار

ابن سیرین

ـ اگر ببیند او را به دار آویخته‌اند و گروهی تماشایش می‌کنند، به اندازه مردمی که به تماشایش ایستاده‌اند پیرو و فرمانبردار خواهد داشت.

ـ اگر ببیند گروهی جمع شدند و او را به دار آویختند، بر آن گروه سروری و فرمانروائی خواهد یافت.

ـ اگر ببیند به دست پیری ناشناس به دار آویخته شد و مردم بسیاری تماشایش کردند، به فرمانروایی جهان می‌اندیشد که برایش می‌تواند میسر شود.

ـ اگر ببیند به دار آویخته شد و بستگانش به تماشا ایستاده اند، بر بستگان خود سروری می‌یابد.

ـ اگر ببیند خودش را به دار آویخت و کسی به تماشایش نایستاد، دلیل آن باشد که می‌خواهد بر بستگان خود سروری داشته باشد اما کسی به اطاعتش تن در نمی‌دهد.

دانیال نبي

اگر کسی ببیند که به فرمان پادشاه به دار آویخته شد، تعبیر آن باشد که از سوی پادشاه و امیر جاه و مقام و منزلت می‌یابد، اما در این رابطه به اعتقادات و تقوایش آسیب می‌رسد.

جابر مغربی

اگر ببیند به دارش کشیدند اما ریسمان پاره شد و افتاد، دلیل آن باشد که از جاه و مقام خود می‌افتد و موقعیتش را از دست می‌دهد.

فال وطالع بینی

طالع بینی ازدواج برای زوجهای جوان آذرماه

طالع بینی دانشجویی

اردیبهشت

خرداد

تیر

مرداد

شهریور

مهر

آبان

آذر

دی

اسفند

اسفند

طالع بینی ازدواج برای زوجهای جوان ماهها

پیوند زناشویی آذر با سایر ماه ها

—————————————-

آذر با فروردین : (عالی ) کم ترین اختلاف و هیاهو از مشخصات بارزشان است

آذر با اردیبهشت : (متوسط ) جسور بی پروا نیازمند به آزادی و بدون تفاهم

آذر با خرداد: ( بسیار خوب ) سرشار از ذوق و شوق برای زندگی مشترک

آذر با تیر: ( بد ) یکی اجتماعی و اهل گردش و سفر دیگری متمایل به رکن خانواده

آذر با مرداد : (متوسط ) یکی پر شور و هیجان دیگری دنبال آزادی و استقلال

آذر با شهریور: (بد ) تنوع طلب خواهان استقلال در ایجاد نظم و انضباط دچار مشکل هستند

آذر با مهر : ( بسیار خوب ) دارای خصیصه هایی مثل محبت درستکاری و مسئولیت پذیر می باشد

آذر با آبان : ( متوسط ) یکی سختگیر در مسائل دیگری سرشت پویا و جدی دارد

آذر با آذر: ( بسیار خوب ) پیوندی بسیار مطلوب توام با سعادت و خوشبختی

آذر با دی : ( متوسط ) خصوصیاتی نسبتا متفاوت دارند باید خویشتن دار باشند

آذر با بهمن : ( بسیار خوب ) از موفق ترین پیوند های زناشویی خواهد بود چون مثبت گرا هستند

آذر با اسفند : ( متوسط ) یکی با صراحت لهجه و سخنان کنایه آمیز و دیگری بسیار عاطفی می باشد

متولدین فروردین ماه: دختر یا پسر فرقی نمی کند، شما باید بدانید چون در ماه اول سال بدنیا آمده اید و کنکور ارشد در ماه آخر سال (اسفند) برگزار میشود، روز امتحان دیر از خواب بیدار میشوید، بعد در ترافیک گیر میکنید واحتمالاً از کوچه که رد میشوید زنی با یک سطل آب کف از شما استقبال خواهد کرد (به عبارتی بدرقه) از تمام این مخاطرات که بگذرید، جلوی حوزه امتحانی متوجه گم شدن کارت ورود به جلسه تان میشوید بنابراین توصیه میشود بیخود دنبال دردسر نروید و از هرگونه تلاشی برای رسیدن به مقاطع بالاتر دانشگاهی خودداری کنید!

متولدین اردیبهشت ماه: اول، قدم نورسیده را به مامان و بابا تبریک میگوییم. تو اگر دختر باشی، اسمت یا نیره است یا حکمیه و اگر پسر باشی اسمت یا هوخشتره است یا آریوبرزن (البته گوسفندان اسمهای دیگری هم دارند)، متولدین این ماه خیلی بی جنبه اند، آخر لزومی ندارد، به بقالی سر کوچه تان پز بدهی که بعد از یازده سال فوق قبول شده ای، خبر قبولی را احتمالاً در مراسم خاکسپاری یکی از بستگان میشنوی و چنان قهقه های میزنی که گورکن با بیل و صاحب عزا با دسته بیل به دنبالتان خواهند دوید.

متولدین خردادماه: همانطور که از اسم ماه تولدتان پیداست، دچار درس خواندن افراطی از نوع طالبانی میباشید (همان خرخوان خودمان) دخترهای خردادی یک روز قبل از کنکور ارشد برایشان خواستگاری پیدا میشود (آنهم کچل پلاک لیزری نمره قبرس)، پس بهتر است که دنبال بختشان بروند و فرصت را به پسرهای خردادی بدهند (که برای پنجمین بار امتحان میدهند).

متولدین تیرماه: یک خبر خوش به شما خواهد رسید. لطفاً جنبه داشته باشید، هیچ ربطی به کنکور ارشد ندارد چون هنوز دو سه ماهی تا امتحان باقی مانده، احتمالاً خبر دوقلو زاییدن گاو پدربزرگتان میباشد یا تصویب طرح افزایش وامهای دانشجویی. فعلاً بهتر است بیخیال فوق شوید. هروقت گاو پدربزرگتان تخم دوزرده گذاشت، آنوقت در امتحان شرکت کنید. مطمئن باشید قبول میشوید.

د. لطفاً جهت اطلاع بیشتر با دفتر نشریه یه چیزی بهتر، بخش طالعبینی و فالگیری، تماس بگیرید.

متولدین شهریور: اشتباه نکنیم باید رشته ی هنر باشید دختر یا پسر خوبم هیچ گنجی بهتر از یک تیپ عجیب و غریب و هیچ عزتی بالاتر از اینکه موهایت را دم اسبی ببندی، وجود ندارد. ناصحم گفت:«که جز تیپ چه هنر داشت هنر؟» گفتم: ای ناصح عاقل هنری بهتر از این فوق به چه درد میخورد؟! مهم تیپه، که آخرشی.

متولدین مهرماه: متولدین مهرماه، یا پسرند یا دختر (البته یک سری موجودات دیگر را هم شامل میشود، که مد نظر ما نیستند)، دخترها بعد از گرفتن لیسانس در کارگاههای قالیبافی مشغول به کار خواهند شد و پسرها اگر پشتکار داشته باشند، به شاطر خوبی تبدیل میشوند. بنابراین خانمها در رشته فرش و آقایان در رشته بسکتبال در امتحان فوق قبول خواهند شد.

متولدین آبان ماه: تو احتمالاً یا ترانه پانزده سال داری و یا سکینه شانزده سال و یا اصغر یازده سال، پس توصیه میشود که هر وقت به سن قانونی رسیدید، بروید سراغ این جور امتحانها، فعلاً شیرتان را بخورید.

متولدین آذرماه: ای جونممم….. عجب اختربختی دارید آذریها! پسرهای متولد آذر، روز امتحان عاشق میشوند و شکل خانه های سیاه پاسخنامه بیشباهت به قلب (نیزهاش فراموش نشود) نخواهد بودالبته نیاز به درس خوندن ندارن چون اذریها خیلی با هوشن واما خانمها شما در دانشگاه هوشنگ آباد سفلی در یک رشته نیمه پاره وقت شبانه با مدرک معادل، تحت نظر دانشگاه پیام نور (البته با گواهی iso هفت و هشت هزار) قبول خواهید شد. لابد توقع دارید تحویلتان هم بگیرند. (مواظب خودت باش نابغه!)

متولدین دی ماه: دوست عزیز متأسفانه طالعتان خیلی بد است. شما یا شش سال پشت کنکور میمانید یا هشت سال. اگر شش سال پشت کنکور ماندید که حتماً دوسال دیگر هم خواهید ماند و سال هشتم قبول میشوید، ولی روز اعلام نتایج دچار عارضه قبلی (منظور همان قلبی است) خواهید شد و جان به جان آفرین تسلیم خواهید کرد. با توجه به هزینه زیاد کفن و دفن خواهشمندیم روی دست پدر و مادر خرج نیندازید، ماه همین جوری شما را دکتر قبول داریم!!

تولدین بهمن ماه: متولدین این ماه باید قبل از اینکه صبح زود از خواب بیدار شوند، توی رختخواب نرمش سنگین انجام داده، بعد ۳۵ دقیقه خمیازه بکشند (کمتر از حد اعتیاد) و مجدداً بخوابند. این کار را تا شب قبل از امتحان به مدت شش ماه انجام دهید تا روز امتحان بدون استرس، به سئوالات پاسخ دهید. قبولی شما را آن هم با رتبه تک رقمی تضمین میکنیم.

متولدین اسفند: عزیز دلم، اسفند، بدترین زمان ممکن برای به دنیا آمدن است، ـ آخه، عزیز من،ماه قحطی بود ـ چون امتحان کارشناسی ارشد در این ماه برگزار میشود. پسرهای متولد اسفند، احتمالاً به واسطه ضعف در ریاضت پس از چند ترم آب خنک خوردن در پژوهشکدهی ماهانی به همان مدرک لیسانس راضی میشوند و دختر خانمها اگر کمتر سریالهای بیمزه تلویزیون را نگاه کنند، قبولی ارشد جلوی پای آنهاست، اگر نمیبینند به چشم پزشک مراجعه کنند.

خاطرات

این سه صلوات، مبارزه است

خاطره های شما

این سه صلوات، مبارزه است!

خاطره ای از رهبر معظم انقلاب درباره عوام و خواص

در دوران پیش از پیروزى انقلاب، بنده در ایرانشهر تبعید بودم. در یكى از شهرهاى هم‌جوار، چند نفر آشنا داشتیم كه ‏یكى از آن‌ها راننده بود، یكى شغل آزاد داشت و بالاخره، اهل فرهنگ و معرفت، به معناى خاص كلمه نبودند. به حسب ‏ظاهر، به آنها عامى اطلاق مى‌شد. با این حال جزو خواص بودند. آن‌ها مرتّب براى دیدن ما به ایرانشهر مى‌آمدند و از ‏قضایاى مذاكرات خود با روحانى شهرشان مى‌گفتند. روحانى شهرشان هم آدم خوبى بود؛ منتها جزو عوام بود.

ملاحظه مى‌كنید! راننده‌ى كمپرسى جزو خواص، ولى روحانى و پیش‌نماز محترم جزو عوام! مثلاً آن روحانى مى‌گفت: ‏‏«چرا وقتى اسم پیغمبر مى‌آید یك صلوات مى‌فرستید، ولى اسم «آقا» كه مى‌آید، سه صلوات مى‌فرستید؟!» ‏نمى‌فهمید. راننده به او جواب مى‌داد: روزى كه دیگر مبارزه‌اى نداشته باشیم؛ اسلام بر همه جا فائق شود؛ انقلاب ‏پیروز شود؛ ما نه تنها سه صلوات، كه یك صلوات هم نمى‌فرستیم! امروز این سه صلوات، مبارزه است! راننده ‏مى‌فهمید، روحانى نمى‌فهمید!

این را مثال زدم تا بدانید خواص كه مى‌گوییم، معنایش صاحب لباسِ خاصى نیست. ممكن است مرد باشد، ممكن ‏است زن باشد. ممكن است تحصیل‌كرده باشد، ممكن است تحصیل‌نكرده باشد. ممكن است ثروتمند باشد، ممكن ‏است فقیر باشد. ممكن است انسانى باشد كه در دستگاه‌هاى دولتى خدمت مى‌كند، ممكن است جزو مخالفین ‏دستگاههاى دولتىِ طاغوت

دراین قسمت ازبرنامه صفحه ای را ایجادکردیم بنام خاطرات که دراینجامیتوانیدخاطراتی که براتون اتفاق افتاده برای ماارسال کنید تامادربرنامه قراربدیم

خاطرات شما میتواند شامل

خاطرات اشنایی باهمسریانامزدتون یا بادوستانتون یاحتی خاطرات جالبی که توی سفربراتون اتفاق افتاده باشه ویاخاطرات جالب خنده دار وخدمت سربازی جبهه وجنگ تولدو....که براتون اتفاق افتاده

درحدچندصفحه ارسال کنید

داستان شما برای همیشه درخاطره هاخواهدماند

به ایمیل

pesarbiriya@yahoo.com

ارسال کنید بعدازطریق شماره اس ام اس برنامه بهم خبربدید

تاصدهاهزارایرانی ازخواندن ان لذت ببرد

منتظرارسالی های شماییم

______________________

زندگي هر آدمي داستاني است كه فقط يك بار رخ مي دهدوديگر هيچ جا وبراي هيچ كس قابل تكرار نيست.يكي از دلايل

اصلي بكر تازه وغير قابل پيش بيني بودن زندگي كه باعث هيجان زيستن مي شود نيز همانا غير قابل تكراربودن آن است.اما

،ازسوي ديگر سنت حاكم بر هستي سنتي است ثابت ولايتغير كه به امرخداقانون علت ومعلولي برآن است.پس،مي توان

باشناخت قوانين عام حاكم بر زندگي ورابطه انسان با طبيعت وانسان باانسان وانسان با اجتماع درسير سرنوشت خويش

دخالت كرد ومسير حوادث را به نفع خود تغيير داد.اين شناخت در صورتي ميسر ميشودكه انسان مدام حوادث تاريخي

،سرنوشت ملت ها وسرگذشت قهرمانان و....رامورد مطالعه قراردهدوازآنان عبرت بياموزد.ودرهر اثر ادبي ،علي الخصوص

داستان،گذشته از جنبه هاي خاص آن بايستي عبرت آموز بوده ومارا براي يك زندگي بهتر رهنمون سازد.

براي شناخت بهتر نشانه ها ازمطالعه داستان كه عام ترين قالب بيان تجربه زندگي وسرگذشت آدم ها واجتماعات است بهره

بگيريم.خداوند بندگان خودرا به مطالعه مداوم درنشانه هاي هستي دعوت كرده است.پس،ازخواندن وهميشه خواندن دريغ

نكنيم.واز داستان زندگي ديگران درس عبرت بياموزيم.

_________________-

در گذرگاه زمان خیمه شب بازی دهر ،

با همه تلخی و شیرینی خود می گذرد

عشق ها می میرند

رنگ ها رنگ دگر می گیرند

و فقط خاطره هاست

که چه شیرین و چه تلخ

دست ناخورده به جا می ماند.

عاشقانه

روشی مناسب برای بیان عشق نهفته

روشی مناسب برای بیان عشق نهفته

شری و باب استریتف مشاوران معروف خانواده توصیه هایی برای شما که نمیتوانید علاقه تان را به زبان آورید , دارند که چگونه در عین حفظ غرورتان عشقتان را به همسرتان ابراز کنید

راه های ساده ای وجود دارد که شما می توانید بوسیله آن عشق خود را به همسرتان ابراز کنید. یکی از این راه ها این است که یک یادداشت عاشقانه بنویسید و آن را در جایی پنهان کنید تا همسرتان آن را پیدا کند.

برای نوشتن یادداشت عاشقانه تان وقت بگذارید و آن را در یک جای خاص که می دانید مورد علاقه همسرتان است پنهان کنید و منتظر پاسخ عاشقانه همسرتان باشید.

اهمیت نوشتن یادداشت های عاشقانه

به نظر می رسد معمول ترین مکان ها برای پنهان کردن یادداشت های عاشقانه جایی در آشپزخانه و یا اتاق شما باشد.

صرف نظر از اینکه شما کجا را برای پنهان کردن یادداشت های عاشقانه تان انتخاب می کنید، نوشتن یادداشت و صرف زمان برای یافتن یک محل شیک و رمانتیک می تواند خیلی بیشتر از خود یادداشت روی طرف مقابل تان تاثیر بگذارد.

در اینجا ما به شما برای هر اتاق پیشنهادهایی داریم و به شما می گوییم که کجا را برای پنهان کردن یادداشت تان انتخاب کنید.

می توانید با مراجعه به قسمت های زیر پیشنهاد های بیشتری ببینید.خوانندگان ما این پیشنهادها را به شما می دهند:

یادداشت تان را کجا پنهان کنید – آشپزخانه

• روی در یخچال

• برنامه ریزی کنید و با هم شامی تهیه کنید و یادداشت عاشقانه خود را لای کتاب آشپزی و یا داخل ظرف یکی از مقدمات شام بگذارید.

• داخل لیوان مورد علاقه همسرتان

• داخل ظرف ناهار همسرتان

• داخل بسته چیپس مورد علاقه همسرتان

• روی ساندویچ

• روی کشو ظروف نقره

• با کلمات آهن ربایی روی در یخچال یادداشت بگذارید

• روی سر در اتاق های خانه مخصوصا اتاق کار همسرتان

• داخل ظرف شکر

• یکی از خوانندگان ما می گوید:" من همیشه شب قبل ساندویچ و ناهار فردای همسرم را تهیه می کنم ، پس می توانم یادداشت ام را داخل ظرف آن بگذارم. روز بعد زمانیکه برای ناهار ساندویچش را برمی دارد نوشته من را می بیند".

• داخل ماشین ظرفشویی، یا روی غذای مورد علاقه همسرتان

• یکی دیگر از خوانندگان ما می گوید:" یک روز در حال تهیه شام بودم، و زمانیکه داشتم سالاد درست می کردم، این کلمات را هم بریدم،‌"دوستت دارم" این نوشته را همسرم روی بسته پنیر نوشته بود...من هم روی ظرف سالادش جوابش را نوشتم".

• بهترین مکان برای پنهان کردن یادداشت عاشقانه تان بسته ناهار همسرتان است. البته اگر همسر شما با خودش ناهار می برد.

• یک بسته کره را باز کنید و روی قالب آن با چاقو بنویسید "دوستت دارم" و دوباره آن را در یخچال بگذارید تا شکل بگیرد. شکل کره بسیار جالب خواهد بود.

یادداشت های عاشقانه خود را کجا پنهان کنید - اتاق نشیمن

روی ریموت کنترل تلویزیون

لای صفحات کتابی که همسرتان می خواند

روی تلویزیون

روی صندلی مورد علاقه همسرتان

زیر بالش

زیر تلفن

روی مجله همسرتان

روی جلد سی دی یا دی وی دی مورد علاقه همسرتان

یکی از خوانندگان ما به نام سوزی می گوید:" هر روز صبح شوهر من یادداشت عاشقانه اش را روی میز قهوه خوری مان می گذارد، هیچ کس نمی داند آن چیست جز من...

یادداشت های عاشقانه خود را کجا پنهان کنید – اتاق خواب

جین یکی دیگر از خوانندگان همراه ما به نام جین می گوید:" من دوست دارم هر چند وقت یکبار یک جمله ساده کوتاه یا یک عبارت عاشقانه کوتاه بنویسم و برای همسرم بگذارم ( معمولا روی یک کاغذ بسیار کوچک می نویسم) و آن را در کشوی پیرهن، کشوی شلوارها و یاد داخل جیب لباس حمامش می گذارم. گاهی همسرم همان موقع آن را پیدا می کند ، گاهی هفته بعد ،‌بعضی اوقات ماه ها بعد آن را پیدا می کند. برای او سورپرایز بزرگی است که بفهمد من به فکر او هستم.

مانتی می گوید، من دوست دارم شوهرم را غافلگیر کنم، به خاطر همین هر چند وقت یکبار یک نوشته کوتاه عاشقانه برایش می نویسم و داخل جیب لباس هایش می گذارم.

شیلا می گوید:" من فکر می کنم زمانی که همسرتان قصد مسافرت دارد بهترین زمان برای نوشتن یک یادداشت عاشقانه است. می توانید آن را داخل چمدانش بگذارید. جایی نزدیک حوله یا مسواکش".

سوزی می گوید:" در فصل زمستان ترجیح می دهم نامه های عاشقانه ام را داخل جیب ژاکت شوهرم بگذارم . جایی که وی اغلب سوئیچ ماشینش را می گذارد. وقتی فردا صبح او خواست ماشینش را روشن کند، آنرا پیدا می کند،‌ و من فکر می کنم می تواند روز خوبی را شروع کند".

یکی دیگر از خوانندگان ما می گوید:

من یاداشت ام را داخل جیب شوهرم می گذارم تا زمانیکه خواست پول ناهار خود را بپردازد آن را پیدا کند.

من نوشته ام را داخل جیب کت همسرم می گذارم. (پاتریس)

من یاداشت ام را روی نوک کلاه همسرم می گذارم.

یاداشت های عاشقانه خود را کجا پنهان کنید – اتاق کار

• شاید پنهان کردن یک یاداشت عاشقانه در اتاق کار همسرتان یک ایده رومانتیک نباشد،‌اما وقتی همسر شما آن را پیدا می کند ، مطمئن باشید روز خوبی را آغاز خواهد کرد.

• یک یادداشت عاشقانه کوتاه روی اولین برگ دفتر برنامه روزانه !

• من امروز صبح لب تابم را باز کردم و دیدم دوست پسرم یک یادداشت عاشقانه برایم فرستاده است. خیلی هیجان زده شدم.

• روی صفحه مانیتور همسرتان! درست است این نوشته نمی تواند عمق احساس شما را نشان دهد ،‌همچنین باید توجه داشته باشید که ممکن است نوشته شما را فرد دیگری غیر از همسرتان نیز بخواند، چون روی کامپیوتر قرار گرفته...

• می توانید یک پیغام تلفنی کوتاه برایش بگذارید.

• فرستادن یک یادداشت به محل کار همسرتان.

یادداشت های عاشقانه خود را کجا پنهان کنید – وسیله نقلیه همسرتان

روی آفتابگیر ماشین

دیروز همسر من یک یادداشت عاشقانه بهمراه یک شاخه گل رز روی کاپوت ماشینم چسبانده بود.

• من هر چند وقت یکبار برای همسرم یاداشت های عاشقانه می نویسم. بعضی اوقات آن را زیر آفتابگیر ماشینش می گذاریم. بعضی اوقات روی آینه ماشین. جالب است که او هم همین کار را می کند. او هم نوشته های عاشقانه اش را یا در جعبه ابزار ماشینم می گذارد یا روی ضبط صوت می چسباند.در حقیقت این کار برای ما یک سرگرمی و یک مسابقه شده تا هر کس بهترین و غافلگیر کننده ترین مکان را برای گذاشتن یاداشت عاشقانه اش پیدا کند.

می توانید یادداشت تان را روی صندلی ماشین همسرتان بگذارید.

شیشه ماشین هم مکان جالبی برای چسباندن یک یادداشت عاشقانه است.

کلی می گوید:" من یک روز چند قلب رنگی و زیبا را که رویش نوشته بود"دوستت دارم" روی صندلی ماشین همسرم گذاشتم. شوهرم بسیار غافلگیر شده بود".

• جان می گوید:" یک روز وقتی داشتم سوار ماشینم می شد م، یک بسته پلاستیکی رنگی ارزان قیمت پیدا کردم که رویش نوشته بود "دوستت دارم" ؛اما الان همان بسته ارزان قیمت پلاستیکی برای من حکم یک هدیه گران قیمت را دارد.

• می توانید نوشته تان را روی آینه بچسبانید و بنویسید" با احتیاط رانندگی کن ، بعد از پایان کارت من در خانه منتظر تو هستم"!

• یادداشت های عاشقانه خود را کجا پنهان کنید – حمام

می توانید نوشته خود را با مداد رنگی و یا پاستل رنگی کودک تان روی آینه حمام یا روی دوش بنویسید.

مانتی می گوید:" من یادداشت عاشقانه ام را روی یک دستمال کاغذی نوشتم و دوباره آن را پیچیدم و سرجای خودش گذاشتم تا وقتی همسرم می خواهد از آن استفاده کند اول آن تکه یادداشت من را ببیند.

• روی آینه حمام

• نوشته تان را لای کاغذ حوله همسرتان بگذارید.

• روی وسائل حمام و یا لوازم آرایش همسرتان

• من یادداشت عاشقانه ام را روی کاغذ صابون حمام شوهرم می نویسم.

• جک می گوید:" من یادداشت های عاشقانه ام را داخل بسته لوازم مانیکور همسرم می گذارم".

من می دانم که شوهرم استیو هر روز صبح اصلاح می کند،‌ پس هر شب قبل از خواب به حمام می روم و نوشته ام را داخل پاکی سرخ می گذارم و رویش می نویسم :برای استیو و به آینه حمام می چسبانم.

قبل از رفتن همسرتان به حمام ،‌به آنجا بروید و آب داغ را باز کنید، ‌روی آینه بخار گرفته بنویسید دوستت دارم یا شکل یک قلب بکشید، بعد از اینکه همسرتان به حمام رفت و حمام دوباره بخار کرد، نوشته شما دوباره ظاهر خواهد شد.

نوشته تان را روی پاکت صابون ، یا شامپو یا ژل همسرتان بگذارید.

• یادداشت های عاشقانه خود را کجا پنهان کنید – گاراژ یا انباری

• روی نیمکت کار همسرتان

• داخل کشو نیمکت کار همسرتان

• داخل جعبه ماهیگیری همسرتان

• یادداشت های عاشقانه خود را کجا پنهان کنید – بیرون از منزل

• جک می گوید:" مدتی پیش راهرو منزلمان را دوباره رنگی می کردم. بالای راهرو نوشتم 143( 1 = من ، 4 = دوست دارم ، 3= تو) یعنی من تو را دوست دارم وقتی همسرم به خانه آمد و آن را دید خیلی خوشحال و هیجان زده شد.

• من نوشته هایم در محل یکه همسرم ماشینش را پارک می کند می گذارم ، البته باید این نوشته کاملا واضح باشد چرا که ممکن است آن را نبیند.

• نوشته های عاشقانه خود را کجا پنهان کنید- مکان های مختلف

در این قسمت می خواهیم چند پیشنهاد ابتکارانه و متفاوت به شما بدهیم:

به همسرتان ایمیل بزنید. مطمئن باشید وی انتظار چنین کاری را ندارد. اسم هر دو نفرتان را بنویسید و کنارش یک یک قلب بکشید و یا بنویسید برای همیشه!

من روی یک کاغذ نوشتم دوستت دارم و صد برگ از آن کپی گرفتم و آن ها را به همه جای خانه چسباندم تا همسرم هر جا را نگاه می کند ببیند من دوستش دارم. این نوشته ها را داخل جیب شلوارش ، روی پاکت سیگارش، داخل جعبه پیتزا داخل یخچال، ... خیلی سرگرم کننده است.

من جعبه سیگار همسرم را از قسمت انتهایی آن باز کردم و روی چند برگ سیگار همسرم را با نوشته های ریز عاشقانه پر کردم.و دوباره آن را سرجای خود برگرداندم تا همسرم روزی چند بار نوشته های من را ببیند.

رنگارنگ

بالاترازذهن

رنگین کمان

موسيقي

ضرب المثل

درس وتحصيل

شیطان پرستی

بالاترازذهن

این بخش

برای مطالعه بیشتر این قسمت لطفا به بخش مشاوره وآموزش به قسمت آموزش فیزیک مراجعه بفرمایید.

رنگین کمان

متلاشی شدن مغز عروس توسط شلیک شادی

متلاشی شدن مغز عروس توسط شلیک شادی !

شلیک اسلحه به بهانه شادی در جشن عروسی ، مغز دختر جوانی را متلاشی کرد.

به گزارش دردونه، یکی از شرکت کنندگان با تیراندازی بی هدف در مراسم عروسی زوج جوانی در روستای سلطان آباد شهرستان خرامه از توابع استان فارس ، دختر ۲۱ ساله را کشت و میزبانان مراسم را به عزا نشاند .

تیراندازی در آیین عروسی بدعتی است که همچنان در بعضی از مناطق روستایی فارس رواج دارد .

سروان حیدری فرمانده کلانتری ۴۲ شهرستان خرامه باتصریح اینکه هرگونه تیراندازی در مجامع عمومی به هر بهانه ای به موجب قانون جرم است و با متخلفان برخورد می شود ، گفت : قاتل این دختر جوان دستگیر وبازداشت شده است.

شهرستان خرامه در ۴۰کیلومتری شمال شرق شیراز قرار دارد.

موسيقي

این بخش

بدلیل ماه محرم این بخش بروز نشده ودر نسخه بعدی مطالب این قسمت درج خواهد شد

برای مطالعه میتوانید به بخش ویژه نامه ماه محرم درمنوی اصلی قسمت نوحه مراجعه بفرمایید.

ضرب المثل

گوناگون

میان دعوا حلوا خیر نمی کنند:

منتظری در حین دعوا و زد و خورد حرف خوش و خوردنی نثار هم کنند، نتیجه دعوا خسارت و زیان است.

میان دعوا اوقات تلخی نکن:

به شوخی، چون کسی خشمگین گردد و بنای بد حرفی بگذارد برای آرام کردن و خندانیدن او چنین می گویند.

میان حرف کسی دویدن:

حرف کسی را بریدن، به میان حرف کسی حرف آوردن

میان تهی تر از طبل:

شخص پرمدعا و بی هنر

میان بستن:

برای انجام کاری آماده شدن

میان دعوا نرخ معین می کند:

مقصود خود را در موقعی نامناسب و غیر منتظره بیان داشتن

میان دو سنگ آرد خواستن:

آدم طمعکاری است، در پی سودجویی و استفاده است.

میان زمین و آسمان ماندن:

سرگردان کار خود بودن ، سرگشته و حیران ماندن

میان دو نفر را بهم زدن:

ایجاد نفاق و کدروت بین دو نفر

درس وتحصيل

19 گام تا مطالعه صحیح

19 گام تا مطالعه صحیح

به نکات زیر در مورد نحوه صحیح مطالعه توجه کنید:

1. قبل از شروع مطالعه حتما هدف خود را به طور دقیق معین کنید. آیا درس را برای مرور و یادآوری می خوانید یا برای اینکه فردا امتحان دارید؟! چند صفحه می خواهید بخوانید؟ و چه زمانی را به آن اختصاص خواهید داد؟

2. به خودتان اعتماد کنید، شما حتما یاد خواهید گرفت.

3. هیچ کار نیمه تمامی قبل از شروع مطالعه نداشته باشید چون کارهای نیمه تمام ذهن را مشغول می کند و مانع تمرکز می شود.

4. اگر در هنگام مطالعه ذهنتان مشغول مساله ای شد موضوع را در اولین صفحه ی کتاب یادداشت کنید تا آن را فراموش نکنید، سپس به مطالعه ادامه دهید.

5. عنوان های اصلی و فرعی هر فصل را به یاد بیاورید و به این طریق میزان دقت و یادگیری خود را آزمایش کنید.

6. هر قسمتی را که فراموش کرده اید و یا برای خود اشتباه تعریف کرده اید را یادداشت کنید تا بعدا با تاکید و دقت بیشتری آنها را مطالعه کنید.

یادداشت برداری، طبقه بندی، سازمان دهی و به زبان خود تکرار کردن مطالب می تواند شما را در هنگام مطالعه فعال نگه دارد.

7. سعی کنید که مطالب را فهمیده و به خاطر بسپارید.

8. یادداشت برداری، طبقه بندی، سازمان دهی و به زبان خود تکرار کردن مطالب می تواند شما را در هنگام مطالعه فعال نگه دارد.

9. از فشار آوردن به حافظه و طولانی کردن ساعت فراگیری جدا بپرهیزید. حتما بین مطالعه به خود استراحت بدهید و در این بین تنفس عمیق را فراموش نکنید.

10. در حین و پس از انجام هر کاری مثل مطالعه ی عمیق و دقیق و حتی ورزش، بی درنگ خود را تشویق کنید.

11. میزان فراموشی حافظه همیشه در ذهنتان بماند.

12. مطالعه در هنگام شب (نه قبل از خواب و نیمه شب) و صبح زود بهتر است. بنابراین بیشتر در این مواقع مطالعه کنید.

13. از دراز کشیدن هنگام مطالعه بپرهیزید که تمرکز حواس را از بین برده و موجب خواب آلودگی و کسالت می شود.

14. در موقع لزوم تند خوانی کنید. تند خوانی باعث صرفه جویی در وقت و تمرکز حواس می شود.

15. بین مطالب جدیدی که می خواهید یاد بگیرید و مطالب قبلی پیوند برقرار کنید.

16. هیچ زمانی خود را مجبور به مطالعه نکنید، مخصوصا در زمان خستگی و بی حوصلگی، چرا که باعث دلزدگی شما از مطالعه می شود.

تند خوانی باعث صرفه جویی در وقت و تمرکز حواس می شود.

17. تهیه ی خلاصه ای از کتاب و یا موضوع می تواند کمک بیشتری به شما کند.

18. جزئیات هر قسمت از کتاب را برای خود بازگو نمائید.

19. در مرحله ی آخر، همه ی قسمت هایی که برای خود بازگو کرده اید یک بار با سرعت بخوانید.

شیطان پرستی

موسیقی بلك‌متال

تاریخچه شیطان

موسیقی بلك‌متال

شیطان وقتی كلیساهای شیطان و جادوگری را ناتوان در تبلیغات دید دروازه‌ای دیگر ساخت و آن موسیقی است.

دو دروازه جادوگری و كلیساهای شیطان‌ جهت تبلیغات خود در سطح جهان دارای محدودیت‌های فراوانی هستند. برای مثال كلیساهای شیطان تنها در چند كشور جهان موجود هستند. یا در مورد جادوگری كه تنها كشورهای غربی از آن استقبال كرده‌اند و كشورهای شرقی به خاطر عدم همخوانی زبان آن با فرهنگ شرق اصلا از ان استقبالی نكرده‌اند.

همین مسائل باعث شده كه این دو دروازه در قیاس با موسیقی كمترین مشتریان را برای گرایش به شیطان‌پرستی داشته باشند. حال آن كه در حال حاضر موسیقی بلك متال در همه كشورهای دنیا مخاطب و علاقه‌مند دارد و این به خاطر آن است كه موسیقی، زبانی بین‌المللی دارد و دارای ظرافت‌های هنری فریبنده و اغواكننده است كه می‌تواند به‌راحتی بر احساسات مردم تاثیرگذار باشد.

علت دیگر هم راحتی دسترسی به آن است به شكلی كه به‌راحتی می‌توان آن را توسط همه رسانه‌ها و همه ابزارهای رسانه‌ها در همه جا در اختیار مخاطب قرار داد.

لازم به ذكر است كه این 3 دروازه در دنیا دارای مخاطبان خاص و مخصوص خود هستند. مثلا شیطان‌پرستانی كه از طریق كلیسای شیطان‌ به شیطان پرستی گرایش پیدا كرده‌اند، از همه نظر چه از نظر سن، جنس، نژاد و اهداف، خواسته‌ها و... با شیطان‌پرستانی كه از طریق جادوگری و یا از طریق موسیقی جذب شیطان‌پرستی شده‌اند تفاوت دارند.

البته از نظر تعالیم و اعتقادات نیز كلیسای شیطان و موسیقی بلك متال اختلافات زیادی دارند:

مثلا در مورد كلیسای شیطان، آنتوان لاوی در قوانین 11گانه و آیات 9گانه خود قربانی كردن انسان، قتل، تجاوز، حیوان‌آزاری و كودك‌آزاری را رد كرده است.

در صورتی كه در موسیقی بلك متال همه جور جرم و جنایتی انجام می‌پذیرد و هیچ استثنا و مورد نهی شده‌ای وجود ندارد.

مورد اختلاف دیگر موادمخدر است. مثلا آنتوان لاوی شیطان پرستان را از مصرف آن برحذر می‌دارد و معتقد است مصرف آن برای انسان‌های ضعیف می‌باشد نه انسان قدرتمندی چون یك شیطان‌پرست، در صورتی كه در موسیقی متال اصلا این‌گونه نیست و الان بزرگ‌ترین پایگاه تبلیغاتی مواد مخدر در جهان موسیقی متال است.

لازم به ذكر است كه اگرچه آنتوان لاوی در تئوری‌های خود مسائلی مانند قربانی كردن را رد كرده ولی عملا چه خود او و چه پیروانش پایبندی‌ها را به قوانین و مقررات بیان شده نقض كرده و به آن معتقد نیستند.

اصولا در شیطان‌پرستی هیچ حكم و قانون ثابتی نمی‌توان یافت و همه احكام و عقاید نسبی هستند و اختلاف و تناقض در عقاید و رفتار در بین آنها امری منطقی و طبیعی است.

اگر تناقض‌ها و اختلافات را در كلیسای شیطان‌ بتوان تحمل كرد تناقض و اختلافات در موسیقی بلاك متال بسیار گستردهتر است. چرا كه در آن با توجه به گستردگی مخاطب و تعداد بسیار زیاد گروهها در همه كشورهای جهان، هر كسی ساز خودش را می‌زند.

در این نوع موسیقی جهت بالا بردن تعداد مخاطبان و به‌‌تبع آن میزان فروش كاست‌ها، خوانندگان و نوازندگان دست به هر كاری می‌زنند و هر كلیپی كه بخواهند و بتوانند بسازند می‌سازند و به هیچ‌كس و هیچ چیز مقید نیستند.

موسیقی بلك متال، متال مخلوطی از موسیقی و نمایش است برای همین معمولا گروه‌ها علاوه بر ارائه موسیقی خود، اعمال و رفتار نمایشی نیز ارائه می‌دهند.

برای همین صحنه موسیقی این گروه‌ها محل اجرای همه نوع نمایشی شده است مثلا یك گروه بر روی صحنه خودزنی می‌كند، گروه دیگر خونخواری می‌كند، گروه دیگر مرده‌خواری و همین طور اعمالی مانند: منفجر كردن حیوان با دینامیت، نصف كردن یك زن با اره (حقه‌های نمایشی)،‌ آتش زدن انسان، آتش زدن انجیل، انجام اعمال جنسی منحرفانه و ... البته عجیب و غریب بودن این گروه‌ها فقط در دكور و مسائل نمایشی نیست بلكه در محتوا نیز به همین صورت می‌باشد.

مثلا خواننده‌ای خود را ضد خدا معرفی می‌كند، خواننده‌ای دیگر خود را ضد دین، دیگری ضد انسان و همین طور ضدهایی مانند: ضد دنیا، ضد قانون، ضد زن، ضد جنگ، ضد دولت و ...

مثلا خواننده‌ای كه خود را ضدبشر معرفی می‌كند سعی می‌كند در اشعار یا كلیپ‌های خود این تفكر را تبلیغ كند كه مثلا ما باید خودكشی كنیم، یا این كه باید نسل بشر را از بین برد یا این كه پدران و مادران نباید ما را به وجود می‌آوردند و ...

البته عموما این افكار كمتر توسط نوازندگان و خوانندگان به مرحله اجرا درمی‌آیند و بیشتر توسط مخاطبان آنها عملی می‌شوند. خواننده یا نوازنده بعد از اجرا سوار لیموزین خود شده و به ویلای خود می‌‌روند اما این مخاطب كم‌سن و سال آنهاست كه تحت تاثیر افكار یا كلیپ‌ها قرار گرفته و آسیب‌هایی را برای خود و جامعه پدید می‌آورد البته پاره‌ای از این تفكرات عملی شده‌اند. مثلا ضدزن‌ها اقدام به دزدیدن یا كشتن دخترها و زن‌ها كرده‌اند یا ضدبشرها اقدام به خودكشی دسته‌جمعی كرده‌اند، یا ضدمسیحی‌ها اقدام به آتش زدن كلیساها یا كشتن كشیش‌ها كرده‌اند. مثلا در مورد اخیر خواننده‌ای به نام ورك ویكرنس كه از شهرت جهانی برخوردار است و همه او را با نام بارزام می‌شناسند، در سال 1992 اقدام به آتش زدن چند كلیسا از جمله كلیسای فانتوف كرد. او بعد از این اتفاق دستگیر و روانه زندان شد و در حال حاضر نیز دوران محكومیت خود را سپری می‌كند.

البته لازم به توضیح است كه همه گروه‌های موسیقی متال، شیطانی نیستند بلكه حتی تعداد انگشت‌شماری گروه‌های معتقد به خدا نیز در آنها پیدا می‌شود. یا این كه بعضی از گروه‌ها مانند متالیكا نیز وجود دارند كه در اشعار خود مسائل و مشكلات اجتماعی و سیاسی روز را مطرح می‌كنند، مثلا در این مورد آلبوم «و عدالت برای همه» متالیكا قابل توجه است. حتی تعدادی از گروه‌های متال نیز وجود دارند كه در اشعار خود علیه ظلم و فساد دولت‌های مستكبری مانند آمریكا و اسرائیل سخن رانده‌اند.

مثلا گروه سپولترا، كلیپی با نام «سرزمین» ساخته كه در آن از ظلم اسرائیل علیه ملت فلسطین سخن گفته است . البته بخش قابل توجهی از این موسیقی را كلیپ‌ها و آهنگ‌های ضدجنگ تشكیل می‌دهند.

موسیقی متال در ابتدای شكل‌گیری آن، برخلاف زمان حال نوعی موسیقی ضد جنگ بوده كه تم اصلی آن مبارزه با دولت آمریكا و جنگ‌طلبی‌های آن بوده است. این موسیقی در ابتدا پیام‌آور صلح و دوستی بوده است.

موسیقی متال خود دارای زیرسبك‌های مهمی مانند هوی‌متال، دث‌متال، تراش‌متال، بلك متال و انواع زیرشاخه‌های دیگر است. موسیقی هوی‌متال نسبتا از نظر محتوایی نسبت به سبك‌های دیگر ملایم‌تر است ولی از جنبه كفر و شرك هیچ سبكی به پای بلك‌متال نمی‌رسد.

موسیقی بلك‌متال در دنیا بزرگ‌ترین پایگاه تبلیغاتی شیطان‌پرستی است به حدی كه حتی جادوگری و كلیسای شیطان نیز به پای آن نمی‌رسند.

تاریخچه

مفهوم شیطان در طول قرنها مورد مکاشفه قرار گرفته‌است. شاید بتوان تاریخچه شیطان پرستی را به قرون اولیه پیدایش آدمی نسبت داد.[۲]

شیطان به کسی گفته می‌شود که باعث شیطنت شود و شیطنت یعنی تحریک کردن برای انجام عملی نادرست و طبق آیات قرآن در آیه 36 سوره بقره شیطان (که در چند آیه قبل ابلیس را شیطان معرفی کرد) موجب لغزش آدم و حوا شد؛ پس شیطان از ابتدای آفرینش انسان وجود داشته و تنها به ابلیس منتهی نمی شود و هر کسی را که با عث لغزش شود را شیطان میگویند.

موضوعی که امروزه درباره شیطان پرستی قدیمی وجود دارد و در برخی کتابها دیده می‌شود به این مطلب برمی‌گردد که اصولا شیطان را کلیسا به وجود آورد تا تمام بدیها و پلیدیها را به آن نسبت دهد تا به نوعی هم خدمتی به بشریت کرده باشد و گناهان را از خود دور کند و جادوگران را نیز که در قرون وسطا از قدرت زیادی برخوردار بودند با عنوان جادوگران سیاه به عنوان پیروان شیطان معرفی کند تا هم گناهان را دفع کند و هم قدرت جادوگران را کم کند.[۲

تازه ها

فیلم وسینما

موسیقی

تکنولوژی

حوادث

عمومی

فیلم وسینما

فیلم وسینما

این بخش موقتا غیرفعال شده است.

موسیقی

موسیقی

مجموعه گلچینی از جدیدترین اهنگ ها وآلبوم های مهروآبان ماه1391

برای دریافت تمامی آهنگ ها به سایت اینترنتی سرصدایه دونه به آدرس

www.sar3da1.com مراحعه بفرمایید.

_________________

_________________

برای دریافت جدیدترین البوم هاوتک آهنگ ها به سایت بزرگ سرصدایه دونه به آدرس

www.sar3da1.com

مراجعه فرمایید

فراموش نکنید درنظرسنجی کتاب بزرگ همراه من شرکت کنید وبه کتاب امتیازدهید.

تکنولوژی

تبدیل صندلی چرخ دار معمولی به صندلی الکتریکی

نسل بعدی تلویزیون ها در راه است: با فناوری quantum dot آشنا شوید

راهنمای انتخاب یک موس و کیبورد عالی - بخش اول: موس

لپ تاپ مخصوص بازی Razer Blade وارد بازار می شود

سامسونگ: فروش بیش از ۳۰۰ میلیون تلفن همراه در سال ۲۰۱۱

باریک، نازک و سریع آیا اولترابوک ها موفق می شوند؟

تبدیل صندلی چرخ دار معمولی به صندلی الکتریکی

بسیاری از افرادی که از صندلی های چرخ دار استفاده می کنند، نیازی به داشتن یک مدل گران قیمت الکتریکی ندارند. اما برای این افراد هم مواردی پیش می آید که می خواهد مسافت های طولانی را با صندلی شان طی کنند و در چنین شرایطی به صندلی الکتریکی نیاز دارند. حالا یک شرکت ژاپنی با طراحی گجتی که روی صندلی های معمولی نصب می شود، اين امکان را به وجود آورده که صندلی های چرخ دار معمولی در صورت لزوم به يک صندلی چرخ دار الکتریکی تبدیل شوند.

طرح اولیه اين محصول WHILL نام دارد و در نمایشگاه موتور توکیو 2011 معرفی شد. این وسيله دارای دو توپی دوار است که همانند دو قطب الکترونیکی به مرکز خارجی چرخ های صندلی چرخ دار معمولی متصل می شود. سیستم کنترلی حرکت و زاویه کاری قطب های این ماژول در اختيار کاربر اين صندلی است. او می تواند به راحتی مسير حرکت صندلی را به سمت دلخواه خود هدايت کند. بچرخد، به جلو حرکت کند و دور بزند.

هر کدام از اين توپی ها دارای يک موتور الکتريکی 24 ولتی و يک باتری قابل شارژ ليتيمی است. عملکرد این مجموعه، صندلی چرخ دار را با سرعت 20 کيلومتر بر ساعت به جلو می برد و با یک بار شارژ، اين صندلی قادر به طی مسافتی 30 کيلومتری است.

با وجود این گجت، افرادی که از صندلی چرخ دار استفاده می کنند می توانند یک جایگزین ارزان تر برای صندلی های برقی داشته باشند و هر زمان که نیاز باشد با نصب آن بر روی صندلی خودشان از آن استفاده کنند. این محصول فعلا به صورت آزمایشی در اختیار تعدادی از کاربران قرار داده شده تا مزایا و معایب آن بیشتر مورد بررسی قرار بگیرد.

نسل بعدی تلویزیون ها در راه است: با فناوری quantum dot آشنا شوید

به نظر می رسد نمایشگرها و تلویزیون ها به زودی وارد دوران جدیدی می شوند، چرا که محققین کریستال های نورانی جدیدی ساخته اند که نام آنها را quantum dots گذاشته اند و می توان از آنها برای ساخت نمایشگرها و تلویزیون های فوق العاده باریک استفاده کرد.

این کریستال ها که ۱۰۰ هزار بار کوچک تر از تار موی انسان هستند، می توانند روی صفحات انعطاف پذیر پلاستیکی پرینت شوند تا نمایشگرهایی با ضخامت کاغذ تولید شود. می توان این نمایشگرها را در همه جا حمل کرد یا از آنها به عنوان کاغذ دیواری روی دیوار سالن استفاده کرد و تلویزیون هایی غول آسا به وجود آورد.

محققین امیدوارند که نخستین تلویزیون های quantum dot با ظاهری شبیه به تلویزیون های فعلی اما با رنگ بهتر و باریک تر تا پایان سال آینده وارد بازار بشوند. اما در مورد مدل های انعطاف پذیر، پیش بینی می شود تا سه سال آینده می توانید آنها را در بازار ببینید.

آقای آدلمن مدیر اجرایی این پروژه در دانشگاه منچستر می گوید ما با بعضی از بزرگترین شرکت های سازنده نمایشگر در آسیا روی این پروژه کار می کنیم و نخستین محصولاتی که با فناوری quantum dot وارد بازار می شوند نسل بعدی تلویزیون ها خواهند بود.

اما مزیت اصلی آنها این است که می توانند روی صفحات انعطاف پذیر پرینت شوند. چیزی که ما به آنها فکر می کنیم کاغذ دیواری های خانه یا پرده هایی است که روی آنها quantum dot چاپ شده است. شما می توانید تصور کنید که طلوع خورشید را روی ساحل دریا هر روز صبح روی دیوار مقابل اتاق تان ببینید.

هر چند آقای آدلمن شرکت های همکار را معرفی نکرده است، اما گفته میشود شرکت های بزرگی مانند سونی، شارپ، سامسونگ و ال جی مشغول کار روی فناوری quantum dot هستند. آنها می گویند کیفیت محصولات تولیدی با این فناوری بسیار بالاتر از تلویزیون های ال سی دی فعلی خواهد بود.

نورهای تولید شده توسط فناوری quantum dot روشنایی و کیفیت بسیار عالی دارند و علاوه بر این به انرژی کمی هم نیاز دارند. به این موارد انعطاف پذیری را هم اضافه کنید. تمام اینها سبب شده که هیجان بزرگی در صنعت الکترونیک به وجود بیاید. فعلا نام quantum dot را به خاطر بسپارید و منتظر اخبار بیشتر در مورد آن باشید.

راهنمای انتخاب یک موس و کیبورد عالی - بخش اول: موس

آیا شما هنوز از همان موس و صفحه کلیدی استفاده می کنید که همراه با کامپیوترتان خریده اید؟ یا مدام موس خود را برای بدست آوردن بهترین کیفیت عوض می کنید؟ حتی شاید دچار دردهای شدید دست به علت ارگونومیک نبودن موس و کیبورد شده باشید. اگر از سیم های در هم پیچیده آنها خسته شده اید. اگر موس تان تاخیر دارد و از شما عقب می افتد. پس باید به دنبال یک فرز و چالاک تر باشید. اگر کیبوردتان همیشه سه چهار حرف از شما عقب تر است. علاوه بر اینکه نشان می دهد، شما تایپیست ماهری هستید، به معنی این نیز هست که باید یک کیبورد جدید بخرید!

قصد داریم طی یک مقاله دو قسمتی نکات ضروری برای خرید موس و کیبرد را یادآوری کنیم، تا پس از یک هزینه نسبتا گزاف از خریدتان راضی باشید و به راحتی از آن استفاده کنید. بخش اول به موس ها اختصاص دارد.

لپ تاپ مخصوص بازی Razer Blade وارد بازار می شود

خوره های بازی های کامپیوتری می توانند خودشان را برای ورود یکی از محبوب ترین لپ تاپ های مخصوص بازی آماده کنند. لپ تاپ Razer Blade را به یاد دارید؟ این غول کامپیوترهای بازی تا چند روز دیگر سرانجام وارد بازار خواهد شد اما شرکت سازنده می گوید در طول ساخت این لپ تاپ، آن را بهتر نیز کرده است.

طراحی آن زیبا تر و ضخامت اش نیز کمتر شده است. مدیرعامل این شرکت می گوید این لپ تاپ بر اساس الهام گرفتن از کاردهای نبرد جنگی ساخته شده. او می گوید: " وقتی من در ارتش خدمت می کردم برای یک دوره آموزشی به جنگل هایی استوایی فرستاده شدیم. در آنجا فقط مهم ترین و لازم ترین وسیله برای بقا را حمل می کردیم و آن کارد نبرد بود."

" ما از آن وسیله برای همه کار از شکار گرفته تا آماده سازی غذا و بریدن طناب و آماده کردن محل خواب استفاده می کردیم. طراحی آن کارد با آن لبه های زیبا برای سال ها در ذهن من باقی مانده است."

علاوه بر این، لپ تاپ ریزر با همان قیمت قبلی ۲۸۰۰ دلاری اش حافظه SSD نیز پیدا کرده است

سامسونگ: فروش بیش از ۳۰۰ میلیون تلفن همراه در سال ۲۰۱۱

وقتی به پایان سال میلادی نزدیک میشویم شرکت های مختلف تلاش می کنند با ارایه آمار و ارقام نشان دهند در طول سال تا چه حد موفق عمل کرده اند. امروز هم شرکت سامسونگ می گوید که فروش تلفن همراه این شرکت در سال ۲۰۱۱ یک رکورد برای این شرکت به حساب می آید و از مرز ۳۰۰ میلیون دستگاه گذشته است.

این شرکت می گوید قصد دارد در سال آینده نیز به روند رو به رشد اش ادامه داده و بازار بیشتری را تصرف کند.

باریک، نازک و سریع: آیا اولترابوک ها موفق می شوند؟

زمانی که برای اولین بار نام لپ تاپ بر سر زبان ها افتاد، شاید به نظر نمیرسید که روزی بتواند به چنین محبوبیتی دست پیدا کند. بازار گسترده و انتخاب های فراوانی مانند لپ تاپ ها، نتبوک ها و اولتراپرتابل ها کار را برای خریداران سخت کرده و حالا باید اولترابوک ها را نیز به لیست خرید اضافه کرد. اسم جدیدی که احتمالا به زودی زیاد به گوش مان خواهد خورد. بنابراین بد نیست کمی بیشتر با داستان اولترابوک ها آشنا شویم.

زمانی که یک کمپانی ایده ی خاص خود را به محصول تبدیل کرده و به بازار عرضه میکند باید منتظر تقلید دیگر شرکت ها نیز باشیم. در مورد اولترابوک ها هم همین طور است، حامی این پروژه یعنی پدرخوانده ی بزرگ، اینتل، با دسته ای از خصوصیات منحصر به فرد، این محصولات را به بازار معرفی کرده است.

زمان زیادی از معرفی اولترابوک ها نگذشته و شاید لازم باشد با خصوصیات این لپ تاپ های نازک آشنا شوید. اولترابوک ها برخلاف نت بوک ها دارای ویژگی های خاص تعریف شده ای نبودند دارای یک مجموعه از خصوصیات هستند که توسط اینتل تعریف شده است. و در صورتی که نتوانند این خصوصیات را برآورده کنند جز این دسته محسوب نمی شوند. برخی از ویژگی های زیر برای اولترابوک ها، در نظر گرفته شده است:

- لپ تاپ هایی با صفحه نمایش 13 اینچی که ضخامت آنها از 18 میلیمتر بیشتر نیست.

- حداقل عمر باتری 5 ساعته که قرار است تا سال 2013 به 10 ساعت زمان آماده برای کار افزایش پیدا کند.

- سرعت بالای بوت شدن آنها که با استفاده از یک فلش مموری جاسازی شده در چیپ اینتل، میسر شده است و پشتیبانی از فناوری Intel Rapid Start.

- داشتن وای-فای

-قیمت اولیه ای معادل 999 دلار یا کمتر. بنابراین اولترابوک ها قرار است که لپ تاپ هایی باریک، قدرتمند و ارزان باشند.

با وجود همه ی این مزایا، به نظر نمیرسد که اولترابوک ها بتوانند انقلاب بزرگی در این زمینه ایجاد کنند. آنها در واقع لپ تاپ های نازکی با همان نمایشگرها و کیبورد هستند. هنوز نمیتوان قابلیت چند لمسی بودن نمایشگر را در اولترابوک ها دید و حتی وایرلس 3G هم برای آنها اختیاری است.

شاید جالب باشد اگر بدانید که AMD نیز قابلیت ساخت آنها را ندارد زیرا طبق تعریف گفته شده اولترابوک ها باید دارای فناوری Intel Rapid Start باشند که متعلق به شرکت اینتل است.

آیا خصوصیات گفته شده برایتان آشنا نیست؟ بله، تبلت ها! اگرچه نمیتوان از نام تبلت برای اولترابوک ها استفاده کرد، اما میتوانیم به تعریف دقیق تری دست پیدا کنیم. میتوان گفت که اولترابوک ها تبلت هایی هستند که کوشیده اند برخی مزایای لپ تاپ ها را نیز حفظ کنند، ویژگی هایی مانند نمایشگر بزرگ تر، سرعت سخت افزاری بالاتر و رابط کاربری بهتر برای وارد کردن متن.

اولترابوک هایی که تا آخر سال جاری به بازار عرضه میشوند با پردازشگرهای sandy bridge اینتل ساخته شده و قرار است در سال آینده با استفاده از چیپ های lvy bridge بتوانند از یو اس بی 3.0 و کارت PCIe 3.0 نیز پشتیبانی کنند که باعث میشود انرژی کارآمدتر و عمر باتری طولانی تری داشته باشند و همچنین اطلاعات با سرعت بیشتری جا به جا شوند.

هدف بزرگ و اصلی اینتل، ارائه این محصولات با قیمتی زیر 1000 دلار بود. اما حالا که اولین اولترابوک به بازار آمده شاهد شکست در این هدف هستیم زیرا کمپانی ها، محصولات خود را با قیمتی بالای 1000 دلار به بازار عرضه کرده اند.

البته صحبت ها حاکی از این است که تا سه ماهه ی اول سال 2012 اینتل به خواسته ی خود خواهد رسید. زیرا خبرهای شنیده شده از ایسر، توشیبا و ایسوس نشان دهنده ی قیمتی زیر 1000 دلار برای اوایل سال آینده است.

براساس گفته ی منابع، درحال حاضر برای اجزای یک اولترابوک 13 اینچی حدود 690 دلار هزینه میشود و اگر هزینه های نصب و طراحی، تولید و بازاریابی و همچنین رشد سریع قیمت ها را هم در نظر بگیریم، متوجه میشویم که شرکت ها برای کاهش قیمت کار سختی در پیش رو دارند. اما باید به این نکته هم توجه کرد که اولترابوک ها هم مانند دیگر وسایل الکترونیکی، با گذشت زمان، قربانی افت قیمت میشوند.

اما با وجود این هزینه های بالا، ایسر اعلام کرده که قصد دارد تا نیمه ی دوم سال 2012 قیمت اولترابوک هایش را تا 899-799 دلار کاهش دهد، و جالب تر این است که این شرکت قیمت 499 دلار را برای فروش محصولاتش در سال 2013 پیش بینی کرده است. ایسر در حال حاضر ماهانه 100 هزار اولترابوک به فروش می رساند و قصد دارد که به زودی این فروش را به 300-250 هزار عدد افزایش دهد و این فروش انبوه، به طور طبیعی باعث کاهش قیمت محصولاتش میگردد.

اما به هرحال بدون در نظر گرفتن قیمت پایین این محصولات باید برای مشخص شدن بازارشان حداقل تا نیمه سال 2012 منتظر بمانیم، تا شاهد موفقیت و یا شکست آنها باشیم. به هر حال ممکن است هرگونه تزلزل در این زمینه باعث عقب کشیدن چند کمپانی از این پروژه شود و مطمئنا این موضوع باعث شکست حتمی این حرکت می گردد.

پس وجود یک حامی بزرگ مانند اینتل نیز نمی تواند دلیلی برای موفقیت پروژه اولترابوک ها باشد و ممکن است مانند برخی دیگر از پروژه های بزرگ با شکست مواجه شود.

با توجه به همه ی این مسائل، شاید اولترابوک ها نتوانند برای کسانی که دنبال بهترین و جدیدترین ها هستند، انتخاب مناسبی باشند. آیا شما ترجیح میدهید از لپ تاپ و یا تبلت تان استفاده کنید یا اینکه قیمت پایین اولترابوک ها شما را هم برای خرید آن وسوسه کرده است؟

حوادث

خودکشی یک زن در ایستگاه نواب مترو

رفتار زننده یک دختر مست ایرانی در کنسرت انریکو ایگلسیاس

ماجرای قتل دختر نماینده سابق مجلس

قصد دزدان برای تعرض به زن جلو دخترش

100پليس در تعقيب مرد سياهپوش

خودکشی یک زن در ایستگاه نواب مترو

روز گذشته یک زن ۴۰ ساله، با پرت کردن خود به سمت قطار در حرکت در خط یک متروی تهران جان باخت.

مدیر روابط عمومی شرکت بهره برداری متروی تهران در مصاحبه با واحد مرکزی خبر گفت: این حادثه ساعت ۱۳ و ۲۵ دقیقه در خط یک ایستگاه نواب روی داد. محمدیان افزود: بر اثر این حادثه، حدود یک ساعت و ۵۰ دقیقه کل خطوط مترو از حرکت باز ایستاد.

رفتار زننده یک دختر مست ایرانی در کنسرت انریکو ایگلسیاس

در کنسرت جدید انریکه ایگلسیاس خواننده مطرح اسپانیایی در تورونتو کانادا، متاسفانه یک دختر ایرانی رفتارهای عجیب و غریبی از خود بروز داده است! وی که لباس نامناسبی برای یک کنسرت بر تن دارد پس از خواهش زیاد و موافقت انریکه بر روی سن میرود. این عکس تغییر سایز داده شده است برای دیدن عکس در سایز واقعی کلیک کنید . The original image is sized 500x378px.

به محض قدم گذاشتن بر روی سن شاهد هستیم که لباس بسیار نامناسب وی دچار مشکل میشود تا جاییکه خواننده روی صحنه چندین بار به او کمک میکند تا مشکل برطرف شود! بعد از آن انریکه به او میگوید که اهل کجاست؟ دختر با صدای بلند میگوید ایران! در این لحظه وی که شدیدا احساساتی و از خود بیخود شده به نظر میرسد، به یکباره خود را به پای انریکه بر روی زمین می اندازد! هرچقدر انریکه به او اصرار میکند که ادامه ندهند و بلند شود بی فایده است! در نهایت انریکه به او میگوید: “بلند شو! اینجا ایران نیست، تو در کانادا هستی!” و او را از زمین بلند میکند، تا اینکه در پایان هر دو بر روی محل مخصوص قرار گرفته و به پایین سن منتقل میشوند!

ویدئوهای زیادی از این اتفاق بر روی اینترنت قرار گرفته و متاسفانه در اکثر آنها القاب ناشایستی به این دختر ایرانی نسبت داده شده است که البته تا حدودی به دلیل رفتارهای نامناسب خود او در این کنسرت میباشد! در چنین کنسرت هایی افراد زیادی با اصلیت ها و ملیت های مختلف حضور پیدا میکنند و متاسفانه افرادی مثل این دختر باعث تغییر ذهنیت اقوام سایر کشورها درباره ایرانیان خواهد شد،این مسئله به هیچ عنوان برای ما خوش آیند نیست امیدواریم در آینده اینگونه مسائل را از ایرانیان خارج از کشور شاهد نباشیم.البته باید متذکر شد که این افراد رو نمیشود ایرانی نامید چون ایرانی ها مردمی مسلمان و متدین هستن که هیچگاه در اینگونه محافل حتی شرکت هم نمیکنن

ماجرای قتل دختر نماینده سابق مجلس

آتی نیوز:در این مطالب تاکید شده بود که برادر متوفی تصریح کرده که «جراحتی بر بدن خواهرش گزارش نشده است و حال که چنین نیست خب دیگر موضوع قتل هم در میان نیست». حال آنکه برادر متوفی دراین‌باره تاکید دارد که جراحت‌هایی بر بدن متوفی وجود دارد و آثار ضرب و جرح نیز دیده می‌شود ولی هنوز پزشکی قانونی علت مرگ را اعلام نکرده است.

براساس بررسی‌های خبرنگار آتی‌نیوز، فاطمه روز ۶ مردادماه حدود ساعت ۷ بعدازظهر از خانه خارج شد و دیگر بازنگشت. جسد این دختر جوان روز ۷ مردادماه ۱۳۹۰ در کوه‌های اطراف شهرری موسوم به «بی‌بی شهربانو» کشف شده است. محل کشف جسد جاده‌ای است که به یک معدن دسترسی دارد و جزو جاده‌های کم‌تردد است. این موضوع نشان از انتقال مقتول از مناطق شمال شهر به جنوب شهر را می‌دهد و مشخص نیست که عامل یا عاملان جنایت از چه نقطه‌یی او را ربوده‌اند و قتل در چه منطقه‌یی رخ داده است. بررسی‌های خبرنگار ما حاکی از آن است که خانه مقتول در خیابان شهید کلاهدوز واقع است که تا محل کشف جسد فاصله بسیاری را شامل می‌شود.

این در حالی که از ناپدید شدن «فاطمه باقری نژادیان‌فرد» و سپس کشف جسد او ۱۳ روز سپری شده است هنوز اطلاع‌رسانی دقیقی درباره این ماجرا از سوی پلیس یا دستگاه قضایی صورت نگرفته است.

به جز خبر نخست این ماجرا که در پی برگزاری مراسم ختم این دختر ۲۸ ساله و حضور چهره‌های سرشناس اصلاح‌طلب و همکاران پدر متوفی در مسجد محمدیه توجه سایت‌های اینترنتی را جلب کرد و صرفا خبر قتل این جوان را در خود داشت هیچ گزارش مشخصی از سوی نهادهای مسئول ارائه نشده است.

*توضیحات خانواده فاطمه

بعد از انتشار دو گزارش در روزنامه اعتماد و انعکاس آن در سایت‌های مختلف و اشاره به جزییاتی از این ماجرا در صفحه حوادث و بازانتشار این خبرها از سوی سایت‌های اینترنتی خانواده مرحوم فاطمه باقری‌نژادیان‌فرد در تماس با روزنامه خواستار ارائه توضیحاتی درباره خبرهای منتشر شدند.

برادر مرحوم فاطمه دراین‌باره گفته است : در گفتگوی نخست من با روزنامه اعتماد قرار نبود که مصاحبه‌ای در روزنامه منتشر شود زیرا قرار نبود خانواده ما تا پایان بررسی‌های پزشکی قانونی و اعلام نتایج قطعی آن هیچ مصاحبه‌ای با هیچ یک از رسانه‌ها داشته‌ باشند.تا زمانی که نتایج کامل تحقیقات مشخص شود.

وی همچنین درباره این موضوع که هیچ اثر ضرب و جرحی بر روی جسد فاطمه نبود تاکید کرد: برعکس آنچه در روزنامه اشاره شده که هیچ نشانه‌ای از ضرب و جرح بر بردن متوفی وجود ندارد جراحت‌های برقسمت‌های مختلف بدن دیده می‌شود اما ما علت اصلی مرگ را نمی‌دانیم.

قصد دزدان برای تعرض به زن جلو دخترش

تهران امروز: سارقینی که پس از سرقت طلاجات یک خانه ویلایی قصد تعرض به زن صاحبخانه را داشتند دستگیر شدند.

صبح ۱۷ مرداد ماه امسال زنی در منطقه نوبنیاد با پلیس ۱۱۰ تماس گرفته و با حالتی مضطرب خبر از سرقت مقرون به اذیت و آزار خود خبر داد.

با حضور ماموران در محل این زن به آنها گفت: امروز من و دختر ۱۶ ساله ام در خانه ویلایی‌مان بودیم که یکمرتبه صدایی را از داخل حیاط شنیدم . ابتدا فکر کردم شوهرم است و برای همین در هال را باز کردم که یکمر تبه دو مرد مسلح به چاقو با تهدید من به مرگ مرا وادار به سکوت کرده و به داخل خانه آوردند. دخترم هم که با دیدن من در آن وضعیت قصد جیغ زدن و کمک زدن از همسایه ها را داشت با تهدید چاقوی دو مرد مهاجم وادار به سکوت شد.

سارقان پس از آنکه دستان و پاهای ما دو نفر را با طناب بستند شروع به گشتن خانه کرده تا پول ها و جواهراتمان را پیدا کنند. اما وقتی موفق به یافتن اشیای قیمتی نشدند چاقوی خود را زیر گلوی دخترم گذاشته و او را به شدت کتک زده و گفتند اگر محل نگهداری پول و جواهرات را نشان‌شان ندهم وی را خواهد کشت. من هم از ترس محل اختفای طلاجات و پول را گفته و آنها تمام پولها و جواهراتم به ارزش ۱۸ میلیون تومان را برداشتند. سپس یکی از آنها به سمت من آمد تا مرا مورد تعرض قرار دهد که یکمرتبه زنگ خانه به صدا درآمد. آنها هم به خیال اینکه ممکن است شوهرم باشد دست و پای خود را گم کرده و از طریق دیوار پشتی خانه که رو به یک فضای سبز بود از منزل خارج شدند.پس از رفتن سارقان با دندان طناب دست دخترم را باز کرده و او هم بعد از خلاص شدن با چاقو طناب های مرا برید. بلافاصله هم با همسرم و پلیس تماس گرفته و موضوع را به آنها گفتم.

با این شکایت کارآگاهان به بررسی محل وقوع جرم پرداخته و مشاهده کردند که این خانه ویلایی فاقد هرگونه حفاظ و نرده روی دیوار بوده و سارقان با وجو د ارتفاع بلند دیوار از آن بالا رفته و پایین پریده‌اند.

کارآگاهان در ادامه با راهنمایی زن مالباخته چهره یکی از سارقین را بازسازی کرده و با مراجعه به بانک مجرمین سابقه دار پلیس هویت وی به نام محمد را شناسایی کردند. با شناسایی متهم ماموران دستگیری این مجرم سابقه دار که بارها با اتهاماتی از جمله سرقت به زور ، سرقت توام با تجاوز به عنف و … روانه زندان شده بود را در دستور کار خود قرار داد و سرانجام ۱۲ شهریور ماه مخفیگاه وی در کیانشهر را کشف و متهم را که از ترس دستگیری زیر رختخواب‌های کمد دیواری مخفی شده بود به دام انداختند.

محمد پس از انتقال به اداره آگاهی با اقرار به جرم خود گفت همدست وی مهدی در خارج از تهران به سر می برد. با این اطلاعات مخفیگاه مهدی نیز شناسایی و وی نیز دستگیر شد.

100پليس در تعقيب مرد سياهپوش

مظنون شماره يک پرونده سياه آزار و اذيت 9 زن تنها در عمليات ويژه ضربتي 100 تن از کارآگاهان و ماموران پليس اصفهان دستگير شد. کارآگاهان اميدوارند در تحقيقات فني- تخصصي قفل سکوت شيطان صفت چند چهره را بشکنند.

روزنامه ايران در اين باره نوشت:

هفتم آبان امسال زن جواني با مراجعه به اداره آگاهي اصفهان پرده از راز تبهکاري‌هاي مرد شيطان‌صفت برداشت و گفت: «ديروز مردي که خود را کارشناس املاک معرفي مي‌کرد، زنگ خانه را زد. همين‌که در را باز کردم، مرد سياهپوش وارد حياط شد و ناگهان با تهديد کارد مرا مورد آزار و اذيت قرار داد. قبل از فرار هم حدود يک ميليون تومان طلا سرقت کرد.»

پس از اين شکايت، شناسايي و دستگيري تبهکار ناشناس در دستور کار مأموران پليس آگاهي قرار گرفت و در نخستين گام با کمک شاکي، چهره رايانه‌اي متهم طراحي شد.

تجسس‌ها در اين باره ادامه داشت که شش روز بعد شکايت مشابه ديگري در اداره آگاهي مطرح شد. زن جوان گفت: «امروز مردي که خود را مأمور شهرداري معرفي مي‌کرد، به در خانه‌ام آمد و مدعي شد براي انجام امور اداري مربوطه بايد داخل خانه را بازديد کند. مرد سياهپوش پس از ورود وقتي مطمئن شد تنها هستم، با تهديد چاقو طلاهايم را برداشت و پس از اجراي نقشه سياهش فرار کرد.»در حالي که هيچ ردي از شيطان‌صفت فراري در دست نبود، چند شکايت مشابه ديگر نيز عليه او در اداره آگاهي مطرح شد.بررسي پرونده‌ها حاکي از آن بود مرد تبهکار با موتورسيکلت در خيابان‌هاي شهر پرسه مي‌زند و طعمه‌هايش را ابتدا و پانزدهم هر ماه از ميان زنان جوان و تنها انتخاب مي‌کند.

با توجه به حساسيت ماجرا با دستور سردار کرمي ـ فرمانده انتظامي استان - 100 تن از کارآگاهان پليس و مأموران تجسس کلانتري‌ها در قالب گشت‌هاي ويژه به سرپرستي سرهنگ حسين زاده ـ رئيس پليس آگاهي ـ تلاش گسترده و نامحسوس براي دستگيري مرد ناشناس را آغاز کردند.سرانجام پس از چند شبانه‌روز تجسس‌هاي ويژه مأموران، مرد تبهکار را شناسايي کردند. مرد 40 ساله داراي دو فقره سابقه کيفري بود که به عنوان نگهبان ساختمان نيمه‌کاره مشغول به کار بود.بدين‌ترتيب او در عملياتي ضربتي دستگير شد، اما در بازجويي ها اتهاماتش را رد کرد.

تاکنون 9 زن با مراجعه به پليس آگاهي از مرد شيطان‌صفت شکايت کرده‌اند و تحقيقات تخصصي در اين‌باره همچنان ادامه دارد.

عمومی

پذیرایی ماشین فروش خودکار با اینترنت رایگان از مشتریان

پذیرایی ماشین فروش خودکار با اینترنت رایگان از مشتریان

می توان ژاپن را کشور ماشین های فروش خودکار نامید. چرا که اين کشور هميشه محل تولد ایده ها و طرح های متنوع ساخت ماشين های فروش خودکار با توانایی ها و قابليت های مختلف بوده است. این قبيل محصولات علاوه بر جنبه های تبلیغاتی و فانتزی، عرضه محصولات برای مشتریان را آسان تر و دوست داشتنی تر می سازد.

این بار یک شرکت ژاپنی به نام Asahi ، می خواهد با یک شگرد تبلیغاتی ویژه از مشتریان خود پذيرايی کند. همه دارندگان اسمارت فون ها، تبلت ها، نوت بوک ها که در شعاع 50 متری از ماشين فروش خودکار این شرکت قرار دارند می توانند از شبکه وای-فای و اینترنت آن به صورت رایگان استفاده کنند.

در واقع با اين ترفند مشتريان می توانند یک نوشیدنی را از این ماشين خریداری کرده و در کنار آن 30 دقیقه از شبکه وای-فای رایگان آن برای اتصال به اینترنت استفاده کنند. جالب آنجا است که پس از اتمام 30 دقیقه زمان برای هر کاربر، امکان اتصال مجدد نیز وجود دارد.

این شرکت قرار است 1000 دستگاه را در سال 2012 در پنج ناحيه از ژاپن راه اندازی کند و این رقم را تا پایان سال 2017 به 10000 دستگاه برساند.

تصور کنید. در یک فروشگاه قدم می زنید. يک ماشین فروش خودکار شما را به استفاده از شبکه وای-فای رایگان و خرید نوشیدنی مورد علاقه تان دعوت کند. توييت کنید، ايميل بزنید و همه دوستان خود را به آنجا دعوت کنيد.

عمومی

حقوق

سوال وجواب

نام های اصیل ایرانی

همراه باتاریخ

پیشینه نام شهرها

بشنویدازبزرگان

ورزشي

حیات وحش

مناسبت ها وتقویم

حقوق

نگاه سختگیرانه قانون به احتكار

مجازات سوءاستفاده از عكس و فیلم‌های خصوصی

شوراهای حل اختلاف کارآیی لازم را نداشته‌اند

پاورقی

نگاه سختگیرانه قانون به احتكار

طی ماه‌های اخیر كه بخش اعظمی از اقلام مورد استفاده مردم با نوسانات قابل توجه قیمتی روبرو بوده، «احتكار» به عنوان یكی از اعمال مجرمانه بیش از پیش به وقوع پیوسته است. جرمی كه علاوه بر اثرات اقتصادی، آثار اجتماعی نیز در پی دارد تا جایی كه سازمان حمایت از تولیدكنندگان و مصرف‌كنندگان نسبت به اعمال «اشد مجازات» به محتكران و گرانفروشان هشدار داده است؛ هر چند تاكنون اقدام ملموسی در این راستا صورت نگرفته است.

با عبوری گذرا به فروشگاه‌های لوازم صوتی و تصوری و لوازم خانگی و... با كالاهای بدون اتیكت قیمت مواجه می‌شویم كه فروشندگانشان از فروختنشان امتناع كرده و فروششان را منوط به زمانی دیگر و روشن شدن تكلیف بازار می‌دانند. برخی نیز پارا فراتر گذاشته و اجناس داخل فروشگاه را به انبارها منتقل كرده و اجناس را احتكار می كنند تا با گران شدن یا نایاب شدن، آنها را به مغازه‌هایشان بازگردانند و این یعنی ایجاد اخلال در نظام توزیع كالا.

نگاه سختگیرانه قانون به احتكار

ماده یك قانون مجازات محتكران و گرانفروشان می‌گوید احتكار عبارت است از جمع و نگهداری ارزاق مورد نیاز و ضروری عامه مردم و بلافاصله تاكید می‌كند كه هر كس مرتكب احتكار شود با رعایت امكانات و شرایط خاطی و دفعات و مراتب‌جرم و مراتب تأدیب به مجازاتی از دو برابر تا 10 برابر قیمت كالای احتكار شده و شلاق تا 74 ضربه محكوم می‌شود.

قانون تاكید دارد كه هر كس كالاهای زیاده بر مصرف سالانه خود را كه مورد احتیاج ضروری عامه است به قصد افزایش قیمت یا امتناع از فروش به مردم و یا‌خودداری از فروش به دولت پس از اعلام نیاز دولت حبس و امساك نماید نیز در حكم محتكر است و مجازات محتكر را خواهد داشت.

البته نگاه قانون به موضوع به همینجا خلاصه نشده و مقننین مطرح می‌كنند هر كسی كه مرتكب هر یك از اعمال مشروحه زیر شود با رعایت امكانات و شرایط خاطی و دفعات و مراتب جرم و مراتب تأدیب برای‌مرتبه اول به جزای نقدی از 2 تا 5 برابر و برای مرتبه دوم از 5 تا 10 برابر قیمت كالا و خدمات مورد تخلف در این ماده و برای مرتبه سوم برای افراد غیر‌صنفی از 10 تا 20 برابر قیمت كالا و خدمات مورد تخلف در ماده و در مورد افراد صنفی علاوه بر مجازات مرتبه دوم به لغو پروانه محكوم خواهند شد.

1 - فروش مصنوعات یا فرآورده‌های گرانتر از نرخ مقرر.

2 - دریافت اجرت یا دستمزد خدمات، زاید بر میزان مقرر.

3 - معامله صوری به نرخ مقرر و به كار بردن تمهیداتی كه عملاً موجب دریافت وجه بیشتر از نرخ مقرر بشود.

4 - استفاده از مواد نا مرغوب كه در نتیجه كیفیت كالا یا مصنوعات یا فرآورده‌ها یا ارزش خدمات را بدون تنزل قیمت پائین می‌آورد.

ماده یك قانون مجازات محتكران و گرانفروشان می‌گوید احتكار عبارت است از جمع و نگهداری ارزاق مورد نیاز و ضروری عامه مردم و بلافاصله تاكید می‌كند كه هر كس مرتكب احتكار شود با رعایت امكانات و شرایط خاطی و دفعات و مراتب‌جرم و مراتب تأدیب به مجازاتی از دو برابر تا 10 برابر قیمت كالای احتكار شده و شلاق تا 74 ضربه محكوم می‌شود

5 - عرضه نان معمولی با پخت نامرغوب.

6 - تحویل كالا كمتر از وزن یا مقدار به مشتری.

7 - انتقال غیر مجاز كالاهایی كه از طرف دولت به یك شهر یا منطقه یا جمعیت معینی اختصاص یافته است به شهر و منطقه دیگر و یا فروش آن‌به اشخاص دیگر.

8 - خودداری فرد صنفی از عرضه و فروش كالا یا مصنوعات و یا فرآورده‌ها یا خدمات بر خلاف مقررات صنفی.

9 - امتناع فرد صنفی از دادن فاكتور به قیمت رسمی و یا صدور فاكتور خلاف واقع.

تا اینجا قانون به اعمالی كه مرتكب را جز محتكران قرار می‌دهد اشاره داشته است. اما اینكه این اعمال مجرمانه دارای چه مجازاتهایی هستند موضوعی است كه با اطلاع از آنها، می تواند به پیشگیری از وقوع جرم كمك كند. البته قانون گذار درباره جرم احتكار به این موضع توجه داشته است كه میزان دفعات تكرار در مجازات تاثیرگذار باشد.

جریمه احتکار با عنایت به دفعات تکرار در طول هر سال به شرح زیر است:

الف: مرتبه اول، الزام محتکر به عرضه و فروش کل کالاهای احتکار شده و جریمه نقدی معادل پنجاه درصد قیمت روز کالاهای احتکار شده. ب: مرتبه دوم: الزام محتکر به عرضه خرید و فروش کل کالاهای احتکار شده و جریمه نقدی معادل دو برابر قیمت روزکالاهای احتکار شده و نصب پارچه یا تابلو بر سر در محل کسب به عنوان متخلف صنفی به مدت یک ماه. ج: مرتبه سوم: الزام محتکر به عرضه خرید و فروش کل کالاهای احتکار شده و جریمه نقدی معادل پنج برابر قیمت روز کالاهای احتکار شده و نصب پارچه یا تابلو بر سر در محل کسب به عنوان متخلف صنفی و تعطیل محل کسب به مدت یک ماه.

اما جدای از میزان مجازاتهای تعیین شده در قانون برای عمل مجرمانه احتكار، باید دید تا چه میزان مجریان با مرتكبان این جرم برخورد مناسب و قانونی انجام می‌دهند تا شاهد بازدارندگی باشیم.

بسیاری از كارشناسان بر این باورند كه اگر برخوردهای قانونی سریع و به موقع و متناسب با جرم صورت گیرد، تا این میزان شاهد وقوع جرایم در جامعه نخواهیم بود. مساله كمبود یا نقص قوانین نیست، مساله نحوه عمل به قوانین است.

بر این اساس، اگر با محتكران به موقع و با قاطعیت برخورد می‌شد قطعا امروز شاهد وقوع این جرم از سوی مجرمان نبودیم و بازار از بحث احتكار تا این میزان آسیب نمی‌دید

مجازات سوءاستفاده از عكس و فیلم‌های خصوصی بر حسب فصل پنجم ماده 17 قانون جرایم رایانه‌ای ،به حبس از 91 روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.

سوءاستفاده از فیلم و عكس‌های خصوصی و خانوادگی افراد یكی از جرایم قابل توجه كنونی به شمار می‌رود كه بخشی از پرونده‌های محاكم قضایی و نیروی انتظامی را به خود اختصاص داده است.

به طور معمول تبهكاران پس از دستیابی به اطلاعات موجود در تلفن‌های همراه یا رایانه افراد، با تهدید به انتشار تصاویر و اطلاعات شخصی، نقشه اخاذی و سوءاستفاده از طعمه‌هایشان را طراحی و اجرا می‌كنند.گاهی اوقات هم سعی می‌كنند تا به این طریق به اهداف شوم‌شان دست یابند.

از آنجا كه برخی تبهكاران برای تحت فشار قرار دادن طعمه‌ها، در مواردی بخشی از عكس و فیلم‌های خصوصی مردم را در اینترنت منتشر می‌كنند، به ناچار مجبور به هر نوع باج دادن به شیادان و شیطان صفت‌ها می‌شوند.

فصل پنجم، ماده 17 قانون جرایم رایانه‌ای هم تصریح دارد: هركسی كه به وسیله سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، صوت، تصویر یا فیلم خصوصی و خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایتش منتشر كند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی كه منجر به ضرر یا هتك حیثیت شود به حبس از 91 روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.

فصل پنجم، ماده 17 قانون جرایم رایانه‌ای هم تصریح دارد: هركسی كه به وسیله سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، صوت، تصویر یا فیلم خصوصی و خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایتش منتشر كند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی كه منجر به ضرر یا هتك حیثیت شود به حبس از 91 روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محكوم خواهد شد

بنابراین از آنجا كه گوشی‌های تلفن همراه وسیله مناسبی برای تهیه فیلم و عكس‌های خانوادگی و خصوصی و همچنین محل امنی برای نگهداری آنها نیست، به شهروندان توصیه می‌شود تا حد امكان از ذخیره كردن این نوع تصاویر در گوشی‌های تلفن‌همراه یا رایانه شخصی خودداری كنند.

منبع : پلیس فتا

شوراهای حل اختلاف کارآیی لازم را نداشته‌اند

رییس سابق اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) معتقد است که شورای حل اختلاف طی سال های اخیر کارآیی مطلوب را نداشته است. او هم چنین تاکید کرد که قوه قضاییه مشکلات و کمبودهای زیادی دارد و تا زمانی که مشکلات قوه قضاییه حل نشود تشکیل نهادهایی مانند شورای حل اختلاف راهگشا نیست.

بهمن کشاورز در گفت‌وگو با خبرنگار حقوقی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، درباره عملکرد نهاد شورای حل اختلاف گفت: این شورا با هدف کم کردن بار دادگستری و سوق دادن اصحاب دعوا به مرجعی که کار را از طریق صلح و سازش حل می‌کند، تشکیل شده است.

این حقوقدان با اشاره به اینکه مرکز پژوهش‌های مجلس درباره عملکرد شورای حل اختلاف گزارشی را ارائه داده است، اظهار کرد: از گزارش مذکور این نتیجه حاصل می‌شود که تنها 20 درصد از پرونده‌های شورای حل اختلاف تبدیل به صلح شده است. لذا یکی از اهداف این شورا که ختم مراتب به صلح است به گمان تحقق نیافته است.

وی با بیان اینکه هدف دیگر شورای حل اختلاف این بود که ورودی پرونده‌ها به دادگستری کمتر شود، ادامه داد: به عنوان مثال ورودی پرونده‌های دادگستری در سال 87، هشت میلیون فقره بود که به نظر بنده تصور نمی کنم که این شورا توانسته باشد باری را از دوش دادگستری برداشته باشد.

کشاورز با بیان اینکه بسیاری از مردم با این تصور که شورای حل اختلاف محلی است برای کدخدا منشی و حل دعاوی به صلح به این مرجع مراجعه می‌کنند، خاطر نشان کرد: اما متاسفانه در عمل با مرجعی شبه قضایی مواجه می‌شوند که صرفا فاقد مزایای مراجع قضایی به معنای اخص است. لذا بر مبنای اطلاعاتی که وجود دارد نمی‌توانیم کلیت عملکرد این نهاد را طی سال‌های اخیر مثبت ارزیابی کنیم.

رییس سابق اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) درباره‌ی کیفیت عملکرد شوراهای حل اختلاف در تحقق خواسته‌های قضایی مردم، گفت: گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس حاوی بیان اشکالات و ایرادات بنیادی وارد بر این تشکیلات است. در این گزارش آمده که میزان رضایت مردم از این شورا بسیار کمتر از آن چیزی است که از جانب مسئولین اعلام شده است.

این حقوقدان با اشاره به اینکه قانون و آیین‌نامه شورای حل اختلاف با اصولی از قانون اساسی مخالفت و معارضه دارد، ادامه داد: اصل 161 قانون اساسی که به موجب آن دیوان عالی کشور وظیفه نظارت بر حسن اجرای قوانین و ایجاد رویه واحد را بر عهده دارد و از آنجایی که این نهاد از یک سو مرجعی قضایی و شبه قضایی است ولی از سوی دیگر تصمیماتش فاقد بنیه قضایی به معنای اخص است و هیچگاه موجبی برای اعمال این نظارت از دیوان عالی کشور ایجاد نمی‌شود.

رییس سابق اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) با بیان این که نصاب مالی دعاوی شورای حل اختلاف تا سقف 50 میلیون ریال است (در شهرها)، ادامه داد: در دعاوی غیرمالی ممکن است افراد با تقویم دعوا در حد صلاحیت شورا پرونده‌های بسیار مهمی را در آن مطرح کنند که طبع آنها به هیچ وجه با کارایی‌های این شورا سازگاری ندارد لذا بنده معتقدم که نباید دنبال ارزیابی و مقایسه معایب و مزایای این قانون بود

این وکیل دادگستری با اشاره به اصل 36 قانون اساسی خاطر نشان کرد: به موجب این اصل تعیین مجازات صرفا در صلاحیت دادگاه‌هاست حال آنکه این شوراها با اینکه دادگاه نیستند اما اختیار صدور احکام مجازات جزای نقدی را دارند.

وی با اشاره به اصل 159 قانون اساسی ادامه داد: طبق این اصل دادگستری مرجع عام تظلمات اعلام شده حال آنکه این شورا دادگستری نیست هر چند که به نوعی تحت نظر قوه قضاییه است.

کشاورز با اشاره به اصل 34 قانون اساسی که مقرر داشته همگان می‌توانند و باید دادگاه‌های صالح را در دسترس داشته باشند، گفت: شورای حل اختلاف و تشکیلاتش،‌ دادگاه نیست و اعضای آن کارایی و تجریه قضایی لازم را ندارند.

رییس سابق اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) با اشاره به اینکه اصل 163 قانون اساسی اعلام کرده که شرایط قضات به شرحی است که در شرع مقرر شده است، خاطر نشان کرد: با توجه به این اصل شرایط لازم برای اعضای شورای حل اختلاف – به شرحی که در متن قانون آمده- به هیچ وجه با ضابطه مورد نظراصل 163 قانون اساسی انطباق ندارد.

این وکیل دادگستری با بیان اینکه اصل 164 قانون اساسی در مورد عدم قابلیت عزل یا تغییر محل خدمت قاضی بدون رعایت تشریفات کاملا خاص است، گفت: حال آنکه اعضای شورای حل اختلاف (و البته نه قاضی شورا) برای مدت سه سال منصوب می‌شود ولی باید فراموش نکنیم که محور اصلی این شوراها اعضا هستند و قاضی شورا به نوعی به آنها کمک و بر کارشان نظارت می‌کند.

وی با بیان اینکه مرکز پژوهش‌های مجلس موارد دیگری از اشکالات و ضعف‌های شورای حل اختلاف را مطرح کرده است و مقایسه‌هایی نیز بین آمار و دانسته‌های خود با آنچه که از طرف مسئولین این شورا ارائه شده را انجام داده است، گفت: حاصل این مقایسه‌ها این است که به عنوان مثال میزان تحصیلات افراد مختلف شورا در حد کیفیتی که از جانب مسئولین آن اعلام شده، ‌نیست.

کشاورز درباره‌ی اینکه شورای حل اختلاف با چه چالش‌های و آسیب‌هایی روبه‌رو است، خاطر نشان کرد: در شرایط کنونی، آنچه که اعضای شورای حل اختلاف را به امور حقوقی و قضایی الزام کند، وجود ندارد و در نتیجه آنها افرادی هستند که ممکن است اطلاعات عمومی در برخی مسائل داشته باشند اما لزوما از آگاهی‌های ضروری برای کاری که می‌خواهند انجام دهند، برخوردار نیستند و مکانیسمی برای آموزش آنها و روز آمد کردن اطلاعاتشان پیش‌بینی نشده است.

رییس سابق اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) تصریح کرد: قضات مشاور شورای حل اختلاف، عمدتا و شاید به طور کلی قضات کیفری هستند حال آنکه اکثر مسائلی که مردم در شورا مطرح می‌کنند طبع مدنی یا حقوقی دارد. از طرفی نحوه‌ی برخورد قضات کیفری با مردم و مراجعین طبعا متاثر از وضعیت شغلی آنها است که با امور شورای حل اختلاف سازگاری ندارد.

این وکیل دادگستری با بیان اینکه در سازمان شورای حل اختلاف، ‌مرجع و مرکزی برای راهنمایی و معاضدت قضایی پیش‌بینی نشده است، ادامه داد: با توجه به عدم آگاهی مردم که به این نهاد مراجعه می‌کنند و غیرمتخصص بودن کسانی که این شوراها را اداره می‌کنند، وجود چنین تشکیلاتی ضروری است.

این حقوقدان با اشاره به اینکه خدمات اعضای شورای حل اختلاف رایگان است ( هر چند ممکن است پاداش به اعضای این شورا داده شود)، گفت: رایگان بودن خدمات این شورا، باعث می‌شود از یک سو کارکنان کار خود را جدی نگیرند و از سوی دیگر می‌تواند موجب مشکلات و مفاسد جدی باشد.

وی درباره‌ی قانون شورای حل اختلاف اظهار کرد: قانون فعلی این شورا هیچ مزیتی ندارد و با توجه به اهداف تعریف شده مشکلی را حل نکرده است. در قانون شورای حل اختلاف مواردی در صلاحیت این شورا قرار داده شده که مسایل بسیار مهمی است . به عنوان مثال رسیدگی به کلیه جرایم قابل گذشت، تامین دلیل، مهر و موم کردن و تعیین ترکه در صلاحیت شوراها قرار داده شده است.

کشاورز تصریح کرد: تامین دلیل می تواند قدم اول و بنیان دعاوی بسیار سنگین باشد لذا اجرای آن باید با امعان نظر تخصصی صورت گیرد. همچنین مهر و موم و تعیین ترکه مسائل بسیار مهم و پیچیده‌ای را در بردارد.

رییس سابق اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) با بیان این که نصاب مالی دعاوی شورای حل اختلاف تا سقف 50 میلیون ریال است (در شهرها)، ادامه داد: در دعاوی غیرمالی ممکن است افراد با تقویم دعوا در حد صلاحیت شورا پرونده‌های بسیار مهمی را در آن مطرح کنند که طبع آنها به هیچ وجه با کارایی‌های این شورا سازگاری ندارد لذا بنده معتقدم که نباید دنبال ارزیابی و مقایسه معایب و مزایای این قانون بود.

رییس سابق اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) تصریح کرد: بهترین حالت این است که دادگاه‌هایی نظیر دادگاه‌های صلح و بخش به عنوان قسمتی از دادگاه‌های دادگستری تشکیل شوند که به امور تعریف شده در صلاحیت شوراهای حل اختلاف رسیدگی کنند

این وکیل دادگستری با بیان این که مسائل حقوقی و قضایی را صرف نظر از بزرگی و کوچکی و اهمیت‌شان باید افراد متخصص که برای این کار آموزش دیده باشند حل و فصل کنند، گفت: در گذشته‌های دور دعاوی کم اهمیت اعم از مدنی و کیفری در دادگاه های صلح و سپس دادگاه‌های بخش و بعد از آن در دادگا‌ه‌های حقوقی دو رسیدگی می‌شد و در این دادگا‌ه‌ها قضات متخصص و تعلیم دیده تازه‌کار، در آغاز کارشان فعالیت می‌کردند و به دلیل اینکه قضایا کاملا جدی و احکام ناظر به جدیت قضات بر آنها حاکم بود به تدریج ورزیده و مسلط به کار می‌شدند؛ به نحوی که آمادگی ارتقاء به مناصب قضایی بالاتر را پیدا می‌کردند و در عین حال آنچه در منصب اولیه انجام می‌دادند نیز کار قضایی کاملا جدی و تفکیکی بود. دادگاه‌های حقوقی 2 سابق و دادگاه‌های بخش اسبق که نظریات قضات آن هم اکنون در کتاب اندیشه های قضایی مورد استفاده و استناد حقوقدان و وکلا و قضات است موئد صحت این ادعا است.

رییس سابق اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) تصریح کرد: بهترین حالت این است که دادگاه‌هایی نظیر دادگاه‌های صلح و بخش به عنوان قسمتی از دادگاه‌های دادگستری تشکیل شوند که به امور تعریف شده در صلاحیت شوراهای حل اختلاف رسیدگی کنند.

این وکیل دادگستری با اشاره به فارغ‌التحصیلان رشته حقوق گفت: اینکه گرایش فارغ‌التحصیلان حقوق به شغل قضا اندک است و لیسانسه‌های حقوق که به عنوان مثال حدود 43 هزار نفر از این افراد برای ورود به حرفه‌ی وکالت ثبت‌نام می‌کنند ولی برای ورود به شغل قضاوت اشتیاقی ندارند؛ مشکل قوه قضاییه و دولت است و آنچه که محتاج آسیب‌شناسی جدی است چونی و چرایی این قضیه می‌باشد.

این حقوقدان در پایان با بیان اینکه هم اکنون کادر قضایی کمبودهای زیادی دارد، ادامه داد: این مساله‌ای است که حل آن با دولت و حکومت است و تا زمانی که این مساله حل نشود راه‌حل‌هایی نظیر تاسیس نهادهای شورای حل اختلاف راه‌گشا و حلال مشکل نخواهد بود.

منبع : ایسنا

دراین بخش از کتاب بزرگ همراه من بخش حقوق را برای شما عزیزان ومخاطبان خوب وهمیشگی کتاب بزرگ همراه من را ایجاد کردیم

امیدواریم با ایجاد ومطالعه این بخش نقشی در آشنایی با قوانین حقوقی را داشته باشیم.

منتظرنظرات بسیار زیبایتان هستیم

سوال وجواب

سوال

واما سوال این ماه:

اگر 24 ساعت (فقط1روز) به پایان عمرتان باقی باشد

این روز را چگونه سپری میکنید.

....

تبصره:

شما میتوانید هرجایی باشید یا به هرجایی که میخواهید بروید.

_____________

لطفا به سوالاتی که هرماه دراین قسمت درج میشود،بهش فکرکنید وپاسخ منطقی ودرست را به شماره پیامک برنامه ویا به ایمیل ویا درقسمت تالارگفتمان سایت

مطرح بفرمایید.

شماره پیامک:

09387345716

ایمیل:

pesarbiriya@yahoo.com

تالارگفتمان سایت:

sar3da1.com/forums.html

نام های اصیل ایرانی

پسرها

دخترها

پاورقی

پسرها

دسته اول

دسته دوم

نکته: معنی هراسم روبروی خود اسم قرار دارد.

آبتين يکي از شخصيت هاي شاهنامه، پدر فريدون

آتش آتش

نام فرمانده لشگر بابک خرمدين، تزيين و

آذين آرايش

آراد نام فرشته اي

آرام ساکت

آرتان نام پدر زن داريوش کبير

آرش يکي از پهلوانان سنتي ايران

آرشام بسيار نيرومند، پدر بزرگ داريوش کبير

آرمان هدف

آرمين يکي از شخصيت هاي شاهنامه

آريا نام باستاني ايران

آريامنش داراي خلق و خوي آريايي، نام پسر داريوش

آريانا منسوب به نژاد و قوم آرين يا آريايي

آرين مربوط به نژاد آريا

آزاد آزاد

آويژه خاص و خالص، پاک و پاکيزه

اخگر پاره آتش

اردشير يکي از شخصيتهاي شاهنامه

اردلان

اردوان يکي از شخصيت هاي شاهنامه

ارژنگ يکي از شخصيت هاي شاهنامه

ارسلان شير

ارشيا تخت

نکته: معنی هراسم روبروی خود اسم قرار دارد

اسفنديار يکي از شخصيتهاي شاهنامه

اشکان بنيانگذار سلسله اشکانيان

افشار شريک، معاون، رفيق

افشين نام سردار ايراني

اميد آرزو

امير شاه

انوش جاودان

انوشيروان نام يکي از پادشاهان ايراني در زمان ساسانيان

اورنگ ادراک

ايرج نام يکي از شخصيتهاي شاهنامه

بابک يکي از شخصيت هاي شاهنامه

باربد نام نوازنده نامي دربار خسرو پرويز

بامداد آغاز صبح

بامشاد نام نوازنده نامي دوران ساسانيان

بامين

برديا نام يک شاهزاده(برادر کمبودجيه پسر کوروش(ر

برسام يکي از سرداران يزدگرد ساساني

برنا جوان

بروز بلند بالا، نام پسر سهراب

برزن نام پهلوان ايراني، نام پسر گرشاسب

بزرگمهر يکي از شخصيتهاي شاهنامه

به آئين به دين

بهبد نگهبان

بهراد

بهرام مريخ، يکي از شخصيتهاي شاهنامه

دخترها

دسته اول

دسته دوم

نکته: معنی هراسم روبروی خود اسم قرار دارد.

آبنوس آبگينه

آتوسا نام يک شاهزاده ايراني

آذر آتش، نهمين ماه ايراني

آذرافروز نام پسر مهرنوش پسر اسفنديار

آذرخش صاعقه، نام روز نهم از ماه آذر

آذرگون نام گلي است برنگ سرخ

آذرنوش پاکدين

آرا

آرزو آرزو

آزاده آزاد، رها

آزيتا نام يک شاهزاده ايراني

آزين زينت آلات

آسا مانند

آفرين تشويق

آلاله نام گلي

آناهيتا الهه آب

آوا صدا

آويزه آويز

آهو آهو

اختر ستاره، نام گلي

ارانوس سياره ارانوس

ارغوان نام درختي که گل و شکوفه سرخ رنگ مي دهد

ارکيده رنگ ارغواني روشن، نام گلي

ارمغان هديه

افسار تاج

افسانه افسانه

افسون طلسم و جادو

افشان پاشيدن

الناز

نکته: معنی هراسم روبروی خود اسم قرار دارد.

انوشه خوشبخت

ايران نام کشور ايران

ايران دخت دختر ايران

بانو خانم، متشخص، زن مجرد

بلور کريستال

بنفشه گل بنفشه

بوبک دختر و دوشيزه هدهد، نام مرغ حضرت سليمان

بوسه بوس، بوسيدن

بهار فصل بهار

بهارک بهار کوچک

بهاره آورنده بهار

بهناز بهترين ناز

بهرخ بهترين صورت

بيتا منحصر بفرد

پديده پديده، چيز جديد

پرستو اسم يک پرنده

پرند ابريشم

پري پري

پري رو داراي صورتي همچون پري

پريا جمع پري

پريچهر داراي صورتي همچون پري

پريزاد زاده پري

پريسا مانند پري

پريوش داراي صورتي همچون پري

پرتو پرتو

پروانه پروانه

پروين نام يک صور فلکي

پگاه سپيده دم

پوپک نوعي پرنده

پوران موفق

پوران يکي از شخصيت هاي شاهنامه

دخت

پوري موفق

پونه نام گلي

پيمانه جام شراب

پيوند ارتباط

دراین بخش ازکتاب بزرگ همراه من نام های اصیل ایرانی را ایجاد کردیم، ودر هر ماه چندین نام، از جمله نام پسر ونام دختر اصیل ایرانی اضافه خواهد شد.

این بخش بیشتر برای این ایجاد شده که، بیشتربا نام های اصیل کشور عزیزمون ایران آشنابشیم وهمچنین برای انتخاب فرزندانی که تازه به دنیا می آیند بجای استفاده از اسمهای عجیب وغریب خارجی از اسم های اصیل کشورمون استفاده کنیم

منتظرنظرات شما عزیزان هستیم.

یاعلی

همراه باتاریخ

عوامل كلي تمدن

عوامل كلي تمدن

تعريف – عوامل جغرافيايي‌-‌‌ زمينشناختي-‌ اقتصادي- نژادي- رواني- علل انحطاط و اضمحلال تمدنها

تمدن را مي‌توان، به شكل كلي آن، ‌عبارت از نظمي اجتماعي دانست كه در نتيجة وجود آن، خلاقيت فرهنگي امكان‌پذير مي‌شود و جريان پيدا مي‌كند. در تمدن چهار ركن و عنصر اساسي مي‌توان تشخيص داد، كه عبارتند از: پيش‌بيني و احتياط در امور اقتصادي، سازمان سياسي، سنن اخلاقي، و كوشش در راه معرفت و بسط هنر. ظهور تمدن هنگامي امكان‌پذير است كه هرج و مرج و ناامني پايان پذيرفته باشد، چه فقط هنگام از بين رفتن ترس است كه كنجكاوي و احتياج به ابداع و اختراع به كار مي‌افتد و انسان خود را تسليم غريزه‌اي مي‌كند كه او را به شكل طبيعي به راه كسب علم و معرفت و تهية وسايل بهبود زندگي سوق مي‌دهد.

تمدن تابع عواملي چند است كه يا سبب تسريع در حركت آن مي‌شود، يا آن را از سيري كه در پيش دارد بازمي‌دارد. در نخستين مرحله، عامل زمينشناختي را مورد مطالعه قرار مي‌دهيم. تمدن را مي‌توان گفت دورة فترتي است كه ميان دو دورة يخچالي فاصله مي‌شود. هرگاه موج سرمايه جديدي برخيزد، تمام ساخته‌هاي بشريت در زير يخ و سنگ مدفون مي‌شود و دايرة زندگي به گوشه‌اي از كرة زمين محدود مي‌گردد. اگر ديو زمين لرزه، كه فقط حسن نيت او به انسان اجازة ساختن شهرها را مي‌دهد، شانة خود را مختصري بجنباند، آنچه رشته‌ايم پنبه مي‌شود و انسان و هرچه ساخته است در شكم زمين به خواب ابدي فرو مي‌رود.

اكنون شرايط جغرافيايي تمدن را مورد نظر قرار مي‌دهيم. حرارت مناطق استوايي و فراواني انگلها، كه نتيجة اين حرارت است، از دشمنان سرسخت تمدن به شمار مي‌رود. اين‌گونه نواحي سرزمين كسالت و بيحالي و ناخوشي و جواني يا پيري پيشرس است؛ در اين نقاط، هنر و هوش بشري ميدان فعاليت پيدا نمي‌كند؛ تمام نيروها از امور غيرضروري و غيرمفيدي كه مجموع آنها مدنيت را تشكيل مي‌دهد منصرف مي‌شود و بر روي مسئلة راضي كردن حس گرسنگي و غريزة توليدمثل متمركز مي‌گردد. باران از ضروريات تمدن است، زيرا آب، حتي بيش از نور آفتاب، در پيدايش زندگي و پيشرفت آن تأثير دارد. طبيعت و مزاج اسرارآميز عناصر ممكن

پیشینه نام شهرها

نیا-ایلامی

نیا-ایلامی

کهن‌ترین دبیرهٔ ایلامی که نیا-ایلامی نام گرفته، نخستین بار به سال ۲۹۰۰ پیش از میلاد در شهر شوش، پایتخت ایلامیان، در جنوب غرب ایران کار گرفه شد . گویا دبیرهٔ نیا-ایلامی گسترش یافته از دبیره میخی سومری یا دبیرهٔ باستانی سومری باشد.

دبیرهٔ نیا-ایلامی دارای ۱۰۰۰ نشانه است و به نظر می‌رسد که باید بخشی از آن واژه‌نگار باشد. این دبیره هنوز رمزگشایی نشده‌است، و زبانی را که نمایش می‌دهد هنوز ناشناخته است.

بشنویدازبزرگان

سخنان بزرگان

نبردهای زندگی همیشه به نفع قویترین ها پایان نمی پذیرد بلكه دیر یا زود برد با آن كسی است كه بردن را باور دارد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

به غیر از خدا، به هر آنچه امید داشته باشی، خدا از همان چیز ناامیدت می کند.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

یا سخنی داشته باش دلپذیر ، یا دلی داشته باش سخن پذیر . . .

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

کسی که ندای درونی خود را می شنود، نیازی نیست که به سخنان بیرون گوش فرا دهد.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

عاشق خام میگه: چون به تو نیاز دارم دوستت دارم ،

عاشق پخته می گه : چون دوستت دارم بهت نیاز دارم

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

حماقتهایی هستند که با یادآوری آنها میخندیم و این حماقتها دردآورترین خاطرات زندگی ما هستند

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

یه مرد احمق به یه زن میگه ساکت باش اما یک مرد دانا به یه زن میگه نمی دونی وقتی لبهات بسته اند چقدر خوشکل میشی

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

بجای آنکه فکر کنیم که چرا گل ها خوار دارند به آن فکر کنیم که چرا خوارها گل دارند

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

نه طوطی باش كه گفته دیگران را تكرار كنی و نه بلبل باش كه گفته خود را هدر دهی

.. سعید نفیسی

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

یا چنان نمای که هستی، یا چنان باش که می نمایی

«بایزید بسطامی»

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

خوشبختی از آن کسی است که در پی خوشبختی دیگران باشد. زرتشت

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

اگر سخن چون نقره است، خاموشی چون زر پربهاست. لقمان

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

مصلحت نیست که از پرده برون افتد راز

ورنه در مجلس رندان خبری نیست که نیست...

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

تو ویترین زندگی به عروسکی نگاه نکن که مال تو نیست ، چون

اون فقط وسوسه ات میکنه تا اونی رو که داری از دست بدی .

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

التماس به خدا جرأت است . اگر برآورده شود ، رحمت است ، اگر برآورده نشود ، حکمت است . التماس به انسان خفت است . اگر برآورده شود ، منت است ، اگر برآورده نشود ، ذلت است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

به خودتان قول بدهید ، هیچوقت به امید تغییر دادن کسی

با او وارد زندگی مشترک نشوید .

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

لقمان حكیم در توصیه به فرزندش اظهار نمود

فرزندم ! دل بسته به رضاى مردم و مدح و ذم آنان مباش ؛ زیرا هر قدر انسان در راه تحصیل آن بكوشد به هدف نمى رسد و هرگز نمى تواند رضایت همه را به دست آورد

ورزشي

اهمیت ورزش

ایدز و ورزش

اهمیت ورزش

امروزه ورزش یکی از اموری است که به عناوین مختلف در جهان مطرح شده و گروه زیادی به اشکال گوناگون با آن سرو کار دارند. برخی از مردم، ورزشکار حرفه ای اند و گروهی ورزشکار آماتور. گروهی طرفدار و علاقه مند به ورزش و دیدن برنامه ها، مسابقات و نمایش های ورزشی بوده، وعده ای نیز از راه ورزش امور زندگی خویش را می گذرانند.

وزارتخانه ها و ادارات ورزشی فراوانی تاسیس شده و مخارج زیادی صرف ورزش، ساختن استادیوم ها، مجتمع ها و باشگاه های ورزشی و نیز تهیه وسائل و لباس های ورزشی و یا تماشای مسابقات ورزشی می شود. بخش های قابل توجهی از برنامه های تلویزیون، رادیو، مجلات و سایر رسانه های گروهی، به ورزشی و اخبار ورزشی اختصاص دارد و خلاصه ورزش یکی از اموری است که در جهان به صورت جدّی مطرح بوده و از جهات مختلف دارای اهمیت می باشد، از جمله:

1- امروزه یکی از مشکلات جامعه بشری، مساله بی کاری و عوارض ناشی از آن است. بی کاری، به ویژه برای نوجوانان و جوانان و به خصوص در ایام تعطیلات تابستانی مدارس و مراکز آموزشی، بسیار خطرناک و مضرّ است و باید با آن مبارزه شده، یا به نحوی اوقات بی کاری را پر نمود که مفید بوده و یا لااقل مضر نباشد. بسیاری از انحرافات، از قبیل: اعتیاد به مواد مخدر، دزدی و ایجاد مزاحمت، دعواها و درگیری های خیابانی، انحرافات جنسی و ... زاییده بی کاری و ولگردی است.

مرحوم شهید مطهری در کتاب تعلیم و تربیت در اسلام، مطلبی تحت عنوان "زن و غیبت" دارد و می فرماید:

"زن ها در قدیم مشهور بودند که زیاد غیببت می کنند. شاید این به عنوان یک خصلت زنانه معروف شده بود که زن طبیعتش این است و جنساً غیبت کن است؛ در صورتی که چنین چیزی نیست، زن و مرد فرق نمی کنند. علتش این بود که زن – مخصوصاً زن های متعیّنات، زن هایی که کلفت داشته اند و در خانه، همه کارهایشان را کلفت و نوکر انجام می دادند- هیچ شغلی و هیچ کاری، نه داخلی و نه خارجی نداشت، صبح تا شب باید بنشیند و هیچ کاری نکند. کتاب هم که مطالعه نمی کرده و اهل علم هم که نبوده، باید یک زن هم شان خود پیدا کند، با آن زن چه کند؟ راهی غیر از غیبت کردن به رویشان باز نبوده، و این برایشان یک امر ضروری بوده؛ یعنی اگر غیبت نمی کردند، واقعاً بدبخت و بی چاره بودند."

شاید به واسطه جلوگیری از همین عوارض سوء بی کاری باشد که می بینیم در اسلام از "کار و انسان شاغل" بسیار تجلیل شده است. احادیث فراوانی در این زمینه وارد شده که توجه شما را به برخی از آن احادیث جلب می نمایم:

امام علی علیه السلام فرمود:

"اِنَّ اللّهَ یُحِبُّ المُحتَرِفَ الاَمینَ؛

خداوند، انسان امینی را که دارای حرفه است[و به آن اشتغال دارد] دوست می دارد."

رسول خدا صلی علیه واله فرمود:

اَلکادُّ لِعِیالِهِ کَالمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللهِ؛

کسی که خود را برای اداره زندگی اش به مشقت می اندازد، مانند کسی است که در راه خدا جهاد می کند."

رسول اکرم صلی علیه واله فرمود:

"مَلعُونُ مَن القی کَلَّهُ عَلَی النّاسِ؛

هر کس که سنگینی [اقتصادی] خود را بر دوش مردم بیندازد، ملعون است."

بدون شک، مردم و کشور باید در پی ایجاد کار و اشتغال سالم برای همه باشند، ولی آیا همیشه امکان اشتغال برای همه و به ویژه جوانان و نوجوانان فراهم است؟ اگر این امکان فراهم نشد، تکلیف چیست؟ آیا ایجاد سرگرمی های سالم و مفید نمی تواند از بسیاری انحرافات جلوگیری کند؟

1- ورزش یکی از مفیدترین و سالم ترین سرگرمی هایی است که می تواند اوقات فراغت جوانان و نوجوانان را پر کند.

2- ورزش، کسالت و تنبلی را از انسان زدوده و به وی نشاط و شادابی بخشیده، او را برای انجام کارهای و وظایف فردی و اجتماعی آماده نموده و اخلاقش را بهبود می بخشد.

3- ورزش، روحیه شجاعت، از خود گذشتگی، مبارزه با ظلم و ظالم و دفاع از مظلوم را در انسان تقویت نموده، اراده وی را قوی می سازد.

4- ورزش، توان رزمی انسان را افزایش می دهد. بالا بودن توان جسمانی نیروهای نظامی و رزمی، تنها در زمان های گذشته که جنگ ها با سلاح های سرد صورت می گرفت، مورد توجه نبوده، بلکه امروزه نیز حائز اهمیت فراوان است و تمرینات بدنی قسمت عمده ای از آموزش های نظامیان و به ویژه کماندوها و نیروهای ویژه را تشکیل می دهد. همچنین افرادی که از نقطه نظر بدنی و جسمانی، ضعیف و یا ناقص باشند، در ارتش پذیرفته نشده و گاه از خدمت سربازی نیز معاف می گردند.

5- اهمیت سلامتی و توانمندی جسمانی بر کسی پوشیده نیست.

پیامبر گرامی اسلام صلی علیه واله در باره حق بدن بر انسان می فرماید:

"اِنَّ لِرَبِّکَ عَلَیکَ حَقّاً، وَ اِنَّ لِجَسَدِکَ عَلَیکَ حَقّاً وَ لاَ هلِکَ عَلَیکَ حَقّاً؛

پروردگارت بر تو حقی دارد، و بدنت بر تو حقی دارد، و خانواده ات[نیز] بر تو حقی دارد."

آن چه در این حدیث ارزنده قابل توجه است، این است که پیامبر بزرگوار اسلام، تا بدان پایه برای جسم و بدن ارزش و اهمیت قابل است که حق بدن را در ردیف حق پروردگار [آن هم بلافاصله بعد از آن] و در کنار حق خانواده [و حتی قبل از آن] ذکر می فرماید. زمانی انسان می تواند حق پروردگار و خانواده خویش را به بهترین نحوی ادا کند، که از بدنی سالم و نیرومند برخوردار باشد.

ورزش، کمک شایانی به ایجاد و تقویت سلامتی جسمانی و روانی می کند، و افرادی که با روش صحیح ورزش می کنند و یا دارای کارهای با تحرک می باشند، سالم تر بوده و عمرشان از افرادی که کارهای بدون تحرک دارند بیشتر است.

شهید دکتر سیدرضا پاک نژاد در کتاب اولین دانشگاه و آخرین پیامبر می نویسد:

"عضلات در حال ورزش10 تا 18 برابر در حال استراحت احتیاج به خون دارند،20دفعه بیشتر قند و اکسیژن مصرف می نمایند،50 بار زیادتر گازکربنیک دفع می نمایند، و با توجه به همین ارقام، اهمیت کار قلب هنگام ورزش روشن می گردد... .

در واکنش قلب در برابر کار عضلانی، مشاهده می شود ضربان های دبی، حجم خون، فشار خون و حتی ترکیبات فیزیکو شیمیایی خون را دگرگون می سازد. ضربان قلب هنگام کار بدنی، یعنی زمانی که عضلات را به فعالیت می داریم، 2- 3 و حتی 4 برابر، و امکان دارد به 200 ضربه در دقیقه برسد. حجم خون 2- 3 برابر و دبی قلب 6- 7 و حتی 8 برابر و گاه زیادتر شود و دبی قلب از 4 لیتر در دقیقه ممکن است به 30 تا 35 لیتر در دقیقه برسد، در صورتی که دبی قلب شخص سالم و ورزیده در حال معمولی 25 لیتر است... .

حجم قلب ورزش کاران و کارگرانی که کار بدنی سنگینی دارند، بدون شک افزایش می یابد، اما این افزایش به عقیده بسیاری، فیزیولوژیک و کاملاً طبیعی است. در اثر فعالیت بدن، حجم قلب افزایش می یابد، زیرا جدار بطن ها به ویژه بطن چپ ضخیم می شوند؛ یعنی همان طور که عضلات بازو در اثر ورزش یا ابتلا به برخی بیماری ها قوی می شود، عضلات قلب هم در اثر کار، قوی می گردد و در نتیجه قدرت انقباض قلب زیاد می شود... ."

وی در بخش دیگری از کتابش، در باره فواید ورزش چنین می نگارد:

1- قدرت انقباض و نظم ضربان قلب پس از مدتی ورزش کردن بهتر می شود... .

2- گنجایش ریه ها بیشتر می گردد و در نتیجه، اکسیژن بهتری و بیش تری به بدن می رسد... ورزش صحیح و معتدل و متناسب با مزاج، سبب نظم و ثبات حرکات تنفس می گردد و تنفس عمیق تر، ولی شمارش آن کم تر می شود.

3- هر چه شخص ورزیده تر باشد، مقدار سوخت بدنش نقصان می یابد؛ یعنی درحقیقت در اثر مدتی ورزش کردن، بدن بهتر از مواد غذایی خود استفاده می کند.

4- رشد و نمو بهتر انجام می گیرد، زیرا اکسیژن بهتر و بیشتر به تمام نسوج می رسد و در نتیجه، فعالیت غدد داخلی افزوده شده و بنابر عقیده ای در عضلانی که فعالیت می کنند، موادی ایجاد می شوند که به رشد و نمو کمک می نماید.

5- قوّه جذب و دفع بهتر می شود.

6- بدن عادت می کند در برابر مختصر فعالیت، ناگهان نفس تنگی پیش نیاید و ضربان قلب زیاد نشود و دیرتر خسته گردد و عرق نماید.

7- هماهنگی بین اعصاب و مراکز عصبی و تقویت اعصاب، ایجاد شده و کارهای فکری، آسان تر می شود."

در کتاب زن و ورزش نیز در باره فواید ورزش چنین آمده است:

"بدن انسان بر خلاف ماشین یا هر وسیله دیگر که بر اثرکار و فعالیت مستهلک می گردد، با کار جان گرفته و توانایی بیش تری کسب می نماید. در زمان های گذشته، حرکت و تمرین های بدنی، بخشی از کار روزانه فرد به شمار می رفت، اما امروزه بر اثر پیش رفت تکنولوژی و ماشین، باید بیش تر از گذشته در جستجوی حرکت بود، و هر فرد بایستی آن را در برنامه روزانه خود بگنجاند... .

تنفس و یا نفس کشیدن وسیله ای است که با آن، اکسیژن به همه بدن می رسد و مواد زاید و اکسیده به بیرون ریخته می شود. در خلال تمرین، میزان نفس کشیدن افزایش می یابد. شخصی که بدنش تربیت شده با تمرین های ورزشی است، آهسته تر وعمیق تر از افراد دیگر نفس می کشد، فشارهای وارد بر سیستم تنفسی خویش را با تلاش کم تر و کارایی بیش تر پاسخ گوست.

تمرین ها به دستگاه هاضمه به دو طریق کمک می کنند:

1- به علت پی آمد نیاز بدن به غذا، اشتها را افزایش می دهند؛

2- حرکت اندام های هاضمه تسریع می شود و حرکات دودی شکل معده – که موجب هضم غذا می گردد – سریع تر و راحت تر صورت می گیرد.

تمرین های ورزشی، عمل تخلیه را بهبود و از یبوست پیش گیری می کند. حرکات دودی شکل افزایش می یابد و در نتیجه، روند ترشحات بدن کار آمدتر تنظیم می شوند. به طور کلی افرادی که فعالیت های جسمانی بیش تری دارند، کم تر از افراد کم حرکت، به بیماری سنگ کلیه و اختلالات مشابه به آن مبتلا می شوند.

بسیاری از مواد زاید، از طریق غدد عرق در پوست بدن بیرون ریخته می شود. این فرایند با تمرین های شدید ورزشی تسریع می شود؛ علاوه بر این، عرق کردن باعث تمیز شدن پوست می گردد.

ارزش دیگر تمرین های ورزشی، در افزایش تولید سلول های قرمز خون در بافت های لنفاوی استخوان است. شمارش هموگلوبین خون بر اثر فعالیت بالا می رود. تمرین ها از بالا رفت فشار خون جلوگیری می کند."

به طور کلی نقش ورزش در سلامتی انسان آن قدر زیاد است که امروزه بسیاری از بیماری ها را با ورزش مداوا می کنند، که به این شیوه مداوا "ورزش درمانی" گفته می شود.

6- امروزه ورزش در سطح بین المللی، بعد سیاسی نیز به خود گرفته است. گاه اتفاق می افتد کشوری که بیش تر مردم حتی نام آن را نشنیده اند، یک باره در جهان مطرح شده و به واسطه پیروزی های ورزشی، نامش در صفحه اول روزنامه های جهان و صدر اخبار قرار می گیرد. شرکت و یا عدم شرکت تیم های ورزشی یک کشور در یک کشور دیگر نیز، گاه جنبه سیاسی داشته و به معنای دوستی، دوشمنی، اعتراض و ... تلقی می شود.

7- در انسان غریزه قدرت طلبی، برتری جویی و مبارزه وجود دارد. ورزش و مسابقات ورزشی اگر در محیط و جوّ سالم برگزار شوند، زمینه اشباع این غریزه از طریق صحیح را فراهم می سازند. اگر این غریزه و سایر غرایز، کنترل نشده و به مسیر صحیح هدایت نشوند، برای جامعه بشری مشکل ساز و مساله آفرین خواهند بود.

ورزش، توان انسان را برای انجام کارهای روزمره شخصی و اجتماعی بالا می برد، حتی عباداتی از قبیل نماز، روزه، حج و جهاد نیز با بدنی سالم و نیرومند، بهتر. بیش تر و راحت تر جامه عمل به خود می پوشند.

8- انسان مایل است با دیگران باشد و با آنان بیامیزد. این غریزه و یا تمایل شدید را می توان از طریق ورزش بر آورده ساخت. در ورزش، در زمینه نیل به ارزش های اجتماعی دیگری نیز، چون کار گروهی، وفاداری، روحیه ورزش کاری می توان توفیق یافت. محیط صمیمانه و مطلوب ورزشی، اغلب فرصتی مناسب برای ایجاد روابط انسانی و شکل گیری دوستی هاست.

9- ورزش به انسان تحرک می بخشد و حرکت و تحرک به ویژه در کودکان لازمه رشد است. اگر عضو نیرومندی از اعضای بدن یک ورزش کار را چندین ماه در گچ قرار دهند و تحرک را از آن سلب نمایند، ضعیف و لاغر خواهد شد. اگر جنبش بدن کم شود، دفاع بدن کم و ضعیف می گردد، و همچنان که داشتن تحرک و ورزش موجب سلامتی بدن و طول عمر می گردد، نداشتن تحرک نیز موجب مرگ زود رس می شود.

منبع: ورزش در اسلام ، حسین صبوری

ایدز و ورزش

آیا می دانید ورزش چه تاثیر مثبتی بر بیماری ایدز یا HIV مثبت دارد؟

ایدز یا عفونت ویروس نقص ایمنی انسان (HIV) عفونت مزمنی است که باعث اختلالات متعدد ایمونولوژیکی از جمله افت تدریجی تعداد وعملکرد سلولهای TCD4 شده و در نتیجه به بروز نقص در عملکرد ایمنی و نارسایی آن منتهی می شود . ویروس HIV از طریق گیرنده های سطحی CD4 به داخل سلولهای T دسترسی پیدا کرده و پس از وارد کردن DNA ویروسی باعث مرگ سلول می شود . چون سلولهای T CD4 مهمترین جمعیت سلولی تنظیم کننده در انواع پاسخ های ایمنی سلولی واکتسابی می باشند تخلیه این سلول ها عواقب حادی در عملکرد ایمنی بر جای می گذارد .

در واقع افراد آلوده به HIV نسبت به انواع عفونت های فرصت طلب واختلالات خود ایمنی مستعد هستند . در حال حاضر عفونت HIV حالت مزمنی است که ممکن است تا مدتها نیز غیر قابل تشخیص بوده و پس از 15-10 سال عفونت بدون علامت به صورت سندرم نقص ایمنی اکتسابی یا ایدز ظاهر می شود.

سندروم ایدز خطرات زیادی برای سلامتی میلیونها نفردر پی داشته است. علی رغم تحقیقات علمی زیادی که در دهه های گذشته انجام شده هنوز هیچ درمان و واکسن خاصی برای پیشگیری از آن کشف نشده و منجر به مرگ و میر انسانهای زیادی گردیده است.

ورزش و HIV :

فعالیت بدنی منظم تاثیرات سودمند بسیاری بر سلامت جسمانی و روانی انسانها اعمال می کند. اگرچه تمرینات بدنی منظم تغییرات مفیدی در بیماران مبتلا به ایدز ایجاد کرده ولی نحوه عمل آن مشخص نیست؛ چون تاثیرات فعالیت بدنی منظم و علائم بیماری ایدز با یکدیگر ترکیب می شوند. ارتباط بین فعالیت بدنی و عوامل بیماری زا نشان می دهد که با افزایش آمادگی جسمانی، منجر به کاهش عوامل بیماری زا می شود

در نهایت این طور استنباط می شود که برنامه تمرینی منظم علاوه بر تغییرات سودمند در تعداد سلولهای CD4+ و ظرفیت های عملکردی، تاثیرات مرگ و میر و بیماری زا را در افراد مبتلا به ایدز به تاخیر می اندازد.

متاسفانه ظرفیت هوازی افراد مبتلا به بیماری ایدز به دلایل، اختلال در عملکرد ریه ها، کم خونی، ضعف آمادگی جسمانی، اختلال در عملکرد قلب و عروق و محدودیت در تحویل اکسیژن به عضلات محیطی کاهش می یابد.

نتایج بعضی از تحقیقات حاکی از آن است که آمادگی هوازی موجب افزایش تعداد سلولهایCD4+ سیستم ایمنی می شود،اما بعضی از تحقیقات نشان می دهند که حتی ترکیبی از تمرینات مقاومتی و آمادگی هوازی نیز تاثیری بر تعداد سلولهای CD4+ و فشار ویروسی ندارد. تغییرات مشاهده شده در تعداد سلولهای CD4+ سیستم ایمنی، تحت تاثیر وضعیت اقتصادی - اجتماعی افراد مبتلا نیز قرار می گیرد به طوری که افرادی که فشار اقتصادی- اجتماعی بیشتری در زندگی دارند تغییرات بیشتری در سلولهای CD4+ آنها رخ می دهد

علاوه بر این، شدت فعالیت بدنی نیز در میزان تغییرات در سلولهای CD4+ تاثیر می گذارد. فعالیت بدنی باید از آستانه شدت خاصی برخوردار باشد که بر روی عوامل سیستم ایمنی تاثیر گذارد.

نتیجه : در نهایت این طور استنباط می شود که برنامه تمرینی منظم علاوه بر تغییرات سودمند در تعداد سلولهای CD4+ و ظرفیت های عملکردی، تاثیرات مرگ و میر و بیماری زا را در افراد مبتلا به ایدز به تاخیر می اندازد.

شواهد به دست آمده از افراد HIV مثبت نشان می دهد که ورزش منظم و متوسط احتمالأ باعث افزایش طول عمر و کیفیت زندگی بعد از آلودگی شده و تمرینات ورزشی ممکن است عملکرد ایمنی را در بیماران آلوده تقویت کند. در افراد آلوده به HIV به کرات کاهش وزن بخصوص در عضلات نگهدارنده ناشی از تحلیل عضلانی دیده می شود

تصور می شود حفظ عضلات نگهدارنده مثل انجام تمرینات مقاومتی (با وزنه ) ممکن است در محدود کردن برخی از عواقب ناتوان کننده ناشی از بیماری موثر بوده واحتمالأ پیشرفت بیماری را کند می کند.

در واقع افراد آلوده به HIV نسبت به انواع عفونت های فرصت طلب واختلالات خود ایمنی مستعد هستند . در حال حاضر عفونت HIV حالت مزمنی است که ممکن است تا مدتها نیز غیر قابل تشخیص بوده و پس از 15-10 سال عفونت بدون علامت به صورت سندرم نقص ایمنی اکتسابی یا ایدز ظاهر می شود.

در تحقیقی که ریگسبای و همکاران (1992)انجام دادند نتیجه گرفتند که پاسخ تطابقی ساخت پروتئین عضلات اسکلتی و عوامل عصبی-عضلانی در بیماران آلوده حفظ می شود وانجام تمرینات مقاومتی پیشرونده در مراحل اولیه ممکن است به مهار آتروفی عضلانی وافت قدرت عضلانی و قابلیت عملکردی در مراحل بعدی عفونت HIV کمک کند. در مطالعه دیگری روی گروه کوچکی از افراد آلوده که به میزان متوسط یا شدید دچار نارسایی ایمنی شده بودند افرادی که وارد برنامه تمرین شده وتا 24 هفته را کامل کرده بودند بهبودی قابل توجهی در VO2max و تهویه دقیقه ای و ضربان اکسیژن نشان دادند.

همچنین یافته نشان می دهد که این افراد بعد از هر دو نوع تمرین استقامتی و قدرتی افزایش قابل توجهی در میزان توان هوازی و قدرت عضلانی و وزن بدون چربی آنها دیده می شود.

واژه نامه :

CD4+ : از سلول های سیستم ایمنی بدن است که در حفاظت بدن از عفونت ها نقش دارد.

حیات وحش

حیات وحش

حیات وحش

مناسبت ها وتقویم

آذر ماه1391

یلدا

آذر ماه1391

آذر ماه1391(معمولی)

آذر ماه1391(نمای تمام صفحه)

4 شنبه

9 محرم تاسوعای حسینی

----------------------------

5 یکشنبه

10 محرم عاشورای حسینی

----------------------------

7 سه شنبه

روز نیروی دریایی

شهادت امام زین العابدین(ع)

----------------------------

11 شنبه

روز جهانی مبارزه باایدز

----------------------------

13 دوشنبه

روزبیمه

روزجهانی معلولان

----------------------------

16 پنجشنبه

روزدانشجو

----------------------------

17 جمعه

روزجهانی هواپیمایی

----------------------------

25 شنبه

روز پژوهش

----------------------------

26 یکشنبه

روز حمل ونقل

----------------------------

30 پنجشنبه

شب یلدا

آذر ماه1391(نمای تمام صفحه)

4 شنبه 9 محرم تاسوعای حسینی ---------------------------- 5 یکشنبه 10 محرم عاشورای حسینی ---------------------------- 7 سه شنبه روز نیروی دریایی شهادت امام زین العابدین(ع) ---------------------------- 11 شنبه روز جهانی مبارزه باایدز ---------------------------- 13 دوشنبه روزبیمه روزجهانی معلولان ---------------------------- 16 پنجشنبه روزدانشجو ---------------------------- 17 جمعه روزجهانی هواپیمایی ---------------------------- 25 شنبه روز پژوهش ---------------------------- 26 یکشنبه روز حمل ونقل ---------------------------- 30 پنجشنبه شب یلدا

یلدا

تاریخچه شب یلدا

چرا آخرین روز آذرماه شب یلدا نام گرفت

شب یلدا

پیرامون واژه

پیشینهٔ جشن

تأثیر یلدا در جشن‌های دیگر اقوام

جشن یلدا و عادات مرسوم در ایران

پیامک ها

تاریخچه شب یلدا

شرق شناسان و مورخان متفق القولند كه ایرانیان نزدیك به ? هزار سال است كه شب یلدا آخرین شب پاییز و آذر ماه را كه درازترین و تاریك ترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار می مانند، در كنار یكدیگر خود را سرگرم می کنند تا اندوه غیبت خورشید و تاریكی و سردی روحیه آنان را تضعیف نكند و با به روشنی گراییدن آسمان (حصول اطمینان از بازگشت خورشید در پی یك شب طولانی و سیاه كه تولد تازه آن عنوان شده است) به رختخواب روند و لختی بیاسایند.

مراسم شب یلدا (شب چله) از طریق ایران به قلمرو رومیان راه یافت و جشن «ساتورن» خوانده می شد. جشن ساتورن پس از مسیحی شدن رومی ها هم اعتبار خود را از دست نداد و ادامه یافت كه در همان نخستین سده آزاد شدن پیروی از مسیحیت در میان رومیان، با تصویب رئیس وقت كلیسا، كریسمس (مراسم میلاد مسیح) را ?? دسامبر قرار دادند كه چهار روز و در سال های كبیسه سه روز بیشتر از یلدا (شب ?? دسامبر) فاصله ندارد و مفهوم هر دو واژه هم یكی است. از آن پس این دو میلاد تقریباً باهم برگزار می شده اند.

آراستن سرو و كاج در كریسمس هم از ایران باستان اقتباس شده است، زیرا ایرانیان به این دو درخت مخصوصاً سرو به چشم مظهر مقاومت در برابر تاریكی و سرما می نگریستند و در خور روز؛ در برابر سرو می ایستادند و عهد می كردند كه تا سال بعد یك نهال سرو دیگر كشت كنند.

پیشتر، ایرانیان (مردم سراسر ایران زمین) روز پس از شب یلدا (یكم دی ماه) را خور روز و دی گان؛ می خواندند و به استراحت می پرداختند و تعطیل عمومی بود. در این روز عمدتاً به این لحاظ از كار دست می كشیدند كه نمی خواستند احیاناً مرتكب بدی كردن شوند كه میترائیسم ارتكاب هر كار بد كوچك را در روز تولد خورشید گناهی بسیار بزرگ می شمرد. هرمان هیرت، زبان شناس بزرگ آلمان كه گرامر تطبیقی زبان های آریایی را نوشته است كه پارسی از جمله این زبان ها است نظر داده كه دی- به معنای روز- به این دلیل بر این ماه ایرانی گذارده شده كه ماه تولد دوباره خورشید است. باید دانست كه انگلیسی یك زبان گرمانیك (خانواده زبانهای آلمانی) و از خانواده بزرگ تر زبان های آریایی (آرین) است. هرمان هیرت در آستانه دی گان به دنیا آمده بود و به زادروز خود كه مصادف با تولد دوباره خورشید بود، مباهات بسیار می كرد.

فردوسی به استناد منابع خود، یلدا و خور روز، را به هوشنگ از شاهان پیشدادی ایران (كیانیان كه از سیستان پارس برخاسته بودند) نسبت داده و در این زمینه از جمله گفته است:

كه ما را ز دین بهی ننگ نیست

به گیتی، به از دین هوشنگ نیست

همه راه داد است و آیین مهر

نظر كردن اندر شمار سپهر

آداب شب یلدا در طول زمان تغییر نكرده و ایرانیان در این شب، باقیمانده میوه هایی را كه انبار كرده اند و خشكبار و تنقلات می خورند و دور هم گرد هیزم افروخته و بخاری روشن می نشینند تا سپیده دم بشارت شكست تاریكی و ظلمت و آمدن روشنایی و گرمی (در ایران باستان، از میان نرفتن و زنده بودن خورشید كه بدون آن حیات نخواهد بود) را بدهد، زیرا كه به زعم آنان در این شب، تاریكی و سیاهی در اوج خود است.

واژه یلدا، از دوران ساسانیان كه متمایل به به كارگیری خط (الفبای از راست به چپ) سریانی شده بودند به كار رفته است. یلدا- همان میلاد به معنای زایش- زاد روز یا تولد است كه از آن زبان سامی وارد پارسی شده است. باید دانست كه هنوز در بسیاری از نقاط ایران مخصوصاً در جنوب و جنوب خاوری برای نامیدن بلندترین شب سال، به جای شب یلدا از واژه مركب شب چله (?? روز مانده به جشن سده، شب سیاه و سرد) استفاده می شود?

خور روز (دی گان)- یكم دی ماه- در ایران باستان در عین حال روز برابری انسان ها بود. در این روز همگان از جمله شاه لباس ساده می پوشیدند تا یكسان به نظر آیند و كسی حق دستور دادن به دیگری را نداشت و كارها داوطلبانه انجام می گرفت، نه تحت امر. در این روز جنگ كردن و خونریزی، حتی كشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود. این موضوع را نیروهای متخاصم ایرانیان می دانستند و در جبهه ها رعایت می كردند و خونریزی موقتاً قطع می شد و بسیار دیده شده كه همین قطع موقت جنگ، به صلح طولانی و صفا انجامیده بود.

چرا آخرین روز آذرماه شب یلدا نام گرفت؟

واژه یلدا واژه ایست برگرفته از زبان سریانی (که از لهجه‌های متداول زبان آرامی است) به معنای تولد. زبان «آرامی» یکی از زبان‌های رایج در منطقه خاورمیانه بوده است. (برخی بر این عقیده اند که این واژه در زمان ساسانیان که خطوط الفبا از راست به چپ نوشته می‌شده، وارد زبان پارسی شده است).

واژه یلدا به معنای زایش زادروز و تولد است. ایرانیان باستان با این باور که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می‌شوند و تابش نور ایزدی افزونی می‌یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می‌خواندند و برای آن جشن بزرگی بر پا می‌کردند. و از این رو به ماه دهم دی (به معنای روز) میگفتند که ماه تولد خورشید بود.

شب یلدا

شب یَلدا یا شب چلّه بلندترین شب سال در نیم‌کره شمالی زمین است. این شب به زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستین روز زمستان) اطلاق می‌شود. ایرانیان و بسیاری از دیگر اقوام شب یلدا را جشن می‌گیرند.

این شب در نیم‌کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن زمان به بعد طول روز بیش‌تر و طول شب کوتاه‌تر می‌شود.

پیرامون واژه

«یلدا» واژه‌ایست به معنای «تولد» برگرفته از زبان سریانی که از شاخه‌های متداول زبان «آرامی» است. زبان «آرامی» یکی از زبان‌های رایج در منطقه خاورمیانه بوده‌است. برخی بر این عقیده‌اند که این واژه در زمان ساسانیان که خطوط الفبایی از راست به چپ نوشته می‌شده، وارد زبان پارسی شده‌است.

واژه «یلدا» به معنای «زایش زادروز» و تولد است. ایرانیان باستان با این باور که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می‌شوند و تابش نور ایزدی افزونی می‌یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می‌خواندند و برای آن جشن بزرگی برپا می‌کردند و از این رو به دهمین ماه سال دی (به معنای روز) می‌گفتند که ماه تولد خورشید بود.

پیشینهٔ جشن

یلدا و جشن‌هایی که در این شب برگزار می‌شود، یک سنت باستانی است. مردم روزگاران دور و گذشته، که کشاورزی، بنیان زندگی آنان را تشکیل می‌داد و در طول سال با سپری شدن فصل‌ها و تضادهای طبیعی خوی داشتند، بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کارها و فعالیت‌های خود را با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند.

آنان ملاحظه می‌کردند که در بعضی ایام و فصول روزها بسیار بلند می‌شود و در نتیجه در آن روزها، از روشنی و نور خورشید بیشتر می‌توانستند استفاده کنند. این اعتقاد پدید آمد که نور و روشنایی و تابش خورشید نماد نیک و موافق بوده و با تاریکی و ظلمت شب در نبرد و کشمکش‌اند. مردم دوران باستان و از جمله اقوام آریایی، از هند و ایرانی - هند و اروپایی، دریافتند که کوتاه‌ترین روزها، آخرین روز پاییز و شب اول زمستان است و بلافاصله پس از آن روزها به تدریج بلندتر و شب‌ها کوتاهتر می‌شوند، از همین رو آنرا شب زایش خورشید نامیده و آنرا آغاز سال قرار دادند.[۱] بدین‌سان در دوران کهن فرهنگ اوستایی، سال با فصل سرد شروع می‌شد و در اوستا، واژه Sareda, Saredha «سَرِدَ» یا «سَرِذَ» که مفهوم «سال» را افاده می‌کند، خود به معنای «سرد» است و این به معنی بشارت پیروزی اورمزد بر اهریمن و روشنی بر تاریکی است.[۲] در آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، ص ۲۵۵، از روز اول دی ماه، با عنوان «خور» نیز یاد شده‌است و در قانون مسعودی نسخه موزه بریتانیا در لندن، «خُره روز» ثبت شده، اگرچه در برخی منابع دیگر «خرم روز» نامیده شده‌ است.[۳] در برهان قاطع ذیل واژه «یلدا» چنین آمده‌ است:

«یلدا شب اول زمستان و شب آخر پاییز است که اول جَدی و آخر قوس باشد و آن درازترین شب‌هاست در تمام سال و در آن شب و یا نزدیک به آن شب، آفتاب به برج جدی تحویل می‌کند و گویند آن شب به غایت شوم و نامبارک می‌باشد و بعضی گفته‌اند شب یلدا یازدهم جدی است.»[۴]

تاریکی نماینده اهریمن بود و چون در طولانی‌ترین شب سال، تاریکی اهریمنی بیشتر می‌پاید، این شب برای ایرانیان نحس بود و چون فرا می‌رسید، آتش می‌افروختند تا تاریکی و عاملان اهریمنی و شیطانی نابود شده و بگریزند، مردم گرد هم جمع شده و شب را با خوردن، نوشیدن، شادی و پایکوبی و گفتگو به سر می‌آوردند و خوانی ویژه می‌گستردند، هرآنچه میوه تازه فصل که نگاهداری شده بود و میوه‌های خشک در سفره می‌نهادند. سفره شب یلدا، «میَزد» Myazd نام داشت و شامل میوه‌های تر و خشک، نیز آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان، «لُرک» Lork که از لوازم این جشن و ولیمه بود، به افتخار و ویژگی «اورمزد» و «مهر» یا خورشید برگزار می‌شد.[۵] در آیین‌های ایران باستان برای هر مراسم جشن و سرور آیینی، خوانی می‌گستردند که بر آن افزون بر آلات و ادوات نیایش، مانند آتشدان، عطردان، بخوردان، برسم و غیره، برآورده‌ها و فرآورده‌های خوردنی فصل و خوراک‌های گوناگون، خوراک مقدس مانند «میزد» نیز نهاده می‌شد.

ایرانیان گاه شب یلدا را تا دمیدن پرتو پگاه در دامنهٔ کوه‌های البرز به انتظار باززاییده‌ شدن خورشید می‌نشستند. برخی در مهرابه‌ها (نیایشگاه‌های پیروان آیین مهر) به نیایش مشغول می‌شدند تا پیروزی مهر و شکست اهریمن را از خداوند طلب کنند و شب‌هنگام دعایی به نام «نی ید» را می‌خوانند که دعای شکرانه نعمت بوده‌است. روز پس از شب یلدا (یکم دی ماه) را خورروز (روز خورشید) و دی گان؛ می‌خواندند و به استراحت می‌پرداختند و تعطیل عمومی بود (خرمدینان، این روز را خرم روز یا خره روز می‌نامیدند).خورروز در ایران باستان روز برابری انسان‌ها بود در این روز همگان از جمله پادشاه لباس ساده می‌پوشیدند تا یکسان به نظر آیند و کسی حق دستور دادن به دیگری نداشت و کارها داوطلبانه انجام می‌گرفت نه تحت امر. در این روز جنگ کردن و خونریزی حتی کشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود این موضوع را نیروهای متخاصم با ایرانیان نیز می‌دانستند و در جبهه‌ها رعایت می‌کردند و خونریزی به طور موقت متوقف می‌شد و بسیار دیده شده که همین قطع موقت جنگ به صلح طولانی و صفا تبدیل شده‌ است. در این روز بیشتر از این رو دست از کار می‌کشیدند که نمی‌خواستند احیاناً مرتکب بدی شوند که آیین مهر ارتکاب هر کار بد کوچک را در روز تولد خورشید گناهی بسیار بزرگ می‌شمرد. ایرانیان به سرو به چشم مظهر قدرت در برابر تاریکی و سرما می‌نگریستند و در خورروز در برابر آن می‌ایستادند و عهد می‌کردند که تا سال بعد یک سرو دیگر بکارند.

تأثیر یلدا در جشن‌های دیگر اقوام

امروزه محققان معتقدند که مسیحیت غربی چارچوب اصلی خود را که به این دین پایداری و شکل بخشیده به مذاهب پیش از مسیحیت روم باستان از جمله میترایسم مدیون است و برای نمونه تقویم کلیساها، بسیاری از بقایای مراسم و جشنهای پیش از مسیحیت بخصوص کریسمس را در خود نگاه داشته‌ است و کریسمس به عنوان آمیزه‌ای از جشن‌های ساتورنالیا و زایش میترا در روم باستان در زمان قرن چهارم میلادی با رسمی شدن آیین مسیحیت و به فرمان کنستانتین به عنوان زادروز رسمی مسیح در نظر گرفته شد.[۶] هنگام توسعهٔ آیین‌های رازآمیز در اروپا و سرزمین‌های تحت فرمانروایی امپراتوری روم و پیش از از پذیرفتن آیین مسیحیت، رومیان هر ساله در روز ۱۷ دسامبر در جشنی به نام ساتورنالیا به سیاره کیوان (ساترن)، ایزد باستانی زراعت، احترام می‌نهادند. این جشن تا هفت روز ادامه می‌یافت و انقلاب زمستانی را شامل می‌شد. از آنجا که رومیان از گاهشماری یولیانی در محاسبات خود استفاده می‌کردند روز انقلاب زمستانی به جای ۲۱ یا ۲۲ دسامبر حدوداً در ۲۵ دسامبر واقع می‌شد. هنگام عید ساتورنالیا، رومی‌ها اقدام به برپاداشتن جشن و سرور، به تعویق انداختن کسب و کار و منازعات، هدیه دادن به همدیگر و آزادکردن موقتی برده‌ها می‌نمودند. همچنین آیین رازآمیز میترائیسم، بر پایه پرستش ایزد باستان ایران زمین، میترا در سرزمین‌های تحت فرمانروایی روم باستان اشاعه زیادی یافته بود و بسیاری از رومیان، رویداد بلندتر شدن روزها به دنبال انقلاب زمستانی را با شرکت کردن در مراسمی به منظور بزرگداشت میترا، جشن می‌گرفتند. این جشنها و سایر مناسک تا روز اول ژانویه ادامه می‌یافت که رومیان آنرا روز ماه و سال جدید می‌دانستند. پس از استیلای مسیحیت در اروپا، آداب و رسوم آیین مهر که در زندگی مردم و به‌خصوص در میان رومیان نفوذ کرده بود هم‌چنان باقی ماند و با آمدن دین جدید رنگ نباخت. کلیسای کاتولیک روم روز ۲۵ دسامبر را به عنوان زادروز مسیح برگزید تا به مراسم پگانیسم در آن زمان معنا و مفهوم مسیحی بخشد. برای نمونه، کلیسا جشن زادروز میترا خدای نور و روشنایی را با جشن بزرگداشت زادروز عیسی که عهد جدید او را نور و روشنی جهان می‌نامد، جایگزین نمود تا از درآمیختن این دو مناسبت، نفوذ بیشتری بر زندگی مردم داشته باشد و بزرگ‌ترین جشن آیین مهر را در خود حل کنند. اکنون کلیسای ارامنه روز ششم ژانویه را که گفته می‌شود روز غسل تعمید مسیح است را به عنوان روز میلاد مسیح جشن می‌گیرند.[۷] تاریخدانان، تاریخ دقیق زادروز عیسی را نمی‌دانند. فرانتس کومون، باستان‌شناس بلژیکی و بنیان‌گذار میتراپژوهی مدرن و دیگر میتراپژوهان همفکر او مفاهیم آیین میترایسم روم را کاملاً برگرفته از آیین مزدیسنا و ایزد ایرانی میترا (مهر) می‌دانند اما این ایده از دهه ۱۹۷۰ میلادی به بعد به شدت مورد نقد و بازبینی قرار گرفته‌ است و اکنون به یکی از مسائل بسیار مجادله‌برانگیز در زمینه پژوهش ادیان در دنیای روم و یونان باستان تبدیل شده‌ است.[۸]

در حدود ۴۰۰۰ سال پیش در مصر باستان جشن «باززاییده‌ شدن خورشید»، مصادف با شب چله، برگزار می‌شده‌ است. مصریان در این هنگام از سال به مدت ۱۲ روز، به نشانهٔ ۱۲ ماه سال خورشیدی، به جشن و پای‌کوبی می‌پرداختند و پیروزی نور بر تاریکی را گرامی می‌داشتند. هم‌چنین از ۱۲ برگ نخل برای تزیین مکان برگزاری جشن استفاده می‌کردند که نشانهٔ پایان سال و آغاز سال نو بوده‌ است.

در یونان قدیم نیز، اولین روز زمستان روز بزرگ‌داشت خداوند خورشید بوده‌ است و آن را خورشید شکست ناپذیر، ناتالیس انویکتوس، می‌نامیدند که از ریشهٔ کلمهٔ ناتال که در بالا اشاره شد برگرفته شده‌است و معنی آن، میلاد و تولد است. ریشه‌های یلدا در جشن دیگر مرسوم در یونان نیز باقی مانده‌است از مهم‌ترین این جشن‌های می‌توان به جشن ساتورن اشاره کرد.

در قسمت‌هایی از روسیهٔ جنوبی، هم‌اکنون جشن‌های مشابهی به‌مناسبت چله برگزار می‌شود. این آیین‌ها شباهت بسیاری با مراسم شب چله دارد. پختن نان شیرینی محلی شبیه به موجودات زنده، بازی‌های محلی گوناگون، کشت و بذرپاشی به صورت تمثیلی و بازسازی مراسم کشت، پوشانیدن سطح کلبه با چربی، گذاشتن پوستین روی هره پنجره‌ها، آویختن پشم از سقف، پاشیدن گندم به محوطه حیاط، ترانه‌خوانی و رقص و آواز و مهم‌تر از همه قربانی کردن جانوران از آیین‌های ویژه این جشن بوده و هست. یکی دیگر از آیین‌های شب‌های جشن، فالگیری بود و پیشگویی رویدادهای احتمالی سال آینده. همین آیین‌ها در روستاهای ایران نیز کم و بیش به چشم می‌خورند که نشان از همانندی جشن یلدا در ایران و روسیه دارند.

یهودیان نیز در این شب جشنی با نام «ایلانوت» (جشن درخت) برگزار می‌کنند و با روشن‌کردن شمع به نیایش می‌پردازند.

آشوریان نیز در شب یلدا آجیل مشکل‌گشا می‌خورند و تا پاسی از شب را به شب نشینی و بگو بخند می‌گذرانند و در خانواده‌های تحصیل کرده آشوری تفال با دیوان حافظ نیز رواج دارد.

نخستین روز زمستان در نزد خرمدینانی که پیرو مزدک هستند نیز سخت گرامی و بزرگ دانسته می‌شود و از آن با نام «خرم روز» (خره روز) یاد می‌گردد و آیین‌هایی ویژه در آن روز برگذار می‌شود. این مراسم و نیز سالشماری آغاز زمستان هنوز در میان برخی اقوام دیده می‌شود که نمونه آن تقویم محلی پامیر و بدخشان (در شمال افغانستان و جنوب تاجیکستان) است.

جشن یلدا و عادات مرسوم در ایران

ایرانیان نزدیک به چند هزار سال است که شب یلدا آخرین شب پاییز را که درازترین و تاریکترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار می‌مانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم می‌دارند تا اندوه غیبت خورشید و تاریکی و سردی روحیهٔ آنان را تضعیف نکند و با به روشنایی گراییدن آسمان به رخت خواب روند و لختی بیاسایند.

در آیین کهن، بنابر یک سنت دیرینه آیین مهر شاهان ایرانی در روز اول دی‌ماه تاج و تخت شاهی را بر زمین می‌گذاشتند و با جامه‌ای سپید به صحرا می‌رفتند و بر فرشی سپید می‌نشستند. دربان‌ها و نگهبانان کاخ شاهی و همهٔ برده‌ها و خدمت‌کاران در سطح شهر آزاد شده و به‌سان دیگران زندگی می‌کردند. رئیس و مرئوس، پادشاه و مردم عادی همگی یکسان بودند. البته درستی این امر تایید نشده و شاید افسانه‌ای بیش نباشد. ایرانیان در این شب باقی‌مانده میوه‌هایی را که انبار کرده بودند به همراه خشکبار و تنقلات می‌خوردند و دور هم گرد هیزم افروخته می‌نشستند تا سپیده دم بشارت روشنایی دهد زیرا به زعم آنان در این شب تاریکی و سیاهی در اوج خود است. جشن یلدا در ایران امروز نیز با گرد هم آمدن و شب‌نشینی اعضای خانواده و اقوام در کنار یکدیگر برگزار می‌شود. متل‌گویی که نوعی شعرخوانی و داستان‌خوانی است در قدیم اجرا می‌شده‌ است به این صورت که خانواده‌ها در این شب گرد می‌آمدند و پیرترها برای همه قصه تعریف می‌کردند. آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه‌های گوناگون است که همه جنبهٔ نمادی دارند و نشانهٔ برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند، این میوه‌ها که اغلب دانه‌های زیادی دارند، نوعی جادوی سرایتی محسوب می‌شوند که انسان‌ها با توسل به برکت‌خیزی و پردانه بودن آنها، خودشان را نیز مانند آنها برکت‌آور می‌کنند و نیروی باروی را در خویش افزایش می‌دهند و همچنین انار و هندوانه با رنگ سرخشان نمایندگانی از خورشید در شب به‌شمار می‌روند. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است. حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پُری آن، آینده‌گویی می‌کنند.

در خطهٔ شمال و آذربایجان رسم بر این است که در این شب خوانچه‌ای تزیین شده به خانهٔ تازه‌عروس یا نامزد خانواده بفرستند. مردم آذربایجان در سینی خود هندوانه‌ها را تزئین می‌کنند و شال‌های قرمزی را اطرافش می‌گذارند. درحالی که مردم شمال یک ماهی بزرگ را تزئین می‌کنند و به خانهٔ عروس می‌برند.

سفرهٔ مردم شیراز مثل سفرهٔ نوروز رنگین است. مرکبات و هندوانه برای سرد مزاج‌ها و خرما و رنگینک برای گرم مزاج‌ها موجود است. حافظ‌خوانی جزو جدانشدنی مراسم این شب برای شیرازی‌هاست. البته خواندن حافظ در این شب نه تنها در شیراز مرسوم است، بلکه رسم کلی چله‌نشینان شده‌است.

همدانی‌ها فالی می‌گیرند با نام فال سوزن. همه دور تا دور اتاق می‌نشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر می‌خواند. دختر بچه‌ای پس از اتمام هر شعر بر یک پارچه نبریده و آب ندیده سوزن می‌زند و مهمان‌ها بنا به ترتیبی که نشسته‌اند شعرهای پیرزن را فال خود می‌دانند. همچنین در مناطق دیگر همدان تنقلاتی که مناسب با آب و هوای آن منطقه‌است در این شب خورده می‌شود. در تویسرکان و ملایر، گردو و کشمش و مِیز نیز خورده می‌شود که از معمولترین خوراکی‌های موجود در ابن استان هاست.

در شهرهای خراسان خواندن شاهنامهٔ فردوسی در این شب مرسوم است.

در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را قسم می‌دهند که زیاد سخت نگیرد و معمولاً گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و کشمش می‌خورند.

در گیلان هندوانه را حتماً فراهم می‌کنند و معتقدند که هر کس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی‌کند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد. «آوکونوس» یکی دیگر از خوردنی‌هایی است که در این منطقه در شب یلدا رواج دارد و به روش خاصی تهیه می‌شود. در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره می‌ریزند، خمره را پر از آب می‌کنند و کمی نمک هم به آن می‌افزایند و در خم را می‌بندند و در گوشه‌ای خارج از هوای گرم اطاق می‌گذارند. ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه می‌شود. آوکونوس در اغلب خانه‌های گیلان تا بهار آینده یافت می‌شود و هر وقت هوس کنند ازگیل تر و تازه و پخته و رسیده و خوشمزه را از خم بیرون می‌آورند و آن را با گلپر و نمک در سینه‌کش آفتاب می‌خورند.(آو= آب و کونوس = ازگیل). در گیلان در خانواده هایی که در همان سال پسرشان را داماد یا نامزد کرده‌اند رسم است که طبقی برای خانواده نوعروس می فرستند. در این طبق میوه‌ها و خوراکی‌ها و تنقلات ویژه شب چله به زیبایی در اطراف آراسته می‌شود و در وسط طبق هم یک ماهی بزرگ (معمولا ماهی سفید) تازه و خام همراه با تزیین سبزیجات قرار می‌گیرد که معتقدند باعث خیر و برکت و فراوانی روزی زوج جدید و همچنین سلامت و باروری نوعروس می‌گردد.[نیازمند منبع]

مردم کرمان تا سحر انتظار می‌کشند تا از قارون افسانه‌ای استقبال کنند. قارون در لباس هیزم‌شکن برای خانواده‌های فقیر تکه‌های چوب می‌آورد. این چوب‌ها به طلا تبدیل می‌شوند و برای آن خانواده، ثروت و برکت به همراه می‌آورند

در کردستان نیز خانواده‌هایی که عروس به خانه بخت فرستاده‌اند‌ خوانچه‌هایی حاوی هندوانه و آجیل و همچنین هدیه را به خانه نو عروس و داماد می‌فرستند.

جهت ارسال اس ام اس شب یلدا به بخش شهر اس ام اس ها < مناسبتی مراجعه بفرمایید.

ستايش خدايي را که توفيق يار ما فرمود تا از اين سو و آن سو کلماتي را گرد هم آوريم و جمع پريشاني در ثناي مولايمان،

دوست خدا، وحضرت بقیه الله که درود يزدان همواره بر او باد بياراييم، باشد تا اين دانه دهان مور، تحفه اي باشد مقبول و پيش کش باني بيت الله المعمور.

اما آنچه شايان ذکر است، اين است که اين نوشتار، در حقيقت، مجموعه اي است از پراکنده هاي کتب،

وسایت ها که اين ذره بي مقدار گرد هم آورده‌ام تا دوستاراني که اين کتاب، در دسترسشان قرار مي گيرد،

هاله اي از درس اسلام و روش زندگی وهمچنین دانشی هرچندکم را دريابند، بنابراين برخي مطالب آن ممکن است از سایت هایی آمده باشدکه

چندان مورد اعتنا نباشند(بجزمطالب مذهبی)، اما ، براي آشنايي گذرا ، مناسب است

و مطلب ديگر:

این کتاب باهمه محتویات آن رایگان میباشد

آیاالان که داریداستفاده میکنید هزینه ایی پرداخت کرده اید؟

امابرای گردآوری مطالب وساختن این کتاب کلی وقت وهزینه گزاشته شده

پس ازشماتوقع دارم نظراتتان رابرای ما به ایمیل یا شماره پیامک برنامه،برای ما ارسال کنید ویادرنظرسنجی سایت شرکت کنید

ومارادلگرم ترازپیش برای ساخت نسخه های جدیدتربامطالب بیشتریاری کنید

منتظرنظرات وپیشنهادات همگی شماعزیزان هستیم.

ایمیل:

Shahzade242@yahoo.com

سایت ونظرسنجی:

wWw.Sar3Da1.Com

شماره پیامک:

09387345716

گاهی حتی یه اس ام اس هم میتواند تشکربزرگی برای ما باشد

فراموش نکنید درنظرسنجی کتاب بزرگ همراه من درسایت شرکت کنید وبه کتاب امتیازدهید.

جهت دریافت این نسخه ونسخه ای پیشین ونسخه های جدیدترازکتاب بزرگ همراه من،

هرماه به سایت های

سرصدایه دونه

wWw.Sar3Da1.Com

وآسان دانلود بزرگترین سایت دانلود رایگان ایرانیان به آدرس

www.AsanDownload.com

www.AsanMob.com

مراجعه بفرمایید

تشکرویژه ازمدیریت این سایت

___________________

یا صاحب الزمان رمز ظهور تو ترک گناه و یکدلی و دعای ماست.

سلام مولای من،

سلام معشوق عالمیان،

سلام انتظار منتظران می خواهم از جور زمانه بگویم ،

می خواهم بگویم و بنویسم از فسادی که جهان را چون پرده ای فراگرفته اما زمان فرصتی است اندک و انسان آدمی است ناتوان.

پس ذره ای از درد دلم را به زبان می آورم تا بدانی چقدر دلگیر و خسته ام. آغاز نامه به جهانبان جهان و جهانیان خدای هر دو جهان:

،

مولای من می دانی چند سال است انتظار می کشم. از وقتی سخن گفته ام و معنای سخن خود را فهمیده ام انتظارت را می کشم. بیا و این انتظار مرا پایان بده. ...

دعاکن زنده بمانم تابیایی

هرجمعه انتظارت رامیکشم،مهدی جان بیا....