همراه من

مقدمه

همراهان من

قالب های موبایل

نظرسنجی

دینی ومذهبی

شهراس ام اس ها

درمسیردرست زندگی

بهترزندگی کنیم

پزشکی وسلامتی

دانش و فناوری

مشاوره وآموزش

معرفی وبیوگرافی ها

ادبیات شعروداستان

تفریح وسرگرمی

رنگارنگ

تازه ها

عمومی

منتظرشماهستیم

ناشر

مقدمه

آقابيا . . .

گردآورنده

کتاب

شرایط استفاده

دریافت این برنامه

بنام خالق زیبایی ها سلام بر حجت خدا بر زمین وامام زمان سلام بر مهدی موعود آقا جان درود و سلام بر تو مهدی جان چه بگویم و از کجا گویم ، آنقدر آه و ناله بر دل دارم که گر برآید دل سنگ به خون آید ولی چگونه با غم و بی قراری های خویش باعث تکدر اوقات شما جانان شویم . آقا جان روزگاران بر شما تنگ نشود اما بر ما تنگ شده و سختی ها فزون شده است . مهدی جان خداوند رحیم دلت را مسرور و شاد گرداند دلهایمان سخت غمگین است . ای فرزند شیر خدا آیا خدا به غیر از شما کس دیگری را امام بر ما و حجت خویش بر زمین قرار داده است . آقا جان دردهایمان را به کجا بریم . ای طاووس اهل جنت آیا شما واسطه فیض الهی با بندگان نیستیت . یا اباصالح ظفرمند باشی و پیروز در هر مکان و زمان ، به تنگ آمده ام ولی چه کنم که سعی بر این دارم که نا امید نشوم که ناامید شیطان است . مهدی جان درود بر تو و پدرانت نظری بر ما ضعیفان بنما که بی تو هیچیم . والسلام

خدا خالق عشقه / محمد گل عشقه / علی مظهر عشقه / زهرا وجود عشقه حسن نماد عشقه / حسین سالار عشقه / عباس ساقی عشقه زینب شاهدعشقه / سجاد راوی عشقه / باقر کلام عشقه صادق احیای عشقه / کاظم صابرعشقه / رضا ضامن عشقه تقی جمال عشقه / نقی پاکی عشقه / حسن بقای عشقه مهدی قیام عشقه

خدایا ایمانیّاتمان را ایمانیّات مهدوی قرار بده! خدایا تفکراتمان را تفکرات مهدوی قرار بده! خدایا اخلاقیاتمان را اخلاقیات مهدی قرار بده! خدایا ما را جزء برپا کنندگان ظهور مولایمان قرار بده!

براي سلامتي وظهورهرچه زودتراقا امام زمان صلوات اَلْعَجَلَ، اَلْعَجَلَ؛ یا مَولای یا صاحِبَ الزَّمانِ

بسم الله الرحمن الرحيم مهدی جان درود بر تو و پدرانت نظری بر ما ضعیفان بنما که بی تو هیچیم مهدی جان بیا . . .

-مؤلف: امین بشارت نیا -نوبت ساخت: نوزدهم -تعداد: نامحدود -انقضاء: نامحدود -پایگاه اینترنتی:

www.sar3da1.com www.sar3da1.vcp.ir -نشانی الکترونیکی: shahzade242@yahoo.com pesarbiriya@yahoo.com shahzade242@gmail.com اي دي نيمباز biriya@nimbuzz.com_pesare -تالارگفتمان: www.sar3da1.com\forums.html -شماره پیامک:

09387345716 -آدرس فروشگاه:

www.shop.sar3da1.com -سایت دیگرکتابها:

www.general.sar3da1.com سخن نویسنده: باسلام ودرود به همگی شما عزیزان وتشکر ازشما که این کتاب را برای مطالعه انتخاب کردید وخداوندراسپاسگذاریم که این بارهم توفیق دادتابانسخه جدیدودیگری ازهمراه من درخدمت شماباشیم امیدوارم توانسته باشیم هرچندکم اما مفید به ایرانوایرانی خدمت کنیم تالیف کتاب موبایل ابتدادرسال1387بانام علمی فرهنگی هنری(E.F.H)همزمان باشروع به کاررسمی سایت سرصدابودکه متاسفانه بنابه دلایلی1387و1388چندنسخه ازآن بیشترانتشارنشد،ودرسال 1389به اسم کنونی(همراه من)وباشعارهمراه خوب وهمیشگی لحظه های شما وبامااززمان هم جلوترباشیدشروع به کارکردوتاکنون به لطف خداوحضرت بقیه العظم(عج)اول هرماه منتشرشده وخواهدشد وسعی شده اول هرماه همه نوع مطلبی برای تمامی سنین وتمامی اقشارجامعه درج بشود ومابه خودمیبالیم وافتخارمیکنیم که توانستیم بانسخه های جدیدترتعدادمخاطبانمان راافزایش دهیم همانطورازنظرات وپیشنهادها و اس ام اس ها وهمچنین ازسایت هامی توان متوجه شد. _____________________ امیدواریم کتاب بزرگ همراه من سهمی در موفقیت شما توی زندگیتان داشته باشد ، هرچند این موفقیت حاصل اراده شماست و ما فقط واسطه ایم... " " به امید روزی که همه مردم سرزمین من لبخند به لب داشته باشند... " بازهم مثل همیشه نظرات،انتقادات وپیشنهادات خودرابرایمان ارسال نمایید ودرپیشرفت هرچه بهتر کتاب بزرگ همراه من مارایاری کنید منتظرنقطه نظرات شماعزیزان هستیم ________ امیدوارم همواره آسمان دلتان آبی شبهاش مهتابی وروزهاش آفتابی(همانندخورشیدبالای کتاب)باشد.

این کتاب باتمامی مطالب آن تقدیم به صاحب الزمان(عج) میباشد بیاییم همگی برای ظهورهرچه زودتراقادعاکنیم خداکندکه بیایی(يامهدي ادركني)

پک کامل اطلاعاتی کتابی به وسعت یک سرزمین باماهمیشه وهرماه بروز باشید. بهترین هاوجدیدترین هارایکجاداشته باشید همراه من همیشه همراه من *-نام کتاب:

كتاب بزرگ همراه من *-قیمت: رایگان *-درجه سنی: تمامی سنین *-تعدادنویسندگان: تنهای تنها *-نسخه کنونی: شهریورماه1391 *- تاریخ انقضا: نامحدود *- تصویرجلد:

*-آیکون کتاب:

*-سال تهیه: 87-88 الی 89-90 91وانشاالله 92وسالهای دیگر... *-حجم کنونی: 3.300 مگابایت *-امکانات: باقابلیت ارسال متن هاازطریق اس ام اس ارسال برنامه ازطریق بلوتوث بدون سورس امکان تغییراندازه متن درهنگام مطالعه بااستفاده ازکلید9 داراي تقويم به همراه مناسبت هاوتعطيلات رسمي(درقسمت عمومي) *-قابل نصب: قابل نصب برروی تمامی گوشی های موجود(گوشی های که از پلتفرم جاواواندرویدوايفون وكتابخوان ها وتبلت هاو....پشتیبانی میکنند) قابل نصب برروی گوشی های که از زبان فارسی پشتیبانی نمیکنند به زودی نسخه 20.3 مهرماه1391درسایت قرار خواهد گرفت. ____*___*___*____ شما میتوانید موضوعات و متن های خودتونو برای ما ارسال کنید تا درکتاب نسخه های بعدی با نام خودتان درج شود. shahzade242@yahoo.com pesarbiriya@yahoo.com shahzade242@gmail.com امیدوارم لذت ببرید اگراین کتاب مورد رضایت شما بود نسخه های بعدی این کتاب که ساخته شده کاملتر وباتعداد مطالب بیشترهست میتوانیدازطریق سایت اختصاصي برنامه درادرس هاي زیر دریافت کنید ودراختیاردیگران بگزارید www.sar3da1.com www.general.sar3da1.com www.sar3da1.vcp.ir

زکات علم نشروانتشارآن است

اگراین کتاب را مناسب میبینید دراختیاردیگران هم قراردهید

نسخه های بعدی کتاب هم دانلود کنید

منتظر نظرات و پیشنهادهای شما عزیزان هستیم

برای سلامتی و ظهور اقا امام زمان دعا کنید

فراموش نکنید خلیج همیشه فارس

این کتاب با ذکر یک صلوات برمحمد وآل محمد رایگان است.

درضمن،خدامیبیند(مواظب اعمالمون باشیم)

______*______*______

اگرداراي سايت ياوبلاگ ميباشيد اين كتاب رادرسايت ياوبلاگ خودقراردهيد.

ويااگرداراي كتاب موبايل ميباشيد كتاب بزرگ همراه من رادركتابتان معرفي كنيد.

ويااگرداراي ايميل ميباشيداين برنامه رابه تمام ادد ليست خود يا دوستان خود بفرستيدودرتوسعه وانتشارهمراه من سهيم باشيد

تا تمام هم وطنان وتمام كساني كه دوستشان داريم داشته وازمطالبي كه براي تهيه آن ماهها تلاش وزحمت كشيده شده استفاده كنند

وياازطريق بلوتوث به همه ارسال نمایید.

منتظرنظرات انتقادها وپيشنهادهاي همگي شماعزيزان ودوستداران همراه من هستيم.

______*______*______

اگراين كتاب موردرضايتتان بود

نويسنده اين كتاب هم ازدعاي خيرتان بي نصيب نكنيد.

این کتاب ماهنامه است، یعنی هرماه نسخه جدیدتروبامطالب بیشروجالب تراول هرماه ساخته میشود.

__________________

برای دریافت آسان این برنامه فقط کافی است این آیدی را ادد کنید(اگردارای ایمیل میباشید)

PesarBiriya@yahoo.com

وهمچنین دراین سایت

www.sar3da1.com

عضوشوید، ودرقسمت همراه من،هرماهی راکه مایل بودید(نسخه جدیدتر،این ماه،وهمچنین ماههای پیشین)را،متناسب بابرند گوشی موبایلتان،

جاوا،اندروید،آیفون

رایگان دریافت وبرروی تلفن همراهتان نصب واجرانمایید.

همراهان من

اطلاعیه مهم همراه من

مثال خرید

تغييرات كتاب

کمک به زلزله زدگان آذربایجان شرقی

دو نکته، همه مشکلات را حل می کند

عشقی که زندگی میبخشد

پاداش منتظران

ارسال نرم افزار

ارسال مطلب

بیش ازصدهاکتاب موبایل

کدامین رادوست دارید

نظرات وپیشنهادات

زندگی یعنی...

انجمن کتابسازان

خداگوید:

توای زیباتراز خورشیدزیبایم،توای والاترین موجوددنیایم،شروع کن یک قدم باتو،تمام گامهای مانده اش با من.

ازاین پس ممکنه کتاب بزرگ همراه من منتشرنشه، یا دیر به دیر منتشربشه، یا اوایل ماه بصورت منظم نباشه، نمیدونم چند نفرتون منو میشناسید؟

من 22سالمه که 21مهرماه هم تولدمه، پس یه نوجوان نیستم که تنها دقدقه هم مدرسه باشه، یا یه مرد مسن نیستم که یه سغل ثابتی داشته باشم،

پس مشکل من میمونه، یا 2سال سربازی، یا حداقلش برم سر کار. تا اینکه یه تحول بزرگ میتونه همه چیزو تغییر بده واونم فروش این کتاب هست، منظورم ازفروش، قیمت خیلی خیلی پایین هست،اونم نه برای من

من هیچ گونه سودی از فروش این کتاب نه میبرم ونه خواهم برد، وهزینه ای که شما پرداخت میکنید صرف هزینه دامین وهاست سایت اختصاصی سرصدایه دونه،

شاید باورتان نشود12 مهرماه باید بیش از100000هزارتومان بابت تمدید یک ساله سایت پرداخت بشه(که هزینه ها هم سالانه به قیمت دلار تغییرمیکنه)، وهمچنین صرف هزینه اشتراک اینترنت ماهیانه، به دلیل جمع آوری مطالب کتاب، وهمچنین برنامه نویسی این کتاب که توسط یک نفردیگر(آقای حامد عبدالله پور)برای نسخه فروشگاه انجام شده خواهد شد.

وتاکنون این هزینه ها توسط این جانب پرداخت میشده،که شما میتونستید رایگان استفاده کنید.

شاید به دلیل همون مشکلات بالا که ذکر کردم اصلا همراه من منتشر نشه، واگر شد خودم شخصا با فروش کتاب موافق نیستم، ودوست ندارم برای پرداخت هزینه ای به زحمت بیوفتید،

اما هزینه هایی که دربالا ذکر شد باید از یه جایی تهیه بشه، به همین خاطر ممکنه مبلغ خیلی خیلی ناچیزی ازشما کسر خواهد شدوامیدوارم شما ازما حمایت میکنید، به همین خاطر نظرسنجی درکتاب ایجاد شده،هرچقدر شما بخواهید،لطفا مبلغ انتخابی خودتان را برایمان ارسال نمایید.

درضمن لازم به ذکره که، اگربرای فروش گذاشته بشه مطالب کتاب 2الی3برابر الان خواهد شدودرهرماه3رمان درج خواهد شدوهمینطورکه شاهدهستید دراین ماه بیش از20موضوع جدید به کتاب اضافه شده(درمسیردرست زندگی ، مشاوره وآموزش و...) وهمچنین کتاب بکلی تغییر خواهد کرد، وامکانات بسیاری به کتاب اضافه خواهد شد، ازجمله: 10 موضوع آخر واضافه کردن موضوعی به علاقه مندی ها، تغییرات بسیاری در قسمت تنظیمات، کم یا زیاد کردن نورصفحه نمایش، تغییرات درزیبایی تم و..... منتظرباشید.

درضمن اینم بگم که قضیه فروش کتاب هنوز قطعی نیست. واگر برای فروش گذاشته شود درسایت اطلاع رسانی خواهد شد.

پس حتماحتما درسایت عضو شوید وحتی المقدور ایمیل خودتان را هنگام عضویت وارد کنید.

منتظرنظرات انتقادات وپیشنهادات شما عزیزان ودوستان ومخاطبان خوب وهمیشگی کتاب بزرگ همراه من هستیم

به این صورت خواهدبود

درقسمت بالا شماره سریال نرم افزار شما، که درهمه گوشی ها متفاوت هست را وارد میکنید وبعد از ثبت، کتاب بزرگ همراه من اجرا خواهد شد جزییات بیشتر بزودی درکتاب درج واطلاع رسانی خواهد شد. بازم میگم احتمال اینکه همراه من بفروش برسه کمه، وشاید اصلا دیگه ساخته نشه وشاید ساخته بشه و به همین روال همیشگی اول هرماه ورایگان ارائه بشه منتظرنظرات خوبتان هستیم.

بسم الله الرحمن الرحیم

داشتن اطّلاعات کافی در مورد هر چیزی/جایی قطعاً باعث پیشرفت در آن می شود. به طور مثال همان طور که ما برای استفاده از یک قطعه یا محصول جدید دفترچه ی راهنمای آن را مطالعه می کنیم

فــــــراترازیک کتاب موبایل

با ما از زمان هم جلوترباشيد همـــراه مـــن همراه ویارهمیشگی لحظه های شما

این برنامه درجهت بالابردن اطلاعات شما درهمه زمینه هاساخته شده وهرماه بامطالب ومحتوای بیشتراارائه خواهد شد

درنسخه های بعدی شاهد افزایش موضوعات ومطالب جدیدتر ومتنوع تر باشید.

_____*____*_____*_____

شهریورماه91

نسخه19.3

این نسخه(شهریورماه91)قالب جدید وزیبای این ماه وهمچنین ایجادقسمت نحج البلاغه حضرت امیرالمومنین دربخش مذهبی وایجادبخش جدید درمسیردرست زندگی شامل قسمت های،خداشناسی،آموزش عقاید،درپرتودرست زندگی، ولایت فقیه، آموزش فلسفه، راهیان کوی دوست، بردرگاه دوست، پندهای امام صادق(ع)، خودشناسی، بسوی او، یاداو، درپرتو آذرخش ، تفسیرنمونه و...وایجاد قسمت ختم قرآن وهمچنین کرامات دربخش دینی ومذهبی و همچنین ایجاد بخش مشاوره وآموزش شامل، آموزش زبان ترکی لری وکردی و... وهمچنین ایجاد قسمت آموزش ریاضی وآموزش فیزیک وانتقال قسمت یادبگیریم ازدانش وفناوری به بخش مشاوره وآموزش و همچنین انتقال قسمت آموزش زبان ترکی از بخش عمومی به بخش مشاوره وآموزش وایجادقسمت نام های اصیل ایرانی دربخش عمومی، اموزش زبان انگلیسی، وآموزش فتوشاپ...ومطالب جدیدتراین ماه

_____*____*_____*_____

مردادماه91

نسخه18.3

این نسخه(مردادماه91)قالب جدیدوزیبای این ماه وویژه نامه ماه رمضان وایجادبخش سوال وجواب دربخش عمومی ونظرسنجی این ماه وایجادبخش امام علی النقی (ع)دربخش مذهبی وآموزش زبان ترکی دربخش عمومی ومطالب موموضوعات جدیدتر

_____*____*_____*_____

تیرماه91

نسخه17.3

این نسخه(تیرماه91)قالب جدید کتاب وهمچنین موضوعات ومطالب جدبد و.لادت با سعادت امام زمان(عج)

_____*____*_____*_____

خردادماه91

نسخه16.3

این نسخه(خردادماه91)تغیر اسم عمومی به کلینیک درقسمت پزشکی وسلامتی وهمچنین تغییر اسم هنرآشپزی وشیرینی پزی به کدبانو ،درقسمت بهترزندگی کنیم و...

_____*____*_____*_____

اردیبهشت ماه91

نسخه15.3

این نسخه(اردیبهشت ماه91)ایجادبخش برترین اس ام اس ها و طراحی قالب زیبای این ماه همراه من وهمچنین کمترشدن حجم کتاب از3.800مگابیت به 2مگابیت ومطالب جدیدتروجالبتراین ماه و...

_____*____*_____*_____

فروردین ماه91

نسخه14.3

این نسخه(فروردین ماه91)طراحی بیش ازده ها قالب برای کتابسازان وهمچنین طراحی بیش از صدها کتاب موبایل وقالب اختصاصی وجدیداین ماه وفرارسیدن سال نو وهمچنین ایجادبخش آندروید درقسمت معرفی وبیوگرافی ها و....

_____*____*_____*_____

اسفندماه90

نسخه13.2

این نسخه(اسفندماه90)وعده سوپرایزه ویژه عید/درج مطالب ویژه عیدباستانی نوروزدرج موضوعات ومطالب جدید/طراحی قالب بسیارزیبای ایم ماه وهمین طورطراحی چندین قالب بسیارزیبایی برای کتابسازان و...

_____*____*_____*_____

بهمن ماه90

نسخه12.2

این نسخه(بهمن ماه90)تغییراتی درزیباترشدن تم برنامه/ایجادسایت اختصاصی برای دریافت دیگرکتاب های موبایل و...

_____*____*_____*_____

دی ماه90

نسخه11.2

این نسخه(دی ماه90)اضافه شدن بخش بارداری دربخش بهترزندگی کنیم /واشعارشما دربخش ادبیات شعروداستان/وبخش تعبیرخواب درقسمت تفریح وسرگرمی/اضافه شدن بخش مشاوره درقسمت عمومي/ودرس وتحصيل درقسمت رنگارنگ

_____*____*_____*_____

آذرماه90

نسخه 10.2

این نسخه(آذرماه90) قالب وتم جدیدمتناسب با ماه محرم90/انتقال قسمت اس ام اس مناسبتی ازاس ام اس باران واس ام اس فرستنده به مناسبتی/ایجادبخش آقایان/مطالب جالب وجدیدتر

_____*____*_____*_____

آبان ماه90

نسخه 9.2

این نسخه(آبان ماه90)تغیراتی درزیبایی تم/ومطالب جدیدوجالب تر/کمترشدن حجم برنامه وطراحی قالب های کتابچه...

_____*____*_____*_____

مهرماه90

نسخه 8.2

این نسخه(مهرماه90)تغیرات زیادی درکتاب وموضوعات داده شده تغیرات ایجادشده این ماه ازقبیل،دسته بندی موضوعات ومطالب برای اولین باربه شیوه جدیدتر،اضافه شدن بخش های سبک زندگی،خانه داری،خانم ها،خواستگاری وازدواج،داروهای طبیعی،دانش وفناوری،تست ومعما،عاشقانه،ضرب المثل،اعتیادوموادمخدر،ودرفهرست اخبار:اخبارفیلم وسینما،اخبارموسیقی،اخبارتکنولوژی،اخبارحوادث،اخبارعمومی،ودانش وفناوری وتغییراتی دراسم فهرست موضوعات مرتبت بامعنی ومطالب هرقسمت،تغیراتی درقسمت اس ام اس هاوتم جدیدمتنوع وزیباترواختصاصیه همراه من وامکان خریدراحتتردرقسمت فروشگاه وایجادکتابخانه سایت برای گذاشتن کتابهای شما درکتابخانه و...که مشاهده خواهیدکردامیدوارم ازتغییرات ایجادشده این ماه راضی باشید.

_____*____*_____*_____

شهریورماه90

نسخه 7.2

این نسخه(شهریورماه90)کمترشدن حجم کتاب از4MBبه2.5MB/تم اختصاصی وجدید/حذف شدن مطالب قدیمی ترحدود90درصد/عوض شدن اسم تقریباتمامیه فهرست موضوعات/ماهنامه ای شدن بعضی ازموضوعات/قسمت خاطرات/گلچین درقسمت اس ام اس سرا/بخش حوادث/دانستنی های خانم ها/پزشکی وسلامت/نسخه جدیدفروشگاه همراه من ایجادشده است.

_____*____*_____*_____

مردادماه90

نسخه 6.2

این نسخه(مردادماه90) قسمت دریافت برنامه درایمیل-فروشگاه-تم اختصاصی وجدیدتر-درقسمت مذهبی نماز-معرفی نرم افزارها-بازی ها-موبایل-فال اس ام اسی-فال حافظ-حیاط وحش-اموزش-معرفی انواع نرم افزارهای کامپیوترموبایل وبازی ها-وبخش پرسش وپاسخ-سلامت وتغذیه-بالاترازذهن-رنگین کمان-درقسمت دنیای موسیقی جدیدترین هاقسمت تک اهنگها-درقسمت رمان ماهنامه -ایجادشده است.

_____*____*_____*_____

تیرماه90

نسخه 5.2

این نسخه(تیرماه90)یکی از بهترین نسخه هاست بخش های ایجادشده را ببینیدتم اختصاصی-درقسمت اس ام اس سندر<سخنان بزرگان-معرفی ماشین ها-درقسمت موبایل<اپراتور(همراه اول-ایرانسل-اپراتورسوم)-کد وسرویس اهنگ پیشواز-ودرقسمت مناسبت ها<تقویم-قسمت حدیث(احادیث امامان وپیامبران)ودعاهاو زیارات-پزشکی(داروخانه)-

درقسمت کتاب و داستان قسمت افسانه ها-صفحه شخصی اس ام اس درقسمت اس ام اس<اس ام اس سند<اس ام اس ارسالی شما<صفحه شخصی-ونظر نسجی -همراهان من -دربخش اس ام اس موضوع هدیه-تبلیغات-وتم اختصاصی برنامه وهمراه با تاریخ-ورزشی -ودر قسمت اس ام اس<مناسبتی وکدهاوشماره ها ودربخش همـــراهان مـــن ارسال خبر اس ام اسی ایجادشده است.

_____*____*_____*_____

خردادماه90

نسخه 4.2

این نسخه(خردادماه90)قسمت آرایش وزیبایی-آسایش وآرامش-رنگارنگ - درقسمت اس ام اس<اس ام اس سرا<اس ام اس فلسفی- و دنیای موسیقی و فیلم ها,ومعرفی انواع گوشی های موبایل - درقسمت داستانها داستانهای کهن فارسی و رمان ایجاد شده است.

_____*____*_____*_____

ارديبهشت ماه90

نسخه 3.2

اين نسخه(ارديبهشت ماه90)قسمت خواص گیاهان - واس ام اس فارسی

_____*____*_____*_____

فروردين ماه90

نسخه 2.2

این نسخه (فروردين ماه90)امکان ارسال ایمیل و اس ام اس از طریق برنامه فراهم شده است وقسمت اس ام اس سندر ایجاد شده برای توضیحات کاملتر به قسمت اس ام اس<اس ام اس سندر<راهنما مراجعه کنید.

مشکلی در فایل بروز رسانی برنامه پیش اومده مجبور شدم همه مطالبو از نو ویرایش کنم درنسخه های بعدی کامل تر خواهد شد

_____*____*_____*_____

اسفندماه89

نسخه 1.1

امیدوارم ازاین ماه(نسخه اول-اسفندماه89)به بعد با مطالب وموضوعات بیشترارائه بدیم به شما

_____*____*_____*_____

شما میتوانید موضوعات و متن های خودتونو برای من ارسال کنید تا درکتاب نسخه های بعدی با نام خودتون در کتاب درج شود.

ID yahoo & Gmail :shahzade242

از اين به بعد اطلاعيه هاي برنامه وسايت دراين قسمت قرار خواهد گرفت.

این برنامه هر ماه روی وب سایت های

www.sar3da1.com

www.sar3da1.vcp.ir

قرار خواهد گرفت پس هرماه به این سایتها مراجعه کنید ونسخه جدیدبرنامه را دریافت کنید.

دست قهار طبیعت بار دیگر از آستین زلزله بیرون آمد تا قدرت بی همتای خدا و گوشه ای از زلزال آخرت را بر گوش ما نجوا کند. هر چند همگان در برابر مشیت الهی و قانون طبیعی زلزله سر تعظیم فرود آورده و ناگزیر به پذیرش این رویداد غیر مترقبه هستیم شنبه بیست ویکم مردادماه درساعت 16:53 (ایرنا، کدخبر 8027131) سه زلزله به بزرگی ۶.۲ ریشتر شهرستان‌های اهر، ورزقان و هریس از توابع تبریز در آذربایجان شرقی را لرزاند. بر اساس اخبار منتشر شده از خبرگزاری‌ها این لرزش ها متاسفانه تا کنون حدود سیصد نفر کشته و سه هزارنفر مصدوم به جای گذاشته اند و کماکان پس لرزه ها این مناطق را می لرزانند.

شماره حساب به منظور کمک مالی

- شماره حساب ۹۹۹۹۹ نزد بانک ملت و حساب ارزی ۷۰۲۰۷۰ این جمعیت نزد بانک ملی ایران

- بنیاد کودک به شماره حساب

0101017524000

بانک ملی ایران به نام موسسه خیریه رفاه کودک و شماره حساب شبا

IR750170000000101017524000

عرض تسلیت کتاب بزرگ همراه من

ضمن عرض تسلیت و ابراز همدردی به همه ی بازماندگان و آسیب دیدگان این بلای طبیعی، از تمامی مخاطبان همراه من تقاضا داریم با مراجعه به نزدیکترین مراکز اهدای خون در سراسر کشور و همچنین با کمک های نقدی و غیر نقدی به جمعیت هلال احمر به یاری هموطنان عزیز آسیب دیده مان بشتابیم.

بیائیم با خدا رفاقت کنیم. لااقلّ همان اندازه که برای رفیق و دوست خود مایه می گذاریم،

برای خدا هم ارزش قایل شویم. آن وقت متوجه خواهیم شد که باید همه چیز را کنار بگذارم و به کسی دل ببنیدیم

که او، همه چیز است.

انسان فقیر، خدای غنیّ

توجه به دو نکته، همه مشکلات را حل خواهد کرد:

فقر عالم هستی و مالکیّت خداوند به تنهایی؛

وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِینَ

و عزّت از آن خدا و رسولش و مومنین است.

کسی که این دو نکته را می داند، دیگر هیچ گاه درخانه کسی را نمی زند و اظهار نیاز نمی کند. هر چه می خواهد از خدا می خواهد، چرا که خیر دنیا و آخرت به دست خداست.

وقتی انسان خود را نیازمند خدا دید، تنها به خدا توکل می کند. تنها نزد او اظهار نیاز می کند و تنها از او کمک می خواهد. به دنبال رضای اوست و تنها از او می ترسد.

تنها بندگی خدا کنیم. خداوندِ «مقلّب القلوب» نیز دل ها را رو به ما می گرداند. ما این کار را نکرده ایم؛ باور نداریم، در دعاها خوانده ایم، امّا در واقع انگار نخوانده ایم. باور نداریم که همه کارها به دست خداست.

مرحوم سیّد علی آقای قاضی (رحمه الله) می فرمایند: «این فقر ذاتی و عجز و بیچارگی، ریشه طمع را در نهاد انسان سوزانیده و او را پاک و پاکیزه می گرداند... و علّت این که این طریقه را احراق نامند، برای آن است که یک باره خرمن هستی ها و نیّت ها و غصّه ها و مشکلات را می سوزاند و از ریشه و بن قطع می کند و اثری از آن در وجود انسان سالک الی الله باقی نمی گذارد».2 حتّی فرد، خوشی دنیا را هم درگاه او می داند. حداقل به اندازه ای که روی رفقا، گروه ها و جناح های مختلف سرمایه گذاری می کنیم، برای خدا هم سرمایه گذاری کنیم.

رمز خودیابی همین است که انسان بفهمد، هیچ است؛ هر چه هست، از آن خداست و دیگر به علم، تقوا، قدرت، جوانی و زیبایی خود ننازد. بداند که این ها برای او نیست. دیروز این ها را نداشته، امروز امانت نزد اوست، فردا هم از او خواهند گرفت.

بیائیم با خدا رفاقت کنیم. لااقلّ همان اندازه که برای رفیق و دوست خود مایه می گذاریم، برای خدا هم ارزش قایل شویم. آن وقت متوجه خواهیم شد که باید همه چیز را کنار بگذارم و به کسی دل ببنیدیم که او، همه چیز است. امام حسین (علیه السلام) از همه چیز خود برای خدا گذشت. هیچ چیز برای خود باقی نگذاشت. به راستی فانی فی الله بود. به امام گفتند که اگر بروی، آبرو، مال، دوست، زن، بچه و جانت را از دست می دهی؛ گفت: می دانم، ولی با کسی معامله کرده ام که ارزش این ها را دارد.

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنجِیكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ*تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ ذَلِكُمْ خَیْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ» اى كسانى كه ایمان آورده‏اید آیا شما را بر تجارتى راه نمایم كه شما را از عذابى دردناك مى‏رهاند؟ به خدا و فرستاده او بگروید و در راه خدا با مال و جانتان جهاد كنید این [گذشت و فداكارى] اگر بدانید براى شما بهتر است.

باهزارتومان چکارمیشه کرد

یکی از بهترین تبلیغ هایی است که تا بحال دیده ام که انسان را واقعا به فکر وا میدارد. این آگهی مربوط به طرح ۱۰۰۰ تومان موسسه خیریه‌ی محک است که از ما میخواهد با پرداخت ماهانه هزار تومان ! به کودکان سرطانی کمک کنیم. مبلغی که هر روز چند برابر آن را صرف خرید چیزهای مختلف و گاها بدرد نخور میکنیم غافل از اینکه میشود با این پول چه کارهای بزرگی انجام داد.

موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان”محک” به عنوان یک سازمان غیردولتی، غیرانتفاعی وغیرسیاسی در سال ۱۳۷۰ آغاز به کار کرد و از همان زمان فعالیت رسمی خود را جهت تسکین آلام کودکان مبتلا به سرطان و خانواده های آنان آغاز نمود.

موضوع فعالیت مؤسسه محک ، انجام امور خیریه در زمینه های پزشکی، پژوهشی، پیشگیری، درمانی، خدماتی، بهداشتی، بیمارستانی، رفاهی و صرفا در جهت حمایت از کودکان مبتلا به سرطان می باشد.

موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان “محک” توانسته است در طول ۱۶ سال فعالیت خود بالغ بر ۱۱۰۰۰ کودک مبتلا به سرطان را تحت حمایت قرار داده وامکان ساخت بیمارستان فوق تخصصی سرطان کودکان “محک” را فراهم آورد.

کار خوبی که این موسسه انجام داده است امکان پرداخت کمک های مالی بصورت آنلاین می باشد.که با رفتن به سیستم دریافت کمکهای مردمی محک و چند کلیک ساده کمک های خود را به کودکان سرطانی برسانید. البته محک پیشنهاد میکند که برای شرکت در این طرح به عضویت موسسه در آید تا بتوانند با انسجام و ساماندهی بهتری این کمکها را جمع کنند که این کار هم بصورت آنلاین امکان پذیر است.

کمک نقدی وغیرنقدی:

از آنجا که فرهنگ کمک به همنوع از دیرباز در آداب و رسوم کهن ما ایرانیان وجود داشته، محک نیز به عنوان یک موسسه خیریه با نیت درمان کودکان مبتلا به سرطان، بستری مطمئن و امن را برای کمک های شما نیکوکاران گرامی که می تواند هم به صورت نقدی و هم به صورت نذورات خاص باشد را فراهم آورده است تا همزمان با انجام این نیت خیر بتوانید از نتایج این کمک ها به طرق مختلف مطلع گردید .

مؤسسه خیریه محک، درکنار دریافت کمک های نقدی آمادگی قبول کمک های اهدایی نیکوکاران به صورت کالاهای اهدایی را نیز دارد. این کالاهای اهدایی به دو گروه کالاهای مصرفی و تجهیزات و دستگاه های پزشکی دسته بندی می شوند. شما می توانید با تماس با یکی از دفاتر محک از لیست اقلام و تجهیزات مورد نیاز موسسه و بیمارستان محک مطلع شوید.

با توجه به اهمیت اصل شفافیت در محک ، برای کلیه اقلام غیرنقدی نیز رسید اهدایی صادر می شود و ارزش ریالی آن در حساب های موسسه منظور می‌گردد. همچنین بر روی کلیه دستگاه ها و تجهیزات پزشکی اهدا شده توسط نیکوکاران، نام فرد اهدا کننده به پاس اقدام انسان دوستانه ایشان ثبت خواهد شد. درصورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر با شماره 23540 تماس حاصل نمایید.

چطورکمک کنیم:

تمامی دستگاه های خودپرداز بانک های ملی، ‌صادرات و کشاورزی در سراسر کشور گزینه "کمک به محک" را دارند.

شما یاور گرامی می توانید با مراجعه به خودپرداز این بانک ها از طریق "گزینه انتقال وجه < سازمان های خیریه< محک"، مبلغ مورد نظر را پرداخت فرمایید.

_________________

حالا وقتی با روزی ۱۰۰۰تومن میشه لپ تاپ بدست آورد باماهی ۱۰۰۰تومن نمی شه دل یه کودک رو بدست آورد ؟؟؟

__________________

به یاد فرشتگان محک نیز باشیم.

موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان "محک" با توجه به ماموريت تعريف شده و سياستها و رويکردهاي منشاء گرفته از آن، مبالغ اهداء شده از طرف نيکوکاران عزيز را صرف هزينه هاي دارو و درمان کودکان مبتلا به سرطان تحت پوشش خود مي نمايد و تمامي فرصت هاي تبليغاتي موسسه در رسانه هاي مختلف بصورت رايگان توسط ياوران و نيکوکاران عزيز در اختيار موسسه قرار مي گيرد.

سايت رسمي بنياد امور بيماريهاي خاص

www.cffsd.org

محک - موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان

charity-www.mahak.org

محک فعاليت خود را جهت تسکين آلام کودکان مبتلا به سرطان و خانواده هايشان آغاز نموده است

در مـحـک ، قـلـب هـا از عـــشـــق بـه يـکـديـگـر مـي تـپـنـد

در مـحـک ، حـتـي کـوچـکـتـريـن يـاري شـمـا عـــشـــق مـي آفـريـنـد

در مـحـک ، مـي تـوانـيـم عـــشـــق را بـه زنـدگـي مـبـدل کـنـيـم

در مـحـک ، تـنـهـا گـرمـابـخـش دلـهـا عـــشـــق اسـت

در مـحـک ، بـراي عـــشـــق حـد و مـرزي وجـود نـدارد

در مـحـک ، راه حـل هـا بـا عـــشـــق پـيـدا مـي شـونـد

قـلـب کـوچـک کـودکـان مـحـک ، هـر روز بـا عـــشـــق شـمـا گـرمـي مـيـگـيـرد

شما ياور گرامي ، مبالغ اهدايي خود را از طريق روش هاي مذکور به موسسه محک پرداخت نماييد

شماره حساب 4444 بانک صادرات، شعبه قائم مقام فراهاني، کد 1445 موسسه خيريه محک

شماره حساب 75/2222 بانک سپه ، شعبه چيذر ، کد 1351 موسسه خيريه محک

شماره حساب 72826000 ، بانک تجارت ، شعبه نياوران ، کد 385 موسسه خيريه محک

شماره حساب جاري 110 ، بانک کشاورزي ، شعبه کودک ونوجوان موسسه خيريه محک

شماره حساب جاري 1616 ، بانک کارآفرين موسسه خيريه محک

مـحـک از عــشــق شـمـا مـتـشـکـر اسـت

خوشبختانه موسسه محک سایت بسیار خوبی دارد که تمامی موارد را به روشنی توضیح داده که پیشنهاد میکنم در صورتی که تمایل به همکاری دارید حتما نگاهی هم به سایت آنها بیاندازید.

از شما خوانندگان و وبلاگنویسان عزیز میخوام که آنچه در فراگیر شدن این طرح از توانتان بر می آید انجام دهید و از آن حمایت کنید. باور کنید این کار بسیار ارزشمند تر از بازیهای گاه و بی گاه وبلاگی است !!

_____________

سایت کمکهای مردمی محک

mahak.samanepay.com

______________

سایت اصلی محک

charity-www.mahak.org

پاداش منتظران

خوشاحال آنانکه چشم به راه خوبی‏ها نشسته‏اند! چه بزرگ است پاداش آنان که به انتظار موعود جهانی روزگار می‏گذرانند و چه شکوهمند است رتبه و مقام آنان که منتظر حقیقی قائم آل محمّدصلی الله علیه وآله هستند!

بسیار بجاست که در فضیلت و رتبه بی‏نظیر جرعه نوشان جام انتظار سخن بگوییم و نمونه‏هایی از کلمات پیشوایان دین را بیاوریم.

امام صادق‏علیه السلام فرمودند:

خوشا به حال شیعیان قائم ما (اهل بیت)، آنها که در دوران غیبت او، ظهورش را انتظار دارند و در ایام ظهورش سر به فرمان او می‏آورند. آنها دوستان خدایند که هیچ ترس و اندوهی برای ایشان نخواهد بود.(1).

و چه افتخاری از این برتر که مدال دوستی پروردگار را بر سینه دارند. و چرا باید گرفتار غم و اندوه شوند و حال آنکه زندگی و مرگ آنها ارزشی گران پیدا کرده است.

آری آنان که در دوران غیبت بر ولایت امام زمان خود باقی بمانند و عهد و پیمان خود با آن بزرگوار را استوار دارند مانند رزمندگانی هستند که در رکاب پیامبر به نبرد با دشمنان خدا پرداخته و در آن صحنه به خون خود غلطیده‏اند!

امکان ارسال همراه من ازطریق بلوتوث درخودبرنامه همراه من فراهم شده

اما ذکرچندنکته رولازم میدونم راجبه این قسمت:

نرم افزار جاوای همراه من ارسالی درگوشی طرف مقابل با نام app.jar خواهدبود

وبدلیل حجم بالای همراه من ارسال بلوتوث ممکن است چنددقیقه طول بکشد پس شکیباباشید

امیدوارم بااجراشدن این بخش مانند همیشه درانتشار هرچه بیشترهمراه من به دوستان واشنایان سهیم باشید.

اگرمطلبی راجع به هرکدام از بخش ها ارسال میکنید، لطفا مطالب ارسالی تان را درفایل وورد با پسوند فقط وفقط

doc باشد ودرفایل زیپ قرار داده وسپس ایمیل نمایید.

درضمن،شرایط درج شدن مطالب ارسالی درهربخش اینکه، مطالب ارسالیتان بیش از4 موضوع باشد.

باتشکر

ساعات ولحظه های خوب زندگیتان راباکتاب بزرگ همراه من ودیگرکتابهای طراحی شده(درپایین ذکرشده)سپری کنید.

خدمتی دیگرازکتاب بزرگ همراه من، هرآنچه که بخواهید؟

بیش از صدها کتاب همراه،امیدوارم لذت ببرید، درضمن تمامی کتاب هایی که درپایین معرفی خواهدشد به اضافه ی کتاب بزرگ همراه من، همگی رایگان وبه تنهایی توسط اینجانب تولیدشده اند

________________

برای حمایت ازمابه فروشگاه همراه من هم سری بزنید به ادرس

www.general.sar3da1.com

________________

به دلیل زیادشدن حجم کتاب درزیرفقط به نام کتابهاوعناوین مختصری ازکتابها اکتفامیکنیم

درضمن تمامی کتابهایی که دریایین ذکرشده بزودی به زبان انگلیسی هم ساخته خواهد شد.

همراه با ظهور

کتاب کامل وجامع درموردمهدویت وزندگی نامه وشناخت بیشتر امام زمان،کرامات،وراهکارهایی درجهت منتظربودن وویژگی های حکومت امام زمان وهمچنین نشانه های اخرالزمان و...

امیدوارم ماهم یکی ازیاران امام عصرمون باشیم.

________________

همراه شیئه(مذهبی)

کتاب کامل مذهبی شامل شناخت خداوند هستی انسان وشناخت بیشترشیطان وقیامت وبیش از هزاران مطلب راجبه اسلام شناسی و....

________________

همراه باامام حسین

کتاب کامل امام حسین،شامل مطالبی درمورد زندگی نامه امام حسین وواقعه ظهرعاشورا و...

________________

نوحه های همراه

کتاب کامل نوحه،شامل صدها نوحه برای تمامی مناسبت هاو...

________________

احادیث همراه

کتاب کامل احادیث وجملات امامان درموردهمه زمینه هاو...

________________

نمازهمراه

کتاب کامل نماز درموردشکیات نمازوصحیح خوانی نماز و...

________________

دعاهای همراه

کتابی کامل درمورددعاهاوزیارات به همراه فواید وترجمه هرکدام بصورت جداگانه شامل دعاهای امام زمان،آیت الکرسی وزیارت عاشوراودعای توسل و...

________________

دعاهای مشکل گشا

کتابی پرازدعاهای مشکل گشابیش از100نوع دعابه همراه توضیحات کامل و...

________________

اس ام اس باران(باران)

کتاب کامل اس ام اس شامل اس ام اس های عاشقانه،مهدوی،دلتنگی،خداوند،فراموش کردن و...به همراه قابلیت ارسال

________________

اس ام اس سندر(فرستنده)

کتاب کامل اس ام اس شامل اس ام اس های عاشقانه مهدوی،تبریک تولد،و... به همراه قابلیت ارسال ،هراس ام اس درون یک پیچ

________________

اس ام اس مناسبتی

کتاب کامل اس ام اس مناسبتی شامل تبریک تولد،اعیاد،وولادت ها وشهادت های تمامی امامان و...

________________

آشپزی همراه

کتاب کامل آموزش اشپزی شامل انواع غذاهاو طرز تهیه انواع غذاهاوسالادها به همراه مقدار،تعدادنفرات وحتی مدت زمان تهیه به صورت مرحله به مرحله وبه همراه عکس و...

________________

شیرینی پزی همراه

کتاب کامل اموزش شیرینی پزی شامل تمامی شیرینی ها به همراه طرز تهیه ومقدارموادلازم به صورت مرحله به مرحله وبه همراه عکس و...

________________

خواص خوراکی ها

کتاب کامل خواص انواع میوه ها وخوراکیها،شامل بیش از هزار نوع ازانواع میوه ها،هرآنچه که فکرش رابکنید به ترتیب حروف الفبا به همراه معرفی مضرات وویتامین های هرکدام وموارداستفاده وبه همراه عکس و...

________________

روانپزشک همراه

کتاب کامل مطالب روانپزشکی شامل رفع استرس وتوصیه هایی برای زندگی بهتروبه همراه عکس و...

________________

خانه داری همراه

کتاب کامل خانه داری شامل دکوراسیون وترتیب چیدن انواع وسایل منزل وروش صحیح شستن ظروف ونگه داری ازوسایل منزل وبه همراه عکس و...

________________

همراه باآقایان

کتابی کامل شامل مشکلات جنسی آقایان وجذب بهترهمسروطرز برخوردباهمسر ،ودیگران وحتی سرکار و...

________________

همراه باخانم ها

کتابی کامل شامل مشکلات جنسی خانم ها وجذب بهترهمسروطرز برخوردباهمسر ،و دیگران وحتی سرکار و...

________________

بارداری همراه

کتاب کامل بارداری شامل آمادگی قبل ازبارداری وچگونگی وضع حمل وغذاهاوداروهایی که باید دراین دوران مصرف شود،به همراه عکس و...

________________

خواستگاری همراه

کتاب کامل خواستگاری شامل ازدواج و شناخت بهترهمسرودوران نامزدی چه کارهایی انجام دهیم ومسائل مربوط به آن و...

________________

همراه بازیبایی

کتاب کامل زیبایی شامل روشهاوراهکارهای زیباترشدن وزیباماندن درتمامی فصل ها و...

________________

همراه باآسایش وآرامش

کتابی کامل به همراه توصیه هایی برای جلوگیری ازناراحتی ،ولذت بردن از زندگی و...

________________

همراه بازندگی مشترگ

کتابی کامل به همراه طرز برخورد باهمسر وارتباط جنسی مناسب وچگونه با همسرخوبرخوردداشته باشید و...

________________

همراه با کودکان

کتاب کمل کودکان شامل طرز برخوردباکودکان وتربیت وسرگرم کردن کودک و...

________________

پزشک همراه

کتاب کامل اطلاعات پزشکی شامل پیشگیری ازبیماری هاودرمان ،علائم ونشانه ها به همراه توضیحات کامل وشناخت انواع بیماریهاو...

________________

همراه باتغذیه

کتاب کامل تغذیه شامل راهکارهای جهت لاغری وتناسب اندام وهمچنین انواع رژیم هاواستفاده از غذاهای پرانرژی

________________

داروخانه همراه

کتاب کامل داروخانه شامل شناخت انواع داروها به همراه مواردمصرف ساعات استفاده وهمچنین توضیحات کامل هردارو ومضرات و...

________________

همراه بااعتیاد

کتاب کامل اعتیادوموادمخدر شامل شناخت انواع موادهای مخدرومضرات هرکدام وهمچنین روش های ترک کردن و...

________________

ایرانسل همراه

کتاب کامل اپراتور سیم کارت ایرانسل شامل تمامی کدهای پیشوازخوانندگان به همراه قیمت ومدت زمان استفاده وهمچنین ترفندهاو روشها وراهکارهای استفاده از سرویس هاوهمینطورروش فعال سازی وسرویس های پیامکی ومطالب واخبار و...

________________

همراه باهمراه اول

کتاب کامل اپراتور سیم کارت همراه اول شامل تمامی کدهای پیشوازخوانندگان به همراه قیمت ومدت زمان استفاده وهمچنین ترفندهاو روشها وراهکارهای استفاده از سرویس هاوهمینطورروش فعال سازی وسرویس های پیامکی ومطالب واخبار و...

________________

همراه بارایتل

کتاب کامل اپراتور سیم کارت رایتل شامل تمامی کدهای پیشوازخوانندگان به همراه قیمت ومدت زمان استفاده وهمچنین ترفندهاو روشها وراهکارهای استفاده از سرویس هاوهمینطورروش فعال سازی وسرویس های پیامکی ومطالب واخبار و...

________________

ترفندهمراه

کتاب کامل ترفندها شامل جدیدترین وکاربردی ترین ترفندها ونکات وهمچنین کارکردن راحتتربا انواع برنامه ها ازجمله یاهومسنجرترفندهاونکات ویندوز،رجیستری،افیس،اینترنت وانواع برنامه ها و...

________________

اموزش موبایل همراه

کتاب کامل موبایل همراه شامل ترفندها ومعرفی انواع برنامه وبازی های کاربردی موبایل وبرای سیستم های عامل جاوا،آندروید،ایفون و...

________________

همراه بامشاهیر

کتاب کامل مشاهیرهمراه شامل زندگی نامه تمامی مشاهیرایران وجهان به همراه تاریخ تولدواختراعاتی که انجام دادندبه همراه عکس و...

________________

همراه باخودروها

کتاب کامل خودروها شامل معرفی جدیدترین خودروهاوکشورسازنده ،به همراه عکس و...

________________

موسیقی همراه

کتاب کامل موسیقی،شامل معرفی وبیوگرافی وزندگی نامه تمامی خوانندگان ایران ونام اثر(البوم)به همراه عکس هرخواننده و...

________________

سینمای همراه

کتاب کامل سینما وتلوزیون،شامل معرفی وبیوگرافی وزندگی نامه تمامی بازیگران سینما وتلوزیون به همراه عکس و...

________________

نرم افزارهمراه(کامپیوتر)

کتاب کامل نرم افزار(کامپیوتر)، شامل معرفی جدیدترین نرم افزارها ومعرفی کارکرد وموارداستفاده قابلیت نصب وهمچنین معایب ومزیت های هرکدام به همراه عکسی ازمحیط نرم افزار و....

________________

موبایل همراه

کتاب کامل موبایل همراه،شامل معرفی اخرین وجدیدترین موبایل هاازتمامی برندهاوهمچنین مزیت هاومعایب هرکدام وبه همراه عکسی ارموبایل و...

________________

بازی همراه(کامپیوتر)

کتاب کامل بازی همراه(کامپیوتر)،شامل معریفی جدیدترین بازی های سال به همراه مشخصات سیستم وسخت افزارمورد نیازوهمچنین روش نصب به همراه عکس و...

________________

لینکدونی همراه

کتاب کامل لینکدونی،شامل معرفی سایت های پرکاربرد ومرجع به همراه معرفی موضوع و...

________________

داستانک همراه

کتاب کامل داستانک،شامل صدها داستان کوتاه وپندآموز و...

________________

همراه باانبیا

کتاب کامل همراه باانبیا،شامل سرگذشت وداستانهای انبیادرالمیزان ودرقران به همراه معرفی کامل و...

________________

قصه های همراه

کتاب کامل قصه ها،شامل صدها قصه اززمان قدیم تاکنون به صورت بخش بخش و...

________________

اشعارمریم حیدرزاده

کتاب کامل تمامی اشعارخانم مریم حیدرزاده،دارای فصل بندی و...

________________

اشعارهمراه

کتاب کامل اشعارشعرا،شامل اشعارتمامی شعرای ایران به همراه دسته بندی و...

________________

عشق همراه

کتاب کامل عاشقانه،شامل اشعارکوتاه وبلندعاشقانه به همراه داستان ها و...

________________

لبخندهمراه

کتاب کامل طنز،شامل مطالبی طنز گونه وشاد وخنده دارو...

________________

پَـــ نـَــ پَــــ همراه

کتاب کامل جملات په نه په ،شامل مطالب جدیدترین وکامل ترین په نه په ها و...

________________

معمای همراه

کتاب کامل معما،جدیدترین وبهترین معما ها وتست هابرای سرگرمی به همراه جواب و...

________________

فال همراه

کتاب کامل فال وطالع بینی ،شامل جدیدترین فال ها وطالع بینی هابصورت دسته بندی انواع فال های فصلی وفال های ازدواج و...

________________

تعبیرهمراه

کتاب کامل تعبیرخواب،شامل تعبیرخواب براساس حروف الفباو...

________________

همراه باعشق

کتاب کامل عشق،شامل آموزش مطالب عاشقانه به هنگام برخورد باعشق خود یا قرارهای عاشقانه و...

________________

عجایب همراه من

کتاب کامل عجایب هستی ،شامل عجایبی که درجهان اتفاق می افتدیا مثلا ارواح و....(این کتاب به افراد زیر15سال توصیه نمیشود)

________________

عجایب هفت گانه

کتاب کامل عجایب هفت گانه،شامل معرفی عجایب هفت گانه به همراه بررسی چگونگی به وجود آمدن هریک ودرکجای جهان قراردارندو...

________________

رنگارنگ همراه

کتاب کامل مطالب جورواجور،شامل جدیدترین وبهترین گلچینی ازمطالب ازسراسر دنیا به همراه عکس و...

________________

تکست همراه

کتاب کامل متن تمامی اهنگ های تمامی خوانندگان مجاز ایران به همراه بیوگرافی وعکس و...

________________

ضرب المثل همراه

کتاب کامل ضرب المثل،شامل معرفی تمامی ضرب المثل ها وشرح چگونگی به وجودآمدن و...

________________

درس همراه

کتاب کامل مطالب درسی،شامل آموزش مطالعه صحیح وروش تست زنی درکنکور ومعرفی انواع غذاهایی که برای حافظه مفیدند و...

________________

شیطان پرستی

کتاب کامل شیطان پرستی، شامل تمامی مطالب شیطان پرستی وعکس ها ونمادهای مسخره شیطان پرست هاوچگونگی مقابله بااین گروههاوهمچنین متن سخنرانی های اساتیددراین زمینه و...

________________

سینمای همراه

کتاب کامل سینما وتلوزیون،شامل معرفی تمامی بازیگران فیلم ها وسریال ها به همراه معرفی بازیگران به همراه عکسو...

________________

موسیقی همراه

کتاب کامل موسیقی،شامل معرفی البوم های تمامی خوانندگان مجازایران به همراه عکس و...

________________

تکنولوژی همراه

کتاب کامل تکنولوژی،شامل جدیدترین وبرترین تکنولوژی های سال به همراه عکس و...

________________

همراه باحوادث

کتاب کامل حوادث،شامل جدیدترین واخرین حوادث رخ داده شده و...

________________

مشاورهمراه

کتاب کامل مشاوره،شامل صدهاپرسش به همراه پاسخ کامل و...

________________

همراه باتاریخ

کتاب کامل تاریخ،شامل معرفی تمامی تاریخ ایران باستان ومعرفی سلسله مراتت تاریخ و...

________________

سخنان همراه

کتاب کامل سخنان بزرگان،شامل سخنان تمامی بزرگان و...

________________

سخنان دکترشریعتی

کتاب کامل سخنان دکترشریعتی،شامل زندگی نامه وتمامی اشعاروسخنان به همراه عکی و...

________________

ورزش همراه

کتاب کامل ورزشی،شامل معرفی تاریخچه تمامی ورزش های ایران وجهان به همراه معرفی سبک ها وکشورسازنده وهمچنین معرفی تمامی سبک ها به همراه عکس و...

________________

همراه باطبیعت

کتاب کامل طبیعت همراه،شامل معرفی صدهاجانور به همراه عکس وشرح تاریخچه در کشورهاوهمچنین معرفی غذاهاوحیوانات شکاری و...

________________

تقویم همراه

کتاب کامل تقویم سال1391 ،شامل درج تمامی روزهای هفته به همراه مناسبت درتمامی روزها وماههابه همراه تاریخ وهمچنین معرفی تاریخچه ای از مناسبت وعکس و...

________________

صدهارمان بسیارزیباوخواندنی

و....

________________

ودرآخرکتاب بزرگ همراه من، شاهکاردنیای کتاب های موبایل،هرماه شامل هزاران موضوعات ومطالب خواندنی

هرآنچه که بخواهید.

________________

تمامی کتابها باقابلیت ارسال ازطریق بلوتوث وهمینطورارسال متن هاازطریق اس ام اس

وهمچنین قابلیت نصب برروی تمامی گوشی های تلفن همراه شامل گوشی هایی باسیستم عامل جاوا وآندروید وگوشی های ایفون تبلت ها وکتاب خوان های الکترونیکی میباشند

وتغییر اندازه متن درحین مطالعه به همراه قالب اختصاصی،جدید وبسیارزیبا و...

منتظرکتاب های جدیدترماباشید

برای دریافت تمامی کتابها به سایت اختصاصی برنامه مراجعه نمایید.

______________________

اگرازاین کتاب هااستفاده کردید نویسنده این کتاب راهم ازدعای خیرتان بی نصیب نکنید.

خداوند!… خالق هستی!… با فرشته‌هایش!… به ما درود می‌فرستند تا هدایت شویم؟!

پس باید ثابت کنم که شایسته‌ی سلام و درود عرشیانم

باید گوهر درونم را از هرچه زنگار پاک کنم

____________-

کدام یک ازبخش های همراه من رابیشترمیپسندید؟

وهرماه منتظرکدام قسمت هستید؟

نظراتتان رابرای ما ارسال کنیدتابه همان بخش بیشترازهمیشه توجه شود، بگویید چه نوع مطلبی درج بشودو....

_________

درضمن این نکته را هم ذکرکنم، ممکن است بعضی از مطالب بنظرشما تکراری باشد، که باید بگویم شاید درکتاب موبایل دیگری ویا

درسایت وجایی دیگرمطالعه کرده باشید، وهمچنین درهرماه وهرنسخه ازهمراه من نزدیک به هزاران مطلب درج میشود وهمگی این مطالب ازسراسر وب جمع آوری شده است

پس ممکن است دراین وبسایتی که مطالب جمع آوری شده است همان مطلب هم دروبسایت دیگری باشدکه ناخواسته به همراه

دیگرمطالب درج میشود که خیلی خیلی اندک هست،

منتظرشماهستیم

نظراتتان را راجبه این برنامه ودیگربرنامه های ساخته شده(درسایت موجودهست) برای ما بفرستیدوبه جمع هواداران مابپیوندید

این کتاب رایگان میباشد وبرای تولیدوگرداوری مطالب کلی وقت وهزینه گزاشته شده ،پس یک اس ام اس هم میتواندتشکربزرگی باشد برای دلگرم کردن وساخت نسخه های جدیدتر

تشکرمیکنم ازهمه عزیزانی که باارسال نظرات بسیارزیبایشان سعی دربهبودنسخه های جدیدترومارا دلگرم تراز پیش برای نوشتن کتاب های متعدد ونسخه های جدیدتر همراه من وسایت اینترنتی سرصدایه دونه میکنند

لطفااگرازکتاب هااستفاده میکنید دراختیاردیگران نیزقراردهید ونویسنده این کتاب راهم ازدعای خیرتان بی نصیب نکنید

امین بشارت نیا

PesarBiriya@yahoo.com

09387345716

________

فراترازیک کتاب موبایل

همراهی به وسعت یک سرزمین

هرآنچه که بخواهید

همراه خوب وهمیشگی لحظه های شما

بامااززمان هم جلوترباشید

پک کامل اطلاعاتی همیشه واول هرماه همراه شما

بااین کتاب اول هرماه بروزباشید

دانشنامه کتاب بزرگ همراه من

بنام خالق زیبایی ها

زندگی یعنی...

زندگي يعني گذشتن از پستي و بلنديها و کسي در زندگي موفق هست که به سلامت از اين پستي و بلنديها بگذرد .

زندگي يعنيبا هم تفاهم داشتن ،به هم عشق ورزيدن .

زندگي يعني شکيبايي بردباري

زندگي همانند سفري است درازا پر از آه و درد پر از شادي و شعف .

زندگي يعني پروتز به سوي خوشبختي

زندگي سبد گل است آن رابه ديگران نيز هديه کنيم

زندگي همچون ريسماني در قعر چاه است پس بيايد همگي به ريسمان الهي پنا ببريم

زندگي مبادله عواطف است

زندگي سفر است پس بياييد همسفران خوبي براي ديگران باشيم

زندگي ساعت خوش با هم بودن است

زندگي آب روان است پس بياييد آب را گل نکنيم

زندگي رودخانه اي است پر پيچ و خم که در مسيري به سوي خشکي مي رود و در مسيري به اقيانوس بيکران حق

زندگي گذرگاه پر پيچ و خم ناکامي ها و مرارت ها و زماني مسير خوشبختيها است

در زندگي براي رسيدن به خوشبختي بايد همانند کوه استوار بود

در زندگي براي رسيدن به خوشبختي بايد از هفت خوان سختيها عبور کرد

_____________________-

31 جمله كوتاه، مفید و مختصر عاشقانه و سازنده را برای شما می‌آوریم. باشد كه برای تقویت زندگی ما و روابط مناسب و عاشقانه‌مان خوب و مؤثر باشند.

1 - یاد خدا باش – با خدا باش – شاد باش.

2 - سینه خود را پر از انرژی مثبت كنید.

3 - در پشت‌بام ذهن خود سبزه و گل بكارید.

4 - به تمام اعضای بدن خود بگو فریاد بزنند: الهی شكر.

5 - مسیر زندگی را از وجود تیغ‌ها و خارها پاك كنید.

6 - تانكر عشق و محبت را همیشه پر نگه دارید.

7 - دشمنی و كدورت را ذوب كنید و در چاه بریزید.

8 - هوای پاك تنفس كنید. فكر منفی سینه شما را مریض می‌كند.

9 - همیشه در كوچه زندگی، دنبال خانه مهربانی باشید.

10 - ورد زبانتان كلمه: دوستت دارم، عاشقتم، باشد.

11 - با چشم خود همسرتان را شیفته كنید.

12 - هر كسی پرسید: حالت چطوره؟ بگویید: خیلی خوبم.

وقتی بدانیم مشكلات از كجا آغاز می ‌شوند و چگونه ادامه می ‌یابند و بزرگ می ‌شوند، می ‌توانیم جلوی آنها را بگیریم و وقتی بدانیم كه یك زندگی بدون مشكل چه مزیت‌ هایی دارد آن وقت قبل از هر چیز درصدد یاد گیری مهارت‌ های زندگی برمی ‌آییم

13 - همواره تصور كنید خوشبخت‌ترین آدم دنیا هستید.

14 - خوب گوش كن: كسی در دوردست برایت دعای خیر می‌كند كه سلامت و موفق باشی. جوابش را بده.

15 - توجه كن! دلت می‌گه تا دوستی هست چرا دشمنی؟

16 - سعی كن برای همسرت، زیباترین باشی.

17 - گاهی اوقات فكر ما نیاز به سمپاشی داره تا سالم و خوب باشیم.

18 - بگذار دیگران هر چه می‌خواهند بگویند مهم این است كه ما با هم هستیم.

19 - هرشب فكر می‌كنم كه آیا فردا زنده هستم كه باز هم تو را ببینم.

20 - اگر بگویی بمیر، نمی‌میرم. چون می‌خواهم تا انتها با تو باشم.

21 - تا وقتی خنده و شادی هست چرا گریه و غم. پاشو به دنیا بخند پاشو.

22 - چه بوی خوبی می‌دی، چه دست مهربون و گرمی داری.

تکرار این جملات عاشق ترتان می کند

23 - چقدر مزرعه دل شما سبز و خرم است. باغت آباد.

24 - می‌دونی چیه؟ تا حالا از گل نازك‌تر به من نگفتی. ممنون تو هستم.

25 - نمی‌دونم اگر تو نبودی چه كسی می‌توانست مرا خوشبخت كند.

26 - پدر و مادرم به خاطر زحمات و محبت‌های تو همیشه دعایت می‌كنند.

27 - راستی چرا آماده نمی‌شوی برویم پارك، قدری قدم بزنیم. به یاد گذشته‌ها.

28 - آدم وقتی وارد این خونه می‌شود. همه ناراحتی‌هاش برطرف می‌شه.

29 - خدایا! زندگی از این زیباتر و بهتر دیگه نمی‌شه. شكر شكر شكر...

30 - می‌دونی عزیزم، خیلی دوستت دارم، خیلی زیاد.

31 - بی‌خیال غم دنیا، بیا چند دقیقه با هم از ته دل بخندیم و برای زندگی بهتر برنامه ریزی كنیم

اگرشماهم میخواهید کتاب موبایلی رابسازید اگردوست دارید قالبی راطراحی کنید اگرمشکلی درنصب کتابهایتان داریدواگر...

به جمع مابپیوندید ومشکلات خودرامطرح کنیدتابه انها پاسخ داده شود

ویااگردرضمینه برنامه نویسی موبایل یاساختن کتاب موبایل تخصصی داریدیکی ازمدیران این انجمن باشید

ابتدادرسایت سرصدایه دونه عضو شویدسپس درتالارگفتمان سایت، مطرح کنید

www.sar3da1.com/forum.html

یاازلینک زیر

لینک انجمن کتابسازان

http://www.sar3da1.com/modules.php?name=Forums&file=index&c=27

منتظرشماهستیم

قالب های موبایل

قالب ها

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

دسته چهارم

آموزش طراحی قالب

اولین تولیدکننده حرفه ای قالب های کتاب موبایل کتابچه

برای مشاهده دیگر قالب ها به سایت اختصاصی برنامه درقسمت تالارگفتمان، درانجمن کتابسازان مراجعه نمایید

به دلیل زیادشدن حجم کتاب، بیش از سی تا قالب قبلی ازفهرست کتاب حذف شده وقالب های جدیدتردرج شده است.

به قسمت انجمن کتابسازان مراجعه کنید.

________________

میتوانیدباعضوشدن درسایت سرصدایه دونه

بالینک مستقیم وباسرعت بسیاربالایی دریافت وبرروی کتابهای خودقراردهید

اگرقالب خاصی مدنظرتان بود نمایی ازقالب به همراه توضیحات به ایمیل برنامه بفرستیدتارایگان براتون طراحی بشود.

_____________

نظرات وطرح های خودرا درانجمن کتابسازان درسایت مطرح بفرمایید

www.sar3da1.com/forums.html

_____________-

این قالب ها به گونه ای خاص وحرفه ای طراحی شده که برروی همه نوع گوشی باصفحات بزرگ قابل نصب میباشد بدون بهم ریختگی درقالب وهمچنین قابل اجرا برروی اخرین نسخه ازنرم افزارکتابچه نسخه های جاوا وآیفون واندرویدو حتی قابل اجرابرروی نرم افزارساز MJFace Toolkit میباشد

طراحی همگی قالب ها توسط اینجانب امین بشارت نیا میباشد

لطفااگراز قالب هااستفاده میکنیدعنوان طراح هم درکتابهایتان فراموش نشود

مثال:

____________

طراح قالب کتاب:

کتاب بزرگ همراه من

سایت:www.sar3da1.com

منتظرقالب های جدیدترباشید.

________________

این قالب وتم کنونی همراه من برای همراه من محفوظ میباشد،نقل واستفاده ازاین قالب به هرشکل ممکن مجازنمیباشید.

قالب شیک وبسیارزیبای قاب ورژن2

قالب زیبای جنگل

قالب ویندوز ایکس پی

بازهم مثل همیشه درکتابهایتان کپی رایت فراموش نشه طراح قالب کتاب: کتاب بزرگ همراه من سایت:www.sar3da1.com

قالب بسیارزیبای شکوفه ورژن1

قالب جدیدوبسیارزیبای لاو ورژن2

قالب زیبای لاو ورژن3

بازهم مثل همیشه درکتابهایتان کپی رایت فراموش نشه طراح قالب کتاب: کتاب بزرگ همراه من سایت:www.sar3da1.com

قالب زیبای مذهبی ورژن1

قالب زیبای مذهبی ورژن2سبز

قالب زیبای مذهبی2زرد

قالب بسیارزیبای زنجیره

بازهم مثل همیشه درکتابهایتان کپی رایت فراموش نشه طراح قالب کتاب: کتاب بزرگ همراه من سایت:www.sar3da1.com

قالب بسیارزیبای گلباران ورژن3

قالب زیبای چوب

قالب زیبای موزاییک

بازهم مثل همیشه درکتابهایتان کپی رایت فراموش نشه طراح قالب کتاب: کتاب بزرگ همراه من سایت:www.sar3da1.com

به راحتی قالب بسازید

باتوجه به استقبال بسیارزیادکتابسازان عزیزازقالب های طراحی شده اینجانب،

تصمیم گرفتم ، طراحی قالب کتاب موبایل رابه شما عزیزان آموزش دهم

لطفا به سایت اختصاصی برنامه درقسمت تالارگفتمان،بخش انجمن کتابسازان مراجعه کنیدواز آموزش های قرارداده شده توسط اینجانب

استفاده کنید.

نظرسنجی

ارزش همراه من

پاورقی

√ بنظرشما همراه من چند می ارزه؟

1- 500 (پانصدتومان)

2- 1000 (هزارتومان)

3- 1500 (هزاروپانصدتومان)

4- 2000 (دوهزارتومان)

5- سایر (قیمت دلخواه شما)

لطفا مبلغ مورد نظرتان را به شماره پیامک فوق ارسال نمایید؟

09387345716

لطفا درنظرسنجی بالا شرکت کنید وبه همراه من امتیاز دهید،

این نظرسنجی صرفا جهت ارزش همراه من بوده، که اگر همراه من بصورت اینترنتی برای فروش گذاشته بشه چند میارزه

وشما حاضرید چقدر بهای همراه من پرداخت کنید؟

درضمن اینم بگم که اگر بگید اصلا نمیارزه دیگه همراه من منتشرنمیشه،چرا؟چون وقتی شما بگیدنمی ارزه یعنی اینقدربده

که همون منتشرنشه بهتره،پس شماره مبلغ موردنظرتان را به شماره پیامک برنامه ارسال بفرمایید؟

این نظرسنجی فقط جهت اطلاع از ارزش همراه من برای اینجانب بوده

لطفا مبلغ مورد نظرتان را به شماره پیامک فوق ارسال نمایید؟

09387345716

دینی ومذهبی

درانتظاریار

مذهبی

ختم قرآن

نماز

احادیث

دعاهاو زیارات

دعاهای مشکل گشا

نحج البلاغه

از امام علی النقی علیه‌السلام چه می‌دانیم

کرامات

درانتظاریار

اگر آن حضرت را دعا کنید...

پاداش منتظران

چگونه با امام زمان (عج) ارتباط برقرارکنیم

حسرت دیدار امام زمان

چگونگی اطلاع مردم از ظهور

حکومت جهانی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

دستاوردهای حکومت مهدوی

دل به دل راه دارد

در صلوات مخصوص که از حضرت حجت روایت است، در عصر جمعه چنین آمده است:

اللهم اعطه فی نفسه و ذریته و شیعته و رعیته و خاصته و عامته و عدوه و جمیع اهل الدنیا ما تقر به عینه و تسر به نفسه و بلغه افضل ما امله فی الدنیا و الاخره.

خدایا! به این بزرگوار، به ولی خودت، درباره خودش، درباره اولادش، درباره اصحابش، درباره شیعه اش، درباره دشمنانش، آنچه چشم او را روشن می کند، به او بده! این دعا از بهترین دعاهاست.

اگر آن حضرت را دعا کنید، یقینا آن بزرگوار هم شما را دعا خواهد کرد. (2)

زخم دل هجران زدگان را تو شفایی

درد غم بی نسخه ما را تو دوایی

عالم همه جا پر شده از تیرگی محض

ما گمشدگانیم و تو مصباح هدایی

مگذار که با ما همه عالم بستیزند

ما با همه گفتیم که تو صاحب مایی

سوگند به تنهایی تنهای مدینه!

تنها تو فقط منتقم خون خدایی

تو وارث بازوی علمدار حسینی

تو پاسخ فریاد تمام شهدایی

با خون دل و اشک روان هر شب جمعه

با مادر خود فاطمه (سلام الله علیها) در کرببلایی

ای کاش که یک لحظه به چشم همه عالم

ز آن گوشه شش گوشه به ما رخ بنمایی

ما پیش تو بودیم ولی حیف نبودیم

تو در دل مایی و ندانیم کجایی

گفتم دعایی کنم بهر ظهورت

دیدم تو دعایی تو دعایی تو دعایی

میثم همه گوش است که از خویش بگویی

کعبه همه چشم است که در کعبه درآیی(3)

پاداش منتظران

خوشاحال آنانکه چشم به راه خوبی‏ها نشسته‏اند! چه بزرگ است پاداش آنان که به انتظار موعود جهانی روزگار می‏گذرانند و چه شکوهمند است رتبه و مقام آنان که منتظر حقیقی قائم آل محمّدصلی الله علیه وآله هستند!

بسیار بجاست که در فضیلت و رتبه بی‏نظیر جرعه نوشان جام انتظار سخن بگوییم و نمونه‏هایی از کلمات پیشوایان دین را بیاوریم.

امام صادق‏علیه السلام فرمودند:

خوشا به حال شیعیان قائم ما (اهل بیت)، آنها که در دوران غیبت او، ظهورش را انتظار دارند و در ایام ظهورش سر به فرمان او می‏آورند. آنها دوستان خدایند که هیچ ترس و اندوهی برای ایشان نخواهد بود.(1).

و چه افتخاری از این برتر که مدال دوستی پروردگار را بر سینه دارند. و چرا باید گرفتار غم و اندوه شوند و حال آنکه زندگی و مرگ آنها ارزشی گران پیدا کرده است.

آری آنان که در دوران غیبت بر ولایت امام زمان خود باقی بمانند و عهد و پیمان خود با آن بزرگوار را استوار دارند مانند رزمندگانی هستند که در رکاب پیامبر به نبرد با دشمنان خدا پرداخته و در آن صحنه به خون خود غلطیده‏اند!

امام سجادعلیه السلام فرمودند:

کسی که در زمان غیبت قائم ما بر ولایت ما استوار باشد خداوند پاداش هزار شهید از شهدای جنگ بدر و احد را به او خواهد داد. (2).

آری آنان که در دوران غیبت بر ولایت امام زمان خود باقی بمانند و عهد و پیمان خود با آن بزرگوار را استوار دارند مانند رزمندگانی هستند که در رکاب پیامبر به نبرد با دشمنان خدا پرداخته و در آن صحنه به خون خود غلطیده‏اند!

منتظرانی که جان بر کف به انتظار یاری فرزند رسول خداصلی الله علیه وآله ایستاده‏اند از هم اکنون در خیمه جنگ و در کنار امیر جبهه حق هستند.

امام صادق‏علیه السلام فرمودند:

اگر کسی از شما ( شیعیان ) بمیرد در حالی که منتظر امر (فرجِ امام مهدی‏علیه السلام) باشد همانند کسی است که در کنار قائم‏علیه السلام و در خیمه‏اش بوده است! سپس اندکی درنگ کرد و فرمود: نه بلکه مانند کسی است که در کنار حضرت جنگیده و شمشیر زده است! سپس فرمود: نه به خدا قسم؛ بلکه مثل کسی است که در کنار رسول خداصلی الله علیه وآله به شهادت رسیده باشد(3).

این گروه همان جماعتی هستند که قرن‏ها پیش، پیامبر بزرگ خدا آنها را برادران و رفقاء خود خوانده است و دوستی و مودّت قلبی خود را نسبت به ایشان اعلام کرده است.

امام صادق علیه السلام فرمود: اگر کسی از شما ( شیعیان ) بمیرد در حالی که منتظر امر (فرجِ امام مهدی‏علیه السلام) باشد همانند کسی است که در کنار قائم‏علیه السلام و در خیمه‏اش بوده است! سپس اندکی درنگ کرد و فرمود: نه بلکه مانند کسی است که در کنار حضرت جنگیده و شمشیر زده است! سپس فرمود: نه به خدا قسم؛ بلکه مثل کسی است که در کنار رسول خداصلی الله علیه وآله به شهادت رسیده باشد

امام باقرعلیه السلام فرمود:

روزی پیامبر در حضور گروهی از اصحاب خود فرمود: خدایا برادران مرا به من نشان ده! و این جمله را دو بار فرمود: اصحاب حضرت گفتند: ای رسول خدا آیا ما برادران تو نیستیم؟!

فرمود: خیر، شما اصحاب من هستید و برادران من قومی هستند در آخرالزمان؛ که به من ایمان می‏آورند و حال آنکه هرگز مرا ندیده‏اند! خداوند آنها را به اسم خود و پدرانشان به من معرفی کرده است... استواری هر یک از ایشان در دین خود از کندن خارهای گون در شب تاریک و به دست گرفتن آتش گداخته، سخت‏تر است. آنها مشعل‏های هدایت هستند که خداوند آنها را از فتنه‏های تیره و تار نجات می‏بخشد. (4).

و پیامبر اسلام‏صلی الله علیه وآله فرمودند:

خوشا حال کسی که قائم اهل بیت مرا درک کند و حال آنکه پیش از قیامش به او اقتدا کرده باشد. با دوستان او دوستی و از دشمنان او بیزاری جسته باشد و امامان پیش از او را نیز دوست داشته باشد. آنها رفقای من و صاحبان دوستی و مودت من و گرامی‏ترین امت من نزد من هستند. (5).

و اینان که به چنین مقام و رتبه‏ای نزد پیامبر دست یافته‏اند به شرف خطاب حضرت دوست مشرف می‏شوند! آن هم ندایی که مملوّ از محبّت و عشق است و حکایت از نهایت تقرّب و نزدیکی آنها به محضر حضرت حق دارد.

خوشا حال شیعیان ما، آنان که در زمان غیبت قائم ما به ریسمان دوستی ما، چنگ زنند و بر دوستی، و بیزاری از دشمنانمان استوار بمانند. آنها از ما هستند و ما از آنها. آنها به پیشوایی ما راضی شدند (و امامت ما را پذیرفتند) و ما نیز به شیعه بودن آنها راضی و خشنود شدیم. خوشا حال ایشان!! به خدا قسم اینان در قیامت با ما و در رتبه و درجه ما خواهند بود

امام باقرعلیه السلام فرمودند:

روزگاری بر مردم می‏آید که امامشان غایب خواهد بود پس خوشا حال آنان که در آن زمان بر امر (ولایت) ما استوار بمانند. به راستی که کمترین پاداش آنها این است که حضرت پروردگار آنها را ندا می‏دهد که: ای بندگان من، به سرّ من (و امام غایب) ایمان آوردید و او را تصدیق کردید پس شما را بشارت باد به پاداش نیکوی من، شما به حقیقت بندگان من هستید. اعمال شما را می‏پذیرم و از خطاهای شما می‏گذرم و به (برکت) شما باران را بر بندگانم نازل می‏کنم و بلا را از ایشان می‏گردانم و اگر شما (در میان مردم) نبودید حتماً عذاب خود را (بر مردم گنهکار) می‏فرستادم. (6).

ولی به راستی چه چیز منتظران را آرام می‏کند و انتظار آنها را پایان می‏دهد؟ چه چیز روشنی چشم ایشان است و دل بی قرار آنها را قرار و آرام می‏بخشد؟ آیا آنان که عمری به جادّه انتظار چشم دوخته‏اند و در همین مسیر با همه سختی‏هایش راه پیموده‏اند تا به دشت سر سبز موعود منتظر پای گذارند به پاداشی کمتر از هم‏نشینی با محبوب و معشوق خود راضی می‏شوند؟! و چه فرجامی از این زیباتر و چه لحظه‏ای از این باشکوه‏تر!

امام کاظم‏علیه السلام فرمودند:

خوشا حال شیعیان ما، آنان که در زمان غیبت قائم ما به ریسمان دوستی ما، چنگ زنند و بر دوستی، و بیزاری از دشمنانمان استوار بمانند. آنها از ما هستند و ما از آنها. آنها به پیشوایی ما راضی شدند (و امامت ما را پذیرفتند) و ما نیز به شیعه بودن آنها راضی و خشنود شدیم. خوشا حال ایشان!! به خدا قسم اینان در قیامت با ما و در رتبه و درجه ما خواهند بود. (7).

1- کمال‏الدین، ج 2، باب 33، ح 54، ص 39

2- همان، باب 31، ح 6، ص 592

3- بحارالانوار، ج 52، ص 126

4- همان، ص 123

5- کمال‏الدین، ج 1، باب 25، ح 2، ص 535

6- همان، باب 32، ح 15، ص 602

7- کمال‏الدین، ج 2، باب 34، ح 5، ص 43

نویسنده : محمد امین بالادستیان

محمد مهدی حائری‏پور

مهدی یوسفیان

بخش مهدیت تبیان

چگونه با امام زمان (عج) ارتباط برقرارکنیم؟

یکی از مطالبی که باید به آن توجّه داشت، شناخت و ایمان نسبت به امام زمان -عجل الله تعالی فرجه الشریف- و استواری در آن می باشد که بر هر چیز دیگر، مقدم است چرا كه در عصر امامان پیشین، كسانی بودند كه در كنار ائمه عصمت و طهارت زندگی می‌كردند ولی چون نسبت به آن برگزیدگان‌الهی، معرفت و ایمان نداشته‌اند، بهره‌ای از آنها نبرده و چه بسا با آنها هم مخالفت كرده‌اند.

حال ما چه كنیم كه بتوانیم امام زمان خویش را بشناسیم و انس وارتباط حقیقی با آن حضرت برقرار نماییم؟ در اینجا به برخی از مهم‌ترین راه‌های آن اشاره می‌نماییم:

1.تقوا

2. عشق و محبت به آن سرور.

تقوا به معنای ترس از پروردگار و نگهداری نفس می‌باشد یعنی اطاعت كامل از خداوند و فرمانبرداری از دستورات او كه خلاصه‌اش انجام واجبات و ترك محرمات می‌شود، البتّه تقوا مراتبی دارد و اگر این نردبان را آدمی تا آخرین پله‌اش طی كند به سعادت بزرگی دست خواهد یافت كه در نهایت به جایی می‌رسد كه خداوند متعال می‌فرماید: ای بنده من اطاعتم كن تو را مثل خودم قرار می‌دهم. من زنده هستم و نمی‌میرم، تو را هم زنده قرار می‌دهم و نمی‌میری و من بی‌نیاز هستم و محتاج نمی‌شوم، تو را هم بی‌نیاز قرار می‌دهم كه محتاج نمی‌شوی. من هر چه را اراده كنم تحقق پیدا می‌كند، تو را هم به صورتی قرار می‌دهم كه هر چه را بخواهی تحقق پیدا می‌كند.[1]

پس هر فردی از شما عمل كند به آن چیزی كه به وسیله آن به محبت ما نزدیك می‌شود و دوری كند از آن چیزهایی كه به وسیله آن به اكراه و خشم ما نزدیك می‌شود. پس به درستی كه امر ظهور ما یك دفعه و ناگهانی است، در وقتی كه توبه برای فرد، نفعی ندارد و نجات نمی‌دهد او را از عقاب ما، پشیمانی بر رفتارهای ناپسند. خداوند شما را با الهامات غیبی خود ارشاد و توفیقات خویش را در سایه رحمتش نصیب شما فرماید

برای رسیدن به این مرحله، علاوه بر انجام واجبات و ترك محرمات تا حد امكان باید مستحبات را هم انجام دهد و از شبهات و مكروهات هم دوری كند.

تقوا سبب نورانیت و قرب به حضرت‌ولی‌عصر-عجل الله تعالی فرجه الشریف- و اتصال روحی با آن حضرت می‌شود. در توقیع شریف امام زمان-عجل الله تعالی فرجه الشریف- به شیخ مفید،‌‌امام می‌فرماید: «...پس هر فردی از شما عمل كند به آن چیزی كه به وسیله آن به محبت ما نزدیك می‌شود و دوری كند از آن چیزهایی كه به وسیله آن به اكراه و خشم ما نزدیك می‌شود. پس به درستی كه امر ظهور ما یك دفعه و ناگهانی است، در وقتی كه توبه برای فرد، نفعی ندارد و نجات نمی‌دهد او را از عقاب ما، پشیمانی بر رفتارهای ناپسند. خداوند شما را با الهامات غیبی خود ارشاد و توفیقات خویش را در سایه رحمتش نصیب شما فرماید».

پس آنچنان كه از كلمات گهربار آن وجود مقدس دانسته می‌شود، تنها چیزی كه نمی‌گذارد به آن حضرت نزدیك شویم ، اعمال سوء و گناهان ماست كه آن مولا را ناراحت می‌سازد در حقیقت علّت اصلی این حجاب بین ما و آن حضرت در خود ماست. معصیت خدا سبب می‌شود كه دل و قلب انسان از محبت خاندان وحی خالی گردد و بُعد روحی و جسمی از آقا امام زمان -عجل الله تعالی فرجه الشریف- پیش آید و اعمال شایسته ما، این اتصال روحی با امام را از بین برده و سبب دور شدن ما از آن وجود مقدس می‌گردد.

در تشرف علی بن ابراهیم بن مهزیار، امام زمان -عجل الله تعالی فرجه الشریف- همین نكته را باز تذكر نموده‌اند كه پسر مهزیار نقل می‌كند كه پس از توسلات عدیده‌ای، در یك سفر در جستجوی آن وجود مقدس به مكه مشرف می‌شود، شبی در مسجدالحرام مقابل درب كعبه شخص وارسته‌ای را می‌بیند كه پس از سلام و معرفی خود، به این‌كه از سوی حضرت مأمور بردن پسر مهزیار به جهت پابوسی حضرت بقیه الله -عجل الله تعالی فرجه الشریف- است، از پسر مهزیار می‌پرسد: چه چیزی را طلب می‌كنی ای ابالحسن؟

گفتم: امامی كه محجوب و مخفی از عالم است.

گفت: او از شما پوشیده و مخفی نیست و لكن اعمال بد شما او را از شما پوشانده و مخفی ساخته است.

وقتی آن شخص پس از مقدماتی، عتی بن مهزیار را خدمت حضرت صاحب الامر -عجل الله تعالی فرجه الشریف- می‌برد حضرت در قسمتی از سخنانشان خطابه به او می‌فرماید: ای ابوالحسن شب و روز توقع و انتظار آمدن تو را داشتم، چه چیز آمدنت را نزد ما تأخیر انداخت؟

پسر مهزیار در جواب می‌گوید: ای آقای من تا الان كسی را نیافته بودم كه مرا راهنمایی كند.

حضرت فرمودند: كسی را نیافتی كه راهنمائیت كند؟!

آنگاه با انگشتان مباركشان بر روی زمین فشار دادند و سپس فرمودند: و لكن شما اموالتان را زیاد نمودید، ضعفاء مؤمنین را دچار حیرت ساختید و بین خود قطع رحم نمودید پس الان برای شما چه عذری مانده است؟[2]

این یك قاعده كلی است كه هر قدر شما به شخصی نزدیك باشید و او را دوست داشته باشید او هم شما را به همان مقدار دوست خواهد داشت لذا امام در حدیث می‌فرمایند كه به خود نظر كن و آنگاه درجه محبت خویش را نسبت به ما بسنج. پس بدان به همان مقداری كه تو به یاد ما هستی ما هم به یاد تو هستیم

پس مهم‌ترین عامل،كه موجب ایجاد انس با مولایمان امام زمان -عجل الله تعالی فرجه الشریف- و از بین رفتن موانع بهره‌مندی از فیض حضور آن حضرت می‌گرددتقوا،پرهیزكاری و ترك محرمات و انجام واجبات الهی است.

امر دوّم برای نزدیك شدن به محضر مبارك امام زمان -عجل الله تعالی فرجه الشریف- عشق به آن حضرت و ایجاد محبت در خود نسبت به آن مقام مقدس می‌باشد. در حدیث گرانبهایی كه در مورد رابطه قلبی بین امام معصوم و شیعه، مضامین زیبایی در آن نقل گردیده است، راوی سؤال می‌كند: «آیا شما برای من دعا می‌نمایید؟ امام رضا-علیه السلام- می‌فرماید: آیا تو غیر از این را گمان می‌كنی؟ راوی جواب می‌گوید: خیر و سپس حضرت می‌فرماید:

اگر خواستی كه دریابی كه مقام محبت من با تو و اهتمام داشتن من در امر تو چقدر است، پس به قلب خود نظر كن و ببین كه در قلبت و در كارهایت چقدر به من محبت داری و به فكر من هستی؟»[3]

این یك قاعده كلی است كه هر قدر شما به شخصی نزدیك باشید و او را دوست داشته باشید او هم شما را به همان مقدار دوست خواهد داشت لذا امام در حدیث می‌فرمایند كه به خود نظر كن و آنگاه درجه محبت خویش را نسبت به ما بسنج. پس بدان به همان مقداری كه تو به یاد ما هستی ما هم به یاد تو هستیم.

گاهی می‌شود محّب و عاشق، از یك دوستی عادی گام فراتر می‌گذارد به گونه‌ای كه محبوب و معشوق را بیش از خود دوست دارد و او را با همه دنیا عوض نمی‌كند و حاضر است جان را فدایش كند و اوامرش را بی چون و چرا، اجرا كند در این صورت مقام محبت و مودت به آخرین درجه خود می‌رسد كه شاید قابل وصف نباشد، وقتی چنین حالت و رابطه‌ای بین عاشق و معشوق پدید آمد، هیچ چیز نمی‌تواند مانع اتصال گردد و هیچ سدی نمی‌تواند در برابر عاشق بایستد. از آن طرف هم وقتی محبوب این حالت محب را مشاهده می‌كند در لطف و مهرورزیدن نسبت به محب كوتاهی نمی‌كند او را در سرای خویش میهمان می‌نماید و پذیرایی و میهمان‌نوازی از او را به حد اعلی می‌رساند از او می‌خواهد كه در كنارش برای همیشه بماند تا این حالت محبت و دوستی از بین نرود.

اگر این حالت علاقه با نهایت درجه‌اش در قلب و روح انسان پدید آمد كه امام و آقا و مولای خود را بیش از خویش بخواهد و حاضر باشد كه جان در راه او دهد و موانع دنیایی نتواند در مقابلش بایستد، البتّه از طرف آن حضرت عنایاتی كه نمی‌توان مثل و مانند آن عنایات و محبت‌ها را در دنیا یافت، به او خواهد شد.

اگر دل از علائق كنده باشی به منزل بار خود افكنده باشی

البتّه وسائل و راه‌های دیگری هم وجود دارد كه می‌تواند موجب قرب و نزدیك شدن به آن حضرت گردد كه به مهم‌ترین آنها اشاره می‌گردد:

1. معرفت و شناخت در حد امكان، از آن چهارده نور تابناك خصوصاً حضرت بقیه الله -عجل الله تعالی فرجه الشریف- .

2. به یاد آن حضرت بودن در همه اوقات.

3. انتشار دادن نام و یاد آن حضرت در بین مردم.

4. عظیم شمردن نام آن وجود مقدس.

5. گریه و ناله در دوری از آن امام و حزن و اندوه در غربت او.

6. دعا برای تعجیل فرج در هر صبح و شام در اوقات اذان كه در توقیع شریف فرمودند: و اكثروا الدعاء بتعجیل الفرج فان ذلك فرجكم «برای تعجیل ظهور زیاد دعا نمایید كه همانا آن(دعا كردن) موجب گشایش در امور و رهایی شما است.»[4]

7. هدیه نمودن ثواب عبادات به آن حضرت .

8. قرائت قرآن و عمل به آن و هدیه ختم قرآن به آن وجود مقدس و مبارك.

9. توجه به خواندن زیارت عاشورا و زیارت جامعه كبیره و نماز شب كه همانا استمرار بر آن‌ها،آثاری بس شگفت‌انگیز دارد.

10. زیارت نمودن آن حضرت به ادعیه‌ای كه در خصوص آن بزرگوار وارد گردیده است.

11. انفاق مال در راه و صدقه دادن برای سلامتی و تعجیل در ظهور آن حضرت.

12. عزاداری و گریه در مصیبت جد بزرگوارش امام حسین ـ علیه السّلام ـ و عمه‌اش زینب-علیها السلام-.

13. دوست داشتن خوبان و شیعیان مخلص و محبان واقعی آن حضرت و احترام گذاشتن به آن‌ها.

14. یاری رساندن به شیعیان آن حضرت و رفع مشكلات دوستان آن بزرگوار.

ازخداوند متعال میخواهیم توفیق درك انس و محبت مولایمان امام زمان -عجل الله تعالی فرجه الشریف- و نیز زیارت آن حضرت را به ما آن عنایت فرماید و ما را از سربازان و یاوران مخلص آن حضرت مقرر گرداند

«آمین یا رب العالمین»

پی نوشت:

[1] . مستدرك وسائل‌الشیعه ج 11، ص 258.

[2] . دلائل الامامه، ص 296 محمد بن جریر طبری.

[3] . اصول كافی، ج 2، ص 652.

[4] . بحارالانوار، 52 ص، غیبه الطوسی ص 290.

بخش مهدویت تبیان

منبع: سایت اندیشه قم

حسرت دیدار امام زمان

بیماری تاب و توانش را ربوده بود. رنج و درد جسمی آزارش می داد. رنگ چهره‌اش به زردی می زد. درد را هرطور که بود، تحمل می کرد، ولی خانه‌نشین شدن و دوری از دوستان و آشنایان و مهم‌تر از همه دور شدن از امامش بیش از هر چیز دیگری روحش را می آزرد. گاهی که تنهایی کلافه‌اش می‌کرد، کتاب می‌خواند، فرصتی بود تا اعمال روزانه و شبانه و مستحبات و مکروهات را از کتابی که یونس بن عبدالرحمان نگاشته بود، مطالعه کند. خواندن آن کتاب نیز اگرچه مورد تایید اهل بیت بود، آه و حسرتش را افزون‌ می ساخت، زیرا با خود می گفت: ای کاش سلامت جسمی داشتم تا می‌توانستم این اعمال را انجام دهم.

گاهی در اوج تنهایى، دلش هوای دیدار امام زمانش را می‌کرد. حسرت استشمام عطر امامت، صبرش را ربوده و بی‌تاب کرده بود، اما با خود می‌اندیشید: من کجا و محمد بن على کجا؟! مگر می‌شود امام به دیدن من بیاید؟ نه! من چنین لیاقتی ندارم.

با خود می‌اندیشید: من کجا و محمد بن على کجا؟! مگر می‌شود امام به دیدن من بیاید؟ نه! من چنین لیاقتی ندارم

درد جسمی از یک‌سو، تنهایی و غربت از سویی و هجوم این افکار از دیگر سو، امانش را بریده بودند که ناگاه در خانه به صدا درآمد.

تا نگاهش به نگاه امام علیه السلام افتاد، تمام درد و رنج خود را فراموش کرد. حضور امام، نشاط عجیبی در دلش پدید آورد.

وقتی امام جواد علیه السلام کنار بسترش نشست، شوق و امید به زندگى در دلش شکوفه زد. امام احوالش را پرسید و نگاه پر محبتش را به او هدیه کرد....

فرآوری: امین

بخش عترت و سیره تبیان

منبع: سید ابوالفضل طباطبایی و مهدی اسماعیلى، اعجوبه اهل‌بیت، ص94

چگونگی اطلاع مردم از ظهور

از سوى پیامبر(صلى الله علیه وآله) و امامان معصوم(علیهم السلام) علامت ها و نشانه هایى براى ظهور آن حضرت ذكر شده است كه مردم با دیدن آن علائم و نشانه ها، از ظهور امام مهدى (عج) با خبر مى شوند. این علائم، از یك حیث، دو گونه اند:

1- علائم خاص; این علامت ها، خاص و مختص وجود پر بركت حضرت صاحب الامر(علیه السلام)است و حضرت بدان وسیله مى داند كه خداوند او را اذن و اجازه ى ظهور داده است.

در روایتى طولانى، ابى بن كعب از پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله) درباره ى علامت هاى ظهور امام مهدى(علیه السلام)سؤال مى كند. آن حضرت مى فرماید:

او (امام مهدى) (عج) پرچمى دارد كه چون وقت ظهورش فرا رسد، خود به خود باز مى شود و خداى تعالى آن را به سخن مى آورد و عرض مى كند: «یا ولى الله فاقتل اعدالله; اى ولىّ خدا! دشمنان خدا را بكش!». و این دو علامت است (اوّلى باز شدن پرچم، دومى، صدایى است كه از پرچم بر مى آید.

و نیز او شمشیرى دارد كه در غلاف است و چون هنگام ظهور حضرتش فرا رسد از غلاف بیرون مى آید و خداوند آن را به سخن مى آورد و صدا مى زند: «اخرج یا ولىّ الله! فلایحل لك أنْ تقعَد فی أعداء الله; اى ولىّ خدا! قیام كن كه دیگر جاى درنگ نیست و نشستن براى تو روا نیست كه از دشمنان خدا دست بردارى». پس حضرت خروج مى كند و قیام مى كند و دشمنان خدا را هر كجا كه بیابد به قتل مى رساند...».(1)

خروج سفیانى، متّصل به ظهور امام زمان (عج) است و او با آن حضرت جنگ خواهد كرد. امام صادق(علیه السلام) مى فرماید: «... زمانى كه سفیانى مالك مناطق پنج گانه ى شام: (دمشق، حمص، فلسطین، اردن، قنسرین) شد، در آن زمان، متوقع فرج باشید...

2- علائم عامه; علائم عامه، علامت هایى هستند كه جنبه ى عمومى دارد و براى مردم ظاهر خواهد شد و هر كس از عوام و خواص، در طول زندگى خود، برخى از آن ها را خواهد دید. این علامت ها بسیار است. در این جا به برخى از مهم ترین آن ها اشاره مى شود:

1- خروج سفیانى.

2- گرفتن خورشید در نیمه ى ماه مبارك رمضان.

3- گرفتن قرص ماه در آخر ماه مبارك برخلاف عادت.

4- فرو رفتن زمین «بیداد» كه سرزمینى است میان مكه و مدینه.

5- فرو رفتن زمین یا جمعیتى در مشرق.

6- توقّف خورشید از آغاز ظهر تا وسطِ وقت عصر.

7- طلوع خورشید از مغرب.

8- كشته شدن نفس زكیه كه سیّدى است هاشمى در پشت كوفه ـ یعنى: نجف ـ با هفتاد نفر از صالحان.

9- خراب شدن دیوار مسجد كوفه.

10- نمایان شدن پرچم هاى سیاه از طرف خراسان.

11- خروج یمانى از طرف یمن.

12- فرود آمدن ترك ها در جزیره (شمال عراق كنونى).

13- ورود رومیان در رمله.

14- پیدا شدن سرخى شدید در آسمان كه در اطراف آن پراكنده شود.

15- پیدایش آتش در طول مشرق كه تا سه روز یا هفت روز در هوا بماند.

16- عربان استقلال پیدا كنند و كشورگشایى كنند و از زیر بار و نفوذ دیگران بیرون روند.

17- اهل مصر، فرمانرواى خود را بكشند.

18- شام خراب شود و سه پرچم در آن جا پدیدار گردد.

19- رودخانه ى فرات طغیان كند یا شكافته شود، به حدّى كه آب در كوچه هاى كوفه داخل شود.

20- پلى در بغداد در كنار محله (كرخ) ساخته شود.

علامت خروج دجال، این است كه نماز را سبك شمارند و امانت را ضایع كنند و دروغ را حلال بدانند و ربا بخورند و رشوه بگیرند و ساختمان ها را بلند سازند و دین را به دنیا بفروشند و سفیهان را به كار گیرند و با زنان مشورت كنند و قطع رحم كنند و از هواهاى نفسانى تبعیت كنند و خون ریزى را سبك شمارند و حلم، ضعف شمرده شود و ظلم فخر باشد و حاكمان، فاجر و وزیران، ظالم باشند و عارفان ضعیف و قاریان، فاسق باشند

21- ترسى عمومى و مرگى سریع و همگانى، همه ى اهل عراق و مردم بغداد را فرا گیرد كه قرار و آرام یا راه فرار نداشته باشند.

22- صدایى از آسمان بلند شود كه همه ى مردم روى زمین آن را به زبان خود بشنوند.(2)

علامت ها و نشانه هاى دیگرى نیز هست كه در كتاب هاى مبسوط، مانند بحارالأنوار، (جلد پنجاه و دوم) ذكر شده است و ما، در این قسمت، به برخى از این احادیث كه شامل چندین علامت است، اشاره مى كنیم.

1- امام صادق(علیه السلام) فرمود: «پنج اتّفاق قبل از ظهور قائم(علیه السلام) اتفاق مى افتد: قیام یمانى; خروج سفیانى; منادى كه از آسمان ندا مى كند; فرو رفتن زمین در بیدا; كشته شدن نَفْسِ زكیه.».(3)

2- از امام باقر(علیه السلام) نقل شده است: «... در آخرالزمان، نشانه هایى هست. از آن جمله است: دابّه الأرض; دجال; نزول حضرت عیسى; طلوع خورشید از مغرب.»(4)

3- در حدیثى طولانى، صعصعه بن صوحان از امیرالمؤمنین على (علیه السلام) در مورد خروج دجّال كه از علائم ظهور امام مهدى(عج) است، مى پرسد. آن حضرت مى فرماید: «... علامت خروج دجال، این است كه نماز را سبك شمارند و امانت را ضایع كنند و دروغ را حلال بدانند و ربا بخورند و رشوه بگیرند و ساختمان ها را بلند سازند و دین را به دنیا بفروشند و سفیهان را به كار گیرند و با زنان مشورت كنند و قطع رحم كنند و از هواهاى نفسانى تبعیت كنند و خون ریزى را سبك شمارند و حلم، ضعف شمرده شود و ظلم فخر باشد و حاكمان، فاجر و وزیران، ظالم باشند و عارفان ضعیف و قاریان، فاسق باشند و شهادت دروغ آشكار شود و فسق و فجور و بهتان و گناه و طغیان علنى شود و قرآن ها، تزیین شود و مساجد آراسته گردد و مناره مرتفع شود .... زنان با شوهران خود به خاطر حرص دنیوى، در تجارت شریك شوند و...»(5)

بنابراین، علامت ها و نشانه هاى فراوانى براى ظهور امام زمان(علیه السلام) وجود دارد كه مردم با دیدن آنها به ظهور امام زمان(عج) پى خواهند برد، لكن باید توجّه داشت كه برخى از این علائم، نشانه ى نزدیكى ظهور است و برخى دیگر، نشانه ى وقوع ظهور. به عنوان مثال علامت هایى كه حضرت على(علیه السلام) در این حدیث بیان داشتند، نشانه هاى نزدیك شدن ظهور است، امّا خروج سفیانى، متّصل به ظهور امام زمان(عج) است و او با آن حضرت جنگ خواهد كرد. امام صادق(علیه السلام) مى فرماید: «... زمانى كه سفیانى مالك مناطق پنج گانه ى شام: (دمشق، حمص، فلسطین، اردن، قنسرین) شد، در آن زمان، متوقع فرج باشید... .»(6)

پی نوشت ها:

[1]. بحارالأنوار، ج 52، ص 310 و 311.

[2]. زمینه سازان انقلاب جهانى مهدى(علیه السلام)، ص 22 تا 27; ارشاد، شیخ مفید، ص 356 ـ 358، چاپ بیروت.

[3]. بحارالأنوار، ج 52، ص 203.

[4]. همان، ج 52، ص 181.

[5]. بحارالأنوار، ج 52، ص 193.

[6]. بحارالأنوار، ج 52، ص206.

بخش مهدویت تبیان

منبع: سایت اندیشه قم -

رسول رضوی- امام مهدی،صفحه 128

حکومت جهانی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

حكومت واحد جهانی امام مهدی عجل‏ الله ‏تعالی ‏فرجه ‏الشریف، پاسخی ‏به نگرانی بشر از آینده‏ خود است. شیعیان، آینده‏ روشنی را برای زندگی انسان پیش بینی می‏ كنند و امید به زندگی در قالب «انتظار فرج‏» به زندگی شیعیان، معنا و گرمی می‏ بخشد.

با دقت در دعوت و آموزه ‏های اسلام، به خوبی می توان دریافت كه هدف‏ آن متحد كردن ملت ها و برداشتن دیوار امتیازات و اعتبارات لغو و بی ‏اثر و برقرار كردن كلمه‏ واحد و همكاری و ارتباطی است كه ریشه و پایه آن، كلمه توحید و ایمان و عقیده به آن است. اسلام می ‏خواهد تمام اختلافات و جدایی‏ ها را كه به نام‏ های گوناگون پدید آمده، با عقیده‏ توحید از میان بردارد. اختلافات نژادی، طبقاتی، ملی، وطنی، جغرافیایی، مسلكی، حزبی و زبانی همه باید از میان برود و سبب امتیاز و افتخار نباشد؛ حتی باید اختلافات ‏دینی هم كنار گذاشته شود و همه باید تسلیم فرمان خدا باشند: « بگو: ای اهل کتاب، بیایید از آن کلمه ای که پذیرفته ما و شماست پیروی، کنیم: آنکه جز خدای را نپرستیم و هیچ چیز را شریک او نسازیم و بعضی از ما بعضی دیگر را سوای خدا به پرستش نگیرد اگر آنان رویگردان شدند، بگو: شاهد باشید که ما مسلمان هستیم».(1)

در حكومت جهانی حضرت مهدی عجل ‏الله ‏تعالی ‏فرجه ‏الشریف دین اسلام، تنها دین حاكم بر جهان خواهد بود؛ چنان‏ كه دین و سیاست نیز از هم تفكیك ناپذیرند و بلكه سیاست و حكومت، در خدمت دین و اهداف متعالی آن است، در صورتی كه در وضعیت جهانی ‏شدن، دین و مخصوصاً اسلام، جایگاه روشنی ندارد

حکومت جهانی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در آیات و روایات

« وَ لَقَدْ كَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ ‏»؛ « در زبور داوود نوشته ‏ایم كه صالحان از بندگان من، وارث زمین خواهند شد».(2)

طبرسی در تفسیر مجمع البیان ذیل این آیه، از امام باقر علیه ‏السلام نقل کرده كه آن حضرت فرمود: « آنان، همان یاران حضرت مهدی عجل‏ الله ‏تعالی ‏فرجه‏ الشریف در آخرالزمان ‏اند».(3)

« وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُم فِی الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَیُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا یَعْبُدُونَنِی لَا یُشْرِكُونَ بِی شَیْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ»؛ « خدا به کسانی از شما که ایمان آورده اند و کارهای شایسته کرده اند، وعده داد که در روی زمین جانشین دیگرانشان کند، همچنان که مردمی را که پیش از آن ها بودند جانشین دیگران کرد و دینشان را که خود برایشان پسندیده است، استوار سازد و وحشتشان را به ایمنی بدل کند مرا می پرستند و هیچ چیزی را با من شریک نمی کنند و آن ها که از این پس ناسپاسی کنند، نافرمانند».(4)

در این آیه‏ شریفه، سه وعده‏ صریح به مؤمنان وارسته و دارای عمل صالح داده شده است:

1. استخلاف در زمین؛ یعنی حكومت در كل كره‏ زمین، به عنوان نمایندگی خدا كه حكومت‏ حق و عدالت است.

2. تمكین دین؛ یعنی نفوذ معنوی و حكومت قوانین الهی بر تمام پهنه‏ زمین.

3. تبدیل خوف به امنیت؛ یعنی برطرف شدن تمام عوامل ترس و ناامنی و جایگزاین شدن امنیت كامل و آرامش در همه‏ کره زمین.

در تفسیر مجمع البیان ذیل این آیه از امام زین العابدین علیه ‏السلام نقل شده است که فرمود: « این گروه به خدا قسم! همان پیروان ما هستند كه خداوند به وسیله‏ مردی از خاندان ما، این موضوع را تحقق می ‏بخشد و او، مهدی این امت است».(5)

« هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَ دِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُون» ؛ « خداوند، رسول خود را با هدایت و دین حق فرستاد تا دین حق او، بر همه‏ ادیان غالب آید. هر چند مشركان به این كار راضی نباشند».(6)

در روایت آمده كه امام علی علیه ‏السلام هنگام تلاوت این آیه از یاران خود پرسید: « آیا این پیروزی حاصل شده است؟». گفتند: «آری». فرمود: « نه! سوگند به كسی كه جانم به دست اوست! این پیروزی آشكار نمی ‏شود، مگر زمانی كه هیچ آبادی روی زمین باقی نماند، مگر آنكه صبح و شام بانگ لا اله الا الله از آن به گوش رسد».(7)

از این آیات و روایات به روشنی استفاده می ‏شود كه:

1. سرانجام صالحان‏ هستند كه وارث كل زمین‏ می شوند، نه شرق یا غرب، جنوب یا شمال آن.

2. افراد شایسته جانشین پیشینیان در كل كره‏ زمین ‏اند و قدرت‏ شان در همه جای عالم ظاهر می شود.

3. دین اسلام غالب بر همه‏ ادیان، در جای جای كره‏ زمین حاكم خواهد شد.

4. همه‏ این ‏ها در عصر ظهور حضرت مهدی عجل‏ الله ‏تعالی ‏فرجه‏ الشریف واقع خواهد شد.

بنابراین حكومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف حكومتی جهانی خواهد بود و این حكومت واحد جهانی، جزء وعده ‏های الهی است كه تخلف ندارد؛ زیرا «انَّ اللّهَ لا یُخْلِفُ الْمیعادَ» .(8)

تفاوت های حکومت جهانی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف با جهانی سازی

از این نکته ارزشمند نباید غافل شد که حكومت واحد جهانی حضرت مهدی عجل‏ الله ‏تعالی ‏فرجه‏ الشریف را نمی توان منطبق با جهانی شدن دانست؛ هر چند اگر جهانی ‏شدن به صورت طبیعی خود پیش رود، می ‏تواند زمینه ‏ساز آن حكومت‏ باشد.

1. حكومت واحد جهانی اسلامی، تحت رهبری افراد صالح و وارسته و شخصیت ‏های برجسته‏ دینی كه معصوم از خطا و یا تالی تلو معصوم‏ اند، ایجاد می‏ شود و قانون خدا در آن جامعه حاكم است، ولی حكومت واحد جهانی پیشنهادی بشر تحت نظر و اشراف قدرتمندان و زورمداران و ستمگران ایجاد می ‏شود. در حكومت واحد جهانی و در خانواده‏ بزرگ بشریت كسانی كه اسیر هوای نفس‏ هستند و از لحاظ اخلاقی، منحط و ذلیل‏ و نمی ‏توانند فراتر از تعصبات خود عمل كنند و بسیار مغرور و ظالم و متعصب‏ اند و همه‏ بشریت را در خدمت ‏خود می ‏بینند، دارای امتیازی به نام «حق وتو» هستند که سبب می‏ شود جهان را به دوران دیكتاتوری اول برگردانند و قانون جنگل را حاكم كنند كه هر كس زورش بیشتر است، باقی بماند و ضعیف‏ ترها نابود شوند.

2. در حكومت جهانی حضرت مهدی عجل ‏الله ‏تعالی ‏فرجه ‏الشریف دین اسلام، تنها دین حاكم بر جهان خواهد بود؛ چنان‏ كه دین و سیاست نیز از هم تفكیك ناپذیرند و بلكه سیاست و حكومت، در خدمت دین و اهداف متعالی آن است، در صورتی كه در وضعیت جهانی ‏شدن، دین و مخصوصاً اسلام، جایگاه روشنی ندارد.

3. در حكومت جهانی حضرت مهدی عجل‏ الله ‏تعالی ‏فرجه ‏الشریف قرآن، محور زندگی بشر قرار می ‏گیرد. حضرت علی علیه ‏السلام فرموده است: « در آن هنگام كه مردم قرآن را به رأی خود تفسیر كنند، مهدی آراء و نظر مردم را تابع قرآن قرار خواهد داد».(9) بنابراین در عصر حكومت امام مهدی عجل ‏الله ‏تعالی ‏فرجه‏ الشریف محور همه چیز و همه آراء و عقاید قرآن خواهد بود، در حالی كه در وضعیت جهانی شدن، نه تنها قرآن در جامعه‏ بشری محور نیست؛ بلكه كوشش می ‏شود كه قرآن از صحنه خارج شود و اگر هم در برخی از جوامع حضور كم‏ رنگی دارد، سعی می ‏شود كه آیات قرآن را طبق نظر خود تفسیر كنند.

4. حكومت جهانی امام مهدی عجل‏ الله ‏تعالی ‏فرجه ‏الشریف بر محور توسعه‏ اخلاقی، اجتماعی و امنیتی استوار است، در حالی كه جهان كنونی ما از بحران معنویت در رنج است و امنیت نیز چه در سطوح فردی و چه سطوح عمومی و ملی و جهانی، به خطر افتاده است و از طرفی آنچه به عنوان اهرم قدرت است، برای كشورهای قدرتمند به رسمیت‏ شناخته شده است.

حكومت واحد جهانی حضرت مهدی عجل‏ الله ‏تعالی ‏فرجه ‏الشریف بر اساس عدل و قسط اداره می ‏شود و جایی از كره زمین نیست كه در آن عدل گسترده نشود. رسول خدا صلی ‏الله علیه ‏و آله فرموده است: « مردی از اهل بیت من خروج می‏ كند كه اسم او، اسم من و خلق او، مانند خلق من است. زمین را از عدل و قسط پر می‏ كند، همان‏گونه كه از ظلم و جور پر شده است

5. توسعه‏ علمی، از ویژگی ‏های بارز حكومت جهانی امام مهدی عجل‏ الله ‏تعالی ‏فرجه‏ الشریف است. در حدیث‏ امام صادق علیه ‏السلام می ‏خوانیم: « علم و دانش، بیست و هفت ‏حرف است. تمام آنچه پیامبران الهی برای مردم آوردند، دو حرف بیش‏ نبود و مردم تاكنون جز آن دو حرف را نشناخته ‏اند، اما هنگامی كه قائم ما قیام كند، بیست و پنج‏ حرف دیگر را آشكار و در میان مردم منتشر می ‏سازد و دو حرف دیگر را به آن ضمیمه می‏ كند تا بیست و هفت‏ حرف، كامل و منتشر گردد».(10) در حالی که در عصر جهانی ‏شدن، دانش پیشرفته در انحصار كشورهای خاصی است و این كشورهای از انتقال آن به كشورهای دیگر جلوگیری می‏ كنند.

6. در حكومت واحد جهانی حضرت مهدی عجل ‏الله ‏تعالی ‏فرجه‏ الشریف مؤمنان، به دور حضرت اجتماع می‏ كنند و از افراد فاسق و فاجر و كافر در آن حكومت اثری نیست. در حالی که در جهانی شدن، مؤمنان واقعی جایگاهی ندارند و اطراف حاكمان و قدرتمندان را افراد هواپرست و لاابالی گرفته ‏اند. آنان اساسا حكومت و سیاست را از دین جدا می ‏دانند و به تعبیر دیگر، در این نوع حكومت جایی برای مؤمنان نیست.

7. حكومت واحد جهانی حضرت مهدی عجل‏ الله ‏تعالی ‏فرجه ‏الشریف بر اساس عدل و قسط اداره می ‏شود و جایی از كره زمین نیست كه در آن عدل گسترده نشود. رسول خدا صلی ‏الله علیه ‏و آله فرموده است: « مردی از اهل بیت من خروج می‏ كند كه اسم او، اسم من و خلق او، مانند خلق من است. زمین را از عدل و قسط پر می‏ كند، همان‏گونه كه از ظلم و جور پر شده است».(11)

اما حاكمان در حكومت‏ های عصر جهانی ‏شدن، خود از ستمگران اند و چنان در زمین عمل می ‏كنند كه گویا دشمن عدل ‏اند و اساساً اینكه قبل از آمدن حضرت مهدی عجل ‏الله ‏تعالی ‏فرجه ‏الشریف جهان پر از ظلم و ستم می ‏شود، در همان عصر جهانی شدن است كه ظلم فراگیر در زمین تحقق پیدا می ‏كند.(12)

پی نوشت:

1. آل عمران: 64.

2. انبیاء: 105.

3. بحارالانوار، ج 57، ص 229.

4. نور: 55.

5. بحارالانوار، ج 51، ص 81.

6. صف: 9.

7. تفسیر مجمع البیان، ج 9، ص 463.

8. رعد: 31.

9. نهج البلاغه، خ 138.

10. سفینه البحار، ج2، ص227.

11. نهج‏البلاغه، خ 138.

12. برای اطلاعات بیشتر ر.ک: سایت اندیشه قم، مهدویت، قیام و حکومت جهانی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

زهرا رضائیان

بخش مهدویت تبیان

دستاوردهای حکومت مهدوی

افراد و جمعیت ها پیش از آنکه به حکومت برسند و قدرت را در دست بگیرند، آرمان هایی را برای حکومت خود بیان و برای رسیدن به ان اهداف برنامه های خود را نیز اعلام می کنند، اما معمولاً پس از رسیدن به قدرت و گذشت زمان، در اهداف خود ناکام مانده و گاهی از آنچه گفته بودند، عدول می کنند و یا به کلی آن اهداف و ایده ها را فراموش می کنند.

در حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، اهداف، هدف هایی واقعی و اصیل است که در عمق وجدان های بشری ریشه دارد و همگان در آرزوی رسیدن به آن بوده اند. برنامه ها بر اساس تعالیم قرآن و سنت اهل بیت علیهم السلام تنظیم شده و در تمامی بخش ها ضمانت اجرایی وجود دارد. به عبارتی دیگر دستاوردهای حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف پاسخگوی تمام نیازهای معنوی و مادی بشر است.

در جامعه مهدوی، عدالت یک جریان فرهنگی اصیل است که پشتوانه قرآنی و حکومتی دارد که تخلف از آن تنها توسط معدودی از افراد خودمحور و منفعت طلبی که به دور از تعالیم قرآن و اهل بیت علیهم السلام پرورش یافته اند، صورت می گیرد. حاکمیت عدالت پرور با آن ها به طور جدی برخورد می کند و از نفوذ آن ها به سطوح حاکمیت جلوگیری می نماید

عدالت فراگیر

بنا بر روایات، مهم ترین ره آورد قیام و انقلاب امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف عدالت و دادگری است که در سراسر جهان جاری و ساری می شود. در حکومت حضرت عدالت در همه سطوح جامعه جاری می شود و هیچ نهاد یا مجموعه کوچک و بزرگی نمی ماند، مگر اینکه عدالت در آن حاکم خواهد شد. در حدیثی از امام صادق علیه السلام آمده است: «به خدا قسم، عدالت را در خانه های مردم خواهد برد آنچنان که گرما و سرما به درون خانه ها نفوذ می کند».(1)

در جامعه مهدوی، عدالت یک جریان فرهنگی اصیل است که پشتوانه قرآنی و حکومتی دارد که تخلف از آن تنها توسط معدودی از افراد خودمحور و منفعت طلبی که به دور از تعالیم قرآن و اهل بیت علیهم السلام پرورش یافته اند، صورت می گیرد. حاکمیت عدالت پرور با آن ها به طور جدی برخورد می کند و از نفوذ آن ها به سطوح حاکمیت جلوگیری می نماید.

رشد فکری، اخلاقی، ایمانی

امام باقر علیه السلام در حدیثی فرموده است: «وقتی قائم ما قیام کند، دست عنایت خویش بر سر بندگان خدا می نهد و به برکت آن عقل و خرد آن ها به کمال می رسد».(2) با توجه به سخن امام باقر علیه السلام وقتی عقل آدمی کامل می شود، همه خوبی ها و زیبایی ها را نیز به دست می آورد؛ زیرا عقل پیامبر درونی انسان است که وقتی بر کشور جسم و جان حاکم باشد، اندیشه و عمل را به سوی صلاح و درستی خواهد برد و مسیر بندگی خدا را هموار خواهد کرد. در جامعه مهدوی عقول انسان ها، میدان دار تصمیم گیری ها و در نتیجه آدمی را به سوی خوبی ها و اطاعت محض از پروردگار رهنمون می شوند.

اتحاد و همدلی

با حاکمیت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف انسان ها با همدیگر صمیمی و متحد خواهند شد و کینه و دشمنی از جامعه رخت بر می بندد؛ زیرا جاری شدن عدالت و دادگستری در جامعه سبب می شود حقی از کسی ضایع نشود. بنابراین زمینه ای برای دشمنی و کینه جویی باقی نمی ماند.؛ بلکه دل های مردم با یکدیگر انس و الفت می یابند و همگان به سوی اخوت و برادری قرآنی(3) باز می گردند. در حدیثی از امام صادق علیه السلام می خوانیم: « [در آن ایام] خداوند وحدت و الفت بین قلوب پریشان و پراکنده برقرار می کند».(4) در حدیث دیگری نیز از حضرت آمده است: « وقتی قائم ما قیام کند، دوستی واقعی و صمیمت حقیقی بیان می شود. هر نیازمندی دست می برد و از جیب برادر ایمانی اش به مقدار نیاز بر می دارد و برادرش او را منع نمی کند».(5)

خیر و برکت فراوان

با آشکار شدن همه منابع زمینی برای امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و تقسیم بیت المال به عدالت میان همه مردم، دیگر جایی برای فقر و تهیدستی باقی نمی ماند. در زمان امام روابط اقتصادی بر اساس برادری و برابری شکل می گیرد و اصل سودجویی و منفعت طلبی شخصی، جای خود را به حس دلسوزی و غمخواری و مواسات با برادران دینی می دهد و بوی یگانگی و یکرنگی در همه جا به مشام می رسد

یکی دیگر از دستاوردهای بزرگ حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، خیر و برکت فراوان و بی سابقه است که همه جا سبز و خرم شده و نشاط و حیات می یابد. آسمان می بارد و زمین می رویاند و برکات الهی سرشار و بی شمار می گردد؛ چنانکه امام صادق علیه السلام فرموده است: « خداوند به سبب او برکات آسمان ها و زمین را جاری می کند. [در ایام دولت او] آسمان می بارد و زمین دانه می دهد».(6) این اتفاقات به دلیل آن است که روزگار امام، مردم در همه اصناف و اقشار تحت تربیت الهی قرار گرفته و روابط خود را بر اساس ارزش های خدایی انجام می دهند. بر همین اساس است که خداوند نیز به وعده خود جامه عمل می پوشاند و برکات و خیرات خود را برای زمینیان نازل می کند: «وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُری آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَیْهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ اْلأَرْضِ وَلکِنْ کَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما کانُوا یَکْسِبُونَ»؛ « و اگر اهل شهرها و آبادی ها، ایمان می ‏آوردند و تقوا پیشه می‏ کردند، برکات آسمان و زمین را بر آن ها می‏ گشودیم؛ ولی (آن ها حق را) تکذیب کردند؛ ما هم آنان را به کیفر اعمالشان مجازات کردیم».(7)

ریشه کن شدن فقر

با آشکار شدن همه منابع زمینی برای امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و تقسیم بیت المال به عدالت میان همه مردم، دیگر جایی برای فقر و تهیدستی باقی نمی ماند. در زمان امام روابط اقتصادی بر اساس برادری و برابری شکل می گیرد و اصل سودجویی و منفعت طلبی شخصی، جای خود را به حس دلسوزی و غمخواری و مواسات با برادران دینی می دهد و بوی یگانگی و یکرنگی در همه جا به مشام می رسد. امام باقر علیه السلام در این زمینه فرموده است: « (مهدی) هر سال دو بار به مردم می بخشد و در هر ماه دو بار به آن ها روزی ( و نیاز زندگی) عطا می کند و (در این کار)به مواسات بین مردم عمل می کند تا اینکه (چنان مردم بی نیاز شوند که) هیچ نیازمندی به زکات پیدا نمی شود».(8)

امام صادق علیه السلام این حقیقت را این گونه بیان کرده است: « هنگامی که قائم قیام کند، خداوند بیماری ها را از مؤمنان دور می سازد و تندرستی را به آنان باز می گرداند

اما علت دیگری که برای این بی نیازی مردم وجود دارد، روحیه قناعت است. به عبارتی پیش از آنکه مردم از بیرون، صاحب مال فراوان و بی نیاز شوند، از درون روح بی نیازی در آن ها ایجاد می شود و به آنچه خداوند از فضل خویش به آن ها عطا کرده است، راضی و خشنود می گردند و از این رو چشمی به اموال دیگران ندارند.

در سخنی از رسول خدا صلی الله علیه و آله آمده است: « و خداوند دل های امتم را از بی نیازی پی می کند و عدالت مهدوی همه آن ها را در بر می گیرد، به گونه ای که [حضرت مهدی] امر می کند تا ندا دهنده ای اعلام کند: چی کسی نیازمند مال است؟ پس کسی در میان مردم بر نخیزد جز یک نفرو پس امام به او می فرماید: نزد خزانه دار برو و بگو مهدی به تو فرمان می دهد که به من مالی بدهی. پس خزانه دار به او می گوید: جامه ات را بیاور، تا اینکه وسط جامه اش را پر می کند و چون آن را بر دوش می کشد، پشیمان می شود و می گوید: چرا در میان امت محمد من از همه حریص تر باشم. پس مال را بر می گرداند، ولی از او قبول نمی شود و به او گفته می شود: ما آنچه عطا کردیم، باز پس نمی گیریم».(9)

سلامت جسمی و روانی

بشر امروز با بیماری های سخت و غیر قابل درمان روبروست که محصول عوامل مختلفی همچون آلودگی محیط زیست، روابط نامشروع انسان ها و نیز از بین بردن جنگل ها و آب های دریاها و عوامل بی شمار دیگری است. امراض روحی و روانی نیز امروز جهان را برای انسان ها تلخ کرده است که نتیجه روابط غلط حاکم بر جهان و انسان هاست. در روزگار امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف که روزگار اجرای عدالت به تمام معنا و حکومت فضیلت ها و خوبی هاست، بنای روابط انسان ها بر برابری و برادری قرار می گیرد و در نتیجه بیماری های جسمی و روحی از بین می رود. امام صادق علیه السلام این حقیقت را این گونه بیان کرده است: « هنگامی که قائم قیام کند، خداوند بیماری ها را از مؤمنان دور می سازد و تندرستی را به آنان باز می گرداند».(10)

ضمن آنکه در این دوره دانش به اندازه ای پیشرفت می کند که هیچ بیماری ای لاعلاج نمی ماند.

در دوران حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف که دوران حاکمیت خوبی ها و زیبایی هاست، بزرگ ترین نعمت الهی که از عالی ترین آروزهای بشری نیز به شمار می رود، یعنی امنیت به دست می آید. وقتی مردم در روابط اجتماعی خود به اصول اخلاقی پایبند باشند و عدالت در همه حیات فردی و جمعی بشر جاری شود، بهانه ای برای ناامنی و ترس باقی نمی ماند

گسترش دانش

در این دوران بنا بر روایات اسرار علمی فراوان در علوم اسلامی و انسانی آشکار می شود و دانش بشری به گونه ای غیر قابل تصور توسعه می یابد. امام صادق علیه السلام در این زمینه فرموده است: «علم و دانش بیست و هفت حرف است و همه آنچه پیامبران آورده اند، تنها دو حرف آن است و مردم تا کنون جز با آن دو حرف آشنایی ندارند و هنگامی که قائم ما قیام کند، بیست و پنج حرف دیگر را بیرون آورده و در میان مردم گسترش دهد و ان دو حرف را نیز به آن ها ضمیمه ساخته و مجموع بیست و هفت حرف را منتشر خواهد کرد».(11)

امنیت عمومی

در دوران حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف که دوران حاکمیت خوبی ها و زیبایی هاست، بزرگ ترین نعمت الهی که از عالی ترین آروزهای بشری نیز به شمار می رود، یعنی امنیت به دست می آید. وقتی مردم در روابط اجتماعی خود به اصول اخلاقی پایبند باشند و عدالت در همه حیات فردی و جمعی بشر جاری شود، بهانه ای برای ناامنی و ترس باقی نمی ماند. امام علی علیه السلام فرموده است: « به دست ما [ و در حکومت ما] روزگار سختی ها سپری می گردد ... و چون قائم ما قیام کند، کینه ها از دل ها بیرون رود، حیوانات نیز با هم سازگاری می کنند. [در آن روزگار چنان محیط امنی ایجاد شود] که زن با همه ریب و زیور خود، از عراق تا شام برود ... و چیزی او را نترساند» .(12)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی نوشت:

1. بحارالانوار، ج52، ص 362.

2. همان، ص 336.

3. حجرات: 10.

4. کمال الدین، ج2، ص 548.

5. بحارالانوار، ح 52، ص 372.

6. طوسی، الغیبه، ص 188.

7. اعراف: 96.

8. بحارالانوار، ج 52، ص390.

9. همان، ج 51، ص 92.

10. همان، ج 52، ص 364.

11. همان، ص 326.

12. صدوق، خصال، ج2، ص418.

زهرا رضائیان

بخش مهدویت تبیان

دل به دل راه دارد!

فی الکافی، عن الحسن بن الجهم قال: قلت لابی الحسن (علیه السلام): لا تنسنی من الدعاء قال: و تعلم انی انساک؟! قال: فتفکرت فی نفسی و قلت: هو یدعو لشیعته و انا من شیعته، قلت: لا، لا تنسانی. قال: و کیف علمت بذلک؟ قلت: انی من شیعتک و انک تدعو لهم. قال: هل علمت بشیءغیر هذا؟ قلت: لا. قال: اذا اردت ان تعلم ما لک عندی فانظر الی ما لی عندک.(1)

حسن بن جهم می گوید: به حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام عرض کردم: ما را از دعا فراموش نفرمایید! فرمود: آیا فکر می کنی که تو را از دعا فراموش می کنم؟ آیا تصور تو این است که من تو را دعا نمی کنم؟ با خودم فکر کردم که این بزرگوار برای شیعیانش دعا می کند، من هم که از شیعیانش هستم، پس برای من دعا می کند. لذا به حضرت عرض کردم: من فکر نمی کنم که شما مرا از دعا فراموش کنید. فرمود: از کجا فهمیدی که تو را از دعا فراموش نمی کنم؟ عرض کردم: من شیعه شما هستم، شما هم برای شیعیانتان حتما دعا می کنید، پس من را هم دعا می کنید. فرمود: آیا راه دیگری هم به نظرت می رسد که از آن کشف کنی که من تو را دعا می کنم؟ گفتم: نه، راه دیگری به نظرم نمی رسد.

این همه توصیه به دعا برای حضرت ولی عصر (ارواحنا فداه) اینجا ثمره اش ظاهر می شود. وقتی شما برای آن بزرگوار دعا می کنید، کشف کنید که ایشان هم شما را دعا می کنند. وقتی شما صلوات بر محمد و آل محمد می فرستید، که بهترین دعا برای این بزرگواران، همین طلب صلوات و رحمت و رضوان الهی برای آنها است، بدانید آنها هم شما را دعا می کنند

حضرت فرمودند: هر وقت خواستی بفهمی که من درباره تو چگونه هستم، نگاه کن به خودت، ببین من در دل تو چگونه ام. به دل خودت مراجعه کن! ببین وضع من در دل تو چگونه است. از آن کشف کن که وضع تو هم در دل من به همان کیفیت است؛ یعنی اگر تو به من محبت می ورزی، بدان که من هم به تو محبت می ورزم. اگر من را دعا می کنی، بدان که من هم تو را دعا می کنم.

این همه توصیه به دعا برای حضرت ولی عصر (ارواحنا فداه) اینجا ثمره اش ظاهر می شود. وقتی شما برای آن بزرگوار دعا می کنید، کشف کنید که ایشان هم شما را دعا می کنند. وقتی شما صلوات بر محمد و آل محمد می فرستید، که بهترین دعا برای این بزرگواران، همین طلب صلوات و رحمت و رضوان الهی برای آنها است، بدانید آنها هم شما را دعا می کنند.

در روایات دیگر، در مورد دوستان است. همین که معروف است، می گویند: دل به دل راه دارد. اگر می خواهید بدانید دوستتان با شما چگونه است، ببینید شما با او چگونه اید. ارواح به هم متصلند. در مورد افراد عادی این معنا هست. لکن در مورد خصوص ائمه (علیهم السلام) خیلی واضح است؛ چون آنها قلبشان آیینه علم الهی است و در آن، همه آنچه در عالم وجود دارد، منعکس می شود. پس وقتی شما به او محبت می ورزید، بدانید که او هم به شما محبت می ورزد؛ یعنی این ارتباط، ارتباط متقابل است.

مذهبی

اثر نیکی به پدر و مادر

خوبان همه دنبال بندگی هستند

حق پدر بر فرزند وفرزند برپدر

سجایای اخلاقی پیامبراسلام

سیاست‌ها او تدابیر امام رضاعلیه السلام

آرزوی پیامبر

توصیه ای از امام حسن عسگری (ع)

اثر نیکی به پدر و مادر

سخنرانی مکتوب از شهید حاج شیخ احمد کافی اعلی الله مقامه

جوانهای عزیز شما را به خدا داستان واقعی قرآنی زیر را درباره اثر نیکی به پدر و مادر را بخوانید و از آن درس بگیرید :

یكى از جوانان بنى‏ اسرائیل شغلش تجارت بود و وضع مالى بسیار خوبى‏ داشت‏0 او پدر فقیرى داشت كه گاهگاهى به او سر مى زد0 اى آنهایى كه دستتان به دهانتان مى رسد و والدینتان فقیرند، بیشتر مراعات ایشان را بكنید چرا كه آنها از پیرى به اندازه كافى‏ شكسته شده اند و دیگر تحمل دل شكستگى از بى‏ اعتنایى و رفتارها و گفتارهاى تند شما را ندارند0 بگذریم، یكبار ده پانزده روز گذشت و جوان دید كه از پدرش خبرى نشد0 وقتى كه به خانه‏ پدرى آمد دید كه ایشان از لحاظ مالى وضعشان‏ بسیار آشفته و پریشان است‏0 آنگاه بود كه تصمیم‏ گرفت تا والدینش را به نزد خود ببرد0 اما دلش هم نمیخواست كه فقر مالى ایشان را به رخشان بكشد و میخواست كه پیشنهادش را كاملا مودبانه مطرح‏ كند، اما چگونه ؟ مى دانید چه كرد ؟ گفت : بابا جان، من از شما گله اى دارم‏0 پدرش پرسید : از من ؟ چه گله اى دارى ؟ مگر من چه كرده ام ؟ گفت‏ : بابا جان، من پدرى به كم لطفى شما ندیده ام‏0پدرش پرسید : چطور ؟ گفت : شما پسرت را روى این ‏همه ثروت انداخته اى ( مى گوید " تو " انداختى‏، نمى گوید كه " خودم " پیدا كرده ام ) و خودت‏ را كنار كشیده اى و راحت كرده اى آیا فكر این‏ را نكردى كه من - جوان خام بى تجربه - ممكن است‏ كه یكوقت اشتباه كنم ، هم خود گرفتار بشوم ، هم‏ شما از آتش اشتباه من بسوزى ؟ آخر چرا قدمى‏ براى راهنمایى من برنمیدارى ؟ به این ترتیب‏ پیشنهادش را آنگونه بیان كرد كه پدرش فكر كند واقعا این فرزندش است كه محتاج اوست نه برعكس‏0او اینگونه پدرش را مودبانه بنزد خود برد و سر جاى خودش نشاند0 كارگرانش را هم جمع كرد و گفت‏ : شما تا حالا چند نفر بودید ؟ گفتند : دوازده‏ نفر0 گفت : از امروز این مغازه سیزده كارگر دارد0 پرسیدند : سیزدهمى كیست ؟ جواب داد : خود من‏0 باز پرسیدند : پس كارفرما و رئیس كیست ؟ گفت : پدرم‏0 ( جوانها ! اگر به پدرتان احترام‏ بگذارید، در اصل به خودتان احترام گذاشته اید )یكروز پدر قبایش را از تن درآورد، تا كرد، زیر سرش گذاشت و خوابید0 پسر هم پشت میز تجارت‏ نشست‏0 مدتى نگذشته بود كه یك مشترى به مغازه‏ آمد و گفت : آقا از این نوع گندم چقدر دارى ؟ پسر گفت : چقدر میخواهى ؟ پاسخ داد : خیلى‏0 پسر هم گفت : من هم خیلى دارم‏0 مشترى گفت : مثلا دویست تن‏0 او گفت : اشكالى ندارد0 من سیصد تن‏ هم دارم‏0 در باره قیمت هم توافق كردند و پسر پولها را نقدا گرفت‏0 خریدار گفت : جنسها را رد كن كه تحویل بگیرم‏0 پسر گفت : جنس را فردا تحویل میدهم‏0 مشترى پرسید : چرا ؟ پاسخ شنید : امروز جنسها در انبار است‏0 گفت : به این‏ كارگرها بگو تا جنسها را بیرون بیاورند كه من‏ فردا نمیتوانم بیایم‏0 پسر گفت : در انبار بسته‏ و كلید قفلش در جیب پدرم است‏0 او هم قبایش را درآورده ، زیر سرش گذاشته و خوابیده است‏0 من‏ حاضر نیستم كه بخاطر مال دنیا پدرم را از خواب‏ بیدار كرده و ناراحتش كنم‏0 میخواهى برو فردا بیا نمیخواهى پولت را پس بگیر0 مشترى هم پولش‏ را پس گرفت و رفت‏0 ساعتى گذشت و پدر بیدار شد0پرسید : پسر جان ! معامله اى انجام دادى ؟ گفت‏ : نه، پدر جان‏0 باز پرسید : اصلا مشترى نیامد ؟ گفت : چرا، آمد0 اتفاقا اگر معامله مان شده‏ بود0 خیلى هم عالى بود، اما تقدیر ما نبود0 پدر پرسید : چطور تقدیر ما نبود ؟ پسر گفت : كم و زیاد میكرد0 پدر گفت : تو هم كم و زیاد میكردى‏0گفت : كم و زیاد هم كردیم ، قیمت ما را هم قبول‏ كرد، اما او عجله داشت و جنسها را همان موقع‏ میخواست ، جنسها هم كه در انبار بود0 پدر گفت : خوب جنس را از انبار بیرون مى آوردى‏0 گفت : درش‏ قفل بود و كلید آن در جیب شما بود0 شما هم كه‏ خوابیده بودید، نمیخواستم بیدارتان كنم‏0 پدر دست در جیبش كرد و وقتى كه دید كلید در جیب‏ اوست خیلى ناراحت شد0 با خودش گفت : حالا ما به‏ پسرمان سودى نمى رسانیم هیچ ، به او ضرر هم مى‏ زنیم‏0 بعد رو به پسرش كرد و گفت : پسر جان ! از این همه محبت تو ممنونم‏0 اى كاش مى توانستم‏ جبران كنم اما من كه به جز یك گاو چیز دیگرى‏ ندارم‏0 این گاو را به تو مى دهم ، یك دعا هم‏ روى آن مى گذارم ( جوانها ! گاو یا ارث پدر مهم‏ نیست، دعاى پدرست كه مهم است )0 آنوقت چنین دعا كرد : خدایا ! به بركت همین یك گاو ثروت فوق‏ العاده اى نصیب فرزندم كن كه حداقل آن ثروت را از ما بداند و ما هم سودى به او رسانده باشیم‏0 چند روز بعد از این دعا هم پدر از دنیا رفت‏0ببینید خدا چه صحنه اى درست كرد تا دعاى این‏ پدر را در مورد پسرش مستجاب كند0 از همان بنى‏ اسرائیل دو پسر عمو هم بودند كه یك دختر عمو داشتند و هر دو هم او را مى خواستند0 هر دو نفر به خواستگارى دختر عمویشان رفتند0 پدر دختر كه‏ نمیدانست چه كند زرنگى كرد و گفت : من كه‏ نمیخواهم با شما ازدواج كنم‏0 این دختر من است‏ كه باید زن شما بشود0 دختر جان ! كدام یك از پسر عموهایت را میخواهى ؟ دختر هم با زرنگى بیشتر پاسخ داد : پدر جان ! باید فكر كنم‏0 شب به شما میگویم‏0 شب كه شد دختر به پدرش گفت : بابا جان‏ ! من به ثروت و زیبایى پسر عموهایم نگاه نمى‏ كنم بلكه من آنرا كه دیندارتر است میخواهم‏0(اى پدر و مادرها ! شما را به امام زمان علیه‏ السلام قسم آیا شما چنین دخترى را در خانه‏ هایتان تربیت كرده اید كه بتوانید با افتخار بگویید : این دختر مال ماست ، نتیجه عمر ما و تعلیم و تربیت ماست ؟ ! ) پدرش گفت : آن یكى‏ دیدندارتر است‏0 دختر هم گفت : بسیار خوب، من هم‏ همان را میخواهم‏0 دختر را به عقد همان پسر عمویى كه دیندار بود درآوردند0 چند شب كه از ازدواج آن دو نفر گذشت پسر عموى دومى از ازدواجشان با خبر شد0 نیمه شبى به خانه آنها آمد و در زد0 پسر عمویش در را باز كرد و پرسید : كارى دارى ؟ گفت : شما دختر عمو را گرفته اى‏ و به خانه ات برده اى ؟ پاسخ داد : بله‏0 او هم‏ ناگهان شمشیر كشید و در همان كوچه سر داماد را برید0 بعد هم شمشیرش را برداشت، به خانه رفت و راحت خوابید0 نوعروس پس از مدتى كه دید شوهرش‏ نیامد به كوچه رفت و با جسد خون آلود شوهرش‏ روبرو شد0 فریاد زد : مردم ! شوهرم را كشتند0همه مردم جمع شدند0 اقوام او بیخبر از همه جا به در خانه آن پسر عموى قاتل رفتند كه به او خبر بدهند0 آن بى انصاف هم مثل اینكه از هیچ جا خبر ندارد با شیون و زارى كه : " اى واى پسر عمویم را كشتند " به سراغ بنى اسرائیل آمد و گفت : یا باید قاتل پسر عمویم را به من بدهید كه او را بكشم یا باید خونبهایش را بدهید0 همه‏ جمع شده بودند و از هم سوال میكردند : چه كسى‏ او را كشته ؟ ما كه نكشته ایم چه خونبهایى‏ بدهیم ؟ دعوا بالا گرفت و سر و صدا بلند شد تا به گوش حضرت موسى علیه السلام رسید0 آن حضرت‏ گفت : آن جوان راست میگوید ، یا باید قاتل را به او بدهید یا خونبهایش را بپردازید0 خلاصه‏ دعوا حل نشد تا جبرئیل علیه السلام آمد و مضمون این آیه را از سوى خدا مطرح كرد : و اذ قال‏ موسى لقومه ان الله یامركم ان تذبحوا بقره‏ قالوا : اتتخذنا هزوا ؟ قال : اعوذ بالله ان‏ اكون من الجاهلین‏0 ( سوره بقره / آیه 67 ) موسى‏ علیه السلام گفت : خداوند مى فرماید كه اگر میخواهید این غائله به خوبى تمام شود گاوى را بكشید و بدن آن گاو را به بدن این مقتول بزنید تا خدا این مرده را زنده كند و خودش به شما بگوید كه قاتلش كیست ! بنى اسرائیل پرسیدند : اى موسى ! آن گاوى كه خدا گفته باید چگونه باشد ؟ 000 قال انه یقول انها بقره لافارض و لابكر عوان بین ذلك فافعلوا ما تومرون‏0 ( سوره بقره / آیه 68 ) خداوند فرمود : آن گاو باید نه پیر باشد نه جوان‏0 بنى اسرائیل دوباره گفتند : قالوا ادع لنا ربك یبین لنا مالونها 000 ( سوره‏ بقره / آیه 69 ) رنگ آن گاو چگونه باید باشد ؟ قال انه یقول انها بقره صفراء فاقع لونها تسر الناظرین ( سوره بقره / آیه 69 ) موسى علیه‏ السلام گفت كه خداوند مى فرماید : رنگ آن گاو باید رنگ زردى باشد كه هر كس نگاهش كند خوشش‏ بیاید0 حالا بنى اسرائیل دو نشانه از آن گاو دارند : یكى میانسالى آن و دوم رنگ زرد و شاداب‏ آن، اما هنوز هم دست برنمیدارند0 باز گفتند : اى موسى ! از خدا بخواه تا نشانه هاى دقیقترى‏ بما بدهد كه در تشخیص آن گاو دچار شك و شبهه‏ شده ایم‏0 قال انه یقول انها بقره لا ذلول تغیر الارض و لا تسقى الحرث مسلمه لاشیه فیها 00 0 (سوره بقره / آیه 71 ) موسى علیه السلام گفت كه‏ خداوند مى فرماید : آن گاو باید گاوى باشد كه‏ تا بحال از آن براى شخم و آبیارى زمین استفاده‏ نكرده باشند و نقص بدنى هم نداشته باشد0 آنها هر چه گشتند، نتوانستند گاوى را پیدا كنند كه‏ همه این چهار نشانه را داشته باشد0 براى همین ، پیش موسى علیه السلام آمدند و گفتند : نمى شود یك گاو دیگر باشد ؟ موسى علیه السلام گفت : نه‏ ، خداوند مى فرماید كه حتما باید همان گاو باشد0 در همین موقع یك نفر پیدا شد و گفت كه‏ گاوى را سراغ دارد كه همه آن نشانه ها را دارد و آنها را به در خانه همان پسر تاجرى كه پدرش‏ گاوى به او داده و برایش دعا كرده بود ، برد0همگى نگاه كردند و دیدند كه گاو پسر تمام نشانه‏ ها را دارد0 جریان را براى او تعریف كردند و آخر هم گفتند : دواى درد ما، گاو شماست ، آن را به چه قیمتى میفروشید ؟ تاجر گفت : من خیلى‏ ثروتمندم و این گاو از لحاظ مالى اصلا برایم‏ مهم نیست اما چون این گاو از پدرم به من رسیده‏ و مرا به یاد او مى اندازد دلم میخواهد كه فروش‏ آن با اجازه مادرم باشد0 آنگاه از مادرش پرسید : بنى اسرائیل گاو ما را میخواهند0 آن را به چه‏ قیمتى بفروشم ؟ مادرش گفت : به دویست درهم‏0 بنى‏ اسرائیل گفتند : ما را مسخره كرده اى ؟ گاوى را كه پنج درهم نمى ارزد ، میخواهى دویست درهم‏ بفروشى ؟ تاجر گفت : اگر نمیخواهید بروید0 آنها هم اول خواستند برگردند اما بعد از اینكه چند قدمى دور شدند به این نتیجه رسیدند كه‏ پولهایشان را روى هم بگذارند تا مسئله حل شود0 بنابر این پیش تاجر برگشتند و گفتند : این‏ دویست درهم را بگیر و گاو را بده‏0 او گفت : باید از مادرم اجازه بگیرم‏0 مادرش گفت : پسر جان ! به آنها بگو كه باید چهارصد درهم بدهند0بنى اسرائیل هم گفتند كه گاو را نمیخواهند و رفتند0 اما دوباره پشیمان شده پولهایشان را روى‏ هم گذاشته آمدند و گفتند : گاو را بده‏0 باز هم‏ مرد گفت : باید ببینم كه مادرم راضى است یا نه‏ ؟ اینبار هم مادرش گفت : پسر جان ! بگو هشتصد درهم‏0 خلاصه كار بجایى رسید كه مادر گفت : پسر جان ! اگر بنى اسرائیل گاوت را میخواهند0 باید وقتى آن را كشتند و پوستش را كندند آنرا پر از طلا و نقره كنند و برایت بیاورند0 بنى اسرائیل‏ هم كه دیدند چاره اى جز اینكار ندارند گاو را گرفتند ، كشتند، پوستش را هم پر از طلا و نقره‏ كردند و به مرد دادند0 بعد گاو كشته شده را پیش‏ موسى علیه السلام آوردند و گفتند : این هم گاو كشته شده ! حالا چه كنیم ؟ ایشان هم فرمود : دمش را به بدن این مقتول بزنید0 دم گاو را كه‏ به بدن مقتول زدند خداوند او را زنده كرد0 گفتند : پسر جان قاتلت كیست ؟ گفت : همین پسر عمو0 پسر عمو را كشتند0 این پسر عمو كه زنده شد سالهاى سال با همسرش زندگى كرد0 بیان این حكایت‏ از قرآن تنها براى یك كلمه بود كه میخواستم به‏ شما جوانها بگویم : موسى علیه السلام پس از این‏ ماجرا با خدا خلوت كرد و عرض كرد : خدایا ! من‏ میدانم‏0 تو هم میدانى كه دُم گاو مرده را زنده‏ نمیكند بلكه تو خود بودى كه آنرا زنده كردى‏0 ولى چرا هر چه بنى اسرائیل گفتند كه یك گاو دیگر ، قبول نفرمودى‏0 آنوقت بود كه خطاب رسید : اى موسى ! براى اینكه ما میخواستیم تا دعاى آن‏ پدر را درباره پسرش مستجاب كنیم

خوبان همه دنبال بندگی هستند

باید دنبال بندگی باشیم. بندگی یعنی کاری را انجام دهیم که او دوست دارد نه خودمان. ممکن است کاری باشد – مثل ازداوج – که خود انسان هم دوست داشته باشد، ولی معیار اصلی خداست. باید او را در نظر گرفت و جلو رفت. در این صورت دیگر نمی توان با همسر و فرزندان تندی کرد.

دست یابی به مقام بندگی

اگر انسان خود را شناخت خدا را خواهد شناخت، سپس به دنبال این خواهد بود که چگونه به این کمال و جمال بی نهایت برسد. اگر خوب جستجو کرده باشد، می یابد که تنها یک ابزار وجود دارد و آن بندگی است. باید در هر کاری حسن فعلی و حسن فاعلی را در نظر بگیرد؛ یعنی هم کار او خوب باشد و خدا ازآن نهی نکرده باشد و هم نیّت او درست باشد تا به واسطه این دو به سر منزل مقصود برسد. در این صورت هر کاری که انسان انجام می دهد، عبادت است. خانمی که در مقابل شوهر خود می نشیند و با محبّت به چشمانش نگاه می کند، ثواب می برد. همین طور غضب کردن، نشست و برخاست، خوردن و نخوردن، خواب و بیداری، ورزش، بازی، زیارت و ... اگر برای خدا باشند، همه بندگی محسوب می شوند. اما اگر ندانیم به دنبال چه هستیم و چه می کنیم، ممکن است به زیارت امام هشتم (علیه السلام) هم رفته باشیم، ولی زیارت ما بندگی نباشد.

چند سال پیش که راه کربلا باز شده بود، یکی از دوستان از سفر کربلا برگشته و به محضر استاد مصباح (حفظه الله) رفته بود. بنده هم کار کوچکی با استاد داشتم. وقتی وارد اتاق استاد شدم، دیدم او هم نشسته است. آن شخص به آیت الله مصباح گفت: حاج آقا، ما از کربلا آمدیم، ولی شما به دیدن ما نیامدید! حاج آقا فرمود: «شمر هم کربلا بوده». من خیلی تعجب کردم و ناراحت شدم. وقتی بیرون آمدیم، از دوستم پرسیدم که چرا حاج آقا این طور گفتند؟ گفت: وقتی می خواستم بروم، فرمودند: می خواهی بروی، یادت باشد نمازت را تمام بخوانی؛ چون مسافر اگر سفرش حرام باشد، نمازش تمام است. می خواهی زیارت مستحبّ بروی، کارهای واجب را رها کرده ای؟

کتاب کامل الزّیارات در مورد فضایل زیارت امام حسین (علیه السلام) روایات بسیاری را نقل کرده است. پاداش هیچ عملی بیشتر از زیارت اباعبدالله (علیه السلام) نیست، حتی زیارت خانه خدا. ولی معمار فن می گوید: زیارت و سفر تو حرام است.

این بندگی نیست. باید دنبال بندگی باشیم. بندگی یعنی کاری را انجام دهیم که او دوست دارد نه خودمان. ممکن است کاری باشد – مثل ازداوج – که خود انسان هم دوست داشته باشد، ولی معیار اصلی خداست. باید او را در نظر گرفت و جلو رفت. در این صورت دیگر نمی توان با همسر و فرزندان تندی کرد. دیگر نمی توان معصیت کرد. درس، نشست و برخاست، عبادت می شود.

خوب که می نگری، می بینی که خوبان همه دنبال بندگی هستند. باید یک به یک تمرین بندگی کرد. خود انسان می فهمد کاری که انجام می دهد بندگی است یا نه.

چرا حضرت ابالفضل (علیه السلام) به مقام بندگی رسید؟ مگر امام حسین (علیه السلام) برادر دیگری نداشت؟ پس چرا کامل ترین مقانم را ایشان داشت؟ امام صادق (علیه السلام) وقتی به زیارت ایشان آندند، فرمودند: «السلام علیکَ أیّها العبد الصالح؛ سلام بر تو ای بنده صالح خدا».

باید بندگی کرد. مهم نیست انسان چه شغلی داشته دارد، مهم این است که انسان بندگی کند. انسان هایی که بنده می شوند، به نتیجه کاری ندارند. «حافظ تو بندگی کن، او ذرّه پرور آید». او خود می داند، چه کند.

اگر می خواهیم بندگان خوبی باشیم، بدون شکّ محتاج کمک و دعای امام عصر (ارواحنا فداه) هستیم.چقدر خوب است در سحرگاهی حضرت ما را یاد کنند.

حق پدر بر فرزند وفرزند برپدر

پیامبر اعظم(صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم ) درباره تربیت فرزند و حق پدر و فرزند بر یکدیگر فرموده اند:

حق پدر بر فرزند

پیامبراکرم (صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم)

لَمّا سُئلَ عَن حَقِّ الوالِدِ على وَلدِهِ: لا یُسَمِّیهِ باسمِهِ ، ولا یَمشی بَینَ یَدَیهِ ، ولا یَجلِسُ قَبلَهُ ، ولا یَستَسِبُّ لَهُ . 1

در پاسخ به سؤال از حقّ پدر بر فرزندش : او را به اسم صدا نزند ، جلوتر از او راه نرود ، پیش از او ننشیند و برایش دشنام نخرد .

حق فرزند بر پدر

رسول خدا( صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم) :

مِن حَقِّ الوَلَدِ على والِدِهِ ثَلاثَةٌ : یُحَسِّنُ اسمَهُ ، ویُعَلِّمُهُ الكِتابَةَ ، ویُزَوِّجُهُ إذا بَلَغَ . 2

از جمله حقوق فرزند بر پدرش سه چیز است : اسم خوب برایش انتخاب كند ، سواد به او بیاموزد و هر گاه به سن بلوغ رسید ، او را همسر دهد .

چه كارهایی را باید به فرزندان آموزش داد؟

رسول اللّه (صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم) :

أكرِموا أولادَكُم وأحسِنوا آدابَهُـم . 3

به فرزندان خود احترام بگذارید و آنها را نیكوتر تربیت كنید.

فرزندان خود را بر چه خصالی تربیت كنیم؟

پیامبر خدا (صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم) :

أدِّبوا أولادَكُم على ثَلاثِ خِصالٍ : حُبِّ نَبیِّكُم ، وحُبِّ أهلِ بَیتِهِ ، وقِراءةِ القرآنِ . 4

فرزندان خود را بر سه خصلت تربیت كنید : دوست داشتن پیامبرتان ، دوست داشتن اهل بیت او و قرآن خواندن .

1.الكافی : 2 / 159 / 5، منتخب میزان الحكمة : 614

2.مكارم الأخلاق : 1 / 474 / 1627، منتخب میزان الحكمة : 614

3.كنزالعمّال : 45410، منتخب میزان الحكمة : 614

4.كنزالعمّال : 45409، منتخب میزان الحكمة : 614

سجایای اخلاقی پیامبراسلام(صلوات الله علیه وآله)قسمت سوّم

سحرگاهی دیدم رسول خدا(صلوات الله علیه وآله) برخاسته ، به نماز مشغول است، استغفار و توبه می کند واشک می ریزد.

شکر

پیامبر(صلوات الله علیه وآله) نسبت به نعمت های الهی، بسیار شکرگزار بود. عایشه می گوید: سحرگاهی دیدم رسول خدا(صلوات الله علیه وآله) برخاسته ، به نماز مشغول است، استغفار و توبه می کند واشک می ریزد. گفتم: ای رسول خدا(صلوات الله علیه وآله) مگر قرآن نفرموده: « ما تَقَدَّمَ مِن ذَنبِکَ وَ ماتَأَخَّرَ»2. پیامبر(صلوات الله علیه وآله) فرمودند: أَلا أَکُونُ عَبداً شَکُوراً2 «آیا بنده شاکری نباشم؟

1. فتح، آیه 2

2. الکافی، ج 2، ص95

سیاست‌ها او تدابیر امام رضاعلیه السلام

تحلیل رهبر معظم انقلاب از سیاست‌ورزی علی‌بن‌موسی‌الرضا(علیه‌السلام) و بیان شش تدبیر حضرت در نبرد با مامون عباسی (لعنه الله)

باید اعتراف كنیم كه زندگی ائمه (علیهم‌السّلام) به درستی شناخته نشده و ارج و منزلت جهاد مرارت‌بار آنان حتی بر شیعیانشان پوشیده مانده است.

مهم‌ترین چیزی كه در زندگی ائمه به‌طور شایسته مورد توجه قرار نگرفته، عنصر "مبارزه حاد سیاسی" است. از آغاز نیمه دوم قرن اول هجری كه خلافت اسلامی به‌طور آشكار با پیرایه‌های سلطنت آمیخته شد و امامت اسلامی به حكومت جابرانه پادشاهی بدل گشت، ائمه اهل‌بیت (علیهم‌السّلام) مبارزه سیاسی خود را به شیوه‌ای متناسب با اوضاع و شرائط، شدت بخشیدند. این مبارزه بزرگ‌ترین هدفش تشكیل نظام اسلامی و تأسیس حكومتی بر پایه امامت بود.

تاریخ نتوانسته است ترسیم روشنی از دوران ده‌ساله زندگی امام هشتم در زمان هارون و بعد از او در دوران پنج‌ساله جنگ‌های داخلی میان خراسان و بغداد به ما ارائه كند، اما به تدبر می‌توان فهمید كه امام هشتم در این دوران همان مبارزه درازمدت اهل‌بیت را كه در همه اعصار بعد از عاشورا استمرار داشته با همان جهت‌گیری و همان اهداف ادامه می‌داده است.

اكنون جای آن است كه به اختصار، حادثه ولیعهدی را مورد مطالعه قرار دهیم. در این حادثه امام هشتم علی‌بن‌موسی‌الرضا علیه السلام در برابر یك تجربه تاریخی عظیم قرار گرفت و در معرض یك نبرد پنهانی سیاسی كه پیروزی یا ناكامی آن می‌توانست سرنوشت تشیع را رقم بزند، واقع شد.

مأمون از دعوت امام هشتم به خراسان چند مقصود عمده را تعقیب می‌كرد:

اولین و مهم‌ترین آن‌ها، تبدیل صحنه‌ی مبارزات حاد انقلابی شیعیان به عرصه فعالیت سیاسی آرام و بی‌خطر بود. همان‌طور كه گفتم شیعیان در پوشش تقیه، مبارزاتی خستگی‌ناپذیر و تمام نشدنی داشتند،این مبارزات كه با دو ویژگی همراه بود، تأثیر توصیف‌ناپذیری در برهم زدن بساط خلافت داشت، آن دو ویژگی، یكی مظلومیت بود و دیگری قداست... با این كار مأمون آن دو ویژگی مؤثر و نافذ را نیز از گروه علویان می‌گرفت زیرا جمعی كه رهبرشان فرد ممتاز دستگاه خلافت و ولیعهد پادشاه مطلق‌العنان وقت و متصرف در امور كشور است نه مظلوم است و نه آن‌چنان مقدس.

دوم: تخطئه مدعای تشیع مبنی بر غاصبانه بودن خلافت‌های اموی و عباسی و مشروعیت دادن به این خلافت‌ها بود.

سوم: این‌كه مأمون با این كار، امام را كه همواره یك كانون معارضه و مبارزه بود، در كنترل دستگاه‌های خود قرار می‌داد و به‌جز خود آن حضرت، همه سران و گردن‌كشان و سلحشوران علوی را نیز در سیطره خود در می‌آورد.

چهارم: این‌كه امام را كه یك عنصر مردمی و قبله امیدها و مرجع سؤال‌ها و شكوه‌ها بود در محاصره مأموران حكومت قرار می‌داد و رفته‌رفته رنگ مردمی بودن را از او می‌زدود و میان او مردم و سپس میان او و عواطف و محبت‌های مردم فاصله می‌افكند.

هدف پنجم این بود كه با این كار برای خود وجهه و حیثیتی معنوی كسب می‌كرد. طبیعی بود كه در دنیای آن روز همه او را بر این‌كه فرزندی از پیغمبر و شخصیت مقدس و معنوی را به ولیعهدی خود برگزیده و برادران و فرزندان خود را از این امتیاز محروم ساخته است ستایش كنند و همیشه چنین است كه نزدیكی دین‌داران به دنیاطلبان از آبروی دین‌داران می‌كاهد و بر آبروی دنیاطلبان می‌افزاید.

ششم آن‌كه در پندار مأمون، امام با این كار، به یك توجیه‌گر دستگاه خلافت بدل می‌گشت. بدیهی است شخصی در حد علمی و تقوائی امام با آن حیثیت و حرمت بی‌نظیری كه وی به‌عنوان فرزند پیامبر در چشم همگان داشت، اگر نقش توجیه حوادث را در دستگاه حكومت برعهده می‌گرفت هیچ نغمه‌ی مخالفی نمی‌توانست خدشه‌ای بر حیثیت آن دستگاه وارد سازد. این همان حصار منیعی بود كه می‌توانست همه‌ی خطاها و زشتی‌های دستگاه خلافت را از چشم‌ها پوشیده بدارد.

اكنون به تشریح سیاست‌هاوتدابیرامام علی‌بن‌موسی‌الرضاعلیه السلام دراین حادثه می‌پردازیم:

1- هنگامی‌كه امام را از مدینه به خراسان دعوت كردند آن حضرت فضای مدینه را از كراهت و نارضائی خود پركرد، به‌طوری‌كه همه‌كس در پیرامون امام یقین كردند كه مأمون با نیت سوء حضرت را از وطن خود دور می‌كند. امام بدبینی خود به مأمون را با هر زبان ممكن به همه‌ی گوش‌ها رساند. در وداع با حرم پیغمبر، در وداع با خانواده‌اش هنگام خروج از مدینه، در طواف كعبه كه برای وداع انجام می‌داد، با گفتار و رفتار، با زبان دعا و زبان اشك، بر همه ثابت كرد كه این سفر، سفر مرگ اوست. همه كسانی كه باید طبق انتظار مأمون نسبت به او خوش‌بین و نسبت به امام به خاطر پذیرش پیشنهاد او بدبین می‌شدند در اولین لحظات این سفر دل‌شان از كینه مأمون كه امام عزیزشان را این‌طور ظالمانه از آنان جدا می‌كرد و به قتلگاه می‌برد لبریز شد.

2- هنگامی‌كه در مرو پیشنهاد ولایت‌عهدی آن حضرت مطرح شد، حضرت به شدت استنكاف كردند و تا وقتی مأمون صریحاً آن حضرت را تهدید به قتل نكرد آن را نپذیرفتند. این مطلب همه‌جا پیچید كه علی‌بن‌موسی‌الرضا ولیعهدی و پیش از آن خلافت را كه مأمون به او با اصرار پیشنهاد كرده بود نپذیرفته است. دست‌اندركاران امور كه به ظرافت تدبیر مأمون واقف نبودند ناشیانه عدم قبول امام را همه‌جا منتشر كردند، حتی فضل‌بن‌سهل در جمعی از كارگزاران و مأموران حكومت گفت من هرگز خلافت را چنین خوار ندیده‌ام، امیرالمؤمنین آن را به علی‌بن‌موسی‌الرضا تقدیم می‌كند و علی‌بن‌موسی دست رد به سینه‌ی او می‌زند.

3- با این همه علی‌بن‌موسی‌الرضا فقط بدین شرط ولیعهدی را پذیرفت كه در هیچ‌یك از شئون حكومت دخالت نكند و به جنگ و صلح و عزل و نصب و تدبیر امور نپردازد و مأمون كه فكر می‌كرد فعلاً در شروع كار این شرط قابل تحمل است و بعدها به تدریج می‌توان امام را به صحنه فعالیت‌های خلافتی كشانید، این شرط را از آن حضرت قبول كرد. روشن است كه با تحقق این شرط، نقشه‌ی مأمون نقش برآب می‌شد و بیشترین هدف‌های او نابرآورده می‌گشت.

4- اما بهره‌برداری اصلی امام از این ماجرا بسی از اینها مهم‌تر است: امام با قبول ولیعهدی، دست به حركتی می‌زند كه در تاریخ زندگی ائمه پس از پایان خلافت اهل بیت در سال چهلم هجری تا آن روز و تا آخر دوران خلافت بی‌نظیر بوده است و آن برملا كردن داعیه‌ی امامت شیعی در سطح عظیم اسلام و دریدن پرده غلیظ تقیه و رساندن پیام تشیع به گوش همه مسلمان‌هاست. تریبون عظیم خلافت در اختیار امام قرار گرفت و امام در آن سخنانی را كه در طول یكصد و پنجاه سال جز در خفا و با تقیه و به خصیصین و یاران نزدیك گفته نشده بود به صدای بلند فریاد كرد و با استفاده از امكانات معمولی آن زمان كه جز در اختیار خلفا و نزدیكان درجه یك آن‌ها قرار نمی‌گرفت آن را به گوش همه رساند.

5- درحالی‌كه مأمون امام را جدا از مردم می‌پسندید و این جدائی را در نهایت وسیله‌ای برای قطع رابطه‌ی معنوی و عاطفی میان امام و مردم می‌خواست، امام در هر فرصتی خود را در معرض ارتباط با مردم قرار می‌داد، با این‌كه مأمون آگاهانه مسیر حركت امام از مدینه تا مرو را به طرزی انتخاب كرده بود كه شهرهای معروف به محبت اهل بیت مانند كوفه و قم در سر راه قرار نگیرند. امام در همان مسیر تعیین شده، از هر فرصتی برای ایجاد رابطه‌ی جدیدی میان خود و مردم استفاده كرد. در اهواز آیات امامت را نشان داد، در بصره خود را در معرض محبت دل‌هائی كه با او نامهربان بودند قرار داد، در نیشابور حدیث سلسلةالذهب را برای همیشه به یادگار گذاشت و علاوه بر آن نشانه‌های معجزه‌آسای دیگری نیز آشكار ساخت و در جابه‌جای این سفر طولانی فرصت ارشاد مردم را مغتنم شمرد، در مرو كه سر منزل اصلی و اقامت‌گاه خلافت بود هم هرگاه فرصتی دست داد حصارهای دستگاه حكومت را برای حضور در انبوه جمعیت مردم شكافت.

6- نه تنها سرجنبانان تشیع از سوی امام به سكوت و سازش تشویق نشدند بلكه قرائن حاكی از آن است كه وضع جدید امام موجب دل‌گرمی آنان شد و شورش‌گرانی كه بیشترین دوران‌های عمر خود را در كوه‌های صعب‌العبور و آبادی‌های دوردست و با سختی و دشواری می‌گذراندند با حمایت امام علی‌بن‌موسی‌الرضا حتی مورد احترام و تجلیل كارگزاران حكومت در شهرهای مختلف نیز قرار گرفتند.

مأمون نه تنها با حضور او نتوانسته معارضان شیعی خود را به خود خوشبین و دست و زبان تند آنان را از خود و خلافت خود منصرف سازد بلكه حتی علی‌بن‌موسی مایه‌ی امان و اطمینان و تقویت روحیه آنان نیز شده است، در مدینه و مكه و دیگر اقطار مهم اسلامی نه فقط نام علی‌بن‌موسی به تهمت حرص بدنیا و عشق به مقام و منصب از رونق نیفتاده بلكه حشمت ظاهری بر عزت معنوی او افزوده شده و زبان ستایش‌گران پس از ده‌ها سال به فضل و رتبه معنوی پدران مظلوم و معصوم او گشوده شده است. كوتاه سخن آن‌كه مأمون در این قمار بزرگ نه تنها چیزی بدست نیاورده كه بسیاری چیزها را از دست داده و در انتظار است كه بقیه را نیز از دست بدهد. این‌جا بود كه مأمون احساس شكست و خسران كرد و در صدد بر آمد كه خطای فاحش خود را جبران كند و خود را محتاج آن دید كه پس از این همه سرمایه‌گذاری سرانجام برای مقابله با دشمنان آشتی‌ناپذیر دستگاه‌های خلافت یعنی ائمه اهل‌بیت (علیهم‌السّلام) به همان شیوه‌ای متوسل شد كه همیشه گذشتگان ظالم و فاجر او متوسل شده بودند، یعنی قتل.

بدیهی است قتل امام هشتم پس از چنان موقعیت ممتاز به آسانی میسور نبود. قرائن نشان می‌دهد كه مأمون پیش از اقدام قطعی خود برای به شهادت رساندن امام به كارهای دیگری دست زده است كه شاید بتواند این آخرین علاج را آسان‌تر به كار برد، شایعه‌پراكنی و نقل سخنان دروغ از قول امام از جمله این تدابیر است، به گمان زیاد این‌كه ناگهان در مرو شایع شد كه علی‌بن‌موسی همه مردم را بردگان خود می‌داند جز با دست‌اندركاری عمال مأمون ممكن نبود.

هنگامی‌كه ابی‌الصلت این خبر را برای امام آورد حضرت فرمود: "بار الها، ای پدیدآورنده آسمان‌ها و زمین تو شاهدی كه نه من و نه هیچ یك از پدرانم هرگز چنین سخنی نگفته‌ایم و این یكی از همان ستم‌هائی است كه از سوی اینان به ما می‌شود."

تشكیل مجالس مناظره با هر آن كسی كه كمتر امیدی به غلبه او بر امام می‌رفت نیز از جمله همین تدابیر است. هنگامی‌كه امام، مناظره كنندگان ادیان و مذاهب مختلف را در بحث عمومی خود منكوب كرد و آوازه دانش و حجت قاطعش در همه جا پیچید، مأمون در صدد برآمد كه هر متكلم و اهل مجادله‌ای را به مجلس مناظره با امام بكشاند، شاید یك نفر در این بین بتواند امام را مجاب كند. البته چنان كه می‌دانیم هر چه تشكیل مناظرات ادامه می‌یافت قدرت علمی امام آشكارتر می‌شد و مأمون از تأثیر این وسیله نومیدتر.

در آخر چاره‌ای جز آن نیافت كه به دست خود و بدون هیچ‌گونه واسطه‌ای امام را مسموم كند و همین كار را كرد و در ماه صفر دویست و سه هجری یعنی قریب دو سال پس از آوردن آن حضرت از مدینه به خراسان و یك سال و اندی پس از صدور فرمان ولیعهدی به نام آن حضرت دست خود را به جنایت بزرگ و فراموش نشدنی قتل امام آلود.

بخش‌هایی از پیام حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای به كنگره‌ی جهانی امام رضا علیه‌السلام در 18/5/63

آرزوی پیامبر (ص)

«ای رسول خدا! همه چیز برای مهمانی آماده است. پیامبران و ملائكه به استقبال آمده‌اند؛ آیا آماده‌اید؟» فرمود: «نه. امّتم چه می‌شوند؟»

شفاعت امّت، آرزوی پیامبر

وقتی كه پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله) از طرف خدا مأمور شد كه دعوت خود را علنی نماید، به بالای كوه مروه رفت و مردم را این‌گونه مورد خطاب قرار دادند:

«قُولُوا لا اِلهَ إِلّا اللهُ تُفْلِحُوا»؛

بگویید معبودی جز خداوند نیست تا رستگار شوید.

ابولهب به سوی پیامبر (صلی الله علیه و آله) سنگ پرتاب كرد و پیامبر را زخمی نمود، درحالی كه فریاد می‌زد: «ای مردم از او پیروی نكنید؛ او دروغگوست».

به دنبال این اقدام ابولهب، قریشیان آزار بسیاری به پیامبر رسانده و بارها به حضرت صدمه زدند، تا این‌كه ملكی بر پیامبر نازل شد و عرض كرد: «یا رسول الله (صلی الله علیه و آله) من ملك موّكل كوه‌ها هستم، خداوند مرا فرستاده تا به تلافی آزاری كه مردم قریش به تو رسانده‌اند،‌ دو كوه اخشب را بر سر ایشان خراب كنم».

پیامبر  فرمود:

«لا إِنَّ قَوْمِی لا یَعْلَمُونَ»؛

نه! قوم من جاهل‌اند و نمی‌دانند.

آری، پیامبر عظیم‌الشّأن اسلام نسبت به امّت خویش بسیار مهربان و صبور بود. در قرآن مجید آمده است:

«أَلَمْ نَشْرَحْ لَكْ صَدْرَكَ»؛

آیا ما به تو شرح صدر ندادیم (تا بتوانی مردم را تحمّل كنی)؟

هنگام ارتحال رسول اكرم، حضرت جبرئیل (علیه السلام) نازل شد و گفت: «ای رسول خدا! همه چیز برای مهمانی آماده است. پیامبران و ملائكه به استقبال آمده‌اند؛ آیا آماده‌اید؟» فرمود: «نه. امّتم چه می‌شوند؟» پاسخ آمد:

«وَلَسَوْفَ یُعْطِیكَ رَبُّكَ فَتَرْضی»؛

پروردگار تو، به قدری به تو اعطا خواهد نمود كه راضی شوی.

یعنی باب شفاعت برای تو مفتوح است و این‌گونه است كه آرزوی پیامبر(صلی الله علیه و آله) در مورد شفاعت امّت با وعدة الهی محقّق می‌گردد.

توصیه ای از امام حسن عسگری (ع)

«رَدُّ المُعتَادِ عَنِ العَادَهِ کَالمُعجِز.» شخصی که به چیزی عادت کرد باز گردانیدن او چون معجزه می ماند. پس ای انسان به هوش باش! که خود را به چه چیز عادت داده ای؟ اگر مفاسد و رذائل اخلاقی و رفتار ناپسند باشد، تو خود خویشتن خویش را به سخریّه گرفته ای.

شهادت

حضرت امام حسن عسکری (سلام الله علیه)

بر یاران و دوستدارانشان تعزیت

معرفی اجمالی امام عسکری:

نام: حسن

شهرت: عسگری، زکیّ، هادی، سراج، رفیق

نام پدر: امام علی النقی

نام مادر: حُدَیث

کنیه: ابو محمد معروف به «ابن رضا» (علیه السلام)

لقب: الخالص

محل تولد: مدینه النبیّ

ولادت: هشتم ماه ربیع الثانی سال 232 هجری

شهادت: هشتم ماه ربیع الاول سال 260 هجری

مدفن: سامراء

مدت امامت: 6 سال

مدت زندگی: 28 سال

دوران زندگی کوتاه امام حسن عسگری (علیه السلام) بر سه دوره ی مشخص تقسیم می گردد:

1- پنج سال در حجاز در شهر زادگاه خود در حضور و مراقبت پدر بزرگوارشان.

2- شانزده سال در عراق قبل از دوران امامت و پیشوائی.

3- هفت سال دوران کوتاه و پربار امامت و زعامت در عراق.

چرا غیبت؟

چرا پس از امام عسکری (علیه السلام) غیبت امام عصر (ارواحنا فداه) قطعی شد؟

آن چه سؤال را قوی تر می کند این که؛ اصل اوّلیه این است که امام حاضر و ناظر در بین مردم باشد، چرا که او انسان کاملی از جنس مردم و با آن ها است، و نیز او هادی و راهنمای همه گان است. پس حضور و ظهورشان در بین مردم ضروری می نماید.

دیگر این که خود اهل بیت (علیهم السلام) همیشه علاقمند به بودن با مردم و تشریک مساعی در امورات با آن ها بوده اند. از این گذشته آن سروران، فرزندان و دوست داران خویش را به بودن با مردم و پرهیز از دوری از مردم امر می فرموده اند. مبادا که آن ها به ویژه خواهی و ویژه خواری مبتلا گردند. اینک فرصت تفصیل و شرح گفتار نیست، ولی برخورد مولی امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) با فرزندان و اصحاب خویش که در نهج البلاغه چند نمونه اش موجود است، و نامه امام هشتم (علیه السلام) به فرزند بزرگوارشان که ایشان را توصیه به حضور در جمع مردم کرده و پیام امام مهدی (سلام الله علیه) به جناب آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی (ره) که «اجلس فی الدهلیز! و ارخص نفسک للناس!... » در بیرونی خانه بنشین! و خود را برای مردم ارزان کن! همه این بیانات و گفته ها گویای این واقعیت است که امام با مردم خواهند بود. ولی چرا در نهایت ما مبتلا به غیبت و دوری از امام خود شده ایم؟

تنها پاسخ این که قدرناشناسی از آن ولایت عظما ما را به این روز انداخته که «لإن شکرتم لازیدنکم، و ان کفرتم ان عذابی لشدید!» اگر شکرگزار نعمت ها باشید به حتم آن را زیاد خواهیم کرد، ولی اگر ناسپاسی کنید عذابم شدید و تند است.

با توجه به این که برترین و عالی ترین نعمت الهی وجود مبارک امام معصوم (سلام الله علیه) است. اگر از آن وجود مبارک قدرشناسی می کردیم نعمت حضور بر ما و قیام مهدوی تحقق می یافت، چرا که افزون شدن نعمت یکی از سنن الهی و وعده او است. ولی وقتی به ناسپاسی مبتلا گشتیم آن نعمت بزرگ را از دست دادیم، که این شد. نا گفته نماند که با غیبت امام عصر (ارواحنا فداه) ما امام خود را از دست نداده ایم بلکه تنها از نعمت شناخت آن عزیز الهی که در جمع ما رفت و شد دارند محروم گشته ایم.

پس ای برادر و خواهرم قدری تدبیر کن و بیندیش!

با این فاصله و ناشناخته بودن امام عصر (سلام الله علیه)، رهبری این جمع کثیر مسلمین جهان در وقوع فتن و حوادث روزگار با چه کس خواهد بود؟

تنها گزینه مطلوب بر مبنای عقل و نقل «مقام ولایت فقیه» است که باید به شکرانه عدم محرومیت از این نعمت الهی، آن را پاس داشت، تا که ولایتمان پیوندی وثیق به حاکمیت خداوندی یابد. همان گونه که امام راحل (رض) فرمود: «ولایت فقیه امتداد ولایت رسول الله است». به لطف الهی مردم ایران - اسلامی ما تا کنون دفاع از حریم ولایت را بر خود فرض دانسته و آن را از جان و دل پذیرفته اند. خداوند متعال را بر همه نعمت هایش شکر بیکران داریم.

توصیه ای از امام عسکری (علیه السلام)

ای برادر و ای خواهر! تلاش کن که خود را به خوبی ها بیارائی و از بدی ها اجتناب کنی تا که به نیکی ها عادت کنی! در این راستا از امام عسکری (صلوات الله علیه) گزارش شده که فرموده اند: «رَدُّ المُعتَادِ عَنِ العَادَهِ کَالمُعجِز.» شخصی که به چیزی عادت کرد باز گردانیدن او چون معجزه می ماند. پس ای انسان به هوش باش! که خود را به چه چیز عادت داده ای؟ اگر مفاسد و رذائل اخلاقی و رفتار ناپسند باشد، تو خود خویشتن خویش را به سخریّه گرفته ای. ولی اگر بر مبنای عقل و درک صحیح، عقائد پاک، فضائل و رفتار پسندیده را مشی و مرام خویش قرار داده باشی خوشا بحالت که انشاءالله به فوز عظما نائل گشته ای!

والحمد لله اولا و آخرا

ختم قرآن

سوره ۱: الفاتحة - جزء ۱

سورة البقرة

پاورقی

سوره ۱: الفاتحة - جزء ۱

به نام خداوند رحمتگر مهربان (۱)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ﴿۱﴾

ستايش خدايى را كه پروردگار جهانيان (۲)

الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۲﴾

رحمتگر مهربان (۳)

الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ﴿۳﴾

[و] خداوند روز جزاست (۴)

مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ﴿۴﴾

[بار الها] تنها تو را مى‏پرستيم و تنها از تو يارى مى‏جوييم (۵)

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ﴿۵﴾

ما را به راه راست هدايت فرما (۶)

اهدِنَا الصِّرَاطَ المُستَقِيمَ ﴿۶﴾

راه آنان كه گرامى‏شان داشته‏اى نه [راه] مغضوبان و نه [راه] گمراهان (۷)

صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ﴿۷﴾

سورة البقرة

متن قرآنی

ترجمه فارسی

متن قرآنی

متن قرآنی (قسمت اول)

متن قرآنی (قسمت دوم)

متن قرآنی (قسمت سوم)

سورة البقرة - سورة ٢ - عدد آياتها ٢٨٦

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم

الم (١)ذَلِكَ الْكِتَابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ (٢)الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ (٣)وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَبِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ (٤)أُولَئِكَ عَلَى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (٥)إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ ءَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ (٦)خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ (٧)وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ (٨)يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ (٩)فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضًا وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ (١٠)وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِي الأرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ (١١)أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَكِنْ لا يَشْعُرُونَ (١٢)وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ أَلا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلَكِنْ لا يَعْلَمُونَ (١٣)وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ (١٤)اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ (١٥)أُولَئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدَى فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ (١٦)مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِي ظُلُمَاتٍ لا يُبْصِرُونَ (١٧)صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ (١٨)أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّمَاءِ فِيهِ ظُلُمَاتٌ وَرَعْدٌ وَبَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصَابِعَهُمْ فِي آذَانِهِمْ مِنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ وَاللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكَافِرِينَ (١٩)يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ كُلَّمَا أَضَاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ وَإِذَا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوا وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٢٠)يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (٢١)الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (٢٢)وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (٢٣)فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ (٢٤)وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (٢٥)إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلا يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلا الْفَاسِقِينَ (٢٦)الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الأرْضِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ (٢٧)كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَكُنْتُمْ أَمْوَاتًا فَأَحْيَاكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ (٢٨)هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الأرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (٢٩)وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لا تَعْلَمُونَ (٣٠)وَعَلَّمَ آدَمَ الأسْمَاءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِكَةِ فَقَالَ أَنْبِئُونِي بِأَسْمَاءِ هَؤُلاءِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (٣١)قَالُوا سُبْحَانَكَ لا عِلْمَ لَنَا إِلا مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ (٣٢)قَالَ يَا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَأَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ (٣٣)وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لآدَمَ فَسَجَدُوا إِلا إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ (٣٤)وَقُلْنَا يَا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَا وَلا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ (٣٥)فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الأرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ (٣٦)فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (٣٧)قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعًا فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ (٣٨)وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (٣٩)يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ وَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ (٤٠)وَآمِنُوا بِمَا أَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِمَا مَعَكُمْ وَلا تَكُونُوا أَوَّلَ كَافِرٍ بِهِ وَلا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلا وَإِيَّايَ فَاتَّقُونِ (٤١)وَلا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (٤٢)وَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ (٤٣)أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ وَأَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلا تَعْقِلُونَ (٤٤)وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلا عَلَى الْخَاشِعِينَ (٤٥)الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُو رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ (٤٦)يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ (٤٧)وَاتَّقُوا يَوْمًا لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئًا وَلا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَلا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلا هُمْ يُنْصَرُونَ (٤٨)وَإِذْ نَجَّيْنَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ وَفِي ذَلِكُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ (٤٩)وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاكُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ (٥٠)وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ (٥١)ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (٥٢)وَإِذْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ (٥٣)وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (٥٤)وَإِذْ قُلْتُمْ يَا مُوسَى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ (٥٥)ثُمَّ بَعَثْنَاكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (٥٦)وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَأَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ (٥٧)وَإِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هَذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ وَسَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ (٥٨)فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ (٥٩)وَإِذِ اسْتَسْقَى مُوسَى لِقَوْمِهِ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَشْرَبَهُمْ كُلُوا وَاشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ وَلا تَعْثَوْا فِي الأرْضِ مُفْسِدِينَ (٦٠)وَإِذْ قُلْتُمْ يَا مُوسَى لَنْ نَصْبِرَ عَلَى طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْبِتُ الأرْضُ مِنْ بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ أَدْنَى بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُمْ مَا سَأَلْتُمْ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُوا يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ذَلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ (٦١)إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ (٦٢)وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (٦٣)ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَلَوْلا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَكُنْتُمْ مِنَ الْخَاسِرِينَ (٦٤)وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ (٦٥)فَجَعَلْنَاهَا نَكَالا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ (٦٦)وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَذْبَحُوا بَقَرَةً قَالُوا أَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ (٦٧)قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا هِيَ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لا فَارِضٌ وَلا بِكْرٌ عَوَانٌ بَيْنَ ذَلِكَ فَافْعَلُوا مَا تُؤْمَرُونَ (٦٨)قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا لَوْنُهَا قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاءُ فَاقِعٌ لَوْنُهَا تَسُرُّ النَّاظِرِينَ (٦٩)قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا هِيَ إِنَّ الْبَقَرَ تَشَابَهَ عَلَيْنَا وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَمُهْتَدُونَ (٧٠)قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لا ذَلُولٌ تُثِيرُ الأرْضَ وَلا تَسْقِي الْحَرْثَ مُسَلَّمَةٌ لا شِيَةَ فِيهَا قَالُوا الآنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوهَا وَمَا كَادُوا يَفْعَلُونَ (٧١)وَإِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادَّارَأْتُمْ فِيهَا وَاللَّهُ مُخْرِجٌ مَا كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ (٧٢)فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَى وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ (٧٣)ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَإِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الأنْهَارُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاءُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ (٧٤)أَفَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ (٧٥)وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلا بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّكُمْ أَفَلا تَعْقِلُونَ (٧٦)أَوَلا يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ (٧٧)وَمِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لا يَعْلَمُونَ الْكِتَابَ إِلا أَمَانِيَّ وَإِنْ هُمْ إِلا يَظُنُّونَ (٧٨)فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلا فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ (٧٩)وَقَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلا أَيَّامًا مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدًا فَلَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ عَهْدَهُ أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لا تَعْلَمُونَ (٨٠)بَلَى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (٨١)وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (٨٢)وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلا قَلِيلا مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ مُعْرِضُونَ (٨٣)وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ لا تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ وَلا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ (٨٤)ثُمَّ أَنْتُمْ هَؤُلاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقًا مِنْكُمْ مِنْ دِيَارِهِمْ تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالإثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَإِنْ يَأْتُوكُمْ أُسَارَى تُفَادُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذَلِكَ مِنْكُمْ إِلا خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ (٨٥)أُولَئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالآخِرَةِ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلا هُمْ يُنْصَرُونَ (٨٦)وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَقَفَّيْنَا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَفَكُلَّمَا جَاءَكُمْ رَسُولٌ بِمَا لا تَهْوَى أَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقًا تَقْتُلُونَ (٨٧)وَقَالُوا قُلُوبُنَا غُلْفٌ بَلْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلا مَا يُؤْمِنُونَ (٨٨)وَلَمَّا جَاءَهُمْ كِتَابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ وَكَانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَمَّا جَاءَهُمْ مَا عَرَفُوا كَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْكَافِرِينَ (٨٩)بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ أَنْ يَكْفُرُوا بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ بَغْيًا أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ فَبَاءُوا بِغَضَبٍ عَلَى غَضَبٍ وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ مُهِينٌ (٩٠)وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا نُؤْمِنُ بِمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُونَ بِمَا وَرَاءَهُ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِمَا مَعَهُمْ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنْبِيَاءَ اللَّهِ مِنْ قَبْلُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (٩١)وَلَقَدْ جَاءَكُمْ مُوسَى بِالْبَيِّنَاتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ (٩٢)وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاسْمَعُوا قَالُوا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمَانُكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (٩٣)قُلْ إِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خَالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (٩٤)وَلَنْ يَتَمَنَّوْهُ أَبَدًا بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ (٩٥)وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَى حَيَاةٍ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذَابِ أَنْ يُعَمَّرَ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ (٩٦)قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ (٩٧)مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَمَلائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكَافِرِينَ (٩٨)وَلَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَمَا يَكْفُرُ بِهَا إِلا الْفَاسِقُونَ (٩٩)أَوَكُلَّمَا عَاهَدُوا عَهْدًا نَبَذَهُ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يُؤْمِنُونَ (١٠٠)وَلَمَّا جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ كِتَابَ اللَّهِ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لا يَعْلَمُونَ (١٠١)وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ (١٠٢)وَلَوْ أَنَّهُمْ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَمَثُوبَةٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ خَيْرٌ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ (١٠٣)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقُولُوا رَاعِنَا وَقُولُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوا وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ (١٠٤)مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ (١٠٥)مَا نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْهَا أَوْ مِثْلِهَا أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (١٠٦)أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلا نَصِيرٍ (١٠٧)أَمْ تُرِيدُونَ أَنْ تَسْأَلُوا رَسُولَكُمْ كَمَا سُئِلَ مُوسَى مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالإيمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ (١٠٨)وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (١٠٩)

وَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَمَا تُقَدِّمُوا لأنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (١١٠)وَقَالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (١١١)بَلَى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ (١١٢)وَقَالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصَارَى عَلَى شَيْءٍ وَقَالَتِ النَّصَارَى لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلَى شَيْءٍ وَهُمْ يَتْلُونَ الْكِتَابَ كَذَلِكَ قَالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ (١١٣)وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَى فِي خَرَابِهَا أُولَئِكَ مَا كَانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوهَا إِلا خَائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ (١١٤)وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ (١١٥)وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ (١١٦)بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ (١١٧)وَقَالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ لَوْلا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينَا آيَةٌ كَذَلِكَ قَالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشَابَهَتْ قُلُوبُهُمْ قَدْ بَيَّنَّا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ (١١٨)إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلا تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ (١١٩)وَلَنْ تَرْضَى عَنْكَ الْيَهُودُ وَلا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَى وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ بَعْدَ الَّذِي جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلا نَصِيرٍ (١٢٠)الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ (١٢١)يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ (١٢٢)وَاتَّقُوا يَوْمًا لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئًا وَلا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَلا هُمْ يُنْصَرُونَ (١٢٣)وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ (١٢٤)وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ (١٢٥)وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ (١٢٦)وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (١٢٧)رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (١٢٨)رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (١٢٩)وَمَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْرَاهِيمَ إِلا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ وَلَقَدِ اصْطَفَيْنَاهُ فِي الدُّنْيَا وَإِنَّهُ فِي الآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ (١٣٠)إِذْ قَالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ قَالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ (١٣١)وَوَصَّى بِهَا إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ (١٣٢)أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَهَكَ وَإِلَهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ (١٣٣)تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَا كَسَبْتُمْ وَلا تُسْأَلُونَ عَمَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ (١٣٤)وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ (١٣٥)قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالأسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ (١٣٦)فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ مَا آمَنْتُمْ بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا هُمْ فِي شِقَاقٍ فَسَيَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (١٣٧)صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَنَحْنُ لَهُ عَابِدُونَ (١٣٨)قُلْ أَتُحَاجُّونَنَا فِي اللَّهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ وَلَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُخْلِصُونَ (١٣٩)أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالأسْبَاطَ كَانُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى قُلْ أَأَنْتُمْ أَعْلَمُ أَمِ اللَّهُ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ (١٤٠)تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَا كَسَبْتُمْ وَلا تُسْأَلُونَ عَمَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ (١٤١)

سَيَقُولُ السُّفَهَاءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلاهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِي كَانُوا عَلَيْهَا قُلْ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ (١٤٢)وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْهَا إِلا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلَى عَقِبَيْهِ وَإِنْ كَانَتْ لَكَبِيرَةً إِلا عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ (١٤٣)قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُمَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ (١٤٤)وَلَئِنْ أَتَيْتَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ بِكُلِّ آيَةٍ مَا تَبِعُوا قِبْلَتَكَ وَمَا أَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍ وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِذًا لَمِنَ الظَّالِمِينَ (١٤٥)الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ وَإِنَّ فَرِيقًا مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ (١٤٦)الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ (١٤٧)وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ أَيْنَمَا تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعًا إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (١٤٨)وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ (١٤٩)وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُمَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ لِئَلا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ إِلا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِي وَلأتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ (١٥٠)كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ (١٥١)فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوا لِي وَلا تَكْفُرُونِ (١٥٢)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ (١٥٣)وَلا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَكِنْ لا تَشْعُرُونَ (١٥٤)وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الأمْوَالِ وَالأنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ (١٥٥)الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ (١٥٦)أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ (١٥٧)إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَإِنَّ اللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ (١٥٨)إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى مِنْ بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ أُولَئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللاعِنُونَ (١٥٩)إِلا الَّذِينَ تَابُوا وَأَصْلَحُوا وَبَيَّنُوا فَأُولَئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَأَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (١٦٠)إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ (١٦١)خَالِدِينَ فِيهَا لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلا هُمْ يُنْظَرُونَ (١٦٢)وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ (١٦٣)إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الأرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأرْضِ لآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ (١٦٤)وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْدَادًا يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ وَلَوْ يَرَى الَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَ أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا وَأَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذَابِ (١٦٥)إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَرَأَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الأسْبَابُ (١٦٦)وَقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّءُوا مِنَّا كَذَلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ (١٦٧)يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الأرْضِ حَلالا طَيِّبًا وَلا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ (١٦٨)إِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَالْفَحْشَاءِ وَأَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لا تَعْلَمُونَ (١٦٩)وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلا يَهْتَدُونَ (١٧٠)وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لا يَسْمَعُ إِلا دُعَاءً وَنِدَاءً صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَعْقِلُونَ (١٧١)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَاشْكُرُوا لِلَّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ (١٧٢)إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلا عَادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (١٧٣)إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ وَيَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلا أُولَئِكَ مَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلا النَّارَ وَلا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ (١٧٤)أُولَئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدَى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ فَمَا أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ (١٧٥)ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ نَزَّلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِي الْكِتَابِ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ (١٧٦)لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ (١٧٧)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأنْثَى بِالأنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ (١٧٨)وَلَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَا أُولِي الألْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (١٧٩)كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ (١٨٠)فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَمَا سَمِعَهُ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (١٨١)فَمَنْ خَافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفًا أَوْ إِثْمًا فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (١٨٢)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (١٨٣)أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ (١٨٤)شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (١٨٥)وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ (١٨٦)أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ وَلا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَقْرَبُوهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ (١٨٧)وَلا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالإثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (١٨٨)يَسْأَلُونَكَ عَنِ الأهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَى وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (١٨٩)وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ (١٩٠)وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَلا تُقَاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتَّى يُقَاتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِنْ قَاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ كَذَلِكَ جَزَاءُ الْكَافِرِينَ (١٩١)فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (١٩٢)وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلا عُدْوَانَ إِلا عَلَى الظَّالِمِينَ (١٩٣)الشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ فَمَنِ اعْتَدَى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى عَلَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ (١٩٤)وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ (١٩٥)وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ وَلا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ (١٩٦)الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلا رَفَثَ وَلا فُسُوقَ وَلا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ يَا أُولِي الألْبَابِ (١٩٧)لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلا مِنْ رَبِّكُمْ فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ وَاذْكُرُوهُ كَمَا هَدَاكُمْ وَإِنْ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضَّالِّينَ (١٩٨)ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (١٩٩)فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ (٢٠٠)وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ (٢٠١)أُولَئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ (٢٠٢)وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقَى وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ (٢٠٣)وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ (٢٠٤)وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الأرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسَادَ (٢٠٥)وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالإثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ (٢٠٦)وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ (٢٠٧)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ (٢٠٨)فَإِنْ زَلَلْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْكُمُ الْبَيِّنَاتُ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٢٠٩)هَلْ يَنْظُرُونَ إِلا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمَامِ وَالْمَلائِكَةُ وَقُضِيَ الأمْرُ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الأمُورُ (٢١٠)سَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَمْ آتَيْنَاهُمْ مِنْ آيَةٍ بَيِّنَةٍ وَمَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ (٢١١)زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ (٢١٢)كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ (٢١٣)أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللَّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ (٢١٤)يَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلْ مَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالأقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ (٢١٥)كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ (٢١٦)يَسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (٢١٧)

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَةَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (٢١٨)يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ (٢١٩)فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لأعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٢٢٠)وَلا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكَاتِ حَتَّى يُؤْمِنَّ وَلأمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ وَلا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِينَ حَتَّى يُؤْمِنُوا وَلَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ أُولَئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَيُبَيِّنُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ (٢٢١)وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ (٢٢٢)نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ وَقَدِّمُوا لأنْفُسِكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلاقُوهُ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ (٢٢٣)وَلا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لأيْمَانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (٢٢٤)لا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ (٢٢٥)لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسَائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فَاءُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (٢٢٦)وَإِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (٢٢٧)وَالْمُطَلَّقَاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ وَلا يَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ يَكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللَّهُ فِي أَرْحَامِهِنَّ إِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذَلِكَ إِنْ أَرَادُوا إِصْلاحًا وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٢٢٨)الطَّلاقُ مَرَّتَانِ فَإِمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ وَلا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئًا إِلا أَنْ يَخَافَا أَلا يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلا يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ فَلا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيمَا افْتَدَتْ بِهِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَعْتَدُوهَا وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ (٢٢٩)فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهُ فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَنْ يَتَرَاجَعَا إِنْ ظَنَّا أَنْ يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ وَتِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (٢٣٠)وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَلا تَتَّخِذُوا آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمَا أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتَابِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (٢٣١)وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا تَعْضُلُوهُنَّ أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْوَاجَهُنَّ إِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ ذَلِكَ يُوعَظُ بِهِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِكُمْ أَزْكَى لَكُمْ وَأَطْهَرُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ (٢٣٢)وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلا وُسْعَهَا لا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلادَكُمْ فَلا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (٢٣٣)وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ (٢٣٤)وَلا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاءِ أَوْ أَكْنَنْتُمْ فِي أَنْفُسِكُمْ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ سَتَذْكُرُونَهُنَّ وَلَكِنْ لا تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا إِلا أَنْ تَقُولُوا قَوْلا مَعْرُوفًا وَلا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتَابُ أَجَلَهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي أَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ (٢٣٥)لا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ (٢٣٦)

وَإِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ إِلا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَ الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكَاحِ وَأَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَلا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (٢٣٧)حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلاةِ الْوُسْطَى وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ (٢٣٨)فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالا أَوْ رُكْبَانًا فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ (٢٣٩)وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لأزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِي مَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٢٤٠)وَلِلْمُطَلَّقَاتِ مَتَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ (٢٤١)كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ (٢٤٢)أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْيَاهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَشْكُرُونَ (٢٤٣)وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (٢٤٤)مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً وَاللَّهُ يَقْبِضُ وَيَبْسُطُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ (٢٤٥)أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلإ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسَى إِذْ قَالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ أَلا تُقَاتِلُوا قَالُوا وَمَا لَنَا أَلا نُقَاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَقَدْ أُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَأَبْنَائِنَا فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا إِلا قَلِيلا مِنْهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ (٢٤٦)وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ (٢٤٧)وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (٢٤٨)فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلا قَلِيلا مِنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قَالُوا لا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُو اللَّهِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ (٢٤٩)وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ (٢٥٠)فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ وَلَوْلا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الأرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ (٢٥١)تِلْكَ آيَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَإِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ (٢٥٢)

تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَلَكِنِ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَمِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلُوا وَلَكِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ (٢٥٣)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا بَيْعٌ فِيهِ وَلا خُلَّةٌ وَلا شَفَاعَةٌ وَالْكَافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ (٢٥٤)اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلا نَوْمٌ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ وَلا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ (٢٥٥)لا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (٢٥٦)اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (٢٥٧)أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِي حَاجَّ إِبْرَاهِيمَ فِي رَبِّهِ أَنْ آتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ إِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّيَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا أُحْيِي وَأُمِيتُ قَالَ إِبْرَاهِيمُ فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ وَاللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ (٢٥٨)أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلَى قَرْيَةٍ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّى يُحْيِي هَذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِهَا فَأَمَاتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قَالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ إِلَى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ وَانْظُرْ إِلَى حِمَارِكَ وَلِنَجْعَلَكَ آيَةً لِلنَّاسِ وَانْظُرْ إِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ قَالَ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٢٥٩)وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا وَاعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٢٦٠)مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ (٢٦١)الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ (٢٦٢)قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى وَاللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ (٢٦٣)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالأذَى كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا لا يَقْدِرُونَ عَلَى شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ (٢٦٤)وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (٢٦٥)أَيَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ لَهُ فِيهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَأَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاءُ فَأَصَابَهَا إِعْصَارٌ فِيهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ (٢٦٦)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الأرْضِ وَلا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ (٢٦٧)الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ وَاللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَفَضْلا وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ (٢٦٨)يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلا أُولُو الألْبَابِ (٢٦٩)وَمَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ أَوْ نَذَرْتُمْ مِنْ نَذْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُهُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ (٢٧٠)إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَإِنْ تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِنْ سَيِّئَاتِكُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ (٢٧١)لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلأنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ (٢٧٢)لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الأرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ (٢٧٣)الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ (٢٧٤)الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لا يَقُومُونَ إِلا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (٢٧٥)يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ وَاللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ (٢٧٦)إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُوا الصَّلاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ (٢٧٧)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (٢٧٨)فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لا تَظْلِمُونَ وَلا تُظْلَمُونَ (٢٧٩)وَإِنْ كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ وَأَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ (٢٨٠)وَاتَّقُوا يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ (٢٨١)يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ وَلْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كَاتِبٌ بِالْعَدْلِ وَلا يَأْبَ كَاتِبٌ أَنْ يَكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْيَكْتُبْ وَلْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنْ كَانَ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيهًا أَوْ ضَعِيفًا أَوْ لا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ وَاسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِنْ رِجَالِكُمْ فَإِنْ لَمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَأَتَانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاءِ أَنْ تَضِلَّ إِحْدَاهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحْدَاهُمَا الأخْرَى وَلا يَأْبَ الشُّهَدَاءُ إِذَا مَا دُعُوا وَلا تَسْأَمُوا أَنْ تَكْتُبُوهُ صَغِيرًا أَوْ كَبِيرًا إِلَى أَجَلِهِ ذَلِكُمْ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ وَأَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَأَدْنَى أَلا تَرْتَابُوا إِلا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيرُونَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَلا تَكْتُبُوهَا وَأَشْهِدُوا إِذَا تَبَايَعْتُمْ وَلا يُضَارَّ كَاتِبٌ وَلا شَهِيدٌ وَإِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (٢٨٢)وَإِنْ كُنْتُمْ عَلَى سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُوا كَاتِبًا فَرِهَانٌ مَقْبُوضَةٌ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمَانَتَهُ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَ وَمَنْ يَكْتُمْهَا فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ (٢٨٣)لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٢٨٤)آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ (٢٨٥)لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلا تُحَمِّلْنَا مَا لا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ (٢٨٦)

ترجمه فارسی

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

البقرة

مدني - تعداد آيه286

الم(1)

در [ وحى بودن و حقّانيّت ] اين كتابِ [ با عظمت ]هيچ شكى نيست ; سراسرش براى پرهيزكارانْ هدايت است .(2)

آنان كه به غيب ايمان دارند و نماز را بر پا مي دارند و از آنچه به آنان روزى داده ايم ، انفاق مي كنند .(3)

و آنان كه به آنچه به سوى تو و به آنچه پيش از تو نازل شده ، مؤمن هستند و به آخرت يقين دارند .(4)

آنانند كه از سوى پروردگارشان بر [ راهِ ] هدايت اند و آنانند كه رستگارند .(5)

بى ترديد براى كسانى كه [ به خدا و آياتش ] كافرند مساوى است چه [ از عذاب ] بيمشان دهى يا بيمشان ندهى ، ايمان نمي آورند .(6)

خدا [ به كيفر كفرشان ] بر دل ها و گوش هايشان مُهرِ[ تيره بختى ] نهاده ، و بر چشم هايشان پرده اى [ از تاريكى است كه فروغ هدايت را نمي بينند ] ، و براى آنان عذابى بزرگ است .(7)

و گروهى از مردم [ كه اهل نفاق اند ] مي گويند : ما به خدا و روز قيامت ايمان آورديم ، در حالى كه آنان مؤمن نيستند .(8)

[ به گمان باطلشان ] مي خواهند خدا و اهل ايمان را فريب دهند ، در حالى كه جز خودشان را فريب نمي دهند ، ولى [ اين حقيقت را ] درك نمي كنند .(9)

در دلِ آنان بيمارىِ [ سختى از نفاق ] است ، پس خدا به كيفرِ نفاقشان بر بيماريشان افزود ، و براى آنان در برابر آنچه همواره دروغ مي گفتند ، عذابى دردناك است .(10)

چون به آنان گويند : در زمين فساد نكنيد ، مي گويند : فقط ما اصلاح گريم !(11)

آگاه باشيد ! يقيناً خود آنان فسادگرند ، ولى درك نمي كنند .(12)

چون به آنان گويند : ايمان آوريد چنان كه ديگر مردم ايمان آوردند مي گويند : آيا ما هم مانند سبك مغزان ايمان آوريم ؟ ! آگاه باشيد ! قطعاً اينان خود سبك مغزند ، ولى [ از شدت كوردلى به اين حقيقت ] آگاه نيستند .(13)

و هنگامي كه با اهل ايمان ديدار كنند ، گويند : ما ايمان آورديم و چون با شيطان هايشان [ كه سرانِ شرك و كفرند ] خلوت گزينند ، گويند : بدون شك ما با شماييم ، جز اين نيست كه ما [ با تظاهر به ايمان ] آنان را مسخره مي كنيم .(14)

خدا آنان را [ به كيفر اين كار منافقانه در دنيا و آخرت ] عذاب خواهد كرد ، و آنان را در سركشى وتجاوزشان مهلت مي دهد [ تا در گمراهى شان ] سرگردان وحيران بمانند .(15)

آنان كسانى هستند كه گمراهى را به جاى هدايت خريدند ، پس تجارتشان سود نكرد و از راه يافتگان [ به سوى حق ] نبودند .(16)

سرگذشت آنان مانند كسانى است كه [ در شب بسيار تاريك بيابان ] آتشى افروختند [ تا در پرتو آن خود را از خطر نجات دهند ] ، چون آتش پيرامونشان را روشن ساخت ، خدا [ به وسيله توفانى سهمگين ] نورشان را خاموش كرد و آنان را در تاريكى هايى كه مطلقاً نمي ديدند واگذاشت.(17)

كر و لال و كورند، به اين سبب آنان [ از گمراهى و ضلالت به سوى هدايت و حقيقت ] بازنمي گردند .(18)

يا [ سرگذشت آنان ]سرگذشتِ [ دچار شدگان به ] رگبارى شديد از آسمان است كه در آن تاريكى ها و رعد و برقى است ، [ آنان ] انگشتانشان را از [ صداىِ هولناكِ ] صاعقه ها به خاطر بيم مرگ در گوش هايشان مي گذارند [ در حالى كه راه گريزى از مرگ براى آنان نيست ] و خدا به كافرانْ احاطه [ همه جانبه ] دارد .(19)

نزديك است كه آن برقِ [ بسيار رخشنده ، روشنىِ ] چشم هاى آنان را بربايد ; زمانى كه آنان را روشنى دهد ، در آن روشنى راه مي روند و چون محيط را بر آنان تاريك كند ، مي ايستند و اگر خدا مي خواست [ شنوايىِ ] گوش و [ بينايىِ ] چشم آنان را نابود مي كرد ; زيرا خدا بر هر كارى تواناست .(20)

اى مردم ! پروردگارتان را كه شما و پيشينيان شما را آفريده است ، بپرستيد تا [ با پرستيدن او ] پروا پيشه شويد .(21)

آن پروردگارى كه زمين را براى شما بسترى گسترده و آسمان را سقفى برافراشته قرار داد و از آسمان ، آبى [ مانند برف و باران ] نازل كرد و به وسيله آن از ميوه هاى گوناگون ، رزق و روزى براى شما بيرون آورد ; پس براى خدا شريكان و همتايانى قرار ندهيد در حالى كه مي دانيد [ براى خدا در آفريدن و روزى دادن ، شريك و همتايى وجود ندارد ] .(22)

و اگر در آنچه ما بر بنده خود ] محمّد (صلى الله عليه وآله) ] نازل كرده ايم ، شك داريد [ كه وحى الهى است يا ساخته بشر ] پس سوره اى مانند آن رابياوريد ، و [ براى اين كار ] غير از خدا ، شاهدان و گواهان خود را [ از فُصحا و بُلغاى بزرگ عرب به يارى ] فرا خوانيد ، اگر [ در گفتار خود كه اين قرآن ساخته بشر است نه وحى الهى [ راستگوييد .(23)

و اگر اين كار را انجام نداديد ـ كه هرگز نمي توانيد انجام دهيد ـ بنابراين از آتشى كه هيزمش مردم و سنگ هايند ، بپرهيزيد ; آتشى كه براى كافران آماده شده است .(24)

و كسانى را كه ايمان آورده اند و كارهاى شايسته [ چون عبادت حق و خدمت به خلق ] انجام داده اند ، مژده ده كه بهشت هايى ويژه آنان است كه از زيرِ [ درختانِ ] آن نهرها جارى است ; هرگاه از آن بهشت ها ميوه اى آماده به آنان دهند ، گويند : اين همان است كه از پيشْ روزىِ ما نمودند ، و از ميوه هاى گوناگون كه [ در طعم و گوارايى و زيبايى ] شبيهِ هم است ، نزد آنان آورند ; در آنجا براى ايشان همسرانى پاكيزه [ از هر آلودگى ] است ; و در آن بهشت ها جاودانه اند .(25)

بى ترديد خدا [ براى فهماندن مطلبى به مردم ] از اينكه به پشه و فراتر از آن [ در كوچكى ] مَثَل بزند ، شرم نمي كند ; اما اهل ايمان آگاهند كه آن مثل از سوى پروردگارشان درست و حق است و اما كافران مي گويند : خدا از اين مثل چه اراده كرده است ؟ ! خدا بسيارى را به آن مثل [ به خاطر عدم دقت و مطالعه ] گمراه مي كند ، و بسيارى را به آن مثل [ به سبب درك صحيح ] هدايت مي نمايد; و جز فاسقان را به آن گمراه نمي كند.(26)

آنان كسانى هستند كه پيمان خدا را [ كه توحيد و وحى و نبوت است ] پس از استوارى اش [ با دلايل عقلى و علمي و براهين منطقى با عدم وفاى به آن ]مي شكنند و آنچه را خدا پيوند خوردن به آن را فرمان داده است [ مانند پيوند با پيامبران و كتابهاى آسمانى و اهل بيت طاهرين و خويشان ] قطع مي نمايند و در زمين تباهى و فساد بر پا مي كنند ، آنانند كه زيانكارند .(27)

چگونه به خدا كفر مي ورزيد در حالى كه [ پيش از دميده شدن روح به كالبدتان تركيبى از عناصر ] مرده بوديد ، پس شما را حيات بخشيد ، سپس شما را مي ميراند ، آن گاه دوباره زنده مي كند ، سپس به سوى او بازگردانده مي شويد .(28)

اوست كه همه آنچه را در زمين است براى شما آفريد ، سپس آفرينش آسمان را [ كه به صورت ماده اى دود مانند بود] اراده كرد و آن را به شكل هفت آسمان [ همراه با نظامي استوار] درست و نيكو قرار داد ; و او [ به قوانين و محاسباتِ ] همه چيز داناست .(29)

و آن زمان را ياد آر كه پروردگارت به فرشتگان گفت : به يقين جانشينى در زمين قرار مي دهم . گفتند : آيا موجودى را در زمين قرار مي دهى كه در آن به فساد و تباهى برخيزد و به ناحق خون ريزى كند و حال آن كه ما تو را همواره با ستايشت تسبيح مي گوييم و تقديس مي كنيم . [ پروردگار ] فرمود : من [ از اين جانشين و قرار گرفتنش در زمين اسرارى ] مي دانم كه شما نمي دانيد .(30)

و خدا همه نام ها [ ىِ موجودات ]را به آدم آموخت ; سپس [ هويت و حقايق ذات موجودات را ] به فرشتگان ارائه كرد و گفت : مرا از نام هاى ايشان خبر دهيد ، اگر [ در ادعاى سزاوار بودنتان به جانشينى ]راستگوييد .(31)

گفتند : تو از هر عيب و نقصى منزّهى ، ما را دانشى جز آنچه خودت به ما آموخته اى نيست ، يقيناً تويى كه بسيار دانا و حكيمي .(32)

[ خدا ] فرمود : اى آدم ! فرشتگان را از نام هاى آنان خبر ده . پس هنگامي كه نام هايشان را به فرشتگان خبر داد [ خدا ] فرمود : آيا به شما نگفتم كه من يقيناً نهانِ آسمان ها و زمين را مي دانم ، و به آنچه شما آشكار مي كنيد و به آنچه پنهان مي داريد ، دانايم ؟(33)

و [ ياد كن ] هنگامي كه به فرشتگان گفتيم : به آدم سجده كنيد ، [ پس ] سجده كردند مگر ابليس كه سر پيچيد و تكبّر ورزيد و از كافران شد .(34)

و گفتيم : اى آدم ! تو و همسرت در اين بهشت سكونت گيريد و از هر جاى آنكه خواستيد فراوان و گوارا بخوريد ، و به اين درخت نزديك نشويد كه [ اگر نزديك شويد ] از ستمكاران خواهيد شد .(35)

پس شيطان ، هر دو را از [ طريق ] آن درخت لغزانيد و آنان را از آنچه در آن بودند [ چه مقام و مرتبه معنوى ، و چه منزلت و جايگاه ظاهرى ] بيرون كرد . و ما گفتيم : [ اى آدم و حوا و اى ابليس ! ] در حالى كه دشمن يكديگريد [ و تا ابد ، بين شما آدميان و ابليسيان صلح و صفايى نخواهد بود ، از اين جايگاه ] فرود آييد و براى شما در زمين ، قرارگاهى [ براى زندگى ] و تا مدتى معين ، وسيله بهرهورى اندكى خواهد بود .(36)

پس آدم كلماتى را ] مانند كلمه استغفار و توسّل به اهل بيت (عليهم السلام) كه مايه توبه و بازگشت بود ] از سوى پروردگارش دريافت كرد و [ پروردگار [ توبه اش را پذيرفت ; زيرا او بسيار توبه پذير و مهربان است .(37)

گفتيم : همگى از آن [ مرتبه و مقام ] فرود آييد; چنانچه از سوى من هدايتى براى شما آمد، پس كسانى كه از هدايتم پيروى كنند نه ترسى بر آنان است و نه اندوهگين شوند .(38)

و كسانى كه كافر شدند و آيات ما را تكذيب كردند ، اهل آتشند و در آن جاودانه اند .(39)

اى بنى اسرائيل ! نعمت هاى مرا كه به شما عطا كردم ، ياد كنيد و به پيمانم [ كه سفارش به عبادت و ايمان به همه انبيا به ويژه پيامبر اسلام است ] وفا كنيد تا من هم به پيمان شما [ كه توقع ثواب وپاداش در برابر عبادت وايمان است ] وفا كنم ، و [ نسبت به پيمان شكنى ]فقط از من بترسيد .(40)

وبه آنچه [ بر پيامبر اسلام ] نازل كرده ام كه تصديق كننده [ تورات وانجيلى ] است كه با شماست ، ايمان آوريد و نخستين كافر به آن نباشيد [ كه نسل به نسل پس از شما به پيروى از شما به آن كافر شوند ] و آياتم را [ در تورات كه اوصاف محمّد و قرآن در آن است ، با تغيير دادن و تحريف كردن ] به بهايى ناچيز نفروشيد ، و فقط از من پروا كنيد .(41)

و حق را با باطل مخلوط نكنيد [ تا تشخيص دادنشان بر مردمِ جوياى حق دشوار نشود ] ، وحق را [ كه قرآن وپيامبر است ] در حالى كه مي دانيد [ و مي شناسيد ، از مردم ]پنهان نكنيد.(42)

و نماز را بر پا داريد ، و زكات بپردازيد ، و همراه ركوع كنندگان ركوع كنيد [ كه نماز خواندن با جماعت محبوب خداست ] .(43)

آيا مردم را به نيكى فرمان مي دهيد و خود را [ در ارتباط با نيكى ]فراموش مي كنيد ؟ در حالى كه كتاب [ تورات را كه با شدت به نيكى دعوتتان كرده ]مي خوانيد . آيا [ به وضع زيان بار و خطرناك خود ]نمي انديشيد ؟(44)

از صبر و نماز [ براى حل مشكلات خود و پاك ماندن از آلودگى ها و رسيدن به رحمت حق ] كمك بخواهيد و بى ترديد اين كار جز بر كسانى كه در برابر حق قلبى فروتن دارند دشوار و گران است .(45)

[ دارندگان قلب فروتن ]كسانى هستند كه يقين دارند ديدار كننده [ قيامت و پاداش ]پروردگارشان مي باشد و قطعاً به سوى او باز مي گردند .(46)

اى بنى اسرائيل ! نعمت هاى مرا كه به شما عطا كردم و اينكه شما را بر جهانيانِ [ زمانِ خودتان ]برترى دادم ، ياد كنيد ،(47)

و از روزى پروا كنيد كه نه كسى از كسى عذابى را دفع مي كند ، و نه از كسى شفاعتى مي پذيرند ، و نه از كسى [ در برابر گناهانش ]فديه و عوضى مي گيرند ، و نه [ براى رهايى از آتش دوزخ ]يارى مي شوند .(48)

و [ يادكنيد ] آن گاه كه شما را از [ سيطره حكومت ظالمانه ] فرعونيان نجات داديم ; آنان كه همواره شما را به سخت ترين صورت شكنجه مي كردند ، پسران شما را سر مي بريدند و زنان شما را [ براى بيگارى و كنيزى ] زنده مي گذاشتند . و در اين سختى ها ومشكلاتْ آزمايشى بزرگ از سوى پروردگارتان بود .(49)

و [ ياد كنيد ] هنگامي كه دريا را براى شما شكافتيم ، پس شما را نجات داديم و فرعونيان را در حالى كه مي ديديد ، غرق كرديم .(50)

و [ ياد كنيد ] زمانى كه [ براى نازل كردن تورات ] چهل شب با موسى وعده گذاشتيم ، سپس شما بعد از [ غايب شدن ] او گوساله را معبود خود گرفتيد ، در حالى كه [ به سبب اين كار بسيار زشت ] ستمكار بوديد .(51)

سپس بعد از آن [ كار زشت ] از [ گناه ] شما درگذشتيم ، تا سپاس گزارى كنيد .(52)

و [ ياد كنيد ] هنگامي كه به موسى ، كتاب و ميزان جداكننده [ حق از باطل ] عطا كرديم تا هدايت يابيد .(53)

و [ ياد كنيد ] زمانى كه موسى به قومش گفت : اى قوم من ! قطعاً شما به سبب معبود گرفتن گوساله به خودتان ستم ورزيديد ، پس به سوى آفريننده خود بازگرديد ، و [ افرادى از ] خودتان را [ كه گوساله را به پرستش گرفتند ] بكشيد كه اين [ عمل ] براى شما در پيشگاه آفريدگارتان بهتر است . پس خدا [ به دنبال اجرا كردن دستورش ] توبه شما را پذيرفت ; زيرا او بسيار توبه پذير و مهربان است .(54)

و [ ياد كنيد ] آن گاه كه گفتيد : اى موسى ! هرگز به تو ايمان نمي آوريم تا خدا را آشكارا [ با چشم خود ] ببينيم . پس صاعقه مرگبار شما را گرفت ، در حالى كه مي ديديد .(55)

سپس شما را پس از مرگتان برانگيختيم تا سپاس گزارى كنيد .(56)

و [ در صحراى سوزان سينا ] ابر را بر سر شما سايبان قرار داديم ; و بر شما گزانگبين و بلدرچين نازل كرديم ; [ و گفتيم : ] از خوراكى هاى پاك و پاكيزه اى كه روزىِ شما قرار داده ايم بخوريد . و آنان [ در تجاوز و طغيانشان وناسپاسى وكفرانشان] بر ما ستم نكردند، بلكه همواره بر خود ستم مي ورزيدند .(57)

و [ ياد كنيد ] هنگامي را كه گفتيم : به اين شهر [ بيت المقدس ] وارد شويد ، و از نعمت هاى آن هر چه خواستيد ، فراوان و گوارا بخوريد و از دروازه [ شهر يا درِ معبد ] فروتنانه و سجده كنان درآييد و بگوييد : [ خدايا ! خواسته ما ]ريزش گناهان ماست ، تا گناهانتان را بيامرزيم و به زودى [ پاداش ]نيكوكاران را بيفزايم .(58)

ولى ستمكاران ، سخنى را كه [ بيرون دروازه شهر ] به آنان گفته شده بود [ پس از ورود به شهر ] به سخنى ديگر تبديل كردند [ به جاى درخواست ريزش گناهان ، درخواست امور مادى كردند ] . ما هم بر ستمكاران به سبب آنكه همواره نافرمانى مي كردند ، عذابى از آسمان فرود آورديم .(59)

و [ ياد كنيد ] آن گاه كه موسى براى قومش درخواست آب كرد ، پس گفتيم: عصايت را به اين سنگ بزن . پس دوازده چشمه از آن جوشيد به طورى كه هر گروهى [ از دوازده گروه بنى اسرائيل ] چشمه ويژه خود را شناخت . [ و گفتيم : ] از روزىِ خدا بخوريد و بياشاميد و تبهكارانه در زمين فتنه و آشوب بر پا نكنيد .(60)

و [ ياد كنيد ] هنگامي كه گفتيد : اى موسى ! ما هرگز بر يك نوع غذا صبر نمي كنيم ، پس از پروردگارت بخواه تا از آنچه زمين مي روياند از سبزى و خيار و سير و عدس و پيازش را براى ما آماده كند . [ موسى ] گفت : آيا شما به جاى غذاى بهتر ، غذاى پست تر را مي خواهيد ؟ ! [ اكنون كه چنين درخواست ناروايى داريد ] به شهرى فرود آييد كه آنچه خواستيد ، براى شما آماده است . و [ داغِ ] خوارى و بيچارگى و نياز بر آنان زده شد و سزاوار خشم خدا شدند ; اين [ خوارى و خشم ] به سبب آن بود كه آنان همواره به آيات خدا كفر مي ورزيدند و پيامبران را به ناحق مي كشتند ; اين [ كفرورزى و كشتن پيامبران ] به علت آن بود كه [ از فرمانِ من ]سرپيچى نمودند و پيوسته [ از حدود حق ] تجاوز مي كردند .(61)

مسلماً كسانى كه [ به ظاهر ] ايمان آوردند ، و يهودى ها و نصرانى ها و صابئى ها هر كدامشان [ از روى حقيقت ] به خدا و روز قيامت ايمان آورند و كار شايسته انجام دهند ، براى آنان نزد پروردگارشان پاداشى شايسته و مناسب است ، و نه بيمي بر آنان است و نه اندوهگين شوند .(62)

و [ ياد كنيد ] هنگامي كه از شما [ بر پيروى از حق ] پيمان گرفتيم ، و كوه طور را بالاى سرتان برافراشتيم ، [ و گفتيم : ] آنچه را [ از آيات كتاب آسمانى ] به شما داده ايم ، با قدرت و قوّت دريافت كنيد ، و آنچه را در آن است [ براى اجرا كردن ] به ياد داشته باشيد تا پرهيزكار شويد .(63)

آن گاه بعد از [ پيمان گرفتن ، از وفاكردن به آن ] سرپيچى كرديد ، و اگر فضل و رحمت خدا بر شما نبود ، قطعاً از زيانكاران بوديد .(64)

بى ترديد شما [ سرگذشتِ كسانى از هم مسلكان خود را ] كه در روز شنبه [ از فرمان خدا كه صيد ماهى را حرام كرده بود ] عصيان ورزيدند دانستيد كه [ به كيفر عصيانشان ] به آنان نهيب زديم كه به صورت بوزينگانى خوار و رانده شده درآييد .(65)

در نتيجه ، آن [ مي ازات ] را عبرتى براى كسانى كه شاهدِ حادثه بودند ، وكسانى كه بعد از آنان مي آيند ، و پندى براى پرواپيشگان قرار داديم .(66)

و [ ياد كنيد ] زمانى كه موسى به قومش گفت: خدا به شما فرمان مي دهد گاوى را ذبح كنيد ، گفتند : آيا ما را مسخره مي كنى ؟ ! گفت : به خدا پناه مي برم از اينكه از نادانان باشم .(67)

گفتند : از پروردگارت بخواه براى ما بيان كند كه آن گاو چگونه گاوى باشد ؟گفت : او مي فرمايد كه آن گاوى است نه پير از كارمانده ، نه جوان نارسيده ، [ بلكه ] گاوى ميان اين دو نوع گاو است . پس آنچه را به آن فرمان داده اند ،انجام دهيد .(68)

گفتند : از پروردگارت بخواه كه براى ما توضيح دهد رنگش چگونه باشد ؟ گفت : خدا مي گويد : گاوى است زرد و رنگش روشن كه بينندگان را شاد و مسرور مي كند .(69)

گفتند : از پروردگارت بخواه براى ما بيان كند كه [ نهايتاً آن گاو ] چه گاوى است ؟ زيرا اين گاو بر ما مُبهم و مُشتبه شده ، و اگر خدا بخواهد [ به شناخت آن ] هدايت خواهيم شد .(70)

گفت : او مي گويد : گاوى است كه نه رام است تا زمين را شخم زند و نه زراعت را آبيارى نمايد ، [ از هر عيب و نقصى ] سالم است ، و رنگى مخالف رنگ اصلى در آن نيست ، گفتند : اكنون حق را براى ما آوردى . پس آن را ذبح كردند ، در حالى كه نزديك بود فرمان خدا را اجرا نكنند ! !(71)

و [ ياد كنيد ] هنگامي كه كسى را كشتيد و درباره [ قاتل ] او به نزاع و ستيز برخاستيد ; و خدا آشكار كننده چيزى است كه پنهان مي داشتيد .(72)

پس گفتيم : پاره اى از آن [ گاو ذبح شده ] را به مقتول بزنيد [ تا زنده شود و قاتل را معرفى كند ] . خدا مردگان را اين گونه زنده مي كند و نشانه هاىِ [ قدرت و ربوبيّت ] خود را به شما نشان مي دهد ، تا بينديشيد .(73)

سپس دل هاى شما بعد از آن [ معجزه شگفت انگيز ] سخت شد ، مانند سنگ يا سخت تر ; زيرا پاره اى از سنگ هاست كه از آنها نهرها مي جوشد ، و پاره اى از آنها مي شكافد و آب از آن بيرون مي آيد ، و پاره اى از آنها از ترس خدا [ از بلندى ] سقوط مي كند ; و خدا از آنچه انجام مي دهيد بى خبر نيست .(74)

آيا [ شما مردم مؤمن ] اميد داريد كه [ آن سخت دلان ] به [ دين ] شما ايمان بياورند ؟ ! در حالى كه گروهى از آنان كلام خدا را همواره مي شنيدند ، سپس بعد از آنكه [ معنا و مفهومش را ] درك مي كردند ، [ به سبب دنياطلبى و امور مادى ] به دلخواه خود تغييرش مي دادند ، در صورتى كه مي دانستند [ به كلام خدا و به مردم جوياى حق خيانت مي كنند ] .(75)

و هنگامي كه با مؤمنان ديدار كنند ، مي گويند : ما ايمان آورديم . و چون با هم خلوت مي كنند [ از روى اعتراض و ايراد ] به يكديگر مي گويند : چرا حقايقى را كه خدا [ در تورات درباره پيامبر اسلام ]براى شما بيان كرده به مؤمنان مي گوييد تا [ روز قيامت با اين حقايق ]در پيشگاه پروردگارتان بر ضد شما استدلال كنند ؟ آيا تعقّل نمي كنيد [ كه نبايد زمينه استدلال بر ضد خود را در اختيار مؤمنان گذاريد ؟ ! ](76)

آيا [ آن سخت دلان ] نمي دانند كه خدا آنچه را پنهان مي دارند و آنچه را آشكار مي كنند ، مي داند ؟ !(77)

و گروهى از يهود ، كه جاهل و بى سوادند [ غير از تورات فعلى ] كه جز بافته هاى دروغين [ عالمان خائن آنان نيست ] نمي دانند ، و حال آن كه [ در امر دين به سبب عدم تحقيق و دنبال نكردن علم و دانش ] فقط در مسير گمان و خيال واهى قدم برمي دارند .(78)

پس واى بر كسانى كه با دست هاشان نوشته اى را مي نويسند ، سپس مي گويند : اين [ نوشته ] از سوى خداست . تا با اين [ كار زشت و خائنانه ] بهايى ناچيز به دست آورند ; پس واى بر آنان از آنچه دست هاشان نوشت ، و واى بر آنان از آنچه به دست مي آورند .(79)

و گفتند : آتش [ دوزخ ] جز چند روزى به ما نمي رسد . بگو : آيا [ بر اين عقيده خود ] از نزد خدا پيمانى گرفته ايد ؟ كه هرگز خدا از آن پيمان تخلّف نخواهد كرد ، يا جاهلانه چيزى را به خدا نسبت مي دهيد ؟(80)

[ نه چنين است كه مي گوييد ] بلكه كسانى كه مرتكب گناه شدند وآثار گناه ، سراسر وجودشان را فرا گرفت ، آنان اهل آتشند و در آن جاودانه اند .(81)

و كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته انجام دادند ، اهل بهشت اند و در آن جاودانه اند .(82)

و [ ياد كنيد ] زمانى كه از بنى اسرائيل پيمان گرفتيم كه جز خدا را نپرستيد ، و به پدر و مادر و خويشان ويتيمان ومستمندان نيكى كنيد ، و با مردم با خوش زبانى سخن گوييد ، و نماز را بر پا داريد ، و زكات بپردازيد ، سپس همه شما جز اندكى [ از پيمان خدا ] روى گردانيديد ; و شما [ به طور عادت ] روى گردان هستيد .(83)

و [ ياد كنيد ] هنگامي كه از شما پيمان گرفتيم كه خون همديگر را نريزيد ، و يكديگر را از خانه هاى خود آواره نكنيد ، سپس [ به پيمانتان ] اقرار كرديد و بر آن هم گواهى مي دهيد .(84)

باز اين شما هستيد كه يكديگر را مي كشيد ، و گروهى از خودتان را از خانه هايشان آواره مي كنيد ، و از روى گناه و تجاوز يكديگر را بر ضد آنان [ كه آواره كرده ايد ] يارى و كمك مي دهيد ، و اگر آنان در حال اسارت نزد شما آيند ، براى آزاد شدنشان فديه مي دهيد ، در صورتى كه آواره كردنشان بر شما حرام بود . آيا به بخشى از كتاب [ آسمانى ] ايمان مي آوريد و به بخشى ديگر كفر مي ورزيد ؟ [ حرام بودن جنگ و آواره كردن را مردود مي شماريد ، و وجوب آزاد كردن هم كيشان را از اسارت قبول مي كنيد ! ] پس كيفر كسانى از شما كه چنين تبعيضى را [ در آيات خدا ] روا مي دارند ، جز خوارى و رسوايى در زندگى دنيا نيست ، و روز قيامت به سوى سخت ترين عذاب بازگردانيده مي شوند ، و خدا از آنچه انجام مي دهيد ، بى خبر نيست .(85)

اينان كسانى اند كه زندگى [ زودگذر ] دنيا را به جاى آخرت خريدند ; پس نه عذاب از آنان سبك شود و نه يارى شوند .(86)

و يقيناً ما به موسى كتاب داديم و پس از او پيامبرانى به دنبال هم فرستاديم ، و به عيسى بن مريم دلايل روشن و آشكار عطا نموديم ، و او را به وسيله روح القدس توانايى بخشيديم ; پس چرا هرگاه پيامبرى آيين و احكامي كه مطابق هوا و هوستان نبود براى شما آورد ، سركشى كرديد ؟ پس [ نبوّتِ ] گروهى را تكذيب نموديد وگروهى را مي كشتيد .(87)

و گفتند : دل هاى ما در غلاف و پوشش است [ به اين علتْ كلام تو را نمي فهميم ، ولى چنين نيست كه مي گويند ] بلكه خدا به سبب كفرشان آنان را از رحمتش دور كرده [ در نتيجه از پذيرفتن اسلام خوددارى مي كنند ] پس اندكى ايمان مي آورند .(88)

و هنگامي كه براى آنان از سوى خدا كتابى [ چون قرآن ] آمد كه تصديق كننده توراتى است كه با آنان است ، و همواره پيش از نزولش به خودشان [ در سايه ايمان به آن ] مژده پيروزى بر كافران مي دادند ، پس [ با اين وصف ] زمانى كه قرآن [ كه پيش از نزولش آن را با پيشگويى تورات مي شناختند ] نزد آنان آمد ، به آن كافر شدند ; پس لعنت خدا بر كافران باد .(89)

بد چيزى است آنچه خود را به آن فروختند كه كفر ورزيدن از روى حسادت به كتابى است كه خدا نازل كرده [ معترضانه مي گويند : ] چرا خدا از فضل و احسانش به هر كه از بندگانش بخواهد [ كتاب آسمانى ] نازل مي كند ، پس آنان به خشمي بر روى خشمي سزاوار شدند . و براى كافران عذابى خوار كننده است .(90)

هنگامي كه به آنان گويند : به آنچه كه خدا [ بر پيامبر اسلام ] نازل كرده ايمان آوريد ، گويند : به توراتى كه بر خود ما يهوديان نازل شده ايمان مي آوريم و به غير آن در حالى كه حق است و تصديق كننده توراتى است كه با آنان است ، كفر مي ورزند . بگو : اگر شما [ از روى درستى و راستى به تورات ] مؤمن بوديد ، پس چرا پيش از اين پيامبران خدا را مي كشتيد ؟(91)

و قطعاً موسى براى شما معجزات و دلايلى روشن آورد ، سپس شما پس از [ رفتن ] او [ به كوه طور ] گوساله را معبود خود گرفتيد ، در حالى كه [ به خود و دلايل آشكار و روشن حق ] ستمكار بوديد .(92)

و [ ياد كنيد ] زمانى كه از شما [ براى پيروى از موسى ] پيمان گرفتيم ، و كوه طور را بالاى سرتان برافراشتيم [ و گفتيم : ] آنچه را [ چون تورات ] به شما داديم با قدرت و قوّت دريافت كنيد [ و دستورهاى ما و پيامبرتان را بشنويد ، به ظاهر ] گفتند : شنيديم و [ در باطن گفتند : ] نافرمانى كرديم . و به سبب كفرشان دوستى گوساله با دل هايشان در آميخت . بگو : اگر شما مؤمن هستيد [ و ايمانتان شما را به اين همه ظلم و جنايت و فساد فرمان مي دهد ] پس بد چيزى است آنچه ايمانتان به آن فرمان مي دهد .(93)

بگو : اگر [ آن گونه كه مي پنداريد ] سراى آخرت [ با همه نعمت هايش ] نزد خدا ويژه شماست نه مردم ديگر ، پس چنانچه راستگوييد مرگ را آرزو كنيد .(94)

و آنان هرگز مرگ را به سبب گناهانى كه مرتكب شده اند ، آرزو نمي كنند ; و خدا به ستمكاران داناست .(95)

و يقيناً آنان را حريص ترين مردم به زندگى [ دراز مدت ] خواهى يافت و [ حتى حريص تر ] از مشركان . هر يك از آنان آرزومند است كه اى كاش هزار سال عمرش دهند ، ولى آن عمر طولانى دور كننده او از عذاب نيست ; و خدا به آنچه انجام مي دهند ، بيناست .(96)

[ آنان مي گويند : چون جبرئيل ، وحى را براى تو مي آورد ما با او دشمنيم ; بنابراين به تو ايمان نمي آوريم ] بگو : هر كه دشمن جيرئيل است [ دشمن خداست ] زيرا او قرآن را به فرمان خدا بر قلب تو نازل كرده است ، در حالى كه تصديق كننده كتاب هاى پيش از خود و هدايت وبشارت براى مؤمنان است .(97)

هر كه با خدا و فرشتگان و رسولانش و جبرئيل و ميكائيل دشمن باشد [ كافر است ] ، و بى ترديد خدا دشمن كافران است .(98)

و يقيناً به سوى تو آياتى روشن نازل كرديم ، و به آنها جز فاسقان كافر نمي شوند .(99)

آيا چنين نيست كه هرگاه يهود پيمانى [ با خدا و رسولانش ] بستند ، گروهى از آنان ، آن را شكستند ؟ [ آنان نه فقط عهد شكنند ] بلكه بيشترشان ايمان نمي آورند .(100)

و زمانى كه فرستاده اى از سوى خدا به سويشان آمد كه تصديق كننده كتابى است كه با آنان است ، گروهى از آنان كه [ دانش ] كتاب به آنان داده شده بود [ با كمال گستاخى ] كتاب خدا را پشت سر انداختند [ و با آن به مخالفت برخاستند ] ، گويى نمي دانند [ كه كلام خداست ] .(101)

و [ يهوديان ] از آنچه شياطين در زمان پادشاهى سليمان [ از علم سحر بر مردم مي خواندند ] پيروى كردند . و [ سليمان دست به سحر نيالود تا كافر شود ، بنابراين ] سليمان كافر نشد ، ولى شياطين كه به مردم سحر مي آموختند ، كافر شدند . و [ نيز يهوديان ] از آنچه بر دو فرشته هاروت و ماروت در شهر بابل نازل شد [ پيروى كردند ] ، و حال آنكه آن دو فرشته به هيچ كس نمي آموختند مگر آنكه مي گفتند : ما فقط مايه آزمايشيم [ و علم سحر را براى مبارزه با ساحران و باطل كردن سحرشان به تو تعليم مي دهيم ] ، پس [ با به كار گرفتن آن در مواردى كه ممنوع و حرام است ] كافر مشو . اما آنان از آن دو فرشته مطالبى [ از سحر ] مي آموختند كه با آن ميان مرد و همسرش جدايى مي انداختند ; در حالى كه آنان به وسيله آن سحر جز به اذن خدا قدرت آسيب رساندن به كسى را نداشتند ; و همواره چيزى را مي آموختند كه به آنان آسيب مي رسانيد و سودى نمي بخشيد ; و يقيناً [ يهود ] مي دانستند كه هر كس خريدار سحر باشد ، در آخرت هيچ بهره اى ندارد . و همانا بدچيزى است آنچه خود را به آن فروختند اگر معرفت مي داشتند .(102)

و اگر آنان [ از روى حقيقت ] ايمان مي آوردند و [ از سحر و جادو ] پرهيز مي كردند ، قطعاً پاداشى كه از جانب خداست [ براى آنان ] بهتر بود ، اگر مي دانستند .(103)

اى كسانى كه ايمان آورده ايد ! [ هنگام سخن گفتن با پيامبر ] مگوييد : راعنا [ يعنى : در ارائه احكام ، اميال و هوس هاى ما را رعايت كن ] و بگوييد : انظرنا [ يعنى : مصلحت دنيا و آخرت ما را ملاحظه كن ] و [ فرمان هاى خدا و پيامبرش را ] بشنويد . و براى كافران عذابى دردناك است .(104)

نه كافران از اهل كتاب و نه مشركان ، دوست ندارند كه هيچ خيرى از سوى پروردگارتان بر شما نازل شود ، در حالى كه خدا هركه را بخواهد به رحمت خود اختصاص مي دهد ; و خدا داراى فضل بزرگى است .(105)

هر آيه اى را كه [ محتوى حكم يا احكامي است وقتى بر پايه مصلحت يا اقتضاى زمان ] از ميان برداريم يا به تأخير اندازيم ، بهتر از آن يا مانندش را مي آوريم . آيا ندانسته اى كه خدا بر هر كارى تواناست ؟ !(106)

آيا ندانسته اى كه فرمانروايى و حكومت آسمان ها و زمين فقط در سيطره اوست و شما را جز خدا هيچ سرپرست و ياورى نيست ؟(107)

بلكه مي خواهيد از پيامبرتان [ كارهاى نامعقول و بيهوده ]درخواست كنيد ، همان گونه كه پيش از اين از موسى درخواست شد ؟ و كسى كه كفر را به جاى ايمان اختيار كند ، تحقيقاً راه راست را گم كرده است .(108)

بسيارى از اهل كتاب پس از آنكه حق براى آنان روشن شد به سبب حسدى كه از وجودشان شعله كشيده ، دوست دارند كه شما را پس از ايمانتان به كفر بازگردانند . هم اكنون [ از ستيز و جدال با آنان ]درگذريد ، و [ از آنان ] روى بگردانيد ، تا خدا فرمانش را [ به جنگ يا جزيه ] اعلام كند ; يقيناً خدا بر هر كارى تواناست .(109)

و نماز را برپا داريد ، و زكات بپردازيد ، و آنچه از كار نيك براى خود پيش فرستيد آن را نزد خدا خواهيد يافت . مسلماً خدا به آنچه انجام مي دهيد ، بيناست .(110)

و گفتند : هرگز كسى وارد بهشت نمي شود مگر آنكه يهودى يا نصرانى باشد ، اين دروغ ها و اباطيل آنان است ; بگو : اگر راستگوييد دليل و برهان خود را بياوريد .(111)

آرى ، كسانى كه همه وجود خود را تسليم خدا كنند در حالى كه نيكوكارند ، براى آنان نزد پروردگارشان پاداشى شايسته و مناسب است ، نه بيمي بر آنان است و نه اندوهگين مي شوند .(112)

ويهوديان گفتند : نصرانى ها بر آيين و روش درستى نيستند و نصرانى ها گفتند : يهوديان بر آيين و روش درستى نيستند ، در حالى كه همه آنان كتاب [ آسمانى ] را مي خوانند [ كه هر دو آيين در زمان مخصوص به خود درست و بر حق بوده ] كسانى كه نادانند [ هم چون مشركان ] سخنى مانند سخن آنان [ درباره آيين مسلمانان ]گفتند ; پس خدا روز قيامت در ميان آنان درباره آنچه با هم اختلاف مي كردند ، داورى مي كند .(113)

و چه كسانى ستمكارتر از كسانى مي باشند كه از بردن نام خدا در مساجد خدا جلوگيرى كردند ، و در خرابى آنها كوشيدند ؟ آنان را شايسته نيست كه در آن [ مراكز عبادت ] درآيند ، جز در حال ترس [ از عدالت و انتقام خدا ] . براى آنان در دنيا خوارى و زبونى است و در آخرت عذابى بزرگ است .(114)

مالكيّتِ مشرق و مغرب فقط ويژه خداست ; پس به هر كجا رو كنيد آنجا روى خداست . يقيناً خدا بسيار عطا كننده و داناست .(115)

و [ يهود و نصارى ] گفتند : خدا [ براى خود ] فرزندى گرفته ، منزّه است او [ از اوصاف دروغ و باطلى كه به حضرتش نسبت مي دهند ] ، بلكه آنچه در آسمان ها و زمين است مخلوق و مملوك اويند [ نه فرزند او ; زيرا فرزند ، هم جنس پدر و مادر است و چيزى در جهان هم جنس خدا نيست تا فرزند خدا باشد ] و همه در برابر او مطيع و فرمانبردارند .(116)

[ بى سابقه ماده ، مدت و نقشه ] پديدآورنده آسمان ها و زمين است . وهنگامي كه فرمان به وجود آمدن چيزى را صادر كند فقط به آن مي گويد : « باش » . پس بى درنگ مي باشد .(117)

و كسانى كه نادان و ناآگاهند ، گفتند : چرا خدا با ما سخن نمي گويد يا نشانه و معجزه اى براى ما نمي آيد ؟ گذشتگان آنان نيز مانند گفته ايشان را گفتند ; دل هايشان [ در تعصّب ، لجاجت ، عناد و نادانى ]شبيه هم است . تحقيقاً ما [ به اندازه لازم ] نشانه ها را براى اهل باور بيان كرده ايم .(118)

قطعاً ما تو را به درستى و راستى ، بشارت دهنده وبيم رسان فرستاديم ، و تو [ بعد از ابلاغ پيام حق ] مسؤولِ [ ايمان نياوردن و وضع و حال ]دوزخيان نيستى.(119)

يهود و نصارى هرگز از تو راضى نمي شوند تا آنكه از آيينشان پيروى كنى . بگو : مسلماً هدايت خدا فقط هدايت [ واقعى ] است . و اگر پس از دانشى كه [ چون قرآن ] برايت آمده از هوا و هوس هاى آنان پيروى كنى ، از سوى خدا هيچ سرپرست و ياورى براى تو نخواهد بود .(120)

كسانى كه كتاب آسمانى به آنان عطا كرده ايم ، آن را به طورى كه شايسته آن است قرائت مي كنند [ و آن قرائت نمودن با تدبر و به قصد عمل است ]اهل ايمان به آن [ كتاب ] هستند و كسانى كه به آن كفر مي ورزند فقط آنان زيانكارند .(121)

اى بنى اسرائيل ! نعمت هاى مرا كه به شما عطا كردم و اينكه شما را بر جهانيان [ زمان خودتان ] برترى دادم ، ياد كنيد .(122)

و از روزى پروا كنيد كه نه كسى از كسى عذابى را دفع مي كند ، و نه از كسى [ در برابر گناهانش ] فديه و عوضى مي گيرند ، و نه كسى را شفاعتى سود دهد ، و نه [ براى رهايى از آتش دوزخ ]يارى مي شوند .(123)

و [ ياد كنيد ] هنگامي كه ابراهيم را پروردگارش به امورى [ دشوار و سخت ]آزمايش كرد ، پس او همه را به طور كامل به انجام رسانيد ، پروردگارش [ به خاطر شايستگى ولياقت او ] فرمود : من تو را براى همه مردم پيشوا و امام قرار دادم . ابراهيم گفت : و از دودمانم [ نيز پيشوايانى برگزين ] . [ پروردگار ]فرمود : پيمان من [ كه امامت و پيشوايى است ] به ستمكاران نمي رسد .(124)

و [ ياد كنيد ]هنگامي كه ما اين خانه [ كعبه ] را براى همه مردم محل گردهمايى و جاى امن وامان قرار داديم ، و [ فرمان داديم : ] از مقام ابراهيم جايگاهى براى نماز انتخاب كنيد . و به ابراهيم و اسماعيل سفارش كرديم كه خانه ام را براى طواف كنندگان و اعتكاف كنندگان و ركوع كنندگان وسجده گذاران [ از هر آلودگى ظاهرى و باطنى ]پاكيزه كنيد .(125)

و [ ياد كنيد ]آن گاه كه ابراهيم گفت : پروردگارا ! اين [ مكان ] را شهرى امن قرار ده و اهلش را آنان كه به خدا و روز قيامت ايمان آورده اند از هر نوع ميوه و محصول روزى بخش . خدا فرمود : [ دعايت را درباره مؤمنان اجابت كردم ، ولى ] هر كه كفر ورزد بهره اندكى به او خواهم داد ، سپس او را به عذاب آتش مي كشانم و آن بد بازگشت گاهى است .(126)

و [ ياد كنيد ] زمانى كه ابراهيم و اسماعيل پايه هاى خانه كعبه را بالا مي بردند [ و به پيشگاه حق مي گفتند : ] پروردگارا ! [ اين عمل را ] از ما بپذير كه تو شنوا و دانايى، (127)

پروردگارا ! ما را [ با همه وجود ] تسليم خود قرار ده ، و نيز از دودمان ما امتى كه تسليم تو باشند پديد آر ، و راه و رسم عبادتمان را به ما نشان ده ، و توبه ما را بپذير ، كه تو بسيار توبه پذير و مهربانى ،(128)

پروردگارا ! در ميان آنان پيامبرى از خودشان برانگيز ، كه آيات تو را بر آنان بخواند ، و آنان را كتاب و حكمت بياموزد ، و [ از آلودگى هاى ظاهرى و باطنى ] پاكشان كند ; زيرا تو تواناى شكست ناپذير و حكيمي .(129)

وكيست كه از آيين ابراهيم روى گردان شود ، جز كسى كه [ خود را خوار و بى ارزش كند و ] خويش را به نادانى و سبك مغزى زند ؟ يقيناً ما ابراهيم را در دنيا [ به امامت و رسالت ] برگزيديم ، و قطعاً در آخرت از شايستگان است .(130)

[ و ياد كنيد ] هنگامي كه پروردگارش به او فرمود : تسليم باش . گفت : به پروردگار جهانيان تسليم شدم .(131)

و ابراهيم و يعقوب پسرانشان را به آيين اسلام سفارش كردند كه اى پسران من ! يقيناً خدا اين دين را براى شما برگزيده ، پس شما بايد جز در حالى كه مسلمان باشيد ، نميريد .(132)

آيا شما [ يهوديان كه ادعا مي كنيد يعقوب پسرانش را به آيين شما سفارش كرد ] هنگامي كه يعقوب را مرگ در رسيد [ كنار بستر او ] حاضر بوديد ؟ [ يقيناً حاضر نبوديد ] آن گاه كه به پسران خود گفت : پس از من چه چيزى را مي پرستيد ؟ گفتند : خداى تو و خداى پدرانت ابراهيم و اسماعيل و اسحاق را كه خداى يگانه است مي پرستيم ، و ما تسليم اوييم .(133)

آنان گروهى بودند كه درگذشتند ، آنچه [ از طاعت و معصيت ] به دست آوردند مربوط به خود آنان است ، و آنچه شما به دست آورديد مربوط به خود شماست ; و شما در برابر آنچه آنان انجام مي دادند ، مسؤول نيستيد .(134)

و [ اهل كتاب به مردم مؤمن ] گفتند : يهودى يا نصرانى باشيد تا هدايت يابيد . بگو : بلكه از آيين ابراهيم يكتاپرست و حق گرا [ پيروى مي كنيم نه از آيين تحريف شده شما كه عين گمراهى است ] و او هرگز از مشركان نبود .(135)

[ شما مردم مؤمن از روى حقيقت اقرار كنيد و ] بگوييد : ما به خدا و آنچه به سوى ما نازل شده ، و به آنچه بر ابراهيم و اسماعيل و اسحاق و يعقوب و نوادگانِ [ داراى مقام نبوّت ] آنان فرود آمده ، و به آنچه به موسى و عيسى و آنچه به پيامبران از ناحيه پروردگارشان داده شده ايمان آورديم ; ميان هيچ يك از آنان [ در اينكه از سوى خدا براى هدايت مردم مبعوث شده اند ] فرقى نمي گذاريم ، و ما در برابر او تسليم هستيم .(136)

پس اگر آنان هم به آنچه شما به آن ايمان آورده ايد ، ايمان آورند [ كه ايمان به قرآن و به پيامبر است ]مسلماً هدايت يافته اند ، و اگر روى برتابند جز اين نيست كه در ستيز و دشمنى اند ; پس به زودى خدا شرّ آنان را [ به كشته شدن يا آوارگى از خانه و كاشانه ]دفع خواهد كرد ; و او شنوا و داناست .(137)

[ به يهود و نصارى بگوييد : ]رنگ خدا را [ كه اسلام است ، انتخاب كنيد ] و چه كسى رنگش نيكوتر از رنگ خداست ؟ و ما فقط پرستش كنندگان اوييم .(138)

بگو : آيا با ما در باره خدا گفتگوى بى منطق و احتجاج نادرست مي كنيد ؟ ! در حالى كه او پروردگار ما و شماست [ و همه كارهايش بر وفق حكمت و مصلحت است ، و جاى گفتگوى بى منطق و احتجاج نادرست نيست ] ; و اعمال ما مربوط به خود ما و اعمال شما مربوط به خود شماست ، و ما [ در ايمان ، اعتقاد ، طاعت و عبادت ] براى او اخلاص مي ورزيم .(139)

آيا مي گوييد : ابراهيم و اسماعيل و اسحاق و يعقوب و نوادگان [ داراى مقام نبوّت ] آنان يهودى يا نصرانى بودند ؟ ! بگو : شما داناتريد يا خدا ؟ [ شما به يقين مي دانيد كه آنان يهودى و نصرانى نبودند ، پس چرا واقعيت را پنهان مي داريد ؟ ! ] وستمكارتر از كسى كه شهادتى را كه از خدا نزد اوست پنهان كند ، كيست ؟ وخدا از آنچه انجام مي دهيد ، بى خبر نيست .(140)

آنان گروهى بودند كه درگذشتند ; آنچه [ طاعت و معصيت ] به دست آوردند مربوط به خود آنان است و آنچه شما به دست آورديد مربوط به خود شماست ; و شما در برابر آنچه آنان انجام مي دادند ، مسؤول نيستيد .(141)

به زودى مردم سبك مغز مي گويند : چه چيزى مسلمانان را از قبله اى كه بر آن بودند [ يعنى بيت المقدس ، به سوى كعبه ] گردانيد ؟ بگو : مالكيّتِ مشرق و مغرب فقط ويژه خداست ، هر كه را بخواهد به راه راست هدايت مي كند .(142)

و همان گونه [ كه شما را به راه راست هدايت كرديم ] شما را امتى ميانه [ ومعتدل و پيراسته از افراط و تفريط ] قرار داديم تا [ در ايمان ، عمل ، درستى و راستى ] بر مردم گواه باشيد و پيامبر هم گواه بر شما باشد . و ما قبله اى را كه بر آن بودى فقط به خاطر اين قرار داديم تا كسانى كه از پيامبر پيروى مي كنند از كسانى كه از اسلام و اطاعت پيامبر برمي گردند [ و متعصبانه به قبله پيش از كعبه مي مانند ] معلوم و مشخص كنيم ; گر چه اين حكم جز بر كسانى كه خدا هدايتشان كرده گران و دشوار بود . و خدا بر آن نيست كه ايمان شما را تباه كند ; زيرا خدا به همه مردم رؤوف و مهربان است .(143)

ما گردانيدن رويت را در [ جهت ] آسمان [ چون كسى كه به انتظار مطلبى باشد ] مي بينيم ; پس يقيناً تو را به سوى قبله اى كه آن را بپسندى برمي گردانيم ; پس رويت را به سوى مسجد الحرام گردان ; و [ شما اى مسلمانان ! ] هر جا كه باشيد ، روى خود را به سوى آن برگردانيد . و مسلماً اهل كتاب مي دانند كه اين تغيير قبله [ از بيت المقدس به كعبه ] از سوى پروردگارشان [ كارى ] درست و حق است ; [ زيرا در تورات و انجيلشان خوانده اند كه پيامبر اسلام به دو قبله نماز خواهد خواند ] و خدا از آنچه [ بر ضد پيامبر و مؤمنان ] انجام مي دهند ، بى خبر نيست .(144)

به خدا سوگند اگر براى اهل كتاب هر نشانه و دليلى بياورى ، از قبله تو پيروى نمي كنند ، و تو هم از قبله آنان پيروى نخواهى كرد و [ نيز ] برخى از آنان [ كه يهودى اند ] از قبله ديگران [ كه نصرانى اند ] پيروى نخواهند كرد . اگر پس از دانشى كه [ چون قرآن ] برايت آمده از هوا و هوس هاى آنان پيروى كنى ، مسلماً در آن صورت از ستمكاران خواهى بود .(145)

اهل كتاب ، پيامبر اسلام را [ بر اساس اوصافش كه در تورات و انجيل خوانده اند ]مي شناسند ، به گونه اى كه پسران خود را مي شناسند ; و مسلماً گروهى از آنان حق را در حالى كه مي دانند ، پنهان مي دارند .(146)

[ اى امت اين ] حق [ كه تغييرِ قبله است] از سوى پروردگار توست; بنابراين از ترديد كنندگان نسبت به حق مباش.(147)

براى هر گروهى قبله اى است كه خدا گرداننده روى آن گروه به آن قبله است ; پس [ درباره قبله ، نزاع و كشمكش نكنيد و به جاى بحث و گفتگو ] به جانب نيكى ها و كارهاى خير پيشى جوييد . خدا همه شما را هر جا كه باشيد [ به صحراى محشر ]مي آورد ; مسلماً خدا بر هر كارى تواناست .(148)

از هر جا [ براى سفر يا كار ديگر ]بيرون شدى ، رويت را [ در حال اقامه نماز ] به سوى مسجد الحرام بگردان . بدون ترديد اين فرمان از نزد پروردگارت درست وحق است و خدا از آنچه انجام مي دهيد ، بى خبر نيست .(149)

[ آرى ] و از هرجا بيرون شدى ، رويت را [ در حال اقامه نماز ]به سوى مسجدالحرام بگردان ; و [ شما اى مؤمنان ! ] هر جا كه باشيد ، رويتان را [ در حال اقامه نماز ] به سوى آن بگردانيد ، تا مردم را جز ستمكاران [ لجوج ، متكبر و ياوه گو ]بر ضد شما دليل و برهانى نباشد . [ مشركان نگويند : اگر آيين ابراهيم را ادعا دارد چرا به قبله او كه كعبه است رو نمي كند ؟ و اهل كتاب نگويند : پيامبرى كه تورات و انجيل وعده داده ، قبله اش مسجدالحرام است ، پس اين شخص كه به قبله ما نماز مي خواند ، پيامبر موعود نيست ; ] بنابراين از آنان نترسيد و از من بترسيد ، و [ تغيير قبله ] براى آن است كه نعمتم را بر شما كامل كنم تا [ به احكام و سنن الهى ]هدايت شويد .(150)

همان گونه كه [ تغيير قبله ، كامل كردن نعمت است ، اين حقيقت هم كامل كردن نعمت است كه ] در ميان شما رسولى از خودتان فرستاديم كه همواره آيات ما را بر شما مي خواند ، و شما را [ از هر نوع آلودگى ظاهرى و باطنى ]پاك و پاكيزه مي كند ، و كتاب وحكمت به شما مي آموزد، وآنچه را نمي دانستيد به شما تعليم مي دهد .(151)

پس مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم و مرا سپاس گزاريد و كفران نعمت نكنيد .(152)

اى اهل ايمان از صبر و نماز [ براى حل مشكلات خود و پاك ماندن از آلودگى ها و رسيدن به رحمت حق ] كمك بخواهيد زيرا خدا با صابران است .(153)

و به آنان كه در راه خدا كشته مي شوند مرده نگوييد ، بلكه [ در عالم برزخ ] داراى حيات اند ، ولى شما [ كيفيت آن حيات را ] درك نمي كنيد .(154)

و بى ترديد شما را به چيزى اندك از ترس و گرسنگى و كاهش بخشى از اموال و كسان و محصولات [ نباتى يا ثمرات باغ زندگى از زن و فرزند ] آزمايش مي كنيم . و صبركنندگان را بشارت ده .(155)

همان كسانى كه چون بلا و آسيبى به آنان رسد گويند : ما مملوك خداييم و يقيناً به سوى او بازمي گرديم .(156)

آنانند كه درودها و رحمتى از سوى پروردگارشان بر آنان است و آنانند كه هدايت يافته اند .(157)

بى ترديد صفا و مروه از نشانه هاى خداست ; پس كسى كه حج خانه كعبه كند ، يا عمره انجام دهد ، بر او گناهى نيست كه بر آن دو طواف كند . و كسى كه [ به خواست خودش افزون بر واجبات ] كار نيكى [ چون طواف و سعى مستحب ] انجام دهد ، بدون ترديد خدا [در برابر عمل او ] پاداش دهنده و [ به كار وحال او ] داناست .(158)

يقيناً كسانى كه آنچه را ما از دلايل آشكار و [ وسيله ] هدايت نازل كرديم ، پس از آنكه همه آن را در كتاب [ تورات و انجيل ] براى مردم روشن ساختيم ، پنهان مي كنند [ تا مردم به قرآن و پيامبر ايمان نياورند ] خدا لعنتشان مي كند ، و لعنت كنندگان هم لعنتشان مي كنند .(159)

مگر كسانى كه توبه كردند ، و [ مفاسد خود را ] اصلاح نمودند ، و [ آنچه را پنهان كرده بودند ] براى مردم روشن ساختند ، پس توبه آنان را مي پذيرم ; زيرا من بسيار توبه پذير و مهربانم .(160)

قطعاً كسانى كه كافر شدند ، و در حال كفر از دنيا رفتند ، لعنت خدا و فرشتگان و همه مردم بر آنان است .(161)

در آن لعنت جاودانه اند ، نه عذاب از آنان سبك شود و نه مهلتشان دهند [ تا عذر خواهى كنند ] .(162)

و خداى شما خداى يگانه است ، جز او خدايى نيست ، رحمتش بى اندازه و مهربانى اش هميشگى است .(163)

بى ترديد در آفرينش آسمان ها و زمين و رفت و آمد شب و روز و كشتى هايى كه در درياها [ با جابجا كردن مسافر و كالا ] به سود مردم روانند و بارانى كه خدا از آسمان نازل كرده و به وسيله آن زمين را پس از مردگى اش زنده ساخته و در آن از هر نوع جنبنده اى پراكنده كرده و گرداندن بادها و ابرِ مسخّر ميان آسمان و زمين ، نشانه هايى است [ از توحيد ، ربوبيّت و قدرت خدا ]براى گروهى كه مي انديشند .(164)

و برخى از مردم به جاى خدا معبودهايى انتخاب مي كنند كه آنها را آن گونه كه سزاوار است خدا را دوست داشته باشند ، دوست مي دارند ; ولى آنان كه ايمان آورده اند ، محبت و عشقشان به خدا بيشتر و قوى تر است . و اگر كسانى كه [ با انتخاب معبودهاى باطل ] ستم روا داشتند ، هنگامي كه عذاب را ببينند ، بى ترديد بفهمند كه همه قدرت ويژه خداست [ و معبودهاى باطل ، هيچ و پوچ اند ] و خدا سخت كيفر است .(165)

در آن هنگام پيشوايان [ شرك و كفر ] از پيروانشان بيزارى جويند ، و عذاب را مشاهده كنند ، و همه دست آويزها و پيوندها از آنان بريده شود .(166)

و آنان كه [ به جاى خدا از پيشوايان شرك و كفر ] پيروى كردند ، گويند : كاش براى ما بازگشتى [ به دنيا ] بود تا ما هم از آنان بيزارى مي جستيم ، همان گونه كه آنان از ما بيزارى جستند . خدا اين گونه اعمالشان را كه براى آنان مايه اندوه و دريغ است ، به آنان نشان مي دهد و اينان هرگز از آتش بيرون آمدنى نيستند .(167)

اى مردم ! از آنچه [ از انواع ميوه ها و خوردنى ها ] در زمين حلال و پاكيزه است، بخوريد و از گام هاى شيطان پيروى نكنيد ; زيرا او نسبت به شما دشمنى آشكار است .(168)

فقط شما را به بدى و زشتى فرمان مي دهد ، و اينكه جاهلانه امورى را [ به عنوان حلال و حرام ] به خدا نسبت دهيد .(169)

و هنگامي كه به آنان [ كه مشرك و كافرند ] گويند : از آنچه خدا نازل كرده پيروى كنيد ، مي گويند : نه ، بلكه از آيينى كه پدرانمان را بر آن يافتيم ، پيروى مي كنيم . آيا هر چند پدرانشان چيزى نمي فهميدند و راه [ حق را به سبب كوردلى ] نمي يافتند [ باز هم كوركورانه از آنان پيروى خواهند كرد ؟ ! ](170)

داستان [ دعوت كننده ] كافران [ به ايمان ] ، مانند كسى است كه به حيوانى [ براى رهاندنش از خطر ] بانگ مي زند ، ولى آن حيوان جز آوا و صدا [ آن هم آوا و صدايى كه مفهومش را درك نمي كند ]نمي شنود . [ كافران ، در حقيقت ] كر و لال و كورند ، به همين سبب [ درباره حقايق ]انديشه نمي كنند .(171)

اى اهل ايمان ! از انواع ميوه ها و خوردنى هاى پاكيزه اى كه روزى شما كرده ايم ، بخوريد و خدا را سپاس گزاريد ، اگر فقط او را مي پرستيد .(172)

جز اين نيست كه خدا [ براى مصون ماندن شما از زيان هاى جسمي و روحى ] مردار و خون و گوشت خوك و حيوانى را كه [ هنگام ذبح ] نام غير خدا بر آن برده شده ، بر شما حرام كرده . پس كسى كه [ براى نجات جانش از خطر ] به خوردن آنها ناچار شود ، در حالى كه خواهان لذت نباشد و از حدّ لازم تجاوز نكند ، گناهى بر او نيست ; زيرا خدا بسيار آمرزنده و مهربان است .(173)

قطعاً كسانى كه آنچه را خدا از كتاب [ تورات و انجيل به عنوان حلال و حرام ] نازل كرده [ به سود خود ، از بى سوادان يهود و نصارى ] پنهان مي كنند ، و در برابر اين پنهان كارى بهاى اندكى به دست مي آورند ، جز آتش به شكم هاى خود نمي ريزند . و خدا روز قيامت با آنان سخن نمي گويد ، و [ از گناهان و زشتى ها ] پاكشان نمي كند ، و براى آنان عذابى دردناك است .(174)

اينانند كه گمراهى را به جاى هدايت ، و عذاب را به عوض آمرزش خريده اند ، شگفتا ! چه شكيبايند بر آتش .(175)

آن عذاب به خاطر اين است كه خدا كتاب آسمانى را به درستى و راستى نازل كرد [ ولى اينان ، آن را واگذاشتند و در تكذيبش كوشيدند و آن را مايه اختلاف قرار دادند ]و يقيناً آنان كه در [ مفهوم و محتواى ] كتاب اختلاف كردند [ تا حقايق از مردم پنهان بماند ] در دشمنى دور و درازى قرار دارند .(176)

نيكى اين نيست كه روى خود را به سوى مشرق و مغرب كنيد ، بلكه نيكى [ واقعى و كامل ، كه شايسته است در همه امور شما ملاك و ميزان قرار گيرد ، منش و رفتار و حركات ] كسانى است كه به خدا و روز قيامت و فرشتگان و كتاب آسمانى و پيامبران ايمان آورده اند ، و مال و ثروتشان را با آنكه دوست دارند به خويشان و يتيمان و درماندگان و در راه ماندگان و سائلان و [ در راه آزادى ] بردگان مي دهند ، و نماز را [ با همه شرايطش ] برپاى مي دارند ، و زكات مي پردازند ، و چون پيمان بندند وفاداران به پيمان خويشند ، و در تنگدستى و تهيدستى و رنج و بيمارى و هنگام جنگ شكيبايند ; اينانند كه [ در دين دارى و پيروى از حق ] راست گفتند ، و اينانند كه پرهيزكارند .(177)

اى اهل ايمان ! در مورد كشته شدگان بر شما قصاص مقرّر و لازم شده : آزاد در برابر آزاد ، برده در برابر برده ، زن در برابر زن . پس كسى كه [ مرتكب قتل شده چنانچه ] از سوى برادر [ دينى ]اش [ كه ولىِّ مقتول است ] مورد چيزى از عفو قرار گرفت [ كه به جاى قصاص ، ديه و خون بها پرداخت شود ] پس پيروى از روش شايسته و پسنديده [ نسبت به وضع مادى قاتل بر عهده عفو كننده است ] ، و پرداخت ديه و خون بها با نيكويى و خوش رويى [ بر عهده قاتل است ] . اين [ حكم ] تخفيف و رحمتى است از سوى پروردگارتان ; پس هر كه بعد از عفو ، تجاوز كند [ و به قصاص قاتل برخيزد ] براى او عذابى دردناك است .(178)

اى صاحبان خرد ! براى شما در قصاص مايه زندگى است ، باشد كه [ از ريختن خون مردم بدون دليل شرعى ] بپرهيزيد .(179)

بر شما مقرّر و لازم شده چون يكى از شما را مرگ در رسد ، اگر مالى از خود به جا گذاشته است ، براى پدر و مادر و خويشان به طور شايسته و پسنديده وصيت كند . اين حقّى است بر عهده پرهيزكاران .(180)

پس كسانى كه بعد از شنيدن وصيت ، آن را تغيير دهند ، گناهش فقط بر عهده آنانى است كه تغييرش مي دهند ; يقيناً خدا شنوا و داناست .(181)

پس كسى كه از انحراف وصيت كننده [ در مورد حقوق ورثه ] يا از گناه او [ كه به كار نامشروع و ناحقّى وصيت كند ] بترسد ، و ميان ورثه [ با تغيير دادن وصيت بر اساس احكام دين ] اصلاح دهد ، گناهى بر او نيست ; يقيناً خدا بسيار آمرزنده و مهربان است .(182)

اى اهل ايمان ! روزه بر شما مقرّر و لازم شده ، همان گونه كه بر پيشينيان شما مقرّر و لازم شد ، تا پرهيزكار شويد .(183)

[ در ] روزهايى چند [ روزه بگيريد ] ; پس هر كه از شما بيمار يا در سفر باشد [ به تعداد روزه هاى فوت شده ] از روزهاى ديگر [ را روزه بگيرد ] ; و بر آنان كه روزه گرفتن طاقت فرساست ، طعام دادن به يك نيازمند [ به جاى هر روز ] كفاره آن است . و هر كه به خواست خودش افزون بر كفاره واجب ، بر طعام نيازمند بيفزايد ، برايش بهتر است و روزه گرفتن [ هر چند دشوار و سخت باشد ] اگر [ فضيلت و ثوابش را ] بدانيد براى شما بهتر است .(184)

[ اين است ] ماه رمضان كه قرآن در آن نازل شده ، قرآنى كه سراسرش هدايتگر مردم است و داراى دلايلى روشن و آشكار از هدايت مي باشد ، و مايه جدايى [ حق از باطل ] است . پس كسى كه در اين ماه [ در وطنش ] حاضر باشد بايد آن را روزه بدارد ، و آنكه بيمار يا در سفر است ، تعدادى از روزهاى غير ماه رمضان را [ به تعداد روزه هاى فوت شده ، روزه بدارد ] . خدا آسانى و راحت شما را مي خواهد نه دشوارى و مشقت شما را . و [ قضاى روزه ] براى اين است : شما روزه هايى را [ كه به خاطر عذر شرعى افطار كرده ايد] كامل كنيد، و خدا را بر اينكه شما را هدايت فرموده بزرگ شماريد ، و نيز براى اين كه سپاس گزارى كنيد .(185)

هنگامي كه بندگانم از تو درباره من بپرسند ، [ بگو : ] يقيناً من نزديكم ، دعاى دعا كننده را زمانى كه مرا بخواند اجابت مي كنم ; پس بايد دعوتم را بپذيرند و به من ايمان آورند ، تا [ به حقّ و حقيقت ] راه يابند [ و به مقصد اعلى برسند ] .(186)

در شبِ روزهايى كه روزه دار هستيد ، آميزش با زنانتان براى شما حلال شد . آنان براى شما لباسند و شما براى آنان لباسيد . خدا مي دانست كه شما [ پيش از حلال شدن اين كار ] به خود خيانت مي كرديد ، پس توبه شما را پذيرفت و از شما در گذشت . اكنون [ آزاد هستيد كه ] با آنان آميزش كنيد و آنچه را خدا [ در اين كار ] براى شما مقرّر داشته [ از فضيلت ، ثواب ، پاكدامنى از حرام و فرزند شايسته ] طلب كنيد . و بخوريد و بياشاميد تا رشته سپيد صبح از رشته سياه شب براى شما آشكار شود ; سپس روزه را تا شب به پايان بريد . و در حالى كه در مساجد معتكف هستيد با زنان آميزش نكنيد . اينها حدود خداست ، به آنها نزديك نشويد . خدا اين گونه آياتش را براى مردم بيان مي كند تا [ از مخالفت اوامر و نواهى او ] بپرهيزند .(187)

و اموالتان را در ميان خود به باطل و ناحق مخوريد . و آن را به عنوان رشوه به سوى حاكمان و قاضيان سرازير نكنيد تا بخشى از اموال مردم را [ با تكيه بر حكم ظالمانه آنان ] به گناه و معصيت بخوريد ، در حالى كه [ زشتىِ كارتان را ] مي دانيد .(188)

از تو درباره هلال هاى ماه مي پرسند ، بگو : آنها وسيله تعيين اوقات [ براى امور دنيايى و نظام زندگى ] مردم و [ تعيين زمان مراسم ] حج است . و نيكى آن نيست كه به خانه ها از پشت آنها وارد شويد ، [ چنان كه اعراب جاهلى در حال احرام حج از پشت ديوار خانه خود وارد مي شدند نه از در ورودى ] بلكه نيكى [ روش و منشِ ] كسى است كه [ از هر گناه و معصيتى ]مي پرهيزد . و به خانه ها از درهاى آنها وارد شويد ; و از خدا پروا كنيد تا رستگار شويد .(189)

و در راه خدا با كسانى كه با شما مي جنگند بجنگيد ، و [ هنگام جنگ از حدود الهى ] تجاوز نكنيد ، كه خدا تجاوزكاران را دوست ندارد .(190)

و آنان را [ كه از شرك و كفر و هيچ ستمي بازنمي ايستند ] هر كجا يافتيد ، به قتل برسانيد و از جايى كه شما را بيرون كردند بيرونشان كنيد و فتنه [ كه شرك ، بت پرستى ، بيرون كردن مردم از خانه و كاشانه و وطنشان باشد ] از قتل وكشتار بدتر است . و كنار مسجدالحرام با آنان نجنگيد مگر آنكه در آنجا با شما بجنگند ; پس اگر با شما جنگيدند ، آنان را به قتل برسانيد كه پاداش وكيفر كافران همين است .(191)

اگر از فتنه گرى وجنگ بازايستند ، يقيناً خدا بسيار آمرزنده و مهربان است .(192)

و با آنان بجنگيد تا فتنه اى [چون شرك ، بت پرستى و حاكميّت كفّار ] بر جاى نماند و دين فقط ويژه خدا باشد . پس اگر بازايستند [به جنگ با آنان پايان دهيد و از آن پس ]تجاوزى جز بر ضد ستمكاران جايز نيست .(193)

ماه حرام در برابر ماه حرام است [ اگر دشمن حرمت آن را رعايت نكرد و با شما در آن جنگيد ، شما هم براى حفظ كيان خود در همان ماه با او بجنگيد . ] و همه حرمت ها داراى قصاص اند . پس هر كه بر شما تعدّى كرد ، شما هم به مثل آن بر او تعدّى كنيد ، و از خدا پروا نماييد ، و بدانيد كه خدا با پروا پيشگان است .(194)

و در راه خدا انفاق كنيد و [ با ترك اين كار پسنديده، يا هزينه كردن مال در راه نامشروع ] خود را به هلاكت نيندازيد، ونيكى كنيد كه يقيناً خدا نيكوكاران را دوست دارد .(195)

حج وعمره را براى خدا به پايان بريد ، و اگر [ به علتى ] از انجام آن ممنوع شديد، آنچه را از قربانى براى شما ميسر است [ قربانى كنيد و از احرام در آييد ] ; و سر خود را نتراشيد تا قربانى به محلش برسد ; و از شما اگر كسى بيمار بود يا در سرش ناراحتى و آسيب داشت [ و ناچار بود سر بتراشد ، جايز است سر بتراشد و ]كفّاره اى چون روزه ، يا صدقه يا قربانى بر عهده اوست . و هنگامي كه [ از علل ممنوعيّت ] در امان بوديد ، پس هر كه با پايان بردن عمره تمتّع به سوى حج تمتّع رود ، آنچه از قربانى ميسر است [ قربانى كند ] . و كسى كه قربانى نيابد ، سه روزْ روزه ، در همان سفر حج و هفت روزْ روزه ، هنگامي كه بازگشتيد بر عهده اوست ; اين ده روز كامل است [و قابل كم و زياد شدن نيست ] . اين وظيفه كسى است كه [ خود و ] خانواده اش ساكن و مقيم [ منطقه ] مسجد الحرام نباشد . و از خدا پروا كنيد و بدانيد كه خدا سخت كيفر است .(196)

حج در ماه هاى معين و معلومي است [ شوال ، ذوالقعده ، ذوالحجه ] پس كسى كه در اين ماه ها حج را [ با احرام بستن و تلبيه ] بر خود واجب كرد ، [ بداند كه ] در حج ، آميزش با زنان و گناه و جدال [ جايز ] نيست . و آنچه از كار خير انجام دهيد خدا مي داند . و به نفع خود توشه برگيريد كه بهترين توشه ، پرهيزكارى است و اى صاحبانِ خرد ! از من پروا كنيد .(197)

بر شما گناهى نيست كه [ در ايام حج ] از پروردگارتان [ به وسيله تجارت و داد و ستد ] فضل و روزى و منافع مادى بطلبيد . و هنگامي كه از عرفات كوچ كرديد ، خدا را در مشعر الحرام ياد كنيد . [ آرى ] او را ياد كنيد همان گونه كه شما را هدايت كرد . و همانا شما پيش از اين از گمراهان بوديد .(198)

سپس از همان جايى كه مردم روانه مي شوند [ به سوى منى ، ] روانه شويد ، و از خدا آمرزش بخواهيد ; زيرا خدا بسيار آمرزنده و مهربان است .(199)

پس هنگامي كه مناسك [ حجّتان ] را انجام داديد ، پس خدا را آن گونه كه پدرانتان را ياد مي كنيد يا بهتر و بيشتر از آن ياد كنيد . پس گروهى از مردم [ كوتاه فكر ] مي گويند : پروردگارا ! به ما در دنيا [ كالاى زندگى ] عطا كن . و آنان را در آخرت هيچ بهره اى نيست .(200)

و گروهى از آنان مي گويند : پروردگارا ! به ما در دنيا نيكى و در آخرت هم نيكى عطا كن، و ما را از عذاب آتش نگاه دار .(201)

اينانند كه از آنچه به دست آورده اند ، نصيب و بهره فراوانى دارند ، و خدا حسابرسى سريع است .(202)

و خدا را در روزهاى معلوم و معينى [ كه يازدهم ، دوازدهم و سيزدهم ماه ذوالحجه ايام وقوف در منى است ] ياد كنيد . پس هر كه در دو روز [ واجبات منى را انجام دهد و به كوچ كردن از آن ] شتاب ورزد ، گناهى بر او نيست ، و هر كه [ تا روز سوم ] تأخير كند ، بر او هم گناهى نيست ، [ اختيار كردن وقوف در منى چه در دو روز ، چه در سه روز ] براى كسى است كه [ از محرمات احرام ] پرهيز كرده است . و از خدا پروا كنيد و بدانيد كه يقيناً همه شما به سوى او محشور خواهيد شد .(203)

و از مردم كسى است كه گفتارش در زندگى دنيا تو را خوش آيد ، و [ براى اينكه چنين وانمود كند كه زبانش با دلش يكى است ] خدا را بر آنچه در دل دارد شاهد مي گيرد ، در حالى كه سرسخت ترين دشمنان است .(204)

و هنگامي كه [ چنين دشمن سرسختى ] قدرت و حكومتى يابد ، مي كوشد كه در زمين فساد و تباهى به بار آورد ، و زراعت و نسل را نابود كند ; و خدا فساد و تباهى را دوست ندارد .(205)

و چون به او گويند : از خدا پروا كن ، غرور و سرسختى و تعصّب و لجاجت ، او را به گناه وا مي دارد ; پس دوزخ او را بس است ، و يقيناً بد جايگاهى است .(206)

و از مردم كسى است كه جانش را براى خشنودى خدا مي فروشد [ مانند اميرالمؤمنين (عليه السلام) ] و خدا به بندگان مهربان است .(207)

اى اهل ايمان ! همگى در عرصه تسليم و فرمان برى [ از خدا ] در آييد ، و از گام هاى شيطان پيروى نكنيد ، كه او نسبت به شما دشمنى آشكار است .(208)

پس اگر بعد از آنكه دلايل و نشانه هاى روشن براى شما آمد ، لغزيديد [ و به شرك و كفر روى كرديد ] نهايتاً بدانيد كه خدا [ در انتقام از شما ] تواناى شكست ناپذير و حكيم است .(209)

آيا [ اهل لغزش و پيروان شيطان ] جز اين را انتظار دارند كه [ عذاب ] خدا و فرشتگان [ مأمور عذاب ] در سايبان هايى از ابر به سوى آنان آيند و كار نابودى آنان تمام شود ؟ و همه كارها به سوى خدا بازگردانده مي شود .(210)

از بنى اسرائيل بپرس : چه بسيار نشانه هاى روشن به آنان عطا كرديم ، و هركس نعمتِ [ هدايت ] خدا را پس از آنكه به او رسيد ، تبديل [ به كفر ] كند ، [ بداند ] كه يقيناً خدا سخت كيفر است .(211)

زندگى [ زودگذرِ ] دنيا براى كافران آراسته شده ، و [ به اين سبب ] مؤمنان را مسخره مي كنند ، در حالى كه پروا پيشگان در روز قيامت [ از هر جهت ] برتر از آنان هستند ، و خدا هر كه را بخواهد ، بى حساب روزى مي دهد .(212)

مردم [در ابتداى تشكيل اجتماع] گروهى واحد و يك دست بودند [ و اختلاف و تضادى در امور زندگى نداشتند ] ، پس [ از پديد آمدن اختلاف و تضاد ] خدا پيامبرانى را مژده دهنده و بيم رسان برانگيخت، و با آنان به درستى و راستى كتاب را نازل كرد ، تا ميان مردم در آنچه با هم اختلاف داشتند ، داورى كند . [ آن گاه در خود كتاب اختلاف پديد شد ] و اختلاف را در آن پديد نياوردند مگر كسانى كه به آنان كتاب داده شد ، [ اين اختلاف ] بعد از دلايل و برهان هاى روشن و آشكارى بود كه براى آنان آمد ، [ و سبب آن ] برترى جويى و حسد در ميان خودشان بود . پس خدا اهل ايمان را به توفيق خود ، به حقّى كه در آن اختلاف كردند ، راهنمايى كرد . و خدا هر كه را بخواهد به راهى راست هدايت مي كند .(213)

آيا پنداشته ايد در حالى كه هنوز حادثه هايى مانند حوادث گذشتگان شما را نيامده ، وارد بهشت مي شويد؟ ! به آنان سختى ها و آسيب هايى رسيد وچنان متزلزل و مضطرب شدند تا جايى كه پيامبر و كسانى كه با او ايمان آورده بودند [ در مقام دعا و درخواست يارى ] مي گفتند : يارى خدا چه زمانى است ؟ [ به آنان گفتيم : ] آگاه باشيد ! يقيناً يارى خدا نزديك است .(214)

از تو مي پرسند : چه چيز انفاق كنند ؟ بگو : هر مال و مايه سودمندى كه انفاق مي كنيد بايد براى پدر و مادر و نزديكان و يتيمان و نيازمندان و در راه مانده گان باشد ، و هر كار نيكى انجام دهيد ، خدا به آن داناست .(215)

جنگ [ با دشمن ] بر شما مقرّر و لازم شده ، و حال آنكه برايتان ناخوشايند است . و بسا چيزى را خوش نداريد و آن براى شما خير است ، وبسا چيزى را دوست داريد و آن براى شما بد است ; وخدا [مصلحت شما را در همه امور] مي داند و شما نمي دانيد .(216)

از تو درباره جنگ در ماه حرام مي پرسند . بگو : هر جنگى در آن [ گناهى ] بزرگ است ، ولى هر نوع بازداشتن [ مردم ] از راه خدا و كفرورزى به او و [ بازداشتن مردم از ]مسجد الحرام و بيرون راندن اهلش از آن ، نزد خدا بزرگ تر [ از جنگ در ماه حرام ] است ; و فتنه [ شرك و بت پرستى ] از كشتار بزرگ تر است . و مشركان همواره با شما مي جنگند تا شما را اگر بتوانند از دينتان برگردانند . و از شما كسانى كه از دينشان برگردند و در حال كفر بميرند ، همه اعمال خوبشان در دنيا و آخرت تباه و بى اثر مي شود ، و آنان اهل آتش اند و در آن جاودانه اند .(217)

يقيناً كسانى كه ايمان آورده ، و آنان كه هجرت كرده و در راه خدا به جهاد برخاستند ، به رحمت خدا اميد دارند ; و خدا بسيار آمرزنده و مهربان است .(218)

درباره شراب و قمار از تو مي پرسند ، بگو : در آن دو ، گناهى بزرگ و سودهايى براى مردم است ، و گناه هر دو از سودشان بيشتر است . و از تو مي پرسند : چه چيز انفاق كنند ؟ بگو : از آنچه افزون بر نياز است . خدا اين گونه آياتش را براى شما بيان مي كند تا بينديشيد .(219)

[ آرى ، تا ] درباره [ آنچه به صلاح ] دنيا و آخرت [ است ] بينديشيد . و از تو درباره يتيمان مي پرسند ، بگو : اصلاح امور آنان بهتر است ، و اگر با آنان معاشرت كنيد و امورتان را با امورشان بياميزيد [ كارى خداپسندانه است ] آنان برادر دينى شما هستند ، و خدا افسادگر [ در امور يتيم ] را از اصلاح گر بازمي شناسد . و اگر خدا مي خواست شما را [ در تكليف و مسؤوليت نسبت به مال و جان يتيم ] به زحمت مي انداخت ; مسلماً خدا تواناى شكست ناپذير و حكيم است .(220)

و با زنان مشرك ازدواج نكنيد تا زمانى كه ايمان بياورند . قطعاً كنيز با ايمان از زن آزاد مشرك بهتر است ، هر چند [ زيبايى ، مال و موقعيت او ] شما را خوش آيد . و زنان با ايمان را به ازدواج مردان مشرك در نياوريد تا زمانى كه ايمان بياورند . مسلماً برده با ايمان از مرد آزاد مشرك بهتر است ، هر چند [ جمال ، مال و منال او ] شما را خوش آيد . اينان [ كه مشركند ، نه تنها مردم ، بلكه بى رحمانه زن و فرزند خود را ] به سوى آتش مي خوانند ، و خدا به توفيق خود به سوى بهشت و آمرزش دعوت مي كند ، و آياتش را براى مردم بيان مي فرمايد تا متذكّر شوند .(221)

از تو درباره حيض مي پرسند ، بگو : حيض ، حالت ناملايم و زيان بارى است ; پس در زمان حيض از [ آميزش با ] زنان كناره گيرى كنيد ، و با آنان نزديكى ننماييد تا پاك شوند ; و هنگامي كه پاك شدند از جايى كه خدا به شما فرمان داده با آنان آميزش كنيد . يقيناً خدا كسانى را كه بسيار توبه مي كنند ، و كسانى را كه خود را [ با پذيرش انواع پاكى ها از همه آلودگى ها ] پاكيزه مي كنند . دوست دارد .(222)

زنان شما كشتزار شمايند ، هر زمان و هر كجا كه خواستيد به كشتزار خود در آييد . و [ با رعايت حقوق يكديگر ، و حفظ عفت و پاكى ، در سايه زناشويى و توليد نسلى پاك و شايسته و صالح ، خير و ثوابى ] براى خودتان پيش فرستيد ، و از خدا پروا كنيد ، و بدانيد كه او را ملاقات خواهيد كرد ، و مؤمنان را بشارت ده .(223)

و خدا را در معرض سوگندهايى كه مي خوريد قرار ندهيد ، [ به اينكه سوگند بخوريد ] كه نيكى نكنيد ، و تقوا پيشه نسازيد ، و ميان مردم آشتى ندهيد [ خدا رضايت ندارد كه نامش وسيله خوددارى از كارهايى شود كه خودش به انجام آنها فرمان داده است ] و خدا [ نسبت به همه گفته هاى شما ] شنوا ، [ و نسبت به تمام كارهاى شما ] داناست .(224)

خدا شما را به خاطر سوگندهاى لغوتان [ كه جدى و حقيقى نيست و عادتاً بدون قصد قلبى بر زبان جارى مي شود ] مؤاخذه نمي كند ، ولى شما را به خاطر آنچه دل هايتان [ از سوگند جدى و حقيقى ]مرتكب شده مؤاخذه مي كند ; و خدا بسيار آمرزنده و بردبار است .(225)

براى كسانى كه سوگند ياد مي كنند [ كه از آميزش ] با زنان خود دورى گزينند ، [ شرعاً ] چهار ماه مهلت است ، چنانچه [ در اين مدت به آنچه مقتضاى زناشويى است ] بازگشتند [ گناهى بر آنان نيست ] ; زيرا خدا بسيار آمرزنده ومهربان است .(226)

و اگر [ براى پايان يافتن مشكلات ] تصميم به طلاق گرفتند ، [ در صورت رعايت شرايط مانعى ندارد ] مسلماً خدا [ به گفتار و كردارشان ] شنوا و داناست .(227)

زنان طلاق داده شده بايد به سر آمدن سه پاكى [ از حيض را ] انتظار برند [ و پيش از به سر رسيدن آن ، از شوهر كردن خوددارى ورزند ] . و اگر به خدا و روز قيامت ايمان دارند [ به خاطر رعايت شرايط ايام عدّه ]نبايد آنچه را خدا در رحم هايشان [ از حيض يا جنين ] آفريده ، پنهان دارند . و شوهرانشان در اين مدت چنانچه خواهان صلح و سازش اند ، به بازگرداندن آنان [ به زندگى دوباره ] سزاوارترند . و براى زنان ، حقوق شايسته اى بر عهده مردان است ، مانند حقوقى كه براى مردان بر عهده آنان است ، و مردان را بر آنان [ به خاطر كارگزارى ، و تدبير امور زندگى در امر ميراث و ديه ، گواهى در دادگاه و غير اين امور حقوقى ] افزون تر است; و خدا تواناى شكست ناپذير و حكيم است .(228)

طلاقِ [ رجعى كه براى شوهر در آن حقّ رجوع وبازگشت به همسر است ] دوبار است . [ شوهر در هر مرتبه از رجوع ]بايد [ همسرش را ] به طور شايسته ومتعارف نگه دارد، يا [ با ترك رجوع ، او را ] به نيكى و خوشى رها كند . و براى شما حلال نيست از آنچه [ به عنوان مهريه ] به آنان پرداخته ايد چيزى را بازستانيد ، مگر آنكه هر دو بترسند كه حدود و مقرّرات خدا را [ در روش همسردارى ] برپا ندارند . پس شما [ حاكمان شرع ] اگر بترسيد كه آن دو نفر حدود خدا را برپا ندارند در آنچه زن براى رهايى خود [ عوض طلاق ] فديه بپردازد ، گناهى بر آنان نيست . اينها حدود خداست ; پس از آنها تجاوز نكنيد و كسانى كه از حدود خدا تجاوز كنند ، آنان بى ترديد ستمكارند .(229)

پس اگر [ بعد از دو طلاق و رجوع ، بار سوم ] او را طلاق داد ، آن زن بر وى حلال نخواهد بود ، مگر آنكه با همسرى غير از او ازدواج كند . و اگر [ همسر دوم ] او را طلاق داد بر وى و شوهر اول گناهى نيست كه به يكديگرباز گردند ، در صورتى كه اميدوار باشند حدود الهى را [ در روش همسردارى ] رعايت مي كنند . و اينها حدود خداست كه آن را براى گروهى كه دانايند بيان مي كند .(230)

و هنگامي كه زنان را طلاق داديد و به پايان عدّه خود نزديك شدند ، آنان را [ با رجوع كردن ] به طور شايسته و متعارف ، نگه داريد يا [ با ترك رجوع ] به نيكى و خوشى رها كنيد . و آنان را براى آزار رساندن و زيان زدن نگه نداريد تا بر آنان تعدّى و ستم كنيد . و هر كه چنين كند قطعاً به خود ستم كرده است . و آيات خدا را به مسخره نگيريد و نعمت خدا را بر خود و آنچه از كتاب و حكمت بر شما نازل كرده كه شما را به آن پند مي دهد ، به ياد آريد . و از خدا پروا كنيد و بدانيد كه خدا به همه چيز داناست .(231)

و زمانى كه زنان را طلاق داديد ، و به پايان عدّه خود رسيدند ، آنان را از ازدواج با شوهران سابق خود در صورتى كه ميان خودشان به روشى شايسته و متعارف توافق كنند باز مداريد . با اين [ حكم ، ] كسانى از شما كه به خدا و روز قيامت ايمان دارند ، پند داده مي شوند . اين براى شما سودمندتر وپاكيزه تر است ; وخدا [مصالح شما را در همه امور] مي داند وشما نمي دانيد .(232)

و مادران بايد فرزندانشان را دو سال كامل شير دهند . [ اين حكم ] براى كسى است كه مي خواهد دوران شيرخوارگى [ كودك ] را تكميل كند . تأمين خوراك و پوشاك مادران شيردهنده به طور شايسته و متعارف بر عهده پدر فرزند است . هيچ كس جز به اندازه توانش تكليف نمي شود . نبايد مادرى به خاطر فرزندش زيان بيند ، و نه پدرى براى فرزندش دچار ضرر شود [ بر پدر است كه مخارج مادر و كودك را در حدّ متعارف بپردازد ، و بر مادر است كه بيش از طاقت مالى شوهر از شوهر طلب خوراك و پوشاك نكند ] . و [ چنانچه پدر كودك از دنيا برود ] هزينه مادر و كودك به اندازه متعارف [ از ميراث به جا مانده ] بر عهده وارث است . و اگر پدر و مادر بر اساس توافق و مشورتشان بخواهند كودك را [ قبل از دو سال ] از شير بگيرند، گناهى بر آنان نيست . و اگر بخواهيد براى فرزندانتان دايه بگيريد ، گناهى بر شما نيست ، در صورتى كه مزدى را كه بايد بدهيد ، به طور شايسته و متعارف بپردازيد .و از خدا پروا كنيد و بدانيد يقيناً خدا به آنچه انجام مي دهيد ، بيناست .(233)

و كسانى از شما كه مي ميرند و همسرانى باقى مي گذارند ، بايد همسرانْ چهار ماه و ده روز انتظار برند [ و از شوهر كردن خوددارى ورزند ] ; پس چون به پايان مدتشان رسيدند ، در آنچه درباره خودشان به طور شايسته و متعارف [ نسبت به ازدواج يا ترك آن ] انجام دهند بر شما [ حاكمان ، وارثان متوفّى و اقوام زنان ] گناهى نيست ; و خدا از آنچه انجام مي دهيد ، آگاه است .(234)

در سخنانى كه هنگام خواستگارى زن ها [ يى كه در عدّه وفات اند ] بدون صراحت و وضوح گوييد [ مانند اينكه من « خوش معاشرتم » و « زن دوستم » و به زنى كه داراى چنين صفاتى باشد علاقه مندم ] يا قصد ازدواج با آنان را در دل پنهان داريد ، گناهى بر شما نيست . خدا مي داند كه شما به زودى آنان را [ بر اساس ميل فطرى و خواسته طبيعى ] ياد خواهيد كرد ; ولى با آنان در پنهانى و خلوت قرار ازدواج نگذاريد ، جز آنكه گفتارى پسنديده [ و بدون صراحت و وضوح ] بگوييد . و هرگز تصميم بستن عقد ازدواج نگيريد تا عدّه وفات به پايان رسد ، و بدانيد كه خدا آنچه در دل داريد مي داند ; بنابراين از [ مخالفت با ] او بپرهيزيد ، و بدانيد كه خدا بسيار آمرزنده و بردبار است .(235)

اگر زنان را پيش از آميزش جنسى يا تعيين مهريه طلاق داديد [ در اين طلاق ] بر شما گناهى نيست ; و [ در چنين موقعيتى بر شما واجب است ] آنان را [ از مال خود ] بهره اى شايسته و متعارف دهيد ; توانگر به اندازه خويش ، و تنگدست به اندازه خويش كه اين حقّى لازم بر عهده نيكوكاران است .(236)

و اگر آنان را پيش از آميزش جنسى طلاق دهيد ، در حالى كه براى آنان مهرى تعيين كرده ايد ، پس [ بر شما واجب است ] نصف آنچه تعيين كرده ايد [ به آنان بپردازيد ] ، مگر آنكه خود آنان يا كسى كه پيوند ازدواج به دست اوست [ مانند ولى يا وكيل ] آن را ببخشند . و گذشت و بخشش شما [ كه تمام مهريه را به زن بپردازيد ، ] به پرهيزكارى نزديك تر است . و فزون بخشى و نيكوكارى را در ميان خودتان فراموش نكنيد كه خدا به آنچه انجام مي دهيد ، بيناست .(237)

بر همه نمازها و به ويژه نماز ميانه [ كه بر اساس پاره اى از روايات ، نماز ظهر است ] محافظت كنيد ، و [ هنگام عبادت ] فروتنانه براى خدا قيام كنيد .(238)

پس اگر [ از دشمن يا حيوانات درنده يا خطر ديگر ] ترس داشتيد ، [ نماز را ] پياده يا سواره بخوانيد و هنگامي كه امنيت يافتيد ، خدا را [ با خواندن نماز ] ياد كنيد ، نمازى كه آن را در ضمن ساير برنامه هاى دينى كه داناى به آنها نبوديد ، به شما آموخت .(239)

و كسانى از شما كه مرگشان نزديك مي شود ، و همسرانى به جا مي گذارند ، بايد براى همسرانشان وصيت كنند كه آنان را تا يك سال بدون بيرون كردن از خانه از هزينه زندگى بهره مند سازند . پس اگر [ به اختيار خود ] بيرون رفتند ، در آنچه نسبت به خود [ از ازدواج يا انتخاب شغل ] به طور شايسته و متعارف انجام دهند ، بر شما [ وارثان ميّت به سبب نپرداختن هزينه زندگى آنان ] گناهى نيست ; و خدا تواناى شكست ناپذير و حكيم است .(240)

و [ سزاوار است از سوى شوهران ] به طور شايسته و متعارف ، كالا و وسايل زندگى به زنان طلاق داده شده پرداخت شود كه اين حقّى لازم بر عهده پرهيزكاران است .(241)

اين گونه خدا آياتش را براى شما بيان مي كند ، باشد كه بينديشيد .(242)

آيا به كسانى كه از ترس مرگ از خانه هاى خود در حالى كه هزاران نفر بودند ، بيرون آمدند [ با ديده عبرت ] ننگريستى ؟ پس خدا به آنان فرمود : بميريد [ و آنان بدون فاصله مردند ، ] سپس آنان را زنده كرد [ تا بدانند رهايى از چنگ مرگ ممكن نيست ] . خدا نسبت به مردم داراى فضل و احسان است ، ولى بيشتر مردم سپاس نمي گزارند .(243)

و در راه خدا پيكار كنيد و بدانيد كه يقيناً خدا شنوا و داناست .(244)

كيست آنكه به خدا وام نيكو دهد ، تا آن را برايش چندين برابر بيفزايد ؟ و خداست كه [ روزى را ] تنگ مي گيرد و وسعت مي دهد ; و [ همه شما براى دريافت پاداش ] به سوى او بازگردانده مي شويد .(245)

آيا [ با ديده عبرت ] آن گروه از سران و اشراف بنى اسرائيل را پس از موسى نديدى كه به پيامبرشان گفتند : براى ما زمامدار و فرمانروايى برانگيز تا در راه خدا جنگ كنيم ؟ گفت : آيا احتمال نمي دهيد ، اگر جنگ بر شما مقرّر و لازم شود ، جنگ نكنيد [ و سر به نافرمانى بزنيد ؟ ] گفتند : ما را چه هدف و مرادى است كه در راه خدا جنگ نكنيم ، در حالى كه از ميان خانه ها و فرزندانمان بيرون رانده شده ايم ؟ ! پس چون جنگ بر آنان مقرّر و لازم شد ، همه جز اندكى از آنان روى گرداندند ; و خدا به ستمكاران داناست .(246)

و پيامبرشان به آنان گفت : بى ترديد خدا طالوت را براى شما به زمامدارى برانگيخت . گفتند : [ شگفتا ! ] چگونه او را بر ما حكومت باشد و حال آنكه ما به فرمانروايى از او سزاوارتريم ، و به او وسعت و فراخى مالى داده نشده [ پس ما كجا و زمامدارى انسانى تهيدست كجا ! ؟ ] [ پيامبرشان ] گفت : خدا او را بر شما برگزيده و وى را در دانش و نيروى جسمي فزونى داده ; و خدا زمامداريش را به هر كس كه بخواهد عطا مي كند ; و خدا بسيار عطا كننده و داناست .(247)

و پيامبرشان به آنان گفت : يقيناً نشانه فرمانروايى او اين است كه آن صندوق [ كه موسى را در آن گذاشتند و به دريا انداختند ] نزد شما خواهد آمد ، در آن آرامشى از سوى پروردگارتان است ، و باقى مانده اى از آنچه خاندان موسى و هارون به جا گذاشته اند [ چون الواح تورات ، عصاى موسى و عمامه هارون ] و فرشتگان آن را حمل مي كنند ، البته در آن نشانه اى براى شماست اگر مؤمن باشيد .(248)

پس زمانى كه طالوت با سپاهيان [ براى جنگ با دشمن از شهر ] بيرون رفت ، گفت : بى ترديد خدا شما را به وسيله نهر آبى آزمايش مي كند ; پس هر كه [ به هنگام تشنگى ] از آن [ سير ] بنوشد ، از من نيست و هر كه از آن نخورد ، از من است ، مگر كسى كه با دستش كفى آب برگيرد [ كه او نه از من است و نه مردود از سپاه ] . پس جز اندكى از آنان همگى از آن نوشيدند . و زمانى كه او و كسانى كه با او ايمان آورده بودند از نهر گذشتند ، [ گروهى از آنان ] گفتند : ما را امروز قدرت مقابله با جالوت و سپاهيانش نيست. ولى كسانى كه يقين داشتند كه ديداركننده خدايند ، گفتند : چه بسا گروه اندكى كه به توفيق خدا بر گروه بسيارى پيروز شدند ، و خدا باشكيبايان است .(249)

و چون [ طالوت و اهل ايمان ] براى جنگ با جالوت و سپاهيانش ظاهر شدند ، گفتند: پروردگارا ! بر ما صبر و شكيبايى فرو ريز، و گام هايمان را استوار ساز ، و ما را بر گروه كافران پيروز گردان .(250)

پس آنان را به توفيق خدا شكست دادند . و داود [ جوان مؤمن نيرومندى كه در سپاه طالوت بود ] جالوت را كشت ، و خدا او را فرمانروايى و حكمت داد ، و از آنچه مي خواست به او آموخت . و اگر خدا [ تجاوز و ستم ] برخى از مردم را به وسيله برخى ديگر دفع نمي كرد ، قطعاً زمين را فساد فرا مي گرفت ; ولى خدا نسبت به جهانيان داراى فضل و احسان است .(251)

اين [ داستان ها و حادثه هاى واقعى ]نشانه هاى [ توحيد ، ربوبيّت و قدرت ] خداست كه به حقّ و راستى بر تو مي خوانيم و يقيناً تو از فرستادگانى .(252)

از آن فرستادگان برخى را بر برخى برترى بخشيديم . از آنان كسى است كه خدا با او سخن گفت ، و برخى از آنان را درجات و مراتبى بالا برد . و عيسى بن مريم را دلايل و نشانه هاى روشن داديم ، و او را به وسيله روح القدس توانايى بخشيديم . و اگر خدا مي خواست كسانى كه بعد از آنان [ در طول قرون و اعصار ] آمدند ، پس از آنكه دلايل و براهين روشن به آنان رسيد ، با هم نمي جنگيدند ، ولى [ درباره ايمان و كفر با هم ]اختلاف كردند ، پس برخى از آنان ايمان آوردند و برخى كفر ورزيدند ، قطعاً خدا اگر مي خواست نمي جنگيدند ، ولى خدا آنچه را مي خواهد [ از روى حكمت و مصلحت ]انجام مي دهد .(253)

اى اهل ايمان ! از آنچه به شما روزى كرده ايم انفاق كنيد ، پيش از آنكه روزى بيايد كه در آن نه داد و ستدى است و نه دوستى و نه شفاعتى ; و تنها كافران ستمكارند .(254)

خداى يكتا كه جز او هيچ معبودى نيست ، زنده و قائم به ذات [ و مدّبر و برپا دارنده و نگه دارنده همه مخلوقات ] است ، هيچ گاه خواب سبك و سنگين او را فرا نمي گيرد، آنچه در آسمان ها و آنچه در زمين است در سيطره مالكيّت و فرمانروايى اوست . كيست آنكه جز به اذن او در پيشگاهش شفاعت كند ؟ آنچه را پيش روى مردم است [ كه نزد ايشان حاضر و مشهود است ] و آنچه را پشت سر آنان است [كه نسبت به آنان دور و پنهان است] مي داند . و آنان به چيزى از دانش او احاطه ندارند مگر به آنچه او بخواهد. تخت [حكومت ، قدرت و سلطنت]ش آسمان ها و زمين را فرا گرفته و نگهدارى آنان بر او گران و مشقت آور نيست ; و او بلند مرتبه و بزرگ است .(255)

در دين ، هيچ اكراه و اجبارى نيست [ كسى حق ندارد كسى را از روى اجبار وادار به پذيرفتن دين كند ، بلكه هر كسى بايد آزادانه با به كارگيرى عقل و با تكيه بر مطالعه و تحقيق ، دين را بپذيرد ] . مسلماً راه هدايت از گمراهى [ به وسيله قرآن ، پيامبر و امامان معصوم ] روشن و آشكار شده است . پس هر كه به طاغوت [ كه شيطان ، بت و هر طغيان گرى است ] كفر ورزد و به خدا ايمان بياورد ، بى ترديد به محكم ترين دستگيره كه آن را گسستن نيست ، چنگ زده است ; و خدا شنوا و داناست .(256)

خدا سرپرست و يار كسانى است كه ايمان آورده اند ; آنان را از تاريكى ها [ ى جهل ، شرك ، فسق وفجور ] به سوى نورِ [ ايمان ، اخلاق حسنه و تقوا ] بيرون مي برد . و كسانى كه كافر شدند ، سرپرستان آنان طغيان گرانند كه آنان را از نور به سوى تاريكى ها بيرون مي برند ; آنان اهل آتش اند و قطعاً در آنجا جاودانه اند .(257)

آيا [ با ديده عبرت ] ننگريستى به كسى كه چون خدا او را پادشاهى داده بود [ از روى كبر و غرور ] با ابراهيم درباره پروردگارش به مي ادله و ستيز و گفتگوى بى منطق پرداخت ؟ ! هنگامي كه ابراهيم گفت : پروردگارم كسى است كه زنده مي كند و مي ميراند [ او ] گفت : من هم زنده مي كنم و مي ميرانم . [ و براى مشتبه كردن كار بر مردم ، دستور داد دو زندانى محكوم را حاضر كردند ، يكى را آزاد و ديگرى را كشت . ]ابراهيم [ براى بستن راه مغالطه و تزوير به روى دشمن ] گفت : مسلماً خدا خورشيد را از مشرق بيرون مي آورد ، تو آن را از مغرب برآور ! پس آنكه كافر شده بود ، متحير و مبهوت شد . و خدا گروه ستم گر را [ به خاطر تجاوز ، ستم ، پافشارى بر عناد و لجاجشان ] هدايت نمي كند .(258)

يا چون آن كسى كه به دهكده اى گذر كرد ، در حالى كه ديوارهاى آن بر روى سقف هايش فرو ريخته بود [ و اجساد ساكنانش پوسيده و متلاشى به نظر مي آمد ] گفت : خدا چگونه اينان را پس از مرگشان زنده مي كند ؟ پس خدا او را صد سال ميراند ، سپس وى را برانگيخت ، به او فرمود : چه مقدار [ در اين منطقه ] درنگ كرده اى ؟ گفت : يك روز يا بخشى از يك روز درنگ كرده ام . [ خدا ] فرمود : بلكه صد سال درنگ كرده اى ! به خوراكى و نوشيدنى خود بنگر كه [ پس از گذشت صد سال و رفت و آمد فصول چهارگانه ] تغييرى نكرده ، و به دراز گوش خود نظر كن [ كه جسمش متلاشى شده ، ما تو را زنده كرديم تا به پاسخ پرسشت برسى و به واقع شدن اين حقيقت مطمئن شوى ] ، و تا تو را نشانه اى [ از قدرت و ربوبيّت خود ] براى مردم [ در مورد زنده شدن مردگان ]قرار دهيم ، اكنون به استخوان ها [ ىِ دراز گوشت ] بنگر كه چگونه آنها را برمي داريم و به هم پيوند مي دهيم ، سپس بر آنها گوشت مي پوشانيم . چون [ كيفيتِ زنده شدنِ مردگان ] بر او روشن شد ، گفت : اكنون مي دانم كه يقيناً خدا بر هر كارى تواناست .(259)

و [ ياد كنيد ] هنگامي كه ابراهيم گفت : پروردگارا ! به من نشان ده كه مردگان را چگونه زنده مي كنى ؟ [ خدا ] فرمود : آيا [ به قدرتم نسبت به زنده كردن مردگان ] ايمان نياورده اى ؟ ! گفت : چرا ، ولى [ مشاهده اين حقيقت را خواستم ] تا قلبم آرامش يابد . [ خدا ] فرمود : پس چهار پرنده بگير و آنها را [ براى دقت در آفرينش هر يك ] به خود نزديك كن ، و [ بعد از كشتن ، ريز ريز كردن و مخلوط كردنشان به هم ] بر هر كوهى [ در اين منطقه ] بخشى از آنها را قرار ده ، سپس آنها را بخوان كه شتابان به سويت مي آيند ; و بدان كه يقيناً خدا تواناى شكست ناپذير و حكيم است .(260)

مَثَل آنان كه اموالشان را در راه خدا انفاق مي كنند ، مانند دانه اى است كه هفت خوشه بروياند ، در هر خوشه صد دانه باشد ; و خدا براى هر كه بخواهد چند برابر مي كند و خدا بسيار عطا كننده و داناست .(261)

كسانى كه اموالشان را در راه خدا انفاق مي كنند ، سپس منت و آزارى به دنبال انفاقشان نمي آورند ، براى آنان نزد پروردگارشان پاداشى شايسته و مناسب است ، و نه بيمي بر آنان است و نه اندوهگين مي شوند .(262)

گفتارى پسنديده [ در برابر تهيدستان ] و عفو [ ى كريمانه نسبت به خشم و بد زبانى مستمندان ] بهتر از بخششى است كه دنبالش آزارى باشد ، و خدا بى نياز و بردبار است .(263)

اى اهل ايمان ! صدقه هايتان را با منت و آزار باطل نكنيد ، مانند كسى كه مالش را به ريا به مردم انفاق مي كند و به خدا و روز قيامت ايمان ندارد ، كه وصفش مانند سنگ سخت و خارايى است كه بر آن [ پوششى نازك از ] خاك قرار دارد و رگبارى تند و درشت به آن برسد و آن سنگ را صاف [ و بدون خاك ] واگذارد [ صدقه ريايى مانند آن خاك است و اين رياكاران ] به چيزى از آنچه كسب كرده اند ، دست نمي يابند و خدا مردم كافر را هدايت نمي كند .(264)

ومثل كسانى كه اموالشان را براى طلب خشنودى خدا و استوار كردن نفوسشان [ بر حقايق ايمانى و فضايل اخلاقى ] انفاق مي كنند ، مانند بوستانى است در جايى بلند كه بارانى تند به آن برسد ، در نتيجه ميوه اش را دو چندان بدهد ، و اگر باران تندى به آن نرسد باران ملايمي مي رسد [ و آن براى شادابى و محصول دادنش كافى است ] و خدا به آنچه انجام مي دهيد ، بيناست .(265)

آيا يكى از شما دوست دارد كه او را بوستانى از درختان خرما و انگور باشد كه از زيرِ [ درختانِ ] آن نهرها جارى است و براى وى در آن بوستان از هر گونه ميوه و محصولى باشد ، در حالى كه پيرى به او رسيده و داراى فرزندان ناتوان [ و خردسال ]است ، پس گردبادى كه در آن آتش سوزانى است به آن بوستان برسد و يك پارچه بسوزد ؟ [ ريا و منت و آزار به همين صورت انفاق را نابود مي كند ] اين گونه خدا آياتش را براى شما توضيح مي دهد تا بينديشيد .(266)

اى اهل ايمان ! از پاكيزه هاى آنچه [ از راه داد و ستد ] به دست آورده ايد ، و آنچه [ از گياهان و معادن ] براى شما از زمين بيرون آورده ايم ، انفاق كنيد و براى انفاق كردن دنبال مال ناپاك و بى ارزش و معيوب نرويد ، در حالى كه اگر آن را به عنوان حقّ شما به خود شما مي دادند ، جز [ با ] چشم پوشى [ و دلسردى ] نمي گرفتيد و بدانيد كه خدا ، بى نياز و ستوده است .(267)

شيطان ، شما را [ به هنگام انفاق مال با ارزش ] از تهيدستى و فقر مي ترساند ، و شما را به كار زشت [ چون بخل وخوددارى از زكات و صدقات ] امر مي كند ، و خدا شما را از سوى خود وعده آمرزش و فزونى رزق مي دهد ; و خدا بسيار عطا كننده و داناست .(268)

حكمت را به هر كس بخواهد مي دهد ، و آنكه به او حكمت داده شود ،بى ترديد او را خير فراوانى داده اند ، و جز صاحبان خرد ، كسى متذكّر نمي شود .(269)

و هر نفقه اى كه انفاق كرديد و هر نذرى را كه برعهده گرفتيد ، يقيناً خدا آن را مي داند ، [ در نتيجه فرمانبر را پاداش مي دهد و ستمكار به آيات خدا و حقوق مردم را عذاب مي كند ] و براى ستمكاران در قيامت ياورى نيست .(270)

اگر صدقه ها را آشكار كنيد ، كارى نيكوست ، و اگر آنها را پنهان داريد و به تهيدستان دهيد براى شما بهتر است ; و خدا [ به اين سبب ] بخشى از گناهانتان را محو مي كند ; و خدا به آنچه انجام مي دهيد ، آگاه است .(271)

[ اى پيامبر ! ]هدايت آنان [ به سوى اخلاص در انفاق و ترك منّت و آزار ] بر عهده تو نيست ، [ وظيفه تو ابلاغ پيام و اتمام حجّت است ] بلكه خداست كه هر كس را بخواهد هدايت مي كند . [ اى اهل ايمان ! ] و هر مالى را كه انفاق كنيد به سود خود شماست ، و اين در صورتى است كه انفاق نكنيد جز براى طلب خشنودى خدا . و آنچه از مال [ باارزش و بى عيب ] انفاق كنيد ، پاداشش به طور كامل به شما داده مي شود ، و مورد ستم قرار نخواهيد گرفت .(272)

[ صدقاتْ ] حقِّ نيازمندانى است كه در راه خدا [ به سبب جنگ يا طلب دانش يا بيمارى يا عوامل ديگر ] در مضيقه و تنگنا افتاده اند [ و براى فراهم كردن هزينه زندگى ] نمي توانند در زمين سفر كنند ; فرد ناآگاه آنان را از شدت پارسايى وعفّتى كه دارند توانگر و بى نياز مي پندارد . [ تو اى رسول من ! ] آنان را از سيمايشان مي شناسى . [ آنان ] از مردم به اصرار چيزى نمي خواهند . و شما اى اهل ايمان ! آنچه از مال [ با ارزش و بى عيب ] انفاقكنيد ، يقيناً خدا به آن داناست .(273)

كسانى كه [ چون على بن أبى طالب (عليه السلام) ] اموالشان را در شب و روز و پنهان و آشكار انفاق مي كنند ، براى آنان نزد پروردگارشان پاداشى شايسته و مناسب است ; و نه بيمي بر آنان است و نه اندوهگين مي شوند .(274)

كسانى كه ربا مي خورند [ در ميان مردم و براى امر معيشت و زندگى ] به پاى نمي خيزند ، مگر مانند به پاى خاستن كسى كه شيطان او را با تماس خود آشفته حال كرده [ و تعادل روانى و عقلى اش را مختل ساخته ] است ، اين بدان سبب است كه آنان گفتند : خريد و فروش هم مانند رباست . در حالى كه خدا خريد و فروش را حلال ، و ربا را حرام كرده است . پس هر كه از سوى پروردگارش پندى به او رسد و [ از كار زشت خود ] بازايستد ، سودهايى كه [ پيش از تحريم آن ] به دست آورده ، مال خود اوست ، و كارش [ از جهت آثار گناه و كيفر آخرتى ] با خداست . و كسانى كه [ به عمل زشت خود ] بازگردند [ و نهى خدا را احترام نكنند] پس آنان اهل آتش اند ، و در آن جاودانه اند .(275)

خدا ربا را نابود مي كند ، و صدقات را فزونى مي دهد ; و خدا هيچ ناسپاس بزه كارى را دوست ندارد .(276)

مسلماً كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته انجام دادند، و نماز را به پا داشتند ، و زكات پرداختند ، براى آنان نزد پروردگارشان پاداشى [شايسته و مناسب] است، و نه بيمي بر آنان است و نه اندوهگين مي شوند .(277)

اى اهل ايمان ! از خدا پروا كنيد ، و اگر مؤمن [ واقعى ]هستيد آنچه را از ربا [ بر عهده مردم ] باقى مانده رها كنيد .(278)

واگر چنين نكرديد [ و به رباخوارى اصرار ورزيديد ] به جنگى بزرگ از سوى خدا و رسولش [ بر ضد خود ]يقين كنيد ; و اگر توبه كرديد ، اصل سرمايه هاى شما براى خود شماست [ و سودهاى گرفته شده را به مردم بازگردانيد ] كه در اين صورت نه ستم مي كنيد و نه مورد ستم قرار مي گيريد .(279)

و اگر [ بدهكار ] تنگدست بود [ بر شماست كه ] او را تا هنگام توانايى مهلت دهيد ; و بخشيدن همه وام [ و چشم پوشى و گذشت از آن در صورتى كه توانايى پرداختش را ندارد ] اگر [ فضيلت وثوابش را ] بدانيد براى شما بهتر است .(280)

و پروا كنيد از روزى كه در آن به سوى خدا بازگردانده مي شويد ، سپس به هر كس آنچه انجام داده ، به طور كامل داده مي شود ; و آنان مورد ستم قرار نمي گيرند [ زيرا هر چه را دريافت مي كنند ، تجسّمِ عينى اعمال خودشان است ] .(281)

اى اهل ايمان ! چنانچه وامي به يكديگر تا سر آمد معينى ، داديد ، لازم است آن را بنويسيد . و بايد نويسنده اى [ سَنَدش را ] در ميان خودتان به عدالت بنويسد . و نبايد هيچ نويسنده اى از نوشتن سند همان گونه كه خدا [ بر اساس قوانين شرعى ] به او آموخته است ، دريغ ورزد . او بايد بنويسد ، و كسى كه حقْ به عهده اوست بايد [ كلامش را جهت تنظيم سند براى نويسنده ] املا كند ، و از خدا كه پروردگار اوست پروا نمايد و از حق چيزى را نكاهد . و اگر كسى كه حق به عهده اوست ، سفيه يا ناتوان باشد ، يا [ به علتى ] نتواند املا كند ، ولىّ و سرپرست او به عدالت املا كند . و دو شاهد از مردانتان را [ بر اين حق ] شاهد بگيريد ، و اگر دو مرد نبود ، يك مرد و دو زن را از ميان شاهدانى كه مي پسنديد ، شاهد بگيريد تا اگر يكى از آن دو زن [ واقعيت را ] فراموش كرد ، آن ديگرى او را يادآورى كند . و شاهدان هنگامي كه [ براى اداى شهادت ] دعوت شوند [ از پاسخ دعوت ] امتناع نورزند ، و از نوشتن [ سندِ وام ] تا سرآمد معيّنش ، كوچك باشد يا بزرگ ، ملول نشويد ، اين [ كار ] نزد خدا عادلانه تر و براى اقامه شهادت پابرجاتر ، و به اينكه [ در جنس وام ، اندازه آن و زمان پرداختش ]شك نكنيد [ و ستيز و نزاعى پيش نيايد ، ] نزديك تر است . مگر آنكه داد و ستدى نقدى باشد كه آن را ميان خود دست به دست مي كنيد ، در اين صورت بر شما گناهى نيست كه آن را ننويسيد . و هرگاه داد و ستد كنيد ، شاهد بگيريد . و نبايد به نويسنده و شاهد زيان برسد و اگر زيان برسانيد ، خروج از اطاعت خداست كه گريبانگير شما شده است و از خدا پروا كنيد و خدا [ احكامش را ] به شما مي آموزد و خدا به همه چيز داناست .(282)

و اگر در سفر بوديد و نويسنده اى [ براى ثبت سند ] نيافتيد ، وثيقه هاى دريافت شده [ جايگزين سند و شاهد ] است . و اگر يكديگر را امين دانستيد [ وثيقه لازم نيست ] پس بايد كسى كه امينش دانسته اند ، امانتش را ادا كند . و از خدا پروردگار خود ، پروا نمايد و [ شما اى شاهدان ! ]شهادت را پنهان نكنيد و هر كه آن را پنهان كند ، يقيناً دلش گناهكار است ; و خدا به آنچه انجام مي دهيد داناست .(283)

آنچه در آسمان ها و آنچه در زمين است، فقط در سيطره مالكيّت و فرمانروايى خداست، و اگر آنچه [ از نيّت هاى فاسد و افكار باطل ] در دل داريد آشكار كنيد يا پنهان سازيد، خدا شما را به آن محاسبه مي كند ; پس هر كه را بخواهد مي آمرزد، و هر كه را بخواهد عذاب مي كند ; و خدا بر هر كارى تواناست .(284)

پيامبر به آنچه از پروردگارش به او نازل شده ، ايمان آورده ، و مؤمنان همگى به خدا و فرشتگان و كتاب ها و پيامبرانش ، ايمان آورده اند [ و بر اساس ايمان استوارشان گفتند : ] ما ميان هيچ يك از پيامبران او فرق نمي گذاريم . و گفتند : شنيديم و اطاعت كرديم ، پروردگارا ! آمرزشت را خواهانيم و بازگشت [ همه ] به سوى توست .(285)

خدا هيچ كس را جز به اندازه توانايى اش تكليف نمي كند . هر كس عمل شايسته اى انجام داده ، به سود اوست ، و هر كس مرتكب كار زشتى شده ، به زيان اوست . [ مؤمنان گويند : ] پروردگارا ! اگر فراموش كرديم يا مرتكب اشتباه شديم ، ما را مؤاخذه مكن . پروردگارا ! تكاليف سنگينى برعهده ما مگذار ، چنان كه بر عهده كسانى كه پيش از ما بودند گذاشتى . پروردگارا ! و آنچه را به آن تاب و توان نداريم بر ما تحميل مكن ; و از ما درگذر ; و ما را بيامرز ; و بر ما رحم كن ; تو سرپرست مايى ; پس ما را بر گروه كافران پيروز فرما .(286)

دراین بخش از کتاب بزرگ همراه من، قسمت ختم قرآن را ایجاد کردیم، ودر هر ماه چند سوره از قرآن کریم به همراه متن قرآنی وبه همراه ترجمه فارسی

راقرار خواهیم داد،تا طی چند ماه قرآن را ختم خواهیم کرد.

نکته: اگر در روخوانی وقرائت ایه های قرآنی مشکل دارید ونمی تواند مطالعه کنید، میتوانید معنی ترجمه شده فارسی را مطالعه بفرمایید

انشاالله که با قرار دادن این بخش به کتاب بزرگ همراه من، هرشب یا هرروز چندآیه را قرائت کنیم.

دیگه بهونه نیارید که نمیتونم بخوانم، ترجمه فارسی که بلدی، معنی ترجمه شده را بخوانید.

بهونه نیارید که حوصله ام نمیشه، چطور بخش رمان یا پزشکی یا فناوری یا فلان فلان و... حوصله ات میشه اما قرآن که کلام خداست حوصله ات نمیشه!؟

درصورتی که هم من هم شما میدونید که یک درصد هم خدا بهمون بی توجه بشه معلوم نیست سرنوشتمون چی میشه.

منتظرنظرات خوبتان هستیم.

یاعلی

نماز

این بخش

برای مشاهده این قسمت به بخش درمسیردرست زندگی قسمت به سوی تو مراجعه فرمایید.

احادیث

احادیث چهارده معصوم

احادیث چهارده معصوم

پیامبر ص به خوشرویی در خانه اهمیت زیادی می داد و اصحاب را به مدارا با زنان ترغیب می نمود و در اخرین لحظات عمر خود به آن سفارش می کرد و سعی آن حضرت بر آن بود تا مردان رابا مقام و شخصیت والای زن آشنا کند و به آنان بفهماند که زنان به عنوان برترین مربی انسانها نقش بزرگی در سعادت و بدبختی جوامع بشری دراند. به این جهت در هر فرصتی که دست می داد از زن به عنوان مادر و به عنوان همسر مومنه تجلیل می کرد و می فرمود: بعد از اسلام بهترین چیزی که مسلمانان از آن برخوردر می شود، همسر مومنه ای است که هرگاه به او نگاه کند مسرور شود و در موقع درخواست کاری از او اطاعت کند و در غیاب شوهر خود و مال شوهر را حفظ کند.

* قناعت ثروتی است كه پایانی ندارد.

* هر كه خود را بشناسد، خدا را شناخته است.

* شجاع ترین مردم آن است كه حرف حق را بزند.

* بزرگترین جهاد‌، مبارزه با نفس است.

* شمشیر آخته‌ دردست‌ مرد شجاع‌، عزیزتر از سخن‌ راست‌ نیست‌.

* زشت‌ ترین‌ سخن‌ راست‌، ستایش‌ انسان‌ از خویشتن‌ است.

* بهترین‌ گفتارها آن‌ است‌ كه‌ عمل‌ تصدیق‌ كند.

* هركه‌ نیكی‌ را از بدی‌ نشناسد، از چهارپایان‌ است‌ !

* باید مردم‌ در برابر حق‌ نزد تو مساوی‌ و یكسان‌ باشند.

* بر برادر تو همان‌ حقی‌ است‌ كه‌ تو داری.

* من‌ گواهی‌ شخص‌ فاسق‌ را جز علیه‌ خودش‌ قبول‌ نمیكنم‌.

* نیكی‌ و احسان‌ را جز آدم‌ نادان‌ رد نمیكند.

* یتیم‌ را با آنچه‌ كه‌ فرزندان‌ خود را ادب‌ میكنی‌، تادیب‌ كن.

* آنكس‌ كه‌ تو را بیم‌ دهد، مانند كسی‌ است‌ كه‌ تو را مژده‌ دهد.

* دشمن‌ دانا از دوست‌ نادان‌ بهتر است‌.

* دوری‌ و جدایی‌ دوستان‌ ، غربت‌ و تنهایی‌ است.

* حاجت‌ از دست‌ دادن‌ بهتر كه‌ از نااهل‌ خواســتن‌ !

* آرزوهایتان‌ را به‌ كسانی‌ متوجه‌ كنید كه‌ دلهایتان‌ آنها را دوست‌ دارد.

* شكیبایی‌ مركبی‌ است‌ كه‌ خسته‌ نشود.

* شخصیت‌ مرد زیر زبان‌ اوست‌.

* عبرتها چه‌ بسیار است‌، لیكن‌ پند گرفتن‌ كمتر است.

* اگر درباره‌ كسی‌ مشكوك‌ باشید، به‌ دوستانش‌ نگاه‌ كنید.

* هر تنفس‌ انسان‌ گامیست‌ كه‌ بسوی‌ مرگ‌ بر میدارد.

* مردم‌ دشمن‌ چیزهایی‌ هستند كه‌ نمیدانند.

* بهترین‌ زهدها، پنهان‌ داشتن‌ آن‌ است.

* شگفتا! آیا خـلافت‌ و حـكومت‌ با رفاقت‌ و خویشی‌ هم‌ میشود ؟!

* عدالت‌ زمامدار نیكوتر از خیر روزگار است.

* هرگز كسی‌ را به‌ مبارزه‌ و جنگجویی‌ دعوت‌ نكن.

* روز دادستانی‌ و عدالت‌ از ظ‌الم‌، سختتر از روز ستم‌ بر ستمدیده‌ است.

* حكومت‌ خود را با ریختن‌ خون‌ حرام‌، استوار نكن‌.

* هرگز یاور ستمكار نباش‌.

* حكمت‌ را با نااهل‌ نگویید كه‌ به‌ حكمت‌ ستم‌ كرده‌اید.

* به‌ گوینده‌ نگاه‌ نكن‌، حرف‌ را در نظ‌ر بگیر.

* بزرگواری‌ با خرد و ادب‌ است‌، نه‌ با اصل‌ و نسب‌.

* عقل‌ و خرد، شمشیر برنده‌ایست.

* دانش‌ نگهبان‌ توست‌، در حالیكه‌ تو ثروت‌ را باید محافظت‌ كنی.

* بی‌ ارزشترین‌ مردم‌، كم‌ دانشترین‌ آنهاست.

* دانشمندان‌، به‌ علت‌ كثرت‌ نادانان‌ غریبند.

* مرگ‌ بزرگ‌ همان‌ فقر و بینوایی‌ است.

* فقر و تنگدستی، مرد باهوش‌ را گنگ‌ و لال‌ میكند.

* انسان‌ به‌ نعمتی‌ نمیرسد مگر اینكه‌ نعمت‌ دیگری‌ را از دست‌ میدهد.

* از قرض‌ كردن‌ بپرهیزید

* قرض‌ كردن‌ زبونی‌ و خواری‌ است‌.

* غم‌ وغصه‌ نیمی‌ از پیری‌ است‌.

* قصاص‌ و انتقام‌ قبل‌ از جنایت‌، درست‌ نیست‌.

* من‌ به‌ خاط‌ر سوء ظن و بدگمانی، كیفر نمیدهم‌.

* تو را از عجله‌ و شتاب‌ در سخن‌ و كار نهی‌ میكنم‌.

* خداوند به‌ مردم‌ پناه‌ داده‌ تا از ستم‌ دور باشند.

* زمامداران‌ بوسیله‌ ظ‌لم‌ آزمایش‌ میشوند.

* با توده‌ جماعت‌ باشید، چراكه‌ دست‌ خدا با جماعت‌ است‌.

* هركه‌ از حق‌ تجاوز كند راهش‌ گم‌ میشود.

* زكات‌ پیروزی‌ عفو و بخشش‌ است‌.

* ذمه‌ء من‌ در گرو آن‌ چیزی‌ است‌ كه‌ میگویم‌.

* صفتی‌ بدتر از دروغ‌ وجود ندارد.

* برای دنیا به گونه ای زندگی كن كه گویی تا ابد زنده ای و برای آخرت به گونه ای زندگی كن كه گویی لحظه مرگت نزدیك است.

* فرزندان‌ خود را بااخلاق‌ خود تربیت‌ نكنی، زَیرا كه‌ آنان‌ برای‌ زمانی‌ غیراز زمان‌ شما خلق‌ شده‌اند.

* هیچ‌ فقیری‌ گرسَنه‌ نمانده‌ مگر درسایه ‌آنكه‌ ثروتمندی‌ از حق ‌او بهره‌مند گشته‌ است.

دعاهاو زیارات

دعای امام زمان

آیه الکرسی

دعا براى آرامش در برابر وحشت

استغاثه به امام زمان عجَّ

زیارت عاشورا با معنی

دعای عهد

دعاى امام زمان عجَّ اللّه تعالى فرجه

دعاى عَظُمَ الْبَلاَءُ

بسم الله الرحمن الرحیم

اللّهُمَّ کُنْ لِوَلِيِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ

الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ

السّاعَةِ وَفي کُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراًوَدَليلاً

وَعَيْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَک َطَوْعاً

وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً

برای تعجیل در فرجش

صلوات

آیه الکرسی

آیه الکرسی

معنای آیه الکرسی

فضیلت و اهمیت آیه

شاًن ونزول آيه الكرسي

فواید خواندن آیت الكرسی

اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ لَّهُ مَا فى السمَوَتِ وَ مَا فى الاَرْضِ مَن

ذَا الَّذِى يَشفَعُ عِندَهُ إِلا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَينَ أَيْدِيهِمْ وَ مَا خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطونَ بِشىْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلا

بِمَا شاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السمَوَتِ وَ الاَرْض وَ لا يَئُودُهُ حِفْظهُمَا وَ هُوَ الْعَلىُّ الْعَظِيمُ(255)

لا إِكْرَاهَ فى الدِّينِ قَد تَّبَينَ الرُّشدُ مِنَ الغَىِّ فَمَن يَكْفُرْ بِالطغُوتِ وَ يُؤْمِن بِاللَّهِ فَقَدِ استَمْسك

بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لا انفِصامَ لَهَا وَ اللَّهُ سمِيعٌ عَلِيمٌ(256)

اللَّهُ وَلىُّ الَّذِينَ ءَامَنُوا يُخْرِجُهُم مِّنَ الظلُمَتِ إِلى النُّورِ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطغُوت

يُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلى الظلُمَتِ أُولَئك أَصحَب النَّارِ هُمْ فِيهَا خَلِدُونَ(257)

معنای آیه الکرسی

خدای یکتاست که جز او خدایی نیست زنده و پاینده است هرگز او را کسالت خواب نمی گیرد تا چه رسد که به خواب رود اوست مالک آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است

تو را جرأت است که در پیشگاه او به شفاعت برخیزد مگر به فرمان او دانش او محیط است به آنچه پیش نظر خلق آید و آنچه خواهد آمد

و خلق به هیچ مرتبه علم او احاطه نتوانند کرد به آنچه او خواهد. قلمرو علمش از آسمان و زمین فراتر و نگهبانی زمین

و آسمان بر او آسان و بی زحمت است. چه او دانای بزرگوار و توانای با عظمت است

کا ر دین به اجبار نیست راه ضلالت و گمراهی بر همه روشن گردید پس هر کس از راه کفر و

سرکشی برگردد و به راه ایمان و پرستش خدا گراید به رشته محکم و استواری چنگ زده است

که هرگز نخواهد گسست و خداوند به هر چه خلق گویند و کنند شنوا و داناست خدا یار اهل ایمان است

آنان را از تاریکی های جهان بیرون آورد و به روشنایی برد و آنان که راه کفر گزیدند یار ایشان شیطان و

دیو راهزن است آنها را از جهان روشنایی به تاریکی های گمراهی افکند این گروه در اهل دوزخ مخلد خواهند بود

فضیلت و اهمیت آیه:

1- آيه الكرسي نوري از آسمان است .

2- آيه الكرسي آيتي از گنج عرش است .

3- آيه الكرسي باعث ايمني در سفر است .

4- آيه الكرسي اعلاء ترين نقطه قرآن است .

5- ذكر رسول مكرم اسلام در بستر؛ خواندن آيه الكرسي بود .

6- با خواندن آيه الكرسي انسان دچار هيچگونه آفتي نخواهد داشت .

7- براي رفع فقر آيه الكرسي موثر است و كمك الهي از غيب مي رسد .

8- همه چيز در آيه الكرسي است يعني كرسي گنجايش آسمانها و زمين را دارد .

9- در تنهايي آيه الكرسي بخواني باعث رفع ترس مي شود و از سوي خدا كمك مي رسد .

10- آيه الكرسي رادر نماز ها ؛ روزها؛ شبهاي ايام هفته ؛ سفرها و در نماز شب و دفن ميت بخوانيد .

11- هنگام خواب نيز آيه الكرسي بخوانيد زيرا با عث مي شود خداوند فرشته اي نگهبان و محافظت بگمارد تا صبح سلامت بماني .

12- هر گاه از درد چشم شكايت داشتي آيه الكرسي بخوانيد و آن درد را اظهار نكنيد آن درد بر طرف مي شود و از آن عافيت مي طلبيد .

13- پيامبر اسلام (ص) : در خانه اي كه آيه الكرسي خوانده شود ابليس از آن خانه دور مي شود و سحر وجادو در آن خانه وارد نمي شود .

14- آيه الكرسي پايه و عرش الهي است و هدف از خواندن آن اين است كه مردم در عبادت جز خداوند كسي را نپرستند و به ذلت فرو نروندو روح يكتا پرستي ايجاد كنند و از بندگي ناروا آزاد شوند و آيه الكرسي عقلها را بيدار و اله حقيقي را معرفي و خداي دانا و توانا را به مردم مي شناساند .

15- وقت غروب 41 بار آيه الكرسي را بخواني حاجت روا مي شوي 0 ( 41 بار تا علي العظيم بخوان يعني يك آيه ) مجرب است 0 و براي رفع هم و غم ؛ شفاي مريض ؛ درمان درد؛ رحمت خداوند و زياد شدن نور چشم آيه الكرسي را مدام بخوانيد .

16- اگر مومن آيه الكرسي را بخواند و ثوابش را براي اهل قبول قرار دهد خداوند ملكي را بر او مقرر مي كند كه برايش تسبيح كند .

17- آيه الكرسي در مزرعه و مغازه پنهان كردن باعث بركت مزرعه و رونق گرفتن كسب است .

18- از پيامبر نقل نموده اند كه : اين آيه عظيم تر از هر چيزي است كه حق تعالي آفريده است .

19- چند چيز حافظه را زياد مي كند يكي از آن خواندن آيه الكرسي است .

20- با خواندن آيه الكرسي را بخواني تا شب در امان خدا هستي .

21- هر صبح آيه الكرسي را بخواني تا شب در امان خدا هستي .

22- آسان شدن مرگ بوسيله آيه الكرسي است .

23- آيه الكرسي عضيم ترين آيه در قرآن است .

24- براي حفظ مال و جان آيه الكرسي بخوان .

25- آيه الكرسي ويرانگر اساس شرك است .

2- آيه الكرسي سيد سوره بقره است .

آيه الكرسي يعني چه :

تعريف كرسي در آيه اي كه به آيه الكرسي معروف شده است كرسي از ريشه( ك- ر- س) گرفته شده وبه معني اتصال يافتن اجزاي يك ساختمان به هم مي باشد ونيز كرسي را تختي هم مي گويند كه بر آن مي نشينند كه در اين زمينه مي توان براي كرسي سه معني آورد :

1/ علم الهي

2/ جسم بزرگ كيهاني

3/ قدرت وسلطنت الهي وعرش نيز در لغت همان كرسي است كه عرش در لغت فاسي به معني ركن واساس هر چيز ويا سقف خانه گفته مي شود . بنابراين با توجه به اين معني مي توان گفت عرش همان كرسي است با اين تفاوت كه كرسي ظاهر وعرش باطن هر چيز را گويند .

آيت الكرسي سيد قرآن :

سيد درلغت به معناي سروروآقا مي باشد . دراين زمينه وقتي به حضرت رسول اكرم (ص)سيد الانبيا (ص) مي گوئيم يعني بزرگ وسرورهمه پيامبران فرستاده شده ازطرف خداوند هستند . در تمام سوره هاي مبارك قرآن كه ازطرف خداوند بر پيامبر عظيم الشان نازل شده است يكي ازآنها سوره مبارك بقره (يعني گاو) مي باشد كه مشتمل بر286 آيه است

وبزرگترين آيه اين سوره آيه255 مي باشد كه خود اين آيه در قرآن بزرگترين آيه مي باشد لذا از اين رو سيد قرآن كه شايستگي وجود آيه الكرسي مي باشد مي گويند. وسبب نزول آيه الكرسي در سوره بقره احتمالاً اين بوده است كه قوم يهود معتقد بودند كه خداوند تبارك وتعالي پس ازخلقت آفرينش آسمانها وزمين و... خسته شده وبراي رفع خستگي روي كرسي نشست كه آيه مبارك آيه الكرسي به رد عقايد منحرف كننده قوم يهود نازل شد.

شاًن ونزول آيه الكرسي:

در قران كريم آياتي كه برپيامبر اسلام (ص) نزل مي شد داراي علت وسببي بود كه به اذن خداوند توسط فرشتگان براي رسول اكرم (ص) فرستاده مي شد كه درمجموع به آنها شاًن .نزول مي گويند كه اصطلاحاً سبب نزول مي باشد

آيه الكرسي براي قبولي طاعات در نزد خداوند

حضرت رسول گرامي اسلام (ص) فرمودند: همانا آيه الكرسي در لوحي مخصوص از حرير سبز با مدادي مخصوص نوشته شده است به خدا قسم روز جمعه اي نيست مگر اينكه آن لوح پيشاني اسرافيل را به لرزه در مي آورد در زماني كه آن را به لرزه در مي آورد تسبيح مي كند ومي گويد : سبحان من لا ينبعي التسبيح الا اله ولا العباده والخصع الا لوجهه ذلك الله القدير الواحد العزيز – يعني پاك ومنزه است كسي كه جز او سزاوار تسبيح نيست وعبادت وخضوع نيست مگر در برابر او كه تواناست ويگانه وعزيز.

براي دور كردن شيطان در هر مكان :

هر كس بعد از هر نماز آيت الكرسي بخواند از مكر شيطان ووسوسه هاي آن در امان خواهد بود .

فواید خواندن آیت الكرسی

امام محمد باقر از امیر المومنین (ع) روایت فرموده: هنگامی كه آیت الكرسی نازل شد رسول خدا (ص) فرمود آیه الكرسی آیه ای است كه از گنج عرش نازل شده و زمانی كه این آیه نازل گشت هر بتی كه در جهان بود با صورت به زمین خورد.

در این زمان ابلیس ترسید و به قومش گفت :"امشب حادثه ای بزرگ اتفاق افتاده است باشید تا من عالم را بگردم و خبر بیاورم.

ابلیس عالم را گشت تا به شهر مدینه رسید مردی را دید و از او سوال كرد: " دیشب چه حادثه ای اتفاق افتاد"

مرد گفت "رسول خدا فرمود:" آیه ای از گنج های عرش نازل شد كه بت های جهان به خاطر آن آیه همگی با صورت به زمین خوردند. ابلیس بعد از شنیدن حادثه به نزد قومش رفت و حادثه را به آن ها خبر داد.

===================

آیت الكرسی سید آیات قرآن

پیامبر به حضرت علی (ع) فرمود: " یا علی ! من سید عربم-مكه سید شهر هاست- كوه سینا سید همه كوه هاست- جبرئیل سید همه فرشتگان است – فرزندانت سید جوانان اهل بهشتند- قرآن سید همه كتاب هاست – بقره سید همه سوره های قرآن است – ودر بقره یك آیه است كه آن آیه 50كلمه دارد و هر كلمه 50 بركت دارد و آن آیت الكرسی است.

================================

پا داش كسی كه آیت الكرسی را زیاد می خواند

عبدالله بن عوف گفته است:" شبی خواب دیدم كه قیامت شده است و من را آوردند و حساب من را به آسانی بررسی كردند. آنگاه مرا به بهشت بردند و كاخ های زیادی به من نشان دادند. به من گفتند: درهای این كاخ را بشمار ؛ من هم شمردم 50 درب داشت.

بعد گفتند: خانه هایش را بشمار. دیدم 175 خانه بود. به من گفتند این خانه ها مال توست. آن قدر خوشحال شدم كه از خواب پریدم و خدا را شكر گفتم.

صبح كه شد نزد ابن سیرین رفتم و خواب را برایش تعریف كردم.

او گفت : معلوم است كه تو آیه الكرسی زیاد می خوانی. گفتم : بله ؛ همین طور است. ولی تو از كجا فهمیدی. گفت برای اینكه این آیه 50 كلمه و 175 حرف دارد. من از زیركی حافظه او تعجب كردم. آنگاه به من گفت : هر كه آیه الكرسی را بسیار بخواند سختی های مرگ بر او آسان می شود.

=========

داستان نزول

رسول اكرم (ص) فرمود: چون خدای متعال خواست سوره ی حمد و آیه های شهدالله (18و19 آل عمران) و قل اللهم (26-27آل عمران) و سوره توحید و آیه الكرسی را به زمین نازل كندهمگی به عرش الهی چنگ زدند در حالی كه بین آن ها و خداوند حجابی نبود.

سپس فرمودند : پروردگارا ما را به خانه پر گناه و به سوی كسانی كه عصیان و گناه می كنند می فرستی ؛ در حالی كه ما پاك و مطهر هستیم.

سپس خدای متعال فرمود :" به عزت و جلال خودم سوگند ، هیچ كس شما را بعد از نماز نخواند مگر این كه او را در مرتبه بالای قدس جای دهم كه از نعمت های آن استفاده كنند و در هر روز 70 بار به او با نظر رحكت خود بنگرم و در هر روز 70 حاجت او را برآورم هرچند كه بسیار گناه كرده باشد كه كمترین آن دعاها و حاجت ها و آمرزش گناهان باشد. او را از هر دشمنی پناه می دهم و برای پیروزی بر هر دشمنی یاریش می دهم و مانعی به جز مرگ برای بهشت رفتن او نباشد.( یعنی بعد از مرگ بلافاصله به بهشت می رود)

====================

آیت الكرسی برای حفظ چشم

بعد از هر نماز دستان را روی چشم بگذارید و بعد از خواندن آیت الكرسی بگویید:"اللهم احفظ حدقتی بحق حدقتی علی بن ابیطالب(ع)"

==========

امان نامه الهی

امام كاظم (ع) فرمود: از بعضی پدران بزرگوارم شنیدم كه كسی داشت سوره حمد را می خواند پس حضرت فرمود: هم شكر خدا را به جای آورد و هم به پاداش رسید. بعد حضرت شنید كه سوره توحید می خواند فرمود: ایمان آورد و ایمنی به دست آورد و سپس شنید كه سوره قدر می خواند فرمود: راست گفت و آمرزیده شد و بعد شنید كه آیت الكرسی می خواند فرمود: خداوند خالق امان نامه برایش فرو فرستاد.

================

قرآن برتر است یا تورات؟

روایت شده كه از پیامبر (ص) پرسیدند: قرآن برتر است یا تورات؟ فرمودند: در قرآن آیه ای است كه از تمام كتابهایی كه خداوند بر پیامبرانش نازل فرموده بهتر و برتر و والاتر است و آن آیه الكرسی است.

پیامبر فرمودند با فضیلت ترین آیه ای كه بر من نازل شد آیه الكرسی است.

پیامبر فرمودند آیه الكرسی وسوره توحید عظیم تر از همه چیزهایی است كه دون و پست تر از خداست.

پیامبر (ص) فرمودند: دانش بر تو گوارا باد. سوگند به كسی كه جان محمد در دست اوست این آیه دارای دو زبان و دو لب است كه در عرش الهی تسبیح و تقدیس خدا می گوید.

رسول خدا (ص) فرمود: در شب معراج دو لوح را دیدم ، كه در یك لوح سوره حمد و در لوح دیگر كل قرآن قرار داشت كه سه نور از آن می درخشید . پس گفتم ای جبرئیل این نوره چیست؟ جبرئیل در جواب گفت : آن سه نور یكی سوره توحید و یكی سوره یاسین و دیگری آیه الكرسی می باشد.

پیامبر (ص) فرمودند: در معراج در آـسمان هفتم دیدم كه ملائكه حجب سوره نور را می خوانند ، خزان كرسی آیه الكرسی و حمله عرش سوره مومن را می خوانند.

امام صادق (ع) فرمود: همانا من از آیه الكرسی برای بالا رفتن درجات استفاده می كنم.

امام صادق (ع) فرمودند: هرگاه سوره حمد و توحید و قدر را با آیه الكرسی بخوانید و بعد از آن برخیزید و و رو به قبله حاجات خود را از خدا بخواهید كه حاجاتتان بر آورده خواهد شد زیرا اسم اعظم هستند.

امام علی (ع) فرمودند اگر شما از آثار معنوی آیه الكرسی آگاه بودید در هیچ حال خواندن آن را ترك نمی كردید.

امام محمد باقر (ع) فرمودند: هر كس یك بار آیه الكرسی را بخواند خداوند هزار ناراحتی از ناراحتی های دنیا و هزار سختی آخرت رااز او دور می كند كه كمترین ناراحتی دنیا فقر و كمترین سختی آخرت فشار قبر است.

رسول خدا در خواب به دختر خویش فرمودند: ترازوی اعمال خویش را با آیه الكرسی سنگین گردان. زیرا هركس آن را قرائت نماید آسمان وزمین با فرشتگانش به جنبش و حركت در آیند و خداوند را با صدای بلند به پاكی یاد كنند و او را بزرگ بدارند و تسبیح گویند. پس از آن تمامی فرشتگان از خداوند می خواهند كه گناه خواننده آیه الكرسی را ببخشد و از خطا و لغزشش در گذرد.

رسول خدا (ص) فرمودند: هركس آیه الكرسی را یك بار بخواند اسم او از دیوان اشقیا و انسان های بد محو می شود.

امام رضا (ع) به نقل از پیامبر فرمودند: هر كس 100 مرتبه آیه الكرسی را بخواند چنان باشد كه همه عمر خود را عبادت كرده باشد.

=======

بعد از نماز

پیامبر فرمودند: هر كس آیه الكرسی را بعد از نماز بخواند هفت آسمان شكافته گردد و به هم نیاید تا خداوند متعال به سوی خواننده آیت الكرسی نظر رحمت افكند و فرشته ای را بر انگیزد كه از آن زمان تا فردای آن كارهای خوبش را بنویسد و كارهای بدش را محو كند.

رسول اكرم (ص) فرمود: یا علی بر تو باد به خواندن آیه الكرسی بعد از هر نماز واجب. زیرا به غیر از پیغمبر و صدیق و شهید كسی به خواندن آن بعد از هر نماز محافظت نمی كند و هر كس بعد از هر نماز آیه الكرسی را بخواند به جز خداوند متعال كسی او را قبض روح نمی كند و مانند كسی باشد كه همراه پیامبران خدا جهاد كرده تا شهید شده است و فرمود: بعد از مرگ بلا فاصله داخل بهشت می شود و به جز انسان صدیق و عابد كسی بر خواندن آیه الكرسی مواظبت نمی كند.

در روایتی از امام باقر آمده است:" هر كس آیه الكرسی را بعد از هر نماز بخواند از فقر و بیچارگیدر امان شود و رزق او وسعت یابد و خداوند به او از فضل خودش مال زیادی بخشد."

رسول اكرم فرمودندك هر كس آیه الكرسی را بعد از هر نماز واجب بخواند نمازش قبول درگاه حق می گردد و در امان خدا باشد و خداوند او را از بلاها و گناهان نگه دارد.

جهت نور چشم بعد از هر نماز دست بر چشم بگذارد و آیه الكرسی بخواند و بگوید :" اعیذ نور بصری بنور الله الذی لا یطفی"

خداوند به موسی بن عمران وحی فرمود: كسی كه بعد از نماز واجبش آیه الكرسی بخواند خداوند متعال به او قلب شاكرین – اجر انبیا و عمل صدیقین را عطا فرماید و چیزی جز مرگ از داخل شدن او به بهشت جلوگیری نمی نماید. مداومت نمی نماید به آن مگر پیامبر یا صدیق یا كسی كه از او راضی شده ام و یا شخصی كه شهادت را روزی او می نمایم.

=============

زیادی علم وحافظه

پیامبر (ص) روایت كرده است كه فرمودند : 5 چیز حافظه را قوی می گرداند: خوردن شیرینی – گوشت نزدیك گردن – عدس – نان سرد و خواندن آیت الكرسی

عالمی گوید : هر كه علم می خواهد بر پنج چیز مواظبت می كند:

1- پرهیزكاری در آشكارا و پنهان 2- خواندن آیت الكرسی 3- همیشه با وضو بودن 4- نماز شب خواندن حتی اگر دو ركعت باشد. 5- غذا خوردن به منظور نیرو گرفتن نه شكم پر كردن.

===

سفر

امام صادق (ع) فرمود: سفر را با دادن صدقه و یا با خواندن آیت الكرسی آغاز كنید. كسی كه در سفر هر شب آیه الكرسی را بخواند هم خودش در سلامت باشد و هم چیزهایی كه همراه اوست.

====

حاجت

اگر برای كسی كار مهمی پیش آمده باشد و بخواهد كه زود انجام شود و به صحرایی رود كه در آنجا كسی نباشد و خطی دور خود بكشد و رو به قبله با تواضع بنشیند و 70 بار آیه الكرسی را بخواند . بدون شك در آن روز حاجات او بر آورده شود . این كار تجربه شده است و شكی در آن نیست.

رسول اكرم (ص) فرمودند: هرگاه برای حاجتت از خانه ی خود بیرون آمدی آیه الكرسی را بخوان كه حاجتت به خواست خدا برآورده گردد.

امام علی (ع) فرمودند: هرگاه یكی از شما اراده حاجتی كند پس صبح روز پنج شنبه در طلب آن بیرون رود و در وقت بیرون رفتن آخر سوره آْ عمران ( آیه 190تا آخر) و آیه الكرسی و سوره قدر و حمد را بخواند ، زیرا كه در خواندن این ها حوائج دنیا و آخرت برآورده می شود.

در روایت آمده است هر كس آیت الكرسی را در وقت غروب بخواند حاجتش برآورده گردد.

دعا براى آرامش در برابر وحشت

در روایتى آمده است که شخصى به محضر امام صادق(علیه السلام) آمد و از وحشت (و ترس) شکایت کرد. امام(علیه السلام) فرمود: دعایى به تو مى آموزم که اگر آن را بخوانى، نه در شب و نه در روز وحشت نخواهى کرد:

بِسْمِ اللهِ وَ بِاللهِ، وَ تَوَکَّلْتُ عَلَى اللهِ، اِنَّهُ مَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَى اللهِ فَهُوَ حَسْبُهُ،

بنام خدا و به یارى خدا و توکّل کردم بر خدا که براستى هرکه توکّل کند بر خدا او برایش بس است

اِنَّ اللهَ بالِغُ اَمْرِهِ، قَدْ جَعَلَ اللهُ لِکُلِّ شَىْء قَدْراً، اَللّهُمَّ اجْعَلْنى فى کَنَفِکَ

براستى خدا برساند فرمانش را و قرار داده خدا براى هر چیز اندازه اى خدایا قرار ده مرا در کنف خود

وَفى جِوارِکَ، وَاجْعَلْنى فى اَمانِکَ وَ فى مَنْعِکَ.(۱)

و در جوار خود و قرارم ده در امان و حفظ خودت.

استغاثه به امام زمان عجَّ

استغاثه به امام زمان عجَّ

استغاثه به حضرت مهدى امام زمان"عج"

سيّد عليخان در كلم طيّب فرموده اين استغاثه ايست بحضرت صاحب الزّمان صلوات الله عليه هر جا كه باشى دو ركعت نماز بحمد و هر سوره كه خواهى بگذار پس رو بقبله زير آسمان بايست و بگو:

سَلامُ اللّهِ الْكامِلُ التّاَّمُ

سلام خدا بطور كامل

الشّامِلُ الْعاَّمُّ وَصَلَواتُهُ الدّاَّئِمَةُ وَبَرَكاتُهُ الْقاَّئِمَةُ التّاَّمَّةُ عَلى حُجَّةِ

و تمام و همه جانبه و عمومى و درودهاى ممتد و پيوسته و بركتهاى پابرجا و تام و تمامش بر حجت

اللّهِ وَوَلِيِّهِ فى اَرْضِهِ وَبِلادِهِ وَخَليفَتِهِ عَلى خَلْقِهِ وَعِبادِهِ وَسُلالَةِ

خدا و ولى او در زمين و ساير كشورهايش و جانشين او بر خلق و بندگانش و نژاد پاك

النُّبُوَّةِ وَبَقِيَّةِ الْعِتْرَةِ وَالصَّفْوَةِ صاحِبِ الزَّمانِ وَمُظْهِرِ الاْ يمانِ

نبوت و باقيمانده عترت و (آن سرور) برگزيده يعنى حضرت صاحب الزمان و آشكاركننده ايمان

وَمُلَقِّنِ اَحْكامِ الْقُرْآنِ وَمُطَهِّرِ الاْرْضِ وَناشِرِ الْعَدْلِ فِى الطُّولِ

و ياددهنده احكام قرآن و پاك كننده زمين و گسترنده عدات در درازا و پهناى

وَالْعَرْضِ وَالْحُجِّةِ الْقاَّئِمِ الْمَهْدِىِّ الاِْمامِ الْمُنْتَظَرِ الْمَرْضِىِّ وَابْنِ

زمين و حجت قائم مهدى آن امام منتظر پسنديده و فرزند

الاْئِمَّةِ الطّاهِرينَ الْوَصِىِّ بْنِ الاْوْصِياَّءِ الْمَرْضِيّينَ الْهادِى

امامان پاكيزه و وصى فرزند اوصياء پسنديده آن راهنماى

الْمَعْصُومِ ابْنِ الاْئِمَّةِ الْهُداةِ الْمَعْصُومينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يا مُعِزَّ

معصوم فرزند امامان راهنماى معصوم سلام بر تو اى عزت بخش مردم

الْمُؤْمِنينَ الْمُسْتَضْعَفينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يا مُذِلَّ الْكافِرينَ

مؤ منى كه ناتوان و خوارشان شمرند سلام بر تو اى خواركننده كافران

الْمُتَكَبِّرينَ الظّالِمينَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا مَوْلاىَ يا صاحِبَ الزَّمانِ

سركش و ستمكار سلام بر تو اى مولاى من اى صاحب الزمان

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بْنَ رَسُولِ اللّهِ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا بْنَ اَميرِ الْمُؤْمِنينَ

سلام بر تو اى فرزند رسول خدا سلام بر تو اى فرزند اميرمؤ منان

اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا بْنَ فاطِمَةَ الزَّهْراَّءِ سَيِّدَةِ نِساَّءِ الْعالَمينَ اَلسَّلامُ

سلام بر تو اى فرزند فاطمه زهرا بانوى زنان جهانيان سلام

عَلَيْكَ يَا بْنَ الاْئِمَّةِ الْحُجَجِ الْمَعْصُومينَ وَالاِْمامِ عَلَى الْخَلْقِ

بر تو اى فرزند پيشوايان و حجتهاى معصوم و پيشواى بر خلق

اَجْمَعينَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا مَوْلاىَ سَلامَ مُخْلِصٍ لَكَ فِى الْوَِلايَةِ

همگى سلام بر تو اى سرور من سلام مخلصانه من به تو در ولايت و پيرويت

اَشْهَدُ اَنَّكَ الاِْمامُ الْمَهْدِىُّ قَوْلاً وَفِعْلاً وَاَنْتَ الَّذى تَمْلاَُ الاْرْضَ

گواهى دهم كه تويى آن پيشواى راه يافته چه در گفتار و چه در كردار و تويى آن بزرگوارى كه زمين را پر از

قِسْطاً وَعَدْلاً بَعْدَ ما مُلِئَتْ ظُلْماً وَجَوْراً فَعَجَّلَ اللّهُ فَرَجَكَ وَسَهَّلَ

عدل و داد كنى پس آنكه پر از ستم و بيدادگرى شده باشد پس از خدا خواهم كه شتاب كند در فرج تو و راه آمدنت را هموار

مَخْرَجَكَ وَقَرَّبَ زَمانَكَ وَكَثَّرَ اَنْصارَكَ وَاَعْوانَكَ وَاَنْجَزَ لَكَ ما

و زمان ظهورت را نزديك و يار و ياورت را بسيار گرداند و آنچه

وَعَدَكَ فَهُوَ اَصْدَقُ الْقاَّئِلينَ وَنُريدُ اَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا

به تو وعده فرموده درباره ات وفا كند زيرا كه او راستگوترين گويندگان است كه فرموده ((و ما خواستيم بر كسانى كه

فِى الاْرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ اَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوارِثينَ يا مَوْلاىَ يا صاحِبَ

در زمين زبون شمرده مى شدند منت نهيم و ايشان را پيشوايانى كنيم و وارثانشان گردانيم )) اى سرور من اى صاحب

الزَّمانِ يَابْنَ رَسُولِاللّهِ حاجَتى كَذاوَكَذا (وبجاى كَذاوَكَذاحاجات خودراذكركند (

الزمان اى فرزند رسول خدا حاجتم اين و اين است

فَاشْفَعْ لى فى نَجاحِها فَقَدْ تَوَجَّهْتُ اِلَيْكَ بِحاجَتى لِعِلْمى اَنَّ لَكَ

پس شفاعت كن برايم در برآمدنش زيرا كه من با حاجت خويش به تو متوجه شده ام زيرا مى دانم كه

عِنْدَ اللّهِ شَفاعَةً مَقْبُولَةً وَمَقاماً مَحْمُوداً فَبِحَقِّ مَنِ اخْتَصَّكُمْ بِاَمْرِهِ

شفاعت تو به درگاه خدا پذيرفته و مقامت پسنديده است پس به حق همان خدايى كه شما را در كار خود مخصوص كرده

وَارْتَضاكُمْ لِسِرِّهِ وَبِالشَّاْنِ الَّذى لَكُمْ عِنْدَ اللّهِ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ سَلِ اللّهَ

و براى راز و سِرّش پسنديده و بدان مقامى كه شما در نزد خدا ميان خود و او داريد كه از خداى

تَعالى فى نُجْحِ طَلِبَتى وَاِجابَةِ دَعْوَتى وَكَشْفِ كُرْبَتى

تعالى بخواهى من به خواسته ام برسم و دعايم اجابت شود و اندوهم برطرف گردد

و بخواه هر چه خواهى كه برآورده مى شود انشاء الله تعالى مؤ لف گويد: كه بهتر آنست كه در ركعت اوّل نماز اين استغاثه بعد از حمد سوره اِنّا فَتَحْنا بخواند و در ركعت دويّم اذا جآءَ نَصْرُ اللّهِ

استغاثه به حضرت مهدى امام زمان"عج"

آمد بهار و بى گل رویت بهار نیست باد صبا مباد چو پیغام یار نیست

بى روى گلعذار مخوانم به لاله زار بى گل نواى بلبل و شور هزار نیست

بى سرو قد یار چه حاجت به جویبار ما را سرشک دیده کم از جویبار نیست

بى چین زلف دوست نه هر حلقه‌اى نکوست تارى ز طره‌اش به ختا و تتار نیست

بزمى که نیست شاهد من شمع انجمن گر گلشن بهشت بود سازگار نیست

گمنام دهر گردد و ویران شود به قهر شهرى که شاه عشق در او شهریار نیست

اى سرو معتدل که به میزان عدل و داد سروى به اعتدال تو در روزگار نیست

اى نخل طور نور که در عرصه ظهور جز شعله رخ تو نمایان ز نار نیست

مصباح بزم انس به مشکوة قرب قدس حقا که جز تجلى حسن نگار نیست

اى قبله عقول که اهل قبول راجز کعبه تو ملتزم و مستجار نیست

امروز در قلمرو توحید، سکه‌زن غیر از تو اى شهنشه والاتبار نیست

در نشئه تجرد و اقلیم کن فکان جز عنصر لطیف تو فرمان‌گذار نیست

جز نام دلرباى تو از شرق تا به غرب زینت فزاى دفتر لیل و نهار نیست

در صفحه صحیفه هستى به راستى جز خط و خال حسن تو را اعتبار نیست

وندر محیط دایره علم و معرفت جز نقطه بسیط دهانت مدار نیست

با یکه‌تاز عزم تو زانو دوتا کند این توسن سپهر، که هیچش قرار نیست

اى صبح روشن از فلق معدلت در آى ما را زیاده طاقت این شام تار نیست

ما را ز قلزم فِتَن آخر الزمان جز ساحل عنایت و لطفت کنار نیست

در کام دوستان تو اى خضر رهنما آب حیات جز ز لبت خوشگوار نیست

اى طاق ابروى تو مرا قبله نیاز از یک اشاره‌اى که مشیر و مشار نیست

غیر از حدیث عشق تو اى لیلى قدم مجنون حسن روى تو را کار و بار نیست

غیر از طواف کوى تو اى کعبه مراد هیچ آرزو در این دل امیدوار نیست

شور شراب لم‌یزلى در سر است و بس جز مست باده ازلى هوشیار نیست

آیةاللّه‌العظمى غروى اصفهانى قدس‌سره

متن زیارت عاشورا با معنی

بسم الله الرحمن الرحيم

اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَابْنَ رَسُولِ اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَابْنَ اَميرِ¬الْمُؤْمِنينَ وَابْنَ سَيِّدِ الْوَصِيّينَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَابْنَ فاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِساءِ الْعالَمينَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا ثارَ اللَّهِ وَابْنَ ثارِهِ وَالْوِتْرَ الْمَوْتُورَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلَى الْاَرْواحِ الَّتى حَلَّتْ بِفِنائِكَ عَلَيْكُمْ مِنّى جَميعاً سَلامُ اللَّهِ اَبَداً ما بَقيتُ وَ بَقِىَ اللَّيْلُ وَالنَّهارُ يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ عَظُمَتِ الرَّزِيَّةُ وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتِ الْمُصيبَةُ بِكَ عَلَيْنا وَ عَلى جَميعِ اَهْلِ الْاِسْلامِ وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتْ مُصيبَتُكَ فِى السَّمواتِ عَلى جَميعِ اَهْلِ السَّمواتِ فَلَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً اَسَّسَتْ اَساسَ الظُّلْمِ وَالْجَوْرِ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِ و لَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً دَفَعَتْكُمْ عَنْ مَقامِكُمْ وَ اَزالَتْكُمْ عَنْ مَراتِبِكُمُ الَّتى رَتَّبَكُمُ اللَّهُ فيها

سلام بر تو اى ابا عبد اللَّه؛ سلام بر تو اى فرزند رسول خدا؛ سلام بر تو اى فرزند امير المؤمنين و اى فرزند سيّد اوصيا؛ سلام بر تو اى فرزند فاطمه زهرا سيّده زنان اهل عالم؛ سلام بر تو اى كسى كه از خون پاك تو و پدر بزرگوارت خدا انتقام مى‏كشد؛ و از ظلم و ستم وارد بر تو دادخواهى مى‏كند. سلام بر تو و بر ارواح پاكى كه در حرم مطهرت با تو مدفون شدند. بر جميع شما تا ابد از من درود و تحيت و سلام خدا باد. تا دليل و نهار در جهان بر قرار است. اى ابا عبد اللَّه همانا تعزيتت (در عالم) بزرگ و مصيبتت در جهان بر ما شيعيان و تمام اهل اسلام سخت و عظيم و ناگوار و دشوار بود. و تحمل آن مصيبت بزرگ در آسمانها بر جميع اهل سموات نيز سخت و دشوار بود. پس خدا لعنت كند امتى كه اساس ظلم و ستم را بر شما اهل بيت رسول بنياد كردند و خدا لعنت كند امتى را كه شما را از مقام و مرتبه (خلافت) خود منع كردند و رتبه‏ هايى كه خدا مخصوص به شما گردانيده بود، از شما گرفتند

وَ لَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً قَتَلَتْكُمْ وَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُمَهِّدينَ لَهُمْ بِالتَّمْكينِ مِنْ قِتالِكُمْ بَرِئْتُ اِلَى اللَّهِ وَ اِلَيْكُمْ مِنْهُمْ وَ مِنْ اَشْياعِهِمْ وَ اَتْباعِهِمْ وَ اَوْلِيائِهِمْ يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ اِنّى سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَكُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حارَبَكُمْ اِلى يَوْمِ الْقِيمَةِ وَ لَعَنَ اللَّهُ آلَ زِيادٍ وَ آلَ مَرْوانَ وَ لَعَنَ اللَّهُ بَنى اُمَيَّةَ قاطِبَةً وَ لَعَنَ اللَّهُ ابْنَ مَرْجانَةَ وَ لَعَنَ اللَّهُ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ وَ لَعَنَ اللَّهُ شِمْراً وَ لَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً اَسْرَجَتْ وَ اَلْجَمَتْ وَ تَنَقَّبَتْ لِقِتالِكَ بِاَبى اَنْتَ وَ اُمّى لَقَدْ عَظُمَ مُصابى بِكَ فَاَسْئَلُ اللَّهَ الَّذى اَكْرَمَ مَقامَكَ وَ اَكْرَمَنى بِكَ اَنْ يَرْزُقَنى طَلَبَ ثارِكَ مَعَ اِمامٍ مَنْصُورٍ مِنْ اَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَللَّهُمَّ اجْعَلْنى عِنْدَكَ وَجيهاً بِالْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلامُ فِى الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ

خدا لعنت كند آن امتى كه شما را کشتند و خدا لعنت كند آن مردمى را كه از امراى ظلم و جور براى قتال با شما اطاعت كردند. من به سوى خدا و به سوى شما از آن ظالمان و شيعيان آنها و پيروان و دوستانشان بيزارى مى‏جويم. اى ابا عبد اللَّه من تا قيامت سلم و صلحم با هر كه با شما صلح است و در جنگ و جهادم با هر كه با شما در جنگ است. خدا لعنت كند آل زياد و آل مروان را. و خدا لعنت كند بنى¬اميه را تمامي و لعنت كند پسر مرجانه را و لعنت كند عمر سعد را و خدا لعنت كند شمر را. و خدا لعنت كند گروهى را كه اسبها را براى جنگ با حضرتت زين و لگام كردند و بر تو بناگاه هجوم آوردند و براى جنگ با تو مهيا گشتند. پدر و مادرم فداى تو باد؛ تحمل حزن و مصيبت بر من به واسطه ظلم و ستمى كه بر شما رفته سخت دشوار است. پس از خدايى كه مقام تو را گرامى داشت و مرا هم به واسطه دوستى تو عزّت بخشيد از او درخواست مي¬كنم كه روزى من گرداند تا با امام منصور از اهل بيت محمد صلى اللَّه عليه وآله خون¬خواه تو باشم. پروردگارا مرا به واسطه حضرت حسين نزد خود در دو عالم وجيه و آبرومند گردان

يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ اِنّى اَتَقَرَّبُ اِلَى اللَّهِ وَ اِلى رَسُولِهِ وَ اِلى اَميرِ الْمُؤْمِنينَ وَ اِلى فاطِمَةَ وَ اِلَى الْحَسَنِ وَ اِلَيْكَ بِمُوالاتِكَ وَ بِاْلبَرائَةِ مِمَّنْ اَسَّسَ اَساسَ ذلِكَ وَ بَنى عَلَيْهِ بُنْيانَهُ وَ جَرى فى ظُلْمِهِ وَ جَوْرِهِ عَلَيْكُمْ وَ عَلى اَشْياعِكُمْ بَرِئْتُ اِلَى اللَّهِ وَ اِلَيْكُمْ مِنْهُمْ وَ اَتَقَرَّبُ اِلَى اللَّهِ ثُمَّ اِلَيْكُمْ بِمُوالاتِكُمْ وَ مُوالاةِ وَلِيِّكُمْ وَ بِالْبَرائَةِ مِنْ اَعْدائِكُمْ وَالنَّاصِبينَ لَكُمُ الْحَرْبَ وَ بِالْبَرائَةِ مِنْ اَشْياعِهِمْ وَ اَتْباعِهِمْ اِنّى سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَكُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حارَبَكُمْ وَ وَلِىٌّ لِمَنْ والاكُمْ وَ عَدُوٌّ لِمَنْ عاداكُمْ فَاَسْئَلُ اللَّهَ الَّذى اَكْرَمَنى بِمَعْرِفَتِكُمْ وَ مَعْرِفَةِ اَوْلِيائِكُمْ وَ رَزَقَنِى الْبَرائَةَ مِنْ اَعْدائِكُمْ اَنْ يَجْعَلَنى مَعَكُمْ فِى الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ اى ابا عبد¬اللَّه

من به درگاه خدا تقرب جسته و به درگاه رسولش و به نزد حضرت فاطمه و حضرت حسن و به حضرت تو قرب مى‏طلبم به واسطه محبت و دوستى تو. و بيزارى از كسانى كه اساس و پايه ظلم و بيداد را بر شما بنا نهادند و بيزارم از پيروان آنها و به درگاه خدا و نزد شما اولياء خدا از آن مردم ستمكار ظالم بيزارى مى‏جويم و اول به درگاه خدا؛ سپس نزد شما تقرب مى‏جويم به سبب دوستى شما و دوستى دوستان شما و به سبب بيزارى جستن از دشمنان شما. و بيزارى از مردمى كه با شما به جنگ و مخالفت برخاستند و از شيعيان و پيروان آنها هم بيزارى مي¬جويم. اى بزرگواران من سلم و صلحم با هر كس كه با شما صلح است و در جنگ و مخالفتم با هر كس كه با شما به جنگ است و دوستم با دوستان شما و دشمنم با دشمنان شما. پس از كرامت حق درخواست مى‏كنم به معرفت شما و دوستان شما مرا گرامى سازد و هميشه بيزارى از دشمنان شما را روزى من فرمايد و مرا در دنيا و آخرت با شما قرار دهد وَ

اَنْ يُثَبِّتَ لى عِنْدَكُمْ قَدَمَ صِدْقٍ فِى الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ وَ اَسْئَلُهُ اَنْ يُبَلِّغَنِىَ الْمَقامَ الْمَحْمُودَ لَكُمْ عِنْدَ¬اللَّهِ وَ اَنْ يَرْزُقَنى طَلَبَ ثارى مَعَ اِمامٍ هُدىً ظاهِرٍ ناطِقٍ بِالْحَقِّ مِنْكُمْ وَ اَسْئَلُ اللَّهِ بِحَقِّكُمْ وَ بِالشَّأْنِ الَّذى لَكُمْ عِنْدَهُ اَنْ يُعْطِيَنى بِمُصابى بِكُمْ اَفْضَلَ ما يُعْطى مُصاباً بِمُصيبَتِه مُصيبَةً ما اَعْظَمَها وَ اَعْظَمَ رَزِيَّتَها فِى الْاِسْلامِ وَ فى جَميعِ السَّمواتِ وَالْاَرْضِ اَللَّهُمَّ اجْعَلْنى فى مَقامى هذا مِمَّنْ تَنالُهُ مِنْكَ صَلَواتٌ وَ رَحْمَةٌ وَ مَغْفِرَةٌ اَللَّهُمَّ اجْعَلْ مَحْياىَ مَحْيا مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مَماتى مَماتَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

و در دو عالم به مقام صدق و صفاى با شما مرا ثابت بدارد و باز از خدا درخواست مي¬كنم كه به مقام محمودى كه خاص شما است مرا برساند. و مرا نصيت كند كه در ركاب امام زمان شما اهلبيت، كه هادى و ظاهر شونده ناطق به حق است؛ خون¬خواه باشم. و از خدا به حق شما و به شأن و مقام تقرب شما نزد خدا در خواست مى‏كنم، كه ثواب غم و حزن و اندوه مرا به واسطه مصيبت بزرگ شما، بهترين ثوابى كه به هر مصيبت زده‏اى عطا مى‏كند به من آن ثواب را عطا فرمايد. و مصبت شما آل محمد در عالم اسلام بلكه در تمام عالم سماوات و ارض چقدر بزرگ بود و بر عزادارانش تا چه حد سخت و ناگوار گذشت. پروردگارا مرا در اين مقام كه هستم از آنان قرار ده كه درود و رحمت و مغفرتت شامل حال آنها است. پروردگارا مرا به آيين محمد و آل اطهارش زنده بدار و گاه رحلت هم به آن آيين بميران

اَللَّهُمَّ اِنَّ هذا يَوْمٌ تَبَرَّكَتْ بِهِ بَنُو اُمَيَّةَ وَ ابْنُ آكِلَةِ الْاَكْبادِ اللَّعينُ ابْنُ اللَّعينِ عَلى لِسانِكَ وَ لِسانِ نَبِيِّكَ صَلَى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فى كُلِّ مَوْطِنٍ وَ مَوْقِفٍ وَقَفَ فيهِ نَبِيُّكَ صَلَى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَللَّهُمَّ الْعَنْ اَباسُفْيانَ وَ مُعاوِيَةَ وَ يَزيدَ بْنَ مُعاوِيَةَ عَلَيْهِمْ مِنْكَ اللَّعْنَةُ اَبَدَ الْآبِدينَ وَ هذا يَوْمٌ فَرِحَتْ بِهِ آلُ زِيادٍ وَ آلُ مَرْوانَ بِقَتْلِهِمُ الْحُسَيْنَ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْهِ اَللَّهُمَّ فَضاعِفْ عَلَيْهِمُ اللَّعْنَ مِنْكَ وَالْعَذابَ الْاَليمَ اَللَّهُمَّ اِنّى اَتَقَرَّبُ اِلَيْكَ فى هذَا الْيَوْمِ وَ فى مَوْقِفى هذا وَ اَيَّامِ حَياتى بِالْبَرائَةِ مِنْهُمْ وَاللَّعْنَةِ عَلَيْهِمْ وَ بِالْمُوالاتِ لِنَبِيِّكَ وَ آلِ نَبِيِّكِ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ.

پروردگارا اين روز؛ روزى است كه مبارک مي دانستند آن را بنى اميه و پسر جگر خوار و يزيد پليد لعين، پسر معاويه ملعون در زبان تو و زبان رسول تو صلى اللَّه عليه و آله در هر مسكن و منزل كه رسول تو توقف داشت (همه جا او را به لعن ياد كرد). پرورگارا لعنت فرست بر ابى¬سفيان و بر پسرش معاويه و پسرش يزيد پليد. بر همه آنان لعن ابدى فرست و اين روز (عاشوراء) روزى است كه آل زياد بن ابيه لعين و آل مروان بن حكم خبيث، به واسطه قتل حضرت حسين صلوات اللَّه عليه شادان بودند. پروردگارا تو لعن و عذاب اليم آنان را چندين برابر گردان. پروردگارا من به تو در اين روز و در اين مكان و در تمام دوران زندگانى به بيزارى جستن و لعن بر آن ظالمان و دشمنى آنها و بدوستى پيغمبر وآل اطهار او تقرّب مي¬جويم.

سپس 100 مرتبه مي¬گويي: اَللَّهُمَّ الْعَنْ اَوَّلَ ظالِمٍ ظَلَمَ حَقَّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ آخِرَ تابِعٍ لَهُ عَلى ذلِكَ اللَّهُمَّ الْعَنِ الْعِصابَةَ الَّتى جاهَدَتِ الْحُسَيْنِ وَ شايَعَتْ وَ بايَعَتْ عَلى قَتْلِهِ اَللَّهُمَّ الْعَنْهُمْ جَميعاً. و آنگاه 100 مرتبه تأکيد مي¬نمايي: اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا اَبا عَبْدِ اللَّهِ وَ عَلَى الْاَرْواحِ الَّتى حَلَّتْ بِفِنائكَ عَلَيْكَ مِنّى سَلامُ اللَّهِ اَبَداً ما بَقيتُ وَ بَقِىَ اللَّيْلُ وَالنَّهارُ وَ لا جَعَلَهُ اللَّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنّى لِزِيارَتِكُمْ اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَيْنِ.

پروردگارا تو لعنت فرست بر اوّل ظالمى كه در حق محمد و آل پاكش صلوات الله عليهم ظلم و ستم كرد. و آخرين ظالمى كه از آن ظالم نخستين در ظلم تبعيّت كرد. پروردگارا تو بر جماعتى كه بر عليه حضرت حسين بجنگ برخاستند لعنت فرست و بر شيعيانشان و بر هر كه با آنان بيعت كرد و از آنها پيروى كرد. خدايا بر همه لعنت فرست. سلام بر تو اى ابا عبد اللَّه و بر ارواح پاكى كه فاني در وجود تو شدند. سلام خدا از من بشما باد الى¬الابد مادامى كه شب و روزي برقرار و باقى است و خدا اين زيارت مرا آخرين عهد با حضرتت قرار ندهد. سلام بر حضرت حسين و بر حضرت على بن الحسين و بر فرزندان حسين و بر اصحاب حسين و

آنگاه مي¬گويي: اَللَّهُمَّ خُصَّ اَنْتَ اَوَّلَ ظالِمٍ بِاللَّعْنِ مِنّى وَابْدَأْ بِهِ اَوَّلاً ثُمَّ الثَّانِىَ وَالثَّالِثَ والرَّابِعَ اَللَّهُمِّ الْعَنْ يَزيدَ خامِساً وَالْعَنْ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيادٍ وَابْنَ مَرْجانَةَ وَ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ وَ شِمْراً وَ آلَ اَبى سُفْيانَ وَ آلَ زِيادٍ وَ آلَ مَرْوانَ اِلى يَوْمِ الْقِيمَةِ. سپس به سجده رفته و مي¬گويي: اَللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ حَمْدَ الشَّاكِرينَ لَكَ عَلى مُصابِهِمْ اَلْحَمْدُ للَّهِ عَلى عَظيمِ رَزِيَّتى اَللَّهُمَّ ارْزُقْنى شَفاعَةَ الْحُسَيْنِ يَوْمَ الْوُرُودِ وَ ثَبِّتْ لى قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَكَ مَعَ الْحُسَيْنِ وَ اَصْحابِ الْحُسَيْنِ الَّذينَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَيْنِ عَلَيْهِ السَّلامُ.

پروردگارا تو لعنت مرا مخصوص گردان باولين شخص ظالم و اول در حق اولين ظالم و آنگاه در حق دومين و سوّمين و چهارمين. پروردگارا و آنگاه لعنت فرست بر يزيد پنجم آن ظالمان و باز لعنت فرست بر عبيد اللَّه بن زياد پسر مرجانه و عمر سعد و شمر و آل ابى سفيان و آل زياد و آل مروان تا روز قيامت ذکر سجده: خدايا ترا ستايش مى¬كنم بستايش شكر گذاران تو؛ برغم اندوهى كه بمن در مصيبت رسيد. سپاس خدا را، بر عزادارى و اندوه و غم بزرگ من. پروردگارا شفاعت حضرت حسين را روزى كه بر تو وارد مي¬شوم نصيبم بگردان. و مرا نزد خود ثابت قدم بدار به صدق و صفا در روزى كه بر تو وارد مي¬شوم؛ با حضرت حسين و اصحابش كه در راه خدا جانشان را نزد حسين فدا كردند (همنشين) باشم

دعای عهد از حضرت امام صادق(ع) روایت شده و جناب فرمودند: هر کس چهل بامداد این دعا را بخواند از یاران امام حضرت قائم خواهد بود و اگر پیش از ظهور آن حضرت از دنیا برود ,خداوند متعال او را زنده خواهد کرد تا در رکاب آن حضرت جهاد نماید و به شماره هر کلمه از این دعا پاداش هزار کار پسندیده برایش نوشته میشود و هزار کار ناپسند از پرونده او محو می گردد.

دعاء عهد

(اَللّهُمَّ رَبَّ الْنُّورِ العَظيمِ وَرَبَّ الكُرْسِيّ الرَّفِيعِ وَرَبَّ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ ومُنْزِلَ التَّوْريةِ وَالْأنْجِيلِ وَالزَّبُورِ وَرَبَّ

الظِّلِّ وَالْحَروُرِ وَمُنْزِلَ الْقُرْآنِ الْعَظيمِ وَرَبَّ الْمَلائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَالْأنْبياءِ وَالْمُرْسَلِينَ اَللّهُمَّ إِنّي اسْأَلُكَ بِوَجْهِكَ

الْكَرِيمِ وَبِنُورِ وَجْهِكَ الْمُنِيرِ وَمُلْكِكَ الْقَديمِ ياحَيُّ ياقَيُّومُ أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذي اَشْرَقَتْ بِهِ السَّمواتُ

وَالْأرضُونَ وَبِإسْمِكَ الَّذي يَصْلَحُ بِهِ الأَوّلوُنَ والآخِروُنَ ياحَيّاً قَبْلَ كُلَّ حَيٍّ وَيا حَيّاً بَعْدَ كُلِّ حَيٍّ وَياحيّاً حينَ

لاحَيَّ يامُحْيِيَ الْمَوْتى وَمُميتَ الْأَحياءِ ياحَيُّ لا إِلهَ إِلاّ أَنْتَ اَللّهُمَّ بَلِّغْ مَوْلانا اَلإمامَ الهادِيَ الْمَهْدِيَّ الْقائِمَ

بِأمْرِكَ صَلَواتُ اللّهِ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ الطّاهِريِنَ عَنْ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ في مَشارقِ الْأرْضِ

وَمَغارِبها سَهْلِها وَجَبَلِها وَبَرِّها وَبَحْرِها وَعَنّي وَعَنْ وَالِدَيَّ مِنَ الصَّلَواتِ زِنَةَ عَرْشِ اللّهِ وَمِدادَ كَلِماتِهِ وَما

اَحْصاهُ عِلْمُهُ وَأَحاطَ بِهِ كِتابُهُ اَللّهُمَّ إنّي اُجَدِّدُ لَهُ في صَبِيحَةِ يَوْمي هذا وَما عِشْتُ مِنْ اَيّامي عَهْداً

وَعقْداً وَبَيْعةً لَهُ في عُنُقي لا اَحُولُ عَنْها وَلا أَزُولُ أبَداً اَللّهُمَّ اجْعَلْني مِنْ اَنصارِهِ وَاَعْوانِهِ وَالذَّابّينَ عَنْهُ

وَالْمُسارِعينَ إِلَيْهِ في قَضاءِ حَوائِجِهِ والْمُمْتَثِلينَ لأوامِرِهِ وَالْمُحامِينَ عَنْهُ وَالسّابِقينَ اِلى إِرادَتِهِ

وَالْمُسْتَشْهَدينَ بَيْنَ يَدَيْهِ اللّهُمَّ إنْ حالَ بَيْني وبَيْنَهُ الْمَوْتُ الَّذي جَعَلْتَهُ عَلى عِبادِكَ حَتْماً مَقْضِيّاً

فَأَخْرِجْني مِنْ قَبْري مُؤْتَزِراً كَفَني شاهِراً سَيْفي مُجَرِّداً قَناتي مُلَبِّياً دَعْوَةَ الدّاعي في الْحاضِرِ وَالْبادي

اَللّهُمَّ اَرِنِي الطَّلْعَةَ الرَّشيدَةَ والْغُرَّةَ الْحَمِيدَةَ واكْحُلْ ناظِري بِنظْرَةٍ مِنّي إلَيهِ وَعَجِّلْ فَرَجَهُ وَسَهِّلْ مَخْرَجَهُ

وَاَوُسِعْ مَنْهَجهُ وَاسْلُكْ بي مَحَجَّتَهُ وَاَنْفِذْ اَمْرَهُ وَاشْدُدْ اَزْرَهُ واعْمُرِ اللّهُمَّ بهِ بِلادَكَ وَاَحْي بِهِ عبادَكَ فَإنَّكَ

قُلْتَ وَقَوْلُكَ الْحَقُّ ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النّاسِ فَاظْهِرِ اللّهُمَّ لَنا وَلِيَّكَ وَاَبْنَ بِنْتِ

نَبِيِّكَ الْمُسَمّى بِاسْمِ رَسْولِكَ صَلّى اللّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلّمَ حَتّى لايَظْفَرَ بِشْي‏ءٍ مِنَ الْباطِلِ إِلاّ مَزَّقَهُ

وَيُحِقَّ الْحَقَّ ويُحَقّقَهُ وَاجْعَلْهُ اللّهُمَّ مَفْزَعاً لِمَظْلوُمِ عِبادِكَ وَنَاصِراً لِمَنْ لايَجِدُ لَهُ ناصِراً غَيْركَ وَمُجدِّداً لِما

عُطِّلَ مِنْ أَحْكامِ كِتابِكَ وَمُشَيّداً لِما وَرَدَ مِنْ أَعْلامِ دِينِكَ وَسُنَنِ نَبِيّكَ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَاجْعَلْهُ اللّهُمَّ

مِمِّنْ حَصَّنْتَهُ مِنْ بَأْسِ الْمُعْتَدينَ اَللّهُمَّ وَسُرَّ نَبِيّك مُحَمَّداً صَلّى اللّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ بِرُؤْيَتِهِ وَمَنْ تَبِعَهُ عَلى

دَعْوَتِهِ وَارْحَمِ اسْتِكانَتَنا بَعْدَهُ الَلّهُمَّ اكْشِفْ هذِهِ الْغُمَّةَ عَنْ هِذهِ الْاُمَّةِ بِحُضُورِهِ وَعجِّلْ لَنا ظُهُورَهُ إِنَّهُمْ

يَرَوْنَهُ بَعيداً وَنَراهُ قريباً بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمين).

دعاى امام زمان عجَّ اللّه تعالى فرجه

كفعمى در مصباح فرموده اين دعاء حضرت مهدى صَلَواتُ اللّهِ عَلَيْهِ است

اَللّهُمَّ ارْزُقْنا تَوْفيقَ الطّاعَةِ وَبُعْدَ الْمَعْصِيَةِ

خدايا روزى ما كن توفيق اطاعت و دورى از گناه

وَصِدْقَ النِّيَّةِ وَعِرْفانَ الْحُرْمَةِ وَاَكْرِمْنا بِالْهُدى وَالاِْسْتِقامَةِ وَسَدِّدْ

و صدق و صفاى در نيت و شناختن آنچه حرمتش لازم است و گرامى دار ما را بوسيله هدايت شدن و استقامت و استوار كن

اَلْسِنَتَنا بِالصَّوابِ وَالْحِكْمَةِ وَامْلاَْ قُلُوبَنا بِالْعِلْمِ وَالْمَعْرِفَةِ وَطَهِّرْ

زبانهاى ما را به درستگويى و حكمت و لبريز كن دلهاى ما را از دانش و معرفت و پاك كن

بُطُونَنا مِنَ الْحَرامِ وَالشُّبْهَةِ وَاكْفُفْ اَيْدِيَنا عَنِ الظُّلْمِ وَالسَّرِقَةِ

اندرون ما را از غذاهاى حرام و شبهه ناك و بازدار دستهاى ما را از ستم و دزدى

وَاغْضُضْ اَبْصارَنا عَنِ الْفُجُورِ وَالْخِيانَةِ وَاسْدُدْ اَسْماعَنا عَنِ اللَّغْوِ

و بپوشان چشمان ما را از هرزگى و خيانت و ببند گوشهاى ما را از شنيدن سخنان بيهوده

وَالْغيبَةِ وَتَفَضَّلْ عَلى عُلَماَّئِنا بِالزُّهْدِ وَالنَّصيحَةِ وَعَلَى الْمُتَعَلِّمينَ

و غيبت و تفضل فرما بر علماى ما به پارسايى و خيرخواهى كردن و بر دانش آموزان

بِالْجُهْدِ وَالرَّغْبَةِ وَعَلَى الْمُسْتَمِعينَ بِالاِْتِّباعِ وَالْمَوْعِظَةِ وَعَلى

به كوشش داشتن و شوق و بر شنوندگان به پيروى كردن و پند گرفتن و بر

مَرْضَى الْمُسْلِمينَ بِالشِّفاَّءِ وَالرّاحَةِ وَعَلى مَوْتاهُمْ بِالرَّاْفَةِ

بيماران مسلمان به بهبودى يافتن و آسودگى و بر مردگان آنها به عطوفت

وَالرَّحْمَةِ وَعَلى مَشايِخِنا بِالْوَقارِ وَالسَّكينَةِ وَعَلَى الشَّبابِ

و مهربانى كردن و بر پيرانمان به وقار و سنگينى و بر جوانان

بِالاِْنابَةِ وَالتَّوْبَةِ وَعَلَى النِّساَّءِ بِالْحَياَّءِ وَالْعِفَّةِ وَعَلَى الاْغْنِياَّءِ

به بازگشت و توبه و بر زنان به شرم و عفت و بر توانگران

بِالتَّواضُعِ وَالسَّعَةِ وَعَلَى الْفُقَراَّءِ بِالصَّبْرِ وَالْقَناعَةِ وَعَلَى الْغُزاةِ

به فروتنى و بخشش كردن و بر مستمندان به شكيبائى و قناعت و بر پيكار كنندگان

بِالنَّصْرِ وَالْغَلَبَةِ وَعَلَى الاُْسَراَّءِ بِالْخَلاصِ وَالرّاحَةِ وَعَلَى الاُْمَراَّءِ

به يارى و پيروزى و بر اسيران به رهايى يافتن و آسودگى و بر زمامداران

بِالْعَدْلِ وَالشَّفَقَةِ وَعَلَى الرَّعِيَّةِ بِالاِْنْصافِ وَحُسْنِ السّيرَةِ وَبارِكْ

به عدالت داشتن و دلسوزى و بر ملت به انصاف و خوش رفتارى و بركت ده

لِلْحُجّاجِ وَالزُّوّارِ فِى الزّادِ وَالنَّفَقَةِ وَاقْضِ ما اَوْجَبْتَ عَلَيْهِمْ مِنَ

براى حاجيان و زائران در توشه و خرجى و به انجام رسان آنچه را بر ايشان واجب كردى از

الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ بِفَضْلِكَ وَرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَالرّاحِمينَ

اعمال حج و عمرة بوسيله فضل و رحمت خودت اى مهربانترين مهربانان

دعاى عَظُمَ الْبَلاَءُ

اين دعاء حضرت صاحب الا مرعليه السلام است كه تعليم فرمود آنرا به شخصى كه محبوس بود پس خلاص شد

اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَف اَّءُ وَانْكَشَفَ الْغِط اَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّج اَّءُ

خدايا بلاء عظيم گشته و درون آشكار شد و پرده از كارها برداشته شد و اميد قطع شد

وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَيْكَ

و زمين تنگ شد و از ريزش رحمت آسمان جلوگيرى شد و تويى ياور و شكوه بسوى تو است

الْمُشْتَكى وَعَلَيْكَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى

و اعتماد و تكيه ما چه در سختى و چه در آسانى بر تو است خدايا درود فرست بر

مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذينَ فَرَضْتَ عَلَيْنا طاعَتَهُمْ

محمد و آل محمد آن زمامدارانى كه پيرويشان را بر ما واجب كردى و بدين سبب مقام

وَعَرَّفْتَنا بِذلِكَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَريباً كَلَمْحِ

و منزلتشان را به ما شناساندى به حق ايشان به ما گشايشى ده فورى و نزديك مانند

الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ يا مُحَمَّدُ يا عَلِىُّ يا عَلِىُّ يا مُحَمَّدُ اِكْفِيانى

چشم بر هم زدن يا نزديكتر اى محمد اى على اى على اى محمد مرا كفايت كنيد

فَاِنَّكُما كافِيانِ وَانْصُرانى فَاِنَّكُما ناصِرانِ يا مَوْلانا يا صاحِبَ

كه شماييد كفايت كننده ام و مرا يارى كنيد كه شماييد ياور من اى سرور ما اى صاحب

الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِكْنى اَدْرِكْنى اَدْرِكْنى السّاعَةَ

الزمان فرياد، فرياد، فرياد، درياب مرا درياب مرا درياب مرا همين ساعت

السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ بِحَقِّ

همين ساعت هم اكنون زود زود زود اى خدا اى مهربانترين مهربانان به حق

مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرينَ

محمد و آل پاكيزه اش

دعاهای مشکل گشا

دعا هنگام روبرو شدن با مشکل

ختم مجرب برای مطیع شدن زن

دعا هنگام روبرو شدن با مشکل

دعای نجات از تنگناها

رسول اکرم (ص) فرموده است:

هر کس که اندوه یا غم یا سختی یا بلاء به او رسیده، دعای زیر را بخواند:

«الله ربی، لا اشرک به شیئا، توکلت علی الحی الذی لا یموت»

«خدا پروردگار من است. چیزی را شریک او قرار نمی دهم. توکل می کنم بر زنده ای که نمی میرد.»

دعا برای رسیدن به هر مقصود

از حضرت علی (ع) منقول است که فرمود: هر کس که صد آیه از هر جای قرآن بخواند، بعد هفت مرتبه «یا الله» بگوید، اگر بر صخره هم دعا کند، خداوند متعال آن را می شکافد.

دعا برای ناامید شدن از عرض حاجت به دیگران (چه به صورت کتبی و چه شفاهی)

امام صادق (ع) با یارانش دستور داد، درخواست خود را به صورت نامه به من بنویسید. آنها درخواست خود را نوشتند و به آن حضرت عرضه داشتند، ولی در پایان درخواست کلمه «ان شاءالله» نبود، حضرت فرمود:

چگونه امیدوارید که در خواستتان عملی شود، در حالی که در این نوشته کلمه «ان شاء الله» نیست. بنگرید هر جا کلمه «ان شاءالله» می خواهد در آن بنویسید.

ختم مجرب برای مطیع شدن زن

دعای نجات از تنگناها

هفت مرتبه خواندن آیه 34 از سوره مبارکه نساء

«الرجال قوامون علی النساء» «مردان سرپرست و نگهبان زنانند.»

موجب مطیع شدن همسر است.

نحج البلاغه

خطبه ها

نامه ها

کلمات قصار(یک)

پاورقی

خطبه ها

خطبه یک

خطبه دو

خطبه سه

خطبه یک

آیه

ترجمه وشرح آیه الله مکارم

ترجمه دکترآیتی

ترجمه علامه محمدتقی جعفری

شرح علامه محمدتقی جعفری

ومن خطبة له عليه السلام

يذكر فيها ابتداءَ خلق السماءِ والاََرض، وخلق آدم عليه الصلاة والسلام

[وفيها ذكر الحج] [وتحتوي على حمد الله، وخلق العالم، وخلق الملائكة، واختيار الاَنبياء، ومبعث النبي، والقرآن، والاَحكام الشرعية:]

الحَمْدُ للهِ الَّذَي لاَ يَبْلُغُ مِدْحَتَهُ القَائِلُونَ، وَلاِ يُحْصِي نَعْمَاءَهُ العَادُّونَ، ولاَ يُؤَدِّي حَقَّهُ الُمجْتَهِدُونَ، الَّذِي لاَ يُدْركُهُ بُعْدُ الهِمَمِ، وَلاَ يَنَالُهُ غَوْصُ الفِطَنِ، الَّذِي لَيْسَ لِصِفَتِهِ حَدٌّ مَحْدُودٌ، وَلاَ نَعْتٌ مَوْجُودٌ، وَلا وَقْتٌ مَعْدُودٌ، وَلا أَجَلٌ مَمْدُودٌ. فَطَرَ الخَلائِقَبِقُدْرَتِهَ، وَنَشَرَ الرِّيَاحَ بِرَحْمَتِهِ، وَوَتَّدَبِالصُّخُورِ مَيَدَانَأَرْضِهِ

أَوَّلُ الدِّينِ مَعْرِفَتُهُ، وَكَمَالُ مَعْرِفَتِهِ التَّصْديقُ بِهِ، وَكَمَالُ التَّصْدِيقِ بِهِ تَوْحِيدُهُ، وَكَمَالُ تَوْحِيدِهِ الاِِْخْلاصُ لَهُ، وَكَمَالُ الاِِْخْلاصِ لَهُ نَفْيُ الصِّفَاتِ عَنْهُ، لِشَهَادَةِ كُلِّ صِفَةٍ أَنَّها غَيْرُ المَوْصُوفِ، وَشَهَادَةِ كُلِّ مَوْصُوفٍ أَنَّهُ غَيْرُ الصِّفَةِ،

فَمَنْ وَصَفَ اللهَ سُبْحَانَهُ فَقَدْ قَرَنَهُ، وَمَنْ قَرَنَهُ فَقَدْ ثَنَّاهُ،وَمَنْ ثَنَّاهُ فَقَد جَزَّأَهُ، وَمَنْ جَزَّأَهُ فَقَدْ جَهِلَهُ،

[وَمَنْ جَهِلَهُ فَقَدْ أشَارَ إِلَيْهِ،] وَمَنْ أشَارَ إِلَيْهِ فَقَدْ حَدَّهُ، وَمَنْ حَدَّهُ فَقَدْ عَدَّهُ، وَمَنْ قَالَ: «فِيمَ» فَقَدْ ضَمَّنَهُ، وَمَنْ قَالَ: «عَلاَمَ؟» فَقَدْ أَخْلَى مِنُهُ.

كائِنٌ لاَ عَنْ حَدَثٍ مَوْجُودٌ لاَ عَنْ عَدَمٍ، مَعَ كُلِّ شَيْءٍ لاَ بِمُقَارَنَةٍ، وَغَيْرُ كُلِّ شيءٍ لا بِمُزَايَلَةٍ فَاعِلٌ لا بِمَعْنَى الْحَرَكَاتِ وَالاَْلةِ، بَصِيرٌ إذْ لاَ مَنْظُورَ إلَيْهِ مِنْ خَلْقِهِ، مُتَوَحِّدٌ إذْ لاَ سَكَنَ يَسْتَأْنِسُ بهِ وَلاَ يَسْتوْحِشُ لِفَقْدِهِ. [خلق العالم] أَنْشَأَ الخَلْقَ إنْشَاءً، وَابْتَدَأَهُ ابْتِدَاءً، بِلاَ رَوِيَّةٍ أَجَالَهَا وَلاَ تَجْرِبَةٍ اسْتَفَادَهَا، وَلاَ حَرَكَةٍ أَحْدَثَهَا، وَلاَ هَمَامَةِ نَفْسٍاظْطَرَبَ فِيهَا. أَحَالَ الاَْشياءَ لاََِوْقَاتِهَا، وَلاَََمَبَيْنَ مُخْتَلِفَاتِهَا، وَغَرَّزَ غَرائِزَهَا وَأَلزَمَهَا أشْبَاحَهَا، عَالِماً بِهَا قَبْلَ ابْتِدَائِهَا، مُحِيطاً بِحُدُودِها وَانْتِهَائِهَا، عَارفاً بِقَرَائِنِهاوَأَحْنَائِهَا

ثُمَّ أَنْشَأَ ـ سُبْحَانَهُ ـ فَتْقَ الاََْجْوَاءِ، وَشَقَّ الاََْرْجَاءِ، وَسَكَائِكَالَهوَاءِ، فأَجازَ فِيهَا مَاءً مُتَلاطِماً تَيَّارُهُ مُتَراكِماً زَخَّارُهُ حَمَلَهُ عَلَى مَتْنِ الرِّيحِ الْعَاصِفَةِ، وَالزَّعْزَعِالْقَاصِفَةِ، فَأَمَرَها بِرَدِّهِ، وَسَلَّطَهَا عَلَى شَدِّهِ، وَقَرنَهَا إِلَى حَدِّهِ، الهَوَاءُ مِنْ تَحْتِها فَتِيقٌ وَالمَاءُ مِنْ فَوْقِهَا دَفِيقٌ ثُمَّ أَنْشَأَ سُبْحَانَهُ رِيحاً اعْتَقَمَ مَهَبَّهَا وَأَدَامَ مُرَبَّهَا وَأَعْصَفَ مَجْرَاها، وَأَبْعَدَ مَنْشَاهَا، فَأَمَرَها بِتَصْفِيقِ المَاءِالزَّخَّارِ، وَإِثَارَةِ مَوْجِ البِحَارِ،

فَمَخَضَتْهُباً مَخْضَ السِّقَاءِ، وَعَصَفَتْ بهِ عَصْفَهَا بِالفَضَاءِ، تَرُدُّ أَوَّلَهُ عَلَى آخِرِهِ، وَسَاجِيَهُعَلَى مَائِرِهِ حَتَّى عَبَّ عُبَابُهُ، وَرَمَى بِالزَّبَدِ رُكَامُهُ فَرَفَعَهُ فِي هَوَاءٍ مُنْفَتِقٍ، وَجَوٍّ مُنْفَهِقٍ فَسَوَّى مِنْهُ سَبْعَ سَموَاتٍ، جَعَلَ سُفْلاَهُنَّ مَوْجاً مَكْفُوفاً وَعُلْيَاهُنَّ سَقْفاً مَحْفُوظاً، وَسَمْكاً مَرْفُوعاً، بِغَيْر عَمَدٍ يَدْعَمُهَا، وَلا دِسَارٍيَنْظِمُها. ثُمَّ زَيَّنَهَا بِزينَةِ الكَوَاكِبِ، وَضِياءِ الثَّوَاقِبِ وَأَجْرَى فِيها سِرَاجاً مُسْتَطِيراًاً، وَقَمَراً مُنِيراً: في فَلَكٍ دَائِرٍ، وَسَقْفٍ سَائِرٍ، وَرَقِيمٍمَائِرٍ. [خلق الملائكة]

ثُمَّ فَتَقَ مَا بَيْنَ السَّمواتِ العُلاَ، فَمَلاَََهُنَّ أَطْواراً مِنْ مَلائِكَتِهِ: مِنْهُمْ سُجُودٌ لاَيَرْكَعُونَ، وَرُكُوعٌ لاَ يَنْتَصِبُونَ، وَصَافُّونَلاَ يَتَزَايَلُونَ وَمُسَبِّحُونَ لاَ يَسْأَمُونَ، لاَ يَغْشَاهُمْ نَوْمُ العُيُونِ، وَلاَ سَهْوُ العُقُولِ، وَلاَ فَتْرَةُ الاََبْدَانِ، ولاَ غَفْلَةُ النِّسْيَانِ. وَمِنْهُمْ أُمَنَاءُ عَلَى وَحْيِهِ، وأَلسِنَةٌ إِلَى رُسُلِهِ، وَمُخْتَلِفُونَ بِقَضَائِهِ وَأَمْرهِ. وَمِنْهُمُ الحَفَظَةُ لِعِبَادِهِ، وَالسَّدَنَةُلاََِبْوَابِ جِنَانِهِ. وَمِنْهُمُ الثَّابِتَةُ في الاََْرَضِينَ السُّفْلَى أَقْدَامُهُمْ، وَالمَارِقَةُ مِنَ السَّماءِ العُلْيَا أَعْنَاقُهُمْ، والخَارجَةُ مِنَ الاََْقْطَارِ أَرْكَانُهُمْ، وَالمُنَاسِبَةُ لِقَوَائِمِ العَرْشِ أَكْتَافُهُمْ، نَاكِسَةٌ دُونَهُ أَبْصارُهُمْ، مُتَلَفِّعُونَتَحْتَهُ بِأَجْنِحَتِهِمْ، مَضْرُوبَةٌ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مِنْ دُونَهُمْ حُجُبُ العِزَّةِ، وَأسْتَارُ القُدْرَةِ، لاَ يَتَوَهَّمُونَ رَبَّهُمْ بالتَّصْوِيرِ، وَلاَ يُجْرُونَ عَلَيْهِ صِفَاتِ المَصْنُوعِينَ، وَلاَ يَحُدُّونَهُ بِالاََْماكِنِ، وَلاَ يُشِيرُونَ إِلَيْهِبِالنَّظَائِرِ.

منها: في صفة خلق آدم عليه السلام

ثُمَّ جَمَعَ سُبْحَانَهُ مِنْ حَزْنِالاََْرْضِ وَسَهْلِهَا، وَعَذْبِهَا وَسَبَخِهَا تُرْبَةً سَنَّهَا بالمَاءِحَتَّى خَلَصَتْ، وَلاَطَهَابِالبَلَّةِحَتَّى لَزَبَتْ فَجَبَلَ مِنْها صُورَةً ذَاتَ أَحْنَاءٍوَوُصُولٍ، وَأَعْضَاءٍ وَفُصُولٍ: أَجْمَدَهَا حَتَّى اسْتَمْسَكَتْ، وَأَصْلَدَهَاحَتَّى صَلْصَلَتْ لِوَقْتٍ مَعْدُودٍ، وَأجَلٍ مَعْلُومٍ

ثُمَّ نَفَخَ فِيها مِنْ رُوحِهِ فَمَثُلَتْإِنْساناً ذَا أَذْهَانٍ يُجيلُهَا، وَفِكَرٍ يَتَصَرَّفُ بِهَا، وَجَوَارِحَ يَخْتَدِمُهَا وَأَدَوَاتٍ يُقَلِّبُهَا، وَمَعْرِفَةٍ يَفْرُقُ بِهَا بَيْنَ الحَقِّ وَالبَاطِلِ، والاََذْوَاقِ والَمشَامِّ، وَالاََْلوَانِ وَالاََْجْنَاس، مَعْجُوناً بطِينَةِ الاََْلوَانِ الُمخْتَلِفَةِ، وَالاََشْبَاهِ المُؤْتَلِفَةِ، وَالاََْضْدَادِ المُتَعَادِيَةِ، والاََْخْلاطِ المُتَبَايِنَةِ، مِنَ الحَرِّ والبَرْدِ، وَالبَلَّةِ وَالْجُمُودِ، وَالْمَساءَةِ وَالسُّرُورِ، وَاسْتَأْدَى اللهُ سُبْحَانَهُ المَلائكَةَ وَدِيعَتَهُ لَدَيْهِمْ، وَعَهْدَ وَصِيَّتِهِ إِلَيْهمْ، في الاِِْذْعَانِ بالسُّجُودِ لَهُ، وَالخُنُوعِ لِتَكْرِمَتِهِ،

فَقَالَ عزَّمِن قائِلٍ: وَقَبِيلَهُ، اعْتَرَتْهُمُ الحَمِيَّةُ، وَغَلَبَتْ عَلَيْهِمُ الشِّقْوَةُ، وَتَعَزَّزُوا بِخِلْقَةِ النَّارِ، وَاسْتَوْهَنُوا خَلْقَ الصَّلْصَالِ، فَأَعْطَاهُ اللهُ تَعالَى النَّظِرَةَ اسْتِحْقَاقاً لِلسُّخْطَةِ، وَاسْتِتْماماً لِلْبَلِيَّةِ، وَإِنْجَازاً لِلْعِدَةِ، فَقَالَ: . ثُمَّ أَسْكَنَ سُبْحَانَهُ آدَمَ دَاراً أرْغَدَ فِيهَاعَيْشَهُ، وَآمَنَ فِيهَا مَحَلَّتَهُ، وَحَذَّرَهُ إِبْلِيسَ وَعَدَاوَتَهُ، فَاغْتَرَّهُعَدُوُّهُ نَفَاسَةً عَلَيْهِ بِدَارِ الْمُقَامِ، وَمُرَافَقَةِ الاََْبْرَارِ، فَبَاعَ الْيَقِينَ بِشَكِّهِ، وَالعَزِيمَةَ بِوَهْنِهِ، وَاسْتَبْدَلَ بِالْجَذَلِوَجَلاً وَبِالاِْغْتِرَارِنَدَماً. ثُمَّ بَسَطَ اللهُ سُبْحَانَهُ لَهُ في تَوْبَتِهِ، وَلَقَّاهُ كَلِمَةَ رَحْمَتِهِ، وَوَعَدَهُ المَرَدَّ إِلَى جَنَّتِهِ، فَأَهْبَطَهُ إِلَى دَارِ الَبَلِيَّةِ، وَتَنَاسُلِ الذُّرِّيَّةِ. [اختيار الاَنبياء]

وَاصْطَفى سُبْحَانَهُ مِنْ وَلَدَهِ أَنْبيَاءَ أَخَذَ عَلَى الْوَحْيِ مِيثَاقَهُمْ وَعَلَى تَبْليغِ الرِّسَالَةِ أَمَانَتَهُمْ، لَمَّا بَدَّلَ أَكْثَرُ خَلْقِهِ عَهْدَ اللهِ إِلَيْهِمْ، فَجَهِلُوا حَقَّهُ، واتَّخَذُوا الاََْنْدَادَمَعَهُ، وَاجْتَالَتْهُمُالشَّيَاطِينُ عَنْ مَعْرفَتِهِ، وَاقتَطَعَتْهُمْ عَنْ عِبَادَتِهِ، فَبَعَثَ فِيهمْ رُسُلَهُ، وَوَاتَرَ إِلَيْهِمْ أَنْبِياءَهُ، لِيَسْتَأْدُوهُمْمِيثَاقَ فِطْرَتِهِ، وَيُذَكِّرُوهُمْ مَنْسِيَّ نِعْمَتِهِ، وَيَحْتَجُّوا عَلَيْهِمْ بَالتَّبْلِيغِ، وَيُثِيرُوا لَهُمْ دَفَائِنَ الْعُقُولِ، وَيُرُوهُمْ آيَاتِ الْمَقْدِرَةِ:

مِنْ سَقْفٍ فَوْقَهُمْ مَرْفُوعٍ، وَمِهَادٍ تَحْتَهُمْ مَوْضُوعٍ، وَمَعَايِشَ تُحْيِيهِمْ، وَآجَالٍ تُفْنِيهمْ، وَأَوْصَابٍتُهْرِمُهُمْ، وَأَحْدَاثٍ تَتَابَعُ عَلَيْهِمْ، وَلَمْ يُخْلِ اللهُ سُبْحَانَهُ خَلْقَهُ مِنْ نَبِيٍّ مُرْسَلٍ، أَوْ كِتَابٍ مُنْزَلٍ، أَوْ حُجَّةٍ لاَزِمَةٍ، أَوْ مَحَجَّةٍقَائِمَةٍ، رُسُلٌ لا تُقَصِّرُ بِهِمْ قِلَّةُ عَدَدِهِمْ، وَلاَ كَثْرَةُ المُكَذِّبِينَ لَهُمْ: مِنْ سَابِقٍ سُمِّيَ لَهُ مَنْ بَعْدَهُ، أَوْ غَابِرٍ عَرَّفَهُ مَنْ قَبْلَهُ.

عَلَى ذْلِكَ نَسَلَتِالقُرُونُ، وَمَضَتِ الدُّهُورُ، وَسَلَفَتِ الاَْباءُ، وَخَلَفَتِالاََْبْنَاءُ. [مبعث النبي صلى الله عليه وآله وسلم ] إِلَى أَنْ بَعَثَ اللهُ سُبْحَانَهُ مُحَمَّداً صلى الله عليه وآله لاِِِنْجَازِ عِدَتِهِوَتَمامِ نُبُوَّتِهِ، مَأْخُوذاً عَلَى النَّبِيِّينَ مِيثَاقُهُ، مَشْهُورَةً سِمَاتُهُ كَرِيماً مِيلادُهُ. وَأهْلُ الاََْرْضِ يَوْمَئِذٍ مِلَلٌ مُتَفَرِّقَةٌ، وَأَهْوَاءٌ مُنْتَشِرَةٌ، وَطَرَائِقُ مُتَشَتِّتَةٌ، بَيْنَ مُشَبِّهٍ للهِِ بِخَلْقِهِ، أَوْ مُلْحِدٍفي اسْمِهِ، أَوْ مُشِيرٍ إِلَى غَيْرهِ، فَهَدَاهُمْ بهِ مِنَ الضَّلاَلَةِ، وَأَنْقَذَهُمْ بمَكانِهِ مِنَ الجَهَالَةِ.

ثُمَّ اخْتَارَ سُبْحَانَهُ لُِمحَمَّدٍصلىاللهعليه لِقَاءَهُ، وَرَضِيَلَهُ مَا عِنْدَهُ، فَأَكْرَمَهُ عَنْ دَارِالدُّنْيَا، وَرَغِبَ بِهَ عَنْ مُقَارَنَةِ البَلْوَى، فَقَبَضَهُإِلَيْهِ كَرِيماً، وَخَلَّفَ فِيكُمْ مَا خَلَّفَتِ الاََْنْبيَاءُ في أُمَمِها، إذْ لَم يَتْرُكُوهُمْ هَمَلاً، بِغَيْر طَريقٍ واضِحٍ، ولاَعَلَمٍضچ قَائِمٍ. [القرآن والاَحكام الشرعية] كِتَابَ رَبِّكُمْ [فِيكُمْ:] مُبَيِّناً حَلاَلَهُ وَحَرامَهُ، وَفَرَائِضَهُ وَفَضَائِلَهُ، وَنَاسِخَهُ وَمَنْسُوخَهُ وَرُخَصَهُ وَعَزَائِمَهُ وَخَاصَّهُ وَعَامَّهُ، وَعِبَرَهُ وَأَمْثَالَهُ، وَمُرْسَلَهُ وَمَحْدُودَهُ وَمُحْكَمَهُ وَمُتَشَابِهَهُ

مُفَسِّراً جُمَلَهُ، وَمُبَيِّناً غَوَامِضَهُ. بَيْنَ مَأْخُوذٍ مِيثَاقُ عِلْمِهِ، وَمُوَسَّعٍ عَلَى العِبَادِ في جَهْلِهِ وَبَيْنَ مُثْبَتٍ في الكِتابِ فَرْضُهُ، وَمَعْلُومٍ في السُّنَّهِ نَسْخُهُ، وَوَاجبٍ في السُّنَّةِ أَخْذُهُ، وَمُرَخَّصٍ في الكِتابِ تَرْكُهُ، وَبَيْنَ وَاجِبٍ بِوَقْتِهِ، وَزَائِلٍ في مُسْتَقْبَلِهِ، وَمُبَايَنٌ بَيْنَ مَحَارِمِهِ، مِنْ كَبيرٍ أَوْعَدَ عَلَيْهِ نِيرَانَهُ، أَوْ صَغِيرٍ أَرْصَدَ لَهُ

غُفْرَانَهُ، وَبَيْنَ مَقْبُولٍ في أَدْنَاهُ، ومُوَسَّعٍ في أَقْصَاهُ.

و[منها:] في ذكر الحج

وَفَرَضَ عَلَيْكُمْ حَجَّ بَيْتِهِ الحَرَامِ، الَّذِي جَعَلَهُ قِبْلَةً لِلاََْنَامِ، يَرِدُونَهُ وُرُودَ الاََنْعَامِ، وَيأْلَهُونَ إِلَيْهِوُلُوهَ الحَمَامِ. جَعَلَهُ سُبْحَانَهُ عَلاَمَةً لِتَوَاضُعِهمْ لِعَظَمَتِهِ، وَإِذْعَانِهِمْ لِعِزَّتِهِ، وَاخْتَارَ مِنْ خَلْقِهِ سُمَّاعاً أَجَابُوا إِلَيْهِ دَعْوَتَهُ، وَصَدَّقُوا كَلِمَتِهُ، وَوَقَفُوا مَوَاقِفَ أَنْبِيَائِهِ، وَتَشَبَّهُوا بمَلاَئِكَتِهِ المُطِيفِينَ بِعَرْشِهِ، يُحْرِزُونَ الاَْرْبَاحَ فِي مَتْجَرِ عِبَادَتِهِ، وَيَتَبَادَرُونَ عِنْدَهُ مَوْعِدَ مَغْفِرَتِهِ. جَعَلَهُ سُبْحَانَهُ لِلاِِسْلامِ عَلَماً، وَلِلْعَائِذِينَ حَرَماً، فَرَضَ حَجَّهُ، وَأَوْجَبَ حَقَّهُ، وَكَتَبَ عَلَيْكُمْ وِفَادَتَهُ فَقَالَ سُبْحَانَهُ

از سخنان امام(ع)در مورد آفرينش آسمان و زمين و آدم كه در آن ذكر حج نيزآمده است.

«در اين خطبه از ستايش خداوند،آفرينش جهان،فرشتگان،و گزينش انبياء،بعثت‏پيامبر(ص) و از قرآن و احكام شرع سخن به ميان آمده است‏».

هرگز كنه ذاتش درك نشود:

ستايش مخصوص خداوندى است كه ستايشگران از مدحش عاجزند[1]و حسابگران‏زبردست نعمتهايش را احصاء نتوانند كرد،و كوشش كنندگان هر چند خويش را خسته‏كنند حقش را ادا نتوانند نمود،هم او است كه افكار بلند ژرف انديش،كنه ذاتش رادرك نكنند[2].و غواصان درياى علوم و دانشها،دستشان را از پى بردن به كمال هستيش‏كوتاه گردد،يعنى آنكس كه براى صفاتش حدى نيست و اوصاف كمالش را توصيف‏نتوان كرد،و براى ذاتش وقتى معين،و سرآمدى مشخص نتوان تعيين نمود،مخلوقات‏را با قدرتش آفريد،بادها را با رحمتش به حركت آورد،و اضطراب و لرزش زمين‏را به وسيله كوهها،آرامش بخشيد.[3]و[4]

نخست‏شناسائى خدا:

سرآغاز دين معرفت او است،[5]و كمال معرفتش تصديق ذات او،و كمال تصديق‏ذاتش توحيد و شهادت بر يگانگى او است،و كمال توحيد و شهادت بر يگانگيش اخلاص‏است،و كمال اخلاصش آن است كه وى را از صفات ممكنات پيراسته دارند،چه اينكه‏هر صفتى گواهى مى‏دهد كه غير از صفت موصوف است و هر موصوفى شهادت مى‏دهد كه‏غير از صفت است، آنكس كه خداى را(به صفات ممكنات)توصيف كند وى را به چيزى‏مقرون دانسته،و آن كس كه وى را مقرون به چيزى قرار دهد،تعدد در ذات او قائل شده،و هر كس تعدد در ذات او قائل شود،اجزائى براى او تصور كرده،و هر كس اجزائى براى‏او قائل شود وى را نشناخته است. و كسى كه او را نشناسد،[6]به سوى او اشاره مى‏كند،و هر كس به سويش اشاره كند،برايش حدى تعيين كرده،و آن كه او را محدود بداند،وى را به شمارش آورده،و آن كس‏كه بگويد خدا در كجا است؟وى را در ضمن چيزى تصور كرده،و هر كس بپرسد بر روى‏چه قرار دارد؟جائى را از او خالى دانسته،همواره بوده است و از چيزى به وجود نيامده،و وجودى است كه سابقه عدم براى او نيست،با همه چيز هست اما نه اينكه قرين آن باشد،[7]و مغاير با همه چيز است، اما نه اينكه از آن بيگانه و جدا باشد،انجام دهنده است،اما نه به آن معنى كه حركات و ابزارى داشته باشد،بينا است‏حتى در آن زمانى كه موجودقابل رؤيتى وجود نداشت،تنها است زيرا كسى وجود نداشته تا به او انس گيرد،و از فقدانش‏ترسان و ناراحت‏شود.

آفرينش جهان:

خلق را ايجاد نمود و بدون نياز به انديشه،و فكر و استفاده از تجربه،آفرينش راآغاز كرد،و بى‏آنكه حركتى ايجاد كند و تصميم آميخته با اضطرابى در او راه داشته باشد،جهان را ايجاد نمود،پديد آمدن هر يك از موجودات را بوقت مناسب خود موكول ساخت‏و در ميان موجودات،با طبايع متضاد هماهنگى برقرار نمود،[8]و در هر كدام،طبيعت‏و غريزه مخصوص به خودشان آفريد،و آن غرائز را ملازم و همراه آنها گردانيد،او پيش‏از آنكه آنها را بيافريند،از تمام جزئيات و جوانب آنها آگاه بود،و به حدود و پايان آنهااحاطه داشت،و به اسرار درون و برون آنها آشنا بود.پس از آن خداوند طبقات جو را ازهم گشود،[9]و اطراف آن را باز كرد و فضاهاى خالى ايجاد نمود،و در آن آبى كه‏امواج متلاطم آن روى هم مى‏غلطيد،جارى ساخت، و آن را بر پشت‏بادى شديد،و طوفانى‏كوبنده حمل نمود،پس از آن باد را به باز گرداندن آن فرمان داد،و بر نگهداريش آن رامسلط ساخت،و به حدى كه بايد،مقرون نمود،فضاى خالى در زير آن گشوده و آب دربالاى آن در حركت‏بود،سپس خداوند طوفانى برانگيخت كه جز متلاطم ساختن آن آب كارديگرى نداشت،و بطور مداوم امواج آب را در هم مى‏كوبيد، طوفان بشدت مى‏وزيد،و از نقطه‏اى دور سرچشمه مى‏گرفت‏بعد از آن به آن فرمان داد تا آبهاى متراكم و امواج عظيم آب رابر هم زند،و امواج اين درياها را به هر سو بفرستد،پس آن را همانند مشكى به هم زد.و با همان شدت كه در فضا مى‏وزيد بر امواج آب نيز حمله‏ور شد،از اولش برمى‏داشت وبه آخرش فرو مى‏ريخت،و قسمتهاى ساكن آب را به امواج متحرك مى‏پيوست،آبها روى‏هم انباشته شدند،و همچون قله كوه بالا آمدند،و امواج روى آب كفهائى بيرون فرستادو آن را در هواى باز و جوى وسيع بالا برد،و از آن هفت آسمان را پديد آورد، آسمان‏پائين را همچون موج مهار شده،و آسمان برترين را همچون سقفى محفوظ و بلند قرارداد،بدون اينكه نياز به ستونى براى نگهدارى آن باشد،و نه ميخهائى كه آن را به بندد، سپس آسمان پائين را به وسيله كواكب و نور ستارگان درخشان زينت‏بخشيد و در آن‏چراغى روشنى بخش و ماهى نور افشان به جريان انداخت،كه در مدارى متحرك و صفحه‏اى‏جنبنده بگردند.[10]

آفرينش فرشتگان:

پس آنگاه آسمانهاى بالا را از هم گشود،و مملو از فرشتگان مختلف ساخت،[11]گروهى از آنان هميشه به سجده‏اند و ركوع ندارند،و يا به ركوعند و قيام نمى-كنند،و يا در صفوفى كه هرگز از هم پراكنده نمى‏گردد قرار دارند،و يا همواره تسبيح مى‏گويندو هرگز خسته نمى‏شوند، هيچگاه خواب چشمان آنها را نمى‏پوشاند،و عقول آنها گرفتارنسيان و سهو نمى‏گردد،بدن آنها به سستى نمى‏گرايد،و غفلت و نسيان بر آنان عارض‏نمى‏شود.و گروهى ديگر امينان وحى او،و زبان او به سوى پيامبرانند،و پيوسته براى‏رساندن حكم و فرمانش در رفت و آمدند.

و جمعى ديگر حافظان بندگان اويند و دربانان بهشت او،بعضى از آنها پايشان درطبقات پائين زمين ثابت،و گردنهاشان از آسمان بالا گذشته،و اركان وجودشان ازاقطار جهان بيرون رفته و كتفهاى آنها براى حفظ پايه‏هاى عرض خدا آماده است،و در برابرعرش او،سر را پائين افكنده‏اند و در زير آن بالها را به خود پيچيده‏اند،در ميان آنها با كسانى‏كه در مراتب پائينتر قرار دارند حجاب عزت و پرده‏هاى قدرت فاصله انداخته،هرگزپروردگار خود را با نيروى وهم تصوير نكنند،و صفات مخلوقان را براى او قائل نشوند،هرگز وى را در مكانى محدود نمى‏سازند،و با چشم به او اشاره نمى‏كنند!. آفرينش آدم:

سپس خداوند مقدارى خاك از قسمتهاى سخت و نرم زمين،و خاكهاى مستعد،شيرين‏و شوره زار آن گرد آورد و آب بر آن افزود تا گلى خالص و آماده شد،و با رطوبت آن رابهم آميخت تا به صورت موجودى چسبناك درآمد[12]،و از آن صورتى داراى اعضاء و جوارح‏پيوستگيها،و گسستگيها آفريد،آن را جامد كرد تا محكم شود و صاف و محكم و خشك ساخت‏تا وقتى معلوم و سرانجامى معين.و آنگاه از روح خود در او دميد،پس به صورت انسانى‏داراى نيروى عقل كه وى را به تكاپو مى‏اندازد در آمد،و داراى افكارى كه به وسيله آن درموجودات تصرف نمايد.به او جوارحى بخشيد كه به خدمتش پردازد و ابزارى عنايت كرد كه‏وى را به حركت آورد،نيروى انديشه،به او بخشيد كه حق را از باطل بشناسد،و همچنين‏ذائقه،شامه و وسيله تشخيص رنگها و اجناس مختلف در اختيار او قرار داد،او را معجونى ازرنگهاى گوناگون و مواد موافق و نيروهاى متضاد و اخلاط مختلف:حرارت،برودت،رطوبت،و يبوست و ناراحتى و شادمانى ساخت.سپس خداوند از فرشتگان خواست كه وديعه‏الهى و عمل به پيمانى را كه با او داشتند،در مورد سجود در برابر آدم و خضوع به عنوان‏بزرگداشت او،اداء نمايند آنجا كه فرموده است:

«براى آدم سجده كنيد!پس آنها همه سجده كردند،مگر ابليس!»(بقره-34.)

[13]و همدستانش كه كبر و نخوت آنان را فرا گرفت،و شقاوت و بدبختى بر آنان غلبه‏نمود،به آفرينش خود از آتش افتخار نمودند،و به خلقت آدم از گل و خاك توهين كردند،پس خداوند براى اينكه آزمايشش كامل شود،و وعده‏اى كه به وى داده منجز گردد،به او مهلت‏عطا كرد و فرمود:«تا روز معلوم مهلت داده شدى‏»(حجر-38 .

آدم در بهشت:سپس خداوند آدم را در خانه‏اى سكنى بخشيد كه زندگيش را در آن‏گوارا و پر بركت قرار داد،[14]جايگاه او را امن و امان كرد،و او را از ابليس و عداوت وى‏بر حذر داشت،اما دشمن بالاخره او را فريب داد به خاطر اينكه بر او حسادت مى‏ورزيد و ازاينكه او در سراى پايدار،و همنشين نيكان است ناراحت‏بود،آدم يقين خود را به شك و وسوسه‏او فروخت،و تصميم راسخ را با گفته سست او مبادله كرد،و به خاطر همين موضوع،شادى خودرا مبدل به ترس و وحشت‏ساخت،و فريب برايش پشيمانى به بار آورد.پس از آن خداونددامنه توبه را برايش گسترد،كلمات رحمتش را به او القاء نمود،بازگشت‏به بهشت را به وى وعده‏داد،و او را به سراى آزمايش و جايگاه توالد و تناسل فرو فرستاد.

رسالت پيامبران براى استخراج گنجهاى عقول:

از ميان فرزندان او پيامبرانى برگزيد،و پيمان وحى را از آنان گرفت،و از آنها خواست‏كه امانت رسالتش را به مردم برسانند در زمانى كه اكثر مردم پيمان خدا را تبديل كرده بودند و حق‏او را نمى‏شناختند.و همتا و شريكانى براى او قرار داده بودند،و شياطين آنها را از معرفت‏خدا باز داشته،و از عبادت و اطاعتش آنها را جدا نموده بودند،پيامبرانش در ميان آنها مبعوث‏ساخت، و پى در پى رسولان خود را به سوى آنان فرستاد،تا پيمان فطرت را از آنان مطالبه‏نمايند[15]و نعمتهاى فراموش شده را به ياد آنها آورند و با ابلاغ دستورات خدا حجت‏را بر آنها تمام كنند، گنجهاى پنهانى عقلها را آشكار سازند،و آيات قدرت خداى را به آنان‏نشان دهند:آن سقف بلند پايه آسمان كه بر فراز آنها قرار آنها قرار گرفته،و اين گاهواره زمين‏كه در زير پاى آنها گسترده،و وسائل معيشتى كه آنها را زنده نگهميدارد،و اجلهائى كه آنها رافانى مى‏سازد،و مشكلات و رنجهائى كه آنها را پير مى‏كند،و حوادثى كه پى در پى برآنان وارد مى‏گردد،[همه اينها را به آنها گوشزد كنند).

خداوند هرگز بندگان خود را،از پيامبران مرسل،و كتب آسمانى و يا دليلى قاطع‏و يا راهى صاف و مستقيم خالى نگذارده،پيامبرانى كه با كمى نفراتشان و فراوانى دشمنان‏و تكذيب كنندگان،هرگز در انجام وظائف خود كوتاهى نمى‏كردند،پيامبرانى كه بعضى‏بشارت به ظهور پيغمبر آينده دادند،و بعضى به خاطر پيامبر پيشين شناخته شده بودند.عصر بعثت محمد(ص):

به همين حال قرنها گذشت،و روزگاران سپرى شد،پدران در گذشتند و فرزندان‏جانشين آنها گرديدند،تا اينكه خداوند سبحان،براى وفاى به وعده خود،و كامل‏گردانيدن نبوت،محمد(ص) رسول خويش را مبعوث ساخت كسى كه از همه پيامبران‏براى بشارت به آمدنش پيمان گرفته شده بود،نشانه‏هايش مشهور و ميلادش پسنديده بود،در آن روز(كه او قدم به جهان گذارد)مردم زمين داراى مذاهب پراكنده(16]و خواسته‏هاى ضد و نقيض،و جمعيتهائى متشتت‏بودند،عده‏اى خداى را به مخلوقش تشبيه مى‏كردند،گروهى ملحد بودند،و جمعى معبودهاى ديگرى غير از خداى يگانه داشتند،اما او آنها رااز گمراهى نجات داد و هدايت نمود، و با موقعيت‏خود آنان را از جهالت نجات بخشيد.

سپس خداى سبحان لقاى خويش را براى محمد(ص)اختيار كرد و آنچه را نزد خودداشت، براى او پسنديد،او را با انتقال از دنيا گرامى داشت،و از گرفتارى با مشكلات‏نجات داد،وى را در نهايت احترام قبض روح كرد و به سوى خويش فرا خواند،او هم‏آنچه را كه انبياى پيشين براى امت‏خود گذارده بودند،در ميان امت‏خويش به جاى‏گذاشت(كتاب خدا و اوصياى خويش را ميان آنان قرار داد)زيرا آنها هرگز امت‏خودرا مهمل و بى‏سرپرست رها نساختند و بدون اينكه راهى روشن و دانشى پايدار به آنها بدهنداز ميان آنان بيرون نرفتند.

قرآن و احكام دينى:

هم اكنون كتاب پروردگار شما در ميان شما است،حلال و حرامش آشكار و فريضه‏هاو مستحبات و ناسخ و منسوخ،و مباح و ممنوع،خاص و عام،پندها و مثلها،مطلقها ومحدودها، محكمات و متشابهاتش همه معلوم است،مجملات آن به بركت محكمات وآيات روشن،تفسير شده،نكات پيچيده آن(در پرتو آيات ديگر)واضح است و آنچه راكه پيمان معرفت آن از همه گرفته شده،معلوم است. و نيز آنچه بندگان موظف به آگاهى از آن نيستند(مانند كنه ذات خدا)آشكار است،قسمتى از احكام در كتاب خدا(براى مدتى محدود)الزام شده و ناسخ آن در سنت پيامبرآمده،و بعضى در سنت واجب شده در حاليكه قبلا در كتاب خدا(براى مدت محدودى)ترك آن مجاز بوده،و بعضى در اوقات معينى واجب است و بعضى وجوب آن در آينده‏از بين رفته است،محرمات آن از هم جدا است:يك قسمت،گناهان كبيره است كه‏كيفرش را آتش قرار داده،و قسمتى صغيره است كه غفرانش را براى آن مهيا ساخته،و برخى انجام كمش مقبول و مراحل بيشترش در وسعت.

حج‏خانه خدا نشانه عظمت اسلام!

(قسمتى از اين خطبه است كه در مورد حج‏بيان فرموده):

حج‏بيت الحرام را بر شما واجب كرده و همان خانه‏اى كه آن را قبله مردم قرارداده است:كه همچون تشنه كامانى كه به آبگاه مى‏روند،به سوى آن رو مى‏آورند،وهمانند كبوتران به آن پناه مى‏برند:خداوند آن را مظهر تواضع مردم در برابر عظمتش،وتسليم آنان در مقابل عزتش قرار داده،و از ميان مخلوقش شنوندگانى را برگزيده كه دعوت‏او را به سوى اين خانه اجابت كنند،و سخنش را تصديق نمايند،و در مواقف پيامبران قرارگيرند،همچون فرشتگان كه به گرد عرش مى‏گردند،به گرد آن طواف كنند،و سودهاى‏فراوان در اين تجارتخانه‏ى عبادت بدست آورند،و به سوى ميعادگاه آمرزشش بشتابند،خداوند متعال اين خانه‏ى خود را پرچمى براى اسلام قرار داد[17]و حرم امنى براى‏پناهندگان به آن،بجا آوردن حج آن را از فرائض شمرده،و اداى حق آن را واجب كرد،و بر همه شما مقرر داشت كه به زيارت آن برويد و فرمود:«آنكس كه استطاعت رفتن به خانه‏خدا داشته باشد،حج‏بر او فرض است،و آن كس كه كفر ورزد خداوند از همه جهانيان بى-نياز است‏» (16-آل عمران-97 .)

توضيح‏ها:

[1]-اين خطبه را«بحار الانوار»از كتاب‏«الحكمة و المواعظ‏»على بن‏محمد واسطى،و شيخ ابو منصور احمد بن على بن ابيطالب طبرسى در كتاب‏«احتجاج‏»چاپ جديد جلد 1 صفحه 294 و قسمتى از آن را شيخ كمال الدين‏محمد بن طلحه شافعى در كتاب‏«مطالب السؤال‏»كه از كتب معروف اهل تسنن‏است،نقل كرده‏اند.

(مستدرك و مدارك نهج البلاغه صفحه‏236 نوشته هادى كاشف الغطاءطبع بيروت).

و ما در شرح بسيارى از خطبه‏ها اسناد آنها را از كتب ديگر(غير از نهج‏البلاغه)مى‏آوريم تا روشن گردد تنها«سيد رضى‏»رحمة الله عليه نيست كه اين‏خطبه‏ها را نقل كرده است.

[2]لا يبلغ مدحته(ستايشگران از مدحش عاجزند)انسان از نظر نيروى‏فكرى و جسمى محدود است،بهمين جهت نمى‏تواند ستايش خداوند را آن‏چنان كه بايد بگويد،و نه نعمتهاى بى‏شمارش را بشمارد،و نه بطور كامل اداى‏وظيفه نمايد.

[3]-لا يدركه بعد الهمم(كنه ذاتش درك نشود)ذات نامحدود خداوندرا با افكار انسانى نمى‏توان،درك كرد،و مقصود از جمله الذى ليس لصفته...»

اين است كه خداوند چون وجودى است‏بى‏پايان صفات او نيز نامحدود است،و حد و مرزى براى آنها تصور نمى‏توان كرد.

[4]و وتد بالصخور(لرزش زمين را آرامش بخشيد)مقصود امام(ع)اين است كه كوهها حركات مضطربانه زمين را كنترل مى‏كنند،و از نظر علوم طبيعى نيز ثابت است كه كوهها همانند ميخها در دل زمين فرو رفته و باعث‏پيوستگى قشرهاى مختلف زمين و پيشگيرى از لرزشهاى آن هستند،و اگر كوههااز ريشه پنجه در هم نمى‏افكندند و همچون زرهى قشر زمين را نگاه نمى-داشتند فشار درونى از يكسو و تاثير جزر و مد ناشى از جاذبه ماه از سوى ديگرآرامش را از ساكنان زمين سلب مى‏كرد.

[5]اول الدين معرفته،(سر آغاز دين شناسائى او است)ريشه تمام‏مسائل مذهبى به عقائد،باز مى‏گردد و تمام عقائد،از معرفت و شناسائى خداو صفات او سرچشمه ميگيرد،بنابر اين سرآغاز تمام برنامه‏ها و تعليمات دينى‏همان شناسائى او است.

[6]و من جهله....(كسيكه او را نشناسد...)لازمه شناختن واقعى‏خداوند اين است كه او را در رديف مخلوقات،و موصوف به صفت آنها قرارندهند،و با اشاره حسى به او اشاره نكنند،بديهى است اگر با اشاره حسى به‏او اشاره كنيم مفهومش اين است كه او را محدود و قابل شمارش و عدد شناخته‏ايم‏و اين با خداشناسى واقعى هرگز سازگار نيست.

[7]مع كل شى:(با همه چيز است)همراه بودن خداوند با موجودات‏عالم به معنى مقارنه دو جسم با يكديگر نيست،بلكه همراهى او بمعنى احاطه‏وجودى و حافظيت و قاهريت اوست.

[8]و لائم بين مختلفاتها.[]:(همآهنگى برقرار كرد)ممكن است‏يك‏تفسير اين جمله اين باشد كه جهان ماده را از اتم به وجود آورده،كه داراى قسمتهاى مثبت و منفى است و اين هر دو در عين اينكه در دو قطب متقابل قرار دارندبا هم سازش كرده و ساختمان اتم را به وجود آورده‏اند.

[9]ثم انشاء سبحانه فتق الاجواء:(طبقات جو را هم از هم گشود)در اين‏قسمت امام(ع)به چگونگى آفرينش جهان پرداخته كه در ابتدا فضا و جو و هوارا آفريده،و آبى در آن به وجود آورده،و بادها را فرمان داده است تا آنهارا به شدت به هم بزنند،تا آنجا كه كفهائى روى آب قرار گرفته و آسمانها رابا چنين وضعى به وجود آورده است.

از نظر دانشمندان امروز پيدايش جهان به اين صورت است كه:ابتداتوده‏اى گاز بوده و سپس با حركت دورانى كه داشته به حلقه‏هاى مختلفى تقسيم‏شده،و از هم جدا گرديده‏اند،و شايد تعبير امام(ع)به آب و كفهاى روى‏آب،اشاره بهمين مطالب باشد زيرا توده‏هاى گاز آنچنان فشرده و متكائف‏بودند،كه شباهت‏به مواد مذاب داشتند.از اين مواد آنها كه سبكتر بودند دربالا قرار داشتند و مواد سنگينتر در درون و زير،اين همان چيزى است كه ازآن تعبير به كفهاى روى آب شده است كه پس از جدائى از توده مركزى كرات‏آسمان را تشكيل دادند.

[10]همانطور كه سابقا نيز اشاره كرديم پيدايش كرات آسمانى از آب‏نه به معنى پيدايش از همين آبهاى معمولى است‏بلكه منظور مواد مذابى است‏كه كرات آسمانى را ساخته است و بنابراين امواجى هم كه به وجود آمدند درهمين مواد مذاب بودند،و منظور از هفت آسمان، هفت جهان بزرگ است‏كه مجموعه جهانى كه ما در آن زندگى مى‏كنيم و تمام كراتى كه با چشم ووسائل مختلف ديده مى‏شود يكى از آنها و پائينترين آنها است،به همين دليل‏مى‏فرمايد:«آسمان پائين را به وسيله كواكب و نور ستارگان درخشان زينت‏بخشيد»و اما اينكه مى‏فرمايد:«آسمان برترين را همچون سقفى محفوظ وبلند قرار داد بدون اينكه نياز به ستونى داشته باشد»ممكن است اشاره به‏قانون جاذبه بوده باشد،كه عوالم بالا را در محل خود نگاه مى‏دارد،بدون اينكه‏ستونى مرئى در ميان باشد.

[11]فملاهن اطوارا..:(مملو از فرشتگان ساخت)در اينجا امام(ع)به دسته‏هاى مختلف فرشتگان اشاره فرموده است،و شايد بتوان استفاده كرد كه مقصود از بعضى از گروههاى فرشتگان نيروهائى‏است كه خداوند در جهان آفرينش قرار داده است همانند اين قسمت:

«منهم الثابتة فى الارضين السفلى اقدامهم...»:«گروهى از آنها درطبقات پائين زمين پاهايشان ثابت است و سرهاى آنها در آسمانها است‏»كه‏ممكن است اشاره به نيروى جاذبه عمومى باشد و اين منافات با اين حقيقت‏ندارد كه گروهى از فرشتگان موجوداتى عاقل و صاحب درك و شعورند و ياواسطه وحى مى‏باشند.

[12]در مورد پيدايش آدم در محافل علمى امروز بيشتر روى فرضيه‏تكامل تكيه مى‏شود و طرفداران آن معتقدند كه اگر چه از خاك پيدا شده است‏ولى چنان نبوده كه ميان آدم و خاك فاصله‏اى نباشد،بلكه با آب آميخته شد وتدريجا تركيباتى به وجود آمد كه شبيه تركيب نخستين سلولهاى موجود زنده‏بوده سپس نخستين موجود زنده به صورت يك موجود تك سلولى پيدا شد و تدريجاتكامل يافت تا به صورت حيوانات مختلف در آمد و آخرين مرحله تكامل آن‏همين نوع انسان است كه مشاهده مى‏كنيم.

ولى بايد توجه داشت كه اولا فرضيه تكامل جانداران هنوز يك فرضيه‏و تئورى است و به عنوان يك قانون علمى،اثبات نشده است و تمام قرائنى كه براى اثبات آن ذكر شده از حدود قرائن ظنى تجاوز نمى‏كند(توضيح بيشتر در اين‏زمينه را در كتاب آخرين فرضيه‏هاى تكامل داده‏ايم)ثانيا عباراتى كه در اين خطبه‏درباره پيدايش آدم مى‏خوانيد همين اندازه مى‏گويد: كه آدم از خاك و آب‏به وجود آمد اما آيا در ميان آدم و خاك هيچ مرحله ديگرى نبود يا پس از طى‏مراحلى به اينجا رسيد،عبارت بالا از آن ساكت است،بنابراين فرضيه تكامل‏به فرض كه بطور قطع اثبات شود تضادى با آن نخواهد داشت.

[13]سجده فرشتگان براى آدم يا براى خدا؟

شكى نيست كه سجده به معنى پرستش،مخصوص خدا است و غير از خداهيچ كس شايسته پرستش نيست‏بنابراين ترديدى نخواهد بود كه فرشتگان براى‏آدم سجده پرستش نكردند، بلكه يا سجده براى خدا بخاطر آفرينش چنين‏موجود ارزنده‏اى كردند و يا اينكه براى آدم،به معنى خضوع در مقابل وى بوده‏است نه پرستش.

[14]ثم اسكن سبحانه آدم...(آدم را در بهشت جاى داد)در مورد اينكه بهشتى كه آدم در آن بوده كدام است؟گر چه عده‏اى آن‏را بهشت‏برين كه وعده‏گاه همه بندگان پاك و نيك است مى‏دانند،ولى ظاهرامقصود از آن يكى از باغهاى پر نعمت و مصفا و روح‏افزا در يكى از مناطق خوش‏آب و هواى روى زمين مى‏باشد،چنانكه در بحار جلد 11 از قول امام صادق(ع)اين مطلب نقل شده است(براى توضيح بيشتر به تفسير نمونه جلد اول صفحه‏135 مراجعه فرمائيد).

[15]ليستادوهم...(تا وفا به پيمان فطرت را از آنها مطالبه كنند) در اين قسمت امام(ع)به اين مطلب مى‏پردازد،كه خداوند گروه خاصى‏را از ميان انسانها برگزيده تا براى رهبرى و هدايت مردم به پا خيزند و دستورات‏الهى را به آنها برسانند و پيمان فطرت را كه خداوند از انسانها در مورد شناسائى‏خود گرفته از آنان مطالبه كنند و افكار و عقلهاى نهفته و مغلوب هوا و هوسهاى‏آنان را،بار ديگر به كار وا دارند،روشن است كه اين پيمان يك پيمان لفظى‏نبوده بلكه پيمانى بوده كه با زبان آفرينش و خلقت از انسانها گرفته شده است.

[16]و اهل الارض يومئذ ملل متفرقه:(مردم زمين در آنروز داراى‏مذهبهاى پراكنده بودند) اين قسمت اشاره به معتقدات مختلف مردم عصر جاهليت است كه به عنوان‏نمونه گوشه‏اى از عقايد عرب را در ذيل خوانيد:

«آنها اصناف مختلفى بودند،گروهى رستاخيز و آفريدگار را انكارمى‏كردند،مى‏گفتند:«غير از اين زندگى دنيا چيزى نيست،مى‏ميريم و زنده‏مى‏شويم،و طبيعت ما را هلاك مى‏سازد».

و گروهى به آفريدگار معتقد بودند اما رستاخيز را انكار مى‏كردندو دسته ديگر به آفريدگار و نوعى زندگى پس از مرگ اعتقاد داشتند ولى‏رسالت و نبوت را منكر بودند،بت مى‏پرستيدند و آنها را شافعان خويش نزدخدا مى‏دانستند،براى بتها حج مى‏كردند و قربانى مى‏نمودند،و اكثريت‏اعراب را اين دسته تشكيل ميدادند.

گروهى معتقد به تناسخ ارواح بودند و درباره بتها نيز عقايد عجيب وغريبى داشتند،بعضى آنها را شريك خدا مى‏دانستند و حتى لفظ‏«شريك‏»را هم‏بآنان اطلاق مى‏نمودند،و بعضى ديگر آنها را وسيله ميان خود و خالق‏مى‏شمردند. در ميان عرب عده‏اى هم‏«مجسمه‏»و«مشبهه‏»وجود داشتند كه خداى راجسمى مى‏دانستند كه در آسمانها قرار داشت!

گروهى از اعراب آئين يهود را پذيرفته بودند همچون‏«پادشاهان يمن‏»،و عده‏اى همچون‏«بنى تغلب‏»و نصاراى نجران مسيحيت را برگزيده بودند،وجمعى نيز از صائبان و ستاره‏پرستان بودند.

اما خدا پرستان و موحدان عرب گروه كمى بودند كه عبد المطلب ابو طالب‏و عبد الله از آنان مى‏باشند.

(اقتباس از شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد جلد 1 صفحه‏117-120)

[17]للاسلام علما...(يعنى خداوند خانه خويش را پرچم و نشانه‏عظمت اسلام قرار داد) چنانكه ميدانيم تا هنگامى كه پرچم ملتى برافراشته باشد دليل بقاى عظمت‏و سربلندى او است،و آن دم كه سرنگون گردد نشانه شكست و نابودى او مى-باشد،خانه كعبه براى مسلمانان نيز همين حالت را دارد،لذا امام صادق مى-فرمايد:«لا يزال الدين قائما ما قامت الكعبة‏»«تا هنگامى كه كعبه پا برجاست‏اسلام برقرار است‏».

اهميت‏خانه كعبه براى مسلمانان به اندازه‏اى است كه ديگران نيز درك‏كرده‏اند،چنانكه معروف است‏«گلادستون‏»سياستمدار معروف انگليسى درمجلس عوام انگلستان اعلام كرد: «مادامى كه مسلمانان قرآن را مى‏خوانند و ازآن الهام مى‏گيرند،و مادامى كه خانه كعبه را طواف مى‏كنند و در آن اجتماع‏عظيم اسلامى شركت مى‏جويند،و مادامى كه نام محمد(ص) را هر صبح وشام برفراز ماذنه‏ها مى‏برند مسيحيت در خطر است‏»!و سخن آن دانشمند ديگركه مى‏گويد:«واى بر مسلمانان اگر معنى حج را ندانند و واى بر دنيا اگر مسلمانان معنى حج را بدانند».دليل ديگرى براى اين موضوع است

خطبه‏اى از آن حضرت(ع)

در اين خطبه،سخن از آغاز آفرينش آسمان و زمين و آفرينش آدم(ع)است.

حمد باد خداوندى را كه سخنوران در ثنايش فرو مانند و شمارندگان از شمارش‏نعمتهايش عاجز آيند و كوشندگان هر چه كوشند،حق نعمتش را آنسان كه شايسته‏اوست،ادا كردن نتوانند.خداوندى،كه انديشه‏هاى دور پرواز او را درك نكنند وزيركان تيزهوش،به عمق جلال و جبروت او نرسند.خداوندى كه فراخناى صفاتش‏را نه حدى است و نه نهايتى و وصف جلال و جمال او را سخنى درخور نتوان‏يافت،كه در زمان نگنجد و مدت نپذيرد.آفريدگان را به قدرت خويش بيافريد وبادهاى باران زاى را بپراكند تا بشارت باران رحمت او دهند و به صخره‏هاى‏كوهساران،زمينش را از لرزش بازداشت.

اساس دين،شناخت‏خداوند است و كمال شناخت او،تصديق به وجود اوست‏و كمال تصديق به وجود او،يكتا و يگانه دانستن اوست و كمال اعتقاد به يكتايى ويگانگى او،پرستش اوست.دور از هر شايبه و آميزه‏اى و،پرستش او زمانى از هرشايبه و آميزه‏اى پاك باشد كه از ذات او،نفى هر صفت‏شود زيرا هر صفتى گواه براين است كه غير از موصوف خود است و هر موصوفى،گواه بر اين است كه غير ازصفت‏خود است. هركس خداوند سبحان را به صفتى زايد بر ذات وصف كند،او را به چيزى‏مقرون ساخته و هر كه او را به چيزى مقرون دارد،دو چيزش پنداشته و هر كه دوچيزش پندارد،چنان است كه به اجزايش تقسيم كرده و هر كه به اجزايش تقسيم كند،او را ندانسته و نشناخته است.و آنكه به سوى او اشارت كند محدودش پنداشته وهر كه محدودش پندارد،او را بر شمرده است و هر كه گويد كه خدا در چيست،خدا رادرون چيزى قرار داده و هر كه گويد كه خدا بر روى چيزى جاى دارد،ديگر جايها را ازوجود او تهى كرده است.

خداوند همواره بوده است و از عيب حدوث،منزه است.موجود است،نه آنسان‏كه از عدم به وجود آمده باشد،با هر چيزى هست،ولى نه به گونه‏اى كه همنشين ونزديك او باشد،غير از هر چيزى است،ولى نه بدان سان كه از او دور باشد.كننده‏كارهاست ولى نه با حركات و ابزارها. به آفريدگان خود بينا بود،حتى آن زمان،كه‏هنوز جامه هستى بر تن نداشتند.تنها و يكتاست زيرا هرگز او را يار و همدمى نبوده‏كه فقدانش موجب تشويش گردد.موجودات را چنانكه بايد بيافريد و آفرينش راچنانكه بايد آغاز نهاد.بى‏آنكه نيازش به انديشه‏اى باشد يا به تجربه‏اى كه از آن سودبرده باشد يا به حركتى كه در او پديد آمده باشد و نه دل مشغولى كه موجب تشويش‏شود.آفرينش هر چيزى را در زمان معينش به انجام رسانيد و ميان طبايع گوناگون، سازش پديد آورد و هر چيزى را غريزه و سرشتى خاص عطا كرد.و هر غريزه وسرشتى را خاص كسى قرار داد،پيش از آنكه بر او جامه آفرينش پوشد،به آن آگاه‏بود و بر آغاز و انجام آن احاطه داشت و نفس هر سرشت و پيچ و خم هر كارى رامى‏دانست.

آنگاه،خداوند سبحان فضاهاى شكافته را پديد آورد و به هر سوى راهى گشود وهواى فرازين را بيافريد و در آن آبى متلاطم و متراكم با موجهاى دمان جارى ساخت‏و آن را بر پشت‏بادى سخت‏وزنده توفان‏زاى نهاد.و فرمان داد،كه بار خويش بر پشت استواردارد و نگذارد كه فرو ريزد،و در همان جاى كه مقرر داشته بماند.هوا در زير آن باد گشوده‏شد و آب بر فراز آن جريان يافت.[و تا آن آب در تموج آيد]،باد ديگرى بيافريد واين باد،سترون بود كه تنها كارش، جنبانيدن آب بود.آن باد همواره در وزيدن بودوزيدنى تند،از جايگاهى دور و ناشناخته.و فرمانش داد كه بر آن آب مواج، وزيدن گيرد و امواج آن دريا برانگيزد و آنسان كه مشك را مى‏جنبانند،آب را به‏جنبش واداشت.باد به گونه‏اى بر آن مى‏وزيد،كه در جايى تهى از هر مانع بوزد.بادآب را پيوسته زير و رو كرد و همه اجزاى آن در حركت آورد تا كف بر سر برآورد،آنسان كه از شير،كره حاصل شود.آنگاه خداى تعالى آن كفها به فضاى گشاده،فرا بردو از آن هفت آسمان را بيافريد.در زير آسمانها موجى پديد آورد تا آنها را ازفرو ريختن باز دارد.و بر فراز آنها سقفى بلند برآورد بى‏هيچ ستونى كه بر پايشان نگه‏دارد يا ميخى كه اجزايشان به هم پيوسته گرداند.سپس به ستارگان بياراست و اختران‏تابناك پديد آورد و چراغهاى تابناك مهر و ماه را بر افروخت،هر يك در فلكى دورزننده و سپهرى گردنده چونان لوحى متحرك.

سپس،ميان آسمانهاى بلند را بگشاد و آنها را از گونه‏گون فرشتگان پر نمود.برخى از آن فرشتگان،پيوسته در سجودند،بى‏آنكه ركوعى كرده باشند،برخى‏همواره در ركوعند و هرگز قد نمى‏افرازند.صف در صف،در جاى خود قرار گرفته‏اندو هيچ يك را ياراى آن نيست كه از جاى خود به ديگر جاى رود.خدا را مى‏ستايند واز ستودن ملول نمى‏گردند.هرگز چشمانشان به خواب نرود و خردهاشان دستخوش‏سهو و خطا نشود و اندامهايشان سستى نگيرد و غفلت فراموشى بر آنان چيره نگردد.

گروهى از فرشتگان امينان وحى خداوندى هستند و سخن او را به رسولانش‏مى‏رسانند و آنچه مقدر كرده و مقرر داشته،به زمين مى‏آورند و باز مى‏گردند.گروهى‏نگهبانان بندگان او هستند و گروهى دربانان بهشت اويند.شمارى از ايشان‏پايهايشان بر روى زمين فرودين است و گردنهايشان به آسمان فرازين كشيده شده واعضاى پيكرشان از اقطار زمين بيرون رفته و دوشهايشان آنچنان نيرومند است كه‏توان آن دارند كه پايه‏هاى عرش را بر دوش كشند.از هيبت عظمت‏خداوندى ياراى‏آن ندارند كه چشم فرا كنند،بلكه،همواره،سر فروهشته دارند و بالها گرد كرده و خودرا در آنها پيچيده‏اند.ميان ايشان و ديگران،حجابهاى عزت و عظمت فرو افتاده وپرده‏هاى قدرت كشيده شده است.هرگز پروردگارشان را در عالم خيال و توهم‏تصوير نمى‏كنند و به صفات مخلوقات متصفش نمى‏سازند و در مكانها محدودش‏نمى‏دانند و براى او همتايى نمى‏شناسند و به او اشارت نمى‏نمايند.

هم از اين خطبه[در صفت آفرينش آدم(عليه السلام)]

آنگاه خداى سبحان،از زمين درشتناك و از زمين هموار و نرم و از آنجا كه زمين‏شيرين بود و از آنجا كه شوره‏زار بود،خاكى بر گرفت و به آب بشست تا يكدست وخالص گرديد.پس نمناكش ساخت تا چسبنده شد و از آن پيكرى ساخت داراى‏اندامها و اعضا و مفاصل.و خشكش نمود تا خود را بگرفت چونان سفالينه.و تامدتى معين و زمانى مشخص سختش گردانيد.آنگاه از روح خود در آن بدميد.آن‏پيكر گلين كه جان يافته بود،از جاى برخاست كه انسانى شده بود با ذهنى كه دركارها به جولانش درآورد و با انديشه‏اى كه به آن در كارها تصرف كند و عضوهايى كه‏چون ابزارهايى به كارشان گيرد و نيروى شناختى كه ميان حق و باطل فرق نهد وطعمها و بويها و رنگها و چيزها را دريابد.معجونى سرشته از رنگهاى گونه‏گون.

برخى همانند يكديگر و برخى مخالف و ضد يكديگر.چون گرمى و سردى،ترى وخشكى[و اندوه و شادمانى].خداى سبحان از فرشتگان امانتى را كه به آنها سپرده‏بود،طلب داشت و عهد و وصيتى را كه با آنها نهاده بود،خواستار شد كه به سجوددر برابر او اعتراف كنند و تا اكرامش كنند در برابرش خاشع گردند.

پس،خداى سبحان گفت كه در برابر آدم سجده كنيد.همه سجده كردند مگرابليس كه از سجده كردن سر بر تافت.گرفتار تكبر و غرور شده بود و شقاوت بر اوچيره شده بود.بر خود بباليد كه خود از آتش آفريده شده بود و آدم را كه از مشتى گل‏سفالين آفريده شده بود،خوار و حقير شمرد.خداوند ابليس را مهلت ارزانى داشت‏تا به خشم خود كيفرش دهد و تا آزمايش و بلاى او به غايت رساند و آن وعده كه به‏او داده بود،به سر برد.پس او را گفت كه تو تا روز رستاخيز از مهلت داده شدگانى.

آنگاه خداوند سبحان آدم را در بهشت جاى داد،سرايى كه زندگى در آن خوش‏و آرام بود و جايگاهى همه ايمنى.و از ابليس و دشمنى‏اش برحذر داشت.ولى‏دشمن كه آدم را در آن سراى خوش و امن،همنشين نيكان ديد،بر او رشك برد.آدم‏يقين خويش بداد و شك بستد و اراده استوارش به سستى گراييد و شادمانى از دل اورخت‏بر بست و وحشت جاى آن بگرفت و آن گردن فرازى و غرور به پشيمانى وحسرت بدل شد.ولى خداوند در توبه به روى او بگشاد و كلمه رحمت‏خويش به او بياموخت و وعده داد كه بار دگر او را به بهشت‏خود بازگرداند.ليكن نخست او رابه اين جهان بلا و محنت و جايگاه زادن و پروردن فرو فرستاد.

خداوند سبحان از ميان فرزندان آدم،پيامبرانى برگزيد و از آنان پيمان گرفت كه‏هر چه را كه به آنها وحى مى‏شود،به مردم برسانند و در امر رسالت او امانت‏نگه دارند،به هنگامى كه بيشتر مردم،پيمانى را كه با خدا بسته بودند،شكسته بودندو حق پرستش او ادا نكرده بودند و براى او در عبادت شريكانى قرار داده بودند وشيطانها از شناخت‏خداوند،منحرفشان كرده بودند و پيوندشان را از پرستش‏خداوندى بريده بودند.پس پيامبران را به ميانشان بفرستاد. پيامبران از پى يكديگربيامدند تا از مردم بخواهند كه آن عهد را كه خلقتشان بر آن سرشته شده،به جاى آرندو نعمت او را كه از ياد برده‏اند،فرا ياد آورند و از آنان حجت گيرند كه سالت‏حق به‏آنان رسيده است و خردهاشان را كه در پرده غفلت،مستور گشته،برانگيزند. ونشانه‏هاى قدرتش را كه بر سقف بلند آسمان آشكار است‏به آنها بنمايانند و هم آنچه‏را كه بر روى زمين است و آنچه را كه سبب حياتشان يا موجب مرگشان مى‏شود به‏آنان بشناسانند و از سختيها و مرارتهايى كه پيرشان مى‏كند يا حوادثى كه بر سرشان‏مى‏تازد،آگاهشان سازند. خداوند بندگان خود را از رسالت پيامبران،بى‏نصيب‏نساخت‏بلكه همواره بر آنان،كتاب فرو فرستاد و برهان و دليل راستى و درستى آيين‏خويش را بر ايشان آشكار ساخت و راه راست و روشن را خود در پيش پايشان‏بگشود.پيامبران را اندك بودن ياران،در كار سست نكرد و فراوانى تكذيب كنندگان ودروغ انگاران،از عزم جزم خود باز نداشت.براى برخى كه پيشين بودند،نام‏پيامبرانى را كه زان سپس خواهند آمد،گفته بود و برخى را كه پسين بودند، به‏پيامبران پيشين شناسانده بود.

قرنها بدين منوال گذشت و روزگاران سپرى شد.پدران به ديار نيستى رفتند وفرزندان جاى ايشان بگرفتند و خداوند سبحان،محمد رسول الله(صلى الله عليه وآله)را فرستاد تا وعده خود برآورد و دور نبوت به پايان برد.در حالى كه از پيامبران‏برايش پيمان گرفته شده بود. نشانه‏هاى پيامبرى‏اش آشكار شد و روز ولادتش باكرامتى عظيم همراه بود.در اين هنگام مردم روى زمين به كيش و آيين پراكنده بودند و هر كس را باور و عقيدت و آيين و رسمى ديگر بود:پاره‏اى خدا را به آفريدگانش‏تشبيه مى‏كردند.پاره‏اى او را به نامهايى منحرف مى‏خواندند و جماعتى مى‏گفتند كه‏اين جهان هستى،آفريده ديگرى است.خداوند به رسالت محمد(صلى الله عليه وآله)آنان را از گمراهى برهانيد و ننگ جهالت از آنان بزدود.

خداوند سبحان،مرتبت قرب و لقاى خود را به محمد(صلى الله عليه و آله)عطا كرد و براى او آن را پسنديد كه در نزد خود داشت.پس عزيزش داشت و از اين‏جهان فرودين كه قرين بلا و محنت است،روى گردانش نمود و كريمانه جانش‏بگرفت.-درود خدا بر او و خاندانش باد-.

محمد(صلى الله عليه و آله)نيز در ميان امت‏خود چيزهايى به وديعت نهاد كه‏ديگر پيامبران در ميان امت‏خود به وديعت نهاده بودند زيرا هيچ پيامبرى امت‏خويش را بعد از خود سرگردان رها نكرده است،بى‏آنكه راهى روشن پيش پايشان‏گشوده باشد يا نشانه‏اى صريح و آشكار براى هدايتشان قرار داده باشد.محمد(صلى‏الله عليه و آله)نيز كتابى را كه از سوى پروردگارتان بر او نازل شده بود،در ميان شمانهاد،كتابى كه احكام حلال و حرامش در آن بيان شده بود و واجب و مستحب وناسخ و منسوخش روشن شده بود.معلوم داشته كه چه كارهايى مباح است و چه‏كارهايى واجب يا حرام.خاص و عام چيست و در آن اندرزها و مثالهاست. مطلق ومقيد و محكم و متشابه آن را آشكار ساخته.هر مجملى را تفسير كرده و گره هرمشكلى را گشوده است.و نيز چيزهايى است كه براى دانستنش پيمان گرفته شده وچيزهايى است كه به نادانستنش رخصت داده شده.احكامى است كه در كتاب خدابه وجوب آن حكم شده و در سنت،آن حكم نسخ گشته و احكامى است كه درسنت،به وجوب آن تاكيد شده ولى در كتاب به تركش رخصت داده شده و نيزاعمالى است كه چون زمانش فرازآيد، واجب و چون زمانش سپرى گردد،وجوبش‏زايل شود.و در باب امورى كه ارتكاب آن گناه كبيره است و خدا به كيفر آن،وعيدآتش دوزخ داده و امورى كه ارتكاب آن گناه صغيره است و مستوجب غفران وآمرزش اوست و امورى كه اندك آن هم پذيرفته آيد و هر كس مخير است كه بيش ازآن هم به جاى آورد.

و از اين خطبه[در ذكر حج]

خداوند،حج‏خانه خود را بر شما واجب گردانيد و خانه خود را قبله‏گاه مردم‏ساخت.مردم با شوق تمام،آنسان كه ستوران به آبشخور روى نهند و كبوتران به‏آشيانه پناه برند،بدان درآيند. خداى سبحان حج را مقرر فرمود تا مردم در برابرعظمت او فروتنى نشان دهند و به عزت و جبروت او اعتراف كنند.و از ميان بندگان‏خود كسانى را برگزيد تا صلاى دعوت او شنيدند و اجابت كردند و سخن حق‏تصديق نمودند و در آنجا پاى نهادند كه پيامبرانش نهاده بودند و به آن فرشتگان‏همانند شدند كه گرد عرشش طواف مى‏كنند و در اين سودا كه سرمايه‏شان عبادت‏اوست،سود فراوان حاصل كردند و تا به ميعاد آمرزش او دست‏يابند بر يكديگرپيشى جستند.خداوند،سبحانه و تعالى،حج را نشانه و علامت اسلام قرار داد وكعبه را پناهگاه پناهندگان و حج را فريضتى واجب ساخت و حقش را واجب گردانيدو حج را بر شما مقرر فرمود و گفت:«براى خدا حج آن خانه بر كسانى كه قدرت رفتن به‏آن داشته باشند،واجب است و هر كه راه كفر پيش گيرد بداند كه خدا از جهانيان بى‏نياز است‏»(سوره‏3،آيه‏91).

ستايش و تعظيم خداوندى،آفرينش جهان، فرشتگان،توصيفى از خلقت آدم،برگزيده شدن پيامبران،بعثت‏خاتم الانبياء،قرآن،انواع تكليف، حج‏بيت الحرام.

ستايش و تعظيم خداوندى

سپاس خداى را كه حق ستايشش بالاتر از حد ستايشگران است، ونعمت‏هايش مافوق انديشه شمارشگران، حق جويان كوشا از اداى حقش‏ناتوانند، و همت‏هاى دور پرواز آدميان از درك و احاطه به مقام شامخش نارسا، و حوزه اعلاى ربوبى‏اش از نفوذ هشيارى هشياران بدور.

صفات ذات پاكش به مقياسات و حدود برنيايد، و هيچ ترسيم و تصويرى‏مشخصش نسازد، اوصاف جلال و جمالش فراسوى زمان است و ماوراى‏برهه‏هاى معدود و مدت‏هاى محدود.

با قدرت متعالى‏اش هستى به مخلوقات بخشيد، و بادهاى جانفزا برحمتش‏وزيدن گرفت، و حركات مضطرب زمين را با نصب كوه‏هاى سربرافراشته تعديل‏فرمود.

آغاز و اساس دين معرفت‏خدا است، و كمال معرفت او تصديقش، غايت تصديق او توحيدش، حد اعلاى توحيد او اخلاص بمقام كبريايى‏اش، و نهايت اخلاص به او نفى صفات از ذات اقدسش، چون هر صفتى به دوگانگى‏با موصوفش گواه است، و هر موصوفى به مغايرت با صفتش شاهد گويا.

آن كس كه خداوند سبحان را توصيف كند،همسان براى ذات بى‏همتايش‏سازد، و دوئى در يگانگى‏اش در آورد، و مقام والاى احديت را تجزيه‏نمايد، پندار تجزيه در وحدت ذاتش نشان نادانى است، كه خدا را قابل‏اشاره انگارد، و با آن اشاره محدودش سازد، و چون معدودها بشمارشش‏درآورد.

كسى كه بپرسيد:خدا در چيست؟خدا را در آن گنجانيده، و اگرخداى را روى چيزى توهم كند،آن را خالى از خدا پنداشته است، هستى اورا هيچ رويدادى سبقت نگرفته، و نيستى بر هستى‏اش تقدم نداشته است.

او با همه موجودات است،بدون پيوستگى،و غير از همه موجودات است،بدون دورى و گسيختگى، اوست‏سازنده همه كاينات بى‏نياز از آنكه خودحركتى كند و ابزارى را وسيله كار خود نمايد، اوست‏بيناى مطلق بى احتياج‏به ديدگاهى از مخلوقاتش، يگانه خداوندى كه نيازى بدمساز ندارد،تااز جدايى‏اش وحشتى بر او عارض گردد.

آفرينش جهان

بساط هستى را بى ماده پيشين بگسترانيد و نخستين بنياد خلقت را بى سابقه‏هستى بنا نهاد. در امر آفرينش نه انديشه و تدبيرى به جولان آورد و نه تجربه‏و آزمايشى او را درخور بود، كاخ مجلل هستى را بدون حركت و تحولى درذات پاكش برافراشت، و بى‏نياز از آنكه قواى مضطربى در درونش متمركزشود،چراغ هستى را برافروخت.

موجودات را در مجراى قانونى اوقات خود بجريان انداخت، و حقايق‏گونه‏گون را در عالى‏ترين نظمى هماهنگ ساخت، هر يك از آن حقايق را به‏طبيعتى معين اختصاص داد و ملتزم به تعين خود فرمود، او به همه‏مخلوقاتش پيش از آغاز وجودشان دانا، و بهمه حدود و پايان جريان آنهامحيط و به هويت و جوانب كل كاينات عالم است.

سپس خداوند سبحان جوها را از هم شكافت و جوانب و ارتفاعات فضا را باز نموده، آب انبوه و پرموج و خروشان را كه بر پشت‏باد تندوز و پرقدرتى قرار داده بود،در لابلاى فضاهاى باز شده بجريان انداخت، با اين بادتندوز آب را از جريان طبيعى بازداشت و آنگاه باد نيرومند را بر آب مسلطكرد و آب را در بر آن قرار داد، فضا در زير باد پر قدرت باز و آب در روى‏باد،جهنده و جنبان.

سپس خداوند سبحان باد ديگرى بيافريد كه فرمانى جز به حركت درآوردن‏آب نداشت، اين باد دست‏بكار زد و تحريك آب را ادامه داد، جريان‏اين باد را تند و منبعش را دور از مجراى طبيعى قرار داد.

خداوند سبحان همان باد را به برهم زدن آب انبوه و برانگيختن امواج‏درياها دستور داد، و چونان مشك شير كه براى گرفتن كره جنبانده شود،آب‏را بحركت و زير و رو شدن درآورد، وزش باد بر آن آب چنان بود كه درفضاى خالى وزيدن بگيرد، آب در مقابل جريان باد مقاومتى از خود نشان‏نميداد،آب را سخت‏به حركت درآورده اولش را به آخرش،متحركش رابه ساكنش برگرداند، در اين هنگام انبوهى از آب سر ببالا كشيد و كف‏بر آورد، خداوند سبحان آن كف را در فضايى باز و تهى بالا برد و آسمانهاى‏هفتگانه را بساخت، پايين‏ترين آسمانها را از موجى مستقر بنا نهاد كه حركت‏انتقالى باين‏سو و آنسو ندارد، و بالاترين آسمانها را سقفى محفوظ در مرتفع-ترين فضا قرار داد، بى‏ستونى كه آن را برپا دارد، و بدون ميخ و طنابى كه‏آنها را بهم بپيوندد.

آنگاه آسمان را با زينت و زيور ستارگان و روشنايى‏ها بياراست، وخورشيد را با فروغ گسترده و ماه فروزان را با روشنايى‏اش در فلكى گردان و سقفى‏در دوران و صفحه‏اى منقوش با ستارگان بجريان انداخت.

فرشتگان

سپس خداوند سبحان آسمانهاى بلند را از هم باز كرد و ميان آنها راپر از انواعى از فرشتگان ساخت، برخى از فرشتگان سجده‏كنندگانى هستند ركوعى ندارند، برخى ديگر براى ركوع خميده‏اند و قامت‏براى قيام راست‏نمى‏كنند، گروهى از آنان صف‏كشيدگانى هستند كه هرگز دگرگونى در وضع‏خود نمى‏دهند، تسبيح‏گويانى هستند كه خستگى و فرسودگى راهى بآنان‏ندارد، نه بر چشمانشان خوابى پيروز مى‏گردد و نه بر عقولشان اشتباهى، نه‏بر كالبدهايشان سستى روى مى‏آورد و نه به آگاهى‏هايشان غفلت فراموشى، دسته‏اى‏از فرشتگان را امناى وحى و زبان گويا بر پيامبرانش قرار داد، و دسته ديگرى‏را وسايط اجراى فرمان قضا و امر ربوبى‏اش، جمعى از آنان را نگهبانان بندگانش‏فرمود، و جمع ديگرى را پاسبانان درهاى فردوس برينش.

بعضى از آن فرشتگان پاهايى در سطوح پايين زمين دارند و گردنهايى بالاتراز مرتفع‏ترين آسمانها، و اعضاى كالبدى گسترده‏تر از پهنه صفحات كيهان‏بيكران، و دوش‏هايى همسان پايه‏هاى عرش، اين موجودات مقدس در برابرعرش خداوندى از روى تعظيم چشم به پايين دوخته‏اند، و در زير عرش ربانى به‏بال‏هاى خويشتن پيچيده‏اند.

ميان اين فرشتگان و كائنات پايين‏تر،حجابى از عزت ملكوتى و پرده‏هايى ازقدرت فوق طبيعى زده شده است، آنان هرگز خدا را با تصوير و ترسيم‏هاى‏محدود كننده نمى‏پندارند، و صفات ساخته‏ها را به مقام شامخش نسبت‏نمى‏دهند، و او را با تصور در جايگاه‏ها محدود نمى‏سازند، و با امثال ونظاير اشاره به ذات اقدسش نمى‏كنند.

توصيفى از خلقت آدم

سپس خداوند سبحان از خاك زمين مقدارى ماده سخت و نرم و شيرين وشور را جمع نموده آبى در آن پاشيد و تصفيه‏اش كرد، آنگاه خاك تصفيه‏شده را با رطوبت آب به شكل گل چسبان درآورد، و صورتى با اعضاء وجوانب گونه‏گون از آن گل چسبان بيافريد كه با يكديگر پيوستگى‏ها داشتند وگسيختگى‏ها، اين گل چسبنده را خشكانيد،تا اجزاى آن بهم پيوست، و تاوقت معين و برهه‏اى از زمان سخت و جامدش نگهداشت،با گذشت زمان

مدت مقرر سپرى گشت، و آنگاه از روح خود در آن ماده جامد در دميد و به‏آن قطعه جامد تجسم و حيات انسانى بخشيد.

در اين انسان نوساخته ذهن‏ها و عقل‏ها بوجود آورد،تا آنها را بكاربياندازد، انديشه‏ها در مغزش بجريان انداخت كه در تنظيم حيات خويش وتصرف در جهان طبيعت دست‏بكار شود.

اعضايى به او عنايت فرمود كه بخدمت‏خويشتن درآورد، ابزارهايى دراختيارش گذاشت كه با تسلط بر آن و بكار انداختنش،زندگى خود را بپردازد، معرفتى به او عطا فرمود كه حق را از باطل بازشناسد و آن دو را را از يكديگرتفكيك نمايد.

خداوند سبحان به اين انسان نورسيده قواى چشايى و بويايى و نيروى‏تشخيص رنگ‏ها و اجناس درآميخته از رنگ‏هاى مختلف را بذل نمود، وانواعى از همسان‏هاى قابل ائتلاف و اضداد تكاپوگر و اخلاط گونه‏گون از گرمى‏و سردى و رطوبت و خشكى را بوجود آورد.

آنگاه خداوند سبحان اداى امانتى را كه درباره آدم به فرشتگان سپرده ووصيتى را كه به آن موجودات مقدس براى اعتقاد و انجام سجده به آدم و خضوع‏و تعظيم به او نموده بود،مطالبه كرده، فرمان سجده را صادر فرمود:كه به آدم‏سجده كنيد فرشتگان فرمان الهى را اطاعت و به آدم سجده كردند،مگرشيطان، كه تعصب بر او چيره گشت و شقاوت مغلوبش ساخت و به منشا آفرينش‏خود كه آتش بوده است،باليد و تكبر ورزيد و ماده خلقت آدم را كه گل پاره‏اى‏بوده است پست و خوار شمرد، خداوند متعال براى نشان دادن استحقاق‏شيطان به غضب ربانى و تكميل دوران آزمايش او و عمل به وعده خويش،مهلتى‏به شيطان داده، فرمود:

تو اى شيطان،از جمله كسانى هستى كه تا وقت معين به آنان مهلت داده شده‏است، امر خلقت آدم ابو البشر پايان يافت و خداوند او را در جايگاهى كه‏معيشتش را بى‏رنج و تلاش بدست مى‏آورد،سكونت داد و محل زندگى او را

ايمن نمود و از شيطان و خصومت نابكارانه‏اش برحذرش داشت، شيطان كه‏دشمن آدم بود، به اقامتگاهى عالى كه نصيب آدم شده بود و به آميزش او با كمال‏يافتگان نيك كردار حسادت ورزيد و فريبش داد.

پدر انسان‏ها يقين خود را به ترديد و تصميمش را به تزلزل و سستى كه‏شيطان عاملش را به وجود آورده بود،فروخت، شادمانى بهشتى او تبديل به‏ترس شد و فريب‏خوردنش به پشيمانى پايان يافت.

سپس كردگار مهربان انبساطى به آدم بخشيد و شكوفانش ساخت تا از غفلتى‏كه بر او ذشت‏باز پس گردد،و توبه بدرگاهش آورد،كلمه رحمتش رابه آدم تعليم نموده،بازگشت او را به بهشت وعده داد، آنگاه آدم را به اين‏دنيا كه جايگاه آزمايش و تكثير فرزندانش بود،فرود آورد.

برگزيدن پيامبران

خداوند سبحان در اين كره خاكى،پيامبرانى از فرزندان آدم برگزيد و ازآنان براى سپردن وحى و امانت در تبليغ رسالت پيمان گرفت، در آنهنگام‏كه اكثر مردم تعهد الهى را ناديده انگاشتند و حق خداونديش را بجاى نياوردندو شركاى موهوم در برابرش اتخاذ كردند، شياطين با گستردن دام‏هاى حيله‏گرى‏آنان را از معرفت ربانى محروم ساختند و رابطه عبوديتشان را با معبود بى‏همتا از هم‏گسيختند.

خداوند رسولانى را برانگيخت و پيامبرانش را پياپى به سوى آنان فرستاد، تا مردم را به اداى پيمانى فطرى كه با آفريدگارشان بسته بودند،وادار نمايند ونعمت فراموش شده او را بيادشان بياورند، و با تبليغ دلايل روشن وظيفه رسالت‏را بجاى آورند، و نيروهاى مخفى عقول مردم را برانگيزانند و باروربسازند، آيات با عظمت الهى را كه در هندسه كلى هستى نقش بسته ست‏به‏آنان بنمايانند: آسمانهايى برافراشته بالاى سرشان و گهواره گسترده زمين‏زيرپايشان، معيشت‏هايى كه حياتشان را تامين نمايد و اجل‏هايى كه آنان را به كام‏نيستى بسپارد، سختى‏ها و ناگوارى‏ها كه پيرو فرسوده‏شان سازد و رويدادهايى كه آنان را در مجراى دگرگونى و فراز و نشيب‏ها قرار دهد.

خداوند سبحان هرگز خلق خود را خالى و محروم از پيامبران و كتاب وحجت و برهان لازم و رساننده به مقصود رها نساخته است.

اين پيامبران خدا ساخته پيروزمندانى بودند كه نه كم بودن عددشان اخلالى‏به انجام ماموريتشان وارد كرد و نه فراوانى تكذيب كنندگان تبهكار از اجراى‏تصميم الهى‏شان بازداشت.

سنت الهى بر آن بود كه نام پيامبران آينده را به گذشتگان ابراز كند و نام‏انبياى گذشته را به آيندگان معرفى نمايد.

بعثت‏خاتم الانبياءمحمد بن عبد الله (ص)

قرون و اعصار بدنبال هم فرا رسيدند و بگذشته در خزيدند، نياكان‏جاى خود را به فرزندان بازگذاشتند.

تا آنگاه كه خداوند سبحان‏«محمد رسول الله‏» (ص) را كه پيمان پذيرش‏پيامبرى او را از همه پيامبران گرفته بود،براى انجام وعده خويش و اتمام اصل‏نبوت مبعوث نمود،پيامبرى با علامات مشهور و ولادت شريف.

در آن روزگاران كه خداوند ذو الجلال خاتم الانبياء را برانگيخت،مردم‏روى زمين مللى پراكنده و اقوامى با تمايلات متفرق،در پيچاپيچ طرق درهم وبرهم سرگردان و حيرت زده بودند، گروهى از آنان خدا را تشبيه بمخلوقاتش‏مى‏كردند و گروه ديگر در اسماء مقدسش الحاد مى‏ورزيدند، جمع ديگرى بانام‏هاى الهى اشاره به موهومات و موجودات پست مى‏نمودند، خداوند سبحان‏آنان را بوسيله پيامبر اكرم از گمراهى‏ها نجات داد و با موقعيت والايى كه به اوعنايت فرموده بود،آن گمشدگان را از سقوط به سيه‏چال جهالت رها ساخت.

آنگاه كه ماموريت الهى خاتم الانبياء پايان يافت،خداوند ذو الجلال،ديدارخود را نصيبش ساخت و به آن تقرب ربوبى كه در انتظارش بود،نايلش‏فرمود، با فراخواندن او از اين دنيا به پيشگاه اقدس خود اكرامش نمود

و براى او عالم برين را بجاى دمسازى با ابتلائات و كشاكش حيات طبيعى برگزيده،سرانجام او را با نهايت اكرام ببارگاه ربوبى خويش بركشيد.

خاتم الانبياء همه آنچه را كه پيامبران گذشته در ميان امت‏هاى خود ميگذاشتند،در ميان شما مسلمانان برنهاد، رسولان الهى كه از مجراى طبيعت رخت‏بربسته‏اند،هرگز امت‏خويش را مهمل و بدون گستردن راه روشن پيش پاى مردم‏و بدون علائم محكم و دائم در ديدگاهشان رها نساخته‏اند.

قرآن

علامت و طريقى واضح كه پيامبر اكرم در دسترش شما گذاشته است،كتاب‏پروردگار شما است، اين پيام آسمانى همه مصالح و مفاسد حيات دنيوى واخروى شما را بيان نموده است: حلال و حرام،فرايض و شايستگى‏ها،ناسخ ومنسوخ،مباحات و واجبات،خاص و عام،داستان‏ها و اصول عبرت‏انگيز و امثال‏و حكم،مطلق و مقيد،محكم و متشابه را توضيح داده،حقايق ابهام‏انگيز را تفسيرو مشكلاتش را روشن ساخته است.

تحصيل علم و يقين به برخى از مطالب قرآنى،مطابق پيمانى كه از بندگان‏گرفته شده است، لازم است و در برخى ديگر كه اسرار و رموز قرآنى محسوب‏مى‏شوند،مردم را به تنگناى لزوم معرفت آنها مجبور ننموده است.

گروهى از مسائل در كتاب آسمانى ثابت و نسخ آن در سنت روشن‏است، دسته‏اى از مسائل وجود دارد كه التزام به آنها در سنت واجب است‏و در كتاب الهى مورد اختيار مقرر شده است، وجوب بعضى از تكاليف تاوقت معينى است كه با سپرى شدنش مرتفع مى‏گردد، كتاب آسمانى انواع‏محرمات را از يكديگر تفكيك نموده،به معصيت كبيره وعده آتش و به گناهان‏كوچك اميد بخشش داده است.

موضوعات ديگرى در قرآن است كه انجام دادن اندكى از آنها مقبول و دروصول به نهايت آنها، بندگان را آزاد گذاشته است.

حج‏خانه خدا

شما را به حج‏خانه مقدس خداوندى كه آن را قبله مردم قرار داده موظف‏فرموده است، تا چون جانداران كه به چشمه زلال وارد مى‏شوند،در حال‏تسليم به آن معبد سترگ درآيند و كبوتروار وجدكنان و شادمان به آن حرم الهى‏پناهنده شوند، حكمت‏خداوندى در اين ماموريت كمال‏بخش،سر فرودآوردن آزادانه مردم در برابر عظمت ربوبى و پذيرش عزت كبريايى او است.

شنوندگانى از بندگانش را برگزيد كه دعوت او را لبيك گويند و مشيت‏او را بپذيرند، اين بندگان بهره‏ور از گوش شنوا مى‏روند و در آن جايگاه‏قدس كه پيامبران الهى وظايف بوديت‏بجاى آورده‏اند،رو به معبود مى‏ايستند وشباهتى به فرشتگان گردنده به گرد عرش كبريايى‏اش بخود مى‏گيرند، درتجارتگاه عبادت خداوندى سودها مى‏برند و به وعده‏گاه عفو و بخشايش،شتابان‏روى ميآورند.

خداوند سبحان كعبه و وظايفش را شعار جاودانى براى اسلام و جايگاه امن‏براى پناهندگانش مقرر فرموده است، در آن معبد والا،اعمالى را واجب واداى حقش را بر بندگانش لازم و ورود به آن معبد و ديدارش را به كسانى كه‏توانايى دارند حتمى نموده، فرموده است.

«خداوند به كسانى كه توانايى رهسپار شدن به بيت الله را دارند،حج‏خانه‏خود را واجب نموده است،كسى كه با اعراض از اين فرمان الهى كفر بورزد خداوند[نه تنها از او بلكه]از همه جهانيان بى‏نياز است‏».

الحمد لله الذي لا يبلغ مدحته القائلون

(سپاس خداى را كه حق ستايشش بالاتر از حد ستايشگران است) .

مگر آنهمه عظمت‏حيرت‏انگيز در كاخ مجلل هستى و اينهمه امتياز و كمال‏بيكران در موجودى بنام انسان،چيزى جز گسترش دمى از مشيت‏بى‏نهايت او است‏كه آنرا با كلمه‏«باش‏»برافروخته است؟مگر بساط رازدار كائنات با آن قوانين‏و استحكام بنياد،و نوع انسانى با آن هوش و استعداد و وجدان و انديشه كه‏لحظه‏اى از جريانش جهانى را آباد و يا عالمى را ويران مى‏سازد،چيزى جز قطره‏ناچيزى از اقيانوس بى‏پايان قدرت او است؟از اين رو است كه سپاس و ستايش مادرخور موجوديت ما است نه بشايستگى آن مقام ربوبى.

و لا يحصى نعمائه العادون (1) (نعمت‏هايش مافوق انديشه شمارشگران است)

در گذرگاه‏هاى متنوع حيات كه نوع انسانى از آنها مى‏گذرد،تا منزل نهايى‏آن،همه‏جا خوان نعمت‏بى‏دريغش را نهاده مى‏بيند و آيات رحمت الهى‏اش راگسترده،حتى آن انديشه و وجدان برين كه از افق اعلاى زندگى به اجزاء و روابططبيعت كه او را در خود فرو برده‏اند،مى‏نگرد و آنها را آيات الهى و نعمت‏هاى‏ربانى مى‏بيند،خود نعمت عظمايى است كه آدمى از درك و ستودنش ناتوان است‏و شمارش آنهمه موضوعات و قوانين كه انديشه و وجدان را چنين بينايى نصيب‏فرموده است،از حد و اندازه بيرون.

نخستين مرحله بدست آوردن انديشه و وجدان عالى كه چهره واقعى هستى‏را براى انسان روشن بسازند و نعمت‏بودن اجزاء و روابط آن را با موجوديت‏آدمى اثبات نمايد،پذريش آگاهى‏ها و هشيارى‏ها است كه از عالى‏ترين جلوه‏هاى‏حيات در وجود آدمى است.مگر نه اينست كه پذيرش و فعاليت‏هاى آگاهانه باگذشت قرون و اعصار پرده‏ها را از جلو چشمان آدمى بركنار زده و عظمت‏هاى‏بيكران طبيعته را از جهات ذرات گرفته تا كهكشان‏هاى خيره‏كننده روشن ساخته‏است؟آنگاه اين همه فتوحات و پيشروى‏هاى بهت‏انگيز را نخستين گام براى شناخت‏اين حقيقت تلقى كرده است كه‏«ما با شناخت طبيعت تنها خطوطى را خوانده‏ايم‏كه محتوايش ماوراى خوانده‏هاى ما است‏».

و بالعكس،فرار از هشيارى‏ها و آگاهى‏ها بوده است كه عالم هستى را خيال‏و پندار و قوانينش را خودرو و ستارگان سپهر لاجوردينش را تف سربالايى نام‏نهاده است!!!

كارگاه هستى براى اين دشمنان هشيارى‏ها كه زندگى را جز تورم‏«خودطبيعى‏»با لقمه‏هايى از خوردنى‏ها و جرعه‏هايى از آشاميدنى‏ها و لذايذى ازاشباع غريزه‏هاى حيوانى تفسير مى‏كنند،چهره‏اى نشان نخواهد داد كه نعمتى‏در آن ببينند و در شمارش و سپاسش بيانديشند،چنانكه در امتيازات و عظمت‏هاى‏روح خويشتن هم كمترين انديشه‏اى نخواهند داشت.

مدتى است‏بانگ افزايش نامحدود جمعيت و محدوديت مواد غذايى‏و لوله‏ها و بدبينى‏ها در افكار مردم فراوان انداخته است.آغاز اين بانگ ازمالتوس بوده است.

خطبه دو

آیه

ترجمه وشرح آیه الله مکارم

ترجمه دکترآیتی

ترجمه علامه محمدتقی جعفری

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت اول)

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت دوم)

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت سوم)

ومن خطبة له عليه السلام

بعد انصرافه من صفين

[وفيها حال الناس قبل البعثة وصفة آل النبي ثمّ صفة قوم آخرين:] أحْمَدُهُ اسْتِتْماماً لِنِعْمَتِهِ، وَاسْتِسْلاَماً لِعِزَّتِهِ، واسْتِعْصَاماً مِنْ مَعْصِيَتِهِ، وَأَسْتَعِينُهُ فَاقَةً إِلى كِفَايَتِهِ، إِنَّهُ لاَ يَضِلُّ مَنْ هَدَاهُ، وَلا يَئِلُمَنْ عَادَاهُ، وَلا يَفْتَقِرُ مَنْ كَفَاهُ؛ فَإِنَّهُ أَرْجَحُ ما وُزِنَ، وَأَفْضَلُ مَا خُزِنَ. وَأَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلهَ إِلاَّ اللهُ، شَهَادَةً مُمْتَحَناً إِخْلاَصُهَا، مُعْتَقَداً مُصَاصُهَا نَتَمَسَّكُ بها أَبَداً ما أَبْقانَا، وَنَدَّخِرُهَا لاََِهَاوِيلِ مَا يَلْقَانَا، فَإِنَّها عَزيمَةُ الاِِْيمَانِ، وَفَاتِحَةُ

الاِِْحْسَانِ، وَمَرْضَاةُ الرَّحْمنِ، وَمَدْحَرَةُ الشَّيْطَانِ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، أرْسَلَهُ بِالدِّينِ المشْهُورِ، وَالعَلَمِ المأْثُورِ، وَالكِتَابِ المسْطُورِ، وَالنُّورِ السَّاطِعِ، وَالضِّيَاءِ اللاَّمِعِ، وَالاََمْرِ الصَّادِعِ، إزَاحَةً لِلشُّبُهَاتِ، وَاحْتِجَاجاً بِالبَيِّنَاتِ، وَتَحْذِيراً بِالآيَاتِ، وَتَخْويفاً بِالمَثُلاَتِ وَالنَّاسُ في فِتَنٍ انْجَذَمَفِيها حَبْلُ الدِّينِ، وَتَزَعْزَعَتْ سَوَارِيزخ اليَقِينِ، وَاخْتَلَفَ النَّجْرُ وَتَشَتَّتَ الاََْمْرُ، وَضَا المَصْدَرُ، فَالهُدَى خَامِلٌ، واَلعَمَى شَامِلٌ. عُصِيَ الرَّحْمنُ، وَنُصِرَ الشَّيْطَانُ، وَخُذِلَ الاِِْيمَانُ، فَانْهَارَتْ دَعَائِمُهُ، وَتَنكَّرَتْ مَعَالِمُهُ، وَدَرَسَتْسُبُلُهُ، وَعَفَتْ شُرُكُهُ

أَطَاعُوا الشَّيْطَانَ فَسَلَكُوا مَسَالِكَهُ، وَوَرَدُوا مَنَاهِلَهُ بِهِمْ سَارَتْ أَعْلامُهُ، وَقَامَ لِوَاؤُهُ، في فِتَنٍ دَاسَتْهُمْ بِأَخْفَافِهَا وَوَطِئَتْهُمْ بأَظْلاَفِهَا وَقَامَتْ عَلَى سَنَابِكِهَاًّخ، فَهُمْفِيهَا تَائِهُونَ حَائِرونَ جَاهِلُونَ مَفْتُونُونَ، فيخَيْرِ دَارٍ، وَشَرِّ جِيرَانٍ، نَوْمُهُمْ سُهُودٌ، وَكُحْلُهُمْ دُمُوعٌ، بأَرْضٍ عَالِمُها مُلْجَمٌ، وَجَاهِلُهامُكْرَمٌ.

ومنها: ويعني آل النبي صلى الله عليه وآله وسلم

هُمْ مَوْضِعُ سِرِّهِ، وَلَجَأُأَمْرِهِ، وَعَيْبَةُعِلْمِهِ، وَمَوْئِلُحُكْمِهِ، وَكُهُوفُ كُتُبِهِ، وَجِبَالُ دِينِه، بِهِمْ أَقَامَ انْحِناءَ ظَهْرِهِ، وَأذْهَبَ ارْتِعَادَ فَرَائِصِهِ

منها: يعني بها قوماً آخرين

زَرَعُوا الفُجُورَ، وَسَقَوْهُ الغُرُورَ، وَحَصَدُوا الثُّبُورَ لا يُقَاسُ بِآلِ مُحَمَّدٍ عليهم السلام مِنْ هذِهِ الاَُمَّةِ أَحَدٌ، وَلا يُسَوَّى بِهِمْ مَنْ جَرَتْ نِعْمَتُهُمْ عَلَيْهِ أبَداً. هُمْ أَسَاسُ الدِّينِ، وَعِمَادُ اليَقِينِ، إِلَيْهمْ يَفِيءُ الغَالي وَبِهِمْ يَلْحَقُ التَّالي، وَلَهُمْ خَصَائِصُ حَقِّ الوِلايَةِ، وَفِيهِمُ الوَصِيَّةُ وَالوِرَاثَةُ، الاَْنَ إِذْ رَجَعَ الحَقُّ إِلَى أَهْل ِهِ، وَنُقِلَ إِلَى مُنْتَقَلِهِ

«خطبه‏اى است كه امام(ع)پس از مراجعت از صفين ايراد فرموده است و در آن‏وضع مردم پيش از بعثت،و اوصاف اهل بيت پيامبر(ص)و سپس اوصاف مردم ديگر آمده است‏».

ستايش مى‏كنم خداوند را به خاطر اتمام نعمتش،و تسليم در برابر عزتش،و حفظ ونگهدارى از معصيتش!

در نيازها از او استعانت مى‏جويم چه اين كه،آنكس را كه خدا هدايت كند هيچگاه‏گمراه نمى‏شود و آن كس كه خدا او را دشمن دارد هرگز نجات نمى‏يابد،و هر كس كه خداونداو را كفايت كند نيازمند نخواهد شد.

ستايش او مى‏كنم زيرا ستايش خداوند در ترازوى حق از همه چيز سنگين‏تر است،وبرترين گنجى است كه مى‏توان ذخيره كرد،و گواهى مى‏دهم كه به جز خداوند يكتاى بى شريك، معبودى نيست،گواهى كه اخلاص آن را آزموده‏ايم و به خالص بودن آن معتقديم،ومادامى كه زنده‏ايم به آن پاى بند هستيم،و آن را براى صحنه‏هاى هولناكى كه در رستاخيزبا آن روبرو خواهيم شد ذخيره مى‏كنيم،اين گواهى تصميم قطعى ايمان است،و باز كننده‏درب نيكى و احسان،موجب خشنودى خداوند بخشنده است و دور كننده شيطان!

و گواهى مى‏دهم كه محمد(ص)بنده و فرستاده او است،وى را با دينى آشكار و بانشانه و آئينى راستين،و كتابى نوشته شده،و نورى درخشان،و روشنائى تابنده،وامرى آشكار فرستاد، تا شبهات را از بين ببرد،و با دلائل روشن در برابر همگان استدلال‏كند،و با آيات،مردم را از مخالفت‏خدا بر حذر دارد،و با كيفرها بترساند.

او را زمانى فرستاد كه مردم در درون فتنه‏ها قرار داشتند،رشته‏هاى مذهب گسسته واركان ايمان و يقين متزلزل شده،راههاى اساسى براى شناخت‏حق مختلف،و امور مردم‏پراكنده و متشتت،راه فرار از فتنه‏ها باريك،مرجع و پناهگاه ناپيدا،هدايت فراموش‏شده،و گمراهى و نابينائى همه را فرا گرفته بود،خداى رحمان معصيت مى‏شد،و شيطان‏يارى مى‏گرديد،ايمان بدون ياور مانده،اركان آن فرو ريخته و نشانه‏هايش دگرگون شده،

راههاى آن ويران و جاده‏هاى آن كهنه و فرسوده گشته بود.

شيطان را اطاعت مى‏كردند،و به راههاى او مى‏رفتند،و در آبخورگاه او وارد مى‏شدندبه وسيله مردم نشانه‏هاى شيطان آشكار شده و پرچم او برافراشته گرديده،فتنه‏ها با پاى خويش‏آنان را لگدمال نموده،و باسمهاى خود آنان را له كرده بود،فتنه بر روى پاى خود ايستاده و آنهادر آن متحير و سرگردان،بى خبر،فريب خورده،در كنار بهترين خانه(كعبه)و بدترين همسايگان(بت پرستان)قرار داشتند،خوابشان بيدارى،و سرمه چشمهايشان اشك بود در سرزمينى كه‏دانشمندش به حكم اجبار لب فرو بسته،و جاهلش گرامى بود![1].

آل پيغمبر(ص):«قسمتى از اين خطبه كه اشاره به اهلبيت پيامبر(ص)مى‏كند»آنها موضع اسرار خدايند و ملجا فرمانش،ظرف علم اويند و مرجع احكامش،پناهگاه‏كتابهاى او هستند و كوههاى استوار دين او،به وسيله آنان خميدگى پشت دين راست نمود و لرزش‏هاى وجود آن را از ميان برد.

آل محمد اساس دينند:

«قسمت ديگرى از خطبه كه اشاره به جمعيت ديگرى است‏»(جمعيتى از دشمنان اسلام).

بذر فجور را افشاندند،و با آب غرور و فريب آن را آبيارى كردند،و محصول آن را كه‏جز بدبختى و نابودى نبود درويدند:احدى از اين امت را با آل محمد(ص)مقايسه نتوان كرد[2]آنان كه ريزه‏خوار خوان نعمت آل محمدند با آنها برابر نخواهند بود.آنها اساس دينندو اركان يقين[3].

غلو كننده بايد به سوى آنان بازگردد،و عقب مانده بايد به آنان ملحق شود.

ويژگيهاى ولايت و حكومت از آن آنها است،و وصيت پيغمبر(ص)و وراثت او درميان آنان!

هم اكنون حق به اهلش برگشته و دوباره به جائى كه از آنجا منتقل شده بود باز گرديده‏است.

توضيح‏ها:

[1]تاريخ نشان مى‏دهد در ميان هر ملتى چنين وضعى پيش آيد كه‏«دانشمندان آنها لب فرو بندند و جاهلان آنها گرامى باشند»آن ملت‏به نابودى‏خواهند گرائيد،زيرا دانشمندان در اجتماع همچون مغزند كه اگر از كار بيفتندهمه اعضاى بدن از كار خواهد افتاد.

[2]لا يقاس بآل محمد(ص)...:

«ابن ابى الحديد»دانشمند معروف سنى در اينجا مى‏گويد:«ترديدى‏نيست كه محمد و خاندان نزديك او از بنى هاشم مخصوصا على(ع)نعمتى به‏تمام مردم بخشيدند كه براى آن اندازه‏اى تصور نتوان كرد،و آن دعوت به اسلام‏و هدايت‏به سوى آن مى‏باشد،درست است كه محمد(ص)در اين قسمت پيشقدم‏بود اما سهم مهم على(ع)را در هدايت مردم هرگز نمى‏توان انكار نمود و اگرجز جهاد او در آغاز قيام پيغمبر(ص)و نيز جهاد وى در زمان خلافتش،و نشرعلوم و تفسير قرآن و ارشاد مسلمانان،در ميان اين دو جهاد نبود،همين خوددر وجوب حق او بر مردم و خدمت‏بزرگش به آنان كفايت مى‏كرد»

سپس اضافه مى‏كند:«اگر كسى بپرسد آيا اين سخن شامل كسانى كه قبل‏از امام(ع)زمام خلافت را بدست گرفتند مى‏شود؟مگر على(ع)چه حقى برآنان داشت؟

در پاسخ بايد گفت:دو نعمت!نخست‏«جهاد»زيرا هر كس انصاف دهدمى‏داند كه اگر مجاهدات امام(ع)نبود،مشركان،خلفاء و ساير مسلمانان‏را تسليم خود مى‏ساختند،همه ما فداكاريهاى امام(ع)را در«بدر»،«احد»،«خندق‏»،«خيبر»و«حنين‏»،مى‏دانيم،و خوب مى‏دانيم كه:شرك در اين موارد دهان خود را گشوده بود،كه اگر امام(ع)با شمشير خويش آن را نمى‏بست‏مسلمانان را بكام خود فرو مى‏برد.

و ديگر«علوم‏»كه اگر امام(ع)آن را بيان نمى‏كرد،خلفاء در بسيارى‏از احكام به غير حكم خداوند،حكم مى‏نمودند،عمر خود در اين مورداعتراف دارد و خبر«لو لا على لهلك عمر»مشهور است،اين دو نعمت‏بزرگ است‏كه امام(ع)به آنها نيز بخشيده و به گردن آنان حق پيدا كرده است(شرح ابن‏ابى الحديد جلد 1 صفحه(14)

[3]«هم اساس الدين‏»!در اين قسمت امام(ع)به راه و رسم خاندان‏پيغمبر(ص)پرداخته كه همه بايد از آن راه بروند،پيشى گرفتن بر آنان و عقب‏ماندن هر دو نابجا است پس از آن به اينكه آنها براى خلافت مسلمانان برگزيدشده‏اند،و وصيت پيغمبر در اين مورد مخصوص آنان مى‏باشد،و هم آنان وارث‏وى هستند،مى‏پردازد،سپس چون خود در آن زمان در راس حكومت اسلامى‏قرار گرفته بود مى‏فرمايد:«هم اكنون حق به صاحبش رسيده است‏»!

«ابن ابى الحديد»در اينجا مى‏گويد:امام(ع)اولى و احق به خلافت‏بود،اما نه طبق نص پيغمبر! بلكه روى افضليت و برترى‏اش،چه اينكه او پس‏از پيغمبر(ص)افضل بشر بود،و سزاوارتر بخلافت از تمام مسلمانان،اما اوبخاطر مصلحتى دست از خلافت كشيد!...

ولى بايد از اين دانشمند پرسيد:آيا آنان خلافت را در اختيار امام‏گذاشتند و او صلاح ديد به ديگرى واگذار كند و يا اينكه به او نوبت‏ندادند؟!

(جلد اول شرح نهج البلاغه صفحه 174)

خطبه‏اى از آن حضرت(ع)پس از بازگشتش از صفين

او را سپاس مى‏گويم و خواستار فزونى نعمت او هستم و بر آستان عزتش سرتسليم نهاده‏ام و خواهم كه مرا از گناه در امان نگه دارد.از او يارى مى‏جويم كه نيازمندآنم كه نيازم برآورد.هر كس را كه او راه بنمايد،گمراه نگردد و هر كس را كه با اودشمنى ورزد،كس زينهار ندهد، هركس را كه تعهد كند،بى‏چيز نشود كه تعهدش‏از هر چه به سنجش آيد،افزون است و از هر چه اندوختنى است‏برتر.و شهادت‏مى‏دهم كه خداوندى جز الله،خداى يكتا نيست.يگانه است و بى‏هيچ شريكى.

شهادت مى‏دهم،شهادتى كه خلوصش از بوته آزمايش نيكو برآمده باشد و اعتقاد به آن باصفاى نيت همراه بود.بدان چنگ در مى‏زنم،همواره تا آنگاه كه ما را زنده مى‏دارد ومى‏اندوزيم آن را براى روزهاى هولناكى كه در پيش داريم.چنين شهادتى نشان عزم جزم ما درايمان است و سرلوحه نيكوكارى و خشنودى خداوند است و،سبب دورساختن شيطان.

و شهادت مى‏دهم كه محمد(صلى الله عليه و آله)بنده او و پيامبر اوست كه اورا فرستاد با آيينى چون آفتاب تابنده،پرآوازه و دانشى برتر و كتابى نوشته شده وفروغى تابان و پرتوى درخشان و فرمانى قاطع تا حق از باطل بازشناساند،و زنگ‏شبهت از دلها بزدايد.محمد(صلى الله عليه و آله)براى اثبات پيامبرى خويش‏حجتها آورد و مردمان را با آيات كتاب خود بيم داد و با ذكر عقوبتها و كيفرها كه برامتهاى پيشين رفته بود،بترسانيد.

مردمان در فتنه‏هايى گرفتار بودند،كه در آن رشته دين گسسته بود و پايه قين‏شكست‏برداشته و مى‏لرزيد.هركس به چيزى كه خود اصل مى‏پنداشت چنگ زده‏بود. كارها پراكنده و درهم،راه بيرون شدن از آن فتنه‏ها باريك،طريق هدايت مسدودو كورى و بى‏خبرى آنسان شايع و همه‏گير كه هدايت را آوازه‏اى نبود.خدا را گناه‏مى‏كردند و شيطان را يار و ياور بودند.ايمان خوار و ذليل بود،ستونهايش از هم‏گسيخته و نشانه‏هايش دگرگون و راههايش ويران و جاده‏هايش محو و ناپديد.

همگان در راه شيطان گام مى‏زدند و از آبشخور او مى‏نوشيدند.به يارى اين قوم‏بود كه شيطان پرچم پيروزى برافراشت و فتنه‏ها برانگيخت و آنان را در زير پاهاى‏خود فرو كوفت و پى سپر سمهاى خود نمود.آنان،در آن حال،حيرت زده و نادان وفريب خورده بودند و بهترين خانه‏ها (مراد خانه كعبه است) را بدترين همسايه.شبها خواب به چشمانشان‏نمى‏رفت و سرمه ديدگانشان سرشك خونين بود.آنجا سرزمينى بود كه بر دانايش‏چون ستوران لگام مى‏زدند و نادانش را بر اورنگ عزت مى‏نشاندند.

و از اين خطبه[در وصف آل محمد(ص)]

آل محمد امينان اسرار خداوندند و پناهگاه اوامر او و معدن علم او و مرجع‏حكمت او و خزانه كتابهاى او و قله‏هاى رفيع دين او.قامت‏خميده دين به پايمردى‏آنان راستى گرفت،و لرزش اندامهايش به نيروى ايشان آرامش يافت.

و از اين خطبه[درباره منافقان]

گناه مى‏كارند و كشته خويش به آب غرور آب مى‏دهند و هلاكت مى‏دروند.در اين امت هيچ‏كس را با آل محمد(صلى الله عليه و آله)مقايسه نتوان كرد.كسانى را كه مرهون نعمتهاى‏ايشان‏اند با ايشان برابر نتوان داشت،كه آل محمد اساس دين‏اند و ستون يقين كه افراطكاران به آنان راه اعتدال گيرند و واپس ماندگان به مدد ايشان به كاروان دين پيوندند.

ويژگيهاى امامت در آنهاست و بس.و وراثت نبوت منحصر در ايشان.اكنون حق به كسى بازگشته كه شايسته آن است و به جايى باز آمده كه از آنجا رخت‏بر بسته بود.

سپاس او را گويم كه تتميم نعمتش جويم و راه تسليم به عزتش پويم و براى‏مصونيت از تباهى‏ها دست و دل از معصيتش شويم، و از روى نياز به كفايتش‏يارى از او خواهيم.

كسى كه او هدايتش كند،گمراه نگردد و آن كه با مقام شامخش بخصومت‏برخيزد،نجات نپذيرد.و هر كس كه او كفايتش كند،احتياج از او دورى گيرد، سپاسش،برترين وزنه در ميزان كمالات است و شايسته‏ترين اندوخته‏ها در قلمروارزش‏ها و خيرات. من شهادت به يگانگى بى‏انباز آن معبود مطلق ميدهم كه‏جز او خدايى نيست.

شهادتى كه خلوصش از آزمايش‏ها گذشته،و حقيقت نابش در دل و جان‏نشسته.تا مشيت ربوبى او بر بقاى ما حكم كند،شهادت به يگانگى‏اش دستاويز مااست تا سر حد ديارش و ذخيره فناناپذير ما در راه پر هول و هراس از آنچه كه‏در سر راه ما است. شهادت به وحدانيتش لازمه ايمان است و آغاز احسان و رضاى‏خداوند رحمان و طرد شيطان.

و شهادت مى‏دهم كه محمد (ص) بنده و رسول او است.خداوند سبحان‏محمد (ص) را به جامعه انسانى فرستاد،براى ابلاغ دينى مشهور در عقول و افكار وبا علائمى معروف در قرون و اعصار،با كتابى نوشته با قلم ربانى،و نورى‏فروزان و پرتوى فراگير جهان،و امرى روشن و جداكننده صحت و بطلان. تا باآن رسالت الهى تاريكى اشتباهات و ابهام‏ها را از مغز و دل مردمان بزدايد و با دلايل‏روشن،حجت‏ها بر آنان تمام كند و با آيات ربانى از سقوط در پرتگاه برحذرشان‏بدارد و با اخطار به كيفرهايى كه دامنگير تبهكاران مى‏گردد تهديدشان نمايد.

اين رسالت عظمى در دورانى و براى جامعه‏اى درخشيدن گرفت كه طناب‏وحدت‏انگيز دين از هم گسيخته پايه‏ها و ستون‏هاى يقين بلرزه درآمده،اصول‏بنيادين حقايق متلاشى،و واقعيت امر پراكنده بود.

جامعه‏اى كه راه‏هايش براى حركت‏هاى رهايى‏بخش تنگ بود و باريك و منابع‏و عقول و انديشه‏هاى افرادش در مسير حيات نابينا و تاريك. اثرى از رشد وهدايت وجود نداشت و كورى و ظلمت همه جا و همه شئون بشرى را فرا گرفته، نافرمانى به خدا شايع بود و يارى به شيطان رايج.ايمان در همه شئون حيات‏شكست‏خورده و ستونهاى برپادارنده‏اش فرو ريخته، نشان‏ها و علائمش تيره وناشناخته،راه‏هايش متروك،جاده‏هايش محو و نابود گشته بود. در آن دوران‏كه نور رسالت‏برافروخت،مردم اطاعت از شيطان را پيشه خود نموده،راه‏هاى‏آن پليد نابكار را پيش گرفته سيراب شدن خود را از چشمه‏هاى آن مطرود ابدى‏مى‏جستند. علم‏هاى شيطانى بدوش گرفته،پرچم آن مردود بارگاه ربانى را به‏اهتزاز درآورده بودند. در فتنه‏ها و شورش‏هايى غوطه‏ور بودند كه با ناخن‏هاى‏خود،آنان را خورد كرده با سم‏هاى ويرانگر آنان را كوبيده و همواره روى‏سرناخن‏ها به انتظار برپاكردن اضطراب و بلوا ايستاده بود.

مردمى سرگردان و حيران و نادان‏هايى شورش‏زده در بهترين جايگاه و بابدترين همسايگان زندگى مى‏كردند، محروميت از خواب گوارا،خوابشان!

اشك‏هاى سوزان بينوايى سرمه‏هاى ديدگانشان!در سرزمينى كه دانايش بند بردهان‏بود و نادانش محترم و در امان.

آل محمد (ص) چه كسانى هستند؟

آنان دارندگان راز پيامبراند و پشتيبان امر وى و ظرف علم و مرجع‏قوانين و دربردارنده كتب رسالت و كوه‏هاى پا برجاى دين او. پيامبر اكرم به‏وسيله آنان بود كه خميدگى پشت دين را راست و لرزش پهلوهاى آن را مبدل به‏سكون و آرامش ساخت.

رديف مقابل آل محمد (ص) چه كسانى هستند؟

آنان كسانى هستند كه بذر تباهى‏ها و انحرافات را كاشتند و آنگاه كشتگاه‏خود را با دغل‏بازى و فريبكارى‏ها آبيارى‏ها كردند و سقوط و هلاكت از آن‏چيدند، [آنان نفهميدند كه]هيچ كسى را از اين امت،قياس با آل محمد (ص)

نتوان كرد.و آنان را كه نعمت ارشاد و هدايت آل محمد (ص) از سقوط نجات داده است،نتوان با آن پيشوايان الهى مساوى گرفت، آل محمد (ص) اركان اساسى‏دينند و ستون برپاى‏دارنده يقين. (راه ديگرى جز اين نيست كه:) افراطگران‏بايد بسوى آنان برگردند و عقب‏ماندگان تفريط گر خود را به آنان برسانند.

حق ولايت از مختصات آن كمال‏يافتگان است و وصيت پيامبر به اولويت آنان ووراثت رهبرى، در آن شخصيت‏هاى خداساخته است. در اينحال كه مقام پيشوايى‏به انسان‏هاى شايسته واگذار شده،حق به اهلش برگشته و جايگاه خود را دريافته‏است.

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت اول)

احمده استتماما لنعمته و استسلاما لعزته و استعصاما من معصيته

(سپاس او را گويم كه تتميم نعمتش جويم و راه تسليم به عزتش پويم وبراى مصونيت از تباهى‏ها دست و دل از معصيتش شويم) .

حمد و مدح و شكر خداوندى و حكمت آنها

سه نوع حمد براى انسان‏ها مطرح است:

نوع يكم-عبارت است از اعتراف و تذكر به عظمت و امتياز اختيارى درشخص محمود[حمد شده].اين اعتراف و تذكر خود يك نوع تحرك روحى درمسير كمال‏يابى است،زيرا درك عظمت و امتياز اختيارى،خود دليل آن است كه‏حمدكننده در راه رسيدن به شناخت ارزش‏ها به تكاپو افتاده،توانسته است مفهوم‏والاى مزبور را دريابد.پس از دريافت آن مفهوم والا،به درك و شناخت مجردقناعت نورزيده،در آن صدد برآمده است كه از راه اعتراف و تذكر گرايش به آن‏عظمت پيدا كند.

مسلم است كه حمد باين معنا اثر قاطع در اعتلاى روحى آدمى بوجود ميآورد،زيرا با اين حمد است كه انسان از زندان‏هاى متنوع خودخواهى آزاد مى‏گردد وهمواره در صدد برقرار نمودن رابطه با بى‏نهايت اعلا برمى‏آيد.نتيجه اينگونه حمددرك اين حقيقت و كشش بسوى آن است كه:

الحمد لله بقدر الله لا قدر وسع العبد ذى التناهى الحمد لله الذى برهانه ان ليس شان ليس فيه شانه الحمد لله الذى من ينكره و انما ينكر من يصوره

1- (حمد مر خدا را است،مطابق عظمت‏خداوندى،نه بقدر گنجايش‏محدود بندگانش) .

2- (حمد مر خدا را است كه برهان هستى او اينست كه هيچ موضوعى وجودندارد كه تاثير و فعاليت‏خداوندى در آن نباشد) .

3- (حمد مر خدا را است كه كسى كه او را انكار مى‏كند،در حقيقت آفريننده‏و صورت‏بخش خود را نفى مى‏كند،يا در حقيقت كسى را انكار مى‏كند كه او رادر ذهن خويشتن بوجود آورده صورتى درباره او كشيده است) .

نوع دوم-حمد در مقابل نعمت و امتيازاتى است كه از محمود (حمد شده)به انسان نايت‏شده است.در اين نوع از حمد،باضافه اعتراف و تذكر به عظمت‏اختيارى،شخص حامد (حمدكننده) در نتيجه درك نعمت و امتيازى كه بدون عامل‏جبرى براى منعم (دهنده نعمت) به او داده شده است،تحرك روحى پيدا مى‏كندو به ذكر عظمت و انعام او مى‏پردازد.

تشويق و دستور به هر دو نوع حمد در قرآن مجيد،فراوان آمده است.

نمونه‏اى از آيات قرآنى كه نوع يكم از حمد را متذكر مى‏شود،بقرار زير است:

1- الحمد لله الذى خلق السماوات و الارض (1) .

(حمد مر خدا را است كه آسمانها و زمين را آفريده است) .

2- الحمد لله فاطر السماوات و الارض (2) .

(حمد مر خدا را است كه آفريننده آسمانها و زمين است) .

نمونه‏اى براى نوع دوم از حمد در آيات قرآنى:

1- و قالوا الحمد لله الذى صدقنا وعده و اورثنا الارض (3) .

(و آنان گفتند:حمد مر خدا را است كه وعده خود را براى ما بجاى آوردو زمين را براى ما ارث گذاشت) .

2- و قالوا الحمد لله الذى اذهب عنا الحزن (4) .

(و آنان گفتند:حمد مر خدا را است كه اندوه را از ما برطرف فرمود) .

نوع سوم-اعتراف و تذكر به عظمت و امتياز اختيارى محمود است كه‏نعمت و مزيت‏باارزش را به عالم هستى سرازير كرده است،و شخص حامد ممكن‏است از اعتراف و تذكر به آن عظمت و امتياز،ذات محمود را در نظر بگيرد وممكن است‏به اضافه آن،مشمول بودن خود را بآن نعمت و مزيت نيز منظور بدارد.مانند:

الحمد لله رب العالمين (5) .

(حمد مر خدا را است كه پرورنده عالميان است) .

مدح-عبارت است از توصيف نيكى و امتياز در يك موضوع،اعم از آنكه‏انسان باشد يا غير از انسان،لذا مى‏توان توصيف نيكويى يك منظره طبيعى و اسبى‏را هم مدح ناميد،نيز اعم از آنست كه نيكى و امتياز موجب مدح در انسان‏اختيارى باشد يا غير اختيارى.تفاوت مدح با حمد در اينست كه اولا محمود يا بايدانسان باشد يا فوق انسان و ثانيا حمد براى انسان بايستى در مزايا و عظمت‏هاى‏اختيارى او بوده باشد.

شكر-سپاس در مقابل نعمت را گويند كه منعم (دهنده نعمت) با آگاهى واختيار،نعمتى را به انسان سپاسگزار عطا كند.آيات مربوط به مطلوب بودن شكرفراوان است.ما نمونه‏هايى را از چند گروه درباره شكر مى‏آوريم:

1-شكر به مقام ربوبى يكى از انواع انجام وظيفه مطلوب است و اين نوع‏شكر در برابر نعمت قرار نمى‏گيرد،مانند:

انا هديناه السبيل اما شاكرا و اما كفورا (6) .

(ما انسان را براه راست هدايت كرديم،يا آن راه را در پيش مى‏گيرد ووظايف عبوديت را انجام مى‏دهد و يا كفر مى‏ورزد) .

اعملوا آل داود شكرا و قليل من عبادى الشكور (7) .

(عمل سپاسگزارانه كنيد اى آل‏«داود»و بندگان سپاسگزار من اندكند) .

عالى‏ترين و با ارزش‏ترين انواع شكر همين نوع است كه آدمى عبادت وانجام وظيفه خود را بالاتر از معامله‏گرى قرار بدهد.چنانكه امير المؤمنين عرض‏مى‏كرد:

«خداوندا،من ترا نه براى طمع بهشت و نه به جهت ترس از جهنم مى‏پرستم‏بلكه ترا شايسته پرستش ديده و عبادت مى‏كنم‏».

اگر در اين نوع سپاسگزارى كه وظيفه آدمى است،نعمت‏ها و امتيازاتى كه‏خدا به انسان بخشيده است،منظور شود،يعنى هدف اين باشد كه بايستى من در برابربهره‏مند شدن از نعمت‏ها قيمتى بپردازم،زيرا خداوند خواسته‏هاى مرا برآورده‏است،اين هدف‏گيرى نوعى از سوداگرى پست است كه با تحريكات‏«خودطبيعى‏»انجام مى‏شود.ولى اگر آدمى با نظر باهميت و عظمت آن نعمت‏ها،لطف و عنايات‏بى‏نهايت الهى را منظور بدارد كه بدون توقع عوض و بى‏آنكه با دادن نعمت منتى‏برگردن وى بگذارد،فيض خود را براى همگان سرازير مى‏كند.

اين سپاس شايسته‏اى است كه از تشخيص نيك و بد سرچشمه مى‏گيرد،وآدمى با احساس اينكه نيكى‏ها از طرف خداونديست مى‏تواند تقرب بيشترى بخداپيدا كند.

2-قسم ديگرى از شكر در آيات قرآنى آمده است كه در برابر نعمت‏ها وامتيازاتى است كه خداوند به بندگانش عنايت مى‏كند.مانند:

فكلوا مما رزقكم الله حلالا طيبا و اشكروا نعمة الله (8) .

(بخوريد از آنچه كه خداوند به شما حلال و پاكيزه روزى كرده است و به‏نعمت‏خداوند سپاسگزار باشيد) .

ممكن است اين سئوال پيش بيايد كه شكر و سپاس در مقابل نعمت،نوعى‏از معامله‏گرى است كه انسان در برابر آنچه كه مى‏گيرد،قيمتى مى‏پردازد.و بديهى‏است كه نه خداوند متعال نيازى به گرفتن قيمت نعمت‏هاى خود دارد و نه انسان‏شكركننده با چنين شكرى در راه تكامل قدم برمى‏دارد.پاسخ اين سئوال با نظربه آيه‏اى در قرآن مجيد روشن مى‏شود.آن آيه اينست كه:

و من شكر فانما يشكر لنفسه و من كفر فان ربى غنى كريم (9) .

(و هر كس شكرگذار باشد،شكر براى خويش مى‏گذارد و كسى كه كفران‏بورزد،پروردگار من بى‏نياز و كريم است) .

آيه مزبور با صراحت كامل بى‏نيازى خدا را از هر گونه شكر و سپاس‏گوشزد مى‏كند و مى‏گويد:

هر كس كه وظيفه‏اى انجام مى‏دهد و از نعمت‏هاى مادى و معنوى خداوندى‏قدردانى مى‏نمايد،در تكامل خود كوشيده راه اعتلاى خويشتن را در پيش ميگيرد3-آياتى در قرآن باين مضمون وارد شده است كه شكرگذارى نتيجه عالى‏تقوى است،مانند:

فاتقوا الله لعلكم تشكرون (10) .

(تقوى براى خدا بورزيد،شايد شكرگذار باشيد) .

ارزش بسيار عالى شكر در اين گروه از آيات بخوبى روشن مى‏شود،زيرا در آن‏تقوى كه عبارت است از نگهدارى خود انسانى از تباهى و رسانيدن آن به مقام‏رشد و كمال،مقدمه‏اى براى شكر معرفى شده است.با اين آيه شريفه مى‏توان فهميدكه شكر سوداگرانه با آن شكر كه نتيجه عالى تقوى و فضيلت است تفاوت بينهايت‏دارد،زيرا اين سپاسگزارى پس از آزادى روح از همه دام‏ها و زنجيرهاى شهوات‏و خودخواهى صورت مى‏گيرد و نشان مى‏دهد كه انسان تا آستانه بارگاه ربوبى‏پيش رفته است.

4-گروهى از آيات قرآنى هست كه شكر را بعنوان نتيجه معرفت‏به حقايق‏عالم هستى كه آيات خداوندى هستند،معرفى مى‏نمايد،مانند:

كذلك يبين الله لكم آياته لعلكم تشكرون (11) .

(بدينسان خداوند آيات خود را بر شما روشن مى‏سازد،باشد كه شكرگزارباشيد) .

مسلم است كه معرفت‏خود آيات الهى مقدمه وصول به مقام عالى شكرگذارى‏خواهد بود،نه بدانجهت كه انسان با شناخت آن آيات،از نعمت‏هاى مادى عالم‏هستى برخوردار مى‏گردد.

از مسائلى كه در اين مبحث مطرح كرديم،روشن مى‏شود كه مقصود اميرالمؤمنين عليه السلام از جمله

احمده استتماما لنعمته و استسلاما لعزته و استعصاما من معصيته.

(سپاس او را گويم تا تتميم نعمتش جويم و راه تسليم به عزتش پويم و براى‏مصونيت از نافرمانيش دست و دل از معصيتش شويم) .

عالى‏ترين درجات حمد خداوندى است،زيرا منظور از تتميم نعمت،جلب‏مزاياى مادى قابل معامله با حمد و سپاس نيست،بلكه بايد گفت:حمد مزبورسه عامل دارد:

عامل يكم-افزايش معرفت‏به عظمت نعمت‏ها است كه افزايش معرفت‏خداوندى را بدنبال خود دارد.همچنين نتيجه اين حمد گسترش بيشتر ابعاد و استعدادهاى‏روحى است كه در آدمى بوديعت نهاده شده است.

عامل دوم-تسليم در برابر عزت و جلال خداوندى است كه عالى‏ترين‏درجه ارتباط با موجود بى‏نهايت‏بزرگ است.

عامل سوم-تقوا و آزاد كردن خويشتن از آلودگى‏هاى هوى و هوس وخودخواهى‏ها است.

انه لا يضل من هداه و لا يئل من عاداه و لا يفتقر من كفاه

(كسى كه او هدايتش كند،گمراه نگردد و آن كس كه با مقام شامخش به خصومت‏برخيزد، نجات نپذيرد و هر كس كه او كفايتش كند،احتياج از او دورى بگيرد) .

ضلالت و هدايت (گمراهى و رستگارى)

اين دو مفهوم كه در همه ملل و اقوام لغتى مناسب با شرايط روانى و محيطى‏مخصوص بخود دارد،از مختصات وجود قانون و وظيفه مى‏باشد.چنانكه اگر خطى‏فرض نشود،انحراف و راستى در مسير معنايى ندارد،همچنين تا قانون و وظيفه‏اى‏فرض نشود،گمراهى (انحراف) و رستگارى (حركت در مسير واقعى) ،قابل تصورنخواهد بود.

درباره ضلالت و هدايت در ميان همه ارباب اديان و اخلاقيون و حقوقدانان‏مباحثى بسيار فراوان صورت گرفته است.و مى‏توان گفت:براى هر فرد و جامعه‏اى‏كه اصل و قانون مطرح است،دو مفهوم متقابل ضلالت و هدايت (سرپيچى از قانون‏و اطاعت از آن) مورد توجه مى‏باشد.

نهايت اينست كه مكتب‏هايى كه خدا را از راهنمايى و تاثير در زندگى‏انسان‏ها كنار مى‏گذارند، دو مفهوم مزبور (ضلالت و هدايت) را بمعناى انحراف‏از وظيفه و تسليم بوظيفه تفسير مى‏كنند،و آن مكتب‏هائى كه خدا را راهنما و مؤثر وناظر در حيات آدميان مى‏دانند،دو پديده انحراف و تسليم را به قوانين موضوعه‏بشرى و فرمان‏هاى الهى تعميم مى‏دهند.اگر بخواهيم ضلالت و هدايت را بطوراجمال از ديدگاه مكتب‏ها مطرح كنيم بقرار زير خواهد بود:

1-مكتبهاى دينى-منظور ما همه آن مكتب‏ها است كه براى انسان باضافه‏بايستگى‏ها و شايستگى‏هاى زندگى معمولى[كه اصول و قوانين عرفى صحيح وموضوعى بازگو كننده آنها است،بجهت قرار گرفتن انسان‏ها در مسير تكامل روحى‏الهى،]بايستگى و شايستگى‏هاى ديگرى را هم كه در شكل قوانين الهى تدوين شده‏است مى‏پذيرند و معتقدند كه انسان‏ها بدون عمل به آن قوانين،داراى هيچ اهميت‏و ارزشى نيستند،و مانند ساير حيواناتند كه تنها داراى ابعاد و استعدادهاى بيشترى‏مى‏باشند.و انحراف از هر يك از قوانين موضوعى و عرفى و الهى،ضلالتى بهمان‏اندازه دارد و بالعكس تسليم و عمل بهر يك از آن‏ها هدايتى است كه انسان به آن‏توفيق يافته است.

2-مكتبهاى غير دينى-قوانين و اصولى كه در اين نوع مكتبها وضع وبه اجرا گذاشته مى‏شود. اغلب به اين ترتيب است كه زندگى معمولى فرد و جامعه‏را تامين مى‏نمايد و مردم مى‏توانند بدون تصادم و مزاحمت‏با يكديگر زندگى نمايند.براى اجراى اين قوانين و اصول كيفرهايى وضع مى‏شود كه در صورت تخلف‏مشمول آن كيفرها مى‏شوند و گاهى پاداش و مسائل اخلاقى هم براى تقويت اجراى‏تكاليف مطرح مى‏گردد.

انحراف از اين تكاليف،مانند انحراف زنبور عسل يا يكى از اجزاء ماشين‏تلقى مى‏گردد.بنابراين، اطاعت و تخلف با نظر به راهى كه اصول و قوانين مفروض‏معين كرده است،مفهوم پيدا مى‏كند و راه ديگرى وجود ندارد كه منشا انتزاع‏ضلالت و هدايت‏بوده باشد.

اين است وضع تكاليف فردى و اجتماعى در مكتب‏هاى غير دينى و اطاعت وتخلفى كه از پيروى يا تخلف از آن‏ها مطرح مى‏گردد.

جاى شگفتى است كه با اينحال هيچ يك از جوامع مكتبهاى غير دينى بدون‏اشتياق به واقعيات انسانى فوق زنبورى و ماشينى از آغاز تاريخ تاكنون ديده نشده‏است.و اين اشتياق با گفتارها و كردارها و انديشه‏ها و تجسيمات گوناگون همواره‏در فرهنگ ملل نمودار بوده است.

همه جوامع امروز بينوايان هوگو و هنر چيست؟و جنگ و صلح‏تولستوى را همانطور مى‏خوانند و تحت تاثير آن قرار مى‏گيرند كه جوامع دينى‏در گذشته و امروز.اين اشتياق بخوبى اثبات مى‏كند كه آدمى در فوق مقررات‏زندگى،نوعى از حيات معنوى انسانى را سراغ دارد كه بطور طبيعى مى‏خواهد تكليف‏خود را با آن حيات معين نمايد.

بنظر مى‏رسد اين اشتياق بهيچ وجه و با هيچگونه اشتغالات ذهنى در همه‏افراد يك جامعه خاموش نخواهد گشت،زيرا حداقل،افرادى در هر جامعه پيدا ميشوندكه بگويند:

بسيار خوب،همه چيز درست است و زندگى معمولى ما هيچ اشكال و نقص‏فنى ندارد،سپس چه؟!بالاخره من مى‏خواهم بدانم فلسفه و هدف اين زندگى‏چيست؟.با احتمال و يا اعتقاد بوجود حيات عالى‏تر در همين زندگانى (اگر چه‏اين حيات عالى‏تر با اصطلاح اخلاق تعبير شود) ،راهى براى رفتار در آن حيات‏مطرح مى‏گردد كه در صورت حركت در آن راه،اطاعت (هدايت) و در صورت‏انحراف از آن،تخلف (گمراهى) انتزاع خواهد گشت.

3-مكتب‏هاى اخلاقى-ممكن است‏با نوعى تعميم در مفهوم اخلاق،بتوانيم‏مكتب انسانى‏«اومانيسم‏»را در اين قسم از مكتب‏ها مورد بررسى قرار بدهيم.مفهوم‏مشترك اين مكتب‏ها چنين است كه ما مقدارى از اصول و قوانين انسانى داريم كه‏پيروى و عمل بآنها مى‏تواند هر گونه احساسات انسانى ما را در فوق مقررات زندگى‏معمولى تامين و اشباع نمايد. اوگوست كنت فرانسوى اين نظريه را پس از ابتلاءبه عشقى كه در او تاثير روحى ايجاد كرد، تقويت نموده رواج مى‏داد.ولى تصوراينكه مبتكر اومانيسم اين متفكر بوده است،از بى‏اطلاعى به سرگذشت همه جانبه‏بشر ناشى مى‏گردد،زيرا با تتبع كافى در تراوش فكر بشرى،براى اصلاح همه جانبه‏زندگى خود،به اضافه ايده‏آل‏ها و تفكرات مذهبى، (كه اكثريت اذهان جوامع‏متوجه آن بوده است) نظريه مزبور را هم مى‏بينيم كه گاهى هم بنام اخلاق وارد ميدان‏ميشود.تنها بعنوان مثال:گفتار حسين بن على (ع) را در حادثه خونين نينوا متذكر ميشويم‏كه خطاب به تبهكاران و اراذل روزگار كه در برابرش صف كشيده بودند،مى‏گويد:

اگر دين نداريد و از مسئوليت در فراسوى اين زندگى بيم و هراسى نميورزيد،حداقل در زندگى دنيوى خود پاى‏بند اصول آزادى انسانى باشيد.

اين خطاب كوبنده در آن موقعيت و براى آن وقيح‏ترين افراد تاريخ،بخوبى‏اثبات مى‏كند كه تاريخ اصول‏«اومانيسم‏»قديمى‏تر از آن است كه سطحى‏نگران به‏گمان كرده و به‏«اوگوست كنت‏»نسبت مى‏دهند.

در اين نوع مكتب‏ها هم دو مفهوم اطاعت و انحراف (هدايت و ضلالت)مطرح مى‏گردد.در نتيجه تحليل مكتب‏هاى سه‏گانه كه بطور اختصار انجام داديم،مى‏توانيم بگوئيم كه بشر در فوق اطاعت و انحراف‏ها با نظر به مقررات زندگى‏معمولى،گمراهى و هدايتى دارد كه پليدى و پاكى او را اثبات مى‏نمايد.

درباره ضلالت و هدايت مباحث فراوانى وجود دارد كه ما در تفسير خطبه‏هاى‏آينده تا حدود مناسب مطرح خواهيم كرد.

و آن كس كه با مقام ربوبى به خصومت‏برخيزد،نجات نپذيرد

خصومت‏با خدا چه معنا دارد؟

خصومت‏با خدا معنايى جز عداوت با خويشتن ندارد.

عداوت با خويشتن از كجا ناشى مى‏گردد؟

عداوت با خويشتن از عوامل زيادى سرچشمه مى‏گيرد:

اين عوامل از بى‏اعتنايى به خويشتن شروع مى‏گردد و در افتادن در زباله‏دان‏تاريخ به پايان مى‏رسد.مسير اين عوامل را نكبت و بدبختى‏هايى كه تواريخ ازانسان‏ها ثبت كرده است تشكيل مى‏دهد.

عداوت با خويشتن كه از بى‏اعتنايى به‏«خود»آغاز مى‏شود،در راه مقصداز مسير زير عبور مى‏كند:

1-بيگانگى از خويشتن.

2-بيگانگى از ديگر انسان‏ها.

3-ناديده‏گرفتن ارزش‏ها و عظمت‏هاى هستى و انسانى.

4-بيگانگى از جهان هستى.

5-بريده شدن از مبدء اعلاى هستى.

ممكن است اين سئوال پيش بيايد كه همه نقاط اين مسير با جهل و ناآشنايى‏مشخص شده است،و مسلم است كه نادانى و بيگانگى معرفتى موجب خصومت‏نمى‏گردد،زيرا خصومت پس از درك موضوع و زشتى آن،به اضافه احساس تصادم‏با آن موضوع مى‏باشد.

پاسخ اين سئوال روشن است،زيرا وقتى كه انسان واقعيات پنجگانه مزبوررا ناديده مى‏گيرد، آن واقعيات بدون توجه به ناديده‏گرفتن انسان نادان،دست از تحريكات خود برنمى‏دارد.

يعنى وقتى كه انسان بيگانه از واقعيات مزبور،«خود»را مورد اعتنا قرارنمى‏دهد،آن‏«خود»از بين نمى‏رود و تا مدت زيادى به تحريكات خود ادامه ميدهد،انسان بيگانه از«خود»مجبور است‏با آن تحريكات به مبارزه برخيزد،در اين مبارزه‏است كه قيافه عداوت با«خود»نمودار مى‏گردد،مثلا«خود»مى‏گويد:حق كسى‏را پايمال مكن و براى اجراى اين دستور تحريكاتى جدى براه مى‏اندازد،انسان‏بيگانه از خود مجبور مى‏شود براى خاموش كردن دستور و تحريكات مزبور دست‏بكار شود،اين دست‏بكار شدن،يعنى وارد شدن به كارزار مبارزه با«خود». اگر«خود»در دستور دادن و تحريكاتش با شكست روبرو شد[كه البته مدتى طولانى لازم داردتا يك خود معتدل بكلى از پاى درآيد]بنظر چنين مى‏آيد كه ديگر بساطكارزار و مبارزه و عداوت برچيده شده است و آرامشى در درون آدمى به وجودآمده است،ولى اين گمان و پنداريست كه ناشى از حماقت‏بى‏نهايت‏بشر از خودبيگانه مى‏باشد،كه نمى‏تواند تفاوتى ميان مرتفع شدن پيكار به وسيله انتحارى كه‏انجام داده است،و آرامش ميدان درون بگذارد.آرى، موقعى كه‏«خود»يا شخصيت‏در ميدان درون غرقه بخون متلاشى مى‏شود،كارزار هم مرتفع مى‏گردد.بدين ترتيب‏مى‏توانيد خصومت‏با خدا را كه با هيچ چيزى جبران نمى‏پذيرد تفسير فرماييد.

و اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شريك له،شهادة ممتحنا اخلاصها،معتقدا مصاصها

(شهادت به يگانگى بى‏انباز آن معبود مطلق مى‏دهم كه جز او خدايى نيست،شهادتى كه خلوصش از آزمايش‏ها گذشته و حقيقت نابش در دل و جان نشسته) .

شهادت با اخلاص به وحدانيت الهى

اين شهادت كه على بن ابيطالب (ع) به يگانگى معبود مطلق مى‏دهد،تنها نوعى‏از معرفت مجرد كه از ديدن نظم و هماهنگى كارگاه طبيعت‏حاصل مى‏شود،نيست،اين شهادت تنها از براهين و دلايل توحيد كه در فلسفه‏ها و اصطلاح‏هاى جالب آورده مى‏شود،ناشى نشده است، حتى اين آن شهادت طبيعى نيست كه:

هر گياهى كه از زمين رويد وحده لا شريك له گويد

همچنين قطعى است كه اين شهادت تقليدى از شخصيت پيشواى موحدين،پيامبراكرم اسلام هم نيست،چه رسد به تقليد از عقايد رسوب يافته خداشناسان تاريخ.بياييد داستان روح‏بخش و سازنده شهادت امير المؤمنين به وحدانيت الهى را از پيامبراكرم و از خود او بشنويم،زيرا كسى را جز مربى اعظم او (محمد بن عبد الله (ص) )سراغ نداريم،كه طعم شهادت على (ع) را چشيده باشد.پس يك جمله از پيامبراكرم بشنويم و سپس به بيانات و كردار خود على (ع) گوش فرا دهيم.

لا تسبوا عليا فانه ممسوس فى ذات الله.

(به على ناسزا نگوييد،زيرا او شيفته و بى‏قرار ذات الهى است) .

اين جمله‏ايست كه در مجلد اول در بخش معرفى شخصيت امير المؤمنين (ع)

با ماخذش نقل كرده‏ايم،مراجعه شود.

آيا به اصطلاح عمومى دو موضوع مى‏تواند شخصيت واحد وحدت‏گرا رارا شيفته خود بسازند؟ !

آيا دو موضوع كه يكديگر را محدود به هويت‏خود كرده‏اند،مى‏توانندشخصيت‏بى‏نهايت گرائى را بيقرار و شيفته خود بسازند؟!

اين يك بيان صد درصد منطقى عمومى است كه آگاهانه يا ناخودآگاه گفته‏مى‏شود كه:رو كه در يك دل نمى‏گنجد دو دوست.

اما داستان شهادت على (ع) به وحدانيت‏خداوندى با نمونه‏اى از بيانات وكردار خود او در جملات زير بخوبى آشكار ميشود:

«من از موقعى كه حق را ديده‏ام،شك و ترديد در حق ننموده‏ام‏».

در خطاب به فرزند عزيزش امام حسن مجتبى (ع) :

«فرزندم،اگر خداى ديگرى وجود داشت پيامبرانى هم از طرف اومى‏آمدند».

«من خدايى را كه نديده باشم نمى‏پرستم‏».

«انس من با خداى يگانه‏ام مى‏باشد».

در راه رسيدن به اين شهادت والا،از آزمايش‏هاى گونه‏گون گذشته‏ام،در هريك از آن آزمايش‏ها كه با هشيارى و آگاهى تمام قرار گرفته‏ام،بيش از يك توجيه‏و يا يك صدا و يا يك اشاره نديده‏ام از هر نقطه زندگى كه عبور كردم،و با هر حادثه‏اى‏كه روبرو گشتم،اتحاد مبانى اصلى آنها را در يك وحدت عالى دريافتم.و ديدم‏كه گرداننده كوچكترين جزئى از اجزاء مورچه همان خدا است كه كيهان با عظمت رامى‏گرداند.يگانگى پروردگار را در نظم اجزاء و روابط هستى‏ام مشاهده كردم.اعتقاد باين يگانگى است كه اختلاف و تضاد و تناقض را از گفتار و كردار و انديشه‏و آرمان‏جويى‏ام برطرف ساخته است.

آنكس كه وحدانيت الهى را دريابد،تنوع آثار و دگرگونى‏هاى حاكم دردو قلمرو انسان و جهان و گوناگونى اشكال و رنگ‏ها و پديده‏ها را مستند به ذات‏خود آنها نمى‏داند،و تكثر و تنوع دو جهان درونى و برونى را همچون تصورات‏و فعاليت‏هاى يك‏«من‏»مى‏بيند.

دانش‏ها و جهان‏بينى‏ها تاكنون در هيچ يك از جريانات طبيعى و انسانى،واقعياتى به عنوان ماده بنيادين،هيولاى مطلق،طناب ممتد زيربناى حوادث و رابطه‏مطلق ميان صورتها را نتوانسته است اثبات نمايد،پس اين وحدت و هماهنگى جزاز ناحيه آفريننده يگانه به وجود نمى‏آيد.

ديگر اينكه من با مسافتى كه در مسير«گرديدن‏»هاى تكاملى سپرى كردم،يگانگى خداوندى را بيشتر و بهتر درك نمودم.ايستادن و خدا را در يك افق بالا يگانه‏فرض كردن و آن را از شئون زندگى بركنار ديدن،نوعى از«خودمحورى‏»است‏نه توحيد خداوند يگانه،كه بايد به شهادت (ديدن و دريافتن) مستند باشد.

نتمسك بها ابدا ما ابقانا و ندخرها لاهاويل ما يلقانا

(شهادت به يگانگى‏اش دستاويز ما است تا سر حد هستى ما و ذخيره فناناپذيرما است در راه پر هول و هراس آنچه كه خواهيم ديد) .

شهادت به وحدانيتش در امتداد هستى ما است

اينست معناى هستى وابسته به يگانه بى‏نهايت،كه لحظه‏اى را بدون شهادت‏و مشاهده هستى‏بخش سپرى نمى‏كند.اينست معناى آگاهى به لزوم تفسير و توجيه‏منطقى حيات آدمى كه بى‏مشاهده هستى بخش يگانه،امكان‏پذير نخواهد بود.براى‏توضيح و اثبات انحصار دستاويز بشرى در شهادت،طوفان‏ها و عوامل وحشت‏زاى‏زندگى را كه سر راه همه كس را گرفته است،دقت فرماييد:

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت دوم)

هستى چونان كتابى بى‏اول و آخر جلوه مى‏كند.هدف حيات در امواج‏طوفانى مغزها گم ميشود.رشته زنجيرى تاريخ در زير نظر تحقيق نهايى از هم ميگسلد،لذايذ و آلام مانند ريسمان‏هاى سياه و سفيدى در هم مى‏پيچد و زندگى را با يك رنگ‏خاكسترى رنگين مى‏سازد و هر دو رنگ را از قابليت تفسير ساقط مى‏كند.افكارنافذ بزرگترين مغزهاى بشرى در فهم اصول و مبانى بنيادين طبيعت از ناچيزترين‏رويدادش گرفته تا مجموع آن،خيره و سرگشته و درمانده مى‏شود.اين است‏طوفان‏ها و عوامل بيم و وحشتى كه سر راه هر انسان آگاه را گرفته است و حل وفصل نهايى خود را بطور جدى از او مى‏طلبد.

ناديده‏گرفتن اين عوامل همان‏«از خودبيگانگى‏»و مبارزه با خويشتن است‏كه در مبحث گذشته آن را توضيح داديم:

آيا جز عامل شهادت و مشاهده يك حكمت‏برين از حكيم يگانه سراغ داريدكه انسان را از اين عوامل هول و وحشت آزاد كند؟!!اگر سراغ داريد،چرا به‏بشريت كه در اين راه تلفات بيشمار مى‏دهد عرضه نمى‏كنيد؟!!

توضيح نگرانى و اضطراب فراسوى زندگى معمولى را از قطب‏نماى درونى خودبخواهيم كه نشان مى‏دهد:آنچه كه از بالا شروع شده است در پايين ختم نمى‏گردد.رفتن ببالا و جايگاه خويش به تكاپوى حياتى نيازمند است و سقوط به پايين بمبارزه با حيات.

و اشهد ان محمدا عبده و رسوله ارسله بالدين المشهور و العلم الماثور

(شهادت مى‏دهم كه محمد (ص) بنده و رسول او است،خداوند سبحان‏او را بجامعه انسانى فرستاد،براى ابلاغ دينى مشهور در عقول و افكار و با علائمى‏معروف در قرون و اعصار) .

شهادت ميدهم به عبوديت و رسالت محمد (ص)

اين شهادت ركن دوم دين اسلام است كه هر كس كه به اسلام بگرود،بايد ازروى دليل و برهان،آن را بپذيرد.معناى اين شهادت چنين است كه اولا بندگى‏پيامبر اكرم را به خداوند سبحان مى‏پذيرم.و درباره آن پيشواى الهى افراط ومبالغه نمى‏كنم،او جنبه الوهيت ندارد و موجود ازلى و ابدى و عالم و قادر مطلق‏نيست.بلكه بنده شايسته خداوندى است كه بجهت داشتن لياقت و استعداد گيرندگى‏وحى الهى،به عالى‏ترين درجه عبوديت رسيده به مقام والاى رسالت نايل شده است.اين شهادت در نتيجه تقليد يا عواطف و گرايش‏هاى خام به محمد (ص) نبوده است،بلكه معرفتى كامل درباره عالى‏ترين عظمت و امتيازى بود كه امير المؤمنين (ع) دروجود پيامبر اكرم دريافته بود.

در سخنان على (ع) در نهج‏البلاغه و چگونگى رابطه او با پيامبر اكرم،تسليم‏و تعظيم نهايى شگفت‏انگيزى را مى‏بينيم كه على (ع) درباره خاتم الانبياء عليه السلام‏داشته است.نظير اين تسليم و تعظيم شخصى درباره شخصى ديگرى ديده نشده است.از اينجا است كه مى‏گوييم: معرفت امير المؤمنين به آن پيشواى الهى در حد اعلا بوده است.

ايمان و شهادت على (ع) يكى از روشنترين دلايل رسالت محمد (ص)

با نظر به اينكه على بن ابيطالب (ع) از همه استعدادهاى بزرگ و معرفتهاى‏بنيادين انسان و جهان و عالى‏ترين كمالات برخوردار بوده است و با نظر به آزادى‏روانى فوق تصورى كه بوسيله آن توانسته بود از همه‏گونه علائق نژادى و عاطفى واحساسات خام و خودمحورى و گرفتار شدن در ميان حلقه‏هاى زنجير تاريخ وجاذبه‏هاى مقام پرستى و ثروت‏اندوزى،خود را رها و آزاد بسازد،آنگونه تعظيم‏و تسليم به پيامبر اكرم روشن‏ترين و قاطع‏ترين دليل صدق رسالت آن پيشواى الهى است.

على (ع) با آن هوش و ذكاوت و استعداد فوق العاده توام با صدق و صفا و خلوص‏نيت در حد اعلا،ساليان متمادى در زندگى فردى و اجتماعى،در آشكار و پنهان‏و در هر نوع از رويدادهاى زندگى،با پيامبر اكرم بوده بهمه شئون روانى و موضع‏گيرى‏ها و رفتار آن پيشواى معظم آگاهى و ايمان داشته است.

على بن ابيطالب آن انسان كه وجودش آميخته با صدق و عدل بوده،بجهت‏داشتن چنين شخصيتى از همه موجوديت معمولى خود دست‏برداشته بود،اگر اندك‏تصنع و خودخواهى و ارتكاب خلاف حقيقتى در پيامبر مى‏ديد،از همان لحظه نه‏تنها راه خود را جدا مى‏كرد،بلكه به مبارزه و پيكار با پيامبر مى‏پرداخت.اگر تسليم‏و تعظيم امير المؤمنين درباره پيغمبر ناشى از احساس ناتوانى در مقابل قدرت و يامستند به عواطف و محبت‏هاى طبيعى و معمولى بود، نتيجه‏اى كه در وضع روحى‏على (ع) به وجود مى‏آورد،يك تسليم محض و ركود و خيرگى در اشعه عظمت‏پيامبر و احساس لذت معمولى از عواطف و مهرورزى‏ها بود،ولى ما مى‏بينيم: تسليم و تعظيم على (ع) به پيامبر اسلام،روح او را چنان شكوفان و فعال ساخته‏است كه تاريخ بشرى باعتراف همه اهل تتبع نظير آن را جز در خود پيامبر اسلام سراغ ندارد.

براى توضيح اين نوع تسليم براى اشخاصى كه از درك اين پديده شگفت‏انگيزناتوانند،مثال تسليم جلال الدين مولوى را در برابر شمس تبريزى كه از نظر هدف‏گيرى و نتايج‏حاصله و سازندگى خيلى پايين‏تر از رابطه على با محمد (ص) بوده‏است،در نظر مى‏آوريم:مولوى با تمام موجوديتش در برابر شمس تا حد صفرپايين مى‏آيد و تسليم مى‏شود:

لطف كنى لطف شوم قهر كنى قهر شوم با تو خوشم اى صنم لب شكر خوش ذقنم

ديوان شمس تبريزى

اين تسليم نه تنها موجب ركود و گريز روح جلال الدين از واقعيات نمى‏گردد،بلكه هزاران من و ما و روح فعال كم نظير در او بوجود مى‏آورد:

زين دو هزاران من و ما اى عجبا من چه منم گوش بده عربده را دست منه بر دهنم چونكه من از دست‏شدم در ره من شيشه منه هر چه نهى پا بنهم هر چه بيابم شكنم

ديوان شمس تبريزى

پس از آن تسليم،مى‏بينيم:همه گونه شناسائى‏ها و معلومات رسمى رفتارهاو اصول ثبيت‏شده زندگى معمولى آدميان مانند شيشه‏هائى نازك در زير پاى مولوى‏مى‏شكند و متلاشى مى‏گردد.

بار ديگر تاكيد مى‏كنيم كه اين مثال تنها براى استمداد از داستانى است كه‏همگان از آن اطلاع دارند،و گرنه،رابطه امير المؤمنين با محمد (ص) در هدف‏اعلاى هستى و زندگى و مستقيم‏ترين راه به سوى خدا با تمام هشيارى،قابل مقايسه با رابطه‏مولوى و شمس،كه تنها طغيانى را در برابر معلومات رسمى و رفتارهاى عادى نتيجه‏داده بود،قابل مقايسه نيست. درست است كه اين طغيان و سدشكنى يك فعاليت روحى‏بسيار با اهميت و كم‏نظيرى بود، ولى آيا اين نتيجه را هم داده بود كه موجوديت‏مولوى براى خود و براى ديگران در همه واقعيات بحد كمال رسيده باشد؟!اين‏چيزى است كه خود مولوى هم نمى‏تواند آن را ادعا كند.

اين جوش و خروش روانى مجرد و لذت‏بار كجا و:

ما شككت فى حق مذاريته.

(من از آنموقع كه حق بمن نشان داده شده است،هرگز درباره آن شك‏نكرده‏ام‏».و:

لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا.

(اگر پرده از روى واقعيات برداشته شود،بر يقين من افزوده نمى‏گردد)كجا؟!!

دين مشهور-ممكن است منظور امير المؤمنين (ع) از دين مشهور خود اسلام‏باشد كه از شهرت دودمانى و محلى و كشورى گذشته،تدريجا به شهرت جهانى‏دست‏يافت.ولى احتمال قوى ميرود كه مقصود دين نوح و ابراهيم خليل (ع) باشدكه اديان بزرگ آن دوران،ادعاى تبعيت از آن را داشتند.در آيات قرآنى شواهدروشنى براى اين مطلب وجود دارد كه دين واقعى الهى داراى متن واحد بوده و دركتب و آثار معتبر و در سينه‏هاى پاكان شناخته شده بود.نمونه‏اى از آياتى كه دين‏حنيف واحد را متن واقعى اديان معرفى مى‏كند،اينست:

1- شرع لكم من الدين ما وصى به نوحا و الذى اوحينا اليك و ما وصينابه ابراهيم و موسى و عيسى ان اقيموا الدين و لا تتفرقوا (12) .

(براى شما از دين تشريع كرده است آنچه را كه به نوح توصيه نموده،آنچه را كه بتو وحى كرديم و به ابراهيم و موسى و عيسى توصيه نموديم كه دين‏را برپاداريد و پراكنده نشويد) .

2- ما كان ابراهيم يهوديا و لا نصرانيا و لكن كان حنيفا مسلما (13) .

(ابراهيم نه يهودى بود و نه نصرانى،بلكه او حنيف و مسلم بود) .

(حنفيت كه بمعناى رستگارى است،در اصطلاح همان متن مشترك و اصلى‏اديان را مى‏گويند) :

3- ان الذين آمنوا و الذين هادوا و النصارى و الصابئين من آمن بالله و اليوم الآخر و عمل صالحا فلهم اجرهم عند ربهم و لا خوف عليهم و لا هم يحزنون (14) .

(كسانى كه ايمان آوردند و آنانكه به يهوديت گرويدند و ملت نصرانى وصابئيون،كسانى هستند كه بخدا و روز قيامت ايمان آورده،عمل صالح انجام‏بدهند،براى آنان است پاداش‏شان نزد پروردگارشان و براى آنان نه ترسى است‏و نه اندوهگين خواهند بود) .

اين دو آيه صريحا گوشزد مى‏كند كه عنوان خاص يهوديت و نصرانيت وصابئى‏گرى، مكتب‏هاى ساخته شده‏اى است كه مربوط به متن مشترك دين ابراهيم‏نيست.اگر شما ارباب اديان مختلف بخواهيد دين واقعى خدا را دريابيد،بيائيدمتن اصلى را پيدا كنيد،خواهيد ديد اسلام و يهوديت و نصرانيت و صابئيت‏بايستى‏يك حقيقت را بپذيرند كه اسلام مشترك و كلى است.و آن عبارت است از ايمان به‏خدا و روز قيامت و انجام اعمال نيكو.برپادارنده چنين دين حنيف و تصفيه كننده‏آن،از آلودگى‏هاى نژادى و محلى و تفسيرات نابجا،پيامبر اسلام است كه متن‏اصلى دين الهى را بر شما عرضه مى‏كند.

بنابراين توضيح:مقصود از دين مشهور،دين حنيف اسلام است كه ازنوح (ع) به اين طرف ابلاغ و به وسيله ابراهيم خليل (ع) آشكار و مشهور گشته‏است.

يكى از دلايل روشن براى اثبات اينكه دينى را كه پيامبر اسلام آورده است،همان دين حقيقى ابراهيم است،جمله‏ايست كه در دنبال جمله مورد تفسير آمده‏است:

ازاحة للشبهات.

(براى برطرف ساختن اشتباهات) .

يعنى دين اسلامى كه پيامبر آورده است،اشتباهات و تفسيرها و تحريف‏هاى‏دگرگون‏كننده دين حقيقى ابراهيم را از بين مى‏برد و همچنين در جمله بعدى كه‏مى‏فرمايد:

و الناس فى فتن انجذم فيها حبل الدين و تزعرعت‏سوارى اليقين‏و اختلف النجر و تشتت الامر

([اين رسالت عظمى در دورانى و براى جامعه‏اى درخشيدن گرفت كه]:طناب وحدت‏انگيز دين از هم گسيخته و پايه‏ها و ستون‏هاى يقين به لرزه در آمده‏و اصول بنيادين متلاشى و واقعيت امر پراكنده بود) .

وحدت دين

چند جمله فوق بخوبى اثبات مى‏كند كه آنچه كه خدا براى جوامع انسانى‏فرستاده است،يك دين است و مكتب‏هاى متنوع ساخته شده ذهنى و خواسته‏هاى‏سوداگران بوده است.سه موضوع كه در جملات فوق ديده مى‏شود،دليل وحدت‏دين مى‏باشد:

1-طناب دين از هم گسيخته بود.ترديدى نيست كه اگر واقعا دين متعدد ومتنوع بود چنانكه در آن روز مشاهده مى‏شد،گسيخته شدن معنايى نداشت،زيرافرض اينست كه هر يك از اديان، از اصل از يكديگر جدا بوده است.

معلوم مى‏شود كه اساسى‏ترين مختص دين حق،وحدت انسان‏ها در هدف‏هاو وسايل زندگى مادى و معنوى در مسير تكامل است كه از هم گسيختنش موجب‏نكبت‏ها و تيره روزى‏هاى جاهليت‏بوده است.

2-اصول بنيادين مورد اختلاف گشته بود.اگر وحدتى در اصول بنيادين‏وجود نداشت و هر يك از اصولى كه مكتب‏هاى آن دوران ادعا مى‏كردند،بجاى‏خود صحيح بود،اختلاف در آنها اشكالى نداشته و موجب بدبختى آن دوران‏نمى‏گشت.

3-واقعيت امر پراكنده بود،مسلم است كه اگر امر الهى كه دين اصلى است‏ذاتا متنوع و متعدد بود،اختلاف و پراكندگى،يك پديده اصلى و حقيقى بوده‏موجب تشويش و تيره بختى مردم آن دوران نبود.

توضيحى درباره محيط و دورانى كه پيامبر اسلام در آن مبعوث شد

در توضيح چگونگى محيط طبيعى و وضع اجتماعى كه پيامبر اسلام در آن‏مبعوث شده است، تحقيقات فراوان انجام گرفته ابهامى در اين مسئله نمانده است‏كه آن محيط و آن دوران هيچ گونه مناسبت طبيعى با چنان رسالت عظمى نداشته‏است و بدون ترديد مشيت ربوبى خداوندى بوده است كه انسان‏هاى ساقط شده‏از حيات مادى و معنوى آن سرزمين و دوران را با برانگيختن پيامبر اسلام نجات‏داده است.

از آن تحقيقات فراوان كه در تحقيق و توضيح موضوع مورد بحث ما بسيارجالب بنظر مى‏رسد،تابلويى بسيار طبيعى است كه جرج جرداق نويسنده معروف‏عرب كشيده است،ما به نشان دادن بعضى از فرازهاى آن تابلو با ترجمه خودمان‏قناعت مى‏كنيم:

محيط طبيعى

سرزمينى معجزه در موقعيت آن روز:

(از جهت پستى و سقوط و بدبختى مردم و نامناسب بودن محيط طبيعى‏اش) .

و سرزمينى معجزه براى آينده:

(به جهت‏خدمتى جاودانى كه به انسانيت انجام داد و رسالتى كه راه تكامل‏را براى همه بشريت هموار ساخت) .

دشت‏هاى بسيار پهناور،كه اگر باران‏ها سيرابش مى‏كرد و سبز و خرم‏مى‏گشت،گرسنگان روى زمين را سير نموده برهنگان جهان را لباس مى‏پوشانيد.

گسترش شگفت‏انگيز بيابانهايش از حدود خيال بالاتر و از قالب‏گيرى‏هاى‏تصور بيرون بود. دشت و بيابانهايى كه گويى نخستين دوران تكون خود را سپرى‏مى‏كند.ريگزارهايى بصورت تپه‏ها و پيچاپيچ و گسيخته از هم.كوه‏هايى خشك وكم‏ارتفاع و بيابانهايى آتش‏زا و شعله‏ور،نه آماده كشت و كار و نه براى سكونت‏مناسب.آنجا كه كشت و كار نباشد،امكان سكونتى براى انسان نيست.گرمايش ازسخت‏ترين گرماى اقاليم دنيا.با اينكه سه دريا آن سرزمين را در ميان خود گرفته‏است،جز باران‏هاى مختصرى در بعضى از نقاط آن شبه جزيره رطوبتى وجودندارد.با فرود آمدن آن باران‏هاى گسيخته و اندك گاهى سبزى با طراوت و خرمى‏در آن نقاط پديدار مى‏گردد،ولى ديرى نمى‏گذرد كه بادهاى مسموم بر همان روئيده‏هاى با طراوت وزيدن مى‏گيرد و نه تنها آن نورسيده‏هاى سرسبز را خشك ميسازدو از بين مى‏برد،بلكه گاهى حيات جانداران را پايان مى‏دهد.

بينوا شعراى آن ريگزارها كه با وزش موجى از نسيم صبا از طرف شرق،سر ذوق آمده،چنان هيجانى براى شعر گفتن پيدا مى‏كنند كه گويى بوى عطرآگين‏بهشتى به مشام‏شان رسيده است!!.

اجتماع آن سرزمين

همه دنيا با ارزش‏هايش در نزد مرد قريشى،در درهمى خلاصه مى‏شدكه از دست‏يك عرب بدوى بلغزد و در جيب او بيافتد.

ارزش‏هاى حيات جز معاملات سودآور و اندوخته روى اندوخته مفهومى‏نداشت.

حركت و تكاپوى آن اجتماع:

مردمانى سوار بر شتران كه آوازى هم براى آنها مى‏خواندند،از تپه‏ها ودره‏ها و دشت‏ها مى‏گذشتند،نه سايه‏اى بود كه در آن بيارامند و نه پناهگاهى كه‏طراوتى در آن بدست‏بياورند، مگر مكه بتكده‏اى كه موجود عزيزى جز درهم نميشناخت‏و عظمتى جز دينار سراغ نداشت. بنى‏اسد و بنى‏تميم دخترها را زنده به گور ميكردند،بدون اينكه هدفى جز خرافات‏گرايى و محو آيات الهى و انكار زيبايى طبيعت داشته‏باشند.راهى كه اعراب در آن روزگار پيش گرفته بودند:گذراندن جان‏هاى آدميان‏از لبه شمشير و كوبيدن دل‏هاى يكديگر با تازيانه‏هاى دوزخى زبان بوده است.براى آنان اندك تصادمى كافى بود كه وقيح‏ترين منظره‏اى را در پيكار بوجود بياورند:

سواران قدرتمند كه در كبر و مباهات غوطه مى‏خورند و مردانى كه در خاك‏و خون مى‏غلطند و كودكانى كه فرياد مى‏زدند و پناه مى‏طلبند...

اجتماعى كه انسان بودن جز نژاد عرب را آن هم در موقعى كه در برابر جزنژاد خود قرار مى‏گرفتند،قبول نداشتند،در آنهنگام هم كه در مقابل بيگانه نبودند،جز«خود»ى محاصره شده در قالب پست‏ترين زندگى نمى‏شناختند (15) ...

اما وضع اعتقادى و ايده‏ئولوژيك آن اجتماع:

بت‏پرستانى كه عالى‏ترين حس انسانى خود را كه بى‏نهايت‏گرايى ناميده‏مى‏شود،در مشتى از سنگ‏ها و فلزها و در ساير موادى كه با دست‏خودشان‏مى‏ساختند،مستهلك مى‏نمودند.

وضع يهود و نصارى و صابئين آن اجتماع همان بوده است كه قرآن به‏روشنايى كامل توضيح مى‏دهد كه چگونه درباره رسولان الهى دچار موهومات گشته‏احكام و معارف الهى را زير و رو و مشوش كرده بودند.براى آشنايى بيشتر باوضع اعتقادى و ايده‏ئولوژيك آن دوران بايستى جملاتى را كه امير المؤمنين (ع)در اين خطبه بيان نموده است،مورد دقت‏بيشترى قرار بدهيم.

و ضاق المخرج و عمى المصدر

(راه‏ها براى حركت‏هاى رهايى بخش تنگ و باريك و منابع و عقول و انديشه‏هادر مسير حيات نابينا و تاريك) .

نه راهى براى حركت‏به پيش و نه عاملى محرك براى رهائى از آن وضع

پديده‏هايى كه در يك اجتماع بروز مى‏كنند بر دو نوع اساسى تقسيم ميگردند:

پديده‏هاى زودگذر و پديده‏هاى پايدار.

1-پديده‏هاى زودگذر:

رويدادهايى هستند كه از عوامل معينى بروز مى‏كنند و مقدارى از زمان رادر اجتماع به فعاليت مى‏پردازند و سپس از بين مى‏روند.

2-پديده‏هاى پايدار:

آن نمودها هستند كه از عواملى ريشه‏دار بوجود مى‏آيند و فضاى حاكم‏بر اجتماع را رنگ‏آميزى مى‏نمايند و گاهى در اصول بنيادين اجتماع تاثير مى‏كنندو گاه ديگر بقدرى سخت و پايدار مى‏گردند كه خود جزء يا اجزايى از آن اصول‏قرار مى‏گيرند.هر دو نوع پديده‏ها بر دو قسم عمده تقسيم مى‏گردند:

قسم يكم-پديده‏هاى سودبخش و منطقى كه بصلاح فرد و جامعه مى‏باشند.

قسم دوم-آن پديده‏ها هستند كه به ضرر اجتماع بوده،به حيات مادى‏و معنوى انسان‏هاى اجتماع آسيب مى‏رسانند.

براى توضيح اين پديده‏ها مثال‏هايى را در نظر مى‏گيريم:

1-پديده‏هاى مضر و زودگذر،مانند:فساد و بى‏اعتمادى افراد اجتماع به‏يكديگر و گسيختن آنان از همديگر كه از حوادث استثنايى مانند جنگ ومصائب طبيعى،دامنگير عموم مى‏گردد. مسلم است كه پس از مرتفع شدن عامل‏مزبور (جنگ يا مصائب طبيعى عمومى،) اگر گردانندگان اجتماع و مواد و عوامل‏حيات اجتماعى سالم و طبيعت معتدل خود را از دست نداده باشند،پديده مزبوريعنى فساد و بى‏اعتمادى افراد به يكديگر و گسيختن آنان از همديگر، دير يا زودمرتفع مى‏گردد و اجتماع مسير طبيعى خود را پيش مى‏گيرد.

2-پديده‏هاى مفيد و زودگذر،مانند:بروز نوابغى كه نتايج فكرى ثمربخش‏آنان،مدتى محدود، آثار سودمندى به اجتماع مى‏بخشد و سپس به جهت عدم‏استعداد جامعه براى هضم و تقويت و ادامه آن نتايج فكرى،اجتماع بحال ركودبرمى‏گردد و نمى‏تواند از آن‏ها بهره‏بردارى نمايد. همچنين مانند استخراج موادزيرزمينى مفيد كه بجهت محدوديت مقدار آنها،مدتى از زمان را سود باجتماع‏مى‏دهد و سپس نابود مى‏گردد.

3-پديده‏هاى پايدار و مفيد كه از عواملى ريشه‏دار سرچشمه مى‏گيرند ودائما بنفع اجتماع مى‏باشند،مانند:

قوانين و حقوق منطقى و عادلانه كه از ريشه‏هايى مانند دين و آداب و رسوم‏و اخلاقيات اصيل بوجود مى‏آيند و زمان‏هاى طولانى در صلاح اجتماع فعاليت‏مى‏كنند،مانند آب و هواى معتدل محيط طبيعى،كه در اعتدال مزاجى و روانى‏اعضاى اجتماع اثرى قابل توجه بوجود ميآورند.

4-پديده‏هاى مضر و پايدار-اين نوع از پديده‏ها مستند به ريشه‏هائى‏منحرف و عوامل رسوخ يافته در اجتماع است كه گاهى قرن يا قرنهاى طولانى‏مى‏تواند اجتماعى را در سيه‏چال نكبت‏ها فروبرد،مانند محيطهاى طبيعى نامناسب‏و بهم خوردن اصول آرمانى و نبودن حقوق و مقررات شايسته و يا فساد اجراكنندگان قوانين و ريشه‏دار بودن خودخواهى‏هاى فردى و غير ذلك.

اين پديده‏ها چنانكه جامعه‏شناسى تاريخ اقوام و ملل نشان مى‏دهد،دردهاى‏بى‏درمانى ببار مى‏آورد كه از حد توصيف تجاوز مى‏نمايند.دوران و جامعه‏اى كه‏پيامبر اسلام در آن مبعوث شده است،پر از اين پديده‏هاى قسم چهارم بوده همانطوركه امير المؤمنين عليه السلام تعريف مى‏نمايد:

«نه راهى براى حركت‏به پيش داشتند و نه عاملى محرك براى رهايى از آن‏وضع‏»يعنى تنگناى كشنده انحرافات و تباهى‏ها،اجتماع آن محيط را چنان در خودفشرده بود كه راهى براى بيرون رفتن از تنگناى وجود نداشت.

مغزهاى سازنده در پى سودجويى،دل‏هاى پاك در تاريكى‏ها و ابهام ياس‏افسرده،قوانين و مقررات زندگى اجتماعى دستخوش اميال و خودكامگى‏هاى‏اقوياء،معرفت و علم منحصر در پديده‏هايى كه آنان را سخت قالب‏گيرى كرده،مانندبيابان،كوهان شتر،درهم و دينار، مباهات‏هاى بى‏اساس قبيله‏اى و نژادى،چادرهاى‏نصب شده در ريگزارهايى كه هر طرف چشم كار مى‏كرد جز خارهاى مغيلان وسنگ‏هاى سياه و سوخته و تپه‏هاى ريگ،و شترى كه بچه خود را شير مى‏دهد و سگى‏كه پاى بيگانه‏اى را گرفته،نمى‏ديد.فرهنگى پر از قضاياى تابويى (قضايايى كه بدون‏دليل به درستى آنها،يا با وجود دليل به خرافات بودنش مورد اعتقاد و عمل قرار ميگيرد)افرادى انگشت‏شمار مانند:قس بن ساعده ايادى،لبيد بن ربيعة عامرى، البهاءزهير مانند چند قطره شيرين در دريايى شور،چه مى‏توانستند انجام بدهند و چگونه‏ياراى خروج از بن‏بست آن تنگناى كشنده را داشتند!!انسان‏هاى واقع‏گرا در چنان‏محيط بسته هر راهى را كه براى خروج از آن،پيش مى‏گرفتند به تنگناى بدترى‏دچار مى‏شدند.

عامل محرك براى رهايى از چنان محيط و اجتماع،عقول و وجدان‏هاى‏عظماى جامعه است، وقتى كه اين دو نيروى راهنما و سازنده،در هر مرحله و موقعيتى‏با شكست روبرو شدند، تدريجا نيروى فعاليت‏خود را از دست مى‏دهند و يا به‏آتش‏فشان‏هايى مبدل مى‏شوند كه به تنگى محاصره تنگناهاى اجتماع ميافزايند.نتايج‏شكست عوامل محرك براى رهايى از آن‏گونه موقعيت‏بسته همان است كه‏امير المؤمنين (ع) در سخنان خود مى‏آورد:

«اثرى از رشد و هدايت ديده نمى‏شود،كورى و ظلمت همه جا و همه شئون زندگى را فرا گرفته.نافرمانى به خدا شايع و يارى به شيطان رايج.ايمان در همه‏شئون حياتى شكست‏خورده، ستونهاى برپادارنده‏اش فرو ريخته.نشان‏ها و علايم‏ايمان تيره و ناشناخته،راه‏هايش متروك، جاده‏هايش محو و نابود گشته بود...مردم آن اجتماع در فتنه‏ها و شورش‏هايى غوطه‏ور بودند كه با ناخن‏هاى خود آنان‏را خورد كرده،با سم‏هاى ويرانگرش آنان را كوبيده،همواره روى سرناخن‏هابانتظار برپاكردن اضطراب و مصائب ايستاده بود».

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت سوم)

امير المؤمنين توصيف ديگرى از آن اجتماع مى‏نمايد كه ارزش فوق‏العاده‏اى‏براى انسان‏شناسان و بالخصوص براى جامعه‏شناسان دارد و آن اينست:

فهم فيها تائهون،حائرون،جاهلون،مفتونون فى خير دار و شرجيران

(مردم آن جامعه خود گم كرده،حيران،و نادان‏هايى فتنه زده در بهترين‏سرزمين با بدترين همسايگان بودند) .

خودگم‏كردگان حيران

كلمات خودگم‏كردگان حيران بدان معنى نيست كه اگر كسى از بيرون واردآن اجتماع مى‏گشت،افرادى را مى‏ديد كه در كوچه‏ها نشسته و با صورت‏هائى‏رنگ پريده مشغول هذيان گويى‏اند.يا اگر به خانه‏هاى آنان وارد مى‏شد،زن‏و مردى را مى‏ديد كه هر يك در گوشه‏اى سر بزانو نهاده در حيرت فرو رفته است.و از اين قبيل قيافه‏هايى كه از گمگشتگى و بهت و درماندگى حكايت مى‏كند.بلكه‏مقصود اينست كه:

1-موقعيت كنونى آنان:تخيلاتى بود در ميان گذشته‏اى خسارت‏بار و آينده‏اى‏مجهول هيچ لحظه از زمان كنونى آنان نه ارتباطى منطقى بگذشته داشت و نه پيوستگى‏منطقى به آينده.

2-در قحطى كشنده‏اى از چون و چرا در انديشه و گفتار و كردار.شعله‏هاى‏تابناك همه چون و چراها با پاسخ‏«من چنين مى‏خواهم‏»،«وضع ما چنين است‏»،مبدل به خاكستر مى‏شد و از افق مغزشان ناپديد مى‏گشت.

3-تفاوت ميان‏«چيز»و«كس‏»جز تفاوت ميان بيجان و مرده نبود!!

4-مگر در چنان جامعه‏اى مى‏توان پرسيد كه‏«من‏»يا شخصيت‏يعنى چه؟درمقابل اين گونه سئوالات اگر امكان داشته باشد جز پيش كشيدن‏«من‏»و پيروزى‏در پيكار تنازع در بقا،پاسخى وجود نخواهد داشت.

5-اگر كسى در آن جامعه بهر يك از آن افراد مى‏رسيد،با صد اعتذار والتماس و خواهش مى‏پرسيد:

«آيا در زندگى هدفى داريد؟و اگر هدفى در زندگى داريد،بما توضيح بدهيد؟».

اگر اعتنايى به اين سئوال مى‏كرد و اگر نبوغى داشت و مى‏توانست‏همه قواى دماغى‏اش را متمركز نموده معناى گفته شما را بفهمد،جز اين نميگفت‏كه‏«زندگى فردى بى‏قيد و شرط‏»كه بعدها با اصطلاح آزادى تعبير شده است.اين زندگى فردى بى‏قيد و شرط بوده است كه موجب متلاشى بودن اجتماعات وقبايل عرب در آن دوران بوده و نتوانسته بودند يك اجتماع ايده‏آل قابل تكامل‏بوجود بياورند.

تسليت دادن بخويشتن با چنان زندگى[كه كلمه آزادى صورت حقانيتى‏بآن مى‏دهد]،امروز هم با اشكال زيبا با اجراى اصل بى‏تكليفى،كه تقريبا همه جوامع‏متمدن امروزى را فرا گرفته است،ادامه دارد.

خودكشى جوانى در نوبهار زندگى همانقدر جلب توجه مى‏كند كه افتادن‏يك برگ خزان ديده از شاخه درختى در يك جنگل دور افتاده!!

آرى تسليت دادن بخويشتن با چنان زندگى،با بهره‏بردارى نابجا از كلمه‏آزادى است كه فلسفه‏ها و معرفت‏هاى عالى ما را كه تفسير و توجيه معقول انسان وجهان را بعهده گرفته بودند،ساقط نموده است.

براى درك اين مسئله كه عرب در دوران ظهور پيامبر اسلام درباره زندگى‏چگونه مى‏انديشيد، انديشه‏هاى امروزى ما را درباره زندگى و فلسفه و هدف آن درنظر بگيريد،با اين تفاوت كه تفكرات امروزى ما در دنبال هزاران متفكر و فيلسوف‏و مكتب و تكاپوهاى گوناگون فرهنگى بوجود آمده است.

يعنى اگر چه انسان‏هاى عصر ما با دوران جاهليت‏خام و ابتدايى در پوچى‏زندگى مشتركند، ولى ما اين امتياز را داريم كه پوچى زندگى ما پخته‏تر و محصول‏هزاران تكاپوها و صرف انرژى مغزهاى از خودبيگانه مى‏باشد!!!ولى ملاك هر دوپوچى يك موضوع است و آن عبارت است از زندانى شدن روح در قفس پولادين‏«خود طبيعى‏»كه با شورابه آزادى،سيراب و متورم مى‏گردد.

بهترين جايگاه با بدترين همسايگان

مكه جايگاهى است كه در تاريخ مقدسات بشرى عالى‏ترين مقام را دارااست.آن معبد سترگ با دست‏«ابراهيم خليل‏» (ع) يكى از والاترين مردان الهى‏تاريخ بشرى،بنا شده است.

در آن معبد مقدس بوده است كه ابراهيم و پس از او ديگر پيشوايان الهى با مبدءاعلا نزديك‏ترين ارتباط را برقرار كرده‏اند.

رصدگاهى سترگ براى نظاره به بارگاه هستى‏آفرين بزرگ.

جايگاه امن و آرامش روان.

در آن مركز توحيد است كه دل‏هاى آدميان ميشورد و همه محتويات آن‏هااز جاى خود كنده مى‏شود و با اتصال به درياى رحمت الهى پاك و منزه مى‏گردد.آن محيطى كه چنين مركز الهى در آن قرار گرفته است،بهترين جايگاه براى انسان‏شدن،و آن انسان‏هايى كه از حيات جز«خود طبيعى‏»تورم يافته از شوره‏زار حريت‏خيالى هدفى ندارند،بدترين همسايگانى بودند كه تاريخ كمتر مى‏تواند سراغ مثل‏آنها را بدهد.اين پديده شرم‏آور اجتماعى را مى‏توان با مراتب و كيفيت‏هاى مختلف‏در خيلى از دوران‏ها و جوامع بشرى سراغ گرفت.

باين معنى كه مردمانى را مى‏بينيم كه وسايل و سرمايه‏هاى گوناگون در دست،در بدبختى‏هاى اختيارى دست و پا مى‏زنند و رهسپار زباله‏دان تاريخ ميگردند.امروز از نداشتن سرمايه علم ناله نمى‏كنيم،زيرا نه تنها از اين سرمايه بقدر لازم‏در اختيار داريم،بلكه با نظر به محدوديت‏هاى بهره‏بردارى عملى،بيش از آنچه كه‏ضرورت‏هاى ما ايجاب مى‏كند،از اين سرمايه پرارزش برخورداريم،آيا ما ازنداشتن سرمايه تكنيك رنج مى‏بريم؟هرگز.ما از دوا و درمان و معرفت‏هاى مربوطبه تعليم و تربيت،محروميم؟هرگز.

جاى ترديد نيست كه ما همه اين سرمايه‏ها را داريم و از عالى‏ترين وسايل‏حيات نسبى برخورداريم.پس علت چيست كه خودكشى يك جوان را در نوبهارزندگى،چنانكه گفتيم،مانند افتادن يك برگ ناچيز و خزان‏ديده‏اى در جنگلى دورافتاده‏تلقى مى‏كنيم؟

اين بى‏طعمى و بى‏رنگى حيات جز اين علتى ندارد كه ما در مجراى همان‏پديده اجتماعى قرار گرفته‏ايم كه امير المؤمنين (ع) مى‏فرمايد:

بهترين جايگاه (عالى‏ترين سرمايه‏ها و وسايل) با بدترين همسايگان (انسانهاى‏محروم از تعليم و تربيت‏هاى معنوى و روحانى.)

نومهم سهود و كحلهم دموع

(محروميت از خواب گوارا خوابشان،اشك‏هاى سوزان بينوائى سرمه‏هاى‏ديدگانشان) .

چشمانى كه قطره‏هاى اشك بيچارگى سرمه بكشد،خواب‏گوارا راهى بآنها ندارد

يك اشتباه بزرگ در شناخت‏هاى انسانى ما وجود دارد كه اشكال‏هاى‏فراوانى را در تشخيص حيات مطلوب ما بوجود آورده است.اين اشتباه عبارت‏است از تفسير نابجايى كه براى كلماتى مانند بينوايى و بيچارگى و بدبختى و سيه‏روزى‏و سقوط صورت ميگيرد.

معمولا اين كلمات در افراد يا جوامعى بكار برده ميشود كه فقط از نظر اقتصادى‏محروم مى‏باشند.

اگر شكمى گرسنه و تنى برهنه باشد،بينوا و بيچاره است،و اما اگر شكم‏سير و بدن پوشيده باشد،زندگى ايده‏آل بوجود آمده است!خواه اخلاق صحيحى‏وجود داشته باشد و خواه زندگى در لجن پليدى‏ها غوطه‏ور گردد،يا نه.همچنين است‏حكم درباره فرهنگ و نظام حقوقى و حيات دينى و شئون اجتماعى.يعنى معمولاگمان مى‏كنند اگر نان و لباس و مسكن آدمى براه افتاد،او به ايده‏آل حيات دست‏يافته و از بينوايى و بيچارگى و بدبختى نجات يافته است،خواه فرهنگ و حقوق‏و حيات دينى و شئون اجتماعى او سالم باشد و خواه بيمار!!

درك نابجا بودن اين تفسير و زيان‏هاى جبران‏ناپذيرى كه ببار آورده است،نيازى به استدلال‏هاى طولانى و فلسفه‏گويى‏هاى حرفه‏اى ندارد،بلكه كافى است‏كه سرى به بيمارستان‏هاى روانى فراوان جوامع امروزى بزنيد و بيخوابى‏هاى‏دردآگين بيماران را تماشا كنيد.

خيابان‏ها و كوچه‏ها و همه گونه اماكن عمومى را سير كنيد و داخل خانه‏هاشويد و از كارگاه‏ها ديدن كنيد و خلاصه همه‏جا را بگرديد،خواهيد ديد:نگاههاى‏غير عادى چشمان و تكلم‏هاى بريده و خنده‏هاى صورى شبيه به انعكاس جبرى‏آينه‏اى ناآگاهانه،و همچنين انواعى‏«از خود بيگانگى‏»ها،مردم را چنان دربيچارگى و بينوائى فرو برده است كه گوئى همه آنان در حال چشيدن و تحمل كيفرى‏نابخشودنى بسر مى‏برند.

اگر فرصتى براى اين گونه بررسى‏ها وجود نداشته باشد،ميتوان به نتيجه‏بررسى‏ها و تحقيقات كارشناسان اين پديده‏ها كه در صدها مجلد كتاب منعكس ميشودمراجعه كرد.

كتاب انسان موجود ناشناخته و تمدن و دواى آن و امثال آنها فهرست-هايى مختصر براى بى‏نوايى‏هاى انسان امروزى است.

و چون در هر جامعه تشكل يافته،همه افراد و گروه‏ها حداقل بوسيله آگاهى‏از يكديگر در حال ارتباط به سر ميبرند،لذا بى‏نوايى بيك معناى عمومى شامل همه‏اجتماع ميباشد.

ايكاش آن جمله معروفى را كه يكى از انسان‏شناسان انسان دوست گفته‏است،در سر فصل هر كتاب مربوط به انسان بنويسند.

مضمون جمله اين است كه‏«اگر بمقدار اشك‏هايى كه درباره شكم‏هاى‏گرسنه ريخته ميشود، اشك‏هايى هم در دلسوزى به روح‏هاى گرسنه سرازير ميگشت،نه شكم گرسنه‏اى در روى زمين باقى ميماند و نه انسانى از خود بيگانه.»

بنظر ميرسد اين يكى از آن جملات نهايى و سازنده است كه درباره ريشه‏كن‏كردن بى‏نوايى و بيچارگى‏ها گفته شده است.

گريه بر شكم‏هاى گرسنه و بدن‏هاى برهنه،عكس‏العمل نوعى از بى‏نوايى‏آدميان است كه عامل شايسته‏اى براى آماده شدن انسان‏ها به ريشه‏كن كردن فقراقتصادى ميباشد.ولى تجربه و مشاهدات تاريخى بروشنى نشان داده است كه فقراقتصادى اغلب مستند به فقر روحى انسان‏هايى بوده است كه حيات مطلوب خود رادر تورم خود طبيعى بوسيله مواد اقتصادى و ثروت و مالكيت‏هاى بيحساب خلاصه‏مى‏كردند.

باضافه اينكه در هيچ جامعه‏اى و در هيچ دورانى رهايى از بى‏نوايى اقتصادى‏علت صد درصد رفاه و آسايش اخلاقى و فرهنگى و حقوقى انسان‏ها نبوده است.

بهترين شاهد اين واقعيت،انتشار كتابهايى در فلسفه پوچى در كشورهاى‏متمدن امروزى است كه ميتوان گفت:مسائل اقتصادى آنان در درجه‏اى است كه‏حداقل موردى براى ريختن اشك بر شكم‏هاى گرسنه و تن‏هاى برهنه‏شان ندارند.

بارض عالمها ملجم و جاهلها مكرم

(سرزمينى كه دانايش بند بردهان و نادانش محترم و در امان)

دانايان و نادانان در جامعه‏اى كه واقعيت‏ها از مسير خود خارج شوند

اين ابيات ابو العلاء معرى را ميتوان بعنوان بازگو كننده قانون پايداراجتماعى تلقى كرد كه ميگويد:

1 فلما رايت الجهل فى الناس فاشيا تجاهلت‏حتى ظن انى جاهل 2 اذا وصف الطائى بالبخل مادر و عير قسا بالحماقة باقل 3 و قال السها للشمس انت‏خفية و قال الدجى للصبح لونك حائل 4 و طاولت الارض السماء سفاهة و فاخرت الشهب الحصى و الجنادل 5 اذا بان عضدى ما تاسف منكبى اذا فات زندى ما بكته الانامل 6 فياموت زر ان الحياة ذميمة و يا نفس جدى ان دهرك هازل

1-وقتى كه رواج نادانى را در ميان مردم ديدم،بقدرى خود را به نادانى‏زدم كه گمان كردند من هم مانند آنان نادانم.

2-در آن زندگى اجتماعى كه مادر (16) حاتم طايى (17) را به بخل و لئامت‏توصيف كند و باقل (18) قس بن ساعده ايادى (19) را به حماقت متهم و معيوب بسازد.

3-ستاره سها (20) بآفتاب بگويد:تو تاريك و ناپيدايى و تاريكى شب به‏صبحگاه بگويد:رنگ تو تيره و دگرگون است.

4-زمين از روى سفاهت،بلندى و اعتلاء بر آسمان بجويد و شن‏ها و سنگهابه ستاره‏هاى شهاب مباهات كند و برترى بطلبد.

5-[در اين اجتماع:]اگر دستم (21) بريده و از تنم جدا شود،دوشم‏تاسفى نميخورد و اگر بازويم نابود شود،انگشتان دستم گريه بر آن نمى‏كنند.

6-[حال كه چنين است]پس اى مرگ به ديدارم بشتاب كه زندگى تباه‏است و اى جان من، بكوش و از تنم بيرون رو كه روزگارت مسخره‏اى است)گريه‏هاى تلخ و سوزان ابو العلاء كه در ابيات فوق در كلمات مجسم شده است،ناشى از انحراف واقعيات از مسير منطقى خود در جامعه ميباشد.

از همين لحظه كه اين سطرها را مطالعه مى‏فرماييد،دست از هر كارى كه‏داريد،بكشيد و مدتى به ورق زدن كتب تاريخ بپردازيد و هر چه بيشتر علل ناله‏هاو بدبينى‏ها و گريه‏هاى عميق دانايان تاريخ را جستجو نماييد.

بنظر ميرسد كه علت اساسى آن‏ها را دگرگون شدن و انحراف واقعيات‏از مسير خود در اجتماع خواهيد ديد،نه در دسترس نبودن خود واقعيات و نه دراينكه چرا كشف فلان قانون علمى به تاخير افتاده است.

بعبارت روشنتر شما هيچ دانايى را در تاريخ نخواهيد يافت كه بنشيند و برحال انسان‏ها بگريد باين جهت كه الكترون‏ها و امواج بى‏سيم را دير كشف كردندو مردم دوران گذشته از دسترس نبودن آنها صدمه ديده‏اند.

ولى بدبينان و گريان‏هاى بيشمارى را خواهيد ديد كه از ديدن انحراف‏از واقعيت‏هاى معلوم و موجود،زندگيشان در عذاب و ناگوارى‏هاى جانكاه سپرى‏گشته است.

در آنهنگام كه حقايق مسخ ميشود،چنين نيست كه مردم تن به باطل‏هاى‏صريح بدهند و با علم به اينكه كارى باطل است،آن را عمل كنند،يا درباره‏آن بيانديشند،بلكه چنانكه در بعضى از كلمات آينده امير المؤمنين (ع) خواهيم‏ديد:باطل‏ها را لباس حق مى‏پوشانند و يا موضوعات باطل را با الگوهاى حق‏رواج ميدهند و از آن‏ها پشتيبانى مى‏كنند.

در اينصورت است كه دانايان از اظهار حقايق ناتوان مى‏گردند و نادانان كه‏به سوى باطل‏ها در لباس حق جذب شده‏اند،اشخاصى اجتماعى و محترم تلقى‏مى‏شوند!!!

هم موضع سره و لجا امره و عيبة علمه و موئل حكمه

[آل محمد (ص) چه كسانى هستند؟].

(آنان موضع راز پيامبرند و پشتيبانان امر او و ظرف علم و مراجع قوانين او).

آل محمد (ص) (اهل البيت عليهم السلام)

پيش از ورود به تفسير جملات،اين نكته را در نظر بگيريم كه ضماير جملات(موضع سره و لجا امره...) ممكن است راجع به خدا باشد،مخصوصا با نظربه‏«كهوف كتبه‏»كه مقصود كتاب‏هاى آسمانى نازل شده به پيامبران است.و احاديث‏فراوانى در كتاب كافى روايت‏شده است كه ائمه معصومين كتب سماوى را دارابوده‏اند و ممكن است ضماير راجع به پيامبر اكرم باشد،يعنى راز و امر و علم وحكم و كتب و دين الهى در درون پيامبر،منشا دارا بودن ائمه به آن امور بوده است‏و در هر حال مبدء اساسى همه آن امور خداوند متعال است.

پس از مسئله نبوت در اسلام،با اهميت‏ترين مسئله‏اى كه نزد همه فرق و طوايف‏مسلمين مطرح است،مسئله اهل البيت (ع) است.در اينكه خاندان عصمت و طهارت‏از همه آلودگى‏ها و هوى‏هاى نفسانى و پليدى‏ها دور بوده مقام بى‏همتائى ازفضل و فضيلت و تقوى و تقرب به بارگاه الهى را دارا بوده‏اند،كسى ترديد نكرده‏است.

عبد الرحمان بن خلدون محقق و متفكر مشهور در بحث از اسناد كرامات‏و خارق العاده‏ها به اهل بيت،اين جمله را مى‏گويد:

و اذا كانت الكرامة تقع لغيرهم فما ظنك بهم علما و دينا و آثارا من‏النبوة و عناية من الله بالاصل الكريم تشهد لفروعه الطيبة (22) .

(وقتى كه كرامات براى اشخاص ديگر امكان‏پذير و از آنان بوجود مى‏آيد چه،گمان ميبرى در حق اهل بيت،با آن علم و دين و آثارى كه از نبوت در آنان بوده‏و عنايتى كه خداوند متعال به اصل شريف آنان (پيامبر اكرم ص) داشته و آن‏عنايت‏به شاخه‏هاى پاكيزه آن اصل كريم رسيده است) .

آنچه كه در عبارات فوق ديده مى‏شود،از گوينده‏اى (ابن خلدون) است كه‏به آن اندازه كه از ساير فرق و مذاهب مسلمانان آگاهى داشته است،از مكتب اهل‏البيت و مختصات روحى آنان اطلاعى نداشته است،با اينحال توصيف او همان‏است كه پيروان اهل البيت معتقدند كه آنان از نظر علم و دين و اتصال روحى و جسمى‏با پيامبر اكرم برتر از همه بوده‏اند.

در جمله ابن خلدون اهل بيت عصمت مخصوصا در برابر ديگران منظور شده‏است،زيرا او مى‏گويد:كرامات و خارق‏العاده‏ها از ديگر اشخاص به ثبوت رسيده‏است،چه رسد به اهل بيت كه...

تا كنون هزاران كتاب و مقاله درباره عظمت مقام الهى اين دودمان طهارت‏چه به وسيله شيعيان و چه به وسيله سنيان نوشته شده،محبوبيت و عظمت آنان به‏عنوان ضرورت اسلامى مورد اعتقاد همه قرار گرفته است.چون در تفسير موضوعى،مباحث مشروحى درباره اهل البيت‏خواهيم داشت،لذا در اين مبحث‏به ذكر سه‏مسئله قناعت مى‏ورزيم:

مسئله يكم-پاداش رسالت

پيامبر اكرم (ص) پاداش رسالت‏خود را محبت و وداد اهل البيت قرار داده‏است.اينكه پاداش رسالت محبت و وداد خاندان عصمت است،مستند به آن وحيى‏است كه هيچيك از عناصر شخصيت طبيعى پيامبر نمى‏تواند در آن دخالتى داشته‏باشد.پيامبرى كه نژاد پرستى و بهره‏بردارى شخصيتى از نسب را محكوم نموده‏پيوستگى خويشاوندى را ملاك هيچ عظمتى نمى‏داند و در گفتار و دستورات خودعواطف و احساسات طبيعى معمولى را دخالت نمى‏دهد، نمى‏تواند اهل بيت‏خودرا در مجراى آن پديده‏ها توصيه نمايد و آنان را معادل قرآن معرفى نموده يكى‏از دو ثقل اساسى اسلام قرار بدهد:

انى تارك فيكم الثقلين:كتاب الله و عترتى (23) .

(من در ميان شما دو وزنه سنگين ميگذارم:قرآن و عترتم را) پيامبرى كه‏آيه زير را از خدا آورده است:

و اذ ابتلى ابراهيم ربه بكلمات فاتمهن قال انى جاعلك للناس اماما قال و من ذريتى قال لا ينال عهدى الظالمين (24) .

(و هنگاميكه[يا بدانجهت كه:]خداوند ابراهيم را با حوادثى آزمايش كردو ابراهيم از عهده آن آزمايش‏ها برآمد،خدا گفت:

من ترا پيشوا براى مردم قرار مى‏دهم.ابراهيم گفت:

از نسل من هم به پيشوايى مى‏رسند؟خدا گفت:

پيمان من در امامت و پيشوائى به ستمكاران نمى‏رسد) .

چگونه مى‏تواند آنهمه توصيه اكيد درباره تعظيم اهل بيت‏خويش و پيروى ازآنان نمايد.و پاداش رسالت‏خود را محبت عاطفى بآنان قرار بدهد؟!!

مسئله دوم-مفاد آيه مباركه قرآنى است كه مى‏گويد:

قل لا اسئلكم عليه اجرا الا المودة فى القربى (25) .

(بگو بآنان:من پاداشى براى رسالت‏خود نمى‏خواهم مگر محبت و وداد براهل بيتم) .

دليل قاطع براى اثبات اينكه موضوع محبت دودمان عصمت فوق پديده‏نسب و اتصال خانوادگى است،همين آيه است.بتوضيح اينكه قرار دادن رسالت‏پيامبر با آنهمه عظمت الهى كه داشته است،در مجراى معامله‏اى كه قيمتش محبت‏و عواطف طبيعى بوده باشد،حتى شايسته يك انسان خردمند هم نيست كه يك عمربا همه عقايد و رفتارها و فرهنگ‏ها و افكار مبارزه نمايد و آنها را مبدل به بهترين‏عقايد و مترقى‏ترين فرهنگ و منطقى‏ترين رفتار و سازنده‏ترين افكار نموده سپس‏بگويد:

پاداش من عبارت است از اينكه به فرزندان من محبت كنيد!!و با اين توصيه‏آن قانون اساسى را بهم بزند كه مى‏گويد:

ارزش و عظمت واقعى اشخاص از پدران و مادران آنان سرچشمه نميگيرد،بلكه معلول احساس تعهد برين و انديشه و رفتار مطابق آن احساس است،كه تثبيت‏آن در عقول و دل‏هاى مردم،خود جزئى از رسالت آن خردمند مى‏باشد.

وابسته نمودن اصول انسانى به يك پديده غير اختيارى كه تولد از شخصيت‏باشد،مساوى نابود كردن همه تكامل‏ها و رشدهاى واقعى است.لذا بايد آيه پاداش‏رسالت را با دقت‏بيشترى در نظر بگيريم كه منظور از اين محبت چيست؟اين محبت‏را مى‏توانيم از آياتى كه درباره بى‏نيازى رسالت پيامبر اكرم از پاداش‏هاى معمولى‏و اينكه پاداشى كه درخواست كرده، حقيقتى مافوق ارزش‏هاى معمولى است،وارد شده است استفاده نماييم:

1- و ما تسئلهم عليه من اجر ان هو الا ذكر للعالمين (26) .

(و تو از آنان پاداشى براى رسالت نمى‏خواهى،اين رسالت[يا اين قرآن]جز عامل تذكر براى عالميان نيست) .

قل لا اسئلكم عليه من اجر الا من شاء ان يتخذ الى ربه سبيلا (27) .

(به آنان بگو:من براى رسالتم مزدى نمى‏خواهم،مزد من[حركت و تحول‏دينى]كسى است كه مى‏خواهد راهى بسوى خدا اتخاذ كند) .

در اين دو آيه مباركه پاداش خود را گرويدن به دين و نجات از گمراهى‏هاو رهسپار شدن مردم به سوى كمالات انسانى معرفى مى‏كند كه مسير مستقيم بسوى‏خداست.

بنابر مضمون دو آيه،مودت قربى (محبت‏به اهل بيت) راهى به سوى خدا ووسيله ذكر (اعتلاى روحى) عالميان است.

خداوند متعال در يكى از آيات قرآنى منفعت و پاداش رسالت را از پيامبرنفى كرده آن را بخود مردم مربوط مى‏سازد:

قل ما سئلتكم من اجر فهو لكم ان اجرى الا على الله (28) .

(به آنان بگو:آنچه كه به عنوان پاداش رسالت از شما درخواست كرده‏ام،براى خود شما است، پاداش من فقط با خدا است) .

مسلم است كه پيامبر از هيچكس هيچگونه پاداشى براى خود نخواسته است‏جز محبت و وداد خاندان عصمت،نتيجه بديهى اين آيات اينست كه تبعيت مردم‏از خاندان عصمت،آن منفعت والاست كه بخود مردم مى‏رسد نه به پيامبر اكرم.اين‏نتيجه بهر دو تقدير (اجر متعدد و اجر واحد) تفاوتى نمى‏كند.

در پنج آيه از قرآن مجيد پاداش رسالت را به خدا منسوب مى‏نمايد:

و ما اسئلكم عليه من اجر ان اجرى الا على رب العالمين (29) .

(من براى رسالت‏خودم هيچ پاداشى نمى‏خواهم،پاداش من فقط به عهده‏پرورنده عالميان است) .

اين آيات به ضميمه آيه مودت گوياى اين حقيقت است كه محبت و وداداهل البيت (ع) عنايت‏خداوندى بر بندگان است كه به عنوان پاداش مقرر شده‏است.

تذكر-مقصود از اهل بيت و قربى در قرآن ائمه معصومين عليهم السلام‏اند.اين مسئله را در تفسير موضوعى مشروحا مطرح خواهيم كرد.

مسئله سوم-توجه جدى و توصيف و توصيه امير المؤمنين در مواردمتعددى از نهج البلاغه درباره اهل بيت است.اين همان امير المؤمنين است كه درراه اعلاى كلمه حق با عموها و خويشاوندان نزديكش مبارزه‏ها كرد و چند نفر ازآنان را از پاى درآورد.

همه محققين در تاريخ اسلام مى‏دانند كه او با عقيل كه برادر بزرگترش بود،چگونه رفتار كرد و برادر بودنش با عقيل،او را از عدالت محض منحرف نكرده‏با جلوگيرى از خواسته‏هاى مادى عقيل،او روانه شام گشت.

در يكى از خطبه‏هاى آينده داستان آهن تفتيده را كه به بدن عقيل نزديك‏مى‏كند،تا حرارتش را بچشد و بياد آتش قهر الهى بيافتد تا مال اضافى از بيت المال‏درخواست ننمايد، مشاهده خواهيم كرد.

آيا احتمال مى‏رود كه اين همه تاكيدات امير المؤمنين درباره خاندان‏عصمت،براى اشباع عواطف طبيعى بوده باشد؟!

ظرف علم و مرجع قوانين او-ائمه معصومين عليهم السلام گيرنده علوم‏پيامبر و مرجع قوانينى كه آورده بود مى‏باشند.تاكنون هيچ محقق كلامى و تاريخى‏و ادبى و فقاهى و اجتماعى چه در زمان خود ائمه معصومين عليهم السلام و چه درقرون و اعصار بعدى، نتوانسته‏اند در علوم و معارف آنان اشكال و اعتراضى واردنمايند.و ديده نشده است كه ائمه معصومين (ع) در برابر سئوالى ناتوان بمانند،بااينكه مى‏دانيم متصديان امور در دوران بنى‏اميه و بنى‏عباس كوشش‏هاى جدى‏براى گرفتن نكته ضعف با راه‏هاى گوناگون از آن پيشوايان الهى داشته‏اند.كتاب مغزمتفكر شيعه كه در دوران ما به وسيله دانشمندان اروپايى درباره علوم و معارف‏جعفر بن محمد عليهما السلام تاليف شده است،خيره‏كننده و فوق تصور است.در منابع معتبر اسلامى مناظرها و گفتگوهاى ائمه با اصحاب مكتب‏هاى آن روز كه‏ريشه‏هاى اصلى ايده‏ئولوژى‏ها و جهان‏بينى‏هاى امروز است،ثبت‏شده است (30) .

از نظر شناخت عقايد و احكام و ساير معارف اسلامى،روشن است كه ائمه‏معصومين در عالى‏ترين مقام بوده‏اند و چنانكه در تفسير موضوعى متذكر خواهيم گشت،اتصال آنان به معدن وحى،حقيقى ثابت‏شده است.

در كتاب كافى در ابواب متعددى اين مسئله وجود دارد كه ائمه معصومين‏منبع الهى علوم و معارف خود را از پيامبر اكرم (ص) گرفته‏اند.

بهم اقام انحناء ظهره و اذهب ارتعاد فرائصه(بوسيله آنان خميدگى پشت دين را راست و لرزش پهلوهاى آن را بسكون‏و آرامش مبدل ساخت) .

ائمه معصومين نگهدارندگان تعادل دين

براى درك اهميت موقعيتى كه ائمه معصومين عليهم السلام در حفظ تعادل دين‏و جلوگيرى از انحراف و كجروى‏هايى كه همواره دين را تهديد ميكند،داشته‏اند،مقدمه‏اى را متذكر مى‏شويم:

از يك نظر همه قوانين و كلياتى كه وارد قلمرو معرفت‏بشرى مى‏گردند،بردو نوع عمده تقسيم مى‏شوند.

نوع يكم-قوانين و كلياتى هستند كه از نظم جريانات جبرى انسان و جهان‏انتزاع مى‏شوند، كه در اصطلاح عمومى آنها را قوانين علمى مى‏نامند.

نوع دوم-قوانين و كلياتى هستند كه منشا جبرى ندارند،بلكه بايستگى‏هاو شايستگى‏هاى فردى و اجتماعى را نشان مى‏دهند.

ضامن بقا و اجراى قوانين نوع يكم،خود نظم جريانات جبرى است كه درانسان و جهان وجود دارد.

مثلا كيفيت‏ساختمان عضوى انسانى خود ضامن بقا و اجراى تنفس از هواى‏مناسب است و احتياجى به بايد و شايدهاى وضعى و قراردادى و كمال‏جويى ندارد.تشكل آب به شكل ظرفى كه در آن قرار مى‏گيرد تابع پديده ميعان آب است كه‏از هر گونه سفارش و دستورى بى‏نياز است.

براى مقدار حركتى كه در نظر گرفته شده است،لزوم نيرويى باندازه مناسب آن‏حركت، قانونى است كه از نظم جبرى علت و معلول سرچشمه مى‏گيرد و براى‏استمرار و بقاى آن قانون،حافظ و نگهبانى مورد احتياج نيست.

نوع دوم قوانينى هستند كه همواره و در هر محيط و هر گونه شرايط كه‏فرض شوند،به شخصيت‏هايى نيازمندند كه حفظ و نگهدارى و اجراى آنها را به‏عهده بگيرند.

خطبه سه

آیه

ترجمه وشرح آیه الله مکارم

ترجمه دکترآیتی

ترجمه علامه محمدتقی جعفری

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت اول)

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت دوم)

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت سوم)

ومن خطبة له عليه السلام

المعروفة بالشِّقْشِقِيَّة [وتشتمل على الشكوى من أمر الخلافة ثم ترجيح صبره عنها ثم مبايعة الناس له:] أَمَا وَالله لَقَدْ تَقَمَّصَهافُلانٌ، وَإِنَّهُ لَيَعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّيَ مِنهَا مَحَلُّ القُطْبِ مِنَ الرَّحَا، يَنْحَدِرُ عَنِّي السَّيْلُ، وَلا يَرْقَى إِلَيَّ الطَّيْرُ، فَسَدَلْتُدُونَهَا ثَوْباً، وَطَوَيْتُ عَنْهَا كَشْحاً وَطَفِقْتُ أَرْتَئِي بَيْنَ أَنْ أَصُولَ بِيَدٍ جَذَّاءَ أَوْ أَصْبِرَ عَلَى طَخْيَةٍعَمْيَاءَ، يَهْرَمُ فيهَا الكَبيرُ، وَيَشِيبُ فِيهَا الصَّغِيرُ، وَيَكْدَحُ فِيهَا مُؤْمِنٌ حَتَّى يَلْقَى رَبَّهُ. [ترجيح الصبر] فَرَأَيْتُ أَنَّ الصَّبْرَ عَلَى هَاتَا أَحْجَى فَصَبَرتُ وَفي الْعَيْنِ قَذىً، وَفي الحَلْقِ شَجاً أرى تُرَاثينَهْباً،

حَتَّى مَضَى الاََْوَّلُ

لِسَبِيلِهِ، فَأَدْلَى بِهَاإِلَى فلانٍ بَعْدَهُ.

ثم تمثل بقول الاَعشى:

شَتَّانَ مَا يَوْمِي عَلَى كُورِهَاوَيَوْمُ حَيَّانَ أَخِي جَابِرِ

فَيَا عَجَباً!! بَيْنَا هُوَ يَسْتَقِيلُهافي حَيَاتِهِ إِذْ عَقَدَهَا لآخَرَ بَعْدَ وَفَاتِهِ ـ لَشَدَّ مَا تَشَطَّرَا ضَرْعَيْهَا! ـ فَصَيَّرَهَا في حَوْزَةٍ خَشْنَاءَ، يَغْلُظُ كَلْمُهَا وَيَخْشُنُ مَسُّهَا، وَيَكْثُرُ العِثَارُجفِيهَا،] وَالاْعْتَذَارُ مِنْهَا، فَصَاحِبُهَا كَرَاكِبِ الصَّعْبَةِعر، إِنْ أَشْنَقَلَهَا خَرَمَ وَإِنْ أَسْلَسَلَهَا تَقَحَّمَ فَمُنِيَ النَّاسُـ لَعَمْرُ اللهِ ـ بِخَبْطٍوَشِمَاسٍ وَتَلَوُّنٍ وَاعْتِرَاضٍ فَصَبَرْتُ عَلَى طُولِ الْمُدَّةِ، وَشِدَّةِ الِْمحْنَةِ، حَتَّى إِذا مَضَى لِسَبِيلِهِ جَعَلَهَا في جَمَاعَةٍ زَعَمَ أَنَّي أَحَدُهُمْ. فَيَاللهِ وَلِلشُّورَى مَتَى اعْتَرَضَ الرَّيْبُ فِيَّ مَعَ الاََْوَّلِ مِنْهُمْ، حَتَّى صِرْتُ أُقْرَنُ إِلَى هذِهِ النَّظَائِرِ لكِنِّي أَسفَفْتُإِذْ أَسَفُّوا، وَطِرْتُ إِذْ طَارُوا، فَصَغَارَجُلُ مِنْهُمْ لِضِغْنِه وَمَالَ الاَْخَرُ لِصِهْرهِ، مَعَ هَنٍ وَهَنٍ

إِلَى أَنْ قَامَ ثَالِثُ القَوْمِ، نَافِجَاً حِضْنَيْهِبَيْنَ نَثِيلهِوَمُعْتَلَفِهِ وَقَامَ مَعَهُ بَنُو أَبِيهِ يَخْضَمُونَمَالَ اللهِ خَضْمَ الاِِْبِل نِبْتَةَالرَّبِيعِ، إِلَى أَنِ انْتَكَثَ عَلَيْهِ فَتْلُهًُّس، وَأَجْهَزَ عَلَيْهِ عَمَلُهُ وَكَبَتْبِهِ بِطْنَتُهُ

[مبايعة علي عليه السلام ] فَمَا رَاعَنِي إلاَّ وَالنَّاسُ إليَّ كَعُرْفِ الضَّبُعِ يَنْثَالُونَعَلَيَّ مِنْ كُلِّ جَانِبٍ، حَتَّى لَقَدْ وُطِىءَ الحَسَنَانِ، وَشُقَّ عِطْفَايَ مُجْتَمِعِينَ حَوْلي كَرَبِيضَةِ الغَنَمِ فَلَمَّا نَهَضْتُ بِالاََْمْرِ نَكَثَتْ طَائِفَةٌ وَمَرَقَتْ أُخْرَى وَفَسَقَ [وقسطج آخَرُونَعس كَأَنَّهُمْ لَمْ يَسْمَعُوا اللهَ سُبْحَانَهُ يَقُولُ: ، بَلَى! وَاللهِ لَقَدْ سَمِعُوهَا وَوَعَوْهَا، وَلكِنَّهُمْ حَلِيَتَ الدُّنْيَافي أَعْيُنِهمْ، وَرَاقَهُمْ زِبْرِجُهَا

أَمَا وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ، وَبَرَأَ النَّسَمَةَ لَوْلاَ حُضُورُ الْحَاضِرِ وَقِيَامُ الْحُجَّةِ بِوُجُودِ النَّاصِرِ وَمَا أَخَذَ اللهُ عَلَى العُلَمَاءِ أَلاَّ يُقَارُّواعَلَى كِظَّةِ ظَالِمٍ، وَلا سَغَبِمَظْلُومٍ، لاَََلقَيْتُ حَبْلَهَا عَلَى غَارِبِهَا وَلَسَقَيْتُ آخِرَهَا بِكَأْسِ أَوَّلِها، وَلاَََلفَيْتُمْ دُنْيَاكُمْ هذِهِ أَزْهَدَ عِنْدِي مِنْ عَفْطَةِ عَنْزٍ

قالوا: وقام إِليه رجل من أهل السوادعند بلوغه إلى هذا الموضع من خطبته، فناوله كتاباً، فأقبل ينظر فيه، فلمّا فرغ من قراءته قال له ابن عباس: يا أميرالمؤمنين، لو اطَّرَدت مَقالتكَمن حيث أَفضيتَ فَقَالَ عليه السلام : هَيْهَاتَ يَابْنَ عَبَّاسٍ! تِلْكَ شِقْشِقَةٌهَدَرَتْثُمَّ قَرَّتْ

قال ابن عباس: فوالله ما أَسفت على كلامٍ قطّ كأَسفي على ذلك الكلام أَلاَّ يكون أميرالمؤمنين عليه السلام بلغ منه حيث أراد.

قوله عليه السلام في هذه الخطبة: «كراكب الصعبة إن أشنق لها خرم، وإن أسلس لها تقحم» يريد: أنه إذا شدد عليها في جذب الزمام وهي تنازعه رأسها خرم أنفها، وإن أرخى لها شيئاً مع صعوبتها تقحمت به فلم يملكها، يقال: أشنق الناقة: إذا جذب رأسها بالزمام فرفعه، وشنقها أيضاً،

ذكر ذلك ابن السكيت في «إصلاحالمنطق». وإنما قال عليه السلام : «أشنق لها» ولم يقل: «أشنقها»، لاَنه جعله في مقابلة قوله: «أسلس لها»، فكأنه عليه السلام قال: إن رفع لها رأسها بالزمام يعني أمسكه عليها. وفي الحديث: أن رسولالله صلى الله عليه وآله خطب الناس وهو عل ناقة قد شنق لها وهي تقصع بجرّتها.

ومن الشاهد على أنّ أشنق بمعنى شنق قول عدي بن زيد العبادي:

ساءها ما بنا تبيّن في الاَيديوأشناقها إلى الاَعناقِ

بحثى مختصر در استناد نهج البلاغة به امير المؤمنين عليه السلام و نظرى‏به من

ابع خطبه شقشقية

سه نظريه درباره استناد نهج البلاغه به امير المؤمنين عليه السلام وجود دارد:

نظريه يكم-مقدارى از سخنان نهج البلاغه از امير المؤمنين است و استنادمقدار ديگر به آن حضرت مشكوك است.

نظريه دوم-بعضى از خطبه‏ها و نامه‏ها مربوط به آن حضرت نيست.

نظريه سوم-همه نهج البلاغه بطور قطع از امير المؤمنين است و حتى نبايددر استناد مواردى جزئى از اين كتاب به آن حضرت ترديد كرد.

درباره هر سه نظريه چه بطور منظم و چه بطور متفرقه مباحث فراوانى‏صورت گرفته است. ما آن مباحث را در اينجا نمى‏آوريم.تنها به چند مسئله مهم‏اشاره مى‏كنيم:

1-اگر اين احتمال را بپذيريم كه شخصى به شرافت و صدق و صفا و معرفت‏سيد رضى حاضر شود كه گفته‏ها و افكار خود را به على بن ابيطالب (ع) نسبت‏بدهد و در آن نسبت دقت و مراعات كامل از نظر اختلاف روايت در كلمه و جملات هم‏انجام بدهد و چنين دروغ بزرگ را كه شايد نظير آن را تاريخ معرفت‏بشرى نشان‏نداده باشد،مرتكب شود،كدامين دليل مى‏تواند صحت نقل اقوال موثق‏ترين‏ناقلان آثار را اثبات كند؟!

آيا با پذيرش احتمال فوق،همه معارف ما كه با تكيه به صدق گفتار و عدالت‏شخصيت نقل‏كنندگان،ثابت مى‏شود،متزلزل نمى‏گردد؟!

قطعا چنين است،ما ديگر راهى براى درستى نسبت آن معارف نخواهيم‏داشت.ما نمى‏دانيم چه مصلحتى بوده است كه سيد رضى را وادار كرده است كه‏براى اثبات عظمت راستگو و راستگارترين فرد تاريخ دست‏بچنان دروغ تاريخى بزند.

2-هر محققى بى‏غرض با مطالعه آثار ادبى و علمى سيد رضى به آسانى‏مى‏تواند كيفيت و ارزش معرفتى او را بدست‏بياورد و آنگاه آن‏ها را با محتويات‏نهج البلاغه مقايسه نمايد.مسلم است كه با اين مقايسه خواهد فهميد كه معارف‏محدود و چند بعدى معمولى سيد رضى با محتويات نهج البلاغه كه داراى ابعادنامحدود و معارفى با سيستم باز است،بهيچ وجه قابل مقايسه نمى‏باشد.

3-در آنهنگام كه سيد رضى در عظمت‏بعضى از جمله‏ها خيره ميشود و درشگفتى فرو مى‏رود و سخن را در عالى‏ترين حد معارف بشرى،تلقى مى‏نمايد،آيااو خودستايى مى‏كند؟آيا تمجيد و تعظيم از اثر خود،و خيرگى در آن براى يك‏مرد آگاه،مسخره نيست؟

4-اگر واقعا سيد رضى به صعود بر چنان قله با عظمت و معرفت و كمال‏نايل شده بود،كه نهج البلاغه نشان مى‏دهد،چرا آن معارف و كمال را در اشكال‏مناسب به خود نسبت نداد.اگر بگوييد:جامعه سيد رضى استناد آن معارف و كمالات‏را از وى نمى‏پذيرفت.پاسخش اينست كه مگر جامعه‏«على بن ابيطالب‏»درك ميكردكه او چه مى‏گويد و رهسپار كدامين قله كمال انسانى-الهى است؟!

5-آشنايان عميق با ادبيات و ساير معارف اصيل اسلامى،در وحدت سبك‏سخنان نهج البلاغه مى‏بينند كه محتويات اين كتاب با وضوح كامل از وحدت عالى‏شخصيت گوينده‏اش كشف مى‏كند.اين وحدت شخصيت هم با تعدد گويندگان‏نهج البلاغه منافات دارد و هم شخصيتى ديگر را در مقام والاى على (ع) فرض ميكندكه از نظر تاريخى باستثناى خود خاتم الانبياء (ص) ديده نشده است.

6-سيد رضى در موقع تفسير بعضى از احاديث پيغمبر اكرم (ص) ميگويد:اين مضمون را گفتار امير المؤمنين توضيح مى‏دهد و گفتارى را كه از آن بزرگوارنقل مى‏كند،از جملات نهج البلاغه است (1) .

7-بعضى از منابع محتويات نهج البلاغه كه پيش از سيد رضى تاليف شده‏است،از تحقيقات باارزش متتبع معروف عبد الزهراء الحسينى بقرار زير است (2) .

ملاحظه مى‏شود كه خطبه‏ها و نامه‏ها و كلمات قصار امير المؤمنين عليه السلام‏پيش از آنكه سيد رضى چشم به دنيا باز كند و يا پيش از آنكه نهج البلاغه را جمع‏آورى نمايد،بطور متفرق در منابع فراوانى از شخصيت‏هاى عالم و مورد وثوق‏قطعى ثبت‏شده بوده است.لذا تشكيك بعضى از اشخاص در موضوع نهج البلاغه‏يا از بى‏اطلاعى است و يا از غرض‏ورزى و اميد است كه چنين نباشد.

منابع خطبه شقشقيه

عده‏اى از فضلاى اهل سنت استناد اين خطبه را به امير المؤمنين عليه السلام‏انكار كرده‏اند، دليل اساسى آنان شكوه و توبيخ و نارضايتى سختى است كه دراين خطبه درباره خلفاء ابراز شده است.براى اثبات اينكه خطبه شقشقيه از خودامير المؤمنين است،تحقيقات فراوانى به وسيله دانشمندان صورت گرفته است.ازآنجمله علامه فقيد آقاى‏«شيخ عبد الحسين‏»امينى در كتاب الغدير با تتبع عميق‏و نقل منابع اين مسئله را مطرح كرده‏اند.ما در اين مبحث از تحقيق و تتبع آن فقيداستفاده مى‏كنيم:گروهى از نقل‏كنندگان خطبه،قبل از سيد رضى:

1-حافظ يحيى بن عبد الحميد الحمانى (228) (4) 2-ابو جعفر دعبل الخزاعى(246) دعبل اين خطبه را از ابن عباس نقل كرده است (5) 3-ابو جعفر احمد بن محمدبرقى (274 يا 280) 4-ابو على جبائى شيخ معتزله (303) 5-ابو القاسم بلخى‏يكى از مشايخ معتزله (317) 6-ابو عبد العزيز جلودى (332) 7-ابو جعفر ابن قبه‏معاصر ابو القاسم بلخى 8-حافظ سليمان بن احمد طبرانى (360) 9-ابو جعفر ابن‏بابويه قمى (381) 10-ابو احمد حسن بن عبد الله العسكرى (382) .

گروه ديگرى از علماى اسلامى اگر چه پس از سال 400 (تاريخ جمع‏آورى‏نهج البلاغه) خطبه شقشقيه را نقل كرده‏اند،ولى باضافه اينكه نهج البلاغه سيد رضى‏را منبع و ماخذ خود قرار نداده‏اند،اسناد جداگانه‏اى براى صحت انتساب خطبه آورده‏اند:

1-قاضى عبد الجبار معتزلى (415) در كتاب المغنى 2-حافظ ابو بكر بن‏مردويه (416) 3-وزير ابو سعيد آبى (422) در كتاب نثر الدرر و نزهة الاديب‏4-شريف مرتضى علم الهدى (436) .

توضيح-شريف مرتضى پس از نقل مقدارى از جملات خطبه در كتاب‏شافى ص 203 مى‏گويد: اين جملات مشهور است.و پس از نقل جملات ديگرى‏در ص 204 مى‏گويد:اين جملات معروف است.

5-شيخ طوسى (460) در كتاب امالى ص 327 از ابو الفتح هلال بن محمد بن‏جعفر حفار 6-ابو الفضل ميدانى (518) در مجمع الامثال ص 383.

اين شخص مى‏گويد:اين خطبه معروف به شقشقيه است،زيرا هنگامى كه‏امير المؤمنين (ع) سخنش را قطع كرد،ابن عباس گفت:

يا امير المؤمنين كاش سخن را از همانجا كه قطع كردى ادامه ميدادى،حضرت فرمود:

هيهات،اى فرزند عباس،شقشقه‏اى بود كه با هيجان برآمد و خاموش‏گشت (6) .

7-ابو عبد الله مفيد (412) مى‏گويد:جماعتى از اهل نقل با اسناد مختلفى‏از ابن عباس اين خطبه را نقل كرده‏اند (7) .

8-قطب الدين راوندى (573) از طريق ابن‏«مردويه‏»و طبرانى مى‏گويد:

من در دو مورد اين خطبه را مدتى پيش از تولد رضى ديده‏ام:در كتاب الانصاف‏ابو جعفر بن قبه شاگرد كعبى يكى از شيوخ معتزله كه وفاتش پيش از تولد رضى‏بوده است و نسخه‏اى كه در آن،خط وزير ابو الحسن بود و تاريخ آن شصت‏سال‏و اندى پيش از ولادت رضى بوده است (8) .

لغت‏دانان بزرگ ادبيات عرب مانند«ابن منظور»در لسان العرب و«فيروزآبادى‏»در قاموس و«ابن اثير»در نهايه در ماده شقشقيه استشهاد مى‏كنند به جمله‏تلك شقشقة هدرت ثم قرت كه در آخر خطبه در جواب ابن عباس آمده است.

فيروز آبادى با اين تعبير مى‏گويد:

«و الخطبة الشقشقية العلوية‏».

اين تعبير بخوبى اثبات مى‏كند كه خطبه شقشقيه بسيار معروف بوده است واهل تتبع مى‏دانند كه درباره كلام يا خطبه يا نامه‏اى كه تنها يك فرد از شخصيتى‏نقل كند،تعبير فوق را نمى‏آورند.

اين تعبير بخوبى اثبات مى‏كند كه خطبه شقشقيه بسيار معروف بوده است واهل تتبع مى‏دانند كه درباره كلام يا خطبه يا نامه‏اى كه تنها يك فرد از شخصيتى‏نقل كند،تعبير فوق را نمى‏آورند.

آنچه بعضى اهل سنت را وادار كرده است كه استناد خطبه شقشقيه را به‏امير المؤمنين (ع) انكار و يا مورد ترديد قرار بدهند،چنانكه اشاره كرديم،توبيخ و اعتراضات شديد است كه در اين خطبه درباره بعضى از صحابه مشاهده‏مى‏شود.بررسى اين مسئله اينست كه امير المؤمنين عليه السلام بارها در خطبه‏ها ونامه‏ها و ساير كلماتش از صحابه پيغمبر اكرم (ص) تجليل نموده است.مانند:

لقد رايت اصحاب محمد صلى الله عليه و آله فما ارى احدا منكم‏يشبههم...

(من اصحاب محمد (ص) را ديده‏ام،كسى را از شما نمى‏بينم كه شباهتى بآنان‏داشته باشد) .

و اوصيكم باصحاب محمد الذين لم يحدثوا حدثا و لم ياووا محدثاو لم يمنعوا حقا فان رسول الله صلى الله عليه و آله اوصانا بهم و لعن‏المحدث منهم و من غيرهم (9) (شما را به اصحاب محمد (ص) توصيه مى‏كنم،اصحابى كه بدعتى در دين‏بوجود نياورده‏اند و به بدعت گذاران پناهى نداده‏اند و حقى را ممنوع نساخته‏اند،زيرا رسول خدا (ص) آنان را به ما توصيه فرموده، بدعت‏گذاران از صحابه و غيرصحابه را لعنت كرده است) .

بنابراين امير المؤمنين عليه السلام نه تنها كمترين اهانتى بر صحابه پيامبر نميكند،بلكه آنان را مطابق دستور پيامبر و آيات قرآنى و مشاهداتى كه خود درباره صحابه‏داشته است،كاملا تعظيم و تمجيد ميفرمايد،پس هر صحابه‏اى از نظر على توبيخ‏نشده است.ابن ابى الحديد كه از بزرگان علماى اهل سنت و از رؤساى معتزله است.

در اسناد خطبه شقشقيه و ساير جملات مشابه آن كه از امير المؤمنين (ع) به‏ثبوت رسيده است،ترديد نمى‏كند.بلكه مى‏كوشد اعتراضات امير المؤمنين (ع) رادرباره خلفا چه در اين خطبه و چه در سخنان ديگرش تاويل و تفسير نمايد.روش‏علمى و عقيدتى ابن ابى الحديد در خطبه مورد بحث چنين است كه ما ترجمه ميكنيم:

«اگر گفته شود:نظر خودتان را درباره اين كلام (خطبه شقشقيه) توضيح‏بدهيد،آيا صريح اين كلام چنين نيست كه آنان ظلم كردند و امر خلافت را غصب‏نمودند؟پس سخن شما در اين مسئله چيست؟اگر اين حكم را درباره آنان بپذيريد،طعن به آنان زده‏ايد و اگر نپذيريد،على (ع) را مورد طعن قرارداده‏ايد كه ظلم كردن‏آنان را بازگو نموده،به كارى كه كرده‏اند،بدگوئى نموده است؟

در مقابل اين اعتراض گفته مى‏شود:اما گروه اماميه از شيعه،الفاظ موجوددر خطبه شقشقيه را به معانى ظاهر آنها مى‏گيرند و مى‏گويند:

پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله بر خلافت امير المؤمنين نص صريح فرموده،و آنان حق على را غصب كرده‏اند.اما هم‏مكتبان ما (گروه معتزله از اهل سنت)مى‏توانند بگويند:

چون امير المؤمنين عليه السلام افضل و شايسته‏تر از ديگران به خلافت‏بوده‏است و با اينحال او را رها كرده،كسى را گرفتند كه نه در فضيلت مساوى او بوده‏و نه در جهاد و علم و عظمت و شرف به پايه او ميرسيد،لذا بكار بردن الفاظ تند وبيان مطالب اعتراض‏آميز درباره خلفاء امكان‏پذير است،اگر چه شخصى كه خليفه‏ناميده شده است،عادل و با تقوى بوده و بيعت‏با او صحيح بوده باشد.

مگر نمى‏بينى كه گاهى در يك شهر دو فقيه وجود دارد كه يكى از آن دو بجهت‏داشتن امتيازات زياد بديگرى برترى دارد و با اينحال سلطان آن ديگرى را به قضاوت‏نصب مى‏كند كه از فقيه اول از نظر علمى ناقص‏تر است.در نتيجه فقيهى كه مقام‏علمى او بالاتر است احساس ناراحتى و درد مى‏كند و گاهى دهان به گله و شكايت‏مى‏گشايد،اين ناراحتى و شكايت نه طعن و تفسيق قاضى كم علم مى‏باشد و نه‏حكم به ناشايسته‏بودن او.بلكه گله و شكايتش معلول كنار گذاشتن او از قضاوت‏است.با اينكه شايسته‏تر و باصلاحيت‏تر بوده است.و اين پديده‏ايست كه در طبيعت‏بشر نفوذ دارد و در اصل غريزه و فطرت سرشته شده است.و چون اصحاب ما به صحابه‏خوش‏گمان هستند،لذا هر كارى كه از آنان سرزده باشد آن را صحيح و درست‏تلقى مى‏كنند.صحابه پيغمبر مصلحت اسلام را در نظر گرفتند و از بروز فتنه وآشوبى وحشت داشتند كه نه تنها خلافت را از بين مى‏برد،بلكه نبوت و ملت اسلام رانابود مى‏كرد، بدينجهت‏بوده است كه از على بن ابيطالب (ع) كه افضل و اشرف‏و شايسته‏تر از همه بوده است،دست‏برداشتند و خلافت را در شخص ديگر كه‏درجه‏اى از فضيلت داشت،منعقد ساختند، لذا مجبور شدند كه الفاظ امير المؤمنين‏را در خطبه شقشقيه تاويل نمايند-آن امير المؤمنين كه او را در جلالت و عظمت‏نزديك به نبوت مى‏دانند...» (10) .

در اين مبحث چند مطلب مهم را متذكر مى‏شويم:

يكم-بحث و تحقيق واقع‏جويانه،بلى.تعصب و مشاجره كينه توزانه،نه

ترديدى نيست كه مباحث مربوط به خلافت اسلامى پس از پيامبر اكرم‏صلى الله عليه و آله تا كنون مطرح بوده،موجب بروز آراء و عقايد گوناگون گشته‏است.بطور قطع مى‏توان گفت: تاكنون نه صدها،بلكه هزاران مجلد كتاب و مقاله‏در موضوع خلافت نوشته شده است.از اين مباحث و تحقيقات بسيار گسترده وطولانى و كاملا جدى،دو نتيجه مهم مى‏توان گرفت:

1-موضوع خلافت مانند يك مسئله فرعى نبوده است كه در مسائل نظرى‏مورد اختلاف قرار مى‏گيرد و بدون هياهو و جنجال و طرفدارى‏هاى مكتبى،موردتوجه واقع ميشود،بلكه موضوع خلافت‏يك مسئله بنيادين است كه مسلمين را به‏دو گروه بزرگ شيعه و سنى تقسيم كرده است.و از طرف ديگر،به اصطلاح‏معمولى:«بيهوده سخن بدين درازى نبود».

2-از امثال اين تكاپوهاى ممتد و جدى،مى‏توان اهميت دفاع از حق را كه‏انسانها از خود نشان مى‏دهند،فهميد.به توضيح اينكه اينگونه اصرار شگفت‏انگيزدرباره يك مسئله نه تنها اثبات مى‏كند كه انسان در اثبات و توجيه معتقدات خود،همه نيروهاى حياتى خود را بسيج مى‏كند و نمى‏گذارد گذشت قرون و اعصار گردفراموشى روى موضوع مورد اعتقادش بپاشد،بلكه حق بدانجهت كه حق است،اگر چه جنبه اعتقادى هم نداشته باشد،مورد دفاع جدى بشرى مى‏باشد.بهمين جهت‏است كه مى‏بينيم حتى عده‏اى از متفكران ملل غير اسلامى هم در موضوع خلافت‏يادر بيان حق و شخصيت مردان صحنه خلافت،با آن انديشه و استدلال و بيان جدى‏وارد ميدان مى‏شوند كه گويى با مسلمانان هم‏مكتب هستند.

جرج جرداق و ميخائيل نعيمه و بولس سلامه و جبران خليل جبران‏و توماس كارلايل مسيحى هستند و شبلى شميل و پطروشفسكى از اعضاى‏مكتب ماترياليسم مى‏باشند،ولى در موقع توضيح شخصيت امير المؤمنين عليه السلام مانند يك فرد مسلمان سخن مى‏گويند و حق والايى را كه او بر بشريت دارد،گوشزدمى‏كنند.

وقتى كه من امروز مى‏بينم بعضى از سطحى‏نگران فلان نويسنده معمولى رابا ويكتور هوگو و بالزاك مقايسه مى‏كنند،با كمال جديت در مقام دفاع از حق‏آن دو برميآيم و،بيان و استدلال من مانند همان است كه هم‏مكتبان و هم‏مذهبان‏آنان ابراز مى‏نمايند.همه انسان‏هاى آگاه در هر مكتبى كه باشند،هنوز به زهرخوردن سقراط تاسف مى‏خورند و آن قضات را كه حكم ناحق به اعدام اوداده‏اند،با ديده نفرت مى‏نگرند.بنابراين،با اينكه موضوع خلافت‏يكى ازرويدادهايى است كه در حدود چهارده قرن پيش اتفاق افتاده و بگذشته خزيده است،ولى حس حق‏جويى آدميان نه تنها زمان گذشته و حال و آينده نمى‏شناسد،بلكه‏خود را در نژاد و جامعه و مليت مخصوص هم بمحاصره نمى‏اندازد.اينست مايه‏اميد بقاى انسانيت‏براى ابد.

دوم-بحث و تحقيق در مسئله خلافت نبايد قربانى احساسات گردد و وسيله‏سوء

استفاده قرار بگيرد

اين يك قاعده كلى است كه اگر طرفين بحث و تحقيق بجهت احساسات‏خام و هيجان‏هاى روانى،هشيارى خود را از دست‏بدهند،به اضافه اينكه ممكن‏است واقعيت‏ها را از دست‏بدهند، وسيله بسيار مناسبى براى سودجويان آماده ميكنندبنابراين ما در اينجا دو مسئله داريم:

مسئله يكم-محو شدن واقعيات.

مسئله دوم-وسيله قرارگرفتن براى سودجويان.

مسئله يكم-ما بايستى احساسات خام و هيجان‏هاى روانى را ناچيز نشماريم،اين پديده‏هاى شگفت‏انگيز حتى ممكن است قرن‏ها در سرنوشت معارف بشرى‏اثر بگذارد.

در توضيحات هوگو درباره شكست ناپلئون در واترلو دقت فرماييد،اين‏نويسنده چيره‏دست كه بعقيده ما هنوز نه تنها فرانسه،بلكه همه اروپا از زمان اوتاكنون نويسنده‏اى باين منطق و عظمت‏بوجود نياورده است.آرى اين مرد بزرگ‏با اينكه به بى‏اطلاعى خود در فنون نظامى و لشكركشى و دقايق رويدادهاى آن‏جنگ،اعتراف مى‏نمايد،شكست ناپلئون را به قضا و قدر حواله مى‏دهد:

«بزرگترين حوادث كه مقدمه اجراى حكم قضا هستند،اينگونه احساسات‏مخالف را دربردارند» (11) .

[شادمانى در روز شكست در واترلو و اندوهگين بودن در روز پيروزى دراوسترليتز كه در ناپلئون ديده شده است].سپس وقتى كه مى‏خواهد شكست ناپلئون‏را توجيه نمايد،مى‏گويد:

«هنگام آن بود كه اين مرد عظيم از پاى درافتد.سنگينى بى‏اندازه اين مرددر كفه مقدرات بشرى،تعادل را برهم مى‏زد.اين شخص خويشتن را به تنهايى‏بيش از همه جمعيت‏بشرى به شمار مى‏آورد.اين غلظت‏هاى كليه حيات بشرى كه‏در يك سر متمركز مى‏شوند،جمع شدن همه دنيا در دماغ يك مرد،اگر دوام يابدبراى مدنيت مهلك خواهد بود.هنگام آن رسيده بود كه دست تواناى عدل آسمانى‏از آستين بيرون آيد.شايد اصول و عناصرى كه جاذبيت‏هاى منتظم در نظام اخلاقى نيز،مانند نظام مادى،وابسته به آن است،زبان به شكايت گشوده بودند،خونى كه بخاراز آن متصاعد مى‏شود،مالامال شدن قبرستان‏ها از اجساد كشته‏شدگان، مادران‏اشكبار،مدعيان مخوفى هستند.هنگامى كه زمين از سربارى رنج مى‏برد، ناله‏هايى‏اسرارآميز در ظلمات هست كه فقط در عالم بالا شنيده مى‏شود ناپلئون در عالم‏ملكوت به بدى معرفى شده بود،و تصميم به سقوطش گرفته شده بود،مصدع‏خدا بود. واترلو يك نبرد نيست:تغيير جبهه عالم است‏» (12) .

ما با تمام اعتراف به عظمت‏«هوگو»،نمى‏توانيم در اين روش انسان‏شناسى بااو موافقت كنيم كه وقتى قدرت تحليل يك حادثه را از دست‏بدهيم،مسئله قضا و قدر راپيش بكشيم.ترديدى نداريم در اينكه قضا و قدر حتى در روشنترين حوادث دنيا نقش داردو خود همين مسئله است كه ما را به تكاپو و فعاليت‏هاى اختيارى وادار مى‏كند.قضا و قدربيان‏كننده قانون هستى است،نه شكننده قانون و ضد آن.باضافه اينكه آن كدامين‏منطق است كه ما بشر را مجبور كرده است كه همواره پس از آنكه حادثه‏اى رخ‏داد،به سراغ قضا و قدر برويم و مقدمات طبيعى و اختيارى حادثه را ناديده‏بگيريم!!چرا پيش از آنكه حادثه اتفاق بيافتد،بدون توجه به قضا و قدر باتمام‏نيرو مى‏كوشيم كه علل و شرايط حادثه‏اى را كه اتفاق خواهد افتاد،بفهميم و درصورت ناگوار بودن حادثه آن علل و شرايط را خنثى كنيم؟!اين‏گونه روش درشناخت واقعيات،فرار از شناخت‏حقيقى آنها است.نظير اين روش در رفتن به‏سراغ قضا و قدر در حث‏خلافت هم فراوان ديده شده است.دانشمند و محقق‏بزرگ محمد عبده مفتى مصر در پايان توضيح مسئله شوراى خلافت،اين جمله‏را مى‏گويد:

و الله اعلم و الحكم لله يفعل ما يشاء (13) .

(و خدا داناتر است‏حكم از آن خدا است هرچه را كه بخواهد انجام ميدهد) .

اين جمله از شخصى مانند محمد عبده كه توانائى تحقيق همه جانبه داشته‏است،براى توجيه خطاهايى كه در مسئله مورد بحث صورت گرفته است،بعيد بنظر مى‏رسد.

مسئله دوم-وسيله قرارگرفتن اينگونه مباحث‏براى سودجويان.يكى ازپديده‏هاى اسف‏انگيز تاريخ بشرى همين مسئله است كه دو مكتب يا دو گروه درباره‏موضوع يا موضوعاتى با هم اختلاف نظر پيدا مى‏كنند.اين دو مكتب يا دو گروه‏از روى بى‏غرضى انتقاد و مشاجراتى در مورد اختلاف نظر خود دارند،و بطورفراوان هم اتفاق مى‏افتد كه تدريجا با تفاهم‏هاى معقول‏ترى به وحدت نظرهايى‏برسند كه از رقابت‏هاى كشنده آن دو طرف بكاهد.ولى ممكن است گروه يا مكتب‏سومى سربلند كند و از اختلاف مزبور بهترين وسيله براى سوء استفاده‏هاى خودپيدا كند.

مسئله سوم-در اينكه گفتار و كردار و هدف‏گيريها و انديشه‏هاى فرزندابيطالب همه و همه بر مبناى‏«حيات معقول‏»بوده و كمترين انحرافى از صراطمستقيم الهى نداشته است،هيچ كس اندك ترديدى ندارد.حكمت و معانى‏عالى مكتب اسلام باعتراف همه مطلعين از تاريخ امير المؤمنين بوسيله امير المؤمنين‏براى مردم روشن شده است.

بعنوان مثال معارفى كه آنحضرت در حكمت الهى و اخلاق و مسائل‏اجتماعى و سياسى در نهج البلاغه آورده است،بهترين دليل براى اثبات حركت‏امير المؤمنين در صراط مستقيم الهى بوده است.

ولى اگر پيش‏كشيدن اين عظمت‏ها و امتيازهاى اختصاصى موجب‏مختل شدن اسلام و زندگى مسلمانان باشد،بهيچ وجه مورد رضايت امير المؤمنين‏نخواهد بود.و چنانكه اشاره كرديم در اين دنيا رسم قدرت محوران ماكياولى‏صفت همواره در صدد پيدا كردن مواد خام و وسايل مناسب براى بازكردن‏موقعيت‏سياسى و سلطه‏گرى خود برميآيند،هر اندازه كه اين مواد خام و وسايل‏در اعماق جانهاى مردم بيشتر ريشه دوانيده باشد،براى بازيگريها و صحنه-سازيهاى آنان مفيدتر و نتيجه‏بخش‏تر خواهد بود و چه مسئله‏اى عميق‏تر و ريشه-دارتر از مسئله امامت و خلافت كه براى هر مسلمان بطور جدى مطرح است؟خدا ميداند كه در قرون و اعصار گذشته،خودكامگان خودمحور از اين مسائل‏چه سوء استفاده‏ها كرده و چه خونها ريخته و چه انسانهائى را به نابودى كشانده‏اند.

اگر خود زمامداران پيش از امير المؤمنين در زمامدارى و خلافت آنحضرت‏زندگى ميكردند، مطابق اصول و قوانين اسلامى حتما از امير المؤمنين تبعيت‏مينمودند.زيرا خود آنان شايستگى آنحضرت را از نظر همه اصول عالى انسانى‏مى‏پذيرفتند.حال كه چنين است، شخصيت‏ها و گروه‏ها و جوامع بيابند و رفتارامير المؤمنين را در مسير«حيات معقول‏»پيش بگيرند و در صراط مستقيم گام‏بردارند و اسلام را به اوج اعتلاى خود برسانند و نام اين رفتار را هر چه كه بخواهندبگذارند و مجالى بر دشمن از خدا بيخبر و انسان بيگانه ندهند كه فرصت‏پيدا كند و اختلافهاى نظرى را به كشاكش‏ها و پيكارهاى عملى مبدل بسازد و باتضعيف هر دو طرف به هدفهاى سودجويانه خود نايل گردد.

مسئله خلافت كه ميان دو مذهب بزرگ شيعى و سنى مورد بحث است،درجريان پديده مزبور قرار گرفته،موجب سوء استفاده‏هاى سودجويانه اقوياء گشته‏است.قانون الهى و عقل حكم مى‏كند كه طرفين با تمام هشيارى درباره آنچه كه‏ديگران در مسئله خلافت در نظر دارند،بيانديشند و از بهره‏بردارى ديگران جلوگيرى‏كنند.

و انه ليعلم ان محلى منها محل القطب من الرحى

(و او خود قطعا مى‏دانست كه موقعيت من نسبت‏به خلافت موقعيت مركزآسياب به آسياب است كه به دور آن مى‏گردد) .

واقعيتى بود كه همه آن را ميدانستند

از منابع معتبر تاريخى و حديثى چنين برمى‏آيد كه نه تنها على بن ابيطالب‏عليه السلام خود را شايسته‏ترين فرد براى خلافت مى‏دانست،بلكه اين شايستگى‏واقعيتى بود كه همگان آنرا پذيرفته بودند.از جمله دلايل روشنى كه اين حقيقت را اثبات مى‏كند:

1-نامه محمد بن ابى بكر به معاويه و پاسخ معاويه به اوست

نامه‏اى كه محمد بن ابى‏بكر پس از رسيدن به مصر به معاويه مينويسد:

از محمد بن ابى بكر به معاوية بن صخر گمراه:پس از حمد و ثناى خداوندى‏پروردگار متعال مخلوقات را با عظمت و قدرت خود،آفريد،نه از روى بازى وبيهودگى و نه از روى ناتوانى و احتياج به آفرينش آنها.بلكه مخلوقات رابندگان مطيع به بارگاهش قرارداد و اصناف و اقسام گوناگونى از آنان را نمودارساخت.سپس با دانايى مطلق به شايستگى محمد صلى الله عليه و آله،او را از ميان‏آنان برگزيد و براى اداى رسالتش انتخاب كرد و امين وحى‏اش قرار داد. خداوندپيامبر را رسولى بشارت دهنده و تهديد كننده برانگيخت.اولين كسى كه دعوت‏پيامبر را پاسخ مثبت داد و به سوى او رفت و به او ايمان آورد و اسلام را پذيرفت‏و در برابرش تسليم شد،برادر و پسر عموى او على بن ابيطالب (ع) بود كه آن‏غيب مخفى را كه پيامبر دعوت بآن مى‏كرد،تصديق نمود و او را بر همه نزديكان وخويشاوندان مقدم داشت و با جان خود پيامبر را از هر حادثه خطرناك نجات دادو در جنگ‏ها و صلح‏ها با او بود.همواره جان خود را در ساعت‏هاى شب و روزو موقع ترس و تشنگى به او بذل نمود.تا با چنان سبقتى بروز كرد كه در پيروان پيامبرنظيرى نداشت و هيچ فردى در كارهاى على شايسته نزديكى و مقايسه با او نبود.

اى معاويه،من مى‏بينم تو مى‏خواهى با او برابرى كنى!!در صورتى كه تو،تويى!و او اوست در صدق و خلوص نيت‏برتر از همه مردم.و او با فضيلت‏ترين‏انسان‏ها از جهت نسل و همسر و پسر است.برادر او (جعفر بن ابيطالب) بود كه درروز موته جان خود را در راه پيامبر فدا كرد و عموى او حمزه سيد الشهداء درجنگ احد و پدر او ابوطالب كه از پيامبر و از حوزه او دفاع كرد.و تو ملعون‏فرزند ملعون،تو و پدرت همواره در صدد برپاكردن غائله و آشوب به ضرر پيامبربوديد،و دائما براى خاموش كردن نور خداوندى مى‏كوشيديد.جمعيت‏ها را دورخود جمع مى‏كرديد و مال و ثروت بذل مى‏نموديد و قبايل را بر پيامبر اكرم‏مى‏شورانيديد و تحريك مى‏كرديد.پدرت با همين روحيه پليد از دنيا رفت و تو باهمان روحيه به جايش نشستى.شاهد پليدى‏هاى تو كسانى هستند كه به دور خودجمع كرده‏اى،نيز آن پس‏مانده‏هاى احزاب و سران منافقين هستند كه بتو پناهنده‏شده‏اند.و شاهد عظمت و شايستگى على بن ابيطالب با آن فضيلت‏هاى آشكار وريشه‏دار،ياران او از مهاجرين و انصارند كه خداوند فضل و فضيلت آنان را متذكرگشته است.آنان گروه گروه و دسته دسته در پيرامون على قرار گرفته حق را درپيروى از او و شقاوت را در مخالفت او مى‏بينند.

واى بر تو،چگونه خود را با على يكى ميشمارى،در صورتى كه او وارث‏رسول الله و وصى او و پدر فرزندان اوست؟!اوست اولين پيرو پيامبر و نزديكترين‏اشخاص از جهت عهد و ايمان باوى. پيامبر او را از اسرار خود مطلع و از امور خويش‏آگاه مى‏ساخت.

و تو دشمن او و پسر دشمن اوئى.برو،تا بتوانى با هدف‏گيرى‏هاى باطلت‏از دنياى خود بهره‏ور باش و عمرو بن العاص آن شخصيت‏خودفروخته هم در گمراهى‏هايت‏يار و مددكارت باشد. بهمين حال باش!نزديك است كه زندگانيت‏سپرى‏شود و حيله‏گرى‏هايت پوچ گردد،و آنگاه بفهمى كه عاقبت والا از آن كيست.بدان،تو با اين حيله‏پردازى‏ها كه براه انداخته‏اى،در حقيقت در صدد خدعه و نيرنگ‏بازى‏با خدايى برآمده‏اى كه از عظمت چاره‏پردازى او غافل و از رحمتش نوميد گشته‏اى،او در كمين تست و تو در برابر او فريب خورده‏اى.

«درود بر كسى كه از هدايت پيروى كند».

پاسخ معاويه به نامه محمد بن ابى بكر:

«از معاوية بن صخر بن عيبجوى پدرش محمد بن ابى بكر،پس از حمد خداوندى‏نامه تو رسيد،در اين نامه عظمت و قدرت الهى را كه خداوند شايسته آنست متذكرشده،اشاره به برگزيده‏شدن پيغمبر اكرم به رسالت نموده‏اى.سخنان زيادى‏گفته‏اى كه داراى نكات ضعف و بدگويى به پدر خودت مى‏باشد.تو در اين نامه‏فضيلت فرزند ابيطالب و طول سابقه او را در اسلام و خويشاوندى او را با پيامبراكرم (ص) و فداكاريش را در راه پيامبر در هر مخاطره متذكر شده‏اى.استدلال توبه ضرر من و عيبجوئى تو درباره من به وسيله فضيلتى است كه از آن ديگرى است‏نه از خود تو.من خدايى را سپاسگزارم كه اين فضيلت را از تو برگردانيده، به‏غير تو بخشوده است.

در زمان گذشته ما بوديم و پدر تو (ابوبكر) هم با ما بود و فضيلت على بن‏ابيطالب و لازم بودن حق او را به گردن خود مى‏شناختيم.در آنهنگام كه خداوندآنچه را كه براى پيامبرش خواسته بود،انجام داد و وعده خود را درباره او اتمام‏نمود و دعوت او را آشكار ساخت و حجت او را روشن نمود و او را ببارگاه خودبرگرفت،اولين كسانى كه حق او را گرفتند و با امر واقعى او (خلافتش) مخالفت‏ورزيدند پدر تو بود و فاروقش.آن دو نفر بر اين اقدام اتفاق و قرار داشتند. سپس آن دو نفر على را به بيعت‏خود دعوت نمودند،دعوت آنان را اجابت نكرد و امتناع‏ورزيد. آن دو نفر اندوه‏ها به او وارد آوردند و حادثه بزرگى را درباره او منظورنمودند.تا آنجا كه مى‏گويد:

اى فرزند ابى بكر،بر حذر باش،اندازه خود را بدان،موقعيت تو ناچيزتر ازآن است كه با كسى خود را هم‏وزن و مساوى بدانى كه كوه‏ها با بردبارى او سنجيده‏مى‏شود و نيزه او را هيچ عامل جبرى نمى‏تواند نرم كند و هيچ گوينده‏اى شكيبائى‏او را نمى‏تواند درك كند.تو با كسى در افتاده‏اى كه پدرت جايگاهش را آماده وبراى ملك او بالش و تكيه‏گاه نهاده است.اگر اين موقعيتى كه ما بخود گرفته‏ايم‏صحيح است،پدرت اين موقعيت را بخود اختصاص داده بود و ما شركاى اومى‏باشيم و اگر پدرت پيش از ما اين اقدام را نكرده بود،ما با فرزند ابيطالب‏مخالفت نمى‏كرديم و امر خلافت را به او تسليم مى‏نموديم.ولى ما ديديم كه پدر توپيش از ما چنين كارى را كرده است،ما هم راه او را پيش گرفتيم.پس تو يا عيبجوى‏پدرت باش و يا اين مسئله را رها كن.

«و درود بر كسى كه بحق برگردد!» (14) .

2-يعقوبى مى‏گويد:

و كان المهاجرون و الانصار لا يشكون فى على (15) .

(و مهاجرين و انصار شكى درباره خلافت على پس از پيامبر نداشتند) .

3-عتبة بن ابى‏لهب:

1-ما كنت احسب ان الامر منصرف عن هاشم ثم منها عن ابى الحسن 2-عن اول الناس ايمانا و سابقة و اعلم الناس بالقرآن و السنن 3-و آخر الناس عهدا بالنبى و من جبريل عون له فى الغسل و الكفن 4-من فيه ما فيهم لا يمترون به و ليس فى القوم ما فيه من الحسن (16)

1- (من گمان نمى‏كردم امر خلافت از اولاد هاشم منحرف شود و اگر به‏آل هاشم برسد،از ابو الحسن منحرف گردد) .

2- (ابو الحسن اولين شخص از جهت ايمان و سابقه بوده،داناترين مردم‏به قرآن و سنت‏هاى پيامبر اكرم است) .

3- (و آخرين شخصى كه به ديدار پيامبر در آخرين نفس‏هايش نايل شده‏است.او همان كسى است كه جبرئيل در غسل و كفن پيامبر او را كمك مى‏كرد) .

4- (على كسى است كه هر امتيازى كه در ديگران بود،در او جمع شده و آن‏امتيازات عالى كه در او وجود داشته است،ديگران از آنها محروم بوده‏اند) .

4-خالد بن سعيد در داستان سقيفه در مسافرت بود،هنگامى كه برمى‏گردد،نزد امير المؤمنين مى‏رود و مى‏گويد:

اجازه بده با تو بيعت كنم،زيرا سوگند به خدا،كسى در ميان مردم سزاوارتراز تو به مقام محمد (ص) نمى‏باشد (17) .

در اين مسئله مى‏توان به جمله يعقوبى كه مى‏گويد:«مهاجرين و انصار درباره على شكى نداشتند»كفايت كرد.

يهرم فيها الكبير و يشيب فيها الصغير و يكدح فيها مؤمن حتى‏يلقى ربه

[حادثه‏اى بس كوبنده]:كه بزرگسال را فرتوت ميكرد و كم‏سال را پير،و انسان با ايمان را تا ديدار پروردگارش در رنج و مشقت فرو مى‏برند.

آنجا كه منطق واقعى حيات تكاملى جامعه دگرگون ميگردد

مسلم است كه هر اندازه رشد انسانى يك شخص اعتلاى بيشترى داشته باشد،پيوستگى اعضاى جامعه را با خويشتن بيشتر احساس مى‏كند.و بالعكس هر مقداركه يك انسان بيشتر طبيعت‏گرا و خودخواه باشد،گسيختگى او از جامعه بيشتر وعميق‏تر مى‏گردد.

نسبت هر يك از اعضاى بدن آدمى با مجموع بدن،نمى‏تواند نسبت‏يك فردرا با مجموع اعضاى جامعه توضيح بدهد،زيرا هيچيك از اعضاى بدن نمى‏تواندبوسيله رشد جسمانى ماهيت‏خود را عوض كرده،عضو ديگرى گردد،مثلا دست‏هر اندازه هم رشد پيدا كند،مبدل به چشم نمى‏شود و پا هر قدر هم قدرت پيدا كند،مغز يا قلب نخواهد گشت،در صورتى كه يك فرد از اعضاى جامعه به وسيله رشد وتكامل تا مقام مغز و يا قلب جامعه پيش مى‏رود.بهمين جهت است كه بيت معروف‏سعدى كه مى‏گويد:

بنى آدم اعضاى يك پيكرند كه در آفرينش ز يك گوهرند

تنها بازگوكننده تشكل اعضاى اجتماع و پيوستگى آنها با يكديگر ميباشدنه توضيح دهنده نتايج پويش اعضاى جامعه.

بقول بعضى از انسان‏شناسان:انسان يك شاخه گل نيست كه از ريشه خودسربرآورد و در مجراى حركت قرار بگيرد و چند روزى از گل بودن برخوردارشود و سپس از بين برود،بلكه انسان موجودى است كه از تفاعل عواملى به وجودمى‏آيد و از جامعه براى ادامه هستى خود نيروهاى گوناگون مى‏گيرد و در عين‏حال مى‏تواند برگردد و همه عوامل بوجودآورنده و نيروبخش خود را دگرگون‏نمايد.

اين سازندگى در انسان با اينكه عضوى ساخته شده از عوامل طبيعى واجتماعى بوده است، معلول همان اصل است كه در اول مبحث متذكر شديم كه‏انسان نخست‏به عنوان يك عضو مطيع به ساير اعضاى جامعه بوجود مى‏آيد،سپس‏تا مقام گردانندگى همه جامعه نائل مى‏گردد.

هيچ انسانى چه شيعى و چه سنى،خواه مسلمان و خواه غير مسلمان،بلكه‏خواه اينكه مقيد به مذهبى باشد يا نباشد،با نظر به سرگذشت زندگى على بن‏ابيطالب (ع) ترديدى نكرده است كه با اينكه اين شخصيت در سرزمينى از كره‏خاكى چشم به جهان گشوده،سپس مانند يكى از اعضاى اجتماع زندگى نموده‏است،ولى با قرار گرفتن در مسير اسلام و جاذبيت فوق تصور محمد بن عبد الله‏صلى الله عليه و آله به مقام مغز سازنده و قلب حساس اجتماع نايل گشته است.

اين نوع پيشرفت تكاملى كه حد و مرزى نمى‏شناسد،على را تا اوج مغز وقلب همه جوامع انسانى بالا برده است.وقتى كه با صراحت مى‏گويد:

ا اقنع من نفسى ان يقال لى امير المؤمنين و لا اشاركهم فى مكاره الدهر(آيا از موقعيت وجودى خود به همين قناعت‏بورزم كه به من امير المؤمنين‏گفته شود و در ناگوارى‏هاى روزگار شركت‏با انسان‏ها نداشته باشم؟!) .

در آن هنگام كه مى‏شنود سفيان بن عوف غامدى به انبار (شهرى در ساحل‏شرقى فرات) حمله مى‏كند و كشتارها براه مى‏اندازد و دست‏به چپاول و يغماگريهامى‏زند مى‏گويد:

و لقد بلغنى ان الرجل منهم كان يدخل على المراة المسلمة و الاخرى‏المعاهدة فينتزع حجلها و قلبها و قلائدها و رعاثها ما تمنع منها الابالاسترجاع و الاسترحام ثم انصرفوا وافرين، ما نال رجلا منهم كلم و لا اريق‏لهم دم فلو ان امرا مسلما مات من بعد هذا اسفا ما كان به ملوما بل كان به‏عندى جديرا ط 27.

(بمن خبر رسيده است كه از لشكريان سفيان بن عوف وارد خانه زن مسلمان‏و زن غير مسلمان كه با ما معاهده همزيستى دارد،مى‏گشت و خلخال و دست‏بند وگوشواره‏هاى آن زنان را غارت مى‏كرد،و آنان جز گريه‏هاى تلخ و طلب ترحم،دفاع كننده‏اى نداشتند.لشكريان سفيان بدون از دست دادن فردى پس از كشتار ويغماگرى برمى‏گشتند،نه جراحتى به آنان مى‏رسيد و نه خونى از آنان ريخته‏مى‏شد.اگر مردى مسلمان پس از چنين حادثه‏اى از روى تاسف بميرد،نه تنها موردملامت نيست،بلكه اين يك پديده شايسته‏اى در نزد يك مسلمان آگاه است) .

روشن مى‏شود كه نسبت على بن ابيطالب (ع) بساير اعضاى جامعه،نسبت‏قلب است كه با وارد شدن نقص و اخلال به بعضى از اعضاى جامعه مى‏طپد و مانندمارگزيده در خود مى‏پيچد.

تنها قلب اجتماع است كه اختلال اعضاء اجتماع را حس ميكند

اگر در يك بدن حياتى نباشد،چنانكه آن بدن درك لذت نمى‏كند،همچنان‏دردى را هم حس نخواهد كرد.اگر در يك موجود جاندار غرايز طبيعى از فعاليت‏ممنوع شود،حيات آن جاندار، در مجراى قانون طبيعى خود فعاليتى انجام نخواهدداد و در نتيجه با شكست و نابودى حتمى روبرو خواهد گشت.اين قاعده كلى درهمه جانداران است.اما انسان كه داراى مغز و قلب است،در قلمروى والاتر از حيوان‏قرار گرفته است،كافى نيست كه تنها حيات و غرايز طبيعى او منظم و معتدل باشد،بلكه دو نيروى عقل و قلب براى او حيات ديگرى را بوجود مى‏آورد كه دست‏به‏سازندگى و گسترش ابعاد و افزودن معرفت و كشف و گرايش به وحدت‏هاى عاليترو هدف‏گيرى‏هاى نهائى زندگى مى‏زند.نقص و اختلالى كه بيكى از امور فوق(سازندگى و...) وارد مى‏گردد،نه براى اصل پديده حيات مطرح است و نه براى‏غرايز طبيعى.و بر فرض مطرح بودن آنها براى حيات و غرايز،هيچ كارى از دست‏آن دو در مرتفع ساختن نقص و اختلال برنمى‏آيد.تنها مغز آدمى است كه ورودنقص و اختلال را در موجوديت آدمى كشف و درك مى‏كند و قلب تلخى و ناگوارى‏آن را حس مى‏نمايد.بهمين جهت است كه مى‏گوئيم تنها انسان‏هاى تكامل يافته‏اجتماع هستند كه عوامل و نتايج‏سازندگى و اهداف عاليه اجتماعى را درك ميكنندو از ورود اختلال در آن عوامل و نتايج و اهداف عاليه رنج مى‏برند و در شكنجه غوطه‏ور مى‏گردند.

على بن ابيطالب عليه السلام انسان و استعداد و امكانات تكامل و پيشرفت اورا بخوبى شناخته بود،و مى‏دانست كه اين موجود است كه مى‏تواند در پيشرفتهاى‏علمى پا برفراز كرات بگذارد و در ترقى انسانى ابوذر غفارى گردد و سرنوشت‏خود را از تاريخ طبيعى به تاريخ انسانى اعتلا بدهد.

اكنون على بن ابيطالب مى‏بيند كه مسير انسان‏ها كه در زمان پيامبر بوسيله‏قرآن و دستورات سازنده او سرنوشت آنان را از تاريخ طبيعى به تاريخ انسانى‏مبدل كرده بود،بار ديگر بهمان حال طبيعى مى‏افتد و چهره هميشگى انسان پديدارمى‏گردد.مسلم است كه در اين پيش‏آمد غير منتظره دچار اضطراب مى‏گردد و درمشقت فرومى‏رود.

اگر يك نفر پيدا شود و بگويد كه ناله و اضطراب على بن ابيطالب عليه السلام‏بجهت از دست رفتن مقام خلافت‏بوده است.يا على را نمى‏شناسد و يا غرض‏ورزى ديدگان او را نابينا ساخته است.

در همين نهج البلاغه ده‏ها بار بى‏اعتنايى على (ع) را به مقام خلافت‏به معناى‏معمولى آن كه مقام‏پرستان در محرابش سر به سجده مى‏گذارند،خواهيم ديد،اوكسى است كه در راه بصره در ذى‏قار لنگه كفشش را بلند مى‏كند و به ابن عباس‏مى‏گويد:

قيمت اين كفش چند است؟

ابن عباس مى‏گويد:به چيزى نمى‏ارزد.

او مى‏فرمايد:«ارزش اين كفش در نزد من از ارزش زمامدارى بيشتر است،مگر اينكه حقى را بجاى خود تثبيت كنم و يا باطلى را نابود بسازم‏».

اگر واقعا مى‏خواهيد موقعيت على بن ابيطالب را در برابر خلافت در نظربگيريد،چند بيت زير را از جلال الدين مولوى مورد مطالعه دقيق قرار بدهيد:

زان بظاهر كوشد اندر جاه و حكم تا اميران را نمايد راه و حكم تا بيارايد بهر تن جامه‏اى تا نويسد او بهر كس نامه‏اى تا اميرى را دهد جان دگر تا دهد نخل خلافت را ثمر

آيا بيت اول فلسفه و هدف تمام تكاپوها و احساس ناراحتى‏هاى امير المؤمنين‏را در خطبه شقشقيه توضيح نمى‏دهد؟

آيا اين مصرع:«تا بيارايد بهر تن جامه‏اى‏»اشاره كاملا روشنى به اولين جمله‏خطبه شقشقيه نيست كه ميگويد:

«اما و الله لقد تقمصها فلان‏».

(هان اى مردم،ابو بكر جامه خلافت را به تن كرد) ؟

آيا جلال الدين مولوى در بيت‏سوم صراحتا نمى‏گويد باروركننده درخت‏خلافت على بوده است؟

مصرع اول بيت‏سوم با فرياد بلند مى‏گويد:

امارت و خلافت‏بجان ديگرى احتياج داشته است و احياكننده اين جان،على‏بوده است و بس.

خطبه‏اى از آن حضرت(ع)معروف به خطبه شقشقيه

آگاه باشيد.به خدا سوگند كه‏«فلان‏»خلافت را چون جامه‏اى بر تن كرد و نيك‏مى‏دانست كه پايگاه من نسبت‏به آن چونان محور است‏به آسياب.سيلها از من فرومى‏ريزد و پرنده را ياراى پرواز به قله رفيع من نيست.پس ميان خود و خلافت‏پرده‏اى آويختم و از آن چشم پوشيدم و به ديگر سو گشتم و رخ برتافتم.در انديشه‏شدم كه با دست‏شكسته بتازم يا بر آن فضاى ظلمانى شكيبايى ورزم،فضايى كه بزرگسالان‏در آن سالخورده شوند و خردسالان به پيرى رسند و مؤمن،همچنان رنج كشد تا به‏لقاى پروردگارش نايل آيد.ديدم،كه شكيبايى در آن حالت‏خردمندانه‏تر است و من‏طريق شكيبايى گزيدم،در حالى كه،همانند كسى بودم كه خاشاك به چشمش رفته،و استخوان در گلويش مانده باشد.مى‏ديدم،كه ميراث من به غارت مى‏رود.

تا آن‏«نخستين‏»به سراى ديگر شتافت و مسند خلافت را به ديگرى واگذاشت.

شتان ما يومى على كورها و يوم حيان اخى جابر (1)

«چه فرق بزرگى است ميان زندگى من بر پشت اين شتر و زندگى حيان برادر جابر».

اى شگفتا.در آن روزها كه زمام كار به دست گرفته بود همواره مى‏خواست كه‏مردم معافش دارند ولى در سراشيب عمر،عقد آن عروس را بعد از خود به ديگرى‏بست.بنگريد كه چسان دو پستانش را،آن دو،ميان خود تقسيم كردند و شيرش رادوشيدند.پس خلافت را به عرصه‏اى خشن و درشتناك افكند،عرصه‏اى كه‏درشتى‏اش پاى را مجروح مى‏كرد و ناهموارى‏اش رونده را به رنج مى‏افكند.لغزيدن‏و به سر درآمدن و پوزش خواستن فراوان شد.صاحب آن مقام، چونان مردى بودسوار بر اشترى سركش كه هرگاه مهارش را مى‏كشيد،بينى‏اش مجروح مى‏شد و اگرمهارش را سست مى‏كرد،سوار خود را هلاك مى‏ساخت.به خدا سوگند،كه در آن‏روزها مردم،هم گرفتار خطا بودند و هم سركشى.هم دستخوش بى‏ثباتى بودند و هم‏اعراض از حق.و من بر اين زمان دراز در گرداب محنت،شكيبايى مى‏ورزيدم تا اونيز به جهان ديگر شتافت و امر خلافت را در ميان جماعتى قرار داد كه مرا هم يكى ازآن قبيل مى‏پنداشت.بار خدايا،در اين شورا از تو مدد مى‏جويم.چسان در منزلت ومرتبت من نسبت‏به خليفه نخستين ترديد روا داشتند،كه اينك با چنين مردمى‏همسنگ و همطرازم شمارند. هرگاه چون پرندگان روى در نشيب مى‏نهادند يا بال زده فرامى‏پريدند،من راه مخالفت نمى‏پيمودم و با آنان همراهى مى‏نمودم.پس،يكى ازايشان كينه ديرينه‏اى را كه با من داشت فراياد آورد و آن ديگر نيز از من روى بتافت‏كه به داماد خود گرايش يافت.و كارهاى ديگر كردند كه من از گفتنشان كراهت دارم.

آنگاه‏«سومى‏»برخاست،در حالى كه از پرخوارگى باد به پهلوها افكنده بود و چونان‏ستورى كه همى جز خوردن در اصطبل نداشت.خويشاوندان پدريش با او همدست‏شدندو مال خدا را چنان با شوق و ميل فراوان خوردند كه اشتران،گياه بهارى را.تا سرانجام،آنچه را تابيده بود باز شد و كردارش قتلش را در پى داشت.و شكمبارگيش به سر درآوردش.

بناگاه،ديدم كه انبوه مردم روى به من نهاده‏اند،انبوه چون يالهاى كفتاران.گرد مرااز هر طرف گرفتند،چنان كه نزديك بود استخوانهاى بازو و پهلويم را زير پاى فروكوبند و رداى من از دو سو بر دريد.چون رمه گوسفندان مرا در بر گرفتند.اما،هنگامى كه،زمام كار را به دست گرفتم جماعتى از ايشان عهد خود شكستند وگروهى از دين بيرون شدند و قومى مدست‏ستمكاران گرديدند.گويى،سخن‏خداى سبحان را نشنيده بودند كه مى‏گويد:«سراى آخرت از آن كسانى است كه در زمين نه برترى مى‏جويند و نه فساد مى‏كنند و سرانجام نيكو از آن پرهيزگاران است‏» (2) .

آرى،به خدا سوگند كه شنيده بودند و دريافته بودند،ولى دنيا در نظرشان آراسته‏جلوه مى‏كرد و زر و زيورهاى آن فريبشان داده بود.

بدانيد.سوگند به كسى كه دانه را شكافته و جانداران را آفريده،كه اگر انبوه آن‏جماعت نمى‏بود،يا گرد آمدن ياران حجت را بر من تمام نمى‏كرد و خدا از عالمان‏پيمان نگرفته بود كه در برابر شكمبارگى ستمكاران و گرسنگى ستمكشان خاموشى‏نگزينند،افسارش را بر گردنش مى‏افكندم و رهايش مى‏كردم و در پايان با آن همان‏مى‏كردم كه در آغاز كرده بودم.و مى‏ديديد كه دنياى شما در نزد من از عطسه ماده‏بزى هم كم ارج‏تر است.

چون سخنش به اينجا رسيد،مردى از مردم‏«سواد»عراق برخاست و نامه‏اى به او داد.

على(ع)در آن نامه نگريست.چون از خواندن فراغت‏يافت،ابن عباس گفت:يا امير المؤمنين‏چه شود اگر گفتار خود را از آنجا كه رسيده بودى پى مى‏گرفتى.فرمود:هيهات ابن عباس،اشترخشمگين را آن پاره گوشت از دهان جوشيدن گرفت و سپس،به جاى خود بازگشت. (3) ابن‏عباس گويد،كه هرگز بر سخنى دريغى چنين نخورده بودم كه بر اين سخن كه امير المؤمنين‏نتوانست در سخن خود به آنجا رسد كه آهنگ آن كرده بود.

معنى سخن امام كه مى‏فرمايد:«كراكب الصعبة ان اشنق لها خرم و ان اسلس لها تقحم‏»

اين است،كه اگر سوار،مهار شتر را بكشد و اشتر سر بر تابد بينى‏اش پاره شود و اگر با وجودسركشى مهارش را سست كند،سرپيچى كند و سوارش نتواند كه در ضبطش آورد. مى‏گويند:

«اشنق الناقة‏»زمانى كه سرش را كه در مهار است‏بكشد و بالا گيرد.«شنقها»نيز به همين‏معنى است و ابن سكيت صاحب اصلاح المنطق چنين گويد.و گفت‏«اشنق لها»و نگفت:

«اشنقها»تا در برابر جمله‏«اسلس لها»قرار گيرد گويى،امام(عليه السلام)مى‏فرمايد:

اگر سر را بالا نگه دارد او را به همان حال وامى‏گذارد.و در حديث آمده است كه رسول(صلى‏الله عليه و آله)سوار بر ناقه خود براى مردم سخن مى‏گفت و مهار ناقه را باز كشيده بود(شنق لها)و ناقه نشخوار مى‏كرد.[از اين حديث معلوم مى‏شود كه شنق و اشنق به‏يك معنى است].و شعر عدى بن زيد عبادى هم كه مى‏گويد:

ساءها ما بنا تبين في الايدي و اشناقها الى الاعناق

شاهدى است كه اشنق به معنى شنق است.

معنى بيت(از فيض):شترهاى سركشى كه زمامشان در دست ما نبوده رام نيستند، بدشترهايى هستند.

پى‏نوشتها:

1.اين بيت از ابو بصير ميمون بن قيس معروف به اعشى است.

2.سوره 28،آيه 83.

3.به عبارت ديگر آتشى بود كه زبانه كشيد،سپس،فروكش كرد

هان اى مردم،سوگند به خدا،آن شخص جامه خلافت را به تن كرد و اوخود قطعا مى‏دانست كه موقعيت من نسبت‏به خلافت،موقعيت مركز آسياب به‏آسياب است كه به دور آن مى‏گردد.

سيل انبوه فضيلت‏هاى انسانى-الهى از قله‏هاى روح من به سوى انسان‏هاسرازير مى‏شود. ارتفاعات سر به ملكوت كشيده امتيازات من بلندتر از آن است كه‏پرندگان دور پرواز بتوانند هواى پريدن روى آن ارتفاعات را در سر بپرورانند.

[در آن هنگام كه خلافت در مسير ديگرى افتاد]،پرده‏اى ميان خود و زمامدارى‏آويخته روى از آن گردانيدم، چون در انتخاب يكى از دو راه انديشيدم،يا ميبايست‏با دستى خالى به مخالفانم حمله كنم و يا شكيبائى در برابر حادثه‏اى ظلمانى و پرابهام پيشه‏گيرم. [چه حادثه‏اى؟!] حادثه‏اى بس كوبنده كه بزرگسال را فرتوت وكم سال را پير و انسان با ايمان را تا بديدار پروردگارش در رنج و مشقت فرومى‏برد.

به حكم عقل سليم بر آن شدم كه صبر و تحمل را بر حمله با دست‏خالى‏ترجيح بدهم. من راه بردبارى را پيش گرفتم،چونان بردبارى چشمى كه خس‏و خاشاك در آن فرو رود و گلويى كه استخوانى مجرايش را بگيرد. [چرا اضطراب‏سر تا پايم را نگيرد و اقيانوس درونم را نشوراند؟]. مى‏ديدم حقى كه به من رسيده‏و از آن من است‏به يغما مى‏رود و از مجراى حقيقى‏اش منحرف مى‏گردد. تاآنگاه كه روزگار شخص يكم سپرى گشت و راهى سراى آخرت گرديد و خلافت‏را پس از خود به شخص ديگرى سپرد.

اين رويداد تلخ شعر اعشى قيس را بياد مى‏آورد كه مى‏گويد:روزى كه باحيان برادر جابر در بهترين رفاه و آسايش غوطه‏ور در لذت بودم،كجا و امروزكه با زاد و توشه‏اى ناچيز سوار بر شتر در پهنه بيابانها گرفتارم،كجا؟!!.

شگفتا!با اينكه شخص يكم در دوران زندگيش انحلال خلافت و سلب‏آن را از خويشتن مى‏خواست،به شخص ديگرى بست كه پس از او زمام خلافت‏را به دست‏بگيرد. آن دو شخص پستان‏هاى خلافت را چه سخت و قاطعانه ميان‏خود تقسيم كردند !![گويى چنين حادثه‏اى سرنوشت‏ساز جوامع در طول قرون‏و اعصار،نه به تاملى احتياج داشت و نه به مشورتى]شخص يكم رخت از اين دنيابربست و امر زمامدارى را در طبعى خشن قرار داد كه دلها را سخت مجروح ميكردو تماس با آن،خشونتى ناگوار داشت.در چنان طبعى خشن كه منصب زمامدارى‏به آن تفويض شد،لغزش‏هاى فراوان به جريان مى‏افتد و پوزش‏هاى مداوم‏بدنبالش. دمساز طبع درشتخو چونان سوار بر شتر چموش است كه اگر افسارش‏را بكشد،بينى‏اش بريده شود و اگر رهايش كند،از اختيارش بدر مى‏رود.

سوگند به پروردگار،مردم در چنين خلافت ناهنجار به مركبى ناآرام وراهى خارج از جاده و سرعت در رنگ‏پذيرى و به حركت در پهناى راه بجاى‏سير در خط مستقيم مبتلا گشتند، من به درازاى مدت و سختى مشقت در چنين وضعى‏تحمل‏ها نمودم، تا آنگاه كه اين شخص دوم هم راه خود را پيش گرفت و رهسپارسراى ديگر گشت و كار انتخاب خليفه را در اختيار جمعى گذاشت كه گمان ميكردمن هم يكى از آنان هستم، پناه بر خدا،از چنين شورايى!من كى در برابر شخص‏اولشان در استحقاق خلافت مورد ترديد بودم،كه امروز با اعضاى اين شورى‏قرين شمرده شوم !![من بار ديگر راه شكيبايى را در پيش گرفتم و]خودرا يكى از آن پرندگان قرار دادم كه اگر پايين مى‏آمدند،من هم با آنان فرودمى‏آمدم و اگر مى‏پريدند،با جمع آنان بپرواز در مى‏آمدم.

مردى در آن شورى از روى كينه‏توزى،اعراض از حق نمود و ديگرى به‏برادر زنش تمايل كرد، با اغراض ديگرى كه در دل داشت.

شخص سومى از آن جمع در نتيجه شورى به خلافت‏برخاست.او در مسيرانباشتن شكم و خالى كردن آن بود و با بالا كشيدن پهلوهاى خويش. به همراه اوفرزندان پدرش برخاستند و چونان شتر كه علف‏هاى با طراوت بهارى را با احساس خوشى مى‏خورد،مال خدا را با دهان پر مى‏خوردند.

سالها بر اين گذشت و پايان زندگى سومى هم فرا رسيد و رشته‏هايش پنبه‏شد و كردار او به حياتش خاتمه داد و پرخورى به رويش انداخت.

براى من روزى بس هيجان‏انگيز بود كه انبوه مردم با ازدحامى سخت‏برسم‏قحط زدگانى كه به غذايى برسند،براى سپردن خلافت‏به دست من،از هر طرف‏هجوم آوردند.

اشتياق و شور و ازدحام چنان از حد گذشت كه دو فرزندم حسن و حسين‏كوبيده شدند و لباس دو پهلويم از هم شكافت.

تسليم عموم مردم در آن روز،اجتماع انبوه گله‏هاى گوسفند را بياد مى‏آوردكه يكدل و يك‏آهنگ پيرامونم را گرفته بودند.

هنگامى كه به امر زمامدارى برخاستم،گروهى عهد خود را شكستند،جمعى‏ديگر از راه منحرف گشتند و گروه ديگرى هم ستمكارى را پيشه خود كردند، گوئى آنان سخن خداوندى را نشنيده بودند كه فرموده است:

«ما آن سراى ابديت را براى كسانى قرار خواهيم داد كه در روى زمين‏برترى بر ديگران نجويند و فساد براه نياندازند،و عاقبت كارها به سود مردمى است‏كه تقوى مى‏ورزند».

آرى،بخدا سوگند،آنان كلام خدا را شنيده.گوش به آن فرا داده و دركش‏كرده بودند،ولى دنيا خود را در برابر ديدگان آنان بياراست،تا در جاذبه زينت‏و زيور دنيا خيره گشتند و خود را درباختند.

سوگند به خدايى كه دانه را شكافت و روح را آفريد،اگر گروهى براى‏يارى من آماده نبود و حجت‏خداوندى با وجود ياوران بر من تمام نمى‏گشت وپيمان الهى با دانايان درباره عدم تحمل پرخورى ستمكار و گرسنگى ستمديده‏نبود،مهار اين زمامدارى را به دوشش مى‏انداختم و انجام آن را مانند آغازش‏با پياله بى‏اعتنايى سيراب مى‏كردم.در آنهنگام مى‏فهميديد كه اين دنياى شما درنزد من از اخلاط دماغ يك بز ناچيزتر است.

مى‏گويند:موقعى كه سخنان امير المؤمنين عليه السلام به اينجا رسيد،مردى‏از اهل عراق برخاست و نامه‏اى به او داد،آن حضرت كه نامه را مطالعه مى‏كرد.

ابن عباس گفت:

يا امير المؤمنين،كاش سخنانت را از همانجا كه قطع فرمودى،ادامه ميدادى.

حضرت فرمود:

هيهات،اى فرزند عباس،سخنانى كه گفتم،شقشقه‏اى بود كه با هيجان برآمدو خاموش شد. ابن عباس مى‏گويد:

سوگند به خدا،هرگز به سخنى مانند اين خطبه‏ى ناتمام امير المؤمنين تاسف‏نخورده بودم، كه آن پيشواى الهى مقصود خويش را از اين خطبه به اتمام‏نرسانيد.

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت اول)

بحثى مختصر در استناد نهج البلاغة به امير المؤمنين عليه السلام و نظرى‏به من

ابع خطبه شقشقية

سه نظريه درباره استناد نهج البلاغه به امير المؤمنين عليه السلام وجود دارد:

نظريه يكم-مقدارى از سخنان نهج البلاغه از امير المؤمنين است و استنادمقدار ديگر به آن حضرت مشكوك است.

نظريه دوم-بعضى از خطبه‏ها و نامه‏ها مربوط به آن حضرت نيست.

نظريه سوم-همه نهج البلاغه بطور قطع از امير المؤمنين است و حتى نبايددر استناد مواردى جزئى از اين كتاب به آن حضرت ترديد كرد.

درباره هر سه نظريه چه بطور منظم و چه بطور متفرقه مباحث فراوانى‏صورت گرفته است. ما آن مباحث را در اينجا نمى‏آوريم.تنها به چند مسئله مهم‏اشاره مى‏كنيم:

1-اگر اين احتمال را بپذيريم كه شخصى به شرافت و صدق و صفا و معرفت‏سيد رضى حاضر شود كه گفته‏ها و افكار خود را به على بن ابيطالب (ع) نسبت‏بدهد و در آن نسبت دقت و مراعات كامل از نظر اختلاف روايت در كلمه و جملات هم‏انجام بدهد و چنين دروغ بزرگ را كه شايد نظير آن را تاريخ معرفت‏بشرى نشان‏نداده باشد،مرتكب شود،كدامين دليل مى‏تواند صحت نقل اقوال موثق‏ترين‏ناقلان آثار را اثبات كند؟!

آيا با پذيرش احتمال فوق،همه معارف ما كه با تكيه به صدق گفتار و عدالت‏شخصيت نقل‏كنندگان،ثابت مى‏شود،متزلزل نمى‏گردد؟!

قطعا چنين است،ما ديگر راهى براى درستى نسبت آن معارف نخواهيم‏داشت.ما نمى‏دانيم چه مصلحتى بوده است كه سيد رضى را وادار كرده است كه‏براى اثبات عظمت راستگو و راستگارترين فرد تاريخ دست‏بچنان دروغ تاريخى بزند.

2-هر محققى بى‏غرض با مطالعه آثار ادبى و علمى سيد رضى به آسانى‏مى‏تواند كيفيت و ارزش معرفتى او را بدست‏بياورد و آنگاه آن‏ها را با محتويات‏نهج البلاغه مقايسه نمايد.مسلم است كه با اين مقايسه خواهد فهميد كه معارف‏محدود و چند بعدى معمولى سيد رضى با محتويات نهج البلاغه كه داراى ابعادنامحدود و معارفى با سيستم باز است،بهيچ وجه قابل مقايسه نمى‏باشد.

3-در آنهنگام كه سيد رضى در عظمت‏بعضى از جمله‏ها خيره ميشود و درشگفتى فرو مى‏رود و سخن را در عالى‏ترين حد معارف بشرى،تلقى مى‏نمايد،آيااو خودستايى مى‏كند؟آيا تمجيد و تعظيم از اثر خود،و خيرگى در آن براى يك‏مرد آگاه،مسخره نيست؟

4-اگر واقعا سيد رضى به صعود بر چنان قله با عظمت و معرفت و كمال‏نايل شده بود،كه نهج البلاغه نشان مى‏دهد،چرا آن معارف و كمال را در اشكال‏مناسب به خود نسبت نداد.اگر بگوييد:جامعه سيد رضى استناد آن معارف و كمالات‏را از وى نمى‏پذيرفت.پاسخش اينست كه مگر جامعه‏«على بن ابيطالب‏»درك ميكردكه او چه مى‏گويد و رهسپار كدامين قله كمال انسانى-الهى است؟!

5-آشنايان عميق با ادبيات و ساير معارف اصيل اسلامى،در وحدت سبك‏سخنان نهج البلاغه مى‏بينند كه محتويات اين كتاب با وضوح كامل از وحدت عالى‏شخصيت گوينده‏اش كشف مى‏كند.اين وحدت شخصيت هم با تعدد گويندگان‏نهج البلاغه منافات دارد و هم شخصيتى ديگر را در مقام والاى على (ع) فرض ميكندكه از نظر تاريخى باستثناى خود خاتم الانبياء (ص) ديده نشده است.

6-سيد رضى در موقع تفسير بعضى از احاديث پيغمبر اكرم (ص) ميگويد:اين مضمون را گفتار امير المؤمنين توضيح مى‏دهد و گفتارى را كه از آن بزرگوارنقل مى‏كند،از جملات نهج البلاغه است (1) .

7-بعضى از منابع محتويات نهج البلاغه كه پيش از سيد رضى تاليف شده‏است،از تحقيقات باارزش متتبع معروف عبد الزهراء الحسينى بقرار زير است (2) .

1-اثبات الوصية-على بن حسين مسعودى (333) 2-الاخبار الطوال-ابوحنيفه احمد بن داود دينورى (290) 3-اخبار القضاة-وكيع محمد بن خلف بن حيان،تحقيق عبد العزيز مصطفى مراغى 4-اسماء المغتالين من الاشراف فى الجاهلية‏و الاسلام-محمد بن حبيب بغدادى (245) 5-الاشتقاق-ابو بكر محمد بن الحسن بن‏دريد (321) 6-اعجاز القرآن-ابو بكر محمد بن طيب باقلانى (372) 7-اغانى-ابو الفرج اصفهانى (356) 8-اكمال الدين و اتمام النعمة-صدوق ابن بابويه (380)9-امالى-ابو القاسم عبد الرحمان معروف به زجاجى (329) 11-امالى-محمد بن‏10-امالى-ابوالقاسم عبد الرحمان‏معروف به زجاجى (329) 11-امالى-محمد بن‏حبيب بغدادى (245) 12-امالى-صدوق.آخرين مطلب را كه در اين كتاب گفته است‏سال 368 بوده است.13-الامامة و السياسة-ابن قتيبة دينورى (276) 14-الامتاع‏و المؤانسه-ابو حيان توحيدى (در حدود 380) 15-الامثال-مفضل بن محمد ضبى(168) 16-انساب الاشراف-بلاذرى (279) 17-الاوائل-ابو هلال عسكرى (390) 18-البديع-عبد الله بن معتز عباسى (مقتول در 296) 19-بصائر الدرجات ابو جعفرصفار (290) 20-البيان و التبيين-ابو عثمان جاحظ (255) 21-تاريخ الامم و الملوك-محمد بن جرير طبرى (310) 22-تاريخ يعقوبى (284) 23-تحف العقول-ابن شعبة(معاصر صدوق) 24-تفسير على بن ابراهيم بن هاشم قمى (از رجال قرن سوم)25-تفسير عياشى (از رجال قرن سوم) 26-توحيد-صدوق 27-الجمل-ابو مخنف‏لوط بن يحيى ازدى (175) 28-الجمل-ابو الحسن مدائنى (225) 29-الجمل‏ابو عبد الله ابن واقد مدائنى (207) 30-جمهرة الامثال-ابو هلال عسكرى (395)31-جمهرة الانساب-ابو منذر كلبى (204 يا 206) 32-حلية الاولياء-ابو نعيم‏اصفهانى (402) .

توضيح-اگر چه ابو نعيم معاصر سيد رضى است،ولى ابو نعيم آنچه را كه‏از امير المؤمنين (ع) در حلية الاولياء نقل مى‏كند،با اسناد متصل به آنحضرت ميرساند،به اضافه اينكه گاهى جملات ابو نعيم يا جملاتى كه سيد رضى نقل كرده است،مختلف مى‏باشد.

33-الحيوان-جاحظ (255) 34-خصال-شيخ صدوق (381) 35-الخوارج‏ابو الحسن مدائنى (225) 36-دعائم الاسلام-قاضى نعمان مصرى (363)37-الرسائل-محمد بن يعقوب كلينى (329) 38-الزواجر و المواعظ-ابو احمد حسن‏بن عبد الله بن سعيد العسكرى از مشايخ صدوق 39-الثورى-ابو عمرو عامر بن شراحيل‏كوفى معروف به شعبى (104) 40-الصديق و الصداقة-ابو حيان توحيدى (380)41-صفين-ابو الحسن مدائنى (225) 42-صفين-نصر بن مزاحم منقرى (202)43-الصناعتين-ابو هلال عسكرى (395) 44-الطبقات الكبرى ابو عبد الله محمدواقدى (230) 45-طبقات النحويين-ابو بكر زبيدى (379) 46-العقد الفريد-احمد بن عبد ربه مالكى (328) 47-علل الشرايع-صدوق (381) 48-عيون اخبارالرضا-صدوق 49-عيون الاخبار-ابن قتيبة (276) 50-الغارات-ابراهيم بن‏هلال ثقفى (283) 51-غريب الحديث-ابو عبيد قاسم بن سلام (223) 52-غريب‏الحديث-ابن قتيبه (276) 53-الغيبة-محمد بن ابراهيم نعمانى (ابن ابى زينب)(از علماى قرن سوم) 54-الفاضل-ابو العباس مبرد (258) 55-فتوح البلدان-بلاذرى (279) 56-الفتوح-ابو محمد احمد بن اعثم (314) 57-الفضائل-احمد بن‏حنبل 58-قوت القلوب-ابو طالب مكى (382) 59-كافى (اصول و فروع) -محمد بن يعقوب كلينى (329) 60-الكامل-ابو العباس محمد بن يزيد ازدى (المبرد)(285) 61-نقض العثمانيه-ابو جعفر محمد بن عبد الله معتزلى (240) 62-المجالس-ابو العباس احمد بن يحيى نحوى (ثعلب) (291) 63-المحاسن-ابو جعفر احمد بن‏خالد البرقى (274 يا 280) 64-المحاسن و الاضداد-جاحظ (255) 65-المحاسن‏و المساوى-ابراهيم بن محمد بيهقى (از رجال قرن سوم) 66-مروج الذهب-مسعودى(333-يا 345) 67-المعارف-ابن قتيبه دينورى (276) 68-معانى الاخبار-صدوق 69-المعمرون و الوصايا-ابو حاتم سجستانى (255) 70-مقاتل الطالبيين-ابو الفرج اصفهانى (356) 71-من لا يحضره الفقيه-صدوق 72-الموشى او الظرف‏و الظرفاء-ابو الطيب محمد بن احمد بن اسحق اعرابى (و شاء) (از ادباى قرن سوم)73-الموفقيات-زبير بن بكار (256) 74-الوزراء و الكتاب-محمد بن عبدوس بن‏عبد الجهشيارى (331) 75-الولاة و القضاة-ابو عمرو محمد بن يوسف الكندى(350) (3) .

ملاحظه مى‏شود كه خطبه‏ها و نامه‏ها و كلمات قصار امير المؤمنين عليه السلام‏پيش از آنكه سيد رضى چشم به دنيا باز كند و يا پيش از آنكه نهج البلاغه را جمع‏آورى نمايد،بطور متفرق در منابع فراوانى از شخصيت‏هاى عالم و مورد وثوق‏قطعى ثبت‏شده بوده است.لذا تشكيك بعضى از اشخاص در موضوع نهج البلاغه‏يا از بى‏اطلاعى است و يا از غرض‏ورزى و اميد است كه چنين نباشد.

منابع خطبه شقشقيه

عده‏اى از فضلاى اهل سنت استناد اين خطبه را به امير المؤمنين عليه السلام‏انكار كرده‏اند، دليل اساسى آنان شكوه و توبيخ و نارضايتى سختى است كه دراين خطبه درباره خلفاء ابراز شده است.براى اثبات اينكه خطبه شقشقيه از خودامير المؤمنين است،تحقيقات فراوانى به وسيله دانشمندان صورت گرفته است.ازآنجمله علامه فقيد آقاى‏«شيخ عبد الحسين‏»امينى در كتاب الغدير با تتبع عميق‏و نقل منابع اين مسئله را مطرح كرده‏اند.ما در اين مبحث از تحقيق و تتبع آن فقيداستفاده مى‏كنيم:گروهى از نقل‏كنندگان خطبه،قبل از سيد رضى:

1-حافظ يحيى بن عبد الحميد الحمانى (228) (4) 2-ابو جعفر دعبل الخزاعى(246) دعبل اين خطبه را از ابن عباس نقل كرده است (5) 3-ابو جعفر احمد بن محمدبرقى (274 يا 280) 4-ابو على جبائى شيخ معتزله (303) 5-ابو القاسم بلخى‏يكى از مشايخ معتزله (317) 6-ابو عبد العزيز جلودى (332) 7-ابو جعفر ابن قبه‏معاصر ابو القاسم بلخى 8-حافظ سليمان بن احمد طبرانى (360) 9-ابو جعفر ابن‏بابويه قمى (381) 10-ابو احمد حسن بن عبد الله العسكرى (382) .

گروه ديگرى از علماى اسلامى اگر چه پس از سال 400 (تاريخ جمع‏آورى‏نهج البلاغه) خطبه شقشقيه را نقل كرده‏اند،ولى باضافه اينكه نهج البلاغه سيد رضى‏را منبع و ماخذ خود قرار نداده‏اند،اسناد جداگانه‏اى براى صحت انتساب خطبه آورده‏اند:

1-قاضى عبد الجبار معتزلى (415) در كتاب المغنى 2-حافظ ابو بكر بن‏مردويه (416) 3-وزير ابو سعيد آبى (422) در كتاب نثر الدرر و نزهة الاديب‏4-شريف مرتضى علم الهدى (436) .

توضيح-شريف مرتضى پس از نقل مقدارى از جملات خطبه در كتاب‏شافى ص 203 مى‏گويد: اين جملات مشهور است.و پس از نقل جملات ديگرى‏در ص 204 مى‏گويد:اين جملات معروف است.

5-شيخ طوسى (460) در كتاب امالى ص 327 از ابو الفتح هلال بن محمد بن‏جعفر حفار 6-ابو الفضل ميدانى (518) در مجمع الامثال ص 383.

اين شخص مى‏گويد:اين خطبه معروف به شقشقيه است،زيرا هنگامى كه‏امير المؤمنين (ع) سخنش را قطع كرد،ابن عباس گفت:

يا امير المؤمنين كاش سخن را از همانجا كه قطع كردى ادامه ميدادى،حضرت فرمود:

هيهات،اى فرزند عباس،شقشقه‏اى بود كه با هيجان برآمد و خاموش‏گشت (6) .

7-ابو عبد الله مفيد (412) مى‏گويد:جماعتى از اهل نقل با اسناد مختلفى‏از ابن عباس اين خطبه را نقل كرده‏اند (7) .

8-قطب الدين راوندى (573) از طريق ابن‏«مردويه‏»و طبرانى مى‏گويد:

من در دو مورد اين خطبه را مدتى پيش از تولد رضى ديده‏ام:در كتاب الانصاف‏ابو جعفر بن قبه شاگرد كعبى يكى از شيوخ معتزله كه وفاتش پيش از تولد رضى‏بوده است و نسخه‏اى كه در آن،خط وزير ابو الحسن بود و تاريخ آن شصت‏سال‏و اندى پيش از ولادت رضى بوده است (8) .

لغت‏دانان بزرگ ادبيات عرب مانند«ابن منظور»در لسان العرب و«فيروزآبادى‏»در قاموس و«ابن اثير»در نهايه در ماده شقشقيه استشهاد مى‏كنند به جمله‏تلك شقشقة هدرت ثم قرت كه در آخر خطبه در جواب ابن عباس آمده است.

فيروز آبادى با اين تعبير مى‏گويد:

«و الخطبة الشقشقية العلوية‏».

اين تعبير بخوبى اثبات مى‏كند كه خطبه شقشقيه بسيار معروف بوده است واهل تتبع مى‏دانند كه درباره كلام يا خطبه يا نامه‏اى كه تنها يك فرد از شخصيتى‏نقل كند،تعبير فوق را نمى‏آورند.

اين تعبير بخوبى اثبات مى‏كند كه خطبه شقشقيه بسيار معروف بوده است واهل تتبع مى‏دانند كه درباره كلام يا خطبه يا نامه‏اى كه تنها يك فرد از شخصيتى‏نقل كند،تعبير فوق را نمى‏آورند.

آنچه بعضى اهل سنت را وادار كرده است كه استناد خطبه شقشقيه را به‏امير المؤمنين (ع) انكار و يا مورد ترديد قرار بدهند،چنانكه اشاره كرديم،توبيخ و اعتراضات شديد است كه در اين خطبه درباره بعضى از صحابه مشاهده‏مى‏شود.بررسى اين مسئله اينست كه امير المؤمنين عليه السلام بارها در خطبه‏ها ونامه‏ها و ساير كلماتش از صحابه پيغمبر اكرم (ص) تجليل نموده است.مانند:

لقد رايت اصحاب محمد صلى الله عليه و آله فما ارى احدا منكم‏يشبههم...

(من اصحاب محمد (ص) را ديده‏ام،كسى را از شما نمى‏بينم كه شباهتى بآنان‏داشته باشد) .

و اوصيكم باصحاب محمد الذين لم يحدثوا حدثا و لم ياووا محدثاو لم يمنعوا حقا فان رسول الله صلى الله عليه و آله اوصانا بهم و لعن‏المحدث منهم و من غيرهم (9) (شما را به اصحاب محمد (ص) توصيه مى‏كنم،اصحابى كه بدعتى در دين‏بوجود نياورده‏اند و به بدعت گذاران پناهى نداده‏اند و حقى را ممنوع نساخته‏اند،زيرا رسول خدا (ص) آنان را به ما توصيه فرموده، بدعت‏گذاران از صحابه و غيرصحابه را لعنت كرده است) .

بنابراين امير المؤمنين عليه السلام نه تنها كمترين اهانتى بر صحابه پيامبر نميكند،بلكه آنان را مطابق دستور پيامبر و آيات قرآنى و مشاهداتى كه خود درباره صحابه‏داشته است،كاملا تعظيم و تمجيد ميفرمايد،پس هر صحابه‏اى از نظر على توبيخ‏نشده است.ابن ابى الحديد كه از بزرگان علماى اهل سنت و از رؤساى معتزله است.

در اسناد خطبه شقشقيه و ساير جملات مشابه آن كه از امير المؤمنين (ع) به‏ثبوت رسيده است،ترديد نمى‏كند.بلكه مى‏كوشد اعتراضات امير المؤمنين (ع) رادرباره خلفا چه در اين خطبه و چه در سخنان ديگرش تاويل و تفسير نمايد.روش‏علمى و عقيدتى ابن ابى الحديد در خطبه مورد بحث چنين است كه ما ترجمه ميكنيم:

«اگر گفته شود:نظر خودتان را درباره اين كلام (خطبه شقشقيه) توضيح‏بدهيد،آيا صريح اين كلام چنين نيست كه آنان ظلم كردند و امر خلافت را غصب‏نمودند؟پس سخن شما در اين مسئله چيست؟اگر اين حكم را درباره آنان بپذيريد،طعن به آنان زده‏ايد و اگر نپذيريد،على (ع) را مورد طعن قرارداده‏ايد كه ظلم كردن‏آنان را بازگو نموده،به كارى كه كرده‏اند،بدگوئى نموده است؟

در مقابل اين اعتراض گفته مى‏شود:اما گروه اماميه از شيعه،الفاظ موجوددر خطبه شقشقيه را به معانى ظاهر آنها مى‏گيرند و مى‏گويند:

پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله بر خلافت امير المؤمنين نص صريح فرموده،و آنان حق على را غصب كرده‏اند.اما هم‏مكتبان ما (گروه معتزله از اهل سنت)مى‏توانند بگويند:

چون امير المؤمنين عليه السلام افضل و شايسته‏تر از ديگران به خلافت‏بوده‏است و با اينحال او را رها كرده،كسى را گرفتند كه نه در فضيلت مساوى او بوده‏و نه در جهاد و علم و عظمت و شرف به پايه او ميرسيد،لذا بكار بردن الفاظ تند وبيان مطالب اعتراض‏آميز درباره خلفاء امكان‏پذير است،اگر چه شخصى كه خليفه‏ناميده شده است،عادل و با تقوى بوده و بيعت‏با او صحيح بوده باشد.

مگر نمى‏بينى كه گاهى در يك شهر دو فقيه وجود دارد كه يكى از آن دو بجهت‏داشتن امتيازات زياد بديگرى برترى دارد و با اينحال سلطان آن ديگرى را به قضاوت‏نصب مى‏كند كه از فقيه اول از نظر علمى ناقص‏تر است.در نتيجه فقيهى كه مقام‏علمى او بالاتر است احساس ناراحتى و درد مى‏كند و گاهى دهان به گله و شكايت‏مى‏گشايد،اين ناراحتى و شكايت نه طعن و تفسيق قاضى كم علم مى‏باشد و نه‏حكم به ناشايسته‏بودن او.بلكه گله و شكايتش معلول كنار گذاشتن او از قضاوت‏است.با اينكه شايسته‏تر و باصلاحيت‏تر بوده است.و اين پديده‏ايست كه در طبيعت‏بشر نفوذ دارد و در اصل غريزه و فطرت سرشته شده است.و چون اصحاب ما به صحابه‏خوش‏گمان هستند،لذا هر كارى كه از آنان سرزده باشد آن را صحيح و درست‏تلقى مى‏كنند.صحابه پيغمبر مصلحت اسلام را در نظر گرفتند و از بروز فتنه وآشوبى وحشت داشتند كه نه تنها خلافت را از بين مى‏برد،بلكه نبوت و ملت اسلام رانابود مى‏كرد، بدينجهت‏بوده است كه از على بن ابيطالب (ع) كه افضل و اشرف‏و شايسته‏تر از همه بوده است،دست‏برداشتند و خلافت را در شخص ديگر كه‏درجه‏اى از فضيلت داشت،منعقد ساختند، لذا مجبور شدند كه الفاظ امير المؤمنين‏را در خطبه شقشقيه تاويل نمايند-آن امير المؤمنين كه او را در جلالت و عظمت‏نزديك به نبوت مى‏دانند...» (10) .

در اين مبحث چند مطلب مهم را متذكر مى‏شويم:

يكم-بحث و تحقيق واقع‏جويانه،بلى.تعصب و مشاجره كينه توزانه،نه

ترديدى نيست كه مباحث مربوط به خلافت اسلامى پس از پيامبر اكرم‏صلى الله عليه و آله تا كنون مطرح بوده،موجب بروز آراء و عقايد گوناگون گشته‏است.بطور قطع مى‏توان گفت: تاكنون نه صدها،بلكه هزاران مجلد كتاب و مقاله‏در موضوع خلافت نوشته شده است.از اين مباحث و تحقيقات بسيار گسترده وطولانى و كاملا جدى،دو نتيجه مهم مى‏توان گرفت:

1-موضوع خلافت مانند يك مسئله فرعى نبوده است كه در مسائل نظرى‏مورد اختلاف قرار مى‏گيرد و بدون هياهو و جنجال و طرفدارى‏هاى مكتبى،موردتوجه واقع ميشود،بلكه موضوع خلافت‏يك مسئله بنيادين است كه مسلمين را به‏دو گروه بزرگ شيعه و سنى تقسيم كرده است.و از طرف ديگر،به اصطلاح‏معمولى:«بيهوده سخن بدين درازى نبود».

2-از امثال اين تكاپوهاى ممتد و جدى،مى‏توان اهميت دفاع از حق را كه‏انسانها از خود نشان مى‏دهند،فهميد.به توضيح اينكه اينگونه اصرار شگفت‏انگيزدرباره يك مسئله نه تنها اثبات مى‏كند كه انسان در اثبات و توجيه معتقدات خود،همه نيروهاى حياتى خود را بسيج مى‏كند و نمى‏گذارد گذشت قرون و اعصار گردفراموشى روى موضوع مورد اعتقادش بپاشد،بلكه حق بدانجهت كه حق است،اگر چه جنبه اعتقادى هم نداشته باشد،مورد دفاع جدى بشرى مى‏باشد.بهمين جهت‏است كه مى‏بينيم حتى عده‏اى از متفكران ملل غير اسلامى هم در موضوع خلافت‏يادر بيان حق و شخصيت مردان صحنه خلافت،با آن انديشه و استدلال و بيان جدى‏وارد ميدان مى‏شوند كه گويى با مسلمانان هم‏مكتب هستند.

جرج جرداق و ميخائيل نعيمه و بولس سلامه و جبران خليل جبران‏و توماس كارلايل مسيحى هستند و شبلى شميل و پطروشفسكى از اعضاى‏مكتب ماترياليسم مى‏باشند،ولى در موقع توضيح شخصيت امير المؤمنين عليه السلام مانند يك فرد مسلمان سخن مى‏گويند و حق والايى را كه او بر بشريت دارد،گوشزدمى‏كنند.

وقتى كه من امروز مى‏بينم بعضى از سطحى‏نگران فلان نويسنده معمولى رابا ويكتور هوگو و بالزاك مقايسه مى‏كنند،با كمال جديت در مقام دفاع از حق‏آن دو برميآيم و،بيان و استدلال من مانند همان است كه هم‏مكتبان و هم‏مذهبان‏آنان ابراز مى‏نمايند.همه انسان‏هاى آگاه در هر مكتبى كه باشند،هنوز به زهرخوردن سقراط تاسف مى‏خورند و آن قضات را كه حكم ناحق به اعدام اوداده‏اند،با ديده نفرت مى‏نگرند.بنابراين،با اينكه موضوع خلافت‏يكى ازرويدادهايى است كه در حدود چهارده قرن پيش اتفاق افتاده و بگذشته خزيده است،ولى حس حق‏جويى آدميان نه تنها زمان گذشته و حال و آينده نمى‏شناسد،بلكه‏خود را در نژاد و جامعه و مليت مخصوص هم بمحاصره نمى‏اندازد.اينست مايه‏اميد بقاى انسانيت‏براى ابد.

دوم-بحث و تحقيق در مسئله خلافت نبايد قربانى احساسات گردد و وسيله‏سوء

استفاده قرار بگيرد

اين يك قاعده كلى است كه اگر طرفين بحث و تحقيق بجهت احساسات‏خام و هيجان‏هاى روانى،هشيارى خود را از دست‏بدهند،به اضافه اينكه ممكن‏است واقعيت‏ها را از دست‏بدهند، وسيله بسيار مناسبى براى سودجويان آماده ميكنندبنابراين ما در اينجا دو مسئله داريم:

مسئله يكم-محو شدن واقعيات.

مسئله دوم-وسيله قرارگرفتن براى سودجويان.

مسئله يكم-ما بايستى احساسات خام و هيجان‏هاى روانى را ناچيز نشماريم،اين پديده‏هاى شگفت‏انگيز حتى ممكن است قرن‏ها در سرنوشت معارف بشرى‏اثر بگذارد.

در توضيحات هوگو درباره شكست ناپلئون در واترلو دقت فرماييد،اين‏نويسنده چيره‏دست كه بعقيده ما هنوز نه تنها فرانسه،بلكه همه اروپا از زمان اوتاكنون نويسنده‏اى باين منطق و عظمت‏بوجود نياورده است.آرى اين مرد بزرگ‏با اينكه به بى‏اطلاعى خود در فنون نظامى و لشكركشى و دقايق رويدادهاى آن‏جنگ،اعتراف مى‏نمايد،شكست ناپلئون را به قضا و قدر حواله مى‏دهد:

«بزرگترين حوادث كه مقدمه اجراى حكم قضا هستند،اينگونه احساسات‏مخالف را دربردارند» (11) .

[شادمانى در روز شكست در واترلو و اندوهگين بودن در روز پيروزى دراوسترليتز كه در ناپلئون ديده شده است].سپس وقتى كه مى‏خواهد شكست ناپلئون‏را توجيه نمايد،مى‏گويد:

«هنگام آن بود كه اين مرد عظيم از پاى درافتد.سنگينى بى‏اندازه اين مرددر كفه مقدرات بشرى،تعادل را برهم مى‏زد.اين شخص خويشتن را به تنهايى‏بيش از همه جمعيت‏بشرى به شمار مى‏آورد.اين غلظت‏هاى كليه حيات بشرى كه‏در يك سر متمركز مى‏شوند،جمع شدن همه دنيا در دماغ يك مرد،اگر دوام يابدبراى مدنيت مهلك خواهد بود.هنگام آن رسيده بود كه دست تواناى عدل آسمانى‏از آستين بيرون آيد.شايد اصول و عناصرى كه جاذبيت‏هاى منتظم در نظام اخلاقى نيز،مانند نظام مادى،وابسته به آن است،زبان به شكايت گشوده بودند،خونى كه بخاراز آن متصاعد مى‏شود،مالامال شدن قبرستان‏ها از اجساد كشته‏شدگان، مادران‏اشكبار،مدعيان مخوفى هستند.هنگامى كه زمين از سربارى رنج مى‏برد، ناله‏هايى‏اسرارآميز در ظلمات هست كه فقط در عالم بالا شنيده مى‏شود ناپلئون در عالم‏ملكوت به بدى معرفى شده بود،و تصميم به سقوطش گرفته شده بود،مصدع‏خدا بود. واترلو يك نبرد نيست:تغيير جبهه عالم است‏» (12) .

ما با تمام اعتراف به عظمت‏«هوگو»،نمى‏توانيم در اين روش انسان‏شناسى بااو موافقت كنيم كه وقتى قدرت تحليل يك حادثه را از دست‏بدهيم،مسئله قضا و قدر راپيش بكشيم.ترديدى نداريم در اينكه قضا و قدر حتى در روشنترين حوادث دنيا نقش داردو خود همين مسئله است كه ما را به تكاپو و فعاليت‏هاى اختيارى وادار مى‏كند.قضا و قدربيان‏كننده قانون هستى است،نه شكننده قانون و ضد آن.باضافه اينكه آن كدامين‏منطق است كه ما بشر را مجبور كرده است كه همواره پس از آنكه حادثه‏اى رخ‏داد،به سراغ قضا و قدر برويم و مقدمات طبيعى و اختيارى حادثه را ناديده‏بگيريم!!چرا پيش از آنكه حادثه اتفاق بيافتد،بدون توجه به قضا و قدر باتمام‏نيرو مى‏كوشيم كه علل و شرايط حادثه‏اى را كه اتفاق خواهد افتاد،بفهميم و درصورت ناگوار بودن حادثه آن علل و شرايط را خنثى كنيم؟!اين‏گونه روش درشناخت واقعيات،فرار از شناخت‏حقيقى آنها است.نظير اين روش در رفتن به‏سراغ قضا و قدر در حث‏خلافت هم فراوان ديده شده است.دانشمند و محقق‏بزرگ محمد عبده مفتى مصر در پايان توضيح مسئله شوراى خلافت،اين جمله‏را مى‏گويد:

و الله اعلم و الحكم لله يفعل ما يشاء (13) .

(و خدا داناتر است‏حكم از آن خدا است هرچه را كه بخواهد انجام ميدهد) .

اين جمله از شخصى مانند محمد عبده كه توانائى تحقيق همه جانبه داشته‏است،براى توجيه خطاهايى كه در مسئله مورد بحث صورت گرفته است،بعيد بنظر مى‏رسد.

مسئله دوم-وسيله قرارگرفتن اينگونه مباحث‏براى سودجويان.يكى ازپديده‏هاى اسف‏انگيز تاريخ بشرى همين مسئله است كه دو مكتب يا دو گروه درباره‏موضوع يا موضوعاتى با هم اختلاف نظر پيدا مى‏كنند.اين دو مكتب يا دو گروه‏از روى بى‏غرضى انتقاد و مشاجراتى در مورد اختلاف نظر خود دارند،و بطورفراوان هم اتفاق مى‏افتد كه تدريجا با تفاهم‏هاى معقول‏ترى به وحدت نظرهايى‏برسند كه از رقابت‏هاى كشنده آن دو طرف بكاهد.ولى ممكن است گروه يا مكتب‏سومى سربلند كند و از اختلاف مزبور بهترين وسيله براى سوء استفاده‏هاى خودپيدا كند.

مسئله سوم-در اينكه گفتار و كردار و هدف‏گيريها و انديشه‏هاى فرزندابيطالب همه و همه بر مبناى‏«حيات معقول‏»بوده و كمترين انحرافى از صراطمستقيم الهى نداشته است،هيچ كس اندك ترديدى ندارد.حكمت و معانى‏عالى مكتب اسلام باعتراف همه مطلعين از تاريخ امير المؤمنين بوسيله امير المؤمنين‏براى مردم روشن شده است.

بعنوان مثال معارفى كه آنحضرت در حكمت الهى و اخلاق و مسائل‏اجتماعى و سياسى در نهج البلاغه آورده است،بهترين دليل براى اثبات حركت‏امير المؤمنين در صراط مستقيم الهى بوده است.

ولى اگر پيش‏كشيدن اين عظمت‏ها و امتيازهاى اختصاصى موجب‏مختل شدن اسلام و زندگى مسلمانان باشد،بهيچ وجه مورد رضايت امير المؤمنين‏نخواهد بود.و چنانكه اشاره كرديم در اين دنيا رسم قدرت محوران ماكياولى‏صفت همواره در صدد پيدا كردن مواد خام و وسايل مناسب براى بازكردن‏موقعيت‏سياسى و سلطه‏گرى خود برميآيند،هر اندازه كه اين مواد خام و وسايل‏در اعماق جانهاى مردم بيشتر ريشه دوانيده باشد،براى بازيگريها و صحنه-سازيهاى آنان مفيدتر و نتيجه‏بخش‏تر خواهد بود و چه مسئله‏اى عميق‏تر و ريشه-دارتر از مسئله امامت و خلافت كه براى هر مسلمان بطور جدى مطرح است؟خدا ميداند كه در قرون و اعصار گذشته،خودكامگان خودمحور از اين مسائل‏چه سوء استفاده‏ها كرده و چه خونها ريخته و چه انسانهائى را به نابودى كشانده‏اند.

اگر خود زمامداران پيش از امير المؤمنين در زمامدارى و خلافت آنحضرت‏زندگى ميكردند، مطابق اصول و قوانين اسلامى حتما از امير المؤمنين تبعيت‏مينمودند.زيرا خود آنان شايستگى آنحضرت را از نظر همه اصول عالى انسانى‏مى‏پذيرفتند.حال كه چنين است، شخصيت‏ها و گروه‏ها و جوامع بيابند و رفتارامير المؤمنين را در مسير«حيات معقول‏»پيش بگيرند و در صراط مستقيم گام‏بردارند و اسلام را به اوج اعتلاى خود برسانند و نام اين رفتار را هر چه كه بخواهندبگذارند و مجالى بر دشمن از خدا بيخبر و انسان بيگانه ندهند كه فرصت‏پيدا كند و اختلافهاى نظرى را به كشاكش‏ها و پيكارهاى عملى مبدل بسازد و باتضعيف هر دو طرف به هدفهاى سودجويانه خود نايل گردد.

مسئله خلافت كه ميان دو مذهب بزرگ شيعى و سنى مورد بحث است،درجريان پديده مزبور قرار گرفته،موجب سوء استفاده‏هاى سودجويانه اقوياء گشته‏است.قانون الهى و عقل حكم مى‏كند كه طرفين با تمام هشيارى درباره آنچه كه‏ديگران در مسئله خلافت در نظر دارند،بيانديشند و از بهره‏بردارى ديگران جلوگيرى‏كنند.

و انه ليعلم ان محلى منها محل القطب من الرحى

(و او خود قطعا مى‏دانست كه موقعيت من نسبت‏به خلافت موقعيت مركزآسياب به آسياب است كه به دور آن مى‏گردد) .

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت دوم)

واقعيتى بود كه همه آن را ميدانستند

از منابع معتبر تاريخى و حديثى چنين برمى‏آيد كه نه تنها على بن ابيطالب‏عليه السلام خود را شايسته‏ترين فرد براى خلافت مى‏دانست،بلكه اين شايستگى‏واقعيتى بود كه همگان آنرا پذيرفته بودند.از جمله دلايل روشنى كه اين حقيقت را اثبات مى‏كند:

1-نامه محمد بن ابى بكر به معاويه و پاسخ معاويه به اوست

نامه‏اى كه محمد بن ابى‏بكر پس از رسيدن به مصر به معاويه مينويسد:

از محمد بن ابى بكر به معاوية بن صخر گمراه:پس از حمد و ثناى خداوندى‏پروردگار متعال مخلوقات را با عظمت و قدرت خود،آفريد،نه از روى بازى وبيهودگى و نه از روى ناتوانى و احتياج به آفرينش آنها.بلكه مخلوقات رابندگان مطيع به بارگاهش قرارداد و اصناف و اقسام گوناگونى از آنان را نمودارساخت.سپس با دانايى مطلق به شايستگى محمد صلى الله عليه و آله،او را از ميان‏آنان برگزيد و براى اداى رسالتش انتخاب كرد و امين وحى‏اش قرار داد. خداوندپيامبر را رسولى بشارت دهنده و تهديد كننده برانگيخت.اولين كسى كه دعوت‏پيامبر را پاسخ مثبت داد و به سوى او رفت و به او ايمان آورد و اسلام را پذيرفت‏و در برابرش تسليم شد،برادر و پسر عموى او على بن ابيطالب (ع) بود كه آن‏غيب مخفى را كه پيامبر دعوت بآن مى‏كرد،تصديق نمود و او را بر همه نزديكان وخويشاوندان مقدم داشت و با جان خود پيامبر را از هر حادثه خطرناك نجات دادو در جنگ‏ها و صلح‏ها با او بود.همواره جان خود را در ساعت‏هاى شب و روزو موقع ترس و تشنگى به او بذل نمود.تا با چنان سبقتى بروز كرد كه در پيروان پيامبرنظيرى نداشت و هيچ فردى در كارهاى على شايسته نزديكى و مقايسه با او نبود.

اى معاويه،من مى‏بينم تو مى‏خواهى با او برابرى كنى!!در صورتى كه تو،تويى!و او اوست در صدق و خلوص نيت‏برتر از همه مردم.و او با فضيلت‏ترين‏انسان‏ها از جهت نسل و همسر و پسر است.برادر او (جعفر بن ابيطالب) بود كه درروز موته جان خود را در راه پيامبر فدا كرد و عموى او حمزه سيد الشهداء درجنگ احد و پدر او ابوطالب كه از پيامبر و از حوزه او دفاع كرد.و تو ملعون‏فرزند ملعون،تو و پدرت همواره در صدد برپاكردن غائله و آشوب به ضرر پيامبربوديد،و دائما براى خاموش كردن نور خداوندى مى‏كوشيديد.جمعيت‏ها را دورخود جمع مى‏كرديد و مال و ثروت بذل مى‏نموديد و قبايل را بر پيامبر اكرم‏مى‏شورانيديد و تحريك مى‏كرديد.پدرت با همين روحيه پليد از دنيا رفت و تو باهمان روحيه به جايش نشستى.شاهد پليدى‏هاى تو كسانى هستند كه به دور خودجمع كرده‏اى،نيز آن پس‏مانده‏هاى احزاب و سران منافقين هستند كه بتو پناهنده‏شده‏اند.و شاهد عظمت و شايستگى على بن ابيطالب با آن فضيلت‏هاى آشكار وريشه‏دار،ياران او از مهاجرين و انصارند كه خداوند فضل و فضيلت آنان را متذكرگشته است.آنان گروه گروه و دسته دسته در پيرامون على قرار گرفته حق را درپيروى از او و شقاوت را در مخالفت او مى‏بينند.

واى بر تو،چگونه خود را با على يكى ميشمارى،در صورتى كه او وارث‏رسول الله و وصى او و پدر فرزندان اوست؟!اوست اولين پيرو پيامبر و نزديكترين‏اشخاص از جهت عهد و ايمان باوى. پيامبر او را از اسرار خود مطلع و از امور خويش‏آگاه مى‏ساخت.

و تو دشمن او و پسر دشمن اوئى.برو،تا بتوانى با هدف‏گيرى‏هاى باطلت‏از دنياى خود بهره‏ور باش و عمرو بن العاص آن شخصيت‏خودفروخته هم در گمراهى‏هايت‏يار و مددكارت باشد. بهمين حال باش!نزديك است كه زندگانيت‏سپرى‏شود و حيله‏گرى‏هايت پوچ گردد،و آنگاه بفهمى كه عاقبت والا از آن كيست.بدان،تو با اين حيله‏پردازى‏ها كه براه انداخته‏اى،در حقيقت در صدد خدعه و نيرنگ‏بازى‏با خدايى برآمده‏اى كه از عظمت چاره‏پردازى او غافل و از رحمتش نوميد گشته‏اى،او در كمين تست و تو در برابر او فريب خورده‏اى.

«درود بر كسى كه از هدايت پيروى كند».

پاسخ معاويه به نامه محمد بن ابى بكر:

«از معاوية بن صخر بن عيبجوى پدرش محمد بن ابى بكر،پس از حمد خداوندى‏نامه تو رسيد،در اين نامه عظمت و قدرت الهى را كه خداوند شايسته آنست متذكرشده،اشاره به برگزيده‏شدن پيغمبر اكرم به رسالت نموده‏اى.سخنان زيادى‏گفته‏اى كه داراى نكات ضعف و بدگويى به پدر خودت مى‏باشد.تو در اين نامه‏فضيلت فرزند ابيطالب و طول سابقه او را در اسلام و خويشاوندى او را با پيامبراكرم (ص) و فداكاريش را در راه پيامبر در هر مخاطره متذكر شده‏اى.استدلال توبه ضرر من و عيبجوئى تو درباره من به وسيله فضيلتى است كه از آن ديگرى است‏نه از خود تو.من خدايى را سپاسگزارم كه اين فضيلت را از تو برگردانيده، به‏غير تو بخشوده است.

در زمان گذشته ما بوديم و پدر تو (ابوبكر) هم با ما بود و فضيلت على بن‏ابيطالب و لازم بودن حق او را به گردن خود مى‏شناختيم.در آنهنگام كه خداوندآنچه را كه براى پيامبرش خواسته بود،انجام داد و وعده خود را درباره او اتمام‏نمود و دعوت او را آشكار ساخت و حجت او را روشن نمود و او را ببارگاه خودبرگرفت،اولين كسانى كه حق او را گرفتند و با امر واقعى او (خلافتش) مخالفت‏ورزيدند پدر تو بود و فاروقش.آن دو نفر بر اين اقدام اتفاق و قرار داشتند. سپس آن دو نفر على را به بيعت‏خود دعوت نمودند،دعوت آنان را اجابت نكرد و امتناع‏ورزيد. آن دو نفر اندوه‏ها به او وارد آوردند و حادثه بزرگى را درباره او منظورنمودند.تا آنجا كه مى‏گويد:

اى فرزند ابى بكر،بر حذر باش،اندازه خود را بدان،موقعيت تو ناچيزتر ازآن است كه با كسى خود را هم‏وزن و مساوى بدانى كه كوه‏ها با بردبارى او سنجيده‏مى‏شود و نيزه او را هيچ عامل جبرى نمى‏تواند نرم كند و هيچ گوينده‏اى شكيبائى‏او را نمى‏تواند درك كند.تو با كسى در افتاده‏اى كه پدرت جايگاهش را آماده وبراى ملك او بالش و تكيه‏گاه نهاده است.اگر اين موقعيتى كه ما بخود گرفته‏ايم‏صحيح است،پدرت اين موقعيت را بخود اختصاص داده بود و ما شركاى اومى‏باشيم و اگر پدرت پيش از ما اين اقدام را نكرده بود،ما با فرزند ابيطالب‏مخالفت نمى‏كرديم و امر خلافت را به او تسليم مى‏نموديم.ولى ما ديديم كه پدر توپيش از ما چنين كارى را كرده است،ما هم راه او را پيش گرفتيم.پس تو يا عيبجوى‏پدرت باش و يا اين مسئله را رها كن.

«و درود بر كسى كه بحق برگردد!» (14) .

2-يعقوبى مى‏گويد:

و كان المهاجرون و الانصار لا يشكون فى على (15) .

(و مهاجرين و انصار شكى درباره خلافت على پس از پيامبر نداشتند) .

3-عتبة بن ابى‏لهب:

1-ما كنت احسب ان الامر منصرف عن هاشم ثم منها عن ابى الحسن 2-عن اول الناس ايمانا و سابقة و اعلم الناس بالقرآن و السنن 3-و آخر الناس عهدا بالنبى و من جبريل عون له فى الغسل و الكفن 4-من فيه ما فيهم لا يمترون به و ليس فى القوم ما فيه من الحسن (16)

1- (من گمان نمى‏كردم امر خلافت از اولاد هاشم منحرف شود و اگر به‏آل هاشم برسد،از ابو الحسن منحرف گردد) .

2- (ابو الحسن اولين شخص از جهت ايمان و سابقه بوده،داناترين مردم‏به قرآن و سنت‏هاى پيامبر اكرم است) .

3- (و آخرين شخصى كه به ديدار پيامبر در آخرين نفس‏هايش نايل شده‏است.او همان كسى است كه جبرئيل در غسل و كفن پيامبر او را كمك مى‏كرد) .

4- (على كسى است كه هر امتيازى كه در ديگران بود،در او جمع شده و آن‏امتيازات عالى كه در او وجود داشته است،ديگران از آنها محروم بوده‏اند) .

4-خالد بن سعيد در داستان سقيفه در مسافرت بود،هنگامى كه برمى‏گردد،نزد امير المؤمنين مى‏رود و مى‏گويد:

اجازه بده با تو بيعت كنم،زيرا سوگند به خدا،كسى در ميان مردم سزاوارتراز تو به مقام محمد (ص) نمى‏باشد (17) .

در اين مسئله مى‏توان به جمله يعقوبى كه مى‏گويد:«مهاجرين و انصار درباره على شكى نداشتند»كفايت كرد.

يهرم فيها الكبير و يشيب فيها الصغير و يكدح فيها مؤمن حتى‏يلقى ربه

[حادثه‏اى بس كوبنده]:كه بزرگسال را فرتوت ميكرد و كم‏سال را پير،و انسان با ايمان را تا ديدار پروردگارش در رنج و مشقت فرو مى‏برند.

آنجا كه منطق واقعى حيات تكاملى جامعه دگرگون ميگردد

مسلم است كه هر اندازه رشد انسانى يك شخص اعتلاى بيشترى داشته باشد،پيوستگى اعضاى جامعه را با خويشتن بيشتر احساس مى‏كند.و بالعكس هر مقداركه يك انسان بيشتر طبيعت‏گرا و خودخواه باشد،گسيختگى او از جامعه بيشتر وعميق‏تر مى‏گردد.

نسبت هر يك از اعضاى بدن آدمى با مجموع بدن،نمى‏تواند نسبت‏يك فردرا با مجموع اعضاى جامعه توضيح بدهد،زيرا هيچيك از اعضاى بدن نمى‏تواندبوسيله رشد جسمانى ماهيت‏خود را عوض كرده،عضو ديگرى گردد،مثلا دست‏هر اندازه هم رشد پيدا كند،مبدل به چشم نمى‏شود و پا هر قدر هم قدرت پيدا كند،مغز يا قلب نخواهد گشت،در صورتى كه يك فرد از اعضاى جامعه به وسيله رشد وتكامل تا مقام مغز و يا قلب جامعه پيش مى‏رود.بهمين جهت است كه بيت معروف‏سعدى كه مى‏گويد:

بنى آدم اعضاى يك پيكرند كه در آفرينش ز يك گوهرند

تنها بازگوكننده تشكل اعضاى اجتماع و پيوستگى آنها با يكديگر ميباشدنه توضيح دهنده نتايج پويش اعضاى جامعه.

بقول بعضى از انسان‏شناسان:انسان يك شاخه گل نيست كه از ريشه خودسربرآورد و در مجراى حركت قرار بگيرد و چند روزى از گل بودن برخوردارشود و سپس از بين برود،بلكه انسان موجودى است كه از تفاعل عواملى به وجودمى‏آيد و از جامعه براى ادامه هستى خود نيروهاى گوناگون مى‏گيرد و در عين‏حال مى‏تواند برگردد و همه عوامل بوجودآورنده و نيروبخش خود را دگرگون‏نمايد.

اين سازندگى در انسان با اينكه عضوى ساخته شده از عوامل طبيعى واجتماعى بوده است، معلول همان اصل است كه در اول مبحث متذكر شديم كه‏انسان نخست‏به عنوان يك عضو مطيع به ساير اعضاى جامعه بوجود مى‏آيد،سپس‏تا مقام گردانندگى همه جامعه نائل مى‏گردد.

هيچ انسانى چه شيعى و چه سنى،خواه مسلمان و خواه غير مسلمان،بلكه‏خواه اينكه مقيد به مذهبى باشد يا نباشد،با نظر به سرگذشت زندگى على بن‏ابيطالب (ع) ترديدى نكرده است كه با اينكه اين شخصيت در سرزمينى از كره‏خاكى چشم به جهان گشوده،سپس مانند يكى از اعضاى اجتماع زندگى نموده‏است،ولى با قرار گرفتن در مسير اسلام و جاذبيت فوق تصور محمد بن عبد الله‏صلى الله عليه و آله به مقام مغز سازنده و قلب حساس اجتماع نايل گشته است.

اين نوع پيشرفت تكاملى كه حد و مرزى نمى‏شناسد،على را تا اوج مغز وقلب همه جوامع انسانى بالا برده است.وقتى كه با صراحت مى‏گويد:

ا اقنع من نفسى ان يقال لى امير المؤمنين و لا اشاركهم فى مكاره الدهر(آيا از موقعيت وجودى خود به همين قناعت‏بورزم كه به من امير المؤمنين‏گفته شود و در ناگوارى‏هاى روزگار شركت‏با انسان‏ها نداشته باشم؟!) .

در آن هنگام كه مى‏شنود سفيان بن عوف غامدى به انبار (شهرى در ساحل‏شرقى فرات) حمله مى‏كند و كشتارها براه مى‏اندازد و دست‏به چپاول و يغماگريهامى‏زند مى‏گويد:

و لقد بلغنى ان الرجل منهم كان يدخل على المراة المسلمة و الاخرى‏المعاهدة فينتزع حجلها و قلبها و قلائدها و رعاثها ما تمنع منها الابالاسترجاع و الاسترحام ثم انصرفوا وافرين، ما نال رجلا منهم كلم و لا اريق‏لهم دم فلو ان امرا مسلما مات من بعد هذا اسفا ما كان به ملوما بل كان به‏عندى جديرا ط 27.

(بمن خبر رسيده است كه از لشكريان سفيان بن عوف وارد خانه زن مسلمان‏و زن غير مسلمان كه با ما معاهده همزيستى دارد،مى‏گشت و خلخال و دست‏بند وگوشواره‏هاى آن زنان را غارت مى‏كرد،و آنان جز گريه‏هاى تلخ و طلب ترحم،دفاع كننده‏اى نداشتند.لشكريان سفيان بدون از دست دادن فردى پس از كشتار ويغماگرى برمى‏گشتند،نه جراحتى به آنان مى‏رسيد و نه خونى از آنان ريخته‏مى‏شد.اگر مردى مسلمان پس از چنين حادثه‏اى از روى تاسف بميرد،نه تنها موردملامت نيست،بلكه اين يك پديده شايسته‏اى در نزد يك مسلمان آگاه است) .

روشن مى‏شود كه نسبت على بن ابيطالب (ع) بساير اعضاى جامعه،نسبت‏قلب است كه با وارد شدن نقص و اخلال به بعضى از اعضاى جامعه مى‏طپد و مانندمارگزيده در خود مى‏پيچد.

تنها قلب اجتماع است كه اختلال اعضاء اجتماع را حس ميكند

اگر در يك بدن حياتى نباشد،چنانكه آن بدن درك لذت نمى‏كند،همچنان‏دردى را هم حس نخواهد كرد.اگر در يك موجود جاندار غرايز طبيعى از فعاليت‏ممنوع شود،حيات آن جاندار، در مجراى قانون طبيعى خود فعاليتى انجام نخواهدداد و در نتيجه با شكست و نابودى حتمى روبرو خواهد گشت.اين قاعده كلى درهمه جانداران است.اما انسان كه داراى مغز و قلب است،در قلمروى والاتر از حيوان‏قرار گرفته است،كافى نيست كه تنها حيات و غرايز طبيعى او منظم و معتدل باشد،بلكه دو نيروى عقل و قلب براى او حيات ديگرى را بوجود مى‏آورد كه دست‏به‏سازندگى و گسترش ابعاد و افزودن معرفت و كشف و گرايش به وحدت‏هاى عاليترو هدف‏گيرى‏هاى نهائى زندگى مى‏زند.نقص و اختلالى كه بيكى از امور فوق(سازندگى و...) وارد مى‏گردد،نه براى اصل پديده حيات مطرح است و نه براى‏غرايز طبيعى.و بر فرض مطرح بودن آنها براى حيات و غرايز،هيچ كارى از دست‏آن دو در مرتفع ساختن نقص و اختلال برنمى‏آيد.تنها مغز آدمى است كه ورودنقص و اختلال را در موجوديت آدمى كشف و درك مى‏كند و قلب تلخى و ناگوارى‏آن را حس مى‏نمايد.بهمين جهت است كه مى‏گوئيم تنها انسان‏هاى تكامل يافته‏اجتماع هستند كه عوامل و نتايج‏سازندگى و اهداف عاليه اجتماعى را درك ميكنندو از ورود اختلال در آن عوامل و نتايج و اهداف عاليه رنج مى‏برند و در شكنجه غوطه‏ور مى‏گردند.

على بن ابيطالب عليه السلام انسان و استعداد و امكانات تكامل و پيشرفت اورا بخوبى شناخته بود،و مى‏دانست كه اين موجود است كه مى‏تواند در پيشرفتهاى‏علمى پا برفراز كرات بگذارد و در ترقى انسانى ابوذر غفارى گردد و سرنوشت‏خود را از تاريخ طبيعى به تاريخ انسانى اعتلا بدهد.

اكنون على بن ابيطالب مى‏بيند كه مسير انسان‏ها كه در زمان پيامبر بوسيله‏قرآن و دستورات سازنده او سرنوشت آنان را از تاريخ طبيعى به تاريخ انسانى‏مبدل كرده بود،بار ديگر بهمان حال طبيعى مى‏افتد و چهره هميشگى انسان پديدارمى‏گردد.مسلم است كه در اين پيش‏آمد غير منتظره دچار اضطراب مى‏گردد و درمشقت فرومى‏رود.

اگر يك نفر پيدا شود و بگويد كه ناله و اضطراب على بن ابيطالب عليه السلام‏بجهت از دست رفتن مقام خلافت‏بوده است.يا على را نمى‏شناسد و يا غرض‏ورزى ديدگان او را نابينا ساخته است.

در همين نهج البلاغه ده‏ها بار بى‏اعتنايى على (ع) را به مقام خلافت‏به معناى‏معمولى آن كه مقام‏پرستان در محرابش سر به سجده مى‏گذارند،خواهيم ديد،اوكسى است كه در راه بصره در ذى‏قار لنگه كفشش را بلند مى‏كند و به ابن عباس‏مى‏گويد:

قيمت اين كفش چند است؟

ابن عباس مى‏گويد:به چيزى نمى‏ارزد.

او مى‏فرمايد:«ارزش اين كفش در نزد من از ارزش زمامدارى بيشتر است،مگر اينكه حقى را بجاى خود تثبيت كنم و يا باطلى را نابود بسازم‏».

اگر واقعا مى‏خواهيد موقعيت على بن ابيطالب را در برابر خلافت در نظربگيريد،چند بيت زير را از جلال الدين مولوى مورد مطالعه دقيق قرار بدهيد:

زان بظاهر كوشد اندر جاه و حكم تا اميران را نمايد راه و حكم تا بيارايد بهر تن جامه‏اى تا نويسد او بهر كس نامه‏اى تا اميرى را دهد جان دگر تا دهد نخل خلافت را ثمر

آيا بيت اول فلسفه و هدف تمام تكاپوها و احساس ناراحتى‏هاى امير المؤمنين‏را در خطبه شقشقيه توضيح نمى‏دهد؟

آيا اين مصرع:«تا بيارايد بهر تن جامه‏اى‏»اشاره كاملا روشنى به اولين جمله‏خطبه شقشقيه نيست كه ميگويد:

«اما و الله لقد تقمصها فلان‏».

(هان اى مردم،ابو بكر جامه خلافت را به تن كرد) ؟

آيا جلال الدين مولوى در بيت‏سوم صراحتا نمى‏گويد باروركننده درخت‏خلافت على بوده است؟

مصرع اول بيت‏سوم با فرياد بلند مى‏گويد:

امارت و خلافت‏بجان ديگرى احتياج داشته است و احياكننده اين جان،على‏بوده است و بس.

بنابراين شكوه‏ها و ناله‏هاى على بن ابيطالب از هيجانات و احساسات خام‏«خودطبيعى‏»سرچشمه نمى‏گرفته است،بلكه مطابق جملاتى كه در خطبه شقشقيه‏ديده مى‏شود،بجهت نتايج غير منطقى بوده كه در انحراف خلافت از على بوجودآمده بوده است.

فيا عجبا بينا هو يستقيلها فى حياته اذ عقدها لآخر بعد وفاته

(شگفتا،با اينكه آن شخص يكم در دوران زندگى‏اش انحلال خلافت وسلب آن را از خويشتن مى‏خواست،به شخص ديگرى بست كه پس از او زمام‏خلافت را به دست‏بگيرد) .

من بهترين شما نيستم

ابن ابى الحديد معتزلى مى‏گويد:راويان درباره اين جمله ابو بكر:«اقيلونى فلست‏بخيركم‏» (مرا رها كنيد،زيرا من بهترين شما نيستم) اختلاف‏كرده‏اند.عده زيادى عين جمله مزبور را نقل نموده‏اند و گروه ديگر عين آن جمله‏را نقل نكرده،گفته‏اند:ابو بكر چنين گفته است:

«وليتكم فلست‏بخيركم‏».

(من زمامدارى شما را بدست گرفتم،در حالى كه بهترين شما نيستم) (18) .

ابن ابى الحديد پس از نقل جمله مزبور در صدد تاويل آن برمى‏آيد و ميگويد:

«كسانى كه افضل بودن را در امامت‏شرط نمى‏دانند جمله مزبور را دليل‏مدعاى خود قرار مى‏دهند و مى‏گويند:همى جمله دليل آن است كه افضل بودن‏خليفه شرط خلافت نيست و كسانى كه اين جمله را از ابو بكر نقل كرده‏اند،مى‏گويند:

ابوبكر با گفتن آن ميخواسته است درون مردم را در بيعتى كه با او كرده‏اندبه هيجان درآورد تا بداند موافق كيست و مخالف كدام است،كيست كه او را دوست‏دارد و كيست كه با او خصومت مى‏ورزد وقتى كه اين جمله را گفت و كسى اعتراض‏نكرد،فهميد كه دل‏ها به بيعت او رضايت و اعتقاد دارد،به خلافت‏خود ادامه داد ومانند خلفاء در رعيت‏خود به حكومت كردن پرداخت و او كه خلافت را پس از خودتعيين كرد،مورد انكار نگشت.همين جريان را از على بن ابيطالب (ع) هم مى‏بينيم‏كه پس از كشته‏شدن عثمان،فرمود:

«دعونى و التمسوا غيرى فانالكم وزيرا خير منى لكم اميرا».

(مرا رها كنيد،و كس ديگرى را براى خلافت‏بخواهيد،من اگر براى شماوزير باشم بهتر از آنست كه امير و زمامدار شما باشم) .

بنابراين امير المؤمنين عليه السلام نخست اظهار كراهت از خلافت نموده،سپس آن را به فرزندش امام حسن مجتبى (ع) واگذار نموده است‏» (19) .

بنظر مى‏رسد كه تاويل ابن ابى الحديد درباره جمله مورد بحث صحيح نيست،زيرا قانون انتخاب و راى‏گيرى اقتضا مى‏كند كه پيش از اشتغال به زمامدارى انجام‏بگيرد،نه پس از اشتغال كه براى مردم تثبيت‏شده تلقى گشته است،زيرا پس ازتثبيت زمامدارى،آنهم در صدر اول اسلام،اظهار مخالفت كار آسانى نبوده است.باضافه اينكه در هيچ يك از منابع معتبر نقل نشده است كه در اين شورى و راى گيرى،اكثريت مردم برخيزند و بگويند:

ما مخالفيم يا موافقيم،آنچه كه از مجموع قراين اين داستان برمى‏آيد،اينست‏كه پاسخ جمله مزبور با سكوت برگذار شده است.

نكته ديگر اينست كه ميگويند:اگر ابو بكر تصدى خود را به زمامدارى باحجت و دليل قطعى آغاز كرده بوده،و اشكال واقعى براى ادامه زمامدارى او پيش نيامده‏بود،بچه دليل شايستگى خود را مورد ترديد قرار مى‏دهد و از مردم براى ادامه‏زمامدارى خود راى‏گيرى مى‏كند؟اما مقايسه كلام امير المؤمنين عليه السلام كه فرمود:

مرا رها كنيد و كس ديگرى را براى خلافت انتخاب كنيد،چنانكه ابن‏ابى الحديد در پاسخ اماميه متوجه شده است،قياس مع الفارق (قياسى كه طرفين‏مقايسه علت مشترك ندارند) مى‏باشد،زيرا:

شرح علامه محمدتقی جعفری(قسمت سوم)

اولا-هيچ ترديدى از نظر تاريخ صدور جمله مزبور از امير المؤمنين (ع)وجود ندارد كه آن را پس از كشته‏شدن عثمان كه اراده شديد مردم را براى تصدى‏خود به زمامدارى احساس كرده فرموده است:«مرا رها كنيد...»نه پس از تصدى‏به خلافت و تثبيت كردن آن.تاريخ صدور جمله مزبور چنين است:

و من خطبة له (ع) لما اريد على البيعة بعد قتل عثمان (20) .

ثانيا-حتى يك كلمه در جملات امير المؤمنين كه مربوط به عدم پذيرش‏زمامدارى است وجود ندارد كه بگويد:

من قابل زمامدارى نيستم،بلكه خود علت عدم پذيرش خلافت را چنين‏توضيح مى‏دهد كه آينده زمامدارى مسلمين،پر از حوادث و فراز و نشيب‏هاى تندخواهد بود،راه‏ها تاريك است. من اگر زمامدارى را بپذيرم،با عقل و قلب خودم‏اين راه‏ها را سپرى خواهم كرد و گوش به سخنانى كه در مجراى زمامدارى معمولى‏گفته مى‏شود،فرا نخواهم داد.

اين برنامه حكومت من است،اگر مى‏بينيد:نمى‏توانيد چنين حكومتى راتحمل كنيد،مرا رها كنيد و زمامدار ديگرى را انتخاب كنيد و من هم از انجام تكليفى‏كه بر عهده مى‏گيرم تخلف نخواهم كرد،كار وزارت و مشورت و كمك را براى‏شما انجام خواهم داد.

استدلال ديگرى كه درباره جدى بودن جمله اقيلونى فلست‏بخيركم يا وليتكم‏و لست‏بخيركم، گفته شده است:تاسفى است كه ابوبكر در نزديكى فوتش ابرازكرده است.

داستان اين تاسف چنين است كه در آن مرضى كه ابو بكر از دنيا رفت،گروهى از مردم كه عبد الرحمان بن عوف هم در ميان آنان بود به عيادت او رفتند.عبد الرحمان حال ابو بكر را پرسيد و براى او بهبودى آرزو نمود.سپس شروع به‏گفتگو كردند.ابو بكر گفت:

اى مهاجرين مشقتى كه از شما مى‏بينم سخت‏تر از درد اين بيمارى است كه‏مى‏كشم،من بهترين شما در نظر خودم (عمر) را خليفه شما قرار دادم بينى همه شماباد كرد كه چرا اين امر را به او واگذار كردم...تا آنجا كه عبد الرحمان مى‏گويد:

من نمى‏بينم كه تو درباره چيزى كه از تو فوت شده است،اندوهگين باشى.

ابو بكر گفت:بلى،سوگند به خدا،بهيچ چيز تاسف نمى‏خورم مگر به سه‏كارى كه انجام دادم و كاش آن‏ها را انجام نمى‏دادم و به سه كارى كه آنها را ترك كردم‏كاش آنها را بجا ميآوردم و به سه چيز كه كاش آنها را از پيامبر مى‏پرسيدم.

سه كارى كه كردم و كاش آنها را انجام نمى‏دادم:كاش هجوم به خانه على رارها مى‏كردم،اگر چه با من مبارزه آشكار كرد و كاش در روز سقيفه بنى‏ساعده دست‏بيعت‏به يكى از دو مرد (ابو عبيده و عمر) مى‏دادم و او امير مى‏شد و من وزيرش...تا آنجا كه مى‏گويد:

آن سه چيز را كه مى‏خواستم از پيامبر سئوال كنم،كاش مى‏پرسيدم:امرخلافت پس از او از آن كيست؟تا خلاف و نزاع در ميان مسلمانان نمى‏افتاد (21) ...

فما راعنى الا و الناس كعرف الضبع الى ينثالون على من كل جانب (22)

(براى من روزى بس هيجان‏انگيز بود كه مردم با ازدحامى سخت‏به رسم‏قحطى‏زدگانى كه به غذايى برسند،براى سپردن خلافت‏به دست من از هر طرف‏هجوم آوردند) .

هجوم سوختگان لب‏تشنه به چشمه آب حيات بود،يا انتخاب زمامدار؟

انتخاب على بن ابيطالب (ع) براى خلافت،داستانى بس شگفت‏انگيز است‏كه هر مطلعى از تاريخ بشرى با نظر همه‏جانبه و دقيق در آن،اعتراف خواهدكرد كه چنين انتخابى در هيچيك از جوامع وجود نداشته است،و گمان نميرودكه تاريخ حتى در آينده هم چنين انتخابى را به خود ببيند.بايد اولا وضع آن‏دوران را به خوبى مجسم كنيم كه جامعه اسلامى پس از آنهمه شكوفايى در زمان‏پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چه روزهاى تيره و تارى بر خود ديد و از آن همه‏عظمت‏ها و ارزش‏هاى انسانى كه در اعضاى متشكل اجتماع درخشيدن گرفته بود،امروز اثرى ديده نمى‏شود.آن تساوى اوتوپيايى و آرمانى اعلاى انسانى در مقابل‏حق و قانون و عدالت‏به كجا رفته است؟!

بار ديگر ثروت‏پرستى و مقام‏خواهى و گرايش‏هاى خويشاوندى فضاى‏جوامع اسلامى را فرا گرفته.قرآن كتاب آسمانى كه از تراكم ثروت و مقام‏پرستى‏جلوگيرى ميكند،چرا مورد عمل قرار نمى‏گيرد؟!

متاسفانه به اضافه اينكه انسانى‏ترين و شايسته‏ترين ايده‏ئولوژى و قوانين‏تدريجا از افق جامعه ناپديد مى‏شود،نوعى بى‏بند و بارى در مقابل اصول انسانى‏كه حتى با قطع نظر از اسلام هم مى‏بايست مراعات شود شيوع و رواج پيدا ميكند،عظماى مهاجرين و انصار كه شاهد بروز والاترين مختصات انسانى در جامعه اسلامى‏بودند،امروز در حال سرگشتگى و ابهام ناگوارى فرو رفته‏اند.

ابوذر در تبعيد جان خود را از دست داده است،ابوذر كيست؟ابوذر يعنى‏اسلام تجسم يافته در يك فرد انسانى.بيت المال مسلمين طعمه طمعكاران روزگارگشته،تاريخ بنظر هشيارانشان مركب از سه روز جلوه مى‏كند:

ديروز از بين رفته،امروز مبهم،فرداى مجهول مطلق.اميدها بر باد رفته وروزنه‏هاى خروج از بن‏بست مسدود گشته است.تنها اميدى كه براى مردم آگاه‏جامعه مانده است وجود عده‏اى از مهاجرين و انصار است كه چشم به على بن ابيطالب‏دوخته عامل اميد به آينده را در وجود او دريافته‏اند.

عثمان از دنيا مى‏رود،ولى ريشه‏هاى انسانى اسلام كه در اعماق دل‏ها و عقول‏وفاداران آن دين الهى فرو رفته است،نخشكيده و با مشاهده وجود على بن ابيطالب‏جوانه‏ها مى‏زند و از آب حيات اميد به زمامدارى على كه بى‏ترديد در شرف تكون‏است،سيراب مى‏گردد.

انتخابى كه پيشتازان جامعه اسلامى پس از وفات پيامبر جز آن راانتظار نداشتن

د

در مباحث گذشته اثبات كرديم كه خلافت امير المؤمنين على بن ابيطالب (ع)پس از وفات پيامبر اكرم (ص) چنان بديهى بود كه اشخاص مطلع با شنيدن تصدى‏شخص ديگر به زمامدارى در شگفتى عميق فرو رفتند زيرا با يك حادثه‏اى كه موردانتظار نبود،روبرو گشتند. براى اثبات اين مسئله كافى است كه فقط عبارت يعقوبى‏را كه در تاريخ خود آورده است مورد مطالعه قرار بدهيم.«يعقوبى مى‏گويد:

و كان المهاجرون و الانصار لا يشكون فى على (23) .

(مهاجرين و انصار شكى درباره[خلافت على (ع) پس از پيامبر]نداشتند) .عامل اصلى اينكه همه طبقات مردم خلافت على (ع) را پس از وفات پيامبراكرم بديهى مى‏دانستند،فضايل و عظمت‏هاى بى‏شمار على (ع) بود كه در دوران‏پيامبر بروز و انحصار و تقدم او را بر همگان اثبات كرده بود.آنان جملات‏فوق‏العاده‏اى از پيامبر درباره على بن ابيطالب (ع) شنيده بودند. آنان بودند كه:

حديث:انت منى بمنزلة هارون من موسى الا انه لا نبى بعدى.

(نسبت تو اى على با من،نسبت هارون با موسى است،جز اينكه پس از من‏پيامبرى نيست) را براى ما كه قرن‏هاى متمادى از زمان پيامبر فاصله گرفته‏ايم،نقل‏كرده‏اند.همان‏ها بودند كه:

لا تسبوا عليا فانه ممسوس فى ذات الله.

(به على ناسزا نگوييد،زيرا او شيفته و بيقرار ذات خداوندى است) را براى‏ما روايت كرده‏اند. اگر از شبلى شميل بپرسيم كه ماخذ و دليل تو براى اثبات اين‏جمله كه ميگويى:

«پيشوا على بن ابيطالب بزرگ بزرگان،يگانه نسخه‏ايست كه نه شرق و نه‏غرب،نه ديروز و نه امروز نسخه‏اى مطابق اين اصل نديده است‏»چيست؟چه‏پاسخى دارد،جز اينكه بگويد: پيشتازان صدر اول اسلام و آنانكه زندگى على (ع)را ديده‏اند،چنين و چنان گفته‏اند.

انتخابى كه رشديافتگان با همه قواى عقلانى و سطوح وجدانى در آن‏شركت كرد

ند

آيا در طول تاريخ تاكنون،آنجا كه انتخاب زمامدار و رهبر به اختيار مردم‏گذاشته شده است، انتخابى را سراغ داريد كه همه رشديافتگان با همه قواى‏عقلانى و سطوح وجدانى در آن شركت نموده و آن فرد را به زمامدارى يا رهبرى‏خود برگزينند؟

با نظر به اختلاف شديد مردم در اميال و خواسته‏هاى طبيعى و آرمان‏هاى‏زندگى و هدف‏هاى اعلاى حيات وابسته به مجموع هستى مربوط به هستى آفرين.

و با نظر به تنوع آراء و عقايد انسان‏ها در معناى قانون شايسته زندگى درحيات،

و با نظر به عدم اتحاد مردم در تفسير زمامدار و رهبر صالح براى اجتماع،هيچگونه انتخابى را در تاريخ نمى‏توان پيدا كرد كه از آن اكثريت و اتفاق‏نظرواقعى برخوردار شود كه همه انتخاب‏كنندگان بتوانند فلسفه قانع‏كننده‏اى درباره‏شايستگى همه‏جانبه شخص انتخاب‏شده بيان نموده،همه چون و چراهاى مربوطبه آن انتخاب را پاسخ واقعى بدهند.

بلى ممكن است اكثريتى براى برگزيدن شخصى كه بنظرشان مطلوب‏جلوه كرده است،يك يا چند سئوال محدود و سطحى را پاسخ بگويند،ولى اگربخواهيد همه چون و چراها را درباره موضوع مزبور تا عميق‏ترين ريشه‏هاى آنهاادامه بدهيد،هرگز موفق به شنيدن پاسخ‏هاى قانع‏كننده به آن همه سئوالات،نخواهيد گشت.

در اين موارد رسم انسان‏ها بر اين بوده است كه با يك پاسخ اجمالى از ادامه‏پرسش‏ها جلوگيرى نمايند و خود را راحت و ديگران را ساكت كنند،آن پاسخ‏اجمالى اينست كه شخص انتخاب‏شده بهترين شخص در برابر اشخاص موردنظربراى انتخاب شدن مى‏باشد.اين مدعا را با جمله زير اثبات ميكنند كه:

اين پاسخ را سبك نشماريد،زيرا مدتى است كه نسبى‏بودن ارزش‏هاى بشرى‏مانند نسبى‏بودن علم و معرفت ثابت‏شده است!!

با توجه باين جريان مستمر تاريخ است كه در هنگام مطالعه انتخاب على بن‏ابيطالب (ع) به زمامدارى،با شگفت‏انگيزترين پديده اجتماعى روبرو مى‏شويم.ماطبق همه تواريخ معتبر انتخابى را درباره على (ع) شاهديم كه عمده شركت‏كنندگان‏در آن انتخاب و حتى مردم جوامع دور از مركز انتخاب كه از اين حادثه تاريخى‏مطلع شده‏اند،با همه قواى عقلانى و سطوح وجدانى در آن انتخاب شركت،يارضايت‏به آن داشته‏اند،جز معدودى از هوى‏پرستانى كه آلت دست چنگيزصفتان‏زمان خود بوده‏اند.

از اين نكته غفلت ننمائيم كه منظور ما آن نيست كه يك يك افراد راضى وشركت‏كنندگان در انتخاب امير المؤمنين عليه السلام فلسفه‏ها خوانده و همه علوم‏انسانى را آموخته و همه عقايد و احكام و اخلاق و فلسفه اسلامى را با وضوح كامل‏پذيرفته دست‏به انتخاب على (ع) زده‏اند.بلكه مقصود ما اينست كه پيشتازان جوامع‏اسلامى آن زمان كه از آگاهى‏هاى وسيع و عميق درباره قانون و رهبر و زمامدارو اجتماع مخصوصا از ديدگاه اسلامى برخوردار بودند،با تمام قواى عقلانى وسطوح وجدانى به انتخاب على (ع) هجوم آورده‏اند.

هجوم همه پيشتازان يك جامعه كه داراى افكارى نافذ و ذهنى روشن و وجدانى‏سالم و آزاداند در حقيقت مساوى هجوم همه انسان‏هاى آن جامعه مى‏باشد وبديهى است كه در اين فرض كسى كه تخلف از مسير پيشتازان مى‏نمايد،از همه اصول‏بنيادين و قوانين سازنده جامعه منحرف مى‏گردد.

انتخابى كه آرمان اعلاى افلاطونى را براى مدتى محدود درباره حكومت‏تحقق ب

خشيد

از جمله نظريات مشهور افلاطون در فلسفه و علوم اجتماعى،اين است كه‏اداره‏كنندگان جوامع حتما بايستى حكماء باشند.دلايل اساسى اين نظريه درگفتگوى سقراط با غلوگون به ترتيب زير منعكس است:

«س-ما ميان فلاسفه حقيقى و دجال‏هاى فيلسوف‏نما فرق گذاشته‏ايم.روشن‏است كه گروه اول (فلاسفه حقيقى) هستند كه بايد به حكومت و زمامدارى انتخاب‏شوند.اكنون مقدارى از امتيازات فلسفه حقيقى را بيان مى‏كنيم:

1-رغبت و تمايل شعله‏ور براى شناخت همه موجودات حقيقى.

2-عداوت و خصومت‏با دروغ و محبت راستين به صدق و راستى.

3-پست‏شمردن لذات جسمانى.

4-بى‏اعتنايى به مال و ثروت.

5-علو ادراكات و آزادى انديشه.

6-عدالت و اخلاق نرم.

7-سرعت انتقال در خاطرات و قدرت و يادآورى محفوظات.

8-فطرت منظم و قانونى.

وقتى كه سخن سقراط باينجا مى‏رسد،اديمنتس چنين اعتراض مى‏كند:

«با اينكه قدرت استدلال سقراط قابل انكار نيست،ولى اكنون وضع ما چنين‏است كه جويندگان تخصصى فلسفه دائما در اقليت و در حال بى‏نفعى به‏سرميبرند،[اگر نگوئيم كه از نظر اجتماعى بكلى در حال سقوطند].سقراط پاسخ مى‏دهد كه‏اين مطلب اديمنتس صحيح است،ولى در اينگونه وضعى كه ما در آن قرار گرفته‏ايم،چه كسى را بايد سرزنش كرد؟اين سرزنش متوجه سياست و سياستمداران جامعه‏است،نه فلسفه.زيرا مختصات فلسفه حقيقى در اوضاع كنونى،بجهت تاثير قواى‏متضاد در معرض فساد قرار گرفته است.هنگامى كه انسانهاى شايسته به نام فيلسوف‏از فراگرفتن و تعليم فلسفه منصرف شدند،جاى آنان را بى‏لياقت‏ها و ناتوانان ازدرك عظمت فلسفه،مى‏گيرند كه نام فلسفه را با سفسطه‏ها و ياوه‏گويى‏هاى خودفاسد مى‏كنند.در نتيجه فلاسفه با اخلاص كه در اقليت‏اند از مقام سياسى بركنارمى‏گردند و گوشه‏گيرى را بر فاسدشدن در اختلاط با مردم مقدم مى‏دارند» (24) .

مى‏گويند:تحقق آرمان اعلاى افلاطونى درباره متصديان مقام والاى‏حكومت،تاكنون بر كفه ترازوى اجتماعات بشرى سنگينى كرده،به عقيده اكثرانسان‏شناسان اين آرمان اعلا در اذهان متفكران مصلح محاصره مى‏شود و نمى‏تواندبه جهان عينى وارد گردد.

بنظر مى‏رسد:اين عقيده اگر چه با مشاهدات ما درباره سرگذشت‏بشرى‏تاييد و تقويت مى‏گردد،ولى اين مسئله را هم نبايد فراموش كرد كه وارد كردن‏همين آرمان اعلا در مغزهاى بشرى و نوشتن آن در كتاب‏ها و قراردادن آن درقلمرو تعليمات اجتماعى و سياسى و مستند ساختن عظمت قوانين موضوعه اگر چه‏به سايه‏هايى ناقص از آن آرمان،تاثيراتى نيز در جو حيات فكرى و مبانى زندگانى‏معمولى انسان‏ها داشته است.

قرار دادن آرمان مزبور در برابر مغزها و آوردن آن در كتاب‏ها و تعليمات‏مربوطه بوده است كه ضرورت استفاده قانون‏گذاران را از روانشناسى و تاريخ‏و ساير رشته‏هاى علوم انسانى روشن ساخته است.با اين وضع بشر براى‏تصحيح كار خود در قانون‏گذارى توانسته است‏بجاى بهره‏بردارى از يك حكيم،دست‏به دامن دانشمندان متنوع گردد.اگر چه متاسفانه به اين ضرورت هم اعتنايى‏نمى‏شود.در نتيجه نفعى كه از بجريان انداختن آرمان اعلاى افلاطونى در قلمروهاى‏فوق،عايد قرون و اعصار مى‏گردد،اينست كه هيچ يك از قانون‏گذاران و متصديان‏اداره امور اجتماعى نتوانند مبانى عالى انسانيت را بطور رسمى منكر شوند يا ناديده‏بگيرند.اين نفع معنوى باعث مى‏شود كه آن بعد اساسى انسان كه حكمت‏جويى‏و عمل به حيات حكيمانه است،زنده بماند و نابود نگردد و در نتيجه زندگى‏انسانى حداقل بطور رسمى دستخوش اميال و هوس‏هاى مردم از انسان بى‏خبر نگردد.اين قضيه را مى‏توان بطور اطمينان مطرح كرد كه تيرگى‏هاى حيات اجتماعى بشرهمواره رابطه مستقيم با خاموشى داد و فريادهاى مربوط به آرمان اعلا دارد.لذامقدارى از روشنايى‏هاى نسبى كه در طول گذشت زمان در جوامع ديده مى‏شود،هيچ‏مستندى جز تاثير خودآگاه آرمان مزبور در دلها ندارد.

نتيجه ديگرى را كه مى‏توان از اين مباحث گرفت،اينست كه تصدى حكما برشئون زندگى اجتماعى هر چند كه محدود و موقت‏باشد.مانند خود قوانين شايسته‏از پديده‏هاى دو ارزشى است:

1-ارزش وسيله‏اى-براى تحقق‏بخشيدن به زندگى معقول و قابل تفسير وآرامش‏بخش و سازنده.

2-ارزش ذاتى و هدفى-كه عبارت است از تحقق‏بخشيدن به مشعل‏هايى فروزان‏در مسير پرپيچ و خم تاريخ بشرى،باين معنى كه قانون صالح و قانون‏گذار و مجرى‏حكيم مشعل‏هايى فروزانند كه در مسير حيات بشرى قرار گرفته،و انسان‏ها را ازسقوط در تاريكى‏هاى نابودكننده نجات مى‏دهند.

اين دو ارزش يك تسليت محض در مقابل انحرافات مبانى حيات اجتماعى‏از مسير منطقى خود نيست،بلكه دو ارزش مزبور از يك نيروى فوق‏العاده با عظمت‏روانى انسان‏ها سرچشمه مى‏گيرد كه بايستگى حيات را تفسير مى‏كند و با آن نيرو است‏كه حيات به حركت‏خود ادامه مى‏دهد و هنگاميكه كه از قانون و قانون‏گذار و متصدى اداره‏آرمانى اجتماعى محروم مى‏گردد،بقول سقراط يا افلاطون بدبينى و سرزنشش‏را متوجه امور فوق مى‏نمايد،نه آن نيروى فوق‏العاده با عظمت روانى.نيز در آن‏هنگام كه حيات اجتماع را محروم از امور فوق مى‏بيند،بجاى نوميدى و ياس‏هاى‏كشنده،با احراز وابستگى خود با آرمان اعلا كه واسطه‏اى ميان او و آهنگ اصلى‏هستى است،با درونى شكوفا و چهره‏اى نمناك از احساس ؟ انسان‏ها به حيات‏خود ادامه مى‏دهد.

على بن ابيطالب عليه السلام پس از پيامبر اكرم (ص) اين آرزوى ديرين بشرى‏را اگرچه در مدت محدود تحقق بخشيده در آن چند سال محدود كه زمامدارى دراختيار او بود،اثبات كرد كه زمامدار مى‏تواند و بايد از آن فضيلت و حكمت الهى‏برخوردار شود كه باضافه تنظيم زندگى معمولى آدميان،هدف اعلاى حيات دركره خاكى را براى آنان قابل فهم و هضم بسازد.

انتخابى كه هيچگونه عامل جبرى تاثيرى در آن نداشته است

اين هم يك پديده شگفت‏انگيز ديگر كه عمده افراد جامعه:عالم و جاهل،كوچك‏و بزرگ،افراد خام و ابتدايى و شخصيت‏هاى ورزيده در فراز و نشيب زندگى...همه و همه در شايستگى قطعى شخصيتى براى مقام زمامدارى اتفاق‏نظر داشته باشندبدون اينكه كمترين تاثيرى از عوامل جبرى در آن اتفاق‏نظر وجود داشته باشد.مامقدارى از آن عوامل اساسى را كه مى‏تواند در بوجود آمدن اكثريت‏ها و اتفاق‏نظرها تاثير كند،در اينجا مطرح مى‏كنيم:

1-طمع مال و ثروت اتفاق‏كنندگان در شخصيت مورد انتخاب،فعاليت‏طمع براى جلب مال و ثروت،دو نوع اساسى دارد:

يك-مستقيم.

دو-غير مستقيم.

جامع مشترك هر دو قسم عبارت است از وسيله‏قراردادن شخصيت انتخاب‏شده براى رسيدن به مزاياى مادى در اشكال مختلفش.

درباره على بن ابيطالب نه تنها اين عامل مؤثر نبود،بلكه دورى و بيزارى‏امير المؤمنين از مال و ثروت دنيا كه بر همگان واضح بوده است،طرز رابطه او رابا افراد جامعه در دوران زمامداريش،بخوبى روشن كرده بود.چنانكه عملا سرتاسرسالهاى خلافتش همين روش را نشان داد و معدودى كه به هواى سفره‏هاى رنگارنگ‏و مالكيت‏هاى بى‏حساب آمده بودند،از دور او پراكنده شدند و راهى دستگاه‏ماكياولى‏ها گشتند.

2-مقام‏جويى و رياست پرستى-براى كسانى كه با وضع روحى على (ع)آشنايى داشتند، بخوبى ثابت‏شده بود كه او مقام و رياست‏پرستى را نوعى ازبيمارى مى‏داند كه از تورم‏«خودطبيعى‏»ناشى مى‏گردد.او خود كه از اين بيمارى‏مهلك گريزان است،چگونه روا خواهد ديد كه ديگران را به آن مرض كشنده مبتلابسازد!پس اين عامل هم نمى‏توانست در انتخاب على (ع) دخالتى داشته باشد.يكى‏از شواهد كاملا روشن براى اثبات عدم دخالت عامل مقام و رياست در انتخاب على (ع)فرار ناجوانمردانه طلحه و زبير از بيعت‏با على (ع) و برپاكردن غائله جنگ جمل‏بود كه تاريخ نشان مى‏دهد.مقام‏پرستان با اينكه على را بخوبى ميشناختندو مى‏دانستند كه اين خليفة‏الله پس از پيامبر اكرم (ص) انسانيت را در معرض سوداگرى‏در مقابل مقام و رياست قرار نخواهد داد.[چون اين پديده خانمانسوز لذيذترين‏طعمه خود حيوانى آدميان است،]به احتمال ضعيف كه شايد على با اشتغال به‏خلافت‏خود را مجبور به سازش‏كارى به بيند و مقام دلخواه آنان را براى آنان تامين‏نمايد،در انتخاب او شركت كردند.

3-تاثير شخصيت‏ها-اين عامل را به دو گونه مى‏توان تصور نمود:

يك-قرارگرفتن تحت تاثير شخصيت‏هايى رشديافته كه اميال و خواسته‏هاى‏حيوانى خود را كاملا مهار و تعديل نموده طعم عظمت و كمال انسانى را چشيده‏اند.تاثير اين شخصيت‏ها در سرنوشت اجتماعات،نه تنها مضر نيست،بلكه صد درصدبه نفع آنها است،شخصيت‏هايى امثال:

سلمان و مالك‏اشتر و عمار بن ياسر و محمد بن ابى بكر و هاشم مرقال‏و حجر بن عدى و اويس قرنى و ميثم‏تمار[كه بجهت انسان‏شناسى عميقى كه‏داشته‏اند،در جاذبيت‏شخصيت على بن ابيطالب (ع) قرار گرفته بودند]،راهنمايان‏بسيار باارزشى براى مردم آن دوران بودند و ايكاش مردم در همه دوران‏ها وجوامع تحت تاثير اين‏گونه شخصيت‏ها،سرنوشت‏حيات اجتماعى خويش راتعيين نمايند.سلطه اين افراد بوسيله شمشير بر طبيعت معمولى مردم نيست،بلكه سلطه آنان بوسيله عقول نافذ و وجدان‏هاى پاكشان بر عقول و وجدان‏هاى آزادانسانى مى‏باشد.

دو-قرارگرفتن تحت تاثير شخصيت‏هاى نيرومند،مانند گنجشگ ضعيف‏در مقابل كام اژدها. اين تاثير ناشى از عامل جبرى نيروست كه تاكنون با تكيه به‏تنازع در بقا،راه انسان‏ها را براى هر گونه اصلاح سد كرده است.

تاثير شخصيت‏ها در انتخاب على بن ابيطالب عليه السلام به زمامدارى از نوع‏اول بوده است. اين نه تنها يك اتفاق نيكو درباره يك حادثه شخصى تاريخى بوده‏است،بلكه با نظر به ناتوانى مردم معمولى از تعيين سرنوشت‏حيات اجتماعى‏خود،راهى بهتر از اين براى اصل پديده حاكميت ديده نمى‏شود.اين نكته رانبايد فراموش كنيم كه شخصيت‏هاى تعيين كننده سرنوشت‏حيات اجتماعى بايستى‏واجد آن شرايط اساسى باشند كه‏«افلاطون‏»بعنوان شرايط زمامدار مطرح كرده‏است،زيرا تنها شخصيت‏هايى كه واجد آن شرايطند،مى‏توانند،شايستگى زمامدارحكيم و دارا بودن او را به شرايط مزبور درك كنند.

عقل‏گردى عقل را دانى كمال عشق گردى عشق را بينى جمال

انتخابى كه از نظر كيفيت نوعى انتصاب مطابق دستور الهى بود

درست است كه در ظاهر امر،تصدى امير المؤمنين عليه السلام به زمامدارى‏مستند به انتخاب مردم بود،ولى اين انتخاب را با انواع معمولى آن،بهيچ وجه‏نمى‏توان مقايسه نمود،زيرا:

1-على بن ابيطالب با نظر به داشتن همه فضايل انسانى-الهى[باتفاق همه‏صاحبنظران] شايسته‏ترين شخصيت‏براى رهبرى و زمامدارى بوده است،خواه مردم‏انتخاب مى‏كردند يا او را از رهبرى و زمامدارى كنار مى‏گذاشتند.اگر آن روزاز يك يك مردم بدون كمترين تطميع و تهديد مى‏پرسيدند:مورد نظر شما براى‏رهبرى و زمامدارى كيست؟اگر شخص مسئول معناى آن منصب و مقام را مى‏دانست‏و به انسان و انسانيت علاقه‏اى داشت،جز على بن ابيطالب را نمى‏توانست مطرح‏كند.

2-وجدان پاك و عقل سليم مردم همان پيامبران درونى هستند كه هر حكمى‏را صادر كنند، حكم الهى مى‏باشد.

هيچ جاى ترديد نيست كه هجوم بى‏نظير مردم براى انتخاب امير المؤمنين‏به تحريك وجدان پاك و عقل سليم آنان بوده است و بس.باضافه اينكه نه تنها مردم‏حكومت على را يك حكومت الهى مى‏دانستند،بلكه خود آن پيشواى صادق وعادل محض نيز،تصدى خود را بر امر حكومت‏يك ماموريت الهى مى‏دانست.اين‏اعتقاد در جملات بعدى خطبه كاملا روشن است:

اما و الذى فلق الحبة و برا النسمة،لولا حضور الحاضر و قيام الحجة‏بوجود الناصر،و ما اخذ الله على العلماء ان لا يقاروا على كظة ظالم و سغب‏مظلوم لالقيت‏حبلها على غاربها.

(سوگند به خدايى كه دانه را شكافت و روح را آفريد،اگر گروهى براى‏يارى من آماده نبودند و حجت‏خداوندى با وجود ياوران بر من تمام نمى‏گشت وپيمان الهى با دانايان درباره عدم تحمل پرخورى ستمكاران و گرسنگى ستمديدگان‏نبود،مهار اين زمامدارى را به دوشش مى‏انداختم) ...

در تفسير موضوعى مباحث مشروحى درباره ناكثين و مارقين و قاسطين‏خواهيم داشت.

پايان مجلد دوم از ترجمه و تفسير نهج البلاغه

پى‏نوشتها:

1-مصادر نهج البلاغه-عبد الزهراء الحسينى الخطيب-چاپ اول-ج 1 ص 117.

2-جمع آورى نهج البلاغه بوسيله سيد رضى در سال 400 بوده است،ماخذ مزبورص 27.

تذكر-تاريخى كه در ميان پارانتزها تعيين شده است،سال وفات است.

3-مصادر نهج البلاغه و اسانيده-عبد الزهراء الحسينى-الخطيب ج 1 ص 27 تا 37.

4-تاريخى كه در ميان پارانتزها تعيين شده است،سال وفات است.

5-امالى شيخ طوسى ص 237.

6-الغدير ج 7 ص 82 تا 84.

7-مصادر نهج البلاغه ج 1 ص 312 چاپ بيروت.

8-ماخذ مزبور ص 314.

9-المستدرك ج 3 ص 343 خاتمه،نقل از دعائم الاسلام-قاضى نعمان مصرى.

10-شرح نهج البلاغه-ابن ابى الحديد تحقيق محمد ابو الفضل ابراهيم ج 1 ص 156و 157 چاپ دار احياء الكتب العربية.

11-بينوايان-هوگو ج 1 ص 501 ترجمه آقاى مستعان چاپ نهم.

12-ماخذ مزبور ص 506.

13-شرح نهج البلاغه-محمد عبده-تحقيق محمد محيى الدين عبد الحميد چاپ استقامت‏ج 1 ص 30.

14-مروج الذهب-مسعودى ج 3 ص 21 و 22 و شرح نهج البلاغه-ابن ابى الحديدج 1 ص 284 و وقعة صفين-نصر بن مزاحم چاپ دوم ص 119 و 120 و جمهرة رسائل العرب‏احمد زكى صفوت ج 1 ص 544 و 545 و 546.

15-تاريخ يعقوبى ج 2 ص 124.

16-تاريخ يعقوبى ج 2 ص 124.

17-ماخذ مزبور ص 126.

18-شرح نهج البلاغه-ابن ابى الحديد-ج 1 ص 169.

19-شرح نهج البلاغه-ابن ابى الحديد ج 1 ص 169.

20-ط 92 ص 136.

21-الامامة و السياسه-ابن قتيبه دينورى ص 18 و 19 چاپ اول-مصر.

22-كلمه ضبع كه در جمله امير المؤمنين آمده است،هم به معناى كفتار است و هم به‏معناى قحطى،بعضى از شارحين نهج البلاغه ضبع را در جمله مزبور به معناى كفتار گرفته‏اندو تراكم جمعيت را به انبوه موهاى آن.ولى ما به معناى قحط و خشك‏سالى گرفته‏ايم. يعنى‏خشك‏سالى آرمان‏هاى عالى زندگى.

23-تاريخ يعقوبى ج 2 ص 124.

24-جمهوريه افلاطون ترجمه حنا خباز چاپ مصر 1929 ص 154.

ناگفته نماند كه پرسش اديمنتس و پاسخ سقراط،در روزگار ما هم كاملا مطرح است.

نامه ها

نامه یک

نامه دو

نامه یک

آیه

ترجمه وشرح ایت الله مکارم

ترجمه دکترآیتی

من كتاب له عليه السلام

إلى أهل الكوفة، عند مسيره من المدينة إلى البصرة

مِنْ عَبْدِ اللهِ عَلِيٍّ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ إلَى أَهْلِ الْكُوفَةِ، جَبْهَةِالاََْنْصَارِ وَسَنَامِك الْعَرَبِ.

أَمَّا بَعْدُ، فَإِنِّي أُخْبِرُكُمْ عَنْ أَمْرِ عُثْمانَ حَتَّى يَكُونَ سَمْعُهُ كَعِيَانِهِ إِنَّ النَّاسَ طَعَنُوا عَلَيْهِ، فَكُنْتُ رَجُلاً مِنَ الْمُهَاجِرِينَ أُكْثِرُ اسْتِعْتَابَه وَأُقِلُّ عِتَابَهُ، وَكَانَ طَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ أَهْوَنُ سَيْرِهِمَا فِيهِ الْوَجيِفُ وَأَرْفَقُ حِدَائِهِمَاگ الْعَنِيفُ، وَكَانَ مِنْ عَائِشَةَ فِيهِ فَلْتَةُ غَضَبٍ، فَأُتِيحَ لَهُ قَوْمٌ فَقَتَلُوهُ، وَبَايَعَنِي النَّاسُ غَيْرَ مُسْتَكْرَهِينَ وَلاَ مُجْبَرِينَ، بَلْ طَائِعِينَ مُخَيَّرِينَ.

وَاعْلَمُوا أَنَّ دَارَ الْهِجْرَةِقَدْ قَلَعَتْ بِأَهْلِهَا وَقَلَعُوا بِهَا وَجَاشَتْ جَيْشَ الْمِرْجَلِك، وَقَامَتِ الْفِتْنَةُ عَلَى الْقُطْبِ، فَأَسْرِعُوا إِلَى أَمِيرِ عَدُوِّكُمْ، إِنْ شَاءَ اللهُ.

از نامه‏ هاى امام عليه السلام‏به اهل كوفه هنگام حركت از مدينه به سوى بصره[1]

از بنده خدا امير مؤمنان علي عليه السلام به اهل كوفه،گروه ياران شرافتمند،و بلند پايگان عرب! [2]

اما بعد:من از جريان‏«عثمان‏»آنچنان شما را آگاهى دهم كه شنيدن‏آن همچون ديدن باشد. مردم به او عيب گرفتند و طعنه زدند،و من يكى ازمهاجران بودم كه بيشتر براى رضايتش(در راه خدا)مى‏كوشيدم و كمترسرزنشش مى‏نمودم،ولى‏«طلحه‏»و«زبير»آسانترين فشارى كه بر او وارد مى‏كردند همانند تند راندن شتر بود و خواندنهاى ناراحت كننده،(كه هرچه زودتر خسته شود)و از ناحيه‏«عايشه‏»نيز(عثمان)ناگهانى مورد غضب‏قرار گرفت.

عده‏اى به تنگ آمدند و او را كشتند،و مردم بدون اكراه و اجبار بلكه بااختيار و با رغبت،با من بيعت نمودند.

آگاه باشيد!سراى هجرت(مدينه)،اهل خويش را بيرون رانده و آنهاهم از آن فاصله گرفته‏اند، مدينه همچون ديگى در حال غليان است،و فتنه‏به پا خاسته.

بسوى اميرو فرمانده خود بشتابيد و به جهاد دشمنان خويش مبادرت‏ورزيد،بخواست‏خداوند بزرگ.

توضيحها

[1]«محمد بن اسحاق‏»-متوفاى سال 151 از عمويش‏«عبد الرحمن‏بن يسار»نقل ميكند: هنگاميكه على عليه السلام بسوى‏«بصره‏»براى نبرد با«طلحه‏»و«زبير»حركت كرد،از«ربذه‏»اين نامه را وسيله‏«محمد بن جعفر بن ابيطالب‏و«محمد بن ابى بكر»براى اهل كوفه فرستاد.

«ابن قتيبه‏»در كتاب‏«الامامة و السياسة‏»جلد 1 صفحه‏67 با كمى اختلاف‏و شيخ‏«مفيد»در كتاب‏«الجمل‏»صفحه 131 و شيخ‏«طوسى‏»در كتاب‏«امالى‏»جلد 2 صفحه‏359 و«زمخشرى‏»قسمتى از آنرا در جزء چهارم‏«ربيع الابرار»«باب العداوة و البغضاء»نقل كرده‏اند.

بايد توجه داشت‏«شيخ مفيد»معتقد است،اين نامه وسيله‏«امام حسن‏»و«عمار ياسر»براى اهل كوفه فرستاده شده است.(مصادر نهج البلاغه جلد 2 ص 194)

[2]طبق آنچه‏«محمد بن اسحاق‏»نقل كرده هنگاميكه‏«محمد بن‏جعفر»و«محمد بن ابو بكر»وارد كوفه شدند مردم را براى كمك به امام على عليه السلام‏آماده ساختند.عده‏اى از مردم نزد«ابو موسى‏»كه فرماندار«كوفه‏»بود و پس‏از قتل‏«عثمان‏»امام عليه السلام او را ابقاء نموده بود،رفتند و نظر او را براى‏رفتن بيارى امام عليه السلام جويا شدند«ابو موسى‏»گفت: اگر راه آخرت رامى‏پوئيد در خانه بنشينيد،و اگر طالب دنيا هستيد با اين دو نفر حركت كنيد.

لذا مردم از همراهى با فرستادگان امام(ع)خود دارى كردند.

فرستادگان امام عليه السلام نزد«ابو موسى‏»رفته بوى اعتراض كردند ولى‏«ابو موسى‏»به آنها پاسخ داد،«بيعت عثمان‏»هنوز بگردن على عليه السلام و من و شما باقى است.اگر قرار باشد مبارزه كنيم‏بايد از كشندگان عثمان شروع نمائيم.فرستادگان امام به نزدش باز گشتند وجريان را گزارش كردند.

ولى طبق نقل‏«ابو مخنف‏»كه امام عليه السلام‏«هاشم ابن عتبه‏»را از«ربذه‏»حامل پيام خود به‏«ابو موسى‏»قرار داده بود،آمده كه‏«هاشم بن عتبه‏»نامه را به‏«ابو موسى‏»تسليم كرد.«ابو موسى‏»با«سائب ابن مالك اشعرى‏»مشورت كرد«سائب‏»بلزوم پيروى از نامه امام عليه السلام نظر داد.اما«ابو موسى‏»نپذيرفت.نامه‏را نگهداشت و«هاشم‏»را تهديد به حبس و قتل نمود«سائب‏»مى‏گويد:جريان رابه‏«هاشم‏»گفتم او نامه‏اى به امام عليه السلام نوشت و همراه شخصى بنام‏«محل‏ابن خليفه‏»فرستاد و در آن از كينه و دشمنى‏«ابو موسى‏»و تهديد بزندان و كشتن،امام را آگاه ساخت و نظر آنحضرت را خواست.

امام عليه السلام پس از مطالعه نامه و پرسشهائى كه از فرستاده‏«هاشم‏»نمودنامه تهديد آميزى به ابو موسى نوشت و همراه‏«عبد الله بن عباس‏»و«محمد بن‏ابى بكر»برايش فرستاد در آن نامه آمده:«از هم اكنون از مقام خود بر كنارهستى،من بفرستادگان خود دستور دادم در صورت سرپيچى از اين فرمان،تراقطعه قطعه كند»!!پس از آن از«ربذه‏»بسوى‏«ذى قار»حركت فرمود و چون ازوضع‏«ابن عباس‏»و فرزند«ابو بكر»خبرى نداشت‏«امام حسن‏»،«عمار ياسر،«زيد بن صوحان‏»و«قيس ابن سعد ابن عباده‏»را بسوى‏«كوفه‏»روانه ساخت،و نامه‏اى همراه آنها براى مردم كوفه نوشت،تا هم آنها را آگاه سازند.و هم‏به يارى دعوت كنند.

و در نامه چنين آمده است:

«اما بعد،فانى خرجت مخرجى هذا،اما ظالما،و اما مظلوما،و اماباغيا،و اما مبيغا على فانشد الله رجلا بلغ كتابى هذا الانفرالى،فان كنت مظلوما اعاننى و ان كنت ظالما استعتبنى:.

«من به آن سو حركت كردم،يا ظالم هستم و يا مظلوم!يا متجاوزم يا به‏حقوقم تجاوز شده!هر كس اين نامه‏ام باو رسد او را سوگند مى‏دهم كه بسويم‏حركت كند،اگر مرا مظلوم يافت كمكم كند و اگر مرا ظالم ديد با اقامه دليل‏ارشاد نمايد اين همان نامه‏57 نهج البلاغه ميباشد.

از تاريخ مربوط باين قسمت‏بر مى‏آيد،پس از آنكه امام حسن عليه السلام‏و«عمار»بكوفه رسيدند،نامه امام عليه السلام را بر مردم خواندند و طى‏سخن‏رانى‏هائى مردم را آگاه نمودند، «ابو موسى‏»مخالفت نمود و با ايجاداختلاف مردم را از رفتن به كمك امام(ع)باز داشت، فرستادگان اين مطالب را به‏امام گزارش نمودند.امام عليه السلام‏«مالك اشتر»را براى خاتمه دادن به كارها و بسيج‏مردم براى جهاد به كوفه فرستاد:

«اشتر»وارد كوفه شد،در مسجد اعظم كوفه قرار گرفت،و از آنجا مردم رادعوت كرد تا با او به‏«قصر دار الامارة‏»بروند وى هنگامى به دار الاماره رسيد كه‏ابو موسى و امام حسن(ع)و عمار مشغول منازعه بودند«اشتر»بر سر ابو موسى‏فرياد كشيد كه:

«اخرج من قصر نا لا ام لك اخرج الله نفسك فو الله انك لمن المنافقين قديما»:

از قصر ما خارج شو اى ناپاك خداوند روحت را از بدنت‏خارج سازد به خدا سوگندتو از پيش از منافقان بودى!

«ابو موسى‏»يك شب مهلت‏خواست اشتر به وى مهلت داد به شرط اينكه دردار الاماره نماند. مردم ريختند كه اموال‏«ابو موسى‏»را غارت كنند ولى اشتر ازآنها جلو گيرى كرد:آنها سخن اشتر را قبول كردند پس از اين جريان بيش‏از 12 هزار نفر از كوفه براى يارى امام به سوى‏«بصره‏»حركت كردند.

(اقتباس از شرح ابن ابى الحديد جلد 14 صفحه 8-21)

باب گزيده‏اى ازنامه‏هاى‏مولاى ما امير المؤمنين(عليه السلام) به دشمنان و كارگزارانش در شهرها و نيز گزيده‏اى از عهدنامه‏هايش به عمالش و وصاياى آن حضرت به كسان و يارانش.

1

نامه‏اى از آن حضرت(ع)به مردم كوفه هنگام حركتش از مدينه به بصره.

از بنده خدا،على،امير المؤمنين به مردم كوفه كه بزرگواران ياران و ارجمندان‏عرب‏اند.

اما بعد.شما را از كار عثمان خبر مى‏دهم،به گونه‏اى كه شنيدنش چون ديدن‏باشد:مردم بر او خرده گرفتند و من كه مردى از مهاجران بودم،همواره خشنودى‏او را مى‏خواستم و كمتر سرزنش مى‏كردم.ولى طلحه و زبير در باره او شيوه‏ديگر داشتند و آسانترين كارشان،تاختن بر او بود و نرمترين رفتارشان،رفتارى‏ناهموار بود.بناگاه،عايشه بى‏تامل بر او خشم گرفت و مردمى بر او شوريدندو كشتندش.آنگاه مردم با من بيعت كردند نه از روى اكراه يا اجبار،بل به رضاو اختيار.

بدانيد كه سراى هجرت[مدينه]مردمش را از خود راند و مردم نيز از آنجا رفتند.

ناگاه،چون ديگى كه بر آتش باشد،جوشيدن گرفت و فتنه سر برداشت.پس به‏سوى اميرتان بشتابيد و اگر خدا خواهد،براى جهاد با دشمن،به پيش تازيد.

نامه دو

آیه

ترجمه وشرح ایت الله مکارم

ترجمه دکترآیتی

ومن كتاب له عليه السلام

إليهم، بعد فتح البصرة

وَجَزَاكُمُ اللهُ مِنْ أَهْلِ مِصْرٍ عَنْ أَهْلِ بَيْتِ نَبِيِّكُمْ أَحْسَنَ مَا يَجْزِي الْعَامِلِينَ بِطَاعَتِهِ، وَالشَّاكِرِينَ لِنِعْمَتِهِ، فَقَدْ سَمِعْتُمْ وَأَطَعْتُمْ، وَدُعِيتُمْ فَأَجَبْتُمْ.

از نامه‏ هاى امام عليه السلام‏به اهل كوفه پس از فتح بصره [1]خداوند به شما اهل اين شهر از ناحيه اهلبيت پيامبرتان جزا و پاداش دهدبهترين پاداشى كه به عاملان و مطيعان خود و سپاسگزاران نعمتهايش عطامى‏كند،چرا كه شنيديد و اطاعت كرديد،دعوت شديد و اجابت نموديد.

توضيحها

[1]اين نامه را امام(ع)بعد از فتح‏«بصره‏»براى اهل كوفه نوشته و آنرا همراه‏«عمر ابن سلمه ارحبى‏»فرستاده است.

اين نامه را شيخ‏«مفيد»در كتاب‏«النصرة‏»صفحه 215 از كتاب‏«الجمل‏»نوشته‏«واقدى‏»نقل كرده است.البته‏«شريف رضى ره‏»مقدارى از اول و كمى ازآخر نامه را حذف كرده است و دليل آن اين است كه در پايان نامه آمده است.

«كتبه عبيد الله بن ابى رافع في رجب سنة ست و ثلاثين‏»كاتب اين نامه‏«عبيد الله‏ابن ابى رافع‏»است و آنرا در سال‏36 هجرى نگاشته.

(مصادر نهج البلاغه جلد3 صفحه 195)

نامه‏اى از آن حضرت(ع)پس از فتح بصره به مردم كوفه نوشته است.

خداوند به شما مردم شهر از جانب خاندان پيامبرتان پاداش نيكو دهد،همان‏پاداش كه به فرمانبران و سپاسگويان نعمتش مى‏دهد.شما شنيديد و اطاعت كرديد،فراخوانده شديد و پاسخ داديد.

در فتنه‏ها همچون شتر كم سن و سال باش!نه پشتى كه سوار شوندو نه پستانى كه بدوشند [1]

2

هر كس‏«طمع‏»در درون داشته باشد خود را حقير كرده.و كسيكه‏ناراحتيهايش را فاش كند بذلت‏خويش راضى شده.و كسى كه زبانش رابر خود امير كند شخصيت‏خود را پايمال كرده است. [2]

3

«بخل‏»ننك است و«ترس‏»نقصان،و«فقر»شخص زيرك‏را از بيان دليلش گنك مى‏سازد.و شخصى كه فقير است در شهرش نيز غريب‏است.

4

«ناتوانى‏»آفت است.و«شكيبائى‏»شجاعت.و«زهد»ثروت‏و«تقوى‏»سپر و بهترين همنشين، «رضايت‏»و خشنودى است.

5

«علم‏»ميراث گرانبهائى است و«آداب‏»لباس فاحز و زينتى است‏و«فكر»آئينه‏اى است صاف.

6

«سينه شخص عاقل‏»صندوق اسرار او است،و«خوشروئى‏»دام محبت است و«تحمل ناراحتى‏ها»قبر عيوب است. و نقل شده كه در اين باره نيز چنين فرموده است:

سؤال و پرسش وسيله پوشاندن عيبها است.و آنكس كه از خود راضى‏باشد خشمگين بر او زياد خواهد بود.

7

«صدقه‏»و كمك به نيازمندان داروى مؤثرى است.و اعمال‏بندگان در اين دنيا نصب العين آنها در آخرت خواهد بود.

8

تعجب كنيد از اين انسان كه با يك قطعه پى ميبيند،با قطعه گوشتى سخن‏مى‏گويد.و با استخوانى مى‏شنود،و از شكافى نفس مى‏كشد!!(و اين‏كارهاى بزرك و حياتى را با اين وسائل كوچك انجام ميدهد).

9

هنگامى كه دنيا بكسى رو كند نيكيهاى غير او را به او عاريت ميدهدو هنگامى كه دنيا بكسى پشت كند نيكيها و افتخاراتش را از او سلب مى-نمايد. [3]

10

با مردم آنچنان معاشرت كنيد كه اگر بميريد بر مرك شما اشك ريزندو اگر زنده بمانيد به شما عشق ورزند [4]

11

هنگامى كه بر دشمنت پيروز شدى عفو را شكرانه اين پيروزى قرارده! [5]

12

عاجزترين مردم كسى است كه از بدست آوردن دوست عاجز بماندو از او عاجزتر كسى است كه دوستان دست آورده را از دست‏بدهد! [6]

13

هنگامى كه مقدمات نعمتها بشمار مى‏رسد دنباله آن را به واسطه‏كمى شكر گزارى از خود دور نسازيد. [7]

14

كسى كه نزديكانش او را رها سازند،آنها كه دورند او رامى‏برند(و ياريش مى‏كنند.) [8]

15

هر شخص گرفتارى را نمى‏توان سرزنش كرد(چه بسا بى‏تقصيرباشد) [9]

16

امور،تسليم تقديرها است تا آنجا كه گاه مرك انسان در تدبير وهوشيارى او است [10]

17

از امام درباره اين گفتار پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم سؤال شد كه فرموده است:

«موهاى سفيد را تغيير دهيد و خود را شبيه يهود نكنيد»امام عليه السلام فرمود:اين سخن را پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم زمانى فرمود كه پيروان‏اسلام كم بودند اما امروز كه اسلام توسعه يافته و امنيت‏حكمفرما است هركسى مختار است(كه اين كار را بكند يا نكند) [11]

18

درباره كسانى كه از نبرد كردن همراه او خوددارى كردند فرمود:

حق را تنها گذاشتند و باطل را يارى نكردند. [12]

19

كسى كه در مسير آرزوها بشتابد در مرك خواهد افتاد. [13]

20

از لغزش مردم نيك و با شخصيت چشم پوشى كنيد چرا كه هيچيك ازآنها لغزش نمى‏كند مگر اينكه دست‏خدا بدست او است و او را بلند مى‏نمايد [14]

توضيحها

[1]اين سخن از كلمات مشهور امام است.و پيش از شريف رضى ابو حيان توحيدى‏متوفاى سال 380 در كتاب‏«الامتاع و المؤانسه‏»ج 2 ص 31 آن را نقل كرده‏است.

(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص‏7)

آنچه در اينجا توجه به آن لازم است اين است كه امام اين دستور را براى‏زمانى داده كه دو طرف متخاصم در فتنه،گمراه،و بر خلاف حق باشند و گرنه اگريك طرف بر حق است،وظيفه او طرفدارى از حق مى‏باشد.و نيز در مورد جامعه‏اى‏پر از فساد است،جامعه‏اى كه نمى‏شود آن را به تنهائى اصلاح كرد بنابر اين وظيفه‏عدم اعانت است. شاهد اين سخن جملات ديگرى است كه در اين سخن امام وجود داشته‏ولى شريف رضى در اينجا نياورده است كه ما قسمتى از آن را مى‏آوريم:

شيخ رضى الدين على بن يوسف بن مطهر حلى(برادر علامه حلى)نقل كرده،اين كلمه از سخنانى است كه امام فرزندش حسن عليه السلام را به آن سفارش نموده است.

در قسمتى از آن سفارش چنين مى‏فرمايد:

«پسرم هرگاه در ميان مردمى بودى كه كودكانشان متجاوز،جوانانشان‏قاتل و پرده در، بزرگسالانشان امر بمعروف و نهى از منكر نمى‏كنند،...ترس ازكسى دارند كه از زبانش مى‏ترسند،به كسى احترام مى‏كنند كه اميد به سود وو بهره‏اى از او دارند،اگر رهاشان كنى تو را رها نميكنند،اگر متابعتشان كنى فريبت‏مى‏دهند،در ظاهر با تو برادرند و در پنهانى دشمن، اساس معاشرت و اطاعتشان‏بر غير تقوا است.از يكديگر كه جدا مى‏شوند همديگر را مذمت مى‏كنند سنتهاى‏نيك در آنها مرده و بدعتها در بينشان زنده شده.پسرم در بين چنين جامعه‏اى چون‏بچه شترى باش كه نه مى‏تواند سوارى دهد و نه شير...

(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص 8)

[2]از شماره 2-7 جمله‏هائى است كه در ضمن سفارشات و توصيه‏هاى امام‏عليه السلام به مالك اشتر در جمله‏هاى كوتاه آمده است كه شريف رضى تعدادى از آنهارا انتخاب،و احيانا با تقدم و تاخر نقل كرده است.

پيش از شريف رضى ابن شعبه در كتاب‏«تحف العقول‏»ص 201 در باب‏«ما روى عنه صلوات الله عليه من قصار كلمه‏»آنها را نقل كرده است.

(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص‏9)

[3]«مسعودى‏»در كتاب‏«مروج الذهب‏»ج‏3 ص 434 نقل مى‏كند كه وقتى‏«ضرار بن ضمره‏»نزد معاويه رفت.و معاويه از او خواست كه حالات على عليه السلام‏را برايش نقل كند،پس از آنكه آن سخن معروف(سخن‏77) را برايش نقل‏نمود،از او خواست همه آنچه شنيده باز گو كند، ضرار پاسخ داد اين امكان ندارد.

سپس مطالبى،از جمله سخن مورد بحث را نقل نمود.

از جمله ناقلان اين سخن‏«قاضى قضاعى‏»در كتاب‏«دستور معالم الحكم‏»ص 25 است-البته با تغييرى در بعضى الفاظ-(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص 11 و 12)

[4]مرحوم‏«صدوق‏»در كتاب‏«من لا يحضره الفقيه‏»ج 4 ص‏277 آن را در ضمن‏يكى از وصاياى آن حضرت به‏«محمد حنفيه‏»نقل كرده است.

«سبط ابن جوزى‏»در كتاب‏«تذكره‏»ص 142 و«شيخ طوسى‏»در كتاب‏«امالى‏»ص‏209 آن را نقل نموده‏اند.

(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص 12)

[5]اين سخن از كلمات صدگانه‏اى است كه‏«جاحظ‏»از كلمات امير مؤمنان‏انتخاب كرده، و«راغب اصفهانى‏»در كتاب‏«محاضرات‏»ج 1 ص 111 نيز آن رابا كمى تفاوت آورده است.

[6]«ابو على قال‏»در كتاب‏«ذيل الامالى‏»ص 110 آن را آورده است.

[7]اين نيز از همان كلمات صدگانه‏اى است كه‏«ابو عثمان جاحظ‏»از سخنان امام(ع)انتخاب كرده است و شايد سيد رضى ره از ايشان گرفته باشد.

[8]«نويرى‏»در كتاب‏«نهاية الارب‏»ج‏3 ص‏6 و«ميدانى‏»در«مجمع الامثال‏»ج 2 ص‏453 آن را نقل كرده‏اند.

[9]طبق گفته ابن ابى الحديد اين حديث اشاره به نبى اكرم است كه بستگانش‏دست از يارى او برداشته و او را طرد كردند ولى اوس و خزرج وى را يارى كرده‏و در نشر دعوت و رساندن رسالتش سهم به سزائى كسب كردند.

[10]شيخ مفيد در كتاب الجمل از كتاب الجمل نوشته ابو مخنف متوفاى سال 175نقل مى‏كند:

هنگامى كه امير مؤمنان(ع)تصميم حركت‏بسوى بصره را گرفت‏به او خبررسيد كه سعد ابن ابى وقاص،محمد ابن مسلمه،اسامة ابن زيد و عبد الله ابن عمردر حركت،كندى مى‏ورزند،آنها را احضار كرد و پرسيد به من خبر رسيده‏شما از حركت در اين راه باز ايستاده‏ايد من هم شما را مجبور نمى‏كنم،آيا بربيعت من باقى هستيد؟پاسخ دادند آرى!پرسيد:

پس علت عدم حركت‏شما چيست؟سعد پاسخ داد:من از اين ناراحتم،در جنگى كه شركت كنم به مؤمنى صدمه وارد شود،اگر به من شمشيرى بدهى كه‏مؤمن را از كافر بشناسد با تو در اين جنگ شركت مى‏كنم.

اسامه گفت:من سخت‏شما را دوست دارم اما با خدا پيمان بسته‏ام كه باگوينده لا اله الا الله جنك نكنم.

انگيزه اين پيمان اين بوده كه اسامه در عصر پيامبر در يكى از جنگها هنگامى كه‏ميخواهد يكى از مشركان را بكشد او از ترس مى‏گويد لا اله الا الله،در عين حال او را مى‏كشد،جريان كه به نبى اكرم(ص)گزارش مى‏شود به اسامه مى‏فرمايد:

چرا كسى كه شهادت به يگانگى خدا داده كشته‏اى؟او پاسخ اسامه كه‏حكايت از آن دارد كه او از روى ترس اقرار كرده مورد قبول پيامبر واقع نمى‏شودلذا اسامه تصميم ميگيرد ديگر با گويندگان اين كلمه مبارزه نكند.

عبد الله ابن عمر پاسخ مى‏دهد كه من از اين حرب چيزى سر در نمى‏آورم(نميدانم‏در راه حق است‏يا باطل به پيروزى خواهد رسيد يا نه)لذا از شما مى‏خواهم كه مرابر چيزى كه نميدانم مجبور نسازى.

در اين موقع امام سخن مورد بحث را فرمود:

«هر فريب خورده را نبايد سر زنش كرد».

تنها از آنها پرسيد بر بيعت من باقى هستيد؟و سپس فرمود بخانه‏ها برگرديدخداوند بزودى از شما بى‏نياز خواهد شد.(مصادر نهج البلاغه ج 4 ص‏16)امام(ع)با سخن خود به يك حقيقت اشاره كرده و آن اين است كه گاه‏مى‏شود انسان فريب معلومات و يا تعهدات خود را مى‏خورد در حاليكه نه دايره‏تعهدات آنجا را ميگيرد و نه مى‏توان به آن معلومات ناقص اكتفاء كرد.

چرا كه همانگونه كه سخن پيامبر در آنروز براى اسامه حجت‏بود و مردمشركى كه لا اله الا لله ميگفت.

-گرچه از روى ترس-نبايد بكشيد،همانگونه در اين روز وظيفه‏اش تبعيت‏از امام(ع)بود كه بايد رو در روى افراد مسلمانى كه كمر براى در هم شكستن‏اسلام بسته‏اند ايستاد.

جالب اينكه در عصر ما نيز بعضى از افراد ارتش آريامهرى همين بهانه راميآورند كه ما سوگند ياد كرده‏ايم و بايد به بآن وفادار باشيم. و همچنين وظيفه عبد الله ابن عمر اين نبود كه اگر خودش در اين باره چيزى‏نميداند دست از مبارزه با دشمنان اسلام بكشد زيرا در چنين مواردى،تشخيص‏وظيفه،با امام و رهبر مسلمين است نه افراد به تنهائى.

لذا ميبينيم مورخان نوشته‏اند ابن عمر خود در آخر عمر از عدم شركت‏ناراحت‏بود.

نادرستى سخن سعد واضحتر از آن است كه نياز به توضيح داشته باشد،زيرامؤمن اگر رو در روى اسلام ايستاد معلوم مى‏شود او حقيقتا مؤمن نيست،مگرايمان به گفتار است؟از همه مضحكتر در خواست چنان شمشيرى است،كه روشن‏است‏بهانه است.

[11]اين سخن را جاحظ در ضمن همان صد سخنى كه از كلمات امام(ع)بر-گزيده آورده و ابن شعبه در كتاب تحف العقول ص‏223 با كمى اختلاف،باآنچه در اينجا است نقل كرده.

و شيخ مفيد در كتاب ارشاد ص‏173 آنرا آورده است.

شبيه اين سخن در همين كلمات قصار شماره‏459 نيز آمده است.

اين سخن امام(ع)با آزادى اراده و تدبير منافات ندارد زيرا در عين اينكه‏ما با اراده و تدبير كافى كارها را پيش بينى مى‏كنيم و پيش ميرويم.

اما گاهى دست تقدير بطور كلى آنرا دگرگون مى‏كند،بعنوان مثال منافقين‏براى از بين بردن پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم نقشه كشيدند ولى مقدر بود كه پيامبر(ص)سالم بماند و ملتها را نجات دهد و لذا تدبير آنها كارى از پيش نبرد.روى اين‏زمينه امام(ع)مى‏فرمايد: گاهى مرگ انسان در دل تدبيرش نهفته است! [521]ابو بكر محمد ابن طيب باقلانى متوفاى سال 372 در كتاب اعجاز القرآن‏ص 4 و عبد الله ابن معتز كه‏63 سال پيش از تولد رضى ره كشته شده،و 104 سال‏پيش از تاليف نهج البلاغه مى‏زيسته در كتاب البديع ص 20 اين سخن را نقل‏كرده‏اند.

از آنچه در اين سخن آمده بر مى‏آيد كه قسمتى از احكام در صدر اسلام‏جنبه موقتى و شعار، داشته كه مسلمانان بوسيله آنها شناخته مى‏شدند و پس ازازدياد جمعيت آنها،از وجوب خارج شده است.

[12]مرحوم‏«شيخ طوسى‏»در كتاب‏«امالى‏»ص‏83 نقل كرده كه‏«حارث ابن‏حوط ليثى‏»بر امير مؤمنان(ع)وارد شد و عرض كرد:

من‏«طلحه‏»و«زبير»و«عايشه‏»را بر حق مى‏دانم،حضرت در پاسخش فرمود:

تو به پائين نگاه كرده‏اى نه به بالا،حق و باطل،بواسطه مردم شناخته نمى‏شوند بلكه‏بايد حق را با متابعت كسانى كه به راستى تابع حقند و باطل را از اجتناب آنانكه‏از آن دورى مى‏كنند، شناخت(يعنى بايد الگوهاى اصيل و روشن همچون پيامبران‏و امامان و ياران خاص آنها را معيار قرار داد نه هر كس را)حارث گفت پس من همچون‏«عبد الله عمر»و«سعد ابن مالك‏»خواهم بود(كه نه همراه شما آمدند و نه با طلحه و زبير و عايشه)امام(ع)در پاسخش فرمود:«عبد الله‏»و«سعد»حق را خوار و رها ساختند وباطل را يارى نكردند،چه وقت اين دو، امام بوده‏اند كه متابعت از آنان لازم‏باشد؟

جريانى كه بين امام(ع)و حارث گذشته‏«جاحظ‏»در كتاب‏«البيان و التبين‏» ج 2 ص 112 و يعقوبى در تاريخ خود ج 2 ص 152 آورده‏اند.

اين جريان در ذيل شماره 262 كلمات قصار نيز آمده با اين تفاوت كه درآنجا بجاى‏«سعد»«سعيد»آمده است.

[13]اين نيز از همان صد كلمه ايست كه‏«جاحظ‏»از سخنان امام(ع)انتخاب‏نموده و آورده است.

اين سخن در كتاب‏«الطراز»ج 1 ص 168 با اين تفاوت كه بجاى‏«جرى‏»«ارخى‏»ذكر شده،آمده است.

[14]بر اساس نقل ابن ابى الحديد اين سخن را«ابن قتيبه‏»در كتاب‏«عيون الاخبار»نقل كرده.

دراین قسمت از کتاب بزرگ همراه من بخش نحج البلاغه حضرت امیرمومنان امام علی(ع) را ایجادکردیم ،باشد که کتاب بزرگ همراه من نقشی درشناساندن دین کامل شیئه به شما را داشته باشد.

امیدوارم خداوند واهل بیت ازما راضی وخشنودگردد

منتظرنظرات خوب شما هستیم.

یا علی

از امام علی النقی علیه‌السلام چه می‌دانیم

از امام علی النقی علیه‌السلام چه می‌دانیم

نقی زیباترین نام جهان است

دیروز حرمش و امروز حریمش

پاورقی

از امام علی النقی علیه‌السلام چه می‌دانیم

حضرت امام علی النقی علیه السلام در سال 214 هجری قمری و ظاهرا در مدینه به دنیا آمده اند. آن بزرگوار در سن شش سالگی و پس از شهادت پدرشان امام جواد (220 ه ) به امامت رسیدند و تا سال 254 ه – و به مدت 34 سال – عهده دار این منصب سترگ الهی بودند.

مادر ایشان بنابر مشهور سمانه نام دارد. از امام، چهار پسر و یک دختر باقی ماندند: امام حسن عسکری، حسین ، محمد و جعفر - معروف به کذاب – و عَلیّه. فعلا به این چند سطر درباره حیات شخصی ایشان بسنده می کنم.

نقی زیباترین نام جهان است

نقی! نامی که فخر آسمان است تلفظ کردنش حظ دهان است

ز القاب امام ِ هادیِ ماست امامی که عزیز شیعیان است

امام قد بلند ِ ماه رویی که جدّ حضرت صاحب زمان است

نقی، یعنی تو پاکی! پاک تر از همان آبی که در جنت روان است

نقی، چون مظهر پاکی ست، نامش برای قرنِ آلوده، گران است

به نام مادرش سوگند، زهرا! همان که صبح چشمش جاودان است

نخواهد از نفس افتاد این عشق که از «هادی» به قلب عاشقان است

به کوریِ دو چشم آن حقیری که از فرط حقارت بد دهان است

به هر دیوارِِ این دنیا نوشتیم : «نقی» زیباترین نام جهان است

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان

منبع: سایت سنگرگاه سایبری منتظرالمهدی

دیروز حرمش و امروز حریمش ...

چند روزی است که برای بار دیگر شاهد هتک حریم مقدس امام هادی علیه السلام هسیتم. نمی دانم غربت آن امام بزرگوار و مهربان را چگونه باید بیان کرد.

دیروز حرم مطهرش را ویران کردند و امروز به حریم مقدسش تعرض نمودند.

آنها که نمی خواهم نام ناپاکشان را بر قلم بیاورم، با این اقدام خود قلب امام عصر(عج) را جریحه دار نمودند.

هر چند مثل روز روشن است که این اقدامات اولاً از نفس سرکش و پلید افرادی بیگانه‌ی با پاکی و معنویت سرچشمه می‌گیرد که تنها و تنها می توان آنها را سپاهیان ابلیس نامید، اما نباید از این نکته غافل بود که دشمنان قسم خورده تشیع به عنوان مهمترین حامیان این اعمال سیاه و شیطانی هدایت و رهبری آن را بر عهده دارند. استعمار و استکبار و به تبع آنها فرقه ساختگی وهابیت نقش تعیین کننده‌ای در اجرایی شدن این نقشه‌ها دارند.

امسال در آستانه شهادت امام دهم حضرت علی النقی علیه السلام، وظائف جدی‌تری بر عهده داریم.

اولاً باید آگاهانه با این اقدامات پلید برخورد کنیم. و به بهانه خشم مقدسمان از این بی حرمتی، به نشر و انتشار محتوای شیطانی و حتی ذکر نام کثیف عوامل آن نپردازیم.

هرچند مثل روز روشن است که این اقدامات اولاً از نفس سرکش و پلید افرادی بیگانه‌ی با پاکی و معنویت سرچشمه می گیرد که تنها و تنها می توان آنها را سپاهیان ابلیس نامید، اما نباید از این نکته غافل بود که دشمنان قسم خورده تشیع به عنوان مهمترین حامیان این اعمال سیاه و شیطانی هدایت و رهبری آن را بر عهده دارند. استعمار و استکبار و به تبع آنها فرقه ساختگی وهابیت نقش تعیین کنند ه ای در اجرایی شدن این نقشه ها دارند

ثانیاً با اقامه ی با شکوه‌تر عزای آن امام همام به غربت زدایی از آستان مقدس حضرت هادی علیه السلام بپردازیم.

موسسه تبیان فعالیتهای گسترده ای را تدارک دیده که به مرور بر روی سایت قرار خواهد گرفت.

از کاربران متعهد و غیور سایت هم درخواست می شود تا با حضور پررنگ خود در فضای مجازی و همچنین در فضای جامعه و محیط خانواده، در دفع توطئه شوم دشمنان، اقدامات سازنده خود را به اجرا در بیاورند.

کاربران تبیان می توانند اقداماتی که در نظر دارند انجام دهند، در ذیل همین مطلب و در قسمت درج نظرات ثبت نمایند.

امسال برای بزرگداشت امام مظلوممان حضرت هادی(علیه‌السلام)، شما جه برنامه‌ای خواهید داشت؟

علی رضا مهدوی

سردبیر سایت تبیان

بخش تاریخ و سیره معصومین

باتوجه به احانت ساحت مقدس امام علی النقی علیه السلام توسط یکی از شیطان صفت های مترب،به اسم شاهین نجفی،وباتوجه به درخواست های شما دوستان ومخاطبان عزیز،

تصمیم گرفتیم هرماه مطالبی از این امام عزیز وبزرگوار را درکتاب بزرگ همراه من قرار دهید،وازخداوند خواستاریم تا دشمنان اسلام را نابود سازد.

السلام علیک یا امام علی النقی(علیه السلام)

آقا جان کم کاری ها و کوتاهی های مارا به حساب نادانی و جهالتمان بگذارید و دست رهاشده مان رادر این امواج متلاطم بگیرید .

با همه ی روسیاهی باز امیدمان شما خاندان پر عطوفتید

جانم فدای غربتت یا هادی(ع)

انشاالله از پیروان صدیق ایشان باشیم.

تاازشفاعتشان درقیامت بهره مندشویم.

کرامات

کرامات امامان

بزودی دراین بخش ازکتاب بزرگ همراه من کرامات امامان معصوم(شفایافتگان) به همراه مصاحبه با شخص شفایافته ، درج خواهد شد

منتظرباشید.

شهراس ام اس ها

اس ام اس باران(سرا)

اس ام اس فرستنده(سندر)

اس ام اس فارسی

اس ام اس ارسالی شما

هدیه من

صفحه شخصی

مناسبت ها

راهنما

اس ام اس باران(سرا)

مهدویت

عاشقانه

بوسه

تبریک تولد

تبریک تولد وسالگردازدواج

سرکاری نصفه شب

اس ام اس ترکی،پیامک آذری

دوست داشتن

جز او به هیچ واقعه ای دل نبسته ایم / موعود جمعه، جمعه موعود می رسد . .

.

.

.

جمعه یعنی یک غروب وعده دار / وعده ترمیم قلب یاس زار

جمعه یعنی مادر چشم انتظار / درهوای دیدن روی نگار

جمعه یعنی یه سماء دلواپسی / می شود مولا به داد ما رسی . . . ؟

.

.

.

صبح بی‌تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد / بی‌‌تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد

بی‌تو می‌گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد

تعجیل در فرجش صلوات

.

.

.

یکی ازجمعه ها جان خواهد آمد / به درد عشق درمان خواهد آمد

غبار از خانه های دل بگیرید /که بر این خانه مهمان خواهد آمد . . .

(اللهم عجل لولیک الفرج)

.

.

.

از نو شکفت نرگس چشم انتظاری ام / گل کرد خار خار شب بی قراری ام

تا شد هزار پاره دل از یک نگاه تو / دیدم هزار چشم در آیینه کاری ام . . .

.

.

.

از میان اشک ها خندیده می آید کسی / خواب بیداری ما را دیده می آید کسی

با ترنم با ترانه با سروش سبز آب / از گلوی بیشه خشکیده می آید کسی . . .

اللهم عجل لولیک الفرج

.

.

.

در اضطراب چه شب‌ها که صبح شان گم شد / چه روزها که گرفتار روز هـفتم شد

چه قدر هفته پر از شنبه شد، به جمعه رسید / و جمعه روز تـفرّج برای مردم شد

.

.

.

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند

چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . .

یا مهدی

.

.

.

یا این دل شکستة ما را صبور کن / یا لا أقل به خاطر زینب ظهور کن

دیگر بتاب از افق مکه ، ماه من! / این جاده های شب زده را غرق نور کن . . .

.

.

.

بازهم – صحبت فرداست قرارِ ما ها / بازهم – خیر ندیدیم از این فردا ها

چقدر پای همین وعده ی تو پیرشدند / جگر “مادر ها ” موی سر “بابا ها “

یا مهدی ادرکنی

شب که مياد يواش يواش با چشمک ستاره هاش

اجازه هست از آسمون ستاره کش برم برات؟

—————————

دلم براي ديدنت چه شاعرانه لک زده

بلور قلب کوچکم ز دوريت ترک زده

—————————

ميان اين همه راه

که به تو نمي رسد

چه سخت است

راه تو را گم کردن !

—————————

روزي كه از توجداشم روز خنده هامه

روزتنهايي دست هام فصل مرگ خنده هامه

—————————

گل اگر خار نداشت

دل اگر بي غم بود

اگر از بهر پرستو قفسي تنگ نبود

زندگي عشق اسارت قهر آشتي همه بي معنا بود

—————————

زندگي شوق رسيدن به همان فردايست

که نخواهد آمد

تو نه در ديروزي و نه در فردايي

ظرف امروز پر از بودن توست

زندگي را درياب

—————————

كاش قلبها وسعت مى گرفت

شمع با پروانه الفت مىگرفت

كاش توى جاده زندگى

خنده هم از گريه سبقت مىگرفت

—————————

من چه كنم خيال تو منو رها نمي كنه

اما دلت به وعده هاش يه كم وفا نمي كنه

من نديدم كسي رو كه مثل تو موندگار باشه

آدم خودش رو كه تو دل اينجوري جا نمي كنه

—————————

قلب خانه اي است با دو اتاق خواب در يك رنج و در ديگري شادي زندگي مي كند.

نبايد زياد بلند خنديد و گرنه رنج در اتاق ديگري بيدار مي شود.

سلام

یه چیز میگم بگو باشه

یه ماچ میدی دلم وا شه !؟

.

.

نیست در این گفته من سوسه ای / گر تو به من قرض دهی بوسه ای

بوسه ای دیگر سر آن مینهم / لحظه دیگر به تو پس میدهم !

.

.

.

من مست غم عشقم با خنده خمارم کن ، صیاد اگر هستی با بوسه شکارم کن . . .

.

.

.

اتل متل یه فانوس / فرستادم برات بوس

گرفتی بگو آره / نشد بگو دوباره !

.

.

.

عشق تو وسط قلبمه ، درست همینجا ، همین تو

یه بوسه بده واسه مریض میخوام ، آخه بوسه هات داره حکم دارو !

.

.

.

عزیزم

پرده چشماتو آروم میکشم روی چشات

بوسه دوستت دارم رو میگیرم از گونه هات

شب به خیر احساس من . . .

.

.

.

اگر نیمه شبی در آغوش من افتی / آنقدر بوسه بر لبهایت زنم که از نفس افتی !

.

.

.

میخوام بیام کنار تو ، تا یه کمی لوست کنم

اگه کسی اونجا نبود ، یواشکی بوست کنم !

.

.

.

ترنم باران را نصار چشمانت میکنم نازنینم ، تا شبنمی شود بر سرخی گونه هایت

و داغی بوسه ام را به پیشانی ات به یادگار میگذارم و دست نوازشم را به موهایت

هدیه میکنم ، که تا عمر داری مرا از خاطر نبری . . .

.

.

.

رفتم به نزد طبیب ز شدت طب

۶ بوسه نوشت ز گوشه لب

۲ تا صبح

۲ تا ظهر

و ۲ تا شب!

.

.

.

مانده بر لبان من داغ بوسه های تو

رفتی و بجا مانده آتشی به جای تو

.

.

.

تمام دقایق مانده از عمرم به همراه زیبا ترین بوسه های عاشقانه

هدیه ای برای تو . . .

دوستت دارم

.

.

.

گلی از شاخه هاچیدم برایت / زدم بوسه به یادت بی نهایت

اگر قاتل تو را کشت ای قناری / بگو آخر ، که گیرد خونبهایت !

.

.

.

بوسه یعنی لذت دلدادگی / لذت از شب لذت از دیوانگی

بوسه آغازی برای ما شدن / لحظه ای با دلبری تنها شدن

بوسه آتش می زند بر جسم و جان / بوسه یعنی عشق من با من بمان . . .

.

.

.

کاش میشد بوسه ها را قاب کرد / مثل نامه سوی هم پرتاب کرد

کاش میشد عشق را تقسیم کرد / مثل تک شاخه گلی تقدیم کرد

.

.

.

سلام یه زحمت واست داشتم

هروقت از جلو آینه رد شدی ، این دوست منم ببوس !

.

.

.

شبی پر کن از بوسه ها ساغرم / به نرمی بیا همچو جان در برم

تنم را بسوزان در آغوش خوش / که فردا نیابند خاکسترم . . .

.

.

.

میفرستم این پیامک را به دوست / ای پیامک صورت او را ببوس

.

.

.

بازم شادی و بوسه / تو هر لحظه و ساعت

هیچ وقت کهنه نمی شه / دوستت دارم کثافت!

.

.

.

ناز آن چشمی که سویش مال ماست

ناز آن رویی که بوسش مال ماست !

.

.

.

گفته بودم که اگر بوسه دهی توبه کنم

که دگر باز از این گونه خطاها نکنم

بوسه دادی و چو برخواست لبت از لب من

توبه کردم که دگر توبه بیجا نکنم !

.

.

.

با گوشیت چیکار کردی ؟ هرچی زنگ میزنم میگه

مشترک مورد نظر خوشگله !

وسیدنش مشکله !

.

.

انواع بوس:

بوس لب:عاشق بودن

بوس گردن:نیاز داشتن

بوس صورت:دوست داشتن

بوس بازو:شوخی کردن

بوس پیشانی:آرامش دادن

تو کدومشو به من میدی !!!؟

.

.

.

++-_+++<( )>

تا سیاره اورانوس ، یه آتلانتیس پر از بوس

واسه شیرین ترین دوست !

.

.

.

گرمترین بوسه ها را نصیب کسی کن که در سرد ترین لحظه ها به یاد توست . . .

.

.

.

او شراب بوسه می خواهد ز من / من چه گویم قلب پر امید را

او به فکر لذت و غافل که من / طالبم آن لذت جاوید را . . .

.

.

.

به امید نگاهت ایستادن / به روی شانه هایت سر نهادن

خوشتر از این آرزویی است / دهان کوچکت را بوسه دادن . . .

.

.

بوسه ابتکاریست از طبیعت ، برای زمانیکه احساس در کلام نمی گنجد . . .میبوسمت

.

.

.

لبخند تو طلوع و بوسه ی تو غروب منه

ممنونم بخاطر اینکه بهترین و شگرف ترین دوست و همدم منی . . .

.

.

.

بوسه ام را می گذارم پشت در / قهرکردی , قهرکردم , سر به سر

تو بیا , در را تماما باز کن / هر چه میخواهی برایم ناز کن

من غرورم را شکستم , داشتی ؟ / آمدم , حالا تو با من آشتی ؟

.

.

.

بوسه هایت انار را می ترکاند ، نفس هایت سیب را می رساند ، آغوشت ابر را می باراند

پاییزترینی تو !

.

.

.

می بوسیمت سه تایی من و غم و تنهایی / امان از این جدایی دلتنگتم خدایی . . .

.

.

.

بوسه یعنی لذت دلدادگی / لذت از شب لذت از دیوانگی

بوسه آغازی برای ما شدن / لحظه ای با دلبری تنها شدن

بوسه آتش می زند بر جسم و جان / بوسه یعنی عشق من با من بمان . . .

تو یک تولدی شدی به قلب زخمی ام ببین

که با تو من ظهور شدم احیا شدم مثل نگین

عزیز مبارکت باشه امروز روز تولدت

این قلب خسته منه بردار برو ما خودت

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

امروز هوا دوباره

حس قشنگی داره

نم نم عشق و مستی

از آسمون میباره

تولدت مبارک

ای گل گلدون من

هزار سال زنده باشی

بسته به تو جون من

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

دیشب برای روز تولدت

یک سبد ستاره چیده ام

تکه ای ازماه را

و یک شاخه نیلوفر

تو متولد می شوی

و من برایت لبخند می زنم

” تولدت مبارک“

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

میلادتوست

و من بیست ویکمسن بار

کبوتر عشقم را

درآسمان خیال تو

پرواز می دهم

سالهاست کبوترم

جلد مهربانیت شده است

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

آرزو می کردم که درجشن میلادت تک ستاره آسمان چشمانت باشم تا در آغوشت طولانی ترین شبم را تقدیمت کنم

و درکلبه انتظارت بوسه هایم را میهمانت !

تولدت مبارک !

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

لحظه های هستی من از تو پر شده ست

در تمام روز

در تمام شب

در تمام هفته

…در تمام ماه

در فضای خانه .. کوچه .. راه

در هوا .. زمین .. درخت .. سبزه .. آب

در خطوط در هم کتاب

در دیار نیلگون خواب

…

خوب خوب نازنین من

.

.

.

تولدت مبارک

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

شب را

در می نوردم

و ز تاریکی گریزی ندارم

می دانم روشنایی در راه است

و فانوس عالم گونت

روشنی مهتاب

به تن دارد

میلادت مبارک

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

در ستاره بارانِ میلادت

میان احساس من

تا حضور تو

حُبابی است از جنس هیچ

از دستان من

تا لمس نگاه تو

آسمانی است به بلندای عشق

تولدت مبارک

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

امروز روز توست…..روز میلادت

دنیا تبسم کرده است امروز با یادت

امروز بی شک اسمان ابی ترین ابیست

چرخ و فلک همچون دلم درگیر بی تابیست

تولدت مبارک

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

روز میلادت شاید

بهانه ای است

تا از پس این فاصله های خاکی

از پس دریا دریا آب

دستان ِ دلت

آن بی نهایت ترین نهایت ِعشق را

عاشقانه در دست بگیرم

و گرمای همیشه ماندنت

در اکنون ترین لحظه امروز

و همین امروز

از خورشید حضورت

تابیدن بگیرد!

تولدت مبارک

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

میلادت ای عزیز تر از جـان خجسته باد!

در مقـدمت غــزل به ترنم، نشسته باد!

…..، تولد تو مــــبارک! بروی تو

دروازه های غم به چنین روز بسته باد!

خواهم ز حق برای تو توفیـــــق زندگی

شیـــــرازه ی شکست برویت گسسته باد!

عمرت هـــــزار سال چو آدم دراز باد!

آییـنه ی فــرا رسِ مرگ ات شکسته باد!

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

سلامتی رفیقایی که از پله نامردی رد نمیشن ولی تو دریای مردونگی غرق میشن

تولد جاودانه ترین اختر تابناک آسمان رفاقت را تبریک می گویم

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

عزیز دلم تولدت را تبریک می گویم و دعاگویم مزرعه ی زندگی ات همواره پر از محصول موفقیت و بردباری باشد.

- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – -

جشن میلادت را به پرواز می روم

دراین خانگی ترین آسمانِ بی انتها

آسمانی که نه برای من

نه برای تو

که تنها برای “ما” آبیست

عزیزم بهترین انتخاب عمرم همراه شدن با تو در مسیر زندگی است

هر چیز خوبی در دنیا فقط یکیست ٫ ۲ شاخه گل به مناسبت دومین سالگرد

ازدواجمان تقدیمت میکنم ٫ (تاریخ ازدواج) یاد آور بهترین انتخاب زندگی ام را فراموش نمیکنم

.

.

تو شب تولدت قلبم رو هدیه میکنم / واسه آرامش تو به دوریت عادت میکنم

عزیزم (تاریخ ازدواج) روز شکفتنت را جشن میگیرم . تولدت مبارک . . . .

.

با آمدن تو بهترین و زیبا ترین لحظات وارد کلبه خوشبختیمان شد

تو را از خدایی خواستم که به رحمت بی کرتنش ایمان دارم پس برایم بمان و بدان که تا بی نهایت عاشقانه دوستت دارم سالگرد ازدواجمان را به تو تبریک میگویم

.

.

مهربان ترینم وقتی تو با منی ٬ سرود و شادی با من است

در ضمیرم نقش تو را بر قلبم حکاکی کردم و هر لحظه دلم به یاد تو میتپد

در قلب من آفتاب تابان باش . (تاریخ ازدواج) سالروز ازدواجمان را عاشقانه تبریک میگویم

.

خوب است و قشنگ این که دلگیر شویم / در دام دل شکسته زنجیر شویم

ای عشق همیشه از خدا میخواهم / کنار من باشی و پا به پای هم پیر شویم

همسر عزیزم سالروز عهد و پیمان جاویدانمان مبارک . . .

.

.

.

.

.

.

در سپیده دم عشق کسی متولد شد که صدایش آرام تر از نسیم

نگاهش زیباتر از خورشید / دلش پاک تر از آسمان و قلبش زلال تر از آب

آن تو بودی بهانه قشنگم برای زندگی تولدت مبارک . . .

.

.

.

عشق مقدس ترین بهانه برای زندگی است با سبدی پر از گلهای یاس به سویت

میآیم و با عشق سالگرد ازدواجمان را به تو همسرم تبریک میگویم . . .

.

.

.

حقارت واژه ها را وقتی دیدم که نتونستن مهربونیت رو توصیف کنند

به اندازه تمام خوبی های دنیا دوستت دارم . تولدت مبارک عزیزم . . .

.

.

.

چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای من شدی

عزیزم تولدت مبارک . . .

.

.

.

دنبال کوچکترین فرصت بودم تا بزرگتزین تبریک را نارت کنم

در (تاریخ ازدواج) این بهترین بهانه است تا بگویم :

بهترینم به ماندگاری ستاره های آسمان همیشه دوستت دارم تا بدانی زندگی را

در کنار تو میستایم ٫ و تا ابد در کنارت میمانم . . .

.

.

.

لبخند زدی و آسمان آبی شد ٫ شب های قشنگ (ماه تولد) مهتابی شد

پروانه پس از تولد زیبایت / تا آخر عمر غرق بی تابی شد . . .

تولدت مبارک عزیزم . . .

.

.

.

قشنگ ترین تصویر عمرم عکس نازنینی از نخستین دیدن توست

خوش آهنگ عمرم ٫ یادگار دلنشین اولین خندیدن توست …

تولدت مبارک . . . دوستت دارم

.

.

.

عزیزم اکنون به جای دستانم دو بال طلائی میخواهم تا در زیبا ترین تاریخ تقویم

(تاریخ تولد) برای ستاره باران کردن شب تولدت تا آسمان پرواز کنم و به روی ماه بنویسم

تولدت مبارک . .

اولین چیزی كه بهش دل بستم تو بودی. بی تو آروم و قرار نداشتم! گریه میكردم. تو رو میخواستم. میدونستم تو نباشی نمی خوابم. دوستت دارم... پستونك!

دستانم را بر كمرت حلقه میزنم، لبانم را بر لبانت میگذارم، از عصاره وجودم میمكم و فریاد میزنم دوستت دارم... ای شیشه نوشابه!

این آخرین چیزی بود كه از تو برام مونده... جای پاهای تو روی دیوار خونمون. یادت بخیر. عجب مارمولكی بودی!

بابا نوئل بهم گفت: بین گل و گلدون یكی رو انتخاب كن. منم گلدون رو گرفتم تا تو رو بذارم توش... آخه تو بهترین كود دامی دنیایی.

وقتی تو را دیدم و بهت خیره شدم، تو هم همینطور به من خیره بودی و من قلبم داشت تاپ تاپ میزد. احساساتی در وجودم موج میزد. ناگهان از اعماق وجودم فریاد كشیدم... سوسك!

شبها به خاطر تو از خواب پا میشم. به در و دیوار میخورم تا به تو میرسم... ای مستراح!

هیچ وقت خبر نمیكنه كه كی میاد. خیلی وقته كه نمیخوام ببینمش. حالا توی تموم راه دنبالمه. خیلی بد دردیه "اسهال"

در تاریكی شب هایم فقط صدای تو بود. در تاریكی شب هایم فقط دست های تو بود كه صورتم را نوازش میكرد. و دلیل بیدار ماندنم تنها تو بودی... ای پشه!

گفتم "ای یار"، گفتی "زهر مار". گفتم "ای نور"، گفتی "مرده شور". گفتم "از غم دوری تو بیمارم"، گفتی "به من چه، مگه من پرستارم!". گفتم "دوست دارم"، گفتی "خفه شو!". گفتم: "عاشقتم"، گفتی "خفه شو!". گفتم "میخوام باهات ازدواج كنم". گفتی: "جدّی میگی؟!"، گفتم خفه شو.

دنیا 3 ركن داره: 1- اصلا عاشق نشو 2- اگه عاشق شدی واسه معشوقت بمیر 3- و اگه مردی خاك بر سر بی جنبت...

ای كه پا گذاشتی رو عشق من. ای كه در را بستی به روی من. در رو باز كن دستم مونده لای در!

هرگز به كسی نگاه نكن وقتی قصد دروغ گفتن داری. هرگز به كسی محبت نكن وقتی قصد شكستن قلبش را داری. هرگز قلبی را قفل نكن وقتی كلیدش را نداری. و هرگز نشه فراموش لامپ اضافی خاموش.

زندگی قشنگه اگه با تو باشه. مرگ قشنگه اگه برای تو باشه. دلتنگی قشنگه اگه به خاطر تو باشه. من قشنگم اگه با تو باشم. اما تو هر كار بكنی قشنگ نمیشی پس بیخود زور نزن.

گلی گم كرده ام در باغ هستی، خودت رو لوس نكن آن گل تو نیستی.

میخوای با سه شماره هیبنوتیزمت كنم و بگم چه جور آدمی هستی؟ خوب، پس با شماره 3 آروم چشمات رو ببند: 1 ... 2 ... 3 ... هنوز كه چشمات بازه! ... میگم چشماتو ببند! ... چرا زیر چشمی نگاه می كنی؟ ... اصلا نیازی به هیبنوتیزم نیست، هر كی باشه می‌فهمه كه چقدر فضولی!

با تولد دومین گوسفند شبیه سازی شده دیگه نمیتونم بگم: دنیا دیگه مثل تو نداره!

در چشمهایت نگاه كردم. تمام زیباییهای آفرینش را دیدم... جو نگیرت. خودمو تو چشمات دیدم.

زندگی مثل شطرنج میمونه... البته تو هنوز بچه ای. برو منچ بازی كن.

اگر یه روز یكی دستتو گرفت و قلبتو لرزاند، عجله نكن... شاید بابا برقی باشه!

همیشه مثل سنگ توالت با مردم روراست باش تا هر چی تو دلشونه واست خالی كنن!

توی بركه قلبم تو تنها قورباغه‌ای، توی صحرای قلبم تو تنها شتری!

ده درصد دلم تنگه، بیست درصد یادتم، سی درصد میخوامت، چهل درصد بیقرارم، پنجاه درصد دل نگرانم، شصت درصد حواسم بهته، هفتاد درصد دیوونتم، هشتاد درصد نوكرتم، نود درصد دوست دارم، صد درصد سر كاری!

آسمان را می نگرم تو را میبینم. خورشید را می نگرم تو را میبینم. ماه را می نگرم تو را میبینم. خوب مسخره از جلوم برو كنار دیگه!

قامتت چون سرو، چشمانت چون آهو، گیسوانت چون آبشار، نگاهت چون عقاب، خلاصه كه هیچ چیزت به آدم نرفته.

روی یك برگ نوشتم دوست دارم؛ ولی تو مثل یك بز خوردیش.

خیلی دوست دارم زود به زود ببینمت؛ حیف كه بلیط باغ وحش گرونه.

لرزش صدات، برق نگات، تپش قلبت، نفس های تند و عرقی كه روی پیشونیت نشسته همه گویای یه چیز هستند: تیروئیدت پركاره. برو دكتر!

تو بهترین، عزیز ترین، مهربون ترین، باحال ترین، خوشگل ترین، خوش تیپ ترین دوستی كه داری منم.

برای نشون دادنه علاقم به تو 3تا كوه میسازم: اولی كوه وفا دومی كوه صداقت سومی كوهی كه هر وقت بهم گفتی دوستت ندارم از اون بالا پرتت كنم پایین.

تو دنیا یه قلب هست كه فقط بخاطر تو می تپه. اون قلب فقط قلب خودته!

میخوام روی یك تكه سنگ بنویسم دلم برات تنگ شده. بعد اون تكه سنگ بخوره تو اون سرت تا بفهمی كه دل تنگی چه دردی داره!

تو در قلب من جا داری. تو در رگ من جا داری. رفتم دكتر گفت انگل داری!

روزی تو را ز مستی تشبیه ماه كردم. لامپ 100 هم نبودی من اشتباه كردم.

اون چیه كه اولش منم بعدش تویی و آخرش زبون؟ یكمی فكر كن===> گل گاو زبون

اگر من شیرین بشم تو فرهاد، من لیلی بشم تو مجنون، من نرگس بشم تو سام، من حوا بشم عمرا تو آدم نمیشی!

نگاهت همچون باران است و قلبم همچون كویر و می دانی كه كویر بدون باران زنده است. پس برو بمیر!

به حرمت گوسفندی كه جان حضرت اسماعیل رو نجات داد 7 بار بگو بعععع بعععع و این پیام رو برای 7 تا گوسفند دیگه بفرست.

سلام، میخوام بگم فردا ساعت 10 صبح خوشگل ها را میگیرن. گفتم اس ام اس بدم یه وقت نری بیرونا. نه نمیگیرنت، ضایع میشی!

حقیقت زندگی: 1- تو نمیتونی همه دندانهایت را با زبانت لمس كنی 2- همه احمق ها بعد از خوندن حقیقت اول اونو امتحان می كنن 3- حقیقت اول دروغه 4- الان تو لبخند زدی چون یك احمقی 5- به زودی این پیام را واسه یك احمق دیگه می فرستی. تو كه هنوز نیشت بازه.

مهم نیست كه با چه تیپ و لباس و ماشینی می آیی. فقط بیا... بیا و آشغال ها را از جلوی در ببر كه خیلی بو میده.

15 . 14 . 13 . 12 . 11 . 10 . 9 . 8 . 7 . 6 . 5 . 4 . 3 . 2 . 1 . دینگ دینگ. طبقه همكف!

مثل شقایق زندگی كن، كوتاه اما زیبا، مثل پرستو، فصلی كوچ كن، اما هدفمند، مثل پروانه بمیر، دردناك اما با عشق، مثل خر عرعر كن، بلند اما شمرده و خوانا!

تایتانیك با تمام مسافراش فدای تو... نشدن كه... به كوه یخ خوردن!

از خدا پول خواستم، بانك داد. درخت خواستم، جنگل داد. اتاق خواستم، خونه داد. حالا میترسم ازش تو رو بخوام یه گله گوسفند بده

اس ام اس ترکی،پیامک آذری

عاشق آدین شیرین دی

فرهاد دوستو شیرین دی

دوست دان دوستا گلن پای

بئچه بالدان شیرین دی

ای عاشق اسمت شیرین است

دوست فرهاد شیرین است

هدیه ای که از دوست می رسد

از عسل تازه شیرین است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

اویالانچی ایللر گونه دیمزمیش

گول وئردیم،وئردیییم گوله دیمزمیش

گوزوم ده چاغلایان سئله دیمزمیش

حئیف او سئوگییه ، او محبته

در حد ارزش یک روز نبود،

عمری که با تو هدر دادم ،

سالهایی که به پایت ریختم.

عشق تو،

ارزش گلی را که هدیه کردم ،

واشکهایی را که برایت ریختم ،

- نداشت

حیف از آن عشق و محبت

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

سئوگیلیم،عشق اولماسا،وارلیق بوتون افسانه دیر

عشقیــده ن محــروم اولان،انسـانلیغــا بیگــانه دیر

سئـوگی دیـر،یالنیــز محببتــدیر حیــاتین جـوهــری

بیر کونـول کی عشق ذوقین دویماسا،غمخــانه دیر

عشق من,اگر عشق نباشد هستی افسانه ای بیش نیست

کسی که از عشق محروم باشد,با انسانیت بیگانه است

فقط عشق و محبت جوهر حیات هستند

دلی که عشق را درک نکند،غمخانه است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

گونوم ائله سندن شیکایت اؤلوب،

بو سئوگی بیر داستان ،حئکایت اؤلوب

محبت نه واخت دان جینایت اؤلوب

بوراخ گؤزلرینین حبسیندن منی

روزگارم شکایت از تو شده است

این عشق داستان و حکایت شده است

از کی محبت جنایت شده است ؟

از محبس چشمانت رهایم کن

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

شول فلکین گردیشى٫ هئچ وقت منى شاد ائتمه دى

خسته کؤنلوم بیر بلادن٫ غمدن آزاد ائتمه دى

آیرى دوشدوم قووم و قارداشدان منى یاد ائتمه دى

من تکین بخت-ى قارانى خانه ویران ائتمه دى

نئیله ییم ائى دوستان٫ من بى وفایا اوغرادیم؟

از گردش چرخ فلک، ناشاد ماندم هر زمان

با قلب مملو از غم و بیداد ماندم هر زمــان

در بند و دور از یاد هر، آزاد ماندم هر زمان

در حسرت یک خانه آباد ماندم هر زمــان

گوئید با هر دوستی ، گشتم اسیــر بی وفا

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

یارین رهئ عشقینده کونول قان اولا، خوشدور

هیجرینده گوزوم هر گئجه گیریان اولا، خوشدور

من کی، بو قارا گوزلولر عشقینده اسیرم

سینم هدفئ- ناوکئ- مژگان اولا خوشدور

سن عصریمیزین ایندی زولئیخاسی سان، ای گول!

در راه عشق اگر دل خون شود ، خوش است

اگر در فراقش هر شب چشمانم گریان شود ، خوش است

من که اسیر عشق این سیه چشمانم

اگر ناوک مژگانش سینه ام را هدف گیرد ، خوش است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

اسرار دئلیم خلقه نمایان اولدو

هر دلبره ایسته دیم باخام قان اولدو

بو دهر دنی ده بس کی محنت چکدیم

قددیم بوکولوب مثال چوگان اولدو

اسرار دلم پیش خلق آشکار شد

به هر دلبری که خواستم بنگرم خون به پا شد

در این دنیای دون بس که محنت کشیدم

قدم خم همچو چوگان شد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

من سنی سئویرم ، سن واری، پولو،

گور هاردان دوشوبدو عشقیمین یولو…

نه منیم اوره ییم بیر بئله دولو،

نه سنین اوره یین بوش اولمایایدی

من ترا دوست دارم و تو پول و ثروت را

ببین راه عشقم به کجا افتاده

کاش نه دل من اینقدر پر

و نه دل تو اینقدر خالی بود

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

من ترک شراب لب یار ائیلدیم اولدی

زهر غم هجریله مدار ائیلدیم اولدی

ای شیخ بهشتی دئمه ترک ائیلییه ن اولماز

من ترک سر کوی نگار ائیله دیم اولدی

من ترک شراب لب یار کردم و شد

با زهر غم هجر مدارا کردم و شد

ای شیخ نگر که کسی بهشت را ترک نمی کند

من ترک سر کوی نگار کردم و شد

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

جان وئرمه غم عشقه کی عشق آفت جاندیر

عشق افت جان اولدوغی مشهور جهاندیر

سور ایستمه سودای غم عشقده هرگز

کیم حاصل سودای غم عشق زیاندیر

جان به عشق نده که عشق آفت جان است

آفت جان بودن عشق مشهور جهان است

از سودای غم عشق سود طلب نکن

چرا که حاصل سودای عشق زیان است

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

ساچلارینا بنزتمیشم گئجه می

گل اوزاق گزمه یانیما سئوگیلیم

دوداغیندا ایتیرمیشم سؤزومو

گولوشونله جانیمی آل سئوگیلیم

شبم را به گیسویت تشبیه کردم

دورنرو بیا پیشم سوگلیم

در لبهایت حرفم را گم کرده ام

با خنده ات جانم را بگیر سوگلیم

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

گؤزلرینه باخماسام

گؤز نه ییمه گرک دیر

آدینی چکمز اولسام

دیل نه ییمه گرک دیر

سؤز نه ییمه گرک دیر

سه سینی ائشیتمز اولسام

یاخشی دیر بو دنیادا تک اولسام

به چشمانت نگاه نکنم

چشم به چه دردم می خورد

اسمت را بر زبان نیاورم

زبان به چه دردم می خورد

کلمه به چه دردم می خورد

صدایت را نشنوم

بهتر است که در دنیا تک و تنها باشم

از شروع نفسهای حضرت آدم تا پایان نفسهای آخرین آدم دوستت دارم

.

.

.

واژه ی دوستت دارم برای عظمت و شکوه قلب مهربانت

چقدر بی رنگ است وقتی تو سرچشمه ی تمام خوبی ها هستی . . .

.

.

.

گفتی ” دوستت دارم ” حسودی ام شد !

حتی زیبا ترین دروغ سیزده را هم تو گفتی !

.

.

.

دوستت دارم ، بیشتر از خودم ، کمتر از خدایم

چون عاشق توام و محتاج خدایم . . .

.

.

.

در را باز کن خبری دارم ، قلبم را بشکاف نامه ای دارم ، نامه را باز کن ، دوستت دارم . . .

.

.

.

خوبیم بدیم حالا از همه چی بگذریم ، دوست دارم از شما نمیشه بگذریم . . .

.

.

.

نمیدونم چون عزیزی دوستت دارم یا چون دوستت دارم عزیزی !؟

.

.

.

هر گاه قادر به شمردن قطرات باران شدی ، خواهی دانست که چقدر دوستت دارم . . .

.

.

.

( نوشتم دوستت دارم ، پرانتز را نبستم ، بگذار این حقیقت تا ابد جریان بیابد . . .

.

.

.

پا برهنه دوست دارم که نگی یه ریگی توکفشته !!!

اس ام اس فرستنده(سندر)

مهدویت

عاشقانه

بوسه

تبریک تولد

سالگردازدواج

سرکاری

دوست داشتن

اس ام اس ترکی،پیامک آذری

بی وفایی ونامردی

سخنان ماندگار

فلسفی

قهروآشتی

خنده دار

راهنمای ارسال

مهدویت

این ماه

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

این ماه

جز او به هیچ واقعه ای دل نبسته ایم / موعود جمعه، جمعه موعود می رسد . .

بازهم – صحبت فرداست قرارِ ما ها / بازهم – خیر ندیدیم از این فردا ها چقدر پای همین وعده ی تو پیرشدند / جگر “مادر ها ” موی سر “بابا ها “ یا مهدی ادرکنی

یا این دل شکستة ما را صبور کن / یا لا أقل به خاطر زینب ظهور کن دیگر بتاب از افق مکه ، ماه من! / این جاده های شب زده را غرق نور کن . . .

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . . یا مهدی

در اضطراب چه شب‌ها که صبح شان گم شد / چه روزها که گرفتار روز هـفتم شد چه قدر هفته پر از شنبه شد، به جمعه رسید / و جمعه روز تـفرّج برای مردم شد

از میان اشک ها خندیده می آید کسی / خواب بیداری ما را دیده می آید کسی با ترنم با ترانه با سروش سبز آب / از گلوی بیشه خشکیده می آید کسی . . . اللهم عجل لولیک الفرج

از نو شکفت نرگس چشم انتظاری ام / گل کرد خار خار شب بی قراری ام تا شد هزار پاره دل از یک نگاه تو / دیدم هزار چشم در آیینه کاری ام . . .

یکی ازجمعه ها جان خواهد آمد / به درد عشق درمان خواهد آمد غبار از خانه های دل بگیرید /که بر این خانه مهمان خواهد آمد . . . (اللهم عجل لولیک الفرج)

صبح بی‌تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد / بی‌‌تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد بی‌تو می‌گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد تعجیل در فرجش صلوات

جمعه یعنی یک غروب وعده دار / وعده ترمیم قلب یاس زار جمعه یعنی مادر چشم انتظار / درهوای دیدن روی نگار جمعه یعنی یه سماء دلواپسی / می شود مولا به داد ما رسی . . . ؟

جز او به هیچ واقعه ای دل نبسته ایم / موعود جمعه، جمعه موعود می رسد . .

بازهم – صحبت فرداست قرارِ ما ها / بازهم – خیر ندیدیم از این فردا ها

چقدر پای همین وعده ی تو پیرشدند / جگر “مادر ها ” موی سر “بابا ها “

یا مهدی ادرکنی

یا این دل شکستة ما را صبور کن / یا لا أقل به خاطر زینب ظهور کن

دیگر بتاب از افق مکه ، ماه من! / این جاده های شب زده را غرق نور کن . . .

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند

چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . .

یا مهدی

در اضطراب چه شب‌ها که صبح شان گم شد / چه روزها که گرفتار روز هـفتم شد

چه قدر هفته پر از شنبه شد، به جمعه رسید / و جمعه روز تـفرّج برای مردم شد

از میان اشک ها خندیده می آید کسی / خواب بیداری ما را دیده می آید کسی

با ترنم با ترانه با سروش سبز آب / از گلوی بیشه خشکیده می آید کسی . . .

اللهم عجل لولیک الفرج

از نو شکفت نرگس چشم انتظاری ام / گل کرد خار خار شب بی قراری ام

تا شد هزار پاره دل از یک نگاه تو / دیدم هزار چشم در آیینه کاری ام . . .

یکی ازجمعه ها جان خواهد آمد / به درد عشق درمان خواهد آمد

غبار از خانه های دل بگیرید /که بر این خانه مهمان خواهد آمد . . .

(اللهم عجل لولیک الفرج)

صبح بی‌تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد / بی‌‌تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد

بی‌تو می‌گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد

تعجیل در فرجش صلوات

جمعه یعنی یک غروب وعده دار / وعده ترمیم قلب یاس زار

جمعه یعنی مادر چشم انتظار / درهوای دیدن روی نگار

جمعه یعنی یه سماء دلواپسی / می شود مولا به داد ما رسی . . . ؟

دسته اول

جز او به هیچ واقعه ای دل نبسته ایم / موعود جمعه، جمعه موعود می رسد . .

بازهم – صحبت فرداست قرارِ ما ها / بازهم – خیر ندیدیم از این فردا ها چقدر پای همین وعده ی تو پیرشدند / جگر “مادر ها ” موی سر “بابا ها “ یا مهدی ادرکنی

یا این دل شکستة ما را صبور کن / یا لا أقل به خاطر زینب ظهور کن دیگر بتاب از افق مکه ، ماه من! / این جاده های شب زده را غرق نور کن . . .

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . . یا مهدی

در اضطراب چه شب‌ها که صبح شان گم شد / چه روزها که گرفتار روز هـفتم شد چه قدر هفته پر از شنبه شد، به جمعه رسید / و جمعه روز تـفرّج برای مردم شد

از میان اشک ها خندیده می آید کسی / خواب بیداری ما را دیده می آید کسی با ترنم با ترانه با سروش سبز آب / از گلوی بیشه خشکیده می آید کسی . . . اللهم عجل لولیک الفرج

از نو شکفت نرگس چشم انتظاری ام / گل کرد خار خار شب بی قراری ا تا شد هزار پاره دل از یک نگاه تو / دیدم هزار چشم در آیینه کاری ام . . .

یکی ازجمعه ها جان خواهد آمد / به درد عشق درمان خواهد آمد غبار از خانه های دل بگیرید /که بر این خانه مهمان خواهد آمد . . . (اللهم عجل لولیک الفرج)

صبح بی‌تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد / بی‌‌تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد بی‌تو می‌گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد تعجیل در فرجش صلوات

جمعه یعنی یک غروب وعده دار / وعده ترمیم قلب یاس زار جمعه یعنی مادر چشم انتظار / درهوای دیدن روی نگار جمعه یعنی یه سماء دلواپسی / می شود مولا به داد ما رسی . . . ؟

جز او به هیچ واقعه ای دل نبسته ایم / موعود جمعه، جمعه موعود می رسد . .

بازهم – صحبت فرداست قرارِ ما ها / بازهم – خیر ندیدیم از این فردا ها

چقدر پای همین وعده ی تو پیرشدند / جگر “مادر ها ” موی سر “بابا ها “

یا مهدی ادرکنی

یا این دل شکستة ما را صبور کن / یا لا أقل به خاطر زینب ظهور کن

دیگر بتاب از افق مکه ، ماه من! / این جاده های شب زده را غرق نور کن . . .

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند

چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . .

یا مهدی

در اضطراب چه شب‌ها که صبح شان گم شد / چه روزها که گرفتار روز هـفتم شد

چه قدر هفته پر از شنبه شد، به جمعه رسید / و جمعه روز تـفرّج برای مردم شد

از میان اشک ها خندیده می آید کسی / خواب بیداری ما را دیده می آید کسی

با ترنم با ترانه با سروش سبز آب / از گلوی بیشه خشکیده می آید کسی . . .

اللهم عجل لولیک الفرج

از نو شکفت نرگس چشم انتظاری ام / گل کرد خار خار شب بی قراری ا

تا شد هزار پاره دل از یک نگاه تو / دیدم هزار چشم در آیینه کاری ام . . .

یکی ازجمعه ها جان خواهد آمد / به درد عشق درمان خواهد آمد

غبار از خانه های دل بگیرید /که بر این خانه مهمان خواهد آمد . . .

(اللهم عجل لولیک الفرج)

صبح بی‌تو رنگ بعد از ظهر یک آدینه دارد / بی‌‌تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد

بی‌تو می‌گویند تعطیل است کار عشقبازی / عشق اما کی خبر از شنبه و آدینه دارد

تعجیل در فرجش صلوات

جمعه یعنی یک غروب وعده دار / وعده ترمیم قلب یاس زار

جمعه یعنی مادر چشم انتظار / درهوای دیدن روی نگار

جمعه یعنی یه سماء دلواپسی / می شود مولا به داد ما رسی . . . ؟

دسته دوم

گر پرده زرخ باز نماید مهدی(عج) از خلق جهان دل برباید مهدی(عج) ای شیعه چنان منتظر مولــی باش گویی که همین جمعه بیاید مهدی(عج) . . .

خیمه نشین فاطمه دلم برات پر میزنه اسم قشنگت آقا جون هر تپش قلب منه دلم برای دیدنش می گیره از من بهونه ندبه می خونم دوباره با اشکای دونه دونه . . .

نگاه کن به قلب من که سرخ از غرور توست نگاه کن به چشم من، به راه تا عبور توست نگاه کن به جان من، در انتظار جمعه ای ست که وعده داده اند و گفته اند ظهور توست . . .

عصریست غریب و آسمان دلگیر است افسوس برای دل سپردن دیر است هر روز بـهان ه ای گرفتیم و گذشت عیب از من و توست عشق بی تقصیر است . . .

دل از ما برد و روی از ما نهان کرد خدایا با که این بازی توان کرد تا کسی رخ ننماید نبرد دل ز کسی دلبر ما دل ما برد به ما رخ ننمود . . .

ای راحت دل، قرار جانها برگرد درمان دل شکسته ما، برگرد ماندیم در انتظار دیدار، ای داد دلها همه تنگِ توست آقا برگرد . . .

ماندیم به داغ انتظارت، مددی ما و غم ودرد بی شمارت، مددی دلخسته از این غمی که ر ریشه ماست در آرزوی فجر بهارت، مددی

یک روز نسیم خوش خبر می آی بس مژده به هر کوی و گذر می آید عطر گل عشق در فضا می پیچ می آیی و انتظار سر می آید . . .

تا نقش تو هست نقش آیینه ما بوی خوش گل نشسته در سینه ما در دیده بهار جاودان می شکفد با یاد تو ای امید دیرینه ما . . .

من برای آمدنت ای تک سوار گل دل را پر پر قران به سر گرفته فریاد کنان باز نوحه سر می کنم اشک چشمم اگر کم است برایت دلم را آب میکنم . . .

به یاد او همه غم ها ز سینه دور شود دلم به رغم سیاهیش غرق نور شود همیشه منتظرش بودم ای خدا مپسند که بعد مردن ما جمعه ی ظهور شود . . .

تو امام عصری و عصر جمعه های من این همه دلگیر! گنهم چیست که در مرداب خویش افتاده ام گیر . . .

لحظه لحظه بوى ظهور مى آید / عطر ناب گل حضور مى آید سبز مردى از قبیله عشق / ساده و سبز و صبور مى آید . . .

ما مست علوفه ایم، مردن بهتر / بی برگ و شکوفه ایم، مردن بهتر از غیبت طولانی تان شد معلوم / ما مردم کوفه ایم، مردن بهتر . . .

منتظرم منتظرم مسافرم زود برسه یه صبح جمعه تو دعا مهدی موعود برسه

ای آخرین توسل سبز دعای ما آیا نمیرسد به حضورت دعای ما؟ شنبه،دوباره شنبه، دوباره سه نقطه چین… بی تو چه زود میگذرد هفته های ما

روی تو را ز چشمه نور آفریده اند / لعل تو از شراب طهور آفریده اند خورشید هم به روشنی طلعت تو نیست / آیینه تو را ز بلور آفریده اند پنهان مکن جمال خود از عاشقان خویش / خورشید را برای ظهور آفریده اند . . .

گر پرده زرخ باز نماید مهدی(عج)

از خلق جهان دل برباید مهدی(عج)

ای شیعه چنان منتظر مولــی باش

گویی که همین جمعه بیاید مهدی(عج) . . .

خیمه نشین فاطمه دلم برات پر میزنه

اسم قشنگت آقا جون هر تپش قلب منه

دلم برای دیدنش می گیره از من بهونه

ندبه می خونم دوباره با اشکای دونه دونه . . .

نگاه کن به قلب من که سرخ از غرور توست

نگاه کن به چشم من، به راه تا عبور توست

نگاه کن به جان من، در انتظار جمعه ای ست

که وعده داده اند و گفته اند ظهور توست . . .

عصریست غریب و آسمان دلگیر است

افسوس برای دل سپردن دیر است

هر روز بـهان ه ای گرفتیم و گذشت

عیب از من و توست عشق بی تقصیر است . . .

دل از ما برد و روی از ما نهان کرد

خدایا با که این بازی توان کرد

تا کسی رخ ننماید نبرد دل ز کسی

دلبر ما دل ما برد به ما رخ ننمود . . .

ای راحت دل، قرار جانها برگرد

درمان دل شکسته ما، برگرد

ماندیم در انتظار دیدار، ای داد

دلها همه تنگِ توست آقا برگرد . . .

ماندیم به داغ انتظارت، مددی

ما و غم ودرد بی شمارت، مددی

دلخسته از این غمی که ر ریشه ماست

در آرزوی فجر بهارت، مددی

یک روز نسیم خوش خبر می آی

بس مژده به هر کوی و گذر می آید

عطر گل عشق در فضا می پیچ

می آیی و انتظار سر می آید . . .

تا نقش تو هست نقش آیینه ما

بوی خوش گل نشسته در سینه ما

در دیده بهار جاودان می شکفد

با یاد تو ای امید دیرینه ما . . .

من برای آمدنت ای تک سوار گل دل را پر پر

قران به سر گرفته فریاد کنان باز نوحه سر می کنم

اشک چشمم اگر کم است برایت دلم را آب میکنم . . .

به یاد او همه غم ها ز سینه دور شود

دلم به رغم سیاهیش غرق نور شود

همیشه منتظرش بودم ای خدا مپسند

که بعد مردن ما جمعه ی ظهور شود . . .

تو امام عصری و عصر جمعه های من این همه دلگیر!

گنهم چیست که در مرداب خویش افتاده ام گیر . . .

لحظه لحظه بوى ظهور مى آید / عطر ناب گل حضور مى آید

سبز مردى از قبیله عشق / ساده و سبز و صبور مى آید . . .

ما مست علوفه ایم، مردن بهتر / بی برگ و شکوفه ایم، مردن بهتر

از غیبت طولانی تان شد معلوم / ما مردم کوفه ایم، مردن بهتر . . .

منتظرم منتظرم مسافرم زود برسه

یه صبح جمعه تو دعا مهدی موعود برسه

ای آخرین توسل سبز دعای ما

آیا نمیرسد به حضورت دعای ما؟

شنبه،دوباره شنبه، دوباره سه نقطه چین…

بی تو چه زود میگذرد هفته های ما

روی تو را ز چشمه نور آفریده اند / لعل تو از شراب طهور آفریده اند

خورشید هم به روشنی طلعت تو نیست / آیینه تو را ز بلور آفریده اند

پنهان مکن جمال خود از عاشقان خویش / خورشید را برای ظهور آفریده اند . . .

دسته سوم

همه گویند به امید ظهورش صلوات کاش این جمعه بگویند به تبریک حضورش صلوات اللّهم عجّل لولیک الفرج

کاش که همسایه ما می شدی، مایه آرامش ما می شدی- هر که به دیدار تو نایل شود،یک شبه حلال مسائل شود. “یا مهدی ادرکنی”

بیا عصاره حیدر، بیا چکیده ی زهرا / بیا که بوی رسولی ، بیا که نور خدایی شب غریبی مان می شودبه یاد تو روشن / تویی که در همه شبها چراغ خانه مایی

تو همچو بوی محبت زپشت پنجره ها درون ذهن شقایق خطور خواهی کرد نگاه شوق وامیدم به آن دم صبحی است که خاک را به قدومت چو طور خواهی کرد

بیا دو باره پاک کن زجاده ها غبار را به عاشقان نوید ده رسیدن بهار را! تمام لحظه های من فدای یک نگاه تو بیا و پاک کن زدل حدیث انتظار را!

ای دل اگر عاشقی، در پی دلدار باش/ بر در دل روز و شب منتظر یار با دلبر تو جاودان بر در دل حاظر است / روزن دل بر گشا، منتظر یار باش . . . یا مهدی

صدای آمدنت را به گوش ما برسان! زمان غیبت خود را به انتها برسان کنار تربت زهرا به وقت نا فله ات دعای خویش را به یاری این گدا برسان

بخوانید یاران، همه دلداران سرود هم عهدی در فراق جانان می خوانم هر شب، شعر هم عهدی شب جمعه منم و ذکر یا مهدی اللّهم عجّل لولیک الفرج

قیامت قامت و قامت قیامت قیامت می کند آن قد و قامت موذن گر ببیند قامتت را به قد قامت بماند تا قیامت

انتظار، فاصله اى است میان دو جمعه: جمعه ولادت و جمعه ظهور… خدایا! این فاصله را کمتر و کمتر کن و چشمان مارا به نور جمالش بنواز (آمین)

خوب است ما هم مثل باران حس بگیریم هر شب سراغی از گل نرگس بگیریم اللّهم عجّل لولیک الفرج

یا مهدی! ای نقطه شروع شفق، ای مجری حق میلاد تو قصیده بی انتهاییست که تنها خدا بیت آخرش را می داند. بیا و حسن ختام زمان باش . . .

در تاک مگر شــراب پنهان نشده؟ / در غنچه مگر گُلاب پنهان نشده؟ ای بی‌خبران که مُنکر صبح شدید / در شب مگر آفتاب پنهان نشده؟

به پای مهدی، همه سربازیم / ز ارکان ابر قدرت قرار اندازیم ما خمارانیم، عبد جانانیم / تا ابد انصارالمهدی می مانیم اللّهم عجّل لولیک الفرج

یار من یوسف نیا، اینجا کسی یعقوب نیست/ لحظه ای چشمانشان، از دوریت مرطوب نیست

ای گل زیبای من، از غربتت اشکی نریخت/ نازنین،اینجا خداهم پیششان محبوب نیست

نوبهارم،درفراقت هیچ کس محزون نشد/ منجی انسانییت،اینجا شرایط جور نیست

گرچه در هر جمعه ای، زیبا، دعایت میکنند/ این دعاها بر زبان است؛ جنسشان مرغوب نیست

همه گویند به امید ظهورش صلوات کاش این جمعه بگویند به تبریک حضورش صلوات اللّهم عجّل لولیک الفرج

کاش که همسایه ما می شدی، مایه آرامش ما می شدی- هر که به دیدار تو نایل شود،یک شبه حلال مسائل شود. “یا مهدی ادرکنی”

بیا عصاره حیدر، بیا چکیده ی زهرا / بیا که بوی رسولی ، بیا که نور خدایی

شب غریبی مان می شودبه یاد تو روشن / تویی که در همه شبها چراغ خانه مایی

تو همچو بوی محبت زپشت پنجره ها

درون ذهن شقایق خطور خواهی کرد

نگاه شوق وامیدم به آن دم صبحی است

که خاک را به قدومت چو طور خواهی کرد

بیا دو باره پاک کن زجاده ها غبار را

به عاشقان نوید ده رسیدن بهار را!

تمام لحظه های من فدای یک نگاه تو

بیا و پاک کن زدل حدیث انتظار را!

ای دل اگر عاشقی، در پی دلدار باش/ بر در دل روز و شب منتظر یار با

دلبر تو جاودان بر در دل حاظر است / روزن دل بر گشا، منتظر یار باش . . .

یا مهدی

صدای آمدنت را به گوش ما برسان!

زمان غیبت خود را به انتها برسان

کنار تربت زهرا به وقت نا فله ات

دعای خویش را به یاری این گدا برسان

بخوانید یاران، همه دلداران

سرود هم عهدی در فراق جانان

می خوانم هر شب، شعر هم عهدی

شب جمعه منم و ذکر یا مهدی

اللّهم عجّل لولیک الفرجبخوانید یاران، همه دلداران

سرود هم عهدی در فراق جانان

می خوانم هر شب، شعر هم عهدی

شب جمعه منم و ذکر یا مهدی

اللّهم عجّل لولیک الفرج

قیامت قامت و قامت قیامت

قیامت می کند آن قد و قامت

موذن گر ببیند قامتت را

به قد قامت بماند تا قیامت

انتظار، فاصله اى است میان دو جمعه: جمعه ولادت و جمعه ظهور…

خدایا! این فاصله را کمتر و کمتر کن و چشمان مارا به نور جمالش بنواز

(آمین)

خوب است ما هم مثل باران حس بگیریم

هر شب سراغی از گل نرگس بگیریم

اللّهم عجّل لولیک الفرج

یا مهدی! ای نقطه شروع شفق، ای مجری حق

میلاد تو قصیده بی انتهاییست که تنها خدا بیت آخرش را می داند.

بیا و حسن ختام زمان باش . . .

در تاک مگر شــراب پنهان نشده؟ / در غنچه مگر گُلاب پنهان نشده؟

ای بی‌خبران که مُنکر صبح شدید / در شب مگر آفتاب پنهان نشده؟

به پای مهدی، همه سربازیم / ز ارکان ابر قدرت قرار اندازیم

ما خمارانیم، عبد جانانیم / تا ابد انصارالمهدی می مانیم

اللّهم عجّل لولیک الفرج

یار من یوسف نیا، اینجا کسی یعقوب نیست/ لحظه ای چشمانشان، از دوریت مرطوب نیست

ای گل زیبای من، از غربتت اشکی نریخت/ نازنین،اینجا خداهم پیششان محبوب نیست

نوبهارم،درفراقت هیچ کس محزون نشد/ منجی انسانییت،اینجا شرایط جور نیست

گرچه در هر جمعه ای، زیبا، دعایت میکنند/ این دعاها بر زبان است؛ جنسشان مرغوب نیست

عاشقانه

این ماه

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

این ماه

شب که مياد يواش يواش با چشمک ستاره هاش اجازه هست از آسمون ستاره کش برم برات؟

قلب خانه اي است با دو اتاق خواب در يك رنج و در ديگري شادي زندگي مي كند. نبايد زياد بلند خنديد و گرنه رنج در اتاق ديگري بيدار مي شود.

من چه كنم خيال تو منو رها نمي كنه اما دلت به وعده هاش يه كم وفا نمي كنه من نديدم كسي رو كه مثل تو موندگار باشه آدم خودش رو كه تو دل اينجوري جا نمي كنه

كاش قلبها وسعت مى گرفت شمع با پروانه الفت مىگرفت كاش توى جاده زندگى خنده هم از گريه سبقت مىگرفت

زندگي شوق رسيدن به همان فردايست که نخواهد آمد تو نه در ديروزي و نه در فردايي ظرف امروز پر از بودن توست زندگي را درياب

گل اگر خار نداشت دل اگر بي غم بود اگر از بهر پرستو قفسي تنگ نبود زندگي عشق اسارت قهر آشتي همه بي معنا بود

روزي كه از توجداشم روز خنده هامه روزتنهايي دست هام فصل مرگ خنده هامه

ميان اين همه راه که به تو نمي رسد چه سخت است راه تو را گم کردن !

دلم براي ديدنت چه شاعرانه لک زده بلور قلب کوچکم ز دوريت ترک زده

شب که مياد يواش يواش با چشمک ستاره هاش

اجازه هست از آسمون ستاره کش برم برات؟

قلب خانه اي است با دو اتاق خواب در يك رنج و در ديگري شادي زندگي مي كند.

نبايد زياد بلند خنديد و گرنه رنج در اتاق ديگري بيدار مي شود.

من چه كنم خيال تو منو رها نمي كنه

اما دلت به وعده هاش يه كم وفا نمي كنه

من نديدم كسي رو كه مثل تو موندگار باشه

آدم خودش رو كه تو دل اينجوري جا نمي كنه

كاش قلبها وسعت مى گرفت

شمع با پروانه الفت مىگرفت

كاش توى جاده زندگى

خنده هم از گريه سبقت مىگرفت

زندگي شوق رسيدن به همان فردايست

که نخواهد آمد

تو نه در ديروزي و نه در فردايي

ظرف امروز پر از بودن توست

زندگي را درياب

گل اگر خار نداشت

دل اگر بي غم بود

اگر از بهر پرستو قفسي تنگ نبود

زندگي عشق اسارت قهر آشتي همه بي معنا بود

روزي كه از توجداشم روز خنده هامه

روزتنهايي دست هام فصل مرگ خنده هامه

ميان اين همه راه

که به تو نمي رسد

چه سخت است

راه تو را گم کردن !

دلم براي ديدنت چه شاعرانه لک زده

بلور قلب کوچکم ز دوريت ترک زده

دسته اول

مرا هیچ چیز عذاب نمی دهد، جز اینکه همیشه دانسته خطا کردم

در رویاهایت جایی برایم باز کن ، جایی که عشق را بشود مثل بازی های کودکی باور کرد ، خسته شدم از بی جایی . . .

مرگِ یه رابطه از جایی شروع میشه که موبایل ها میره روی سایلنت . . .

بهش گفتم حقیقت رو بگو تا روشن شم وقتی حقیقت رو گفت کلا" خاموش شدم . . ..

وقتی دیدی ناراحتی یا خوشحالیت براش فرقی نمیکنه ، دیگه وقتشه فراموشش کنی . . .

سلامتی اونی که خنده های بی وقفش حجابی به روی قلب آکنده از غمشه . . .

خدایا ! آخرش نفهمیدم اینجایی که هستم تقدیر من است یا تقصیر من . . .

من در سرزمینی زندگی میکنم که به آدم عاشق میگن کودن و احمق و به آدم هفت خط میگن مرد زندگی . . .

همه قراردادها را روی کاغذ بی جان نمی نویسند بعضی از عهد ها را روی قلب هم می نویسیم حواست به این عهد های غیر کاغذی باشد شکستنشان يک ادم را می شکند . . .

.سلامتی اونی که با این که در مورد هزار تا چیز صحبت میکنه ولی تو فکرش فقط یه چیزه "عشقش"

تو رفته ای که بی من,تنها سفر کنی من مانده ام که بی تو,شبها سحر کنم تو رفته ای که عشق من از سر بدر کنی من مانده ام که عشق تو را تاج سر کنم . . .

دلـــــه .. نمی فهمــــــه ... ! خواستم اطلاع بدم...

سلام ببـــیــــــن این اسمش دلــــــه ! اگر قرار بــــــود بفهمه که فاصله یعنی چــــــــی اگر قرار بــــــود بفهمــــه که نمیشــــه ... میشد مغــــــــز !

وقتی که دیر رسیدم و با دیگری دیدمت فهمیدم که گاهی هرگز نرسیدن بهتر است از دیر رسیدن . . .

سوختن قصه ی شمع است ولی قسمت ماست / شاید این قصه ی تنهایی ما کار خداست آنقدر سوخته ام با همه بی تقصیری / که جهنم نگزارد به تنم تاثیری . . .

در تقویم دوستی این را به ذهنت بسپار ، روزی به نام فراموشی وجود ندارد . . .

با کسی‌ نباش که از بی‌ کسی‌ اش می‌‌نالد با کسی‌ باش که در جمعِ کسان تو را می‌خواهد . . .

استعداد عجیبی در شکستن داری ، قلب ، غرور ، پیمان استعداد عجیبی در نشستن دارم ، به پای تو ، به امید تو ، در انتظار تو . . .

جایی وجود داره به نام "ســــــــــــیم آخر" من دقیقا همون جام! بزنم بهش یا نه . . . !؟

چه خوش خیال است ، فاصله را میگویم ، به خیالش تو را از من دور کرده نمیداند جای تو امن است ، اینجا در میان دل من . . .

عمری خیال بستم یار آشناییت را / آخر به خاک بردم داغ جداییت را . . .

ندانسته آلوده شدم، نشناخته وابسته شدم، و نخواسته رانده شدم

مرا هیچ چیز عذاب نمی دهد، جز اینکه همیشه دانسته خطا کردم

در رویاهایت جایی برایم باز کن ،

جایی که عشق را بشود مثل بازی های کودکی باور کرد ،

خسته شدم از بی جایی . . .

مرگِ یه رابطه از جایی شروع میشه که

موبایل ها میره روی سایلنت . . .

بهش گفتم حقیقت رو بگو تا روشن شم

وقتی حقیقت رو گفت کلا" خاموش شدم . . ..

وقتی دیدی ناراحتی یا خوشحالیت براش فرقی نمیکنه ، دیگه وقتشه فراموشش کنی . . .

سلامتی اونی که خنده های بی وقفش

حجابی به روی قلب آکنده از غمشه . . .

خدایا !

آخرش نفهمیدم اینجایی که هستم تقدیر من است یا تقصیر من . . .

من در سرزمینی زندگی میکنم که به آدم عاشق میگن کودن و احمق

و به آدم هفت خط میگن مرد زندگی . . .

همه قراردادها را روی کاغذ بی جان نمی نویسند

بعضی از عهد ها را روی قلب هم می نویسیم

حواست به این عهد های غیر کاغذی باشد

شکستنشان

يک ادم را می شکند . . .

.سلامتی اونی که با این که در مورد هزار تا چیز صحبت میکنه

ولی تو فکرش فقط یه چیزه

"عشقش"

تو رفته ای که بی من,تنها سفر کنی

من مانده ام که بی تو,شبها سحر کنم

تو رفته ای که عشق من از سر بدر کنی

من مانده ام که عشق تو را تاج سر کنم . . .

دلـــــه ..

نمی فهمــــــه ... !

خواستم اطلاع بدم...

سلام

ببـــیــــــن

این اسمش دلــــــه !

اگر قرار بــــــود بفهمه که فاصله یعنی چــــــــی

اگر قرار بــــــود بفهمــــه که نمیشــــه ...

میشد مغــــــــز !

وقتی که دیر رسیدم و با دیگری دیدمت

فهمیدم که گاهی

هرگز نرسیدن بهتر است از دیر رسیدن . . .

سوختن قصه ی شمع است ولی قسمت ماست / شاید این قصه ی تنهایی ما کار خداست

آنقدر سوخته ام با همه بی تقصیری / که جهنم نگزارد به تنم تاثیری . . .

در تقویم دوستی این را به ذهنت بسپار ، روزی به نام فراموشی وجود ندارد . . .

با کسی‌ نباش که از بی‌ کسی‌ اش می‌‌نالد

با کسی‌ باش که در جمعِ کسان تو را می‌خواهد . . .

استعداد عجیبی در شکستن داری ، قلب ، غرور ، پیمان

استعداد عجیبی در نشستن دارم ، به پای تو ، به امید تو ، در انتظار تو . . .

جایی وجود داره به نام "ســــــــــــیم آخر"

من دقیقا همون جام!

بزنم بهش یا نه . . . !؟

چه خوش خیال است ، فاصله را میگویم ، به خیالش تو را از من دور کرده

نمیداند جای تو امن است ، اینجا در میان دل من . . .

عمری خیال بستم یار آشناییت را / آخر به خاک بردم داغ جداییت را . . .

ندانسته آلوده شدم، نشناخته وابسته شدم، و نخواسته رانده شدم

دسته دوم

می روم با زخم هـــــایی مانده از یک سال سرد آن همه برفی که آمـــــد آشـــــــیانم را شکست

تو را طلب نمیکنم…نه اینکه بی نیازم … صبورم . . .

فاصله خط عابر پیاده ندارد ، دست مرا بگیر و از آن رد کن ، قرار دیدار ما هر نیمه شب ، خیالت که نمی گذارد بخوابم . . . !

وقتی پایت خواب می رود نمی توانی درست راه بروی لنگ می زنی! وقتی قلبت خواب می رود نمی توانی درست فکر کنی. عاشق می شوی

آتش گرفتن ای غم و افروختم بس است یک دم رها نمی کنی ام سوختم بس است سنگین شدم ز درد و چو سنگی به در خویش خون را چو لعل در جگر اندوختم بس است . . .

بسترم صدف خلی یک تنهایی است و تو چون مروارید گردن آویز کَسان دگری . . .

از وقتی که تــو رفتی ، آینده هیچ وقت نیامد که هیچ گذشته هم هیچ وقت نگذشت . . .

سنگ هایـی کـــه من از یادِ تو بر دل میــــزدم خانه ای میشد گر خانه بنا میکردم . . .

سوت‌ می‌کشد در هوا ، کابل‌ تلفنی‌ که‌ می‌توانست‌ زیباترین‌ عبارات‌ جهان‌ را از عاشقی‌ به‌ عاشقی‌ برساند . . .

گاهی با یک قطره ، لیوانی لبریز می شود گاهی با یک کلام ، قلبی آسوده و آرام می گردد گاهی با یک کلمه ، یک انسان نابود می شود گاهی با یک بی مهری ، دلی می شکند مراقب بعضی یک ها باشیم در حالی که ناچیزند ، همه چیزند . . .

از تمام دنیا یک صبح سرد یک چای داغ و یک صبح بخیر تو برایم کافی ست . . .

سخت ترین دو راهی ، دوراهی بین فراموش کردن و انتظار است گاهی کامل فراموش میکنی و بعد میبینی که باید منتظر می ماندی و گاهی آنقدر منتظر میمانی تا وقتی که میفهمی زودتر از این ها باید فراموش میکردی . . .

نفست باران است دل من تشنه ی باریدن ابر دل بی چتر مرا مهمان کن . . .

دل من یه روز به دریا زد و رفت / پشت پا به رسم دنیا زد و رفت زنده ها خیلی براش کهنه بودن / خودشو تو مرده ها جا زد و رفت . . .

لبخند ، شروع عشق است محبت ، باغ عشق است ناکامی ، داغ عشق چشم ، راز عشق وعده ، امتحان عشق خاموشی ، درد عشق و رسوایی ، شرمندگی عشق . . .

از راه وفا گاه ز ما یاد توان کرد / گاهی به نگاهی دل ما شاد توان کرد صید دل ما لایق تیر تو اگر نیست / از بهر خدا آخرش آزاد توان کرد مستم ز می عشق چنان کز پس مرگم / صد میکده از خاکـ من آباد توان کرد . . .

دلم یک جای دنج میخواهد آرام و بی تَنِش جایی باید باشد غیر از این کنج تنهایی! تا آدم گاهی آنجا آرام بگیرد مثلا آغوش تو

آنکه دستور زبان عشق را بی گزاره در نهاد ما نهاد خوب می دانست تیغ تیز را در کف مستی نمی بایست داد

محاسبه عاشقانه

گفتی : نفرین میکنی ؟ گفتم : نه ، اما از خدا میخوام هیچکس ، اندازه من دوستت نداشته باشد . . .

هر کسی می تواند با شما لبخند بزند هر کسی می تواند با تو گریه کند اما کسی که تو را دوست دارد وقتی اشک در چشمان شماست ، میتواند آنرا تبدیل به لبخند کند . . .

اسپند دود می کنم ، برای عشقمان هر شب میان راز و نیاز های شبانه نکند جادوگر زشت بی تفاوتی ، چشممان بزند . . .

من که از کوی تو بیرون نرود پای خیالم / نکند فرق به حالم چه برانی چه بخوانی چه به اوجم برسانی چه به خاکم بکشانی / نه من آنم که برنجم ، نه تو آنی که برانی . .

می روم اما بدان یک سنگ هم خواهد شکست

آنچـــــنان که تارو پود قلب من از هــــم گسس

می روم با زخم هـــــایی مانده از یک سال سرد

آن همه برفی که آمـــــد آشـــــــیانم را شکست

می روم اما نگویــــــــی بی وفــــــا بود و نمــــاند

از هجوم سایه هــــا دیگر نگــــــاهم خسته است

راســــــتی : یادت بمــــــــاند از گـناه چشم تو

تاول غــــــربت به روی باغ احســــــاسم نشست

طـــــــرح ویران کـــردنم اما عجیب و ســــــاده بود

روی جلد خاطــــراتم دست طوفــــــان نقش بست

تو را طلب نمیکنم…نه اینکه بی نیازم … صبورم . . .

فاصله خط عابر پیاده ندارد ، دست مرا بگیر و از آن رد کن ،

قرار دیدار ما هر نیمه شب ، خیالت که نمی گذارد بخوابم . . . !

وقتی پایت خواب می رود

نمی توانی درست راه بروی

لنگ می زنی!

وقتی قلبت خواب می رود

نمی توانی درست فکر کنی.

عاشق می شوی

آتش گرفتن ای غم و افروختم بس است

یک دم رها نمی کنی ام سوختم بس است

سنگین شدم ز درد و چو سنگی به در خویش

خون را چو لعل در جگر اندوختم بس است . . .

بسترم صدف خلی یک تنهایی است

و تو چون مروارید

گردن آویز کَسان دگری . . .

از وقتی که تــو رفتی ، آینده هیچ وقت نیامد که هیچ

گذشته هم هیچ وقت نگذشت . . .

سنگ هایـی کـــه من از یادِ تو بر دل میــــزدم

خانه ای میشد

گر خانه بنا میکردم . . .

سوت‌ می‌کشد در هوا ، کابل‌ تلفنی‌ که‌ می‌توانست‌

زیباترین‌ عبارات‌ جهان‌ را

از عاشقی‌ به‌ عاشقی‌ برساند . . .

گاهی با یک قطره ، لیوانی لبریز می شود

گاهی با یک کلام ، قلبی آسوده و آرام می گردد

گاهی با یک کلمه ، یک انسان نابود می شود

گاهی با یک بی مهری ، دلی می شکند

مراقب بعضی یک ها باشیم

در حالی که ناچیزند ، همه چیزند . . .

از تمام دنیا

یک صبح سرد

یک چای داغ

و یک صبح بخیر تو

برایم کافی ست . . .

سخت ترین دو راهی ، دوراهی بین فراموش کردن و انتظار است

گاهی کامل فراموش میکنی و بعد میبینی که باید منتظر می ماندی

و گاهی

آنقدر منتظر میمانی تا وقتی که میفهمی زودتر از این ها باید فراموش میکردی . . .

نفست باران است

دل من تشنه ی باریدن ابر

دل بی چتر مرا مهمان کن . . .

دل من یه روز به دریا زد و رفت / پشت پا به رسم دنیا زد و رفت

زنده ها خیلی براش کهنه بودن / خودشو تو مرده ها جا زد و رفت . . .

لبخند ، شروع عشق است

محبت ، باغ عشق است

ناکامی ، داغ عشق

چشم ، راز عشق

وعده ، امتحان عشق

خاموشی ، درد عشق و رسوایی ، شرمندگی عشق . . .

از راه وفا گاه ز ما یاد توان کرد / گاهی به نگاهی دل ما شاد توان کرد

صید دل ما لایق تیر تو اگر نیست / از بهر خدا آخرش آزاد توان کرد

مستم ز می عشق چنان کز پس مرگم / صد میکده از خاکـ من آباد توان کرد . . .

دلم یک جای دنج میخواهد

آرام و بی تَنِش

جایی باید باشد غیر از این کنج تنهایی!

تا آدم گاهی آنجا آرام بگیرد

مثلا آغوش تو

آنکه دستور زبان عشق را

بی گزاره در نهاد ما نهاد

خوب می دانست تیغ تیز را

در کف مستی نمی بایست داد

محاسبه عاشقانه :

۱ + ۱ = همه چیز

و

۲ – ۱ = هیچ چیز

گفتی : نفرین میکنی ؟

گفتم : نه ، اما از خدا میخوام

هیچکس ، اندازه من دوستت نداشته باشد . . .

هر کسی می تواند با شما لبخند بزند

هر کسی می تواند با تو گریه کند

اما کسی که تو را دوست دارد

وقتی اشک در چشمان شماست ، میتواند آنرا تبدیل به لبخند کند . . .

اسپند دود می کنم ، برای عشقمان

هر شب

میان راز و نیاز های شبانه

نکند جادوگر زشت بی تفاوتی ، چشممان بزند . . .

من که از کوی تو بیرون نرود پای خیالم / نکند فرق به حالم چه برانی چه بخوانی

چه به اوجم برسانی چه به خاکم بکشانی / نه من آنم که برنجم ، نه تو آنی که برانی . .

دسته سوم

زندگی شبیه شعریست قافیه هایش با من ، " تو " فقط همیشه ردیف باش

می دانی ... !؟ به رویت نیاوردم ... ! از همان زمانی که جای " تو " به " من " گفتی : " شما " فهمیدم پای " او " در میان است . . .

ز تلخی سکوتت من چه بگویم / همان بهتر که از غم ها نگویم تو کاری کرده ای با بی وفایی / دگر از عشق خود با کَس نگویم . . .

اگر دو نفر لبه پرتگاهی باشند کدومشون رو نجات میدی !؟ اونی که خیلی دوستش داری ؟ یا اونی که خیلی دوست داره ؟

دل آرام را بی تاب میکنی ، دل بی تاب را آرام آخرش نگفتی: تو ، دردی یا درمان ؟

در نگاهت چیزیست که نمیدانم چیست ؟ مثل آرامش بعد از یک غم ، مثل پیدا شدن یک لبخند مثل بوی نم بعد از باران ، در نگاهت چیزیست که نمیدانم چیست ؟ من به آن محتاجم !

تنهایی یعنی : ذهنم پر از تو و خالی از دیگران است ، اما کنارم خالی از تو و پر از دیگران است !

دلم چندین سال است روزه ی عشق گرفته است ! اذان افطارش را تو بگو

دلی دارم ز جنس سنگ و شیشه / چنان مهرت به جانم کرده ریشه که در شش گوشه ی قلبم نوشته / عزیزم ، دوستت دارم همیشه . . .

سفری به دور دنیاست ، وقتی دستانم تا انتها ، رویت را نوازش می کنند . . .

کاش نامت را با خط بریل مینوشتند صدا کردنت کافی نیست ، شکوه اسم تو را باید لمس کرد

به همون اندازه که ماهى دوست نداره برسه به خشکى دوست دارم . . .

بهانه میتراشی و مرا عذاب میدهی / به روح بی قرار من تو اضطراب میدهی دلم پر از گلایه ها ، تنم اسیر درد و خون / ولی تو قهر با دلم برای لحظه ی مکن . . .

سرد بودنم را بگذار به حساب گرم بودنت با دیگران . . .

یه رابطه از اونجایی خراب میشه که تو ناراحتش کنی و یکی دیگه آرومش . . .

تا دیروز ، هرچه می نوشتم عاشقانه بود از امروز ، هرچه بنویسم صادقانه است عاشقانه دوستت دارم . . .

لعنت به همه ی قانون های دنیا که در آن شکستن دل پیگرد قانونی ندارد . . .

دیگری جز تو مرا این همه آزار نکرد / آنچه کردی تو به من هیچ ستم کار نکرد . . .

با یاد تو این ستاره ها رنگی بود / این دفتر خاطرات من سنگی بود از درس کلاس عاشقی سهمم باز / یک زنگ فقط دوری و دلتنگی بود . . .

دلی که شکستی را گچ چاره نکرد ، گل گرفتمش . . .

دیـگـــر نه اشـکـــهایــم را خــواهـی دیــد نه التـــمـاس هـــایم را و نه احســـاســاتِ ایــن دلِ لـعـنـتـی را... به جـــایِ آن احســـاسی که کُـــشـتـی درخـتـی از غــــرور کـاشـتم...

انسانهای خوب همانند گلهای قالی اند نه انتظار باران را دارند و نه دلهره ی چیده شدن ، دائمی اند

گل اگر چشم خودش باز کند خواهد مرد / ماه در اوج غرورش به زمین خواهد خورد چون به زیبایی تو حسرت ، عالم خوردند / برق چشمان تو روح از تنشان خواهد برد . . .

زندگی شبیه شعریست

قافیه هایش با من ، " تو " فقط همیشه ردیف باش

می دانی ... !؟ به رویت نیاوردم ... !

از همان زمانی که جای " تو " به " من " گفتی : " شما "

فهمیدم

پای " او " در میان است . . .

ز تلخی سکوتت من چه بگویم / همان بهتر که از غم ها نگویم

تو کاری کرده ای با بی وفایی / دگر از عشق خود با کَس نگویم . . .

اگر دو نفر لبه پرتگاهی باشند کدومشون رو نجات میدی !؟

اونی که خیلی دوستش داری ؟

یا اونی که خیلی دوست داره ؟

دل آرام را بی تاب میکنی ، دل بی تاب را آرام

آخرش نگفتی:

تو ، دردی یا درمان ؟

در نگاهت چیزیست که نمیدانم چیست ؟

مثل آرامش بعد از یک غم ، مثل پیدا شدن یک لبخند

مثل بوی نم بعد از باران ، در نگاهت چیزیست که نمیدانم چیست ؟

من به آن محتاجم !

تنهایی یعنی :

ذهنم پر از تو و خالی از دیگران است ، اما کنارم خالی از تو و پر از دیگران است !

دلم چندین سال است روزه ی عشق گرفته است ! اذان افطارش را تو بگو

دلی دارم ز جنس سنگ و شیشه / چنان مهرت به جانم کرده ریشه

که در شش گوشه ی قلبم نوشته / عزیزم ، دوستت دارم همیشه . . .

سفری به دور دنیاست ، وقتی دستانم تا انتها ، رویت را نوازش می کنند . . .

کاش نامت را با خط بریل مینوشتند

صدا کردنت کافی نیست ، شکوه اسم تو را باید لمس کرد

به همون اندازه که ماهى دوست نداره برسه به خشکى دوست دارم . . .

بهانه میتراشی و مرا عذاب میدهی / به روح بی قرار من تو اضطراب میدهی

دلم پر از گلایه ها ، تنم اسیر درد و خون / ولی تو قهر با دلم برای لحظه ی مکن . . .

سرد بودنم را بگذار به حساب گرم بودنت با دیگران . . .

یه رابطه از اونجایی خراب میشه که

تو ناراحتش کنی و یکی دیگه آرومش . . .

تا دیروز ، هرچه می نوشتم عاشقانه بود

از امروز ، هرچه بنویسم صادقانه است

عاشقانه دوستت دارم . . .

لعنت به همه ی قانون های دنیا که در آن شکستن دل پیگرد قانونی ندارد . . .

دیگری جز تو مرا این همه آزار نکرد / آنچه کردی تو به من هیچ ستم کار نکرد . . .

با یاد تو این ستاره ها رنگی بود / این دفتر خاطرات من سنگی بود

از درس کلاس عاشقی سهمم باز / یک زنگ فقط دوری و دلتنگی بود . . .

دلی که شکستی را گچ چاره نکرد ، گل گرفتمش . . .

دیـگـــر نه اشـکـــهایــم را خــواهـی دیــد

نه التـــمـاس هـــایم را

و نه احســـاســاتِ ایــن دلِ لـعـنـتـی را...

به جـــایِ آن احســـاسی که کُـــشـتـی

درخـتـی از غــــرور کـاشـتم...

انسانهای خوب همانند گلهای قالی اند

نه انتظار باران را دارند و نه دلهره ی چیده شدن ، دائمی اند

گل اگر چشم خودش باز کند خواهد مرد / ماه در اوج غرورش به زمین خواهد خورد

چون به زیبایی تو حسرت ، عالم خوردند / برق چشمان تو روح از تنشان خواهد برد . . .

بوسه

دسته اول

دسته دوم

دسته اول

بازم شادی و بوسه / تو هر لحظه و ساعت هیچ وقت کهنه نمی شه / دوستت دارم کثافت!

بوسه یعنی لذت دلدادگی / لذت از شب لذت از دیوانگی بوسه آغازی برای ما شدن / لحظه ای با دلبری تنها شدن بوسه آتش می زند بر جسم و جان / بوسه یعنی عشق من با من بمان . . .

می بوسیمت سه تایی من و غم و تنهایی / امان از این جدایی دلتنگتم خدایی . . .

بوسه هایت انار را می ترکاند ، نفس هایت سیب را می رساند ، آغوشت ابر را می باراند پاییزترینی تو !

بوسه ام را می گذارم پشت در / قهرکردی , قهرکردم , سر به سر تو بیا , در را تماما باز کن / هر چه میخواهی برایم ناز کن من غرورم را شکستم , داشتی ؟ / آمدم , حالا تو با من آشتی ؟

لبخند تو طلوع و بوسه ی تو غروب منه ممنونم بخاطر اینکه بهترین و شگرف ترین دوست و همدم منی . . .

بوسه ابتکاریست از طبیعت ، برای زمانیکه احساس در کلام نمی گنجد . . .میبوسمت

به امید نگاهت ایستادن / به روی شانه هایت سر نهادن خوشتر از این آرزویی است / دهان کوچکت را بوسه دادن . . .

او شراب بوسه می خواهد ز من / من چه گویم قلب پر امید را او به فکر لذت و غافل که من / طالبم آن لذت جاوید را . . .

گرمترین بوسه ها را نصیب کسی کن که در سرد ترین لحظه ها به یاد توست . . .

++-_+++<( )> تا سیاره اورانوس ، یه آتلانتیس پر از بوس واسه شیرین ترین دوست ! .

انواع بوس: بوس لب:عاشق بودن بوس گردن:نیاز داشتن بوس صورت:دوست داشتن بوس بازو:شوخی کردن بوس پیشانی:آرامش دادن تو کدومشو به من میدی !!!؟

با گوشیت چیکار کردی ؟ هرچی زنگ میزنم میگه مشترک مورد نظر خوشگله ! وسیدنش مشکله !

گفته بودم که اگر بوسه دهی توبه کنم که دگر باز از این گونه خطاها نکنم بوسه دادی و چو برخواست لبت از لب من توبه کردم که دگر توبه بیجا نکنم !

ناز آن چشمی که سویش مال ماست ناز آن رویی که بوسش مال ماست !

بازم شادی و بوسه / تو هر لحظه و ساعت

هیچ وقت کهنه نمی شه / دوستت دارم کثافت!

بوسه یعنی لذت دلدادگی / لذت از شب لذت از دیوانگی

بوسه آغازی برای ما شدن / لحظه ای با دلبری تنها شدن

بوسه آتش می زند بر جسم و جان / بوسه یعنی عشق من با من بمان . . .

می بوسیمت سه تایی من و غم و تنهایی / امان از این جدایی دلتنگتم خدایی . . .

بوسه هایت انار را می ترکاند ، نفس هایت سیب را می رساند ، آغوشت ابر را می باراند

پاییزترینی تو !

بوسه ام را می گذارم پشت در / قهرکردی , قهرکردم , سر به سر

تو بیا , در را تماما باز کن / هر چه میخواهی برایم ناز کن

من غرورم را شکستم , داشتی ؟ / آمدم , حالا تو با من آشتی ؟

لبخند تو طلوع و بوسه ی تو غروب منه

ممنونم بخاطر اینکه بهترین و شگرف ترین دوست و همدم منی . . .

بوسه ابتکاریست از طبیعت ، برای زمانیکه احساس در کلام نمی گنجد . . .میبوسمت

به امید نگاهت ایستادن / به روی شانه هایت سر نهادن

خوشتر از این آرزویی است / دهان کوچکت را بوسه دادن . . .

او شراب بوسه می خواهد ز من / من چه گویم قلب پر امید را

او به فکر لذت و غافل که من / طالبم آن لذت جاوید را . . .

گرمترین بوسه ها را نصیب کسی کن که در سرد ترین لحظه ها به یاد توست . . .

++-_+++<( )>

تا سیاره اورانوس ، یه آتلانتیس پر از بوس

واسه شیرین ترین دوست !

.

انواع بوس:

بوس لب:عاشق بودن

بوس گردن:نیاز داشتن

بوس صورت:دوست داشتن

بوس بازو:شوخی کردن

بوس پیشانی:آرامش دادن

تو کدومشو به من میدی !!!؟

با گوشیت چیکار کردی ؟ هرچی زنگ میزنم میگه

مشترک مورد نظر خوشگله !

وسیدنش مشکله !

گفته بودم که اگر بوسه دهی توبه کنم

که دگر باز از این گونه خطاها نکنم

بوسه دادی و چو برخواست لبت از لب من

توبه کردم که دگر توبه بیجا نکنم !

ناز آن چشمی که سویش مال ماست

ناز آن رویی که بوسش مال ماست !

دسته دوم

سلام یه چیز میگم بگو باش یه ماچ میدی دلم وا شه

میفرستم این پیامک را به دوست / ای پیامک صورت او را ببوس

شبی پر کن از بوسه ها ساغرم / به نرمی بیا همچو جان در برم تنم را بسوزان در آغوش خوش / که فردا نیابند خاکسترم . . .

سلام یه زحمت واست داشتم هروقت از جلو آینه رد شدی ، این دوست منم ببوس !

کاش میشد بوسه ها را قاب کرد / مثل نامه سوی هم پرتاب کرد کاش میشد عشق را تقسیم کرد / مثل تک شاخه گلی تقدیم کرد

بوسه یعنی لذت دلدادگی / لذت از شب لذت از دیوانگی بوسه آغازی برای ما شدن / لحظه ای با دلبری تنها شدن بوسه آتش می زند بر جسم و جان / بوسه یعنی عشق من با من بمان . . .

گلی از شاخه هاچیدم برایت / زدم بوسه به یادت بی نهایت اگر قاتل تو را کشت ای قناری / بگو آخر ، که گیرد خونبهایت !

تمام دقایق مانده از عمرم به همراه زیبا ترین بوسه های عاشقانه هدیه ای برای تو . . . دوستت دارم

مانده بر لبان من داغ بوسه های تو رفتی و بجا مانده آتشی به جای تو

رفتم به نزد طبیب ز شدت طب ۶ بوسه نوشت ز گوشه لب ۲ تا صبح ۲ تا ظهر و ۲ تا شب!

ترنم باران را نصار چشمانت میکنم نازنینم ، تا شبنمی شود بر سرخی گونه هایت و داغی بوسه ام را به پیشانی ات به یادگار میگذارم و دست نوازشم را به موهایت هدیه میکنم ، که تا عمر داری مرا از خاطر نبری . . .

میخوام بیام کنار تو ، تا یه کمی لوست کنم اگه کسی اونجا نبود ، یواشکی بوست کنم !

اگر نیمه شبی در آغوش من افتی / آنقدر بوسه بر لبهایت زنم که از نفس افتی !

عزیزم پرده چشماتو آروم میکشم روی چشات بوسه دوستت دارم رو میگیرم از گونه هات شب به خیر احساس من . . .

عشق تو وسط قلبمه ، درست همینجا ، همین تو یه بوسه بده واسه مریض میخوام ، آخه بوسه هات داره حکم دارو !

اتل متل یه فانوس / فرستادم برات بوس گرفتی بگو آره / نشد بگو دوباره !.

.من مست غم عشقم با خنده خمارم کن ، صیاد اگر هستی با بوسه شکارم کن . . .

نیست در این گفته من سوسه ای / گر تو به من قرض دهی بوسه ای بوسه ای دیگر سر آن مینهم / لحظه دیگر به تو پس میدهم !.

سلام

یه چیز میگم بگو باش

یه ماچ میدی دلم وا شه !؟

میفرستم این پیامک را به دوست / ای پیامک صورت او را ببوس

شبی پر کن از بوسه ها ساغرم / به نرمی بیا همچو جان در برم

تنم را بسوزان در آغوش خوش / که فردا نیابند خاکسترم . . .

سلام یه زحمت واست داشتم

هروقت از جلو آینه رد شدی ، این دوست منم ببوس !

کاش میشد بوسه ها را قاب کرد / مثل نامه سوی هم پرتاب کرد

کاش میشد عشق را تقسیم کرد / مثل تک شاخه گلی تقدیم کرد

بوسه یعنی لذت دلدادگی / لذت از شب لذت از دیوانگی

بوسه آغازی برای ما شدن / لحظه ای با دلبری تنها شدن

بوسه آتش می زند بر جسم و جان / بوسه یعنی عشق من با من بمان . . .

گلی از شاخه هاچیدم برایت / زدم بوسه به یادت بی نهایت

اگر قاتل تو را کشت ای قناری / بگو آخر ، که گیرد خونبهایت !

تمام دقایق مانده از عمرم به همراه زیبا ترین بوسه های عاشقانه

هدیه ای برای تو . . .

دوستت دارم

مانده بر لبان من داغ بوسه های تو

رفتی و بجا مانده آتشی به جای تو

رفتم به نزد طبیب ز شدت طب

۶ بوسه نوشت ز گوشه لب

۲ تا صبح

۲ تا ظهر

و ۲ تا شب!

ترنم باران را نصار چشمانت میکنم نازنینم ، تا شبنمی شود بر سرخی گونه هایت

و داغی بوسه ام را به پیشانی ات به یادگار میگذارم و دست نوازشم را به موهایت

هدیه میکنم ، که تا عمر داری مرا از خاطر نبری . . .

میخوام بیام کنار تو ، تا یه کمی لوست کنم

اگه کسی اونجا نبود ، یواشکی بوست کنم !

اگر نیمه شبی در آغوش من افتی / آنقدر بوسه بر لبهایت زنم که از نفس افتی !

عزیزم

پرده چشماتو آروم میکشم روی چشات

بوسه دوستت دارم رو میگیرم از گونه هات

شب به خیر احساس من . . .

عشق تو وسط قلبمه ، درست همینجا ، همین تو

یه بوسه بده واسه مریض میخوام ، آخه بوسه هات داره حکم دارو !

اتل متل یه فانوس / فرستادم برات بوس

گرفتی بگو آره / نشد بگو دوباره !.

.من مست غم عشقم با خنده خمارم کن ، صیاد اگر هستی با بوسه شکارم کن . . .

نیست در این گفته من سوسه ای / گر تو به من قرض دهی بوسه ای

بوسه ای دیگر سر آن مینهم / لحظه دیگر به تو پس میدهم !.

تبریک تولد

تو یک تولدی شدی به قلب زخمی ام ببین که با تو من ظهور شدم احیا شدم مثل نگین عزیز مبارکت باشه امروز روز تولدت این قلب خسته منه بردار برو ما خودت

جشن میلادت را به پرواز می روم دراین خانگی ترین آسمانِ بی انتها آسمانی که نه برای من نه برای تو که تنها برای “ما” آبیست

عزیز دلم تولدت را تبریک می گویم و دعاگویم مزرعه ی زندگی ات همواره پر از محصول موفقیت و بردباری باشد.

سلامتی رفیقایی که از پله نامردی رد نمیشن ولی تو دریای مردونگی غرق میشن تولد جاودانه ترین اختر تابناک آسمان رفاقت را تبریک می گویم

میلادت ای عزیز تر از جـان خجسته باد! در مقـدمت غــزل به ترنم، نشسته باد! …..، تولد تو مــــبارک! بروی تو دروازه های غم به چنین روز بسته باد! خواهم ز حق برای تو توفیـــــق زندگی شیـــــرازه ی شکست برویت گسسته باد! عمرت هـــــزار سال چو آدم دراز باد! آییـنه ی فــرا رسِ مرگ ات شکسته باد!

روز میلادت شاید بهانه ای است تا از پس این فاصله های خاکی از پس دریا دریا آب دستان ِ دلت آن بی نهایت ترین نهایت ِعشق را عاشقانه در دست بگیرم و گرمای همیشه ماندنت در اکنون ترین لحظه امروز و همین امروز از خورشید حضورت تابیدن بگیرد! تولدت مبارک

امروز روز توست…..روز میلادت دنیا تبسم کرده است امروز با یادت امروز بی شک اسمان ابی ترین ابیست چرخ و فلک همچون دلم درگیر بی تابیست تولدت مبارک

در ستاره بارانِ میلادت میان احساس من تا حضور تو حُبابی است از جنس هیچ از دستان من تا لمس نگاه تو آسمانی است به بلندای عشق تولدت مبارک

شب را در می نوردم و ز تاریکی گریزی ندارم می دانم روشنایی در راه است و فانوس عالم گونت روشنی مهتاب به تن دارد میلادت مبارک

لحظه های هستی من از تو پر شده ست در تمام روز در تمام شب در تمام هفته …در تمام ماه در فضای خانه .. کوچه .. راه در هوا .. زمین .. درخت .. سبزه .. آب در خطوط در هم کتاب در دیار نیلگون خواب … خوب خوب نازنین من . . . تولدت مبارک

آرزو می کردم که درجشن میلادت تک ستاره آسمان چشمانت باشم تا در آغوشت طولانی ترین شبم را تقدیمت کنم و درکلبه انتظارت بوسه هایم را میهمانت ! تولدت مبارک !

میلادتوست و من بیست ویکمسن بار کبوتر عشقم را درآسمان خیال تو پرواز می دهم سالهاست کبوترم جلد مهربانیت شده است

دیشب برای روز تولدت یک سبد ستاره چیده ام تکه ای ازماه را و یک شاخه نیلوفر تو متولد می شوی و من برایت لبخند می زنم ” تولدت مبارک“

امروز هوا دوباره حس قشنگی داره نم نم عشق و مستی از آسمون میباره تولدت مبارک ای گل گلدون من هزار سال زنده باشی بسته به تو جون من

تو یک تولدی شدی به قلب زخمی ام ببین

که با تو من ظهور شدم احیا شدم مثل نگین

عزیز مبارکت باشه امروز روز تولدت

این قلب خسته منه بردار برو ما خودت

جشن میلادت را به پرواز می روم

دراین خانگی ترین آسمانِ بی انتها

آسمانی که نه برای من

نه برای تو

که تنها برای “ما” آبیست

عزیز دلم تولدت را تبریک می گویم و دعاگویم مزرعه ی زندگی ات همواره پر از محصول موفقیت و بردباری باشد.

سلامتی رفیقایی که از پله نامردی رد نمیشن ولی تو دریای مردونگی غرق میشن

تولد جاودانه ترین اختر تابناک آسمان رفاقت را تبریک می گویم

میلادت ای عزیز تر از جـان خجسته باد!

در مقـدمت غــزل به ترنم، نشسته باد!

…..، تولد تو مــــبارک! بروی تو

دروازه های غم به چنین روز بسته باد!

خواهم ز حق برای تو توفیـــــق زندگی

شیـــــرازه ی شکست برویت گسسته باد!

عمرت هـــــزار سال چو آدم دراز باد!

آییـنه ی فــرا رسِ مرگ ات شکسته باد!

روز میلادت شاید

بهانه ای است

تا از پس این فاصله های خاکی

از پس دریا دریا آب

دستان ِ دلت

آن بی نهایت ترین نهایت ِعشق را

عاشقانه در دست بگیرم

و گرمای همیشه ماندنت

در اکنون ترین لحظه امروز

و همین امروز

از خورشید حضورت

تابیدن بگیرد!

تولدت مبارک

امروز روز توست…..روز میلادت

دنیا تبسم کرده است امروز با یادت

امروز بی شک اسمان ابی ترین ابیست

چرخ و فلک همچون دلم درگیر بی تابیست

تولدت مبارک

در ستاره بارانِ میلادت

میان احساس من

تا حضور تو

حُبابی است از جنس هیچ

از دستان من

تا لمس نگاه تو

آسمانی است به بلندای عشق

تولدت مبارک

شب را

در می نوردم

و ز تاریکی گریزی ندارم

می دانم روشنایی در راه است

و فانوس عالم گونت

روشنی مهتاب

به تن دارد

میلادت مبارک

لحظه های هستی من از تو پر شده ست

در تمام روز

در تمام شب

در تمام هفته

…در تمام ماه

در فضای خانه .. کوچه .. راه

در هوا .. زمین .. درخت .. سبزه .. آب

در خطوط در هم کتاب

در دیار نیلگون خواب

…

خوب خوب نازنین من

.

.

.

تولدت مبارک

آرزو می کردم که درجشن میلادت تک ستاره آسمان چشمانت باشم تا در آغوشت طولانی ترین شبم را تقدیمت کنم

و درکلبه انتظارت بوسه هایم را میهمانت !

تولدت مبارک !

میلادتوست

و من بیست ویکمسن بار

کبوتر عشقم را

درآسمان خیال تو

پرواز می دهم

سالهاست کبوترم

جلد مهربانیت شده است

دیشب برای روز تولدت

یک سبد ستاره چیده ام

تکه ای ازماه را

و یک شاخه نیلوفر

تو متولد می شوی

و من برایت لبخند می زنم

” تولدت مبارک“

امروز هوا دوباره

حس قشنگی داره

نم نم عشق و مستی

از آسمون میباره

تولدت مبارک

ای گل گلدون من

هزار سال زنده باشی

بسته به تو جون من

سالگردازدواج

عزیزم بهترین انتخاب عمرم همراه شدن با تو در مسیر زندگی است

عزیزم اکنون به جای دستانم دو بال طلائی میخواهم تا در زیبا ترین تاریخ تقویم (تاریخ تولد) برای ستاره باران کردن شب تولدت تا آسمان پرواز کنم و به روی ماه بنویسم تولدت مبارک . .

قشنگ ترین تصویر عمرم عکس نازنینی از نخستین دیدن توست خوش آهنگ عمرم ٫ یادگار دلنشین اولین خندیدن توست … تولدت مبارک . . . دوستت دارم

لبخند زدی و آسمان آبی شد

دنبال کوچکترین فرصت بودم تا بزرگتزین تبریک را نارت کنم

چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای من شدی عزیزم تولدت مبارک . . .

حقارت واژه ها را وقتی دیدم که نتونستن مهربونیت رو توصیف کنند به اندازه تمام خوبی های دنیا دوستت دارم . تولدت مبارک عزیزم . . .

عشق مقدس ترین بهانه برای زندگی است با سبدی پر از گلهای یاس به سویت میآیم و با عشق سالگرد ازدواجمان را به تو همسرم تبریک میگویم . . .

در سپیده دم عشق کسی متولد شد که صدایش آرام تر از نسیم

خوب است و قشنگ این که دلگیر شویم / در دام دل شکسته زنجیر شویم

مهربان ترینم وقتی تو با منی ٬ سرود و شادی با من است

با آمدن تو بهترین و زیبا ترین لحظات وارد کلبه خوشبختیمان شد

تو شب تولدت قلبم رو هدیه میکنم / واسه آرامش تو به دوریت عادت میکنم عزیزم (تاریخ ازدواج) روز شکفتنت را جشن میگیرم . تولدت مبارک . . . .

عزیزم بهترین انتخاب عمرم همراه شدن با تو در مسیر زندگی است

هر چیز خوبی در دنیا فقط یکیست ٫ ۲ شاخه گل به مناسبت دومین سالگرد

ازدواجمان تقدیمت میکنم ٫ (تاریخ ازدواج) یاد آور بهترین انتخاب زندگی ام را فراموش نمیکنم

عزیزم اکنون به جای دستانم دو بال طلائی میخواهم تا در زیبا ترین تاریخ تقویم

(تاریخ تولد) برای ستاره باران کردن شب تولدت تا آسمان پرواز کنم و به روی ماه بنویسم

تولدت مبارک . .

قشنگ ترین تصویر عمرم عکس نازنینی از نخستین دیدن توست

خوش آهنگ عمرم ٫ یادگار دلنشین اولین خندیدن توست …

تولدت مبارک . . . دوستت دارم

لبخند زدی و آسمان آبی شد ٫ شب های قشنگ (ماه تولد) مهتابی شد

پروانه پس از تولد زیبایت / تا آخر عمر غرق بی تابی شد . . .

تولدت مبارک عزیزم . . .

دنبال کوچکترین فرصت بودم تا بزرگتزین تبریک را نارت کنم

در (تاریخ ازدواج) این بهترین بهانه است تا بگویم :

بهترینم به ماندگاری ستاره های آسمان همیشه دوستت دارم تا بدانی زندگی را

در کنار تو میستایم ٫ و تا ابد در کنارت میمانم .

چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای من شدی

عزیزم تولدت مبارک . . .

حقارت واژه ها را وقتی دیدم که نتونستن مهربونیت رو توصیف کنند

به اندازه تمام خوبی های دنیا دوستت دارم . تولدت مبارک عزیزم . . .

عشق مقدس ترین بهانه برای زندگی است با سبدی پر از گلهای یاس به سویت

میآیم و با عشق سالگرد ازدواجمان را به تو همسرم تبریک میگویم . . .

در سپیده دم عشق کسی متولد شد که صدایش آرام تر از نسیم

نگاهش زیباتر از خورشید / دلش پاک تر از آسمان و قلبش زلال تر از آب

آن تو بودی بهانه قشنگم برای زندگی تولدت مبارک . . .

خوب است و قشنگ این که دلگیر شویم / در دام دل شکسته زنجیر شویم

ای عشق همیشه از خدا میخواهم / کنار من باشی و پا به پای هم پیر شویم

همسر عزیزم سالروز عهد و پیمان جاویدانمان مبارک . . .

مهربان ترینم وقتی تو با منی ٬ سرود و شادی با من است

در ضمیرم نقش تو را بر قلبم حکاکی کردم و هر لحظه دلم به یاد تو میتپد

در قلب من آفتاب تابان باش . (تاریخ ازدواج) سالروز ازدواجمان را عاشقانه تبریک میگویم

با آمدن تو بهترین و زیبا ترین لحظات وارد کلبه خوشبختیمان شد

تو را از خدایی خواستم که به رحمت بی کرتنش ایمان دارم پس برایم بمان و بدان که تا بی نهایت عاشقانه دوستت دارم سالگرد ازدواجمان را به تو تبریک میگویم

تو شب تولدت قلبم رو هدیه میکنم / واسه آرامش تو به دوریت عادت میکنم

عزیزم (تاریخ ازدواج) روز شکفتنت را جشن میگیرم . تولدت مبارک . . . .

سرکاری

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

دسته اول

تو دنیا یه قلب هست كه فقط بخاطر تو می تپه. اون قلب فقط قلب خودته!

از خدا پول خواستم، بانك داد. درخت خواستم، جنگل داد. اتاق خواستم، خونه داد. حالا میترسم ازش تو رو بخوام یه گله گوسفند بده

تایتانیك با تمام مسافراش فدای تو... نشدن كه... به كوه یخ خوردن!

مثل شقایق زندگی كن، كوتاه اما زیبا، مثل پرستو، فصلی كوچ كن، اما هدفمند، مثل پروانه بمیر، دردناك اما با عشق، مثل خر عرعر كن، بلند اما شمرده و خوانا!

دینگ دینگ. طبقه همك

مهم نیست كه با چه تیپ و لباس و ماشینی می آیی. فقط بیا... بیا و آشغال ها را از جلوی در ببر كه خیلی بو میده.

حقیقت زندگی

سلام، میخوام بگم فردا ساعت

به حرمت گوسفندی

نگاهت همچون باران است و قلبم همچون كویر و می دانی كه كویر بدون باران زنده است. پس برو بمیر!

اگر من شیرین بشم تو فرهاد، من لیلی بشم تو مجنون، من نرگس بشم تو سام، من حوا بشم عمرا تو آدم نمیشی!

اون چیه كه اولش منم بعدش تویی و آخرش زبون؟ یكمی فكر كن===> گل گاو زبون

روزی تو را ز مستی تشبیه ماه كردم. لامپ 100 هم نبودی من اشتباه كردم.

تو در قلب من جا داری. تو در رگ من جا داری. رفتم دكتر گفت انگل داری!

میخوام روی یك تكه سنگ بنویسم دلم برات تنگ شده. بعد اون تكه سنگ بخوره تو اون سرت تا بفهمی كه دل تنگی چه دردی داره!

تو دنیا یه قلب هست كه فقط بخاطر تو می تپه. اون قلب فقط قلب خودته!

از خدا پول خواستم، بانك داد. درخت خواستم، جنگل داد. اتاق خواستم، خونه داد. حالا میترسم ازش تو رو بخوام یه گله گوسفند بده

تایتانیك با تمام مسافراش فدای تو... نشدن كه... به كوه یخ خوردن!

مثل شقایق زندگی كن، كوتاه اما زیبا، مثل پرستو، فصلی كوچ كن، اما هدفمند، مثل پروانه بمیر، دردناك اما با عشق، مثل خر عرعر كن، بلند اما شمرده و خوانا!

15 . 14 . 13 . 12 . 11 . 10 . 9 . 8 . 7 . 6 . 5 . 4 . 3 . 2 . 1 . دینگ دینگ. طبقه همكف

مهم نیست كه با چه تیپ و لباس و ماشینی می آیی. فقط بیا... بیا و آشغال ها را از جلوی در ببر كه خیلی بو میده.

حقیقت زندگی: 1- تو نمیتونی همه دندانهایت را با زبانت لمس كنی 2- همه احمق ها بعد از خوندن حقیقت اول اونو امتحان می كنن

3- حقیقت اول دروغه 4- الان تو لبخند زدی چون یك احمقی 5- به زودی این پیام را واسه یك احمق دیگه می فرستی. تو كه هنوز نیشت بازه.

سلام، میخوام بگم فردا ساعت 10 صبح خوشگل ها را میگیرن. گفتم اس ام اس بدم یه وقت نری بیرونا. نه نمیگیرنت، ضایع میشی!

به حرمت گوسفندی كه جان حضرت اسماعیل رو نجات داد 7 بار بگو بعععع بعععع و این پیام رو برای 7 تا گوسفند دیگه بفرست.

نگاهت همچون باران است و قلبم همچون كویر و می دانی كه كویر بدون باران زنده است. پس برو بمیر!

اگر من شیرین بشم تو فرهاد، من لیلی بشم تو مجنون، من نرگس بشم تو سام، من حوا بشم عمرا تو آدم نمیشی!

اون چیه كه اولش منم بعدش تویی و آخرش زبون؟ یكمی فكر كن===> گل گاو زبون

روزی تو را ز مستی تشبیه ماه كردم. لامپ 100 هم نبودی من اشتباه كردم.

تو در قلب من جا داری. تو در رگ من جا داری. رفتم دكتر گفت انگل داری!

میخوام روی یك تكه سنگ بنویسم دلم برات تنگ شده. بعد اون تكه سنگ بخوره تو اون سرت تا بفهمی كه دل تنگی چه دردی داره!

دسته دوم

هرگز به كسی نگاه نكن وقتی قصد دروغ گفتن داری

برای نشون دادنه علاقم به

تو بهترین، عزیز ترین، مهربون ترین، باحال ترین، خوشگل ترین، خوش تیپ ترین دوستی كه داری منم.

لرزش صدات، برق نگات

خیلی دوست دارم زود به زود ببینمت؛ حیف كه بلیط باغ وحش گرونه.

روی یك برگ نوشتم دوست دارم؛ ولی تو مثل یك بز خوردیش.

قامتت چون سرو، چشمانت چون آهو، گیسوانت چون آبشار، نگاهت چون عقاب، خلاصه كه هیچ چیزت به آدم نرفته.

آسمان را می نگرم تو را میبینم. خورشید را می نگرم تو را میبینم. ماه را می نگرم تو را میبینم. خوب مسخره از جلوم برو كنار دیگه!

ده درصد دلم تنگه، بیست درصد یادتم، سی درصد میخوامت، چهل درصد بیقرارم، پنجاه درصد دل نگرانم، شصت درصد حواسم بهته، هفتاد درصد دیوونتم، هشتاد درصد نوكرتم، نود درصد دوست دارم، صد درصد سر كاری!

توی بركه قلبم تو تنها قورباغه‌ای، توی صحرای قلبم تو تنها شتری!

همیشه مثل سنگ توالت با مردم روراست باش تا هر چی تو دلشونه واست خالی كنن!

اگر یه روز یكی دستتو گرفت و قلبتو لرزاند، عجله نكن... شاید بابا برقی باشه!

زندگی مثل شطرنج میمونه... البته تو هنوز بچه ای. برو منچ بازی كن.

در چشمهایت نگاه كردم. تمام زیباییهای آفرینش را دیدم... جو نگیرت. خودمو تو چشمات دیدم.

با تولد دومین گوسفند شبیه سازی شده دیگه نمیتونم بگم: دنیا دیگه مثل تو نداره!

هرگز به كسی نگاه نكن وقتی قصد دروغ گفتن داری. هرگز به كسی محبت نكن وقتی قصد شكستن قلبش را داری. هرگز قلبی را قفل نكن وقتی كلیدش را نداری. و هرگز نشه فراموش لامپ اضافی خاموش.

برای نشون دادنه علاقم به تو 3تا كوه میسازم: اولی كوه وفا دومی كوه صداقت سومی كوهی كه هر وقت بهم گفتی دوستت ندارم از اون بالا پرتت كنم پایین.

تو بهترین، عزیز ترین، مهربون ترین، باحال ترین، خوشگل ترین، خوش تیپ ترین دوستی كه داری منم.

لرزش صدات، برق نگات، تپش قلبت، نفس های تند و عرقی كه روی پیشونیت نشسته همه گویای یه چیز هستند: تیروئیدت پركاره. برو دكتر!

خیلی دوست دارم زود به زود ببینمت؛ حیف كه بلیط باغ وحش گرونه.

روی یك برگ نوشتم دوست دارم؛ ولی تو مثل یك بز خوردیش.

قامتت چون سرو، چشمانت چون آهو، گیسوانت چون آبشار، نگاهت چون عقاب، خلاصه كه هیچ چیزت به آدم نرفته.

آسمان را می نگرم تو را میبینم. خورشید را می نگرم تو را میبینم. ماه را می نگرم تو را میبینم. خوب مسخره از جلوم برو كنار دیگه!

ده درصد دلم تنگه، بیست درصد یادتم، سی درصد میخوامت، چهل درصد بیقرارم، پنجاه درصد دل نگرانم، شصت درصد حواسم بهته، هفتاد درصد دیوونتم، هشتاد درصد نوكرتم، نود درصد دوست دارم، صد درصد سر كاری!

توی بركه قلبم تو تنها قورباغه‌ای، توی صحرای قلبم تو تنها شتری!

همیشه مثل سنگ توالت با مردم روراست باش تا هر چی تو دلشونه واست خالی كنن!

اگر یه روز یكی دستتو گرفت و قلبتو لرزاند، عجله نكن... شاید بابا برقی باشه!

زندگی مثل شطرنج میمونه... البته تو هنوز بچه ای. برو منچ بازی كن.

در چشمهایت نگاه كردم. تمام زیباییهای آفرینش را دیدم... جو نگیرت. خودمو تو چشمات دیدم.

با تولد دومین گوسفند شبیه سازی شده دیگه نمیتونم بگم: دنیا دیگه مثل تو نداره!

دسته سوم

اولین چیزی كه بهش دل بستم تو بودی. بی تو آروم و قرار نداشتم! گریه میكردم. تو رو میخواستم. میدونستم تو نباشی نمی خوابم. دوستت دارم... پستونك!

ای كه پا گذاشتی رو عشق من. ای كه در را بستی به روی من. در رو باز كن دستم مونده لای در!

دنیا 3 ركن داره

گفتم "ای یار"، گفتی

در تاریكی شب هایم فقط صدای تو بود. در تاریكی شب هایم فقط دست های تو بود كه صورتم را نوازش میكرد. و دلیل بیدار ماندنم تنها تو بودی... ای پشه!

هیچ وقت خبر نمیكنه كه كی میاد

شبها به خاطر تو از خواب پا میشم. به در و دیوار میخورم تا به تو میرسم... ای مستراح!

وقتی تو را دیدم و بهت خیره شدم، تو هم همینطور به من خیره بودی و من قلبم داشت تاپ تاپ میزد. احساساتی در وجودم موج میزد. ناگهان از اعماق وجودم فریاد كشیدم... سوسك!

بابا نوئل بهم گفت: بین گل و گلدون یكی رو انتخاب كن. منم گلدون رو گرفتم تا تو رو بذارم توش... آخه تو بهترین كود دامی دنیایی.

این آخرین چیزی بود كه از تو برام مونده... جای پاهای تو روی دیوار خونمون. یادت بخیر. عجب مارمولكی بودی!

دستانم را بر كمرت حلقه میزنم، لبانم را بر لبانت میگذارم، از عصاره وجودم میمكم و فریاد میزنم دوستت دارم... ای شیشه نوشابه!

زندگی قشنگه اگه با تو باشه

گلی گم كرده ام در باغ هستی، خودت رو لوس نكن آن گل تو نیستی.

میخوای با سه شماره هیبنوتیزمت

اولین چیزی كه بهش دل بستم تو بودی. بی تو آروم و قرار نداشتم! گریه میكردم. تو رو میخواستم. میدونستم تو نباشی نمی خوابم. دوستت دارم... پستونك!

ای كه پا گذاشتی رو عشق من. ای كه در را بستی به روی من. در رو باز كن دستم مونده لای در!

دنیا 3 ركن داره: 1- اصلا عاشق نشو 2- اگه عاشق شدی واسه معشوقت بمیر 3- و اگه مردی خاك بر سر بی جنبت...

گفتم "ای یار"، گفتی "زهر مار". گفتم "ای نور"، گفتی "مرده شور". گفتم "از غم دوری تو بیمارم"، گفتی "به من چه، مگه من پرستارم!". گفتم "دوست دارم"، گفتی "خفه شو!". گفتم: "عاشقتم"، گفتی "خفه شو!". گفتم "میخوام باهات ازدواج كنم". گفتی: "جدّی میگی؟!"، گفتم خفه شو.

در تاریكی شب هایم فقط صدای تو بود. در تاریكی شب هایم فقط دست های تو بود كه صورتم را نوازش میكرد. و دلیل بیدار ماندنم تنها تو بودی... ای پشه!

هیچ وقت خبر نمیكنه كه كی میاد. خیلی وقته كه نمیخوام ببینمش. حالا توی تموم راه دنبالمه. خیلی بد دردیه "اسهال"

شبها به خاطر تو از خواب پا میشم. به در و دیوار میخورم تا به تو میرسم... ای مستراح!

وقتی تو را دیدم و بهت خیره شدم، تو هم همینطور به من خیره بودی و من قلبم داشت تاپ تاپ میزد. احساساتی در وجودم موج میزد. ناگهان از اعماق وجودم فریاد كشیدم... سوسك!

بابا نوئل بهم گفت: بین گل و گلدون یكی رو انتخاب كن. منم گلدون رو گرفتم تا تو رو بذارم توش... آخه تو بهترین كود دامی دنیایی.

این آخرین چیزی بود كه از تو برام مونده... جای پاهای تو روی دیوار خونمون. یادت بخیر. عجب مارمولكی بودی!

دستانم را بر كمرت حلقه میزنم، لبانم را بر لبانت میگذارم، از عصاره وجودم میمكم و فریاد میزنم دوستت دارم... ای شیشه نوشابه!

زندگی قشنگه اگه با تو باشه. مرگ قشنگه اگه برای تو باشه. دلتنگی قشنگه اگه به خاطر تو باشه. من قشنگم اگه با تو باشم. اما تو هر كار بكنی قشنگ نمیشی پس بیخود زور نزن.

گلی گم كرده ام در باغ هستی، خودت رو لوس نكن آن گل تو نیستی.

میخوای با سه شماره هیبنوتیزمت كنم و بگم چه جور آدمی هستی؟ خوب، پس با شماره 3 آروم

چشمات رو ببند: 1 ... 2 ... 3 ... هنوز كه چشمات بازه! ... میگم چشماتو ببند! ... چرا زیر چشمی نگاه می كنی؟ ... اصلا نیازی به هیبنوتیزم نیست، هر كی باشه می‌فهمه كه چقدر فضولی!

دوست داشتن

پا برهنه دوست دارم که نگی یه ریگی توکفشته

نوشتم دوستت دارم ، پرانتز را نبستم ، بگذار این حقیقت تا ابد جریان بیابد . . .

هر گاه قادر به شمردن قطرات باران شدی ، خواهی دانست که چقدر دوستت دارم . . .

نمیدونم چون عزیزی دوستت دارم یا چون دوستت دارم عزیزی

خوبیم بدیم حالا از همه چی بگذریم ، دوست دارم از شما نمیشه بگذریم . . .

در را باز کن خبری دارم ، قلبم را بشکاف نامه ای دارم ، نامه را باز کن ، دوستت دارم . . .

دوستت دارم ، بیشتر از خودم ، کمتر از خدایم چون عاشق توام و محتاج خدایم . . .

گفتی ” دوستت دارم ” حسودی ام شد ! حتی زیبا ترین دروغ سیزده را هم تو گفتی

واژه ی دوستت دارم برای عظمت و شکوه قلب مهربانت چقدر بی رنگ است وقتی تو سرچشمه ی تمام خوبی ها هستی . . .

از شروع نفسهای حضرت آدم تا پایان نفسهای آخرین آدم دوستت دارم

پا برهنه دوست دارم که نگی یه ریگی توکفشته

نوشتم دوستت دارم ، پرانتز را نبستم ، بگذار این حقیقت تا ابد جریان بیابد . . .

هر گاه قادر به شمردن قطرات باران شدی ، خواهی دانست که چقدر دوستت دارم . . .

نمیدونم چون عزیزی دوستت دارم یا چون دوستت دارم عزیزی

خوبیم بدیم حالا از همه چی بگذریم ، دوست دارم از شما نمیشه بگذریم . . .

در را باز کن خبری دارم ، قلبم را بشکاف نامه ای دارم ، نامه را باز کن ، دوستت دارم . . .

دوستت دارم ، بیشتر از خودم ، کمتر از خدایم

چون عاشق توام و محتاج خدایم . . .

گفتی ” دوستت دارم ” حسودی ام شد !

حتی زیبا ترین دروغ سیزده را هم تو گفتی

واژه ی دوستت دارم برای عظمت و شکوه قلب مهربانت

چقدر بی رنگ است وقتی تو سرچشمه ی تمام خوبی ها هستی . . .

از شروع نفسهای حضرت آدم تا پایان نفسهای آخرین آدم دوستت دارم

اس ام اس ترکی،پیامک آذری

نکته

عاشق آدین شیرین دی

ای عاشق اسمت شیرین است

گؤزلرینه باخماسام

به چشمانت نگاه نکنم

ساچلارینا بنزتمیشم گئجه می

شبم را به گیسویت تشبیه کردم

جان وئرمه غم عشقه کی عشق آفت جاندیر

جان به عشق نده که عشق آفت جان است

من ترک شراب لب یار ائیلدیم اولدی

من ترک شراب لب یار کردم و شد

من سنی سئویرم ، سن واری، پولو،

من ترا دوست دارم و تو پول و ثروت را

اسرار دئلیم خلقه نمایان اولدو

اسرار دلم پیش خلق آشکار شد

یارین رهئ عشقینده کونول قان اولا، خوشدور

در راه عشق اگر دل خون شود ، خوش است

شول فلکین گردیشى٫ هئچ وقت منى شاد ائتمه دى

از گردش چرخ فلک، ناشاد ماندم هر زمان

گونوم ائله سندن شیکایت اؤلوب،

روزگارم شکایت از تو شده است

سئوگیلیم،عشق اولماسا،وارلیق بوتون افسانه دیر

عشق من,اگر عشق نباشد هستی افسانه ای بیش نیست

اویالانچی ایللر گونه دیمزمیش

در حد ارزش یک روز نبود

دراین قسمت ازپیامک های آذری لطفا دقت کنید، پیچ اول پیامک آدری ودرپیچ زیرین معنی ترجمه شده فارسی درج شده، وتا پایین به همین ترتیب

عاشق آدین شیرین دی

فرهاد دوستو شیرین دی

دوست دان دوستا گلن پای

بئچه بالدان شیرین دی

ای عاشق اسمت شیرین است

دوست فرهاد شیرین است

هدیه ای که از دوست می رسد

از عسل تازه شیرین است

گؤزلرینه باخماسام

گؤز نه ییمه گرک دیر

آدینی چکمز اولسام

دیل نه ییمه گرک دیر

سؤز نه ییمه گرک دیر

سه سینی ائشیتمز اولسام

یاخشی دیر بو دنیادا تک اولسام

به چشمانت نگاه نکنم

چشم به چه دردم می خورد

اسمت را بر زبان نیاورم

زبان به چه دردم می خورد

کلمه به چه دردم می خورد

صدایت را نشنوم

بهتر است که در دنیا تک و تنها باشم

ساچلارینا بنزتمیشم گئجه می

گل اوزاق گزمه یانیما سئوگیلیم

دوداغیندا ایتیرمیشم سؤزومو

گولوشونله جانیمی آل سئوگیلیم

شبم را به گیسویت تشبیه کردم

دورنرو بیا پیشم سوگلیم

در لبهایت حرفم را گم کرده ام

با خنده ات جانم را بگیر سوگلیم

جان وئرمه غم عشقه کی عشق آفت جاندیر

عشق افت جان اولدوغی مشهور جهاندیر

سور ایستمه سودای غم عشقده هرگز

کیم حاصل سودای غم عشق زیاندیر

جان به عشق نده که عشق آفت جان است

آفت جان بودن عشق مشهور جهان است

از سودای غم عشق سود طلب نکن

چرا که حاصل سودای عشق زیان است

من ترک شراب لب یار ائیلدیم اولدی

زهر غم هجریله مدار ائیلدیم اولدی

ای شیخ بهشتی دئمه ترک ائیلییه ن اولماز

من ترک سر کوی نگار ائیله دیم اولدی

من ترک شراب لب یار کردم و شد

با زهر غم هجر مدارا کردم و شد

ای شیخ نگر که کسی بهشت را ترک نمی کند

من ترک سر کوی نگار کردم و شد

من سنی سئویرم ، سن واری، پولو،

گور هاردان دوشوبدو عشقیمین یولو…

نه منیم اوره ییم بیر بئله دولو،

نه سنین اوره یین بوش اولمایایدی

من ترا دوست دارم و تو پول و ثروت را

ببین راه عشقم به کجا افتاده

کاش نه دل من اینقدر پر

و نه دل تو اینقدر خالی بود

اسرار دئلیم خلقه نمایان اولدو

هر دلبره ایسته دیم باخام قان اولدو

بو دهر دنی ده بس کی محنت چکدیم

قددیم بوکولوب مثال چوگان اولدو

اسرار دلم پیش خلق آشکار شد

به هر دلبری که خواستم بنگرم خون به پا شد

در این دنیای دون بس که محنت کشیدم

قدم خم همچو چوگان شد

یارین رهئ عشقینده کونول قان اولا، خوشدور

هیجرینده گوزوم هر گئجه گیریان اولا، خوشدور

من کی، بو قارا گوزلولر عشقینده اسیرم

سینم هدفئ- ناوکئ- مژگان اولا خوشدور

سن عصریمیزین ایندی زولئیخاسی سان، ای گول!

در راه عشق اگر دل خون شود ، خوش است

اگر در فراقش هر شب چشمانم گریان شود ، خوش است

من که اسیر عشق این سیه چشمانم

اگر ناوک مژگانش سینه ام را هدف گیرد ، خوش است

شول فلکین گردیشى٫ هئچ وقت منى شاد ائتمه دى

خسته کؤنلوم بیر بلادن٫ غمدن آزاد ائتمه دى

آیرى دوشدوم قووم و قارداشدان منى یاد ائتمه دى

من تکین بخت-ى قارانى خانه ویران ائتمه دى

نئیله ییم ائى دوستان٫ من بى وفایا اوغرادیم؟

از گردش چرخ فلک، ناشاد ماندم هر زمان

با قلب مملو از غم و بیداد ماندم هر زمــان

در بند و دور از یاد هر، آزاد ماندم هر زمان

در حسرت یک خانه آباد ماندم هر زمــان

گوئید با هر دوستی ، گشتم اسیــر بی وفا

گونوم ائله سندن شیکایت اؤلوب،

بو سئوگی بیر داستان ،حئکایت اؤلوب

محبت نه واخت دان جینایت اؤلوب

بوراخ گؤزلرینین حبسیندن منی

روزگارم شکایت از تو شده است

این عشق داستان و حکایت شده است

از کی محبت جنایت شده است ؟

از محبس چشمانت رهایم کن

سئوگیلیم،عشق اولماسا،وارلیق بوتون افسانه دیر

عشقیــده ن محــروم اولان،انسـانلیغــا بیگــانه دیر

سئـوگی دیـر،یالنیــز محببتــدیر حیــاتین جـوهــری

بیر کونـول کی عشق ذوقین دویماسا،غمخــانه دیر

عشق من,اگر عشق نباشد هستی افسانه ای بیش نیست

کسی که از عشق محروم باشد,با انسانیت بیگانه است

فقط عشق و محبت جوهر حیات هستند

دلی که عشق را درک نکند،غمخانه است

اویالانچی ایللر گونه دیمزمیش

گول وئردیم،وئردیییم گوله دیمزمیش

گوزوم ده چاغلایان سئله دیمزمیش

حئیف او سئوگییه ، او محبته

در حد ارزش یک روز نبود،

عمری که با تو هدر دادم ،

سالهایی که به پایت ریختم.

عشق تو،

ارزش گلی را که هدیه کردم ،

واشکهایی را که برایت ریختم ،

- نداشت

حیف از آن عشق و محبت

بی وفایی ونامردی

در هجوم لحظه های پوچ جدایی سکوت تنها یادگار لحظه های با تو بودن است، وقتی ثانیه ها رفتنت را تلنگر میزنند بودنت به کوچه ی فراموشی کوچ میکند

خنجری از پشت در قلبم فرو رفت پشت سرم را نگاه کردم .. کسی جز تو نبود

این دیگه بار آخره دارم باهات حرف میزنم خداحافظ نا مهربون میخوام ازت دل بکنم سخته ولی من میتونم سخته ولی من میتونم این جمله رو اینقد میگم تا که فراموشت کنم ا

ای نا رفیق.. به کدامین گناه ناکرده.. تازیانه می زنی بر اعتمادم زیر پایم را زود خالی کردی . سلام پر مهرت را باور کنم.یا پاشیدن زهر نا مردیت را

آن شب که در خیابان چشمم به چشمت افتاد / چشمک زدی چه شیرین رفتم به راه فرهاد / من عاشق تو گشتم، تو عاشق جدایی / فریاد از نگاهت، فریاد از جدایی

چه کنم چرخ فلک مرا کرده ز تو جدا / به کدام شاخه نشینم که دهد بوی تو را

چرا زمین و آسمان به ضد ماست نازنین / ببین برای ما خدا چگونه خواست نازنین / اگر چه قلبهای ما به عشق هم تپید / ببین چگونه راه ما ز هم جداست نازنین

هر لحظه جدا از تو برام ماه ی و سالی، با هر نفسم داد میزنم جای تو خالی

ای رفته باز گرد که دلم بی قرار توست، چشم به راه و دلم در انتظار توست، آخر بگو چرا از پیشم رفتی، زردی روی ما ز رخ تو بهار توست

قول داده بودیم ما به هم که تن ندیم به روزگار، چه بی دووم بود قول ما جدا شدیم آخر کار

من که نمیشه باورم، تویی که بی وفا شدی، تو هم مثه غریبه ها، رفتی ازم جدا شدی

گویند که حافظ گفته است غم جدایی و غم تنهایی دو غم اند، من که دچارم به هر دو غم چه کنم

نمیخواهم قلب تو باشم که با هر اتفاق بشکنم میخواهم روح تو باشم که تنها در هنگام مرگ از تو جدا شوم

پنهان شدی و در کلماتم رها شدی / با من رفیق بودی و از من جدا شدی / رویای فاتحانه ی یک قلب ناامید / پایان عاشقانه ی یک ماجرا شدی

آنکه بین من و تو شام جدایی آورد، می کنم نفرینش، یا الهی، بکنش چون من زار، پیش معشوقش خار، هر دو چشمانش تار، تا بداند چه به من میگذرد، ز غم دوری آن چشم عزیز

در هجوم لحظه های پوچ جدایی سکوت تنها یادگار لحظه های با تو بودن است، وقتی ثانیه ها رفتنت را تلنگر میزنند بودنت به کوچه ی فراموشی کوچ میکند

خنجری از پشت در قلبم فرو رفت پشت سرم را نگاه کردم .. کسی جز تو نبود

این دیگه بار آخره دارم باهات حرف میزنم

خداحافظ نا مهربون میخوام ازت دل بکنم

سخته ولی من میتونم سخته ولی من میتونم

این جمله رو اینقد میگم تا که فراموشت کنم ا

ای نا رفیق.. به کدامین گناه ناکرده.. تازیانه می زنی بر اعتمادم

زیر پایم را زود خالی کردی . سلام پر مهرت را باور کنم.یا پاشیدن زهر نا مردیت را

آن شب که در خیابان چشمم به چشمت افتاد / چشمک زدی چه شیرین رفتم به راه فرهاد / من عاشق تو گشتم، تو عاشق جدایی / فریاد از نگاهت، فریاد از جدایی

چه کنم چرخ فلک مرا کرده ز تو جدا / به کدام شاخه نشینم که دهد بوی تو را

چرا زمین و آسمان به ضد ماست نازنین / ببین برای ما خدا چگونه خواست نازنین / اگر چه قلبهای ما به عشق هم تپید / ببین چگونه راه ما ز هم جداست نازنین

هر لحظه جدا از تو برام ماه ی و سالی، با هر نفسم داد میزنم جای تو خالی

ای رفته باز گرد که دلم بی قرار توست، چشم به راه و دلم در انتظار توست، آخر بگو چرا از پیشم رفتی، زردی روی ما ز رخ تو بهار توست

قول داده بودیم ما به هم که تن ندیم به روزگار، چه بی دووم بود قول ما جدا شدیم آخر کار

من که نمیشه باورم، تویی که بی وفا شدی، تو هم مثه غریبه ها، رفتی ازم جدا شدی

گویند که حافظ گفته است غم جدایی و غم تنهایی دو غم اند، من که دچارم به هر دو غم چه کنم

نمیخواهم قلب تو باشم که با هر اتفاق بشکنم میخواهم روح تو باشم که تنها در هنگام مرگ از تو جدا شوم

پنهان شدی و در کلماتم رها شدی / با من رفیق بودی و از من جدا شدی / رویای فاتحانه ی یک قلب ناامید / پایان عاشقانه ی یک ماجرا شدی

آنکه بین من و تو شام جدایی آورد، می کنم نفرینش، یا الهی، بکنش چون من زار، پیش معشوقش خار، هر دو چشمانش تار، تا بداند چه به من میگذرد، ز غم دوری آن چشم عزیز

سخنان ماندگار

ممکنه نشه برگشت و "آغاز" خوبی داشت ولی ... می شه "تغییر" مسیر داد و "پایان" خوبی داشت!!

ای خدای کبوترها....! تو بیکرانی وفرصت پرواز کوتاه بالهایمان را از ما مگیر.....

آدمهای خوب از یاد نمیرن، از دل نمیرن، از ذهن نمیرن،ولی زودتر از اینکه فکرش رو بکنی از پیشت میرن

شادی را علت باش ، نه شریک ... و غم را شریک باش ، نه دلیل

فریادها مرده اند، سکوت جاریست، تنهایی حاکم سرزمین بی کسی است ، میگویند خدا تنهاست ما که خدا نیستیم چرا تنهاییم. ( دکتر شریعتی )

ای کاش فریاد آنقدر بی صدا بود که حرمت سکوت را نمی شکست

خداوندا دستم به آسمانت نمی رسد اما تو که دستت به زمین می رسد "بلندم کن "

زنده بودن حرکتی افقی است از گهواره تا گور و زندگی کردن حرکتی عمودی است از زمین تا آسمان . .

خدا تنها معشوقی است که عاشقانی دارد که هیچ یک از بودن دیگری ناراضی نیست و هیچگاه یکی از آنها معشوقش را تنها برای خود نمی خواهد...

ممکنه نشه برگشت و "آغاز" خوبی داشت

ولی ...

می شه "تغییر" مسیر داد و "پایان" خوبی داشت!!

ای خدای کبوترها....! تو بیکرانی وفرصت پرواز کوتاه بالهایمان را از ما مگیر.....

آدمهای خوب از یاد نمیرن، از دل نمیرن، از ذهن نمیرن،ولی زودتر از اینکه فکرش رو بکنی از پیشت میرن

شادی را علت باش ، نه شریک ... و غم را شریک باش ، نه دلیل

فریادها مرده اند،

سکوت جاریست،

تنهایی حاکم سرزمین بی کسی است ، میگویند خدا تنهاست ما که خدا نیستیم چرا تنهاییم.

( دکتر شریعتی )

ای کاش

فریاد آنقدر بی صدا بود که حرمت سکوت را نمی شکست

خداوندا

دستم به آسمانت نمی رسد

اما تو که دستت به زمین می رسد

"بلندم کن "

زنده بودن حرکتی افقی است از گهواره تا گور

و زندگی کردن حرکتی عمودی است از زمین تا آسمان . .

خدا تنها معشوقی است که

عاشقانی دارد که هیچ یک از بودن دیگری ناراضی نیست

و هیچگاه یکی از آنها معشوقش را تنها برای خود نمی خواهد...

فلسفی

دسته اول

دسته دوم

دسته اول

هرگز از رودی که خشک شده است به خاطر گذشته اش سپاسگذاری نمیکنند . . .

هر شکست لااقل این فایده را دارد که انسان یکی از راههایی را که به شکست خوردن منتهی می شود را می شناسد . . . (لاورنس)

پیوسته باید مواظب سه چیز باشیم . وقتی تنها هستیم مواظب افکار خود وقتی با خانواده هستیم مراقب اخلاق خود و وقتی که در جامعه می باشیم مواظب زبان خود . . . (مادام داستال)

پیران اندیشمند به ریشه ها می پردازند نه به شاخه ها . . . (ارد بزرگ)

مشکلات خود را بر ماسه ها بنویسید و موفقیت هایتان را بر سنگ مرمر . . . (پرمودا باترا)

زندگی مانند لبخند ژوکوند است، در نظر اول به روی بیننده تبسّم می کند امّا اگر دراو دقیق شوی ، می گرید . . . (ژری تایلر)

بخیل برای ثروت خود نگهبان است و برای ارث انباردار . . . (بزرگمهر)

آنچه رخ داده را باید پذیرفت اما آنچه را روی نداده ، می توان به میل خویش بنا نمود . . . (ارد بزرگ)

هشدار ! تنها به عزم نیاز اگر به معبد درون شوید هرگز هیچ نیابید . . . (جبران خلیل جبران)

انسان عاقل همیشه از بدگوییهایی که از او می‌شود استفاده می‌کند . . . (ژرژ بانه)

تجربه نامی است که تمام افراد بر روی اشتباهات خود می گذارند. (اسکاروایلد)

واسه شکستن یه دل یه لحظه وقت میخوای اما واسه اینکه از دلش در بیاری شاید هیچوقت فرصت نداشته باشی . . .

خاطرات آدم مثل یه تیغ کند میمونه که رو رگت میکشی! نمیبره اما تا میتونه زخمیت میکنه

کوههای عظیم پر از چشمه اند و قلبهای بزرگ پر از اشک . . . (ژوزف رو)

حکمت ، درختی است که ریشۀ آن در قلب است و میوۀ آن در زبان . . . (بطلمیوس)

فقیر اونی نیست که کم دار فقیر اونی هست که بیشتر بخواد . . .

نتیجه زندگی ، چیزهایی نیست که جمع میکنیم بلکه قلبهایی است که جذب میکنیم . . .

دلمان که میگیرد ، تاوان لحظاتی است که دل بسته بودیم . . .

یادمان باشد که همیشه ذره ای حقیقت پشت هر “فقط یه شوخی بود” کمی کمی کنجکاوی پشت “همینطوری پرسیدم” قدری احساسات پشت “به من چه اصلا” مقداری خرد پشت “چه میدونم” واندکی درد پشت “اشکالی نداره” وجود دارد . . .

عاشق تر از همه ما موش کوری است که زیبایی جفتش را چشم بسته باور دارد . . .

هرگز از رودی که خشک شده است به خاطر گذشته اش سپاسگذاری نمیکنند . . .

هر شکست لااقل این فایده را دارد که انسان یکی از راههایی را

که به شکست خوردن منتهی می شود را می شناسد . . .

(لاورنس)

پیوسته باید مواظب سه چیز باشیم .

وقتی تنها هستیم مواظب افکار خود

وقتی با خانواده هستیم مراقب اخلاق خود

و وقتی که در جامعه می باشیم مواظب زبان خود . . .

(مادام داستال)

پیران اندیشمند به ریشه ها می پردازند نه به شاخه ها . . .

(ارد بزرگ)

مشکلات خود را بر ماسه ها بنویسید و موفقیت هایتان را بر سنگ مرمر . . .

(پرمودا باترا)

زندگی مانند لبخند ژوکوند است، در نظر اول به روی بیننده تبسّم می کند

امّا اگر دراو دقیق شوی ، می گرید . . .

(ژری تایلر)

بخیل برای ثروت خود نگهبان است و برای ارث انباردار . . .

(بزرگمهر)

آنچه رخ داده را باید پذیرفت اما آنچه را روی نداده ، می توان به میل خویش بنا نمود . . .

(ارد بزرگ)

هشدار !

تنها به عزم نیاز اگر به معبد درون شوید

هرگز هیچ نیابید . . .

(جبران خلیل جبران)

انسان عاقل همیشه از بدگوییهایی که از او می‌شود استفاده می‌کند . . .

(ژرژ بانه)

تجربه نامی است که تمام افراد بر روی اشتباهات خود می گذارند.

(اسکاروایلد)

واسه شکستن یه دل یه لحظه وقت میخوای

اما واسه اینکه از دلش در بیاری شاید هیچوقت فرصت نداشته باشی . . .

خاطرات آدم مثل یه تیغ کند میمونه که رو رگت میکشی!

نمیبره اما تا میتونه زخمیت میکنه

کوههای عظیم پر از چشمه اند و قلبهای بزرگ پر از اشک . . .

(ژوزف رو)

حکمت ، درختی است که ریشۀ آن در قلب است و میوۀ آن در زبان . . .

(بطلمیوس)

فقیر اونی نیست که کم دار

فقیر اونی هست که بیشتر بخواد . . .

نتیجه زندگی ، چیزهایی نیست که جمع میکنیم

بلکه

قلبهایی است که جذب میکنیم . . .

دلمان که میگیرد ، تاوان لحظاتی است که دل بسته بودیم . . .

یادمان باشد که همیشه ذره ای حقیقت پشت هر “فقط یه شوخی بود”

کمی کمی کنجکاوی پشت “همینطوری پرسیدم”

قدری احساسات پشت “به من چه اصلا”

مقداری خرد پشت “چه میدونم”

واندکی درد پشت “اشکالی نداره” وجود دارد . . .

عاشق تر از همه ما موش کوری است که زیبایی جفتش را چشم بسته باور دارد . . .

دسته دوم

میدونستی ؛ رفاقت معرفت نمیاره ... این معرفتِ که رفاقت میاره ... !

مردم شهری که همه در آن می لنگند به کسی که راست راه می رود می خندند . . .

تنها دلیل باحال بودن گذشتمون، مزخرف بودن الآنه و بس!

اعتماد مثل کاغذه اگه مچاله شد هر چقدر هم صافش کنى معجزست به حالت اولش برگرده اونم با کلی سختی

تو زندگیت ؛ به کسی اعتــــماد کن ، که بهش ایمــــان داری نه احســاس . . .

همیشه رو به نور بایست اگر میخواهی تصویر زندگی ات سیاه نیافتد . . .

وقتی ثروتمندان جنگ به پا می کنند ، این فقرا هستند که می میرند

نامت را انسانى باهوش بگذار؛ اگر انسان‌ها را از پشت نقاب‌هاى متفاوتشان شناختى . . .

دشمنی که دیده می شود زیاد ترس ندارد مراقب آن دشمنی باشید که نمی بینید . . .

روزگاریســت که ؛ آدمــها فقط سقف مشــترک دارن ، نه زندگی مشــترک ...

بخاطر مردم تغییر نکن : این جماعت هر روز تورا جور دیگری می خواهند . . .

"مشغول دل" باش , نه"دل مشغول"

من غلام در پر دولت آن درویشم که سرش بهر طمع پیش شهی خم نکند

تجربیات یک انسان شکست خورده با ارزش تر از موفقیت های یک انسان بی تجربست . . .

بامبو و سرخس دو گیاه متفاوتند اما هر دو به زیبایی جنگل کمک میکنند هرگز خودت را با دیگران مقایسه نکن . .

سعى کنید استاد تغییر باشید ، نه قربانى تقدیر . . .

شاید چشم های ما نیاز داشته باشند که گاهی با اشک های مان شسته شوند تا بار دیگر زندگی را با نگاه شفاف تری ببینیم . . .

خیلی از آدمها بالای خط فقر هستند اما زیر خط فهم . . .

در عجبم از سیب خوردنِ مان که از آن فقط " چوبش " باقی می ماند. مگر این همه چــــــوب که خوردیم از یک سیــــب.....شروع نشد !؟

همیشه خودت را نقد من تا دیگران تورا به نسیه نفروشند . . .

آدم یک "بودن" است و انسان یک "شدن" . . . (دکتر شریعتی)

در جهان قصه کوتاهی دیوار مخور / حسرت کاخ رفیق و زر بسیار مخور گردش چرخ نگردد به مراد دل کس / غم بی مهری آن مردم بی عار مخور . . .

میدونستی ؛

رفاقت معرفت نمیاره ... این معرفتِ که رفاقت میاره ... !

مردم شهری که همه در آن می لنگند

به کسی که راست راه می رود می خندند . . .

تنها دلیل باحال بودن گذشتمون، مزخرف بودن الآنه و بس!

اعتماد مثل کاغذه اگه مچاله شد

هر چقدر هم صافش کنى معجزست به حالت اولش برگرده اونم با کلی سختی

تو زندگیت ؛ به کسی اعتــــماد کن ،

که بهش ایمــــان داری نه احســاس . . .

همیشه رو به نور بایست اگر میخواهی تصویر زندگی ات سیاه نیافتد . . .

وقتی ثروتمندان جنگ به پا می کنند ، این فقرا هستند که می میرند . . .

(ژان پل سارتر)

نامت را انسانى باهوش بگذار؛

اگر انسان‌ها را از پشت نقاب‌هاى متفاوتشان شناختى . . .

دشمنی که دیده می شود زیاد ترس ندارد

مراقب آن دشمنی باشید که نمی بینید . . .

روزگاریســت که ؛ آدمــها فقط سقف مشــترک دارن ، نه زندگی مشــترک ...

بخاطر مردم تغییر نکن : این جماعت هر روز تورا جور دیگری می خواهند . . .

"مشغول دل" باش , نه"دل مشغول"

من غلام در پر دولت آن درویشم که سرش بهر طمع پیش شهی خم نکند

تجربیات یک انسان شکست خورده با ارزش تر از

موفقیت های یک انسان بی تجربست . . .

بامبو و سرخس دو گیاه متفاوتند اما هر دو به زیبایی جنگل کمک میکنند

هرگز خودت را با دیگران مقایسه نکن . .

سعى کنید استاد تغییر باشید ، نه قربانى تقدیر . . .

شاید چشم های ما نیاز داشته باشند که گاهی با اشک های مان شسته شوند

تا بار دیگر زندگی را با نگاه شفاف تری ببینیم . . .

خیلی از آدمها بالای خط فقر هستند

اما زیر خط فهم . . .

در عجبم

از سیب خوردنِ مان

که

از آن فقط " چوبش " باقی می ماند.

مگر این همه چــــــوب که خوردیم

از یک سیــــب.....شروع نشد !؟

همیشه

خودت را نقد من

تا دیگران تورا به نسیه نفروشند . . .

آدم یک "بودن" است

و انسان یک "شدن" . . .

(دکتر شریعتی)

در جهان قصه کوتاهی دیوار مخور / حسرت کاخ رفیق و زر بسیار مخور

گردش چرخ نگردد به مراد دل کس / غم بی مهری آن مردم بی عار مخور . . .

قهروآشتی

کاش میفهمیدی قهر میکنم تا دستم را محکمتر بگیری و بلندتر بگویی بمان . . . نه اینکه شانه بالا بیندازی و ارام بگویی هرطور راحتی . . .

گل اگر خار نداشت ، دل اگر بی غم بود ، اگر از بهر پرستو قفسی تنگ نبود ، اسارت قهر آشتی همه بی معنا بود .

شنیدم بوسه پلی است میان قهر و آشتی . . . طالب شدم هی قهر کنیم هی آشتی !

دوستی را دوست ، معنی می دهد قهر هم با دوست ، معنی می دهد هیچ کس با دشمن خود ، قهر نیست قهری او هم نشان دوستی است

یه روزی گله کردم من از عالم مستی / تو هم به دل گرفتی دل ما رو شکستی من از مستی نوشتم ولی قلب تو رنجید / تو قهر کردی قهرت مصیبت شدو بارید پشیمون و خستم اگه عهدی شکستم / آخه مست تو هستم اگه مجرم و مستم . . .

دوست دارم برکه باشی بحر نباشی / الهی من بمیرم ولی با من قهر نباشی .

بهانه میتراشی و مرا عذاب میدهی / به روح بی قرار من تو اضطراب میدهی دلم پر از گلایه ها تنم اسیر درد و خون / ولی تو قهر با دلم برای لحظه ای مکن . . .

بوسه ام را می گذارم پشت در / قهرکردی , قهرکردم , سر به سر تو بیا , در را تماما باز کن / هر چه میخواهی برایم ناز کن من غرورم را شکستم , داشتی ؟ / آمدم , حالا تو با من آشتی ؟

همیشه رفتن بهترین نیست گاهی میان رفتن وماندن هیچ فرقی نیست چه قهر باشیم چه آشتی اصل درست این است که عزیزان ما در خانه ی دل ما جای دارند . . .

با وجود اینکه گفتی ، دیگه قهرم تا قیامت با تموم سادگی هام ، گفتم اما به سلامت پیش از این نگفته بودی ، غیر ماکسی روداری توی غم ها توی شادی ، سر روی شونش میذاری

قهر مکن ای فرشته روی دلارا / ناز مکن ای بنفشه موی فریبا طعنه و دشنام تلخ اینهمه شیرین / چهره پر از خشم و قهر اینهمه زیبا ناز تو را میکشم به دیده منت / سر به رهت مینهم به عجز و تمنا . . .

بیا با پاک ترین سلام عشق آشتی کنیم / بیا با بنفشه های لب جوب آشتی کنیم بیا ازحسرت و غم دیگه باهم حرف نزنیم / بیا برخنده ی این صبح بهار خنده کنیم . . .

مهم نیست کی مقصر است باور کن مهم این است که یادمان باشد عمرمان کوتاه است ! در پایان زندگی خواهیم گفت : کاش فقط چند لحظه بیشتر فرصت داشتیم تا خوب بهم نگاه کنیم و همه ناگفته های مهر آمیز یک عمر را در چند ثانیه بگوییم . . . پس نازنین بیا آشتی کنیم با مهر . . .

عشق لطف های بی نهایت می کند

حالا که قهری باهام ولی بدون دوستت دارم / طاقت قهر ندارم پس آشتی آشتی نازنین ..

چی میشد تو هم منو دوستم میداشتی نا زنین / جای گریه رو لبام خنده می کاشتی نازنین

به خاطر یافتن مقصر ، زندگی ات را تلخ و سیاه نکن . بگذار آن چه در پایان یک عشق به جای میماند خاطرات خوش باشد با من آشتی کن تا دنیا با من آشتی کند . . .

کاش میفهمیدی قهر میکنم تا دستم را محکمتر بگیری و بلندتر بگویی بمان . . .

نه اینکه شانه بالا بیندازی و ارام بگویی هرطور راحتی . . .

گل اگر خار نداشت ،

دل اگر بی غم بود ،

اگر از بهر پرستو قفسی تنگ نبود ،

اسارت قهر آشتی همه بی معنا بود .

شنیدم بوسه پلی است میان قهر و آشتی . . .

طالب شدم هی قهر کنیم هی آشتی !

دوستی را دوست ، معنی می دهد

قهر هم با دوست ، معنی می دهد

هیچ کس با دشمن خود ، قهر نیست

قهری او هم نشان دوستی است

یه روزی گله کردم من از عالم مستی / تو هم به دل گرفتی دل ما رو شکستی

من از مستی نوشتم ولی قلب تو رنجید / تو قهر کردی قهرت مصیبت شدو بارید

پشیمون و خستم اگه عهدی شکستم / آخه مست تو هستم اگه مجرم و مستم . . .

دوست دارم برکه باشی بحر نباشی / الهی من بمیرم ولی با من قهر نباشی .

بهانه میتراشی و مرا عذاب میدهی / به روح بی قرار من تو اضطراب میدهی

دلم پر از گلایه ها تنم اسیر درد و خون / ولی تو قهر با دلم برای لحظه ای مکن . . .

بوسه ام را می گذارم پشت در / قهرکردی , قهرکردم , سر به سر

تو بیا , در را تماما باز کن / هر چه میخواهی برایم ناز کن

من غرورم را شکستم , داشتی ؟ / آمدم , حالا تو با من آشتی ؟

همیشه رفتن بهترین نیست

گاهی میان رفتن وماندن هیچ فرقی نیست

چه قهر باشیم چه آشتی

اصل درست این است که عزیزان ما در خانه ی دل ما جای دارند . . .

با وجود اینکه گفتی ، دیگه قهرم تا قیامت

با تموم سادگی هام ، گفتم اما به سلامت

پیش از این نگفته بودی ، غیر ماکسی روداری

توی غم ها توی شادی ، سر روی شونش میذاری

قهر مکن ای فرشته روی دلارا / ناز مکن ای بنفشه موی فریبا

طعنه و دشنام تلخ اینهمه شیرین / چهره پر از خشم و قهر اینهمه زیبا

ناز تو را میکشم به دیده منت / سر به رهت مینهم به عجز و تمنا . . .

بیا با پاک ترین سلام عشق آشتی کنیم / بیا با بنفشه های لب جوب آشتی کنیم

بیا ازحسرت و غم دیگه باهم حرف نزنیم / بیا برخنده ی این صبح بهار خنده کنیم . . .

مهم نیست کی مقصر است

باور کن مهم این است که یادمان باشد عمرمان کوتاه است !

در پایان زندگی خواهیم گفت : کاش فقط چند لحظه بیشتر فرصت داشتیم تا خوب بهم نگاه کنیم و همه ناگفته های مهر آمیز یک عمر را در چند ثانیه بگوییم . . .

پس نازنین بیا آشتی کنیم با مهر . . .

عشق لطف های بی نهایت می کند

خنده از لطفت شکایت می کند

گریه از قهرت شکایت می کند

این دو پیغام مخالف درجهان از یکی دلبر حکایت می کند . . .

حالا که قهری باهام ولی بدون دوستت دارم / طاقت قهر ندارم پس آشتی آشتی نازنین ..

چی میشد تو هم منو دوستم میداشتی نا زنین / جای گریه رو لبام خنده می کاشتی نازنین

به خاطر یافتن مقصر ، زندگی ات را تلخ و سیاه نکن .

بگذار آن چه در پایان یک عشق به جای میماند

خاطرات خوش باشد با من آشتی کن تا دنیا با من آشتی کند . . .

خنده دار

توانابود

یکی از شباهتهای اکثر خانومها

چوب بستنی

پارکینگ

منطق

سه مرحله

فرق سر

سوال

مدرک

دانستن یاندانستن

موبایل

حکمت

دختروپسر

میلیونر

شماره

توانا بُوَد , هر که ' دارا ' بُوَد

زِ ' ثروت ' دلِ پیر , بُرنا بُوَد

به ثروت هر آن ابله بی سواد

به نزد کسان ، به به ! چه آقا بود

یکی از شباهتهای اکثر خانومها اینه که

طرز تهیه انواع استیک و ژیگو رو از برنامه آشپزی دنبال می کنن

آخرش شام همون کوکو سبزی رو درست میکنن!

همیشه از بچگی یه موضوعی برام سوال بوده...

این چوب بستنی ها هست که دکتر ها می کنن تو حلق مریض

کیم هاش رو کی خورده!؟

رفتم ماشینو از پارکینگ بگیرم یارو میپرسه میرید داخل؟

میگم پ نه په دیگه مزاحمتون نمیشم فقط به ماشینم بگید من دم در منتظرشم!

منطقِ پدر و مادر از تحصیل در دانشگاه:

"این همه درس خوندی، درِ یه نایلون رو نمی تونی‌ باز کنی‌!

سه مرحله احمقانه در زندگی

وقت داری! انرژی داری! اما پول نداری!

پول داری! انرژی داری! اما وقت نداری!

پول داری! وقت داری! اما انرژی نداری!

فرق سرت می دونی کجاست؟

دوست داشتنت دقیقا بخوره همونجا !

یه سوالی مغزم رو پریشون کرده:

چرا جمعه این قدر به شنبه نزدیکه، ولی شنبه این قدر از جمعه دوره؟

یک خانه و یک لیسانس آی تی دارم

هرجا که طلب کنید پارتی دارم

من را به غلامی بپذیرید شما

من تا دو سه سال هم گارانتی دارم!

آنکس که نداند و نداند که نداند،قطعاً خودش را به کوچه علی چپ زده است.

۲بار که جفت پا بروید توی دهنش،قطعاً بداند و بداند که بداند..!

حیف نون به همسرش :

عزیزم اگه موبایلت زنگ نمیزنه بدون منم... چون شارژ ندارم!

خدا گر ز حکمت ببندد دری

ز رحمت زند قفل محکمتری !

دﺧﺘﺮ: ﺳـﺎﻋﺖ ﭼﻨﺪﻩ؟

ﭘﺴﺮ: ﺳـﺎﻋﺖ ﭼﻨﺪﻩ؟

ﺩﺧﺘﺮ: ﺩﯾـﻮﻭﻧﻪ ﺷﺪﯼ؟

ﭘﺴﺮ: ﺩﯾـﻮﻭﻧﻪ ﺷﺪﯼ؟

ﺩﺧﺘﺮ: ﭼـﺮﺍ ﻫﺮ ﭼﯽ ﻣﯿﮕﻢ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﻣﯿﮑﻨﯽ؟

ﭘﺴﺮ: ﭼـﺮﺍ ﻫﺮ ﭼﯽ ﻣﯿﮕﻢ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﻣﯿﮑﻨﯽ؟

ﺩﺧﺘﺮ: ﺩﻭﺳـﺘﺖ ﺩﺍﺭﻡ ﻋﺰﯾﺰﻡ

ﭘﺴﺮ: ﺳـﺎﻋﺖ چهار ﻭ سی ﻭ هشت ﺩﻗﯿﻘه !!!

تنها راهی‌ که یه زن میتونه یه مرد رو میلیونر کنه

*

*

اینه که اون مرد میلیاردر باشه !!

سلام داداش

شمارتو دادم به خواهر یکی از دوستام میخواد بهت زنگ بزنه ، طلاق گرفته

احتیاج به هم صحبت داره ، لطف کن باهاش حرف بزن بذار باهات درد و دل کنه

من حسابی ازت تعریف کردم منو ضایع نکنی !!!

(ستاد ایجاد ذوق و روحیه کاذب در مردان !)

برای ارسال اس ام اس ها

گوشی های دکمه ای(فاقدلمس)

متن اس ام اس رابازکرده دکمه3رابزنید< تمامی متن راانتخاب کنیدبعدازطریق پیامک راانتخاب کنیدبعدشماره مقصدرادرکادربالاواردکنیدودرآخرهم باکلیدهای جهتی بالایاپایین برروی آیکون پاکت نامه رفته وانتخاب کنیدمتن اس ام اس انتخابی شما ارسال میشود.

________

برای گوشی های لمسی

متن اس ام اس رابازکرده آیکون پاکت نامه درپایین سمت راست رابزنید< تمامی متن راانتخاب کنیدبعدازطریق پیامک راانتخاب کنیدبعددرکادربالابااستفاده ازکیبورد(آیکون کیبوردکنارکادر) راانتخاب کنید،بافشردن آیکون پاکت نامه متن اس ام اس انتخابی شما ارسال میشود.

____________--

نکته:لطفادقت کنیددرارسال حتماتمامی متن راانتخاب کنید.

نکته:شماره مقصدرانمیتوانیدازدفترچه تلفن انتخاب کنید.

اس ام اس فارسی

صفحه کلیدفارسی

راهنمای ارسال

.

اگرباگوشیتان نمیتوانید اس ام اس ارسال کنید یا گوشی شما زبان فارسی را پشتیبانی نمیکند

مثل گوشیهای سامسونگ که اس ام اس فارسی با انها نوشتن کارسختیه یا بعضی از مدل های ال جی یا اچ تی سی اس ام اس فارسی ندارند و....

با استفاده از این قسمت میتوانید اس ام اس فارسی ارسال کنید درقسمت بالا (صفحه کلیدفارسی)بازکنید بعد< دکمه 3 را فشار دهید(لمسی:ایکون پاکت نامه)

متن نمایش داده شده را انتخاب کنید فرقی نمیکنه کدامشو انتخاب میکنید بعد> پیامک را انتخاب کنید هدف ما رسیدن به محیط ویرایش هست بعد> متن اس ام استونو به زبان شیرین فارسی بااستفاده ازایکون کیبورد بالاسمت چپ استفاده وتایپ کنیدبراي پاك كردن متن درگوشی های لمسی

میتوانیدبا clr متن را پاک کنید. درگوشی های فاقد لمس(دکمه ای یا کیبورد)میتواننداز کلید *ستاره* استفاده کنند.

_____________

نکته:شماره مقصدرانمیتوانیدازدفترچه تلفن انتخاب کنید.

اس ام اس ارسالی شما

این قسمت

فعلااین قسمت درهمراه من غیرفعاله(زیادشدن حجم کتاب)شما میتوانید به قسمت خاطرات درتفریح وسرگرمی مراجعه کنید.

درضمن اگرمایل باشیدمیتونیدبه این شماره

09387345716

اس ام اس بدید ویکی ازدوستان ماباشید.

هدیه من

هدیه های این ماه

فرستنده: همه ی ما

هدیه به: امام زمان(عج)

موضوع: خداکندکه بیایی

شهر: دل

شماره: ارتباط بی سیم

از هجر تو طبیعت ما گریه می کند / چشم تمام آینه ها گریه می کند

چشم انتظار آمدنت شیر خواره‌ای است / گهواره‌ای به کرب و بلا گریه می کند . . .

یا مهدی

_____________________

فرستنده: همه ی ما

هدیه به: خداوند

شهر: عشق

شماره: ارتباط بی سیم

معبودا

به بزرگی آنچه داده ای آگاهم کن تا کوچکی آنچه ندارم نا آرامم نکند . . .

_____________________

فرستنده: نویسنده

هدیه به: همه شما مخاطبان عزیز

موضوع: دوستانه

شماره: تلفن کارتی

شاید چشم های ما نیاز داشته باشند که گاهی با اشک های مان شسته شوند

تا بار دیگر زندگی را با نگاه شفاف تری ببینیم . . .

***

سعى کنید استاد تغییر باشید ، نه قربانى تقدیر

صفحه شخصی

این صفحه

دراین صفحه به کسانی که تعداد اس ام اس های ارسالیشان به حدنصاب(10عدد)برسه دریک صفحه جداگانه ای به اسم حودشان دراینجا درج میشه

این قسمت موقتادرهمراه من غیرفعال شده که انشاالله درنسخه های بعدی دوباره به کارخودش ادامه خواهد داد.

مناسبت ها

اس ام اس سرا و اس ام اس سندرواس ام اس فارسي واس ام اس ارسالی شماوهدیـــــه مـــــن

اس ام اس سندر

دراس ام اس سندراس ام اس ها دسته بندی ميباشد كه اين كار ارسال را راهتتر ميكند.

اس ام اس سرا

ميتونيد اس ام اس ارسال كنيدامااس ام اس سرا بيشتربراي خواندن ميباشد.

اس ام اس فارسي

براي گوشی هاي كه اس ام اس فارسي پشتیبانی نمیکند اس ام اس فارسي ارسال كنيد.

اس ام اس ارسالی شما

دراین قسمت اس ام اس های ارسالی شما که برای ما میفرستید درج خواهد شد.

هدیــــــــه مـــــــــن

دراین قسمن متن اس ام اس یا جمله ای که میخواهید به کسی هدیه بدید درج میشود.

مناسبت ها

دراین قسمت متن اس ام اس مناسبتی شمادرج میشود.

برای توضیحات بیشتربه راهنمای هر قسمت مراجعه کنید.

________________________---

بامراجعه به سایت سرصدامیتوانید کتاب بزرگ وکامل اس ام اس فرستنده(سندر) وکتاب بزرگ اس ام اس باران(سرا)دریافت کنید.

درمسیردرست زندگی

آموزش عقائد(خداشناسی)

تفسیرنمونه

درپرتوولایت

نگاهى گذرا به نظرّيه ولايت فقيه

آموزش فلسفه

راهيان كوى دوست

بر درگاه دوست

پندهای امام صادق(ع)

خودشناسی برای خودسازی

به سوی تو

یاداو

درپرتوآذرخش

دریافت

پاورقی

آموزش عقائد(خداشناسی)

مقدمه

دین چیست

پی جویی دین

«بسم الله الرحمن الرحيم»

الحمد لله ربّ العالمين. و الصلوة و السّلام على خير خلقه محمد و آله الطاهرين. لاسيّما بقيّة الله فى الارضين عجل الله تعالى فرجه و جعلنا من اعوانه و انصاره.

عقايد و انديشه هاى بنيادى، پايه و اساس هر نظام ارزشى و هر ايدئولوژى منسجم را تشكيل مى‌دهد و آگاهانه يا نيمه آگاهانه در شكل گيرى رفتار انسانها اثر مى‌گذارد. از اينروى، براى برقرارى و تحكيم نظام ارزشى و رفتارى اسلام بايد مبانى عقيدتى آن‌كه ريشه هاى اين درخت تنومند و پربركت بشمار مى‌رود در دل ها پابرجا گردد تا همواره ميوه هاى شيرين و گوارايش را ببار آورد و سعادت خوشبختى دو جهان را تأمين كند.

بهمين جهت، دانشمندان اسلامى از نخستين قرن ظهور اسلام به تبيين عقايد اسلامى در شكلهاى گوناگون و با شيوه هاى مختلف پرداختند و از جمله، علماء كلام، كتابهاى كلامى را در سطحهاى متفاوت، تدوين كردند. در عصر جديد هم با توجه به شبهات نوظهور، كتابهاى عقيدتى مختلفى نوشته و در دسترس همگان قرار داده شده است. اما غالباً اينگونه كتابها در دو سطح كاملا متفاوت، نگارش يافته است. يكى در سطح عمومى با بيانات ساده و توضيحات فراوان، و ديگرى در سطح تخصّصى با بيانات پيچيده و عبارات سنگين و اصطلاحات علمى. و در اين ميان، جاى كتابهايى كه براى تدريس در سطح متوسط، مناسب باشد خالى مانده، و سالهاست كه مدارس دينى احساس نياز شديد به چنين متون درسى مى‌كنند.

از اينروى، به پيشنهاد مسئولين محترم سازمان تبليغات اسلامى و با كمك گروهى از فضلاء مؤسسه در راه حق، اقدام به تهيه اين كتاب كرديم كه ويژگيهاى آن از اين قرار است:

1- سعى شده مطالب كتاب با ترتيب منطقى تنظيم گردد و در حد امكان، براى تبيين مسائل به مطالب آينده حواله داده نشود.

2- كوشيده‌ايم تا مى‌توانيم از عبارات روشن و ساده استفاده كنيم و از بكار گرفتن اصطلاحات پيچيده و عبارات دشوار پرهيز نماييم و نيز زوديابى معانى را فداى پيرايه هاى ادبى نسازيم.

3- سعى كرده‌ايم براى اثبات مطالب، از دليلهاى متقن و نسبتاً روشن، بهره بگيريم و از انباشتن دلايل متعدد و احياناً سست بپرهيزيم.

4- نيز كوشيده‌ايم از توضيحات زائدى كه موجب خستگى دانشجويان مى‌شود پرهيز كرده، ايجاز مطلوب را رعايت كنيم.

5- چون اين كتاب براى تدريس در يك سطح متوسط در نظر گرفته شده و از آوردن استدلالات عميق و پيچيده كه نياز به آشنايى با فلسفه يا تفسير يا فقه الحديث دارد خوددارى، و در مورد ضرورت، به تبيين مقدمات لازم، بسنده كرده‌ايم و تكميل و بررسى ديگر ابعاد مسائل را به كتب ديگر حواله داده‌ايم تا شوق ادامه تحصيل و تحقيق را در دانشجو برانگيزد.

6- محتواى كتاب بصورت درسهاى جداگانه، تقسيم و بطور متوسط، خوراك يك جلسه در يك درس، گنجانيده شده است.

7- نكات مهم بعضى از دروس، در درسهاى آينده، مورد تأكيد و گاهى مورد تكرار، واقع شده تا بهتر در ذهن دانشجو جايگزين شود.

8- در پايان هر درسى سؤالاتى طرح شده كه كمك شايانى به بهتر آموختن مى‌كند.

9- بى شك، اين كتاب نيز خالى از نقاط ضعف نخواهد بود و اميدواريم با استفاده از انتقادات و پيشنهادهاى اساتيد محترم، برخى از آنها در چاپهاى بعد، اصلاح شود.

به اميد آنكه اين خدمت كوچك در پيشگاه مقدس حضرت ولى ارواحنا فداه و عجل اللّه فرجه الشريف مورد قبول واقع شود و بعنوان اداء بخشى از ديون ما به حوزه علميه و به شهداء والامقام، پذيرفته گردد.

قم محمدتقى مصباح يزدى

دین چیست

مفهوم دين

اصول و فروع دين

جهان بينى و ايدئولوژى

جهان بينى الهى و مادی

اديان آسمانى و اصول آنها

مفهوم دين

هدف اين كتاب، تبيين عقايد اسلامى است كه اصطلاحاً «اصول دين» ناميده مى‌شود. از اينروى، لازم است قبل از هر چيز، توضيح مختصرى پيرامون واژه «دين» و واژه هاى مناسب با آن بدهيم زيرا چنانكه در علم منطق، بيان شده، جايگاه «مبادى تصوّرى» (= تعريفات) قبل از ساير مطالب است.

دين واژه‌اى است عربى كه در لغت به معناى اطاعت و جزاء و... آمده، و اصطلاحاً به معناى اعتقاد به آفريننده‌اى براى جهان و انسان، و دستورات علمى متناسب با اين عقايد مى‌باشد. از اينروى، كسانى كه مطلقاً معتقد به آفريننده‌اى نيستند و پيدايش پديده هاى جهان را تصادفى، و يا صرفاً معلول فعل و انفعالات مادى و طبيعى مى‌دانند «بى دين» ناميده مى‌شوند. اما كسانى كه معتقد به آفريننده‌اى براى جهان هستند هر چند عقايد و مراسم دينى ايشان، توأم با انحرافات و خرافات باشد «با دين» شمرده مى‌شوند. و بر اين اساس، اديان موجود در ميان انسانها به حق و باطل، تقسيم مى‌شوند، و دين حق عبارتست از: آيينى كه داراى عقايد درست و مطابق با واقع بوده، رفتارهايى را مورد توصيه و تأكيد قرار دهد كه از ضمانت كافى براى صحت و اعتبار، برخوردار باشند.

اصول و فروع دين

با توجه به توضيحى كه درباره مفهوم اصطلاحىِ دين، داده شد روشن گرديد كه هر دينى

دست كم از دو بخش، تشكيل مى‌گردد: 1 عقيده يا عقايدى كه حكم پايه و اساس و ريشه آن را دارد. 2 دستورات عملى كه متناسب با آن پايه يا پايه هاى عقيدتى و برخاسته از آنها باشد.

بنابراين، كاملا بجاست كه بخش عقايد در هر دينى «اصول»، و بخش احكام عملى «فروع» آن دين ناميده شود چنانكه دانشمندان اسلامى، اين دو اصطلاح را در مورد عقايد و احكام اسلامى بكار برده اند.

جهان بينى و ايدئولوژى

واژه هاى جهان بينى و ايدئولوژى، به معناى كمابيش مشابهى بكار مى‌رود، از جمله معانى جهان بينى اين است: «يك سلسله اعتقادات و بينشهاى كلى هماهنگ درباره جهان و انسان، و بطور كلى درباره هستى». و از جمله معانى ايدئولوژى اينست: «يك سلسله آراء كلّى هماهنگ درباره رفتارهاى انسان».

طبق اين دو معنى مى‌توان سيستم عقيدتى و اصولى هر دين را جهان بينى آن دين، و سيستم كلى احكام عملى آن را ايدئولوژى آن به حساب آورد و آنها را بر اصول و فروع دين، تطبيق كرد. ولى بايد توجه داشت كه اصطلاح ايدئولوژى، شامل احكام جزئى نمى‌شود چنانكه جهان بينى نيز شامل اعتقادات جزئى نمى‌گردد.

نكته ديگر آنكه: گاهى كلمه ايدئولوژى به معناى عامى بكار مى‌رود كه شامل جهان بينى هم مى‌شود.1

جهان بينى الهى و مادی

در ميان انسانها انواعى از جهان بينى، وجود داشته و دارد، ولى همگى آنها را مى‌توان براساس پذيرفتن ماوراء طبيعت و انكار آن، به دو بخش كلى تقسيم كرد: جهان بينى الهى، و جهان بينى مادى.

پيرو جهان بينى مادى، در زمان سابق بنام «طبيعى» و «دهرى» و احياناً «زنديق» و

------------------------------------

1. براى توضيح بيشتر پيرامون جهان بينى و ايدئولوژى رجوع كنيد به: ايدئولوژى تطبيقى، درس اول.

«ملحد» ناميده مى‌شد و در زمان ما «مادى» و «ماترياليست» ناميده مى‌شود.

مادى گرى، نحله هاى مختلفى دارد و مشهورترين آنها در عصر ما «ماترياليسم ديالكتيك» است كه بخش فلسفى ماركسيسم را تشكيل مى‌دهد.

ضمناً روشن شد كه دايره كاربرد «جهان بينى» وسيعتر از عقايد دينى است زيرا شامل عقايد الحادى و ماده گرايانه نيز مى‌شود، چنانكه واژه ايدئولوژى نيز اختصاص به مجموعه احكامى دينى ندارد.

اديان آسمانى و اصول آنها

درباره كيفيت پيدايش اديان مختلف، در ميان دانشمندان تاريخ اديان و جامعه‌شناسى و مردم شناسى، اختلافاتى وجود دارد. ولى براساس آنچه از مدارك اسلامى بدست مى‌آيد بايد گفت: تاريخ پيدايش دين، همزمان با پيدايش انسان است و اولين فرد انسان (حضرت آدم«ع») پيامبر خدا و منادى توحيد و يگانه پرستى بوده، و اديان شرك آميز همگى در اثر تحريفات و اعمال سليقه ها و اغراض فردى و گروهى پديد آمده است.1

اديان توحيدى كه همان اديان آسمانى و حقيقى هستند داراى سه اصل كلى مشترك مى‌باشند: اعتقاد به خداى يگانه، اعتقاد به زندگى ابدى براى هر فردى از انسان در عالم آخرت و دريافت پاداش و كيفر اعمالى كه در اين جهان انجام داده است، و اعتقاد به بعثت پيامبران از طرف خداى متعال براى هدايت بشر بسوى كمال نهائى و سعادت دنيا و آخرت.

اين اصول سه گانه، در واقع، پاسخهايى است به اساسى ترين سؤالاتى كه براى هر انسان آگاهى مطرح مى‌شود: مبدأ هستى كيست؟ پايان زندگى چيست؟ از چه راهى مى‌توان بهترين

----------------------------

1. از جمله تحريفهايى كه در بعضى از اديان آسمانى براى جلب رضايت جباران و ستمگران انجام گرفته اين است كه دايره دين را محدود به رابطه انسان با خدا، و احكام دين را منحصر به مراسم مذهبى خاصى قلمداد كرده‌اند و مخصوصاً سياست و تدبير امور جامعه را خارج از قلمرو دين، معرفى نموده‌اند در صورتى كه هر دين آسمانى، عهده دار بيان همه مطالبى است كه مورد نياز افراد جامعه براى رسيدن به سعادت دنيوى و اخرويشان مى‌باشد و عقل انسانهاى عادى براى شناختن آنها كافى نيست چنانكه توضيح اين مطلب در جاى خودش خواهد آمد و آخرين پيامبرى كه از طرف خداى متعال، مبعوث مى‌شود مى‌بايست معارف و دستوراتى را كه تا پايان جهان، مورد نياز انسانهاست در اختيار ايشان قرار دهد و از اينروى، بخش مهمى از تعاليم اسلام، مربوط به مسائل اجتماعى و اقتصادى و سياسى است.

برنامه زيستن را شناخت؟ و اما متن برنامه‌اى كه از راه تضمين شده وحى، شناخته مى‌شود همان ايدئولوژى دينى است كه برخاسته از جهان بينى الهى مى‌باشد.

عقايد اصلى، لوازم و ملزومات و توابع و تفاصيلى دارد كه مجموعاً سيستم عقيدتى دين را تشكيل مى‌دهد و اختلاف در اينگونه اعتقادات، موجب پيدايش اديان و فرقه ها و نحله هاى مذهبى مختلف شده است. چنانكه اختلاف در نبوت بعضى از انبياء الهى و تعيين كتاب آسمانى معتبر، عامل اصلى اختلاف بين اديان يهودى و مسيحى و اسلام شده و اختلافات ديگرى را در عقايد و اعمال، بدنبال آورده است كه بعضاً با اعتقادات اصلى، سازگار نيست، مانند اعتقاد به تثليث مسيحى كه با توحيد، وفق نمى‌دهد هر چند مسيحيان در صدد توجيه آن برآمده اند. همچنين اختلاف در كيفيت تعيين جانشين پيامبر كه بايد از طرف خدا، يا از طرف مردم تعيين شود عامل اصلى اختلاف بين شيعه و سنى در اسلام شده است.

حاصل آنكه: توحيد و نبوت و معاد، اساسى ترين عقايد در همه اديان آسمانى است ولى مى‌توان عقايد ديگرى را كه يا از تحليل آنها بدست مى‌آيد، يا از توابع آنها مى‌باشد طبق اصطلاح خاصى جزء عقايد اصلى بحساب آورد، مثلا مى‌توان اعتقاد به وجود خدا را يك اصل، و اعتقاد به وحدت او را اصل دوم شمرد، يا اعتقاد به نبوت پيغمبر خاتم(ص) را اصل ديگرى از اصول دين اسلام شمرد. چنانكه بعضى از دانشمندان شيعه «عدل» را كه يكى از عقايد فرعى توحيد است اصل مستقلى شمرده‌اند و «امامت» را كه از توابع نبوت است اصل ديگرى محسوب داشته اند. در حقيقت، استعمال واژه «اصل» در مورد اينگونه اعتقادات، تابع اصطلاح و قرارداد است و جاى بحث و مناقشه ندارد.

بنابراين، واژه «اصول دين» را مى‌توان به دو معناى عام و خاص بكار برد: اصطلاح عام آن در برابر «فروع دين» و بخش احكام بكار مى‌رود و شامل همه عقايد معتبر مى‌شود، و اصطلاح خاص آن، به اساسى ترين عقايد، اختصاص مى‌يابد. نيز مى‌توان تعدادى از عقايد مشترك بين همه اديان آسمانى مانند اصول سه گانه (توحيد، نبوت، معاد) را «اصول دين» بطور مطلق و آنها را با اضافه يك يا چند اصل ديگر «اصول دين خاص» و يا با اضافه كردن يك يا چند اعتقادى كه مشخصات مذهب و فرقه خاصى است «اصول دين و مذهب» يا «اصول عقايد يك مذهب» بحساب آورد.

پی جویی دین

انگيزه هاى پژوهش

اهميت پى جويى دين

حل يك شبهه

انگيزه هاى پژوهش

از ويژگيهاى روانى انسان، ميل فطرى و غريزى به شناختن حقايق و اطلاع از واقعيتهاست كه از آغاز كودكى در هر انسانى ظاهر مى‌شود و تا پايان عمر، ادامه دارد. همين فطرت حقيقت جويى كه گاهى بنام «حس كنجكاوى» ناميده مى‌شود مى‌تواند انسان را وادار كند تا درباره مسائلى كه در چارچوبه دين، مطرح مى‌شود بينديشد و درصدد شناختن دين حق برآيد، مانند اين مسائل:

آيا موجود نامحسوس و غيرمادى (غيب) وجود دارد؟ در صورت وجود، آيا رابطه‌اى بين جهان غيب و جهان مادى و محسوس هست؟ در صورت وجود رابطه، آيا موجود نامحسوسى هست كه آفريننده جهان مادى باشد؟

آيا وجود انسان، منحصر به همين بدن مادى، و حيات او محدود به همين زندگى دنيوى است، يا زندگى ديگرى هم دارد؟ در صورت وجود زندگى ديگر، آيا رابطه‌اى بين زندگى دنيا و زندگى آخرت، وجود دارد؟ در صورت وجود رابطه، چه نوع از پديده هاى دنيوى در امور اخروى مؤثر است؟ و چه راهى براى شناختن برنامه صحيح زندگى وجود دارد، برنامه‌اى كه سعادت انسان را در دو جهان، تضمين نمايد؟ و سرانجام، آن برنامه كدام است؟

پس غريزه حقيقت جويى، نخستين عاملى است كه انسان را براى بررسى همه مسائل، و از جمله مسائل دينى و شناختن دين حق بر مى‌انگيزاند.

عامل ديگرى كه رغبت انسان را به شناختن حقايق، تقويت مى‌كند اينست كه رسيدن به

ساير خواسته ها كه هر كدام متعلق يك يا چند ميل فطرى ديگر (غير از ميل به شناخت حقايق) است در گرو شناختهاى خاصى مى‌باشد، چنانكه بهره مندى از نعمتهاى گوناگون مادى و دنيوى، مرهون تلاشهاى علمى است و پيشرفت علوم تجربى كمك فراوانى به دستيابى انسان به خواسته هايش مى‌كند. و در صورتى كه دين نيز بتواند كمكى به تأمين خواسته ها و منافع و مصالح انسان بكند و جلو زيانها و خطرها را بگيرد براى وى مطلوب خواهد بود و غريزه منفعت طلبى و گريز از زيان، عامل ديگرى براى پژوهش درباره دين، شمرده خواهد شد.

ولى با توجه به وسعت دايره دانستنيها و فراهم نبودن شرايط كافى براى شناختن همه حقايق، ممكن است انسان، مسائلى را براى پژوهش برگزيند كه حل آنها آسانتر و نتايج آنها محسوستر و سهل الوصولتر باشد و از بررسى مسائل مربوط به دين، به گمان اينكه حل آنها دشوار است يا نتايج علمى مهمى ندارد خوددارى كند. از اينروى، بايد توضيح داده شود كه مسائل دينى از اهميت ويژه‌اى برخوردار است بلكه پژوهش درباره هيچ موضوعى ارزش بررسى و تحقيق پيرامون اين موضوعات را ندارد.

يادآورى مى‌كنيم كه بعضى از روانشناسان و روانكاوان1 معتقدند كه اساساً خداپرستى، يك خواست فطرى مستقل است و منشاء آن را «حس دينى» مى‌نامند و آن را در كنار حس كنجكاوى و حس نيكى و حس زيبايى، بُعد چهارمى براى روح انسانى به حساب مى‌آورند.

ايشان با استفاده از شواهد تاريخى و ديرينه شناسى، خاطر نشان مى‌كنند كه خداپرستى همواره به نوعى در ميان انسانها وجود داشته، و همين همگانى و هميشگى بودن، نشانه فطرى بودن آنست.

البته معناى عموميت گرايش فطرى، اين نيست كه هميشه در همه افراد، زنده و بيدار باشد و انسان را آگاهانه بسوى مطلوب خودش برانگيزاند، بلكه ممكن است تحت تأثير عوامل محيطى و تربيتهاى ناصحيح، بصورت خفته و غيرفعال درآيد. يا از مسير صحيح خودش منحرف گردد چنانكه در مورد ساير غرايز هم، چنين خفتنها و سركوفتگيها و انحرافات، كمابيش يافت مى‌شود.

-----------------------

1. رجوع كنيد به كتاب حس مذهبى، و كتاب انسان موجود ناشناخته، و كتاب دين و روان.

طبق اين نظر، پى جويى دين، داراى انگيزه فطرى مستقلى است و نيازى به اثبات لزوم آن از راه دليل و برهان ندارد.

اين بيان را مى‌توان با شواهدى از آيات و روايات مربوط به فطرى بودن دين كمابيش تأييد كرد ولى نظر به اينكه تأثير اين ميل فطرى، آگاهانه نيست ممكن است كسى در مقام بحث و احتجاج، منكر وجود چنين گرايشى در خودش بشود. از اينروى، ما به اين بيان، بسنده نمى‌كنيم و به اثبات اهميت پى جويى دين، از راه دليل عقلى مى‌پردازيم.

اهميت پى جويى دين

روشن شد كه ميل فطرى به شناخت حقايق از يك سوى، و علاقه به دستيابى به منفعت و مصلحت و ايمنى از زيان و خطر از سوى ديگر، انگيزه نيرومندى براى انديشيدن و تحصيل دانشها و بينشهاى اكتسابى مى‌باشد. بنابراين، هنگامى كه شخصى مطلع شود از اينكه در طول تاريخ، سلسله‌اى از انسان هاى برجسته ادعا كرده‌اند كه ما از سوى آفريننده جهان براى هدايت بشر بسوى سعادت دو جهان، برانگيخته شده‌ايم و در راه رساندن پيام خويش و راهنمايى بشر، از هيچ كوششى و تلاشى دريغ نورزيده‌اند و هرگونه سختى و رنجى را تحمل كرده‌اند و حتى جان خودشان را نيز در راه اين هدف، فدا كرده اند؛ چنين شخصى با همان انگيزه ياد شده، درصدد تحقيق پيرامون دين برمى آيد تا ببيند كه آيا ادعاى پيامبران، درست و داراى دلايل منطقى كافى است يا نه. بويژه هنگامى كه اطلاع پيدا كند كه دعوت ايشان مشتمل بر بشارت به سعادت و نعمت ابدى، و انذار از شقاوت و عذاب جاودانى بوده است. يعنى پذيرفتن دعوت ايشان مستوجب منافع احتمالى بى نهايت، و مخالفت با ايشان مستوجب ضررهاى احتمالى بى نهايت مى‌باشد. چنين كسى چه عذرى مى‌تواند براى تغافل و بى تفاوتى نسبت به دين بياورد و درصدد تحقيق و پژوهش درباره آن برنيايد؟

آرى، ممكن است كسانى در اثر تنبلى و راحت طلبى نخواهند زحمت تحقيق و بررسى را به خود بدهند، و يا به اين علت كه پذيرفتن دين، محدوديتهايى را پيش مى‌آورد و ايشان را از

﴿ صفحه 22﴾پاره‌اى كارهاى دلخواهشان باز مى‌دارد از پى جويى دين، سرباز بزنند1.

اما چنين كسانى مى‌بايست به عاقبت وخيم اين تنبلى و خودكامگى، تن در دهند و سرانجام، عذاب ابدى و شقاوت جاودانى را پذيرا شوند.

وضع چنين افرادى به مراتب، بدتر از كودك بيمار نادانى است كه از ترس داروى تلخ، از رفتن نزد پزشك خوددارى مى‌كند و مرگ حتمى را به جان مى‌خرد، زيرا كودك مزبور، رشد عقلى كافى براى تشخيص سود و زيان ندارد و زيان مخالفت با دستورات پزشك هم بيش از محروميت از بهره هاى چند روزه زندگى دنيا نيست ولى انسان بالغ و آگاه، توان انديشيدن درباره سود و زيان و سنجيدن لذتهاى زودگذر را با عذاب ابدى دارد.

بهمين جهت، قرآن كريم چنين افراد غفلت پيشه‌اى را از چارپايان هم گمراهتر دانسته و درباره ايشان مى‌فرمايد: «أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ»2 و در جاى ديگر، آنان را بدترين جنبندگان معرفى مى‌كند: «إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ»3

حل يك شبهه

ممكن است كسانى چنين بهانه‌اى را دستاويز خودشان قرار دهند كه تلاش براى حل يك مسأله، در صورتى مطلوب است كه انسان، اميدى به يافتن راه حل آن داشته باشد ولى ما چندان اميدى به نتيجه انديشيدن درباره دين و مسائل آن نداريم. و از اينروى، ترجيح مى‌دهيم كه وقت و نيروى خود را صرف كارهايى كنيم كه اميد بيشترى به نتايج آنها داريم.

در برابر چنين كسانى بايد گفت:

اولا اميد به حل مسائل اساسى دين به هيچ وجه كمتر از ديگر مسائل علمى نيست و مى‌دانيم كه حل بسيارى از مسائل علوم، در سايه دهها سال تلاش پيگير دانشمندان، ميسر

-----------------------

1. بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسانُ لِيَفْجُرَ أَمامَهُ، سوره القيامة، آيه 5.

2. سوره اعراف، آيه 179. آنان مانند چهارپايان بلكه گمراهترند آنان غافلانند.

3. سوره انفال، آيه 22. همانا بدترين جنبندگان نزد خدا كر و لالهايى هستند كه حقايق را درك نمى‌كنند.

﴿ صفحه 23﴾شده است.

ثانياً ارزش احتمال، تنها تابع يك عامل (= مقدار احتمال) نيست بلكه مى‌بايست «مقدار محتمل را نيز در نظر گرفت. مثلا اگر احتمال سوددهى در مورد يك كار اقتصادى 5% و در مورد كار ديگرى 10% باشد ولى مقدار سود محتمل در كار اول، يكهزار ريال و در كار دوم، يكصد ريال باشد كار اول، پنج مرتبه بر كار دوم، رجحان خواهد داشت با اينكه مقدار احتمال آن (5%) نصف مقدار احتمال در كار دوم (10%) است.1

و چون منفعت احتمالى پى جويى دين، بى نهايت است هر قدر هم احتمال دستيابى به نتيجه قطعى درباره آن، ضعيف باشد باز هم ارزش تلاش در راه آن، بيش از ارزش تلاش در هر راهى است كه نتيجه محدودى داشته باشد. و تنها در صورتى ترك پژوهش درباره دين عقلا موجه است كه انسان، قطع به نادرستى دين يا غيرقابل حل بودن مسائل آن داشته باشد، اما چنين قطع و اطمينانى از كجا بدست مى‌آيد؟!

تفسیرنمونه

ويژگيهاى سوره حمد

سوره حمد، اساس قرآن است

سوره حمد افتخار بزرگ پيامبر

تاكيد بر تلاوت اين سوره

محتواى سوره

ويژگيهاى سوره حمد

اين سوره در ميان سوره هاى قرآن درخشش فوق العادهاى دارد كه از مزاياى زير سرچشمه مى گيرد:

1- آهنگ اين سوره

اين سوره اساسا با سوره هاى ديگر قرآن از نظر لحن و آهنگ فرق روشنى دارد به خاطر اينكه سوره هاى ديگر همه بعنوان سخن خدا است ، اما اين سوره از زبان بندگان است ، و به تعبير ديگر در اين سوره خداوند طرز مناجات و سخن گفتن با او را به بندگانش آموخته است .

آغاز اين سوره با حمد و ستايش پروردگار شروع مى شود .

و با ابراز ايمان به مبدء و معاد (خداشناسى و ايمان به رستاخيز) ادامه مى يابد، و با تقاضاها و نيازهاى بندگان پايان مى گيرد.

انسان آگاه و بيدار دل ، هنگامى كه اين سوره را مى خواند، احساس مى كند كه بر بال و پر فرشتگان قرار گرفته و به آسمان صعود مى كند و در عالم روحانيت و معنويت لحظه به لحظه به خدا نزديكتر مى شود .

اين نكته بسيار جالب است كه اسلام بر خلاف بسيارى از مذاهب ساختگى يا تحريف شده كه ميان (خدا) و (خلق ) واسطه ها قائل مى شوند به مردم دستور مى دهد كه بدون هيچ واسطه با خدايشان ارتباط برقرار كنند!.

اين سوره تبلورى است از همين ارتباط نزديك و بى واسطه خدا با انسان ، و مخلوق با خالق ، در اينجا تنها او را مى بيند، با او سخن مى گويد، پيام او را با گوش جان مى شنود، حتى هيچ پيامبر مرسل و فرشته مقربى در اين ميان واسطه

نيست و عجب اينكه اين پيوند و ارتباط مستقيم خلق با خالق آغازگر قرآن مجيد است .

2- سوره حمد، اساس قرآن است -

در حديثى از پيامبر اكرم (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) مى خوانيم كه (الحمد ام القرآن ) و اين به هنگامى بود كه جابر بن عبدالله انصارى خدمت پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) رسيد، پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) به او فرمود:

(الا اعلمك افضل سورة انزلها الله فى كتابه ؟ قال فقال له جابر بلى بابى انت و امى يا رسول الله ! علمنيها، فعل الحمد، ام الكتاب )

(آيا برترين سوره اى را كه خدا در كتابش نازل كرده به تو تعليم كنم ، جابر عرض كرد آرى پدر و مادرم به فدايت باد، به من تعليم كن ، پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) سوره حمد كه ام الكتاب است به او آموخت سپس اضافه فرمود اين سوره شفاى هر دردى است مگر مرگ ).

و نيز از پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) نقل شده كه فرمود: (و الذى نفسى بيده ما انزل الله فى التوراة ، و لا فى الزبور، و لا فى القرآن مثلهاهى ام الكتاب ) (قسم به كسى كه جان من به دست او است خداوند نه در تورات و نه در انجيل و نه در زبور، و نه حتى در قرآن ، مثل اين سوره را نازل نكرده است ، و اين ام الكتاب است ).

دليل اين سخن با تاءمل در محتواى اين سوره روشن مى شود، چرا كه اين سوره در حقيقت فهرستى است از مجموع محتواى قرآن ، بخشى از آن توحيد و شناخت صفات خدا است ، بخشى در زمينه معاد و رستاخيز سخن مى گويد و بخشى از هدايت و ضلالت كه خط فاصل مؤ منان و كافران است سخن مى گويد، و نيز در آن اشارهاى است به حاكميت مطلق پروردگار و مقام ربوبيت و نعمتهاى

بى پايانش كه به دو بخش عمومى و خصوصى (بخش رحمانيت و رحيميت ) تقسيم مى گردد، و همچنين اشاره به مساءله عبادت و بندگى و اختصاص آن به ذات پاك او شده است .

در حقيقت هم بيانگر توحيد ذات است ، هم توحيد صفات ، هم توحيد افعال ، و هم توحيد عبادت .

و به تعبير ديگر اين سوره مراحل سه گانه ايمان : اعتقاد به قلب ، اقرار به زبان ، و عمل به اركان را در بر دارد، و مى دانيم (ام ) به معنى اساس و ريشه است .

شايد به همين دليل است كه (ابن عباس ) مفسر معروف اسلامى مى گويد: (ان لكل شى ء اساسا... و اساس ‍ القرآن الفاتحة ).

(هر چيزى اساس و شالوده اى دارد... و اساس وزير بناى قرآن ، سوره حمد است ). روى همين جهات است كه در فضيلت اين سوره از پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) نقل شد: (ايما مسلم قراء فاتحة الكتاب اعطى من الاجر كانما قراء ثلثى القرآن ، واعطى من الاجر كانما تصدق على كل مؤ من و مؤ منه ) هر مسلمانى سوره حمد را بخواند پاداش او به اندازه كسى است كه دو سوم قرآن را خوانده است (و طبق نقل ديگرى پاداش كسى است كه تمام قرآن را خوانده باشد) و گوئى به هر فردى از مردان و زنان مؤ من هديه اى فرستاده است ).

تعبير به دو سوم قرآن شايد به خاطر آنست كه بخشى از قرآن توجه به خدا است و بخشى توجه به رستاخيز و بخش ديگرى احكام و دستورات است كه بخش اول و دوم در سوره حمد آمده ، و تعبير به تمام قرآن به خاطر آن است كه همه قرآن را از يك نظر در ايمان و عمل مى توان خلاصه كرد كه اين هر دو در سوره

حمد جمع است .

سوره حمد افتخار بزرگ پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم )

جالب اينكه در آيات قرآن سوره حمد به عنوان يك موهبت بزرگ به پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) معرفى شد، و در برابر كل قرآن قرار گرفته است ، آنجا كه مى فرمايد: (و لقد آتيناك سبعا من المثانى و القرآن العظيم ): (ما به تو سوره حمد كه هفت آيه است و دو بار نازل شده داديم همچنين قرآن بزرگ بخشيديم ) (سوره حجر آيه 87).

قرآن با تمام عظمتش در اينجا در برابر سوره حمد قرار گرفته است ، نزول دوباره آن نيز به خاطر اهميت فوق العاده آن است .

همين مضمون در حديثى از امير مؤ منان على (عليه السلام ) از پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) نقل شده است كه فرمود: (ان الله تعالى افرد الامتنان على بفاتحة الكتاب و جعلها بازاء القرآن العظيم و ان فاتحة الكتاب اشرف ما فى كنوز العرش ): (خداوند بزرگ به خاطر دادن سوره حمد بالخصوص بر من منت نهاده و آنرا در برابر قرآن عظيم قرار داده ، و سوره حمد باارزشترين ذخائر گنجهاى عرش خدا است !.

تاءكيد بر تلاوت اين سوره

با توجه به بحثهاى فوق كه تنها بيان گوشهاى از فضيلت سوره حمد بود روشن كه چرا در احاديث اسلامى در منابع شيعه و سنى اينهمه تاءكيد بر تلاوت آن شده است ، تلاوت آن به انسان ، روح و ايمان مى بخشد، او را به خدا نزديك مى كند، صفاى دل و روحانيت مى آفريند، اراده انسان را نيرومند و تلاش او را در راه خدا و خلق افزون مى سازد، و ميان او

و گناه و انحراف فاصله مى افكند.

به همين دليل در حديثى از امام صادق (عليه السلام ) مى خوانيم (رن ابليس اربع رنات اولهن يوم لعن ، و حين اهبط الى الارض ، و حين بعث محمد (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) على حين فترة من الرسل ، و حين انزلت ام الكتاب ): (شيطان چهار بار فرياد كشيد و ناله سر داد نخستين بار روزى بود كه از درگاه خدا رانده شد سپس هنگامى بود كه از بهشت به زمين تنزل يافت ، سومين بار هنگام بعثت محمد (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) بعد از فترت پيامبران بود، و آخرين بار زمانى بود كه سوره حمد نازل شد)!.

محتواى سوره

هفت آيه اى كه در اين سوره وجود دارد هر كدام اشاره به مطلب مهمى است :

(بسم الله ) سر آغازى است براى هر كار، و استمداد از ذات پاك خدا را به هنگام شروع در هر كار به ما مى آموزد.

(الحمد لله رب العالمين ) درسى است از بازگشت همه نعمتها و تربيت همه موجودات به الله ، و توجه به اين حقيقت كه همه اين مواهب از ذات پاكش سرچشمه مى گيرد.

(الرحمن الرحيم ) اين نكته را بازگو مى كند كه اساس خلقت و تربيت و حاكميت او بر پايه رحمت و رحمانيت است ، و محور اصلى نظام تربيتى جهان را همين اصل تشكيل مى دهد.

(مالك يوم الدين ) توجهى است به معاد، و سراى پاداش اعمال ، و حاكميت خداوند بر آن دادگاه عظيم .

(اياك نعبد و اياك نستعين )، توحيد در عبادت و توحيد در نقطه اتكاء انسانها را بيان مى كند.

(اهدنا الصراط المستقيم )، بيانگر نياز و عشق بندگان به مساءله هدايت و نيز توجهى است به اين حقيقت كه هدايتها همه از سوى او است !

سرانجام آخرين آيه اين سوره ، ترسيم واضح و روشنى است از صراط مستقيم راه كسانى است كه مشمول نعمتهاى او شده اند، و از راه مغضوبين و گمراهان جدا است .

و از يك نظر اين سوره به دو بخش تقسيم مى شود بخشى از حمد و ثناى خدا سخن مى گويد و بخشى از نيازهاى بنده .

چنانكه در عيون اخبارالرضا (عليه السلام ) در حديثى از پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) مى خوانيم : خداوند متعال چنين فرموده (من سوره حمد را ميان خود و بنده ام تقسيم كردم نيمى از آن براى من ، و نيمى از آن براى بنده من است ، و بنده من حق دارد هر چه را مى خواهد از من بخواهد: هنگامى كه بنده مى گويد بسم الله الرحمن الرحيم خداوند بزرگ مى فرمايد بنده ام بنام من آغاز كرد، و بر من است كه كارهاى او را به آخر برسانم و در همه حال او را پر بركت كنم ، و هنگامى كه (الحمد لله رب العالمين ) خداوند بزرگ مى گويد بنده ام مرا حمد و ستايش كرد، و دانست نعمتهائى را كه دارد از ناحيه من است ، و بلاها را نيز من از او دور كردم ، گواه باشيد كه من نعمتهاى سراى آخرت را بر نعمتهاى دنياى او مى افزايم ، و بلاهاى آن جهان را نيز از او دفع مى كنم همانگونه كه بلاهاى دنيا را دفع كردم .

و هنگامى كه مى گويد (الرحمن الرحيم ) خداوند مى گويد: بنده ام گواهى داد كه من رحمان و رحيمم ، گواه باشيد بهره او را از رحمتم فراوان مى كنم ، و سهم او را از عطايم افزون مى سازم .

و هنگامى كه مى گويد (مالك يوم الدين ) او مى فرمايد: گواه باشيد همانگونه كه او حاكميت و مالكيت روز جزا را از آن من دانست ، من در روز

حساب ، حسابش را آسان مى كنم ، حسناتش را مى پذيرم ، و از سيئاتش صرف نظر مى كنم .

و هنگامى كه مى گويد (اياك نعبد) خداوند بزرگ مى گويد بنده ام راست مى گويد، تنها مرا پرستش مى كند، من شما را گواه مى گيرم بر اين عبادت خالص ثوابى به او مى دهم كه همه كسانى كه مخالف اين بودند به حال او غبطه خورند.

و هنگامى كه مى گويد (اياك نستعين ) خدا مى گويد: بنده ام از من يارى جسته ، و تنها به من پناه آورده گواه باشيد من او را در كارهايش كمك مى كنم ، در سختيها به فريادش مى رسم ، و در روز پريشانى دستش را مى گيرم .

و هنگامى كه مى گويد (اهدنا الصراط المستقيم ...) (تا آخر سوره ) خداوند مى گويد اين خواسته بنده ام بر آورده است ، و او هر چه مى خواهد از من بخواهد كه من اجابت خواهم كرد آنچه اميد دارد، به او مى بخشم و از آنچه بيم دارد ايمنش مى سازم .

درپرتوولایت

مقدمه

انواع فضایل امیرالمومنین(ع)

يشگفتار

«ولايت» يكى از اركان اصلى و آموزه‌هاى اساسى دين مبين اسلام، و بلكه به تعبيرى، اصلى ترين و اساسى ترين آموزه آن است. روايات متعددى وارد شده كه «اسلام» را بر «پنج پايه» استوار دانسته و از ميان آنها «ولايت» را مهم ترين ركن برشمرده است؛ از جمله در حديثى از امام باقر(عليه السلام) چنين نقل شده است: بُنِىَ الاِْسْلامُ عَلَى خَمْس عَلَى الصَّلوةِ وَالزَّكوةِ وَالصَّوْمِ وَالْحَجِّ وَالْوِلايَةِ وَلَمْ يُنْادَ بِشَىْء كَما نُودِىَ بِالْوِلايَةِ؛1 اسلام بر پنج پايه استوار گرديده است: بر نماز و زكات و روزه و حج و ولايت؛ و آن چنان كه به ولايت فراخوانده شده، به هيچ چيز ديگرى فراخوانده نشده است. اين قبيل روايات به روشنى اهميت فوق العاده و ويژه مسأله «ولايت» را بيان مى‌دارد.

از سوى ديگر، هم چنان كه در برخى روايات تصريح شده، مقصود از اين ولايت، «ولايت اهل بيت(عليهم السلام)» و در رأس آنها «ولايت اميرالمؤمنين على(عليه السلام)» است. آنچه در اين ميان مهم است توجه به اين نكته اساسى است كه «ولايت اهل بيت(عليهم السلام)» مراتب و شؤون مختلفى دارد و آنچه كه در رواياتْ ركن اسلام، آن هم مهم ترين ركن آن، دانسته شده، اعتقاد به ولايت و پذيرش آن با جميع مراتب و شؤونش مى‌باشد. هم چنان كه برخى پنداشته اند، نبايد تصور كرد كه مقصود از اين «ولايت» صِرف «محبت» و

-------------------------------

1. بحارالانوار، ج 68، باب 27، روايت 1.

﴿ صفحه 12﴾«مودّت» اهل بيت(عليهم السلام) است؛ بلكه در مورد ولايت اهل بيت(عليهم السلام) غير از محبت، شؤون و مسايل ديگرى نيز مطرح است كه قطعاً يكى از مهم ترين و اساسى ترين آنها مسأله «رهبرى» آن بزرگواران پس از پيامبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله) است.

اتفاقاً آنچه هم در سقيفه نسبت به اميرالمؤمنين(عليه السلام) و پس از آن در موارد ديگر نسبت به ساير ائمه(عليهم السلام) مورد مناقشه قرار گرفت، نه مسأله مودّت و محبت آنان، كه مسأله رهبرى آن بزرگواران بود.

از اين رو نبايد هم چون برخى ساده انديشان پنداشت كه اين همه تأكيدها و اصرارها در مسأله «ولايت اهل بيت(عليهم السلام)» صرفاً به موضوع «مودّت» و «محبت» اشاره دارد، بلكه قطعاً مسايل مختلف ديگر، و از جمله مسأله رهبرى و آنچه كه امروزه به نام «حكومت» و «سياست» ناميده مى‌شود نيز مد نظر بوده است. متأسفانه بايد اذعان كرد كه اين بعد مهم از مسأله ولايت اهل بيت(عليهم السلام) آن چنان كه شايسته و بايسته است مورد توجه قرار نمى‌گيرد.

نيز بايد توجه داشت كه آنچه به عنوان «ولايت فقيه» و فقها در زمان غيبت امام زمان(عليه السلام) مطرح مى‌شود و در واقع استمرار همان ولايت اهل بيت(عليهم السلام) و مرتبه‌اى از همان چيزى است كه درباره آن فرموده اند: وَلَمْ يُنْادَ بِشَىْء كَما نُودِىَ بِالْوِلايَةِ. امروزه نيز مسأله «ولايت» هم چنان به عنوان اساسى ترين ركن اسلام مطرح است و اگر مسلمانان به آن توجه و به درستى به مقتضاى آن عمل نمايند بسيارى از مشكلاتى كه گريبان گير امت اسلامى است مرتفع خواهد شد.

كتابى كه پيش رو داريد گفتارهايى از استاد فرزانه حضرت آيت الله

﴿ صفحه 13﴾مصباح يزدى ـ دام ظله ـ درباره مسأله «ولايت» است. در اين گفتارها جناب استاد برخى از ابعاد اين موضوع، به ويژه بعد سياسى آن را مورد توجه قرار داده‌اند و با تحليل‌هايى موشكافانه ـ كه از ويژگى‌هاى مباحث ايشان است ـ برخى نكات ناگفته را در اين زمينه بيان كرده اند.

لازم به ذكر است كه ده گفتار اول اين كتاب حاصل چند سخنرانى است كه استاد در چند جلسه متوالى و در ايام ماه مبارك رمضان ايراد داشته اند، اما هفت گفتار ديگر، كه آنها را با عنوان «گفتارهاى ضميمه» آورده ايم، تك سخنرانى‌هايى از جناب استاد است كه چون با موضوع اين كتاب تناسب داشته، آنها را نيز در همين مجموعه گردآورى كرده ايم.

اميد است چاپ و انتشار اين اثر كه با هدف تبيين و ترويج هرچه بيشتر ولايت اهل بيت(عليهم السلام) و گسترش و اعتلاى فرهنگ اصيل اسلامى صورت مى‌پذيرد، مورد قبول و عنايت حضرت احديت و حضرات اهل بيت معصومين(عليهم السلام) ، به ويژه امام عصر ـ ارواحنا لتراب مقدمه الفداء ـ قرار گيرد.

مركز انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(رحمه الله)

انواع فضایل امیرالمومنین(ع)

انواع فضايل اميرالمؤمنين

فضايل غير اكتسابى و غير مؤثر در شخصيت حضرت على

ضايل غير اكتسابى و مؤثر در شخصيت حضرت على

فضايل پيامبر واميرالمؤمنين

فضايل اكتسابى حضرت على

گفتار اول

انواع فضايل اميرالمؤمنين(عليه السلام)

فضايل اكتسابى و غير اكتسابى اميرالمؤمنين(عليه السلام) :

گرچه بحث پيرامون شخصيت بزرگ مردى هم چون اميرمؤمنان(عليه السلام) كارى بس دشوار است، لكن در حد توان، نگاهى گذرا به زوايايى از وجود اين نمونه كامل «خليفة الله» خواهيم داشت تا از اين رهگذر، بر معرفت خود نسبت به آن حضرت بيفزاييم

فضايل و مناقب اميرالمؤمنين على(عليه السلام) به اندازه‌اى است كه يكى از بزرگان در پاسخ به سؤالى در مورد آن حضرت، گفت:

«چه بگويم درباره كسى كه دشمنانش از روى حسد و كينه، و دوستانش از ترس جان خود، مناقب او را مخفى كردند و در عين حال فضايل او عالم را پر كرده است.» اين جا است كه بايد گفت:

كتاب فضل تو را آب بحر كافى نيست *** كه تر كنم سر انگشت و صفحه بشمارم

فضايل آن حضرت(عليه السلام) به گونه‌اى است كه نه تنها شيعيان، بلكه پيروان مذاهب و اديان مختلف درباره آن به بحث و بررسى پرداخته و در اين زمينه كتاب‌هاى فراوانى به رشته تحرير در آورده و قصايد و غزلياتى زيبا

﴿ صفحه 16﴾سروده اند. شايد در طول تاريخ، فردى ديگر را نتوان يافت كه مانند اميرالمؤمنين(عليه السلام) از چنين محبوبيتى در ميان اديان، فِرَق و ملل گوناگون برخوردار باشد.

در يك تقسيم، فضايل و مناقب حضرت امير(عليه السلام) را مى‌توان به دو دسته تقسيم كرد:

الف) فضايل غير اكتسابى؛

ب) فضايل اكتسابى.

فضايل غير اكتسابى نيز خود به دو قسمت تقسيم مى‌شوند: فضايل غير مؤثر در شخصيت آن حضرت و فضايل مؤثر در شخصيت ايشان.

فضايل غير اكتسابى و غير مؤثر در شخصيت حضرت على(عليه السلام)

مقصود از فضايل غير اكتسابى فضايلى است كه آن بزرگوار، خود نقشى در كسب يا ايجاد آنها نداشته و كاملا غير اختيارى بوده است. از اين دسته برخى ـ گرچه براى آن حضرت شرف و افتخار محسوب مى‌شوند ـ تأثيرى در شكل گيرى شخصيت ايشان نداشته است. تولد آن حضرت(عليه السلام) در كعبه معظّمه نمونه بارز چنين فضايلى است. از زمان خلقت حضرت آدم ـ على نبينا و آله و عليه السلام ـ تا پايان خلقت انسان، شخص ديگرى را نمى‌توان يافت كه از چنين فضيلتى برخوردار باشد. خداوند اين ويژگى را تنها براى اميرالمؤمنين، على(عليه السلام) ، قرار داده است. با وجود تلاش‌هاى فراوانى كه براى تشكيك در مورد اين واقعه بى نظير و محو آثار آن انجام گرفته، اما دوست و دشمن آن را در كتب تاريخ خود ثبت كرده اند. به شهادت قطعى تاريخ، شخص ديگرى غير از آن حضرت به عنوان «مولود كعبه» شناخته نشده است.

﴿ صفحه 17﴾اين فضيلتى است كه به حضرت على(عليه السلام) اختصاص دارد. هيچ يك از پيامبران، ائمه(عليهم السلام) و اولياى خدا ـ حتى شخص رسول الله(صلى الله عليه وآله) ـ در اين شرافت با آن حضرت شريك نيستند و از چنين فضيلتى برخوردار نشده اند. البته اين فضيلتى است كه خود آن حضرت در كسب آن نقشى نداشته و خداوند آن را به ايشان عطا فرموده است. هم چنين اين فضيلت به گونه‌اى نيست كه كسى بتواند از آن تقليد كند يا توقع داشته باشد كه نصيب او يا فرزندش شود. اين فضيلتِ اختصاصى، موهبتى از طرف خداى متعال براى شخص حضرت على(عليه السلام) است. البته ما نمى‌دانيم خداوند بر اساس چه حكمتى اين فضيلت را از ميان تمام انبيا و اوليا به آن حضرت اختصاص داده است. ترديدى نيست كه مقام پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) از اميرالمؤمنين(عليه السلام) بالاتر است، اما چه حكمتى اقتضا كرد كه خداوند اين فضيلت را حتى براى ايشان نيز قرار نداد، خدا خود بهتر مى‌داند.

در اين جا اشاره به اين نكته لازم است كه اصولا كرامت‌هايى كه خداى متعال در اين عالم به بعضى از اولياى خود عطا مى‌فرمايد بر اساس مصلحت‌هاى خاصى است و لزوماً نشانه برترى صاحب آن كرامت بر تمام انسان‌ها نيست. مثلا حضرت عيسى بن مريم(عليه السلام) پس از تولد، در گهواره لب به سخن گشود. هنگامى كه مردم اطراف گهواره او جمع شدند، نسبتى ناروا به حضرت مريم(عليها السلام) داده و گفتند: ما كانَ أَبُوكِ امْرَأَ سَوْء وَ ما كانَتْ أُمُّكِ بَغِيًّا؛1 در خانواده شما فردى نبود كه چنين كارهاى ناپسندى از او سر زده باشد، چگونه در حالى كه هنوز شوهر نكرده‌اى اين طفل را آورده اى؟ حضرت مريم به امر الهى با اشاره به گهواره به مردم فهماند كه از خود طفل

-----------------------------

1. مريم (19)، 28.

﴿ صفحه 18﴾بپرسيد. آنها با تعجب گفتند:

كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا ؛1 چگونه با طفلى كه تازه متولد شده است گفتگو كنيم؟!

در اين حال حضرت عيسى(عليه السلام) در گهواره به سخن در آمد و گفت:

إِنِّي عَبْدُ اللّهِ آتانِيَ الْكِتابَ وَ جَعَلَنِي نَبِيًّا ؛2 من بنده خدا هستم، خدا مرا پيامبر قرار داده و به من كتاب عطا كرده است.

اين فضيلت در بين همه پيامبران مخصوص حضرت عيسى(عليه السلام) است و ساير پيامبران از آن بهره‌اى ندارند. حتى رسول مكرّم اسلام(صلى الله عليه وآله) نيز اين فضيلت را نداشت؛ لكن مصلحتى وجود داشت كه اين فضيلت بايد در مورد حضرت عيسى(عليه السلام) ظهور پيدا كند.

در مورد اميرالمؤمنين(عليه السلام) نيز همين گونه است. فضيلت تولد در خانه كعبه به اين معنا نيست كه ايشان از پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) افضل هستند. مصلحت چنين اقتضا مى‌كرد كه برترى على(عليه السلام) بر ديگران، قبل از تولد ثابت شود تا توجه همه مردم به او معطوف شود و آن حضرت تا روز قيامت شاخصى در ميان همه انسان‌ها باشد. با بروز چنين فضيلتى براى آن حضرت، اگر كسى در جستجوى حق باشد او را راهنمايى كرده‌اند كه دلش بايد به كدام جهت تمايل پيدا كند. از آن جا كه حضرت على(عليه السلام) مى‌بايست بعد از پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) بار رسالت آن حضرت را به منزل برساند و الگوى كاملى از حكومت اسلامى را ارائه كند، حكمت الهى اقتضا مى‌كرد كه آن بزرگوار از آغاز تولد به گونه‌اى باشد كه مورد توجه قرار گيرد و همه مردم بدانند او تافته‌اى جدا بافته است.

-----------------------------

1. همان، 29.

2. همان، 30.

﴿ صفحه 19﴾در روايات، درباره اميرالمؤمنين(عليه السلام) چنين آمده است كه مَثَل على(عليه السلام) در ميان مردم، مَثَل ملكه زنبور عسل نسبت به ساير زنبورها است؛ گرچه همه زنبورها از يك جنس هستند، اما ملكه با ديگر زنبورها تفاوت دارد. همه زنبورها به طفيل ملكه به وجود مى‌آيند و همه خدمت گزار او هستند.

در هر صورت، دسته‌اى از فضايل اميرالمؤمنين(عليه السلام) به طور كامل مواهبى هستند كه از جانب خداى متعال به آن حضرت عطا شده است. بعضى از اين فضيلت‌ها نيز تنها به حضرت على(عليه السلام) اختصاص دارد و هيچ كس از ابتدا تا پايان دنيا در آنها شريك نبوده و نيست.

بيان مطالبى از اين قبيل درباره آن حضرت، براى اين است كه ما بدانيم خداوند چه گوهر گران بهايى آفريده و اين شخصيت بلند مرتبه تا چه حد نزد خداوند عزيز است؛ تا در يابيم كه رهبرى او براى انسان‌ها به اندازه‌اى اهميت دارد كه خداوند تولد او را نيز به گونه‌اى ديگر قرار داده است.

اما بسيارى از مردم ـ حتى كسانى كه در زمان آن حضرت زندگى كرده و فضايل آن حضرت را از پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) شنيده بودند ـ چون دل روشنى نداشتند، نمى‌توانستند برترى حضرت على(عليه السلام) بر سايرين را درك كنند. آنان تصور مى‌كردند آن حضرت نيز فردى مثل ديگران است و در نهايت، اندكى با افراد ديگر تفاوت دارد. چشم آنان از ديدن خورشيد حقيقت ناتوان بود.

فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ؛1 در حقيقت، چشم‌ها كور نيست ليكن دل‌هايى كه در سينه‌ها است كور است.

متأسفانه امروزه نيز حتى در ميان كسانى كه خود را پيرو حضرت

----------------------------

1. حج (22)، 46.

﴿ صفحه 20﴾على(عليه السلام) مى‌دانند چنين نادانى‌ها و ضعف معرفت‌هايى وجود دارد و ديده مى‌شود كه عده‌اى بين اميرالمؤمنين(عليه السلام) و سايرين تفاوت چندانى قايل نمى‌شوند.

در روزگار ما كه انواع شبهه‌هاى شيطانى رواج يافته است، در بعضى مجالس ـ حتى در دانشگاه‌ها، مدارس و سخنرانى‌هاى عمومى ـ گاهى برخى بى شرمانه ابراز مى‌كنند كه شخصيت‌هايى كه براى پيغمبر(صلى الله عليه وآله) و ائمه(عليهم السلام) درست شده، افسانه و اسطوره است و واقعيت ندارد. مى‌گويند، آنها نيز مثل ساير مردم بوده اند. حتى گاهى اعتراض مى‌كنند كه چرا براى نام آنها صلوات مى‌فرستيد و به آنها سلام مى‌كنيد!

ما در مقابل اين قبيل افراد سخنى نداريم جز اين كه بگوييم:

وَ مَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللّهُ لَهُ نُوراً فَما لَهُ مِنْ نُور؛1 و خدا به هر كس نورى نداده باشد او را هيچ نورى نخواهد بود. آرى، فَمَنْ يَهْدِي مَنْ أَضَلَّ اللّهُ؛2 پس آن كس را كه خدا گمراه كرده، چه كسى هدايت مى‌كند؟

اما به هر حال بايد به شبهاتى كه القا مى‌شود توجه كرد و براى اين كه نوجوانان و جوانان ما تحت تأثير آنها قرار نگيرند، بايد پاسخى روشن به آنها ارائه كرد.

فضايل غير اكتسابى و غير مؤثر در شخصيت حضرت على(عليه السلام)

مقصود از فضايل غير اكتسابى فضايلى است كه آن بزرگوار، خود نقشى در كسب يا ايجاد آنها نداشته و كاملا غير اختيارى بوده است. از اين دسته برخى ـ گرچه براى آن حضرت شرف و افتخار محسوب مى‌شوند ـ تأثيرى در شكل گيرى شخصيت ايشان نداشته است. تولد آن حضرت(عليه السلام) در كعبه معظّمه نمونه بارز چنين فضايلى است. از زمان خلقت حضرت آدم ـ على نبينا و آله و عليه السلام ـ تا پايان خلقت انسان، شخص ديگرى را نمى‌توان يافت كه از چنين فضيلتى برخوردار باشد. خداوند اين ويژگى را تنها براى اميرالمؤمنين، على(عليه السلام) ، قرار داده است. با وجود تلاش‌هاى فراوانى كه براى تشكيك در مورد اين واقعه بى نظير و محو آثار آن انجام گرفته، اما دوست و دشمن آن را در كتب تاريخ خود ثبت كرده اند. به شهادت قطعى تاريخ، شخص ديگرى غير از آن حضرت به عنوان «مولود كعبه» شناخته نشده است.

﴿ صفحه 17﴾اين فضيلتى است كه به حضرت على(عليه السلام) اختصاص دارد. هيچ يك از پيامبران، ائمه(عليهم السلام) و اولياى خدا ـ حتى شخص رسول الله(صلى الله عليه وآله) ـ در اين شرافت با آن حضرت شريك نيستند و از چنين فضيلتى برخوردار نشده اند. البته اين فضيلتى است كه خود آن حضرت در كسب آن نقشى نداشته و خداوند آن را به ايشان عطا فرموده است. هم چنين اين فضيلت به گونه‌اى نيست كه كسى بتواند از آن تقليد كند يا توقع داشته باشد كه نصيب او يا فرزندش شود. اين فضيلتِ اختصاصى، موهبتى از طرف خداى متعال براى شخص حضرت على(عليه السلام) است. البته ما نمى‌دانيم خداوند بر اساس چه حكمتى اين فضيلت را از ميان تمام انبيا و اوليا به آن حضرت اختصاص داده است. ترديدى نيست كه مقام پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) از اميرالمؤمنين(عليه السلام) بالاتر است، اما چه حكمتى اقتضا كرد كه خداوند اين فضيلت را حتى براى ايشان نيز قرار نداد، خدا خود بهتر مى‌داند.

در اين جا اشاره به اين نكته لازم است كه اصولا كرامت‌هايى كه خداى متعال در اين عالم به بعضى از اولياى خود عطا مى‌فرمايد بر اساس مصلحت‌هاى خاصى است و لزوماً نشانه برترى صاحب آن كرامت بر تمام انسان‌ها نيست. مثلا حضرت عيسى بن مريم(عليه السلام) پس از تولد، در گهواره لب به سخن گشود. هنگامى كه مردم اطراف گهواره او جمع شدند، نسبتى ناروا به حضرت مريم(عليها السلام) داده و گفتند: ما كانَ أَبُوكِ امْرَأَ سَوْء وَ ما كانَتْ أُمُّكِ بَغِيًّا؛1 در خانواده شما فردى نبود كه چنين كارهاى ناپسندى از او سر زده باشد، چگونه در حالى كه هنوز شوهر نكرده‌اى اين طفل را آورده اى؟ حضرت مريم به امر الهى با اشاره به گهواره به مردم فهماند كه از خود طفل

------------------------

1. مريم (19)، 28.

﴿ صفحه 18﴾بپرسيد. آنها با تعجب گفتند:

كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا ؛1 چگونه با طفلى كه تازه متولد شده است گفتگو كنيم؟!

در اين حال حضرت عيسى(عليه السلام) در گهواره به سخن در آمد و گفت:

إِنِّي عَبْدُ اللّهِ آتانِيَ الْكِتابَ وَ جَعَلَنِي نَبِيًّا ؛2 من بنده خدا هستم، خدا مرا پيامبر قرار داده و به من كتاب عطا كرده است.

اين فضيلت در بين همه پيامبران مخصوص حضرت عيسى(عليه السلام) است و ساير پيامبران از آن بهره‌اى ندارند. حتى رسول مكرّم اسلام(صلى الله عليه وآله) نيز اين فضيلت را نداشت؛ لكن مصلحتى وجود داشت كه اين فضيلت بايد در مورد حضرت عيسى(عليه السلام) ظهور پيدا كند.

در مورد اميرالمؤمنين(عليه السلام) نيز همين گونه است. فضيلت تولد در خانه كعبه به اين معنا نيست كه ايشان از پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) افضل هستند. مصلحت چنين اقتضا مى‌كرد كه برترى على(عليه السلام) بر ديگران، قبل از تولد ثابت شود تا توجه همه مردم به او معطوف شود و آن حضرت تا روز قيامت شاخصى در ميان همه انسان‌ها باشد. با بروز چنين فضيلتى براى آن حضرت، اگر كسى در جستجوى حق باشد او را راهنمايى كرده‌اند كه دلش بايد به كدام جهت تمايل پيدا كند. از آن جا كه حضرت على(عليه السلام) مى‌بايست بعد از پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) بار رسالت آن حضرت را به منزل برساند و الگوى كاملى از حكومت اسلامى را ارائه كند، حكمت الهى اقتضا مى‌كرد كه آن بزرگوار از آغاز تولد به گونه‌اى باشد كه مورد توجه قرار گيرد و همه مردم بدانند او تافته‌اى جدا بافته است.

-----------------------------------

1. همان، 29.

2. همان، 30.

﴿ صفحه 19﴾در روايات، درباره اميرالمؤمنين(عليه السلام) چنين آمده است كه مَثَل على(عليه السلام) در ميان مردم، مَثَل ملكه زنبور عسل نسبت به ساير زنبورها است؛ گرچه همه زنبورها از يك جنس هستند، اما ملكه با ديگر زنبورها تفاوت دارد. همه زنبورها به طفيل ملكه به وجود مى‌آيند و همه خدمت گزار او هستند.

در هر صورت، دسته‌اى از فضايل اميرالمؤمنين(عليه السلام) به طور كامل مواهبى هستند كه از جانب خداى متعال به آن حضرت عطا شده است. بعضى از اين فضيلت‌ها نيز تنها به حضرت على(عليه السلام) اختصاص دارد و هيچ كس از ابتدا تا پايان دنيا در آنها شريك نبوده و نيست.

بيان مطالبى از اين قبيل درباره آن حضرت، براى اين است كه ما بدانيم خداوند چه گوهر گران بهايى آفريده و اين شخصيت بلند مرتبه تا چه حد نزد خداوند عزيز است؛ تا در يابيم كه رهبرى او براى انسان‌ها به اندازه‌اى اهميت دارد كه خداوند تولد او را نيز به گونه‌اى ديگر قرار داده است.

اما بسيارى از مردم ـ حتى كسانى كه در زمان آن حضرت زندگى كرده و فضايل آن حضرت را از پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) شنيده بودند ـ چون دل روشنى نداشتند، نمى‌توانستند برترى حضرت على(عليه السلام) بر سايرين را درك كنند. آنان تصور مى‌كردند آن حضرت نيز فردى مثل ديگران است و در نهايت، اندكى با افراد ديگر تفاوت دارد. چشم آنان از ديدن خورشيد حقيقت ناتوان بود.

فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ؛1 در حقيقت، چشم‌ها كور نيست ليكن دل‌هايى كه در سينه‌ها است كور است.

متأسفانه امروزه نيز حتى در ميان كسانى كه خود را پيرو حضرت

------------------------------

1. حج (22)، 46.

﴿ صفحه 20﴾على(عليه السلام) مى‌دانند چنين نادانى‌ها و ضعف معرفت‌هايى وجود دارد و ديده مى‌شود كه عده‌اى بين اميرالمؤمنين(عليه السلام) و سايرين تفاوت چندانى قايل نمى‌شوند.

در روزگار ما كه انواع شبهه‌هاى شيطانى رواج يافته است، در بعضى مجالس ـ حتى در دانشگاه‌ها، مدارس و سخنرانى‌هاى عمومى ـ گاهى برخى بى شرمانه ابراز مى‌كنند كه شخصيت‌هايى كه براى پيغمبر(صلى الله عليه وآله) و ائمه(عليهم السلام) درست شده، افسانه و اسطوره است و واقعيت ندارد. مى‌گويند، آنها نيز مثل ساير مردم بوده اند. حتى گاهى اعتراض مى‌كنند كه چرا براى نام آنها صلوات مى‌فرستيد و به آنها سلام مى‌كنيد!

ما در مقابل اين قبيل افراد سخنى نداريم جز اين كه بگوييم:

وَ مَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللّهُ لَهُ نُوراً فَما لَهُ مِنْ نُور؛1 و خدا به هر كس نورى نداده باشد او را هيچ نورى نخواهد بود. آرى، فَمَنْ يَهْدِي مَنْ أَضَلَّ اللّهُ؛2 پس آن كس را كه خدا گمراه كرده، چه كسى هدايت مى‌كند؟

اما به هر حال بايد به شبهاتى كه القا مى‌شود توجه كرد و براى اين كه نوجوانان و جوانان ما تحت تأثير آنها قرار نگيرند، بايد پاسخى روشن به آنها ارائه كرد.

فضايل غير اكتسابى و مؤثر در شخصيت حضرت على(عليه السلام)

دسته دوم از فضايل اميرالمؤمنين(عليه السلام) با اين كه منشأ الهى دارد، لكن در زندگى و كيفيت شكل گرفتن رفتارها، سيره و سنّت آن حضرت تأثير دارد. تولد در خانه كعبه، شخصيت حضرت على(عليه السلام) را تغيير نمى‌دهد و تنها،

------------------------------------

1. نور (24)، 40.

2. روم (30)، 29.

﴿ صفحه 21﴾كرامت و شرافتى الهى است تا مردم متوجه شوند كه اين انسان با ساير انسان‌ها تفاوت دارد. لكن برخى موهبت‌هاى خدادادى و غير اكتسابى كه به اميرالمؤمنين(عليه السلام) و انبيا و اولياى ديگر عطا شده است، در شكل گرفتن شخصيت، زندگى، اعمال، سيرت و سنّت آن بزرگواران تأثير داشته است؛ موهبت‌هايى مثل درك و فهم، دلِ بيدار و روح با صفا. البته ما نمى‌دانيم حقيقت اين مواهب چه بوده است، اما آثار آنها را درك مى‌كنيم. ما نمى‌توانيم آن نورانيت دل و صفاى باطن را درك كنيم؛ ولى قراين و آثار فراوانى از آن بزرگواران نقل شده كه تعبيرى ندارد جز اين كه بگوييم اين آثار در نتيجه نورانيت قلب و صفاى روح ايشان بوده است و وجود اين بزرگواران «وجودى نورانى» است. اين تعبير در قرآن و نيز در روايات بى شمارى از طريق سنّى و شيعه آمده است. بر اساس روايات، پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و اهل بيت(عليهم السلام) وجودى نورانى دارند و قبل از اين كه در اين عالم به صورت وجود جسمانى ظاهر شوند، خداوند متعال نور آنها را خلق كرده است.1 البته ما حقيقت اين تعابير را درك نمى‌كنيم و نمى‌دانيم كه آيا نور ايشان از جنس نورى است كه ما به چشم مى‌بينيم يا نورى ديگر است؟ البته بعيد است از جنس اين نور باشد. همين قدر مى‌دانيم كه اين بزرگواران حقيقتى بسيار متعالى، شريف و مقدس هستند و ما عنوانى پاك تر و ارزنده تر از «نور» نداريم كه در مورد آنها به كار بريم؛ همان‌طور كه درباره خداوند مى‌گوييم: «اللّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»2، و لفظ مناسب ديگرى نداريم كه بتوانيم با آن، رابطه خدا با عالم هستى را توضيح دهيم. خداوند

------------------------------------

1. براى نمونه، ر.ك: بحارالانوار، ج 24، باب 33، روايت 3؛ ج 26، باب 8، روايت 18 و ج 35، باب 1، روايت 25.

2. نور (24)، 35.

﴿ صفحه 22﴾مى فرمايد: «خدا نور آسمان‌ها و زمين است» و در روايات آمده است كه خداوند از نور خود نور واحدى را آفريد كه بعد از خلقت حضرت آدم(عليه السلام) در صلب او قرار داده شد.1 در اين جا نيز ما نمى‌توانيم مفهوم قرار گرفتن نور در صلب حضرت آدم(عليه السلام) را درك كنيم؛ اما روايات زيادى وجود دارد كه بسيارى از آنها را اهل تسنن نيز نقل كرده‌اند و در آنها چنين تعبيراتى نقل شده است. بر حسب روايات، اين نور از صلبى به صلب ديگر منتقل مى‌شد تا زمانى كه به صلب عبدالمطلب رسيد. در اين مرحله نيمى از اين نور در صلب عبدالله قرار گرفت كه از آن پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) آفريده شد و نيم ديگر آن در صلب ابوطالب قرار داده شد و از آن اميرالمؤمنين(عليه السلام) آفريده شد؛ يعنى تا آن زمان اين دو نور اتحاد داشتند و نور واحد بودند.2

البته ما و حتى افرادى بزرگ تر از ما از درك حقيقت اين نور عاجزيم و نمى‌توانيم توصيف كامل و بيان روشنى از آن ارائه دهيم. اين نور اختصاص به بزرگانى هم چون پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و اميرالمؤمنين(عليه السلام) و پس از آنها نيز ساير ائمه اطهار(عليهم السلام) و فاطمه زهرا(عليها السلام) دارد. اين حقيقت نورانى به گونه‌اى است كه حتى زمانى كه اين بزرگواران در شكم مادر بودند، بيش از من و شما كمالِ عقل و قدرت درك و فهم داشتند. ممكن است عده‌اى از امكان اين امر تعجب كنند؛ اما اين مسأله هيچ تعجبى ندارد. شبيه اين مسأله در مورد غير اين بزرگواران نيز نمونه دارد؛ مثلا، در شرايط عادى چندين سال وقت لازم است تا شخصى تندرست و سالم، تحت تربيت مربى و استادى قوى بتواند رياضيات عالى را فرا بگيرد؛ حال اگر به شما بگويند، طفلى سه ساله در فلان كشور رياضيات عالى را مى‌داند، عكس العمل شما در برابر

----------------------------------

1. ر.ك: بحارالانوار، ج 35، باب 3، روايت 33.

2. ر.ك: همان، ج 24، باب 67، روايت 59.

﴿ صفحه 23﴾اين خبر چگونه خواهد بود؟ تحقق چنين امرى محال نيست، گرچه بسيار كم و به ندرت اتفاق مى‌افتد. اگر در مورد طفل سه ساله چنين چيزى ممكن است، آيا در مورد كودك دو ساله ممكن نيست؟ اگر در شرايطى، سن يادگيرى چنين مطالبى از بيست سالگى به سه سالگى تنزل پيدا كند، تنزل آن به دو سال نيز ممكن است. اگر وجود چنين توانى براى طفل دو ساله امكان داشته باشد، آيا براى كودك يك ساله چطور؟ و بالأخره چه مانعى وجود دارد كه طفلى هنگام تولد چنين استعداد سرشارى داشته باشد؟

پس اين مسأله محال نيست، لكن چون ما نظاير آن را نديده ايم و به ندرت چنين مواردى يافت مى‌شود، باور كردن آن تا حدودى مشكل است. اما هنگامى كه نمونه‌هاى كوچك ترى از آن را در سطحى پايين تر و به صورتى محدودتر ببينيم، متوجه مى‌شويم كه موارد برتر آن نيز ممكن است.1 پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) ، ائمه اطهار(عليهم السلام) و فاطمه زهرا(عليها السلام) به گونه‌اى بودند كه قبل از تولد و در شكم مادر بيش از فيلسوفان ما قادر به درك مطالب بودند. اين بزرگواران حتى قبل از تولد تسبيح خدا مى‌گفتند و هنگامى كه متولد مى‌شدند و به اين عالم قدم مى‌گذاشتند، به سجده مى‌افتادند. طبعاً درك حقيقت اين عوالم و مقام‌ها، براى انسان‌هاى عادى نظير ما ميسّر نيست.

فضايل پيامبر(صلى الله عليه وآله) و اميرالمؤمنين(عليه السلام) در خطبه قاصعه

به هر حال، در مورد حضرت على(عليه السلام) ممكن است بعضى تصور كنند كه ايشان هم طفلى مثل اطفال ديگر و انسانى مثل انسان‌هاى ديگر بوده اند.

--------------------------

1. در زمان خود ما استعداد خارق العاده و شگفت آور دكتر محمد حسين طباطبايى، حافظ كل قرآن و نهج البلاغه، زبانزد خاص و عام است.

﴿ صفحه 24﴾براى تحقيق اين مسأله بهتر است به كلام خود اميرالمؤمنين(عليه السلام) مراجعه كنيم و ببينيم خود آن حضرت درباره خودش چه مى‌گويد؛ چرا كه ما معتقديم اين بزرگواران سخنى به گزاف نمى‌گويند.

در يكى از خطبه‌هاى معروف نهج البلاغه به نام «خطبه قاصعه» اميرالمؤمنين(عليه السلام) ابتدا به شخصيت پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) اشاره مى‌كند. يكى از سؤالاتى كه درباره پيامبر(صلى الله عليه وآله) مطرح شده، اين است كه آن حضرت قبل از چهل سالگى و مبعوث شدن به رسالت، چه دينى داشته اند؟ اين سؤال در كتاب‌هاى گوناگون مطرح شده و فصول و ابوابى را به خود اختصاص داده است. در پاسخ آن نيز نظرهاى مختلفى وجود دارد. بعضى گفته‌اند كه پيامبر در اين مدت به دين حضرت مسيح بوده است. چون در آن زمان دين حق، دين حضرت مسيح بوده است، پس ايشان نيز بايد پيرو دين حضرت مسيح باشد. برخى نيز گفته‌اند آن حضرت به دين حضرت ابراهيم بوده است. نظرهاى مختلف ديگرى نيز نقل شده است. اما اميرالمؤمنين(عليه السلام) پرده از اين راز برداشته و مى‌فرمايد:

وَ لَقَدْ قَرَنَ اللّهُ بِهِ ـ(صلى الله عليه وآله) ـ مِنْ لَدُنْ اَنْ كانَ فَطيماً أعظَمَ مَلَك مِنْ مَلائِكَتِهِ يَسْلُكُ بِهِ طَريقَ الْمَكارِم؛1 هنوز پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) شيرخوار بود كه خدا بزرگ ترين فرشته‌اش را قرين او قرار داد،تا او را به بهترين كارها راهنمايى كند.

يعنى از آن زمانى كه پيغمبراكرم(صلى الله عليه وآله) به حسب ظاهر و در شرايط عادى قدرت درك مسايل را پيدا مى‌كند، حرف و سخنى بر زبان مى‌آورد و رفتارى را انجام مى‌دهد، با راهنمايى بزرگ ترين فرشته خدا است. معناى اين سخن آن نيست كه ايشان لزوماً از همان ابتدا پيامبر بوده اند؛ از اين رو با

--------------------------------

1. نهج البلاغه، ترجمه و شرح فيض الاسلام، خطبه 234 (مشهور به قاصعه).

﴿ صفحه 25﴾احاديثى كه مى‌فرمايد پيامبر در سن چهل سالگى مبعوث به رسالت شدند، منافات ندارد. چنين كرامت‌هايى را خداوند نسبت به ديگران نيز دارد. حضرت مريم(عليها السلام) پيامبر نبود، ولى قرآن مى‌فرمايد بافرشته سخن مى‌گفت: قالَ إِنَّما أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لاَِهَبَ لَكِ غُلاماً زَكِيًّا.1 حضرت مريم(عليها السلام) فرشته خدا را ديد كه به او مى‌گفت: من رسول خدايت هستم و آمده‌ام تا به تو فرزندى عطا كنم. هم چنين مادر حضرت موسى(عليه السلام) پيامبر نبود لكن هنگامى كه مى‌خواست فرزند خود را به دريا بيندازد با الهام الهى اين كار را انجام داد: فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَ لا تَخافِي وَ لا تَحْزَنِي إِنّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ وَ جاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ.2خداى متعال به او الهام كرد كه: فرزندت را در دريا بينداز، ما او را به تو باز مى‌گردانيم و او را از پيامبران قرار خواهيم داد. اين بشارت‌ها زمانى بود كه هنوز حضرت موسى(عليه السلام) شيرخوار بود و از ترس اين كه مبادا به چنگال فرعونيان بيفتد او را در دريا انداختند.

بنابراين ممكن است كسى پيامبر و يا حتى امام نباشد، اما بنده شايسته خدا باشد و خداوند او را به وسيله فرشتگان راهنمايى كرده، مطالبى را به او الهام كند. الهامِ ملك با وحى نبوت مساوى نيست. وحى نبوت امر ديگرى است. اين الهامات براى ديگران نيز بوده و مى‌تواند باشد. در امت اسلامى، حضرت فاطمه زهرا(عليها السلام) با وجود اين كه پيغمبر و امام نبود، اما جبرئيل بر ايشان نازل مى‌شد و با آن حضرت سخن مى‌گفت و مطالبى را به ايشان الهام مى‌كرد. «مصحف حضرت فاطمه(عليها السلام)» بر اساس همين الهامات جبرئيل به حضرت فاطمه(عليها السلام) نوشته شد.

به هر حال، پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) نيز قبل از رسالت، از راهنمايى بزرگ ترين

------------------------------

1. مريم (19)، 19.

2. قصص (28)، 7.

﴿ صفحه 26﴾فرشته الهى برخوردار بود. اميرالمؤمنين(عليه السلام) مى‌فرمايد: «خداوند فرشته‌اى عظيم را قرين و رفيق آن حضرت قرار داد.» طبق فرمايش حضرت امير(عليه السلام) پيغمبر(صلى الله عليه وآله) از زمان شيرخوارگى تحت تربيت و مراقبت بزرگ ترين ملك آسمانى بوده است. آن حضرت با برخوردارى از اين تربيت الهى، قبل از رسالت نيز مرتكب سهو و خطا نمى‌شد و حتى لحظه‌اى به خدا شرك نورزيده و از ياد خدا غفلت نكرد. در آن زمان هنوز شريعت اسلام نازل نشده بود، ولى آن ملك آنچه را كه آن حضرت مى‌بايست انجام دهد، به ايشان الهام مى‌كرد.

در اين جا اين سؤال به ذهن مى‌آيد كه ذكر اين مطلب در اين خطبه چه مناسبتى داشته است؟ با دقت در ادامه خطبه مناسبت آن روشن مى‌شود. حضرت در ادامه مى‌فرمايد:

«زمانى كه من متولد شدم پيامبر(صلى الله عليه وآله) مرا در آغوش گرفت و به سينه خود چسبانيد، غذا را در دهان خود مى‌جويد و به دهان من مى‌ريخت تا تناول كنم ...».

يعنى پيامبر(صلى الله عليه وآله) تربيت شده فرشته الهى بود و من تربيت شده پيغمبر(صلى الله عليه وآله) هستم. گوشت و پوست حضرت على(عليه السلام) از آب دهان مبارك پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) روييد. زمانى كه آن حضرت هنوز دندان غذا خوردن نداشت، پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) غذا را در دهان خود مى‌جويد و به دهان على(عليه السلام) مى‌گذاشت. حضرت امير در اين خطبه تعبيرات عجيبى دارد؛ از جمله مى‌فرمايد:

«من در سن طفوليت، عطر بدن پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) را استشمام مى‌كردم و از آن لذت مى‌بردم. حضرت رسول(صلى الله عليه وآله) آن چنان مرا به سينه خود مى‌چسباند كه من نفس‌هاى او را احساس مى‌كردم و از

﴿ صفحه 27﴾بوى بدن او لذت مى‌بردم. از همان ابتدا پيامبر(صلى الله عليه وآله) به تربيت من همت گماشت و هر روز درسى به من مى‌داد و علمى به من مى‌آموخت.» حضرت رسول همان علومى را كه از ملايكه دريافت مى‌كرد به حضرت على(عليه السلام) تعليم مى‌داد.

در جمله‌اى ديگر از اين خطبه اميرالمؤمنين(عليه السلام) مى‌فرمايد:

«قبل از اين كه پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) به رسالت مبعوث شود من ده سال خدا را عبادت كردم.»

آن حضرت ده ساله بود كه پيغمبر(صلى الله عليه وآله) مبعوث شد؛ با اين حساب معناى كلام مذكور اين است كه من از دوران شيرخوارگى خدا پرست و خدا شناس بودم! سپس اضافه مى‌فرمايد:

«حتى زمانى كه بر پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) وحى نازل شد، من صداى عجيبى را شنيدم كه شبيه ناله سوزناكى بود. گفتم: يا رسول الله!(صلى الله عليه وآله) اين چه صدايى است؟ آن حضرت فرمود: اين ناله شيطان است كه بعد از بعثت من، ديگر از گمراه كردن بندگان خدا نااميد شده است.»

جالب اين است كه پيامبر(صلى الله عليه وآله) در ادامه فرمود:

اِنَّكَ تَسْمَعُ ما اَسْمَعُ و تَرى ما اَرى اِلاّ اَنَّكَ لَسْتَ بِنَبِىٍّ؛ هر چه من مى‌بينم تو نيز مى‌بينى و هر چه من مى‌شنوم تو نيز مى‌شنوى، جز اين كه تو پيامبر نيستى!

حضرت على(عليه السلام) در همين قسمت از اين خطبه و كمى قبل از جمله فوق مى‌فرمايد: من نور نبوت را در چهره پيغمبر(صلى الله عليه وآله) مى‌ديدم و صداى وحى را مى‌شنيدم.

البته وحى بر پيغمبر(صلى الله عليه وآله) نازل مى‌شد و مخاطب آن پيغمبر(صلى الله عليه وآله) بود، اما

﴿ صفحه 28﴾حضرت على(عليه السلام) نيز صداى وحى را مى‌شنيد. هنگامى كه شخصى با ديگرى صحبت مى‌كند ممكن است نفر سومى هم كه در كنار آنها نشسته است صداى ايشان را بشنود. جبرئيل با حضرت على(عليه السلام) حرف نمى‌زند، زيرا او پيامبر نيست؛ اما على(عليه السلام) گفتگوى جبرئيل با پيغمبر(صلى الله عليه وآله) را مى‌شنود: اِنَّكَ تَسْمَعُ ما اَسْمَعُ و تَرى ما اَرى اِلّا اَنَّكَ لَسْتَ بِنَبِىٍّ.

اين نيز كرامت و نورانيت ديگرى بود كه خدا به آن حضرت عطا كرده بود و خود ايشان در كسب آن نقشى نداشت. مگر امكان دارد انسان در حالى كه طفلى شيرخواره است چنين كرامات و مقاماتى را به اختيار خود كسب كند؟! اين فضيلت از آن دسته موهبت‌هاى الهى و غير اكتسابى بود كه در شكل گرفتن شخصيت، رفتار، سيره و سنّت آن حضرت مؤثر بود.

فضايل اكتسابى حضرت على(عليه السلام)

دسته سوم از فضايل حضرت على(عليه السلام) فضايلى است كه حضرت به اختيار خود آنها را كسب نموده است. عبادت‌هاى آن حضرت، خدمات ايشان به مردم، تدبير امور امت و موارد ديگرى از قبيل خون دل خوردن‌ها و سكوت ايشان براى حفظ كيان اسلام، شمشير زدن‌ها، فريادها، ناله‌ها و اشك ريختن‌ها، از جمله فضايل اختيارى اميرالمؤمنين(عليه السلام) به شمار مى‌روند.

نگاهى گذرا به نظرّيه ولايت فقيه

مقدمه

ضرورت بحث و پيش فرض ها

پيشگفتار

به حق مى‌توان «نظريه ولايت فقيه» را محورى ترين و مهم ترين پايه واساس نظام سياسى اسلام در عصر غيبت امام زمان(عليه السلام) دانست. نظريه‌اى كه در آخرين سال هاى قرن بيستم عملا كارآيى و صلاحيت دين را در اداره امور جامعه بر همگان آشكار ساخت و بنيان گذار جمهورى اسلامى ايران، حضرت امام خمينى(قدس سره) با تكيه بر اين انديشه توانستند على رغم ميل همه قدرت هاى استعمارگر دنيا، نظام حكومت اسلامى را ايجاد كرده و بخوبى آن را اداره كنند.

در حالى كه از اواخر قرن شانزدهم ميلادى به اين طرف، در مغرب زمين انديشه جدايى دين از سياست و پاسخ گو نبودن دين در رفع مشكلات اجتماعى و عدم توان آن در اداره امور جامعه از سوى دانشمندان علوم سياسى و نيز سياستمداران به شدّت ترويج شده بود و ارباب كليسا نيز آن را پذيرفته بودند، يك روحانى و مرجع مسلمان دينى توانست با تأسيس يك نظام حكومتى مبتنى بر اصول، ارزش ها، احكام و در يك كلمه، انديشه دينى، دوست و دشمن را به حيرت وا دارد. او با تأكيد بر اين شعار كه «حكومت، فلسفه عملى تمام احكام اسلام است» و با تكيه بر اين كه «جمهورى اسلامى؛ نه يك كلمه كم، نه يك كلمه زياد» و حذف كلمه «دموكراتيك» از نامى كه براى اين حكومت پيشنهاد كرده بودند، خواست علماً و عملا نشان دهد كه «نظام جمهورى اسلامى» با

﴿ صفحه 9﴾محوريت «ولايت فقيه» يك نظام دينى محض، و مستقل و منخاز از تمامى نظام هاى رايج موجود در دنياست كه على رغم ادعاهاى مخالفان قادر است بخوبى جامعه را اداره كند.

امروز پس از گذشت دو دهه از پيروزى انقلاب اسلامى و حاكميت اسلام و نظام ولايت فقيه در كشور عزيزمان ايران، دشمنان قسم خورده ملّت و كشور ما كه بدرستى دريافته‌اند رمز استوارى، استقلال، عظمت و سربلندى اين كشور پاى بندى به دين و ولايت فقيه است، با شيوه‌ها و ترفندهاى گوناگون فرهنگى سعى در تضعيف اعتقاد و تشكيك در باورها، اصول و ارزش هاى دينى و اسلامى مردم و جامعه ما دارند و به عنوان يكى از اهداف راهبردى خود، تضعيف «ولايت فقيه» را نشانه رفته‌اند و متأسفانه گروهى از دگرانديشان، آگاهانه و ناآگاهانه، با اعمال و رفتار و زبان و قلم خود به اين جريان كمك مى‌كنند.

ما معتقديم امروز و در وضعيت كنونى جامعه ما ولايت فقيه، عمود خيمه اسلام است و حفظ و استحكام آن مايه حيات و رونق اسلام و احكام و ارزش هاى اسلامى در جامعه است؛ از اين رو بر آن شديم تا با تبيين اين نظريه و دفاع علمى و منطقى از آن و تنوير افكار عمومى و بويژه نسل جوان و نورسته كشورمان كه ممكن است آشنايى كم ترى با اين نظريه و كمّ و كيف آن داشته باشد، بخشى هر چند كوچك از وظيفه دينى و الهى خود را ادا نماييم. در اين نوشتار سعى ما بر اين بوده كه ضمن رعايت اتقان و استحكام علمى مباحث، از بكار بردن اصطلاحات و استدلال هاى فنّى و پيچيده پرهيز كنيم تا مطالب براى افرادى كه كم تر با بحث‌ها و اصطلاحات حوزوى و علمى آشنا هستند قابل استفاده باشد و تلاش كرده ايم تا آن جا كه ممكن است از قلمى ساده و روان بهره بگيريم و از

﴿ صفحه 10﴾طرح مطالب در قالب هاى دشوار و پيچيده دورى كنيم. همچنين در پى آن نبوده ايم به همه ابعاد و جوانب اين نظريه بپردازيم بلكه مباحثى را كه به نظر ما مهم تر و بحث انگيزتر بوده‌اند طرح كرده ايم و به هر حال رعايت اختصار و حوصله و فرصت خوانندگان مدّنظر بوده است؛ تا چه قبول افتد و چه در نظر آيد.

در خاتمه لازم به ذكر است كه اين مجموعه، بر گرفته از سخنرانى ها، مقالات، كتاب‌ها و جلسات پرسش و پاسخ استاد فرزانه حضرت آية اللّه مصباح يزدى (دام ظله) است كه نگارنده آنها را تنظيم و تحقيق نموده و به رشته تحرير در آورده است. از آن جا كه نظريه ولايت فقيه، تنها يك بخش از هندسه نظريه سياسى اسلام مى‌باشد لذا علاقمندان به تبيين هر چه بيشتر و واضح تر نظريه سياسى اسلام مى‌توانند به دو كتاب ديگر استاد، يعنى حقوق و سياست در قرآن و نظريه سياسى اسلام (ج 1و 2) مراجعه نمايند.

ضرورت بحث و پيش فرض ها

اهميّت و ضرورت بحث ولايت فقيه

جايگاه علمى بحث ولايت فقيه

پيش فرضهاى نظريه ولايت فقيه

عدم مشروعيت ذاتى يك فرد يا گروه خاص براى حكومت

خدا؛ تنها منبع ذاتى مشروعيت

عدم جدايى دين از سياست

ولايت فقيه؛ ضرورت بحث و پيش فرض ها

اهميّت و ضرورت بحث ولايت فقيه

نظام ما كه بيش از دو دهه از عمر آن مى‌گذرد و به بهاى خون هاى پاك هزاران انسان شريف و فداكار بدست آمده نظامى است كه اسلامى بودن، ويژگى اصلى و ممتاز آن است. براى برپايى اين نظام، عوامل و شرايط متعدّدى مؤثّر بوده ولى محور همه آنها را علاقه به اسلام تشكيل مى‌دهد و طبعاً بقاى آن هم به عنوان يك نظام اسلامى در صورتى امكان پذير خواهد بود كه اين خصيصه همچنان محفوظ بماند. يك نظام اجتماعى و سياسى هنگامى ويژگى اسلامى خواهد داشت كه در دو بعد «قانون گذارى» و «اجرا» مبتنى بر اصول و ارزش هاى اسلامى باشد. و اين خصيصه وقتى باقى مى‌ماند كه مردم جامعه و كسانى كه اين نظام را مى‌پذيرند معتقد به عقايد اسلامى و پاى بند به ارزش هاى اسلام باشند. اگر خداى ناخواسته تدريجاً عقايد و افكار اسلامى در جامعه فراموش شود و يا در محتوايش انحرافى پديد آيد؛ و يا در بُعد ارزشى، مردم ارزش هاى بنيادى اسلام را فراموش كنند و گرايش هاى انحرافى رخ نمايد، رفته رفته پايه هاى نظام اسلامى سست خواهد شد و هيچ ضمانتى براى بقاى آن در دراز مدت وجود نخواهد داشت. البتّه ممكن است اسم اسلام مدّت‌ها باقى بماند ولى محتوا و حقيقت آن فراموش خواهد شد. و اين تجربه‌اى است كه جامعه اسلامى در صدر اسلام شاهد آن بوده

﴿ صفحه 12﴾است؛ يعنى بعد از رحلت پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) طولى نكشيد كه نظام الهى و اسلامى تبديل به يك حكومت طاغوتى و سلطنتى اموى و عبّاسى شد و تنها، نامى از اسلام وجود داشت ولى هم عقايد اسلامى دست خوش انحراف شده بود و هم ارزش هاى اسلامى فراموش گشته بود و اين وضع در دستگاه حكومت، اسف بارتر بود. اين تجربه تلخ بايد درس عبرتى بزرگ براى ما باشد. چهارده قرن گذشت تا مجدّداً انقلاب ديگرى با سرمشق گرفتن از انقلاب الهى پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) در عالم پديد آمد و يك نظام اجتماعى ـ سياسى نوى رامبتنى بر اصول اسلامى پى ريزى كرد. ولى بايد بدانيم همچنان كه اوّلين نظام اسلامى و انقلاب پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) مصون از آفات نبود و طولى نكشيد كه عملا انحرافاتى در جامعه پديد آمد، اين انقلاب هم مصونيت قطعى نخواهد داشت مگر اين كه از گذشته عبرت بگيريم و مردم مسلمان براى حفظ اين نظام جدّيّت كافى به خرج دهند و علاقه مندى آنان به عقايد و ارزش هاى اسلامى آنچنان باشد كه در مقابل همه عوامل و آفات مقاومت كرده و از جان و مال مايه بگذارند تا اين نظام اسلامى مقدّس را حفظ كنند.

ممكن است سؤال شود كه انحراف از كجا مى‌تواند آغاز شود؟ در پاسخ مى‌گوييم انحراف ابتدا در زمينه شناخت هاى مردم پديد مى‌آيد. يعنى آن جايى كه مردم از شناخت صحيح نسبت به مبانى و اصول اسلامى غفلت مى‌كنند و آگاهى آنها كم مى‌شود، دست هاى شيطنت آميز مشغول به كار شده و افكار نادرستى را بجاى معارف اسلام ترويج مى‌نمايند و با آب و رنگ اسلامى و بكارگيرى شگردها و ابزارهاى تبليغاتى به تدريج افكار مردم را از مسير صحيح منحرف مى‌كنند. بنا بر اين كسانى كه به اين انقلاب علاقه دارند و نگران هستند كه مبادا اين انقلاب دچار آفاتى شود بايد با كمال هوشيارى در صدد حفظ افكار و

﴿ صفحه 13﴾عقايد اسلامى مردم باشند و از هرگونه آفتى كه موجب انحراف فكرى و عقيدتى مى‌شود جدّاً جلوگيرى نمايند.

راه جلوگيرى از اين آفات هم اين نيست كه از طرح افكار و عقايد ديگران بطور كلّى ممانعت شود زيرا هيچ گاه نمى‌توان دور ذهن‌ها را حصار كشيد تا افكار انحرافى به درون ذهن مردم راه پيدا نكند. شبهات القا مى‌شود و مطالب انحرافى طرح مى‌گردد و در نتيجه افكار و انديشه هاى غلط خواه ناخواه به اذهان مردم راه پيدا مى‌كند. راه درست و اصولى مبارزه با آفات فكرى و عقيدتى اين است كه مردم از نظر مبانى فكرى و شناخت اسلامى آنچنان تقويت شوند كه افكار انحرافى در آنها اثر نگذارند و از جنبه آگاهى دينى و عقيدتى آن چنان قوى باشند كه تحت تأثير شبهات واقع نشوند و بالاتر، بتوانند شبهه‌ها را هم پاسخ بگويند. در همين رابطه يكى از مهم ترين مسائلى كه بايد در جامعه و در سطح وسيع مطرح و حل شود مسأله «اصل مشروعيت اين نظام» و به عبارت ديگر مسأله «حكومت اسلامى» است.

انقلاب ما براى برقرارى حكومت اسلامى بود ولى تصويرى كه مردم ما ازحكومت اسلامى داشتند يك تصوير كلّى و مبهم بود و اين تصوير كلّى و مبهم گرچه براى تغيير نظام و سرنگونى طاغوت كافى بود امّا براى اين كه نظام اسلامى را دقيقاً پياده و حفظ كند و به يارى خداوند متعال قرن‌ها اين فكر را در دل هاى مردم و نسل هاى آينده زنده نگه دارد كافى نيست. بايد تلاش كرد اين مفاهيم روشن تر شود و مردم تصوّر صحيح تر و دقيق ترى از حكومت اسلامى داشته باشند و ضرورت آن را درك كنند تا بتوانند در مقابل مكاتب و نظريات مخالف از انديشه هاى خود دفاع نمايند و تنها به شعار اكتفا نكنند.

جايگاه علمى بحث ولايت فقيه

معناى اين كه ما طرفدار نظام اسلامى هستيم و جامعه ما بايد بر اساس اسلام اداره شود اين است كه بايد يك دستگاه حكومتى بر اساس اسلام وجود داشته باشد. البته در قانون اساسى ما تلاش شده تا مبانى اين نظام تحكيم و روى آن‌ها تكيه شود و مهم ترين اصل، همان اصل «ولايت فقيه» است. در اين جا مى‌خواهيم مقدارى مسأله را باز كنيم تا روشن شود اين كه مى‌گوييم نظام و حكومت بايد اسلامى باشد به چه معناست.

مكتبى بودن يك نظام و ابتناى آن بر اصول و ارزش هاى خاص و به ديگر سخن، تبعيّت يك نظام از يك سلسله اصول و عقايد و افكار و انديشه هاى خاص، لااقل در دو بعد تجلّى مى‌يابد: يكى در بعد «قانون گذارى»؛ و ديگرى در بعد «حكومت و اجرا». البته مى‌توان بعد سوّمى هم به عنوان بعد «قضايى» در نظر گرفت ولى اين بعد باندازه قوّه مقنّنه و دستگاه اجرايى اصالت ندارد. به هر حال دو بعد اصلى (مقنّنه و مجريه) وجود دارد و بعد قضايى تابع آنهاست. با توجّه به اين مقدمه مى‌گوييم اگر اوّلا قوانينى را كه يك نظام معتبر مى‌داند و از آن دفاع مى‌كند اسلامى باشد و ثانياً كسانى كه متصدّى اجراى اين قوانين مى‌شوند بر اساس ضوابط و اصول و ارزش هاى اسلامى متصدّى اين مقام شوند، آن نظام اسلامى خواهد بود. تأكيد مى‌كنيم كه «اسلامى بودن» يك نظام به وجود هر دو بعد بستگى دارد. بنابراين اگر قوانين از مسير اسلامى منحرف شد و قوانين غير اسلامى ملاك اجرا قرار گرفت، و يا اين كه فرض كنيم تمامى قوانين صد در صد اسلامى و مطابق با قرآن و شريعت است امّا متصدّيان امور و مسئولين اجرايى بر اساس ضوابط و معيارهاى اسلامى عهده دار اين مناصب و مسؤوليت‌ها نشده‌اند بلكه با روش هاى

﴿ صفحه 15﴾غير اسلامى بر سر كار آمده اند، در هر دو صورت چنين نظامى را نمى‌توان به تمام معنى اسلامى دانست. بنابراين از نظر علمى، دو محور اصلى براى بحث ايجاد مى‌شود. يك محور مربوط به اين است كه قانون و دستگاه قانون گزارى با چه شرايط و معيارهايى اسلامى خواهد بود و محور ديگر عهده دار اين مسأله است كه مجريان و متصدّيان اجرايى بر اساس ضوابط اسلامى چگونه و چه وقت حقّ حاكميت پيدا مى‌كنند و بر چه اساس مجازند بر جامعه و مردم اِعمال قدرت نمايند. اين دو بحث، خود زير مجموعه بحث كلان و كلّى ديگرى تحت عنوان «فلسفه سياسى اسلام» هستند. آن چه فعلا در اين كتاب مدّ نظر ماست همين بحث دوم است و موضوع اوّل را به فرصتى ديگر موكول مى‌كنيم. در اين مباحث دو جهت را منظور داشتته ايم: يكى آن كه مطالب از اتقان و استحكام لازم برخوردار باشد و دوم اين كه در عين اتقان، سعى كرده ايم تا حد ممكن بحث‌ها را بصورتى ساده مطرح نماييم تا عموم مردم بتوانند از آن استفاده كنند نه اين كه صرفاً اختصاص به كسانى پيدا كند كه مدارج و مقدّمات علمى و متعدّدى را گذارنده باشند.

پيش فرضهاى نظريه ولايت فقيه

مسأله ولايت فقيه، نظريه‌اى در فلسفه سياست از ديدگاه اسلام است. هر نظريه‌اى قطعاً مبتنى بر يك سلسله اصول موضوعه و پيش فرض هايى است كه در آن بحث و يا براى شخصى كه آن نظريه را معتبر مى‌داند پذيرفته شده است. بحث تفصيلى درباره اصولى كه نظريه ولايت فقيه را اثبات مى‌كند و برترى آن را بر ساير نظريه هاى فلسفه سياست به اثبات مى‌رساند طبعاً احتياج به مباحث عديده و تهيّه كتابى پر حجم دارد كه

﴿ صفحه 16﴾فعلا مدّ نظر ما نيست، البتّه بخشى از اين بحث‌ها نظير مباحث مربوط به ضرورت حكومت را در كتاب «حقوق و سياست در قرآن» آورده ايم. امّا اجمالا آن چه كه مناسب اين كتاب باشد بطور فهرستوار اشاره مى‌كنيم.

1ـ ضرورت حكومت

اوّلين اصل موضوع و پيش فرض براى نظرّيه ولايت فقيه، كه در بسيارى از نظريه هاى ديگر سياسى هم معتبر است، اصل ضرورت حكومت براى جامعه است. تنها مخالف اين اصل، مكتب آنارشيسم است. آنارشيست‌ها معتقدند بشر مى‌تواند زندگى خود را با اصول اخلاقى اداره كند و احتياجى به دستگاه حكومت ندارد؛ و يا لا اقل طرفدار اين هستند كه دولت و حكومت بايد آنچنان حركت كند كه به اين نتيجه منتهى شود؛ يعنى فعاليت هايى صورت پذيرد و تعليم و تربيت هايى به مردم داده شود كه احتياجى به حكومت نداشته باشند. ولى ساير مكاتب فلسفى اين فرض را يك فرض غير واقع بينانه مى‌دانند و در عمل هم قرن‌ها و هزاران سال تجربه نشان داده كه هميشه در جامعه بشرى افرادى هستند كه ملتزم به قوانين اخلاقى نخواهند شد و اگر قدرتى نباشد كه آنها را كنترل كند زندگى اجتماعى به هرج و مرج كشيده مى‌شود. به هر حال اين اصل كه مورد قبول همه مكاتب فلسفه سياسى، بجز آنارشيسم، است در نظريه ولايت فقيه هم مفروض و مسلّم دانسته شده است.

ـ عدم مشروعيت ذاتى يك فرد يا گروه خاص براى حكومت

در يك تعريف ساده مى‌توانيم حكومت را اينطور تعريف كنيم: «دستگاهى است كه بر رفتارهاى اجتماعى يك جامعه اشراف دارد و

﴿ صفحه 17﴾سعى مى‌كند آنها را در مسير خاصّى جهت داده و هدايت نمايد.» اين اِعمال حاكميت مى‌تواند به روش هاى مسالمت آميز و يا با استفاده از قوّه قهرّيه باشد. يعنى اگر افرادى بر خلاف آن جهت خاصّى كه مدّ نظر حكومت است رفتار كنند آنها را باتوّسل به زور و قوّه قهرّيه وبا استفاده از دستگاههاى نظامى و انتظامى مجبور به پذيرفتن مقرّرات و انجام آن رفتار خاصّ مى‌كنند. اين تعريف با توضيحى كه بدنبال آن آمد، هم شامل حكومت هاى مشروع و هم شامل حكومت هاى نامشروع مى‌شود. بنابراين بايد ببينيم ملاك يا به عبارتى شرط مشروعيت يك حكومت چيست. آيا فرد يا گروهى ذاتاً و به خودى خود مشروعيت دارند. يا مشروعيت حكومت نسبت به هيچ كس ذاتى نيست بلكه امرى است عرضى و از ناحيه كس ديگرى بايد به آنها اعطا شود؟ در اين جا و در پاسخ به اين سؤال برخى از فيلسوفان و مكتب هاى فلسفه سياسى چنين پنداشته‌اند كه اگر كسى قدرت فيزيكى و بدنى بيشتر و برترى دارد، يا از نظر فكرى و ذهنى برتر و باهوش تر از ديگران است، يا از نژاد برترى است، چنين فردى خود بخود و ذاتاً براى حكومت متعيّن است. البتّه گر چه چنين گرايش هايى از برخى سياست مداران و يا فيلسوفان فلسفه سياست ديده و شنيده شده ولى مبانى نظريه سياسى ولايت فقيه مخالف اين گرايش است. اين نظريه بر اين پيش فرض مبتنى است كه حقّ حاكميت، ذاتى هيچ فردى از افراد انسان نيست و خود بخود براى هيچ كس تعيّن ندارد؛ يعنى نسبت به هيچ فردى اين گونه نيست كه وقتى از پدر و مادر متولّد مى‌شود خود به خود داراى يك حقّ قانونى براى حكومت كردن باشد و حقّ حاكميت، ميراثى نيست كه از پدر و مادر به او منتقل شود بلكه مشروعيت حاكم و حكومت بايد از جاى ديگر و منبع ديگرى

﴿ صفحه 18﴾ناشى شود. اكثر فيلسوفان و نظريه پردازان فلسفه سياست اين اصل را هم مانند اصل پيشين پذيرفته‌اند و غالب مكتب هاى فكرى اين حوزه و از جمله مكتب هاى طرفدار دموكراسى با ما هم رأيند كه حقّ حاكميت و حكومت (مشروعيت) ارث هيچ فردى نيست و ذاتاً براى هيچ كس متعيّن نيست بلكه بايد از منبعى كه اين حق اصالتاً و ذاتاً از آن اوست به ديگرى منتقل شود.

بنابراين با پذيرفتن اين دو اصل تا اين جا ما چند دسته از مكاتب فلسفه سياست را كنار زديم: ابتدا آنارشيسم، و بعد هم مكاتب و نظريه پردازانى كه چنين گرايشات و تفكّراتى دارند كه افراد يا گروه هايى بطور ذاتى و خود بخود براى حكومت مشروعيت دارند و بر سايرين ذاتاً مقدّم اند.

خدا؛ تنها منبع ذاتى مشروعيت

بدنبال پذيرش اصل دوم طبيعتاً اين بحث مطرح مى‌شود كه آن منبعى كه قدرت قانونى و مشروعيت را به حاكم و حكومت مى‌بخشد چيست؟ از اينجاست كه نظريه ولايت فقيه و فلسفه سياسى اسلام از بسيارى مكاتب ديگر و بخصوص از نظريات رايج فعلى در اين زمينه جدا مى‌شود و با آنها تفاوت پيدا مى‌كند. اين اصل كه يكى از مبانى مهمّ نظريه ولايت فقيه و فلسفه سياسى اسلام است و همه مسلمانان بر آن توافق دارند و شايد بسيارى از اصحاب شرايع آسمانى ديگر غير از اسلام هم آن را قبول داشته باشند، اين است كه حقّ حاكميت و حكومت و امر و نهى كردن اصالتاً از آنِ خداى متعال است. البته بايد توجّه داشت كه حكومت كردن به معناى خاصّش و اين كه كسى مباشرت در كارها داشته باشد و امور را مستقيماً رتق و فتق نمايد اختصاص به افراد انسان دارد و به اين معنا بر

﴿ صفحه 19﴾خداوند متعال صدق نمى‌كند. امّا به معناى وسيع ترى كه حقّ حاكميت ذاتى و تعيين حاكم را شامل شود مخصوص خداوند متعال است. خدايى كه همه هستى و جهان و از جمله انسان را آفريده و «مالك حقيقى» همه چيز است:

«لِلّهِ مَا فِى السَمَواتِ وَ مَا فِى الأَرْضِ»(1)

همه آن چه كه در آسمان‌ها و زمين است از آنِ خداست.

مالكيت حقيقى كه در اين جا گفته مى‌شود در مقابل مالكيت اعتبارى است. در مالكيت اعتبارى، شخص بنا به قراردادى كه يك عدّه از افراد بين خودشان پذيرفته‌اند مالك شناخته مى‌شود و لذا اين قرارداد ممكن است در جوامع گوناگون تفاوت داشته باشد. مثلا در جامعه‌اى ممكن است قرارداد كنند كه هر كس معدنى را (مثلا معدن طلا) پيدا كرد مالك آن مى‌شود ولى جامعه ديگر بگويند تمامى معادن ملك عمومى است و دولت سرپرستى آنها را به عهده دارد. اما مالكيت حقيقى، ناشى از يك نوع رابطه تكوينى است كه در آن، هستى مملوك، ناشى و برگرفته شده از هستى و وجود مالك است كه اصطلاحاً به آن رابطه علّت هستى بخش و معلول گفته مى‌شود. در چنين مالكيتى قرارداد نكرده‌اند كه مملوك از آن مالك باشد بلكه مملوك حقيقتاً و تكويناً متعلّق به مالك بوده، تمام هستى خود را وام دار اوست. با چنين نگرشى، همه انسان‌ها از اين جهت كه آفريده خدا هستند مملوك اويند و نه تنها هيچ انسانى حق هيچ گونه تصرّفى در هيچ شأنى از شئون انسان هاى ديگر را ندارد بلكه هر فرد ذاتاً حقّ هرگونه تصرّفى در خود را نيز ندارد زيرا تصرّف در ملك غير است. براساس چنين نگرشى هيچ انسانى حق ندارد يكى از اندام هاى خود را

--------------------------------

1. بقره/ 284.

﴿ صفحه 20﴾قطع كند يا چشم خود را كور كند يا خودكشى نمايد زيرا وجود و هستى او مال خودش نيست.

اين پيش فرض در بسيارى از مكاتب فلسفه سياسى و فرهنگ هاى ديگر پذيرفته نيست و لااقل اين است كه هر انسانى اختيار خود را دارد. بنابراين از آن جا كه لازمه حكومت، تصرّف در جان و مال مردم و اختيارات و حقوق افراد است معلوم مى‌شود بر اساس نظر اسلام هيچ انسانى صرف نظر از اختيارى كه خدا به او بدهد حقّ حكومت و هيچ گونه تصرّفى در انسان هاى ديگر، كه ملك خدا هستند، ندارد. به هر حال، اين كه بى اذن خداى متعال نمى‌توان در بندگان او تصرّف كرد يك اصل اساسى در تفكّر اسلامى است.

با پذيرفتن اين اصل است كه فلسفه سياسى اسلام از ساير مكاتب موجود در اين زمينه جدا مى‌شود و نظريه ولايت فقيه با ساير نظريات حكومت و سياست تفاوت اساسى پيدا مى‌كند. و از اين جاست كه قائلين به مشروعيت حكومت نخبگان، يا حكومت فيلسوفان و حكيمان، و يا اشراف و ثروتمندان و يا آنهايى كه پيروزى در جنگ و سلطه از راه قهر و غلبه را منشأ مشروعيت مى‌دانند و حتّى نظريه دموكراسى (با تبيين‌ها و روش هاى مختلفش)، همه و همه مسيرشان از تفكّر اسلامى جدا مى‌شود. مثلا اساس نظريه دموكراسى اين است كه حكومت اصالتاً مال مردم و حقّ آنهاست و رأى مردم است كه به شخص حاكم و حكومت او مشروعيت مى‌بخشد و اعتبار قانونى به اِعمال قدرت از جانب او مى‌دهد. امّا با بيانى كه براى پيش فرض سوّم كرديم معلوم شد كه اين سخن نيز با نظريه ولايت فقيه سازگارى ندارد زيرا بر اساس اين پيش فرض، همان‌طور كه تك تك افراد هيچ كدام ذاتاً و اصالتاً حقّ حاكميت ندارند، جمع

﴿ صفحه 21﴾مردم و جامعه نيز ذاتاً و اصالتاً از چنين حقّى برخوردار نيست چرا كه تمام هستى و متعلّقاتشان مال خداست و همگى مملوك و ملك حقيقى خداوند متعال هستند و همه رفتارهايشان بايد طبق امر و نهى مالك حقيقى باشد و هيچ حقّى ندارند كه بر ديگران حكومت كنند يا فردى را به عنوان حاكم تعيين نمايند.

در حاشيه اين پيش فرض سوّم و به عنوان يكى از فروعات آن مى‌توانيم اين مطلب را هم، كه باز مورد قبول همه مسلمانان است، اضافه كنيم كه خداوند متعال براساس آن حقّ ذاتى و اصيل خود براى حاكميت، در مرتبه نازلتر چنين حقى را به رسول گرامى اسلام حضرت محمد بن عبداللّه(صلى الله عليه وآله) داده و به حكومت آن حضرت و تصرّفاتش در جان و مال و زندگى و حقوق و اختيارات مردم مشروعيت بخشيده است.

به هر حال باز هم تأكيد مى‌كنيم كه بين نظريه ولايت فقيه يا حكومت اسلامى به معناى صحيحش و آنچنان كه اسلام شناسان راستين (تعبيرى كه امام خمينى(رحمه الله) در مورد مرحوم آيت اللّه مطهرى فرمودند) فهميده و بيان كرده‌اند با نظريه دموكراسى تفاوت بسيارى وجود دارد و ما هيچ گاه نمى‌توانيم نظريه حكومت اسلامى و ولايت فقيه را بر دموكراسى تطبيق كنيم. و كسانى كه خواسته‌اند يا مى‌خواهند چنين كارى را انجام دهند، چه آنهايى كه در صدر اسلام و بعد از وفات رسول خدا اقدام به اين كار كردند و بر خلاف نصّ صريح خداو رسولش شخص ديگرى را براى حكومت انتخاب كردند و چه كسانى كه امروز بواسطه فريفتگى و خود باختگى در برابر فرهنگ غربى چنين تفسيرى از نظريه ولايت فقيه ارائه مى‌كنند، يا شناخت صحيح از اسلام نداشتند و ندارند و يا طبق اغراض خاصّ شخصى و سياسى چنين كرده و مى‌كنند. مطابق نظر اسلام، حقّ حاكميت

﴿ صفحه 22﴾و تعيين حاكم ذاتاً و اصالتاً از آن خداوند متعال است و تنها از جانب اوست كه مى‌تواند اين حق به فردى از افراد انسان تفويض شود و طبق متممّى كه براى پيش فرض سوم گفتيم، در درجه اوّل اين حق به پيامبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله) داده شده است.

عدم جدايى دين از سياست

يكى از مهم ترين پيش فرض هاى نظريه ولايت فقيه، عدم جدايى دين از سياست و به تعبيرى، سياسى بودن دين است. يعنى اين گونه نيست كه شريعت اسلام تنها به جنبه هاى فردى زندگى بشر پرداخته باشد و نسبت به مناسبات اجتماعى و از جمله مناسبات سياسى و حكومتى جامعه هيچ نظرى نداشته باشد و اين حوزه را به خود افراد بشر واگذار كرده باشد تا با تشخيص عقل خود هر گونه كه خودشان مصلحت ديدند و توافق كردند عمل كنند. براساس

آموزش فلسفه

مقدمه مولف

بخش اول نگاهي به: سير تفكر فلسفي

درس دوم نگاهي به: سير تفكّر فلسفي از قرون وسطي تا قرن هيجدهم ميلادي

مقدمه مولف

مقدمه

وضع پيشين آموزش فلسفه

ويژگيهاي اين كتاب

مقدّمه مؤلف

بسم اللهِ الرّحمن الرّحيم

الحمد لله رب العالمين

و صلّي الله علي سيّدنا محمّد و آله الطاهرين

ساليان درازي بود كه از وضع برنامه‏هاي درسي در حوزه‏هاي علميه و كمبود موادّ و كتب درسي و نارسايي كيفيّت تدريس بويژه در زمينهي فلسفه، رنج مي‏بردم و آرزو مي‏كردم كه شرايطي فراهم شود كه بتوان طرحي نو درانداخت و به اين اوضاع، سر و ساماني بخشيد. ولي در شرايط خفقان‏بار رژيم طاغوتي و فشارهايي كه مخصوصاً بر روحانيت، وارد مي‏كرد و محدوديتها و تنگناهايي كه براي حوزه‏هاي علميه به وجود مي‏آورد امكان تحقّق اين آرزو، دشوار مي‏نمود و كاري كه موفق شديم در آن دوران انجام دهيم اين بود كه در مؤسسه‌ي در راه حق، بخش آموزش را تأسيس كرديم و با امكانات بسيار محدود، برنامه‌ي ميان مدّتي براي تكميل دروس گروهي از فضلاء جوان حوزه به اجراء گذاشتيم كه شامل موادّي مانند تفسير موضوعي قرآن كريم، فلسفه‌ي تطبيقي، اقتصاد اسلامي، زبان خارجه و غيرها بود تا اينكه خداي متعال بر ملّت مسلمان ايران، منّت نهاد و مبارزات و فداكاريهاي چند ساله ايشان را تحت رهبري حضرت امام خميني ـ مدّ ظله العالي ـ به پيروزي رسانيد و رژيم ضدّ اسلامي پهلوي را سرنگون

﴿ صفحه 16﴾ ساخت و شرايط مناسبي براي فعّاليتهاي سازنده و رشد يابنده، فراهم آمد.

بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، نيروهاي رهايي يافته از بندهاي استعمار و استبداد، به تكاپو افتادند و به بازشناسي كمبودها و نارساييها و رفع و جبران آنها پرداختند و از جمله، جامعه‌ي روحانيت كه بزرگترين سهم را در اين انقلاب فرهنگي و سياسي داشت پس از دهها سال ممنوعيّت از ايفاء نقش اساسي خود در بهتر شناختن و بهتر شناساندن حقايق اسلام، و دفاع از مواضع نظري و عملي آن، زمينه‌ي مساعدي براي افزودن تلاشها و كوششها يافت.

ولي دسيسه‏ها و توطئه‏هايي كه از طرف دشمنان اسلام چيده مي‏شد و به دست بعضي از گروههاي سياسي داخلي به اجراء درمي‏آمد مجال نمي‏داد كه همه‌ي روحانيان شايسته، به انجام وظيفه‌ي اصلي خودشان بپردازند و شرايط خاص بعد از انقلاب، ايجاب مي‏كرد كه بسياري از ايشان در دستگاههاي قانونگذاري و قضائي و حتّي اجرائي، شركت كنند تا داستان مشروطيت، تكرار نشود و انقلاب از مسير اسلامي خودش منحرف نگردد. و در نتيجه به جاي اينكه نيروهاي ايشان در جهت رفع كمبودهاي حوزه‏ها و بسط و گسترش امكانات تحصيل علوم ديني به كار گرفته شود بسياري از نيروهاي كار آمد حوزه به اُرگانهاي ديگر جذب گرديد و بار ديگران را سنگينتر و وظايف ايشان را بيشتر و انباشته‏تر ساخت. مخصوصاً كه سيل تقاضا از سوي جوانان متعهّد براي فرا گيري علوم اسلامي و از جمله فلسفه‌ي الهي سرازير گرديد كه در اين زمينه نيز رهنمودهاي رهبر عظيم الشأن انقلاب، نقش بسزايي داشت.

بدين ترتيب، ضرورت اجراء برنامه‏هاي كوتاه مدّتي براي تربيت جوانان و آماده ساختن ايشان براي به عهده گرفتن مسئوليتهاي ارشادي و تبليغي و فرهنگي در سطح‏هاي متوسّط، آشكار گرديد و به اين منظور در برنامه‌ي آموزش مؤسسّه، تجديد نظري به عمل آمد و كلّاسهاي ديگري با برنامه‏هاي فشرده، تأسيس گرديد از جمله گزيده‏اي از مسائل فلسفهي اسلامي با شيوه‏اي نوين تدريس شد و به وسيلهي بعضي از دانشجويان از نوار، پياده و تكثير گرديد.

﴿ صفحه 17﴾سپس به پيشنهاد سازمان تبليغات اسلامي و به وسيله‌ي گروهي از دانشجويان مؤسسه (گروه پژوهش و نگارش) تكميل شد و تنظيم جديدي يافت و مورد بازنگري قرار گرفت و به صورت كتابي در آمد كه هم اكنون پيش روي شما خوانندگان عزيز قرار دارد. اميد آنكه گام مؤثّري در راه رفع كمبودهاي موجود بشمار آيد و مورد عنايت حضرت ولي عصر ـ عجل الله فرجه الشريف ـ واقع شود.

وضع پيشين آموزش فلسفه

در ميان دروس حوزه‏ها فلسفه وضع خاص و استثنائي داشت و كاستيهاي بيشتري در آن به چشم مي‏خورد كه مهمترين آنها از اين قرار است:

1. در اثر برداشتهاي غلطي كه از فلسفه شده بود اساساً اين درس در بعضي از حوزه‏ها زير سؤال بود و نه تنها ضرورتش روشن نبود كه رجحانش نيز براي بعضي از افراد، مورد ترديد بود.

البته در حوزه‌ي علميّه‌ي قم، به بركت كوششهاي بزرگاني مانند حضرت امام (مد ظله العالي) و مرحوم استاد علّامه‌ي طباطبائي (رضوان الله عليه) اين وضع، تغيير يافته بود و ديگر كمتر كسي بود كه دستخوش چنين وساوسي قرار گيرد ولي هنوز هم به صورت احتياط‏آميزي با فلسفه، برخورد مي‏شد.

2. از سوي ديگر، بعضي از علاقمندان به فلسفه كه در موضع دفاع در برابر مخالفين قرار گرفته بودند به يك حالت جزم گرايي تعصّب‏آميزي نسبت به محتويات كتب فلسفي، مبتلي شده بودند و گويي وظيفه‌ي خودشان را توجيه همه‌ي سخنان فلاسفه مي‏دانستند و اين حالت، نسبت به سخنان صدر المتألّهين كه ناسخ همه‌ي سخنان فلاسفه بشمار مي‏رفت‏ شدّت و حدّت بيشتري داشت و مي‏رفت كه فلسفه به صورت يك علم نيمه تقليدي درآيد و روح نقّادي كه عامل مهمّي براي پيشرفت و شكوفايي علوم است از بين برود.

﴿ صفحه 18﴾3. هدف از آموزش فلسفه نه در كتابهاي درسي كاملاً ذكر شده بود و نه در جلسات درس، درست بيان مي‏گرديد و دانشجوياني يافت مي‏شدند كه پس از صرف سالها عمر خود در خواندن اين كتابها به درستي درنمي‏يافتند كه آموختن فلسفه چه لزومي دارد و كدام خلأي را پر مي‏كند و در رفع چه نيازي به كار مي‏آيد. و بسياري از ايشان تنها بر اساس تقليد از بعضي از بزرگان به آموختن فلسفه مي‏پرداختند و چون صرفيّين چنين كرده بودند. ايشان هم چنين مي‏كردند. و ناگفته پيدا است كه اين چنين درس خواندني تا چه اندازه مي‏توانست پيشرفت داشته باشد.

4. طرح مسائل و تنظيم آنها هم به گونه‏اي نبود كه دانشجو به آساني دريابد كه انگيزه‌ي طرح آنها چيست و چه ارتباطي بين آنها وجود دارد، و يا با خواندن بخشي از كتاب، شوق خواندن بخشهاي ديگر در او پديد آيد.

5. كتب فلسفي، آكنده از اصطلاحات گيج كننده‏اي است كه فهم صحيح آنها پس از سالها ممارست، امكان پذير است و غالب دانشجويان در سالهاي اول، به درك جان كلام، موفّق نمي‏شوند.

6. در اين كتابها طبعاً توجّهي به مسائل مورد بحث در محافل غربي نشده چه رسد به اينكه پاسخگوي شبهات جديدي باشد كه در عصر حاضر از طرف مكتبهاي الحادي، مطرح شده و مي‏شود.

ويژگيهاي اين كتاب

با توجّه به كمبودهاي ياد شده، در اين كتاب سعي كرده‏ايم كه حتّي المقدور آن كمبودها جبران شود و نكات مفيدي رعايت گردد كه مهمترين آنها از اين قرار است:

1. نخست، اشاره‏اي گذرا به سير تفكر فلسفي و مكتبهاي مختلف آن شده تا اينكه دانشجو تا حدودي به وضع فلسفه در جهان، از آغاز پيدايش آن

﴿ صفحه 19﴾تاكنون، آگاه شود و ضمناً علاقه‌ي او به مطالعه‌ي تاريخ فلسفه، جلب گردد.

2. موقعيّت كاذبي كه در مغرب زمين براي علوم تجربي پيش آمده و كمابيش روشنفكران شرقي را هم تحت تأثير قرار داده، مورد ارزيابي قرار گرفته و موقعيّت واقعي فلسفه در برابر آنها تثبيت شده است.

3. همچنين رابطه‌ي فلسفه با ديگر علوم و معارف، مورد بررسي واقع شده و نياز آنها به فلسفه، اثبات شده است.

4. ضرورت آموختن فلسفه تبيين، و شبهاتي كه پيرامون آنها مطرح مي‏شود رفع شده است.

5. قبل از ذكر مسائل هستي شناسي، مبحث‏شناخت‏شناسي آورده شده كه منطقاً مقدّم است و امروزه هم در جهان، مورد گفتگوهاي فراواني قرار دارد.

6. سعي شده كه مسائل به گونه‏اي بيان شود كه انگيزه‌ي طرح آنها و نيز موارد كاربُرد آنها براي دانشجو روشن گردد و نيز به صورتي تنظيم شود كه علاوه بر رعايت رابطه‌ي منطقي بين آنها شوق دانشجو را در آموختن مباحث بعدي برانگيزاند.

7. همچنين كوشيده‏ايم مطالب، طوري بيان شود كه دانشجو را به سوي تحجّر فكري، سوق ندهد بلكه روح نقّادي را در وي زنده بسازد.

8. مطالب به صورت درسهاي جداگانه، بيان شده و به طور متوسّط خوراك يك جلسه، در يك درس گنجانيده شده است.

9. سعي شده نكته‌ي مهّم هر درسي در درسهاي بعدي مورد تأكيد و احياناً مورد تكرار قرار گيرد تا بهتر در ذهن دانشجو جايگزين شود.

10. در پايان هر درسي خلاصه‌ي مطالب و نيز پرسشهايي پيرامون آنها ذكر شده كه نقش مهمّي را در بهتر آموختن، بازي مي‏كند.

با اين همه‌ي ما ادّعا نمي‏كنيم كه اين كتاب، واجد همه‌ي شرايط لازم و نكات مفيد مي‏باشد و هيچ عيب و نقصي ندارد بلكه بر عكس، به كمبودهاي آن، هم از نظر محتوا و هم از نظر شكل و قالب، اعتراف داريم و آنرا تنها بعنوان گامي نخستين در راه رفع كمبودهاي موجود و در جهت يك تحوّل بنيادي در

﴿ صفحه 20﴾آموزش علوم اسلامي و بويژه فلسفه، عرضه مي‏داريم و اميدواريم گامهاي بعدي به وسيله‌ي دانشمندان بزرگ و شايسته به صورت استوارتر و كاملتري برداشته شود.

در پايان، وظيفه‌ي خود مي‏دانم از دوستان دانشجويي كه در راه تهيّه و نگارش اين كتاب، كوشش كرده‏اند و همچنين از مسئولين محترم سازمان تبليغات اسلامي كه وسايل اين كار را فراهم نموده‏اند تشكّر كنم.

نيز لازم است سپاس خود را نثار شهداي والا مقام انقلاب اسلامي نمايم كه در راه برپايي نظام اسلامي، جانهاي پاك خود را فدا كردند و امكان چنين فعاليتهاي فرهنگي را فراهم آوردند. و همچنين شهداء و معلولين جنگ جاري، و رزمندگاني كه هم اكنون در راه حفظ دستاوردهاي انقلاب و دفاع از كيان حكومت اسلامي مي‏جنگند. و از خداوند متعال، پيروزي نهائي ايشان و موفقيّت روزافزون همه‌ي خدمتگزاران به اسلام و مسلمين را درخواست مي‏كنم و طول عمر پر بركت رهبر كبير انقلاب را تا زمان ظهور حضرت ولي عصر ـ عجل الله فرجه الشريف ـ و توفيق قدرداني از نعمت وجود ايشان و همه‌ي نعمتهاي مادّي و معنوي الهي را مسئلت دارم و اميدوارم همه‌ي مردم مسلمان ايران و از جمله اين خدمتگزاران كوچك، به انجام وظايف خودشان موفّق شوند و همگي از ياران حضرت مهدي ـ ارواحنا لتراب مقدمه الفداء ـ محسوب گردند. و همه‌ي سپاسها و ستايشها از آنِ پروردگار متعال است كه اين نعمتهاي بيشمار را به ما ارزاني داشته و مي‏دارد.

قم- محمد تقي مصباح يزدي

بخش اول نگاهي به: سير تفكر فلسفي

آغاز تفكر فلسفي

پيدايش سوفيسم و شك گرايي

دوران شكوفايي فلسفه

سرانجام فلسفه ی يونان

طلوع خورشيد اسلام

رشد فلسفه در عصر اسلامي

آغاز تفكر فلسفي

تاريخ تفكر بشر به همراه آفرينش انسان تا فراسوي تاريخ پيش مي‏رود. هر گاه انساني مي‏زيسته، فكر و انديشه را به عنوان يك ويژگي جدايي ناپذير با خود داشته، و هر جا انساني گام نهاده تعقّل و تفكر را با خود برده است.

از انديشه‏هاي نانوشته‌ي بشر، اطلاعات متقن و دقيقي در دست نيست جز آنچه ديرينه شناسان بر اساس آثاري كه از حفّاريها به دست آمده است ‏حدس مي‏زنند. اما انديشه‏هاي مكتوب، بسي از اين قافله، عقب مانده و طبعاً تا زمان اختراع خط، به تأخير افتاده است.

در ميان انواع انديشه‏هاي بشري آنچه مربوط به شناخت هستي و آغاز و انجام آن است در آغاز، توأم با اعتقادات مذهبي بوده است و از اينروي مي‏توان گفت: قديمترين افكار فلسفي را بايد از ميان افكار مذهبي شرقي جستجو كرد.

مورّخين فلسفه معتقدند كه كهن‌ترين مجموعه‏هايي كه صرفاً جنبه فلسفي داشته يا جنبه فلسفي آنها غالب بوده مربوط به حكماي يونان است كه در حدود شش قرن قبل از ميلاد مي‏زيسته‏اند. و از دانشمنداني ياد مي‏كنند كه در آن عصر براي شناخت هستي و آغاز و انجام جهان تلاش مي‏كرده‏اند و براي تفسير پيدايش و تحول موجودات، نظريات مختلف و احياناً متناقضي ابراز مي‏داشته‏اند. و در عين حال، پنهان نمي‏دارند كه انديشه‏هاي ايشان كما بيش متأثر از عقايد مذهبي و فرهنگهاي شرقي بوده است.

﴿ صفحه 25﴾به هر حال، فضاي آزاد بحث و انتقاد در يونان آن روز، زمينهي رشد و بالش افكار فلسفي را فراهم كرد و آن منطقه را به صورت پرورشگاهي براي فلسفه در آورد.

طبيعي است كه انديشه‏هاي آغازين، از نظم و ترتيب لازم، برخوردار نبوده و مسائل مورد پژوهش و تحقيق، دسته‏بندي دقيقي نداشته است چه رسد به اينكه هر دسته از مسائل، نام و عنوان خاص و روش ويژه‏اي داشته باشد. و اجمالاً همه‌ي انديشه‏ها به نام علم و حكمت و معرفت و مانند آنها ناميده مي‏شده است.

پيدايش سوفيسم و شك گرايي

در قرن پنجم قبل از ميلاد از انديشمنداني ياد مي‏شود كه به زبان يوناني «سوفيست» ‏يعني حكيم و دانشور ناميده مي‏شده‏اند ولي علي رغم اطلاعات وسيعي كه از معلومات زمان خودشان داشته‏اند به حقايق ثابت، باور نداشته‏اند بلكه هيچ چيزي را قابل شناخت جزمي و يقيني نمي‏دانسته‏اند.

به نقل مورّخين فلسفه، ايشان معلّمان حرفه‏اي بوده‏اند كه فن خطابه و مناظره را تعليم مي‏دادند و وكلاي مدافع براي دادگاهها مي‏پروراندند كه در آن روزگار، بازار گرمي داشتند اين حرفه اقتضا مي‏كرد كه شخص وكيل بتواند هر ادعايي را اثبات، و در مقابل، هر ادّعاي مخالفي را رد كند. سروكار داشتن مداوم با اين گونه آموزشهاي مغالطه آميز، كم كم اين فكر را در ايشان بوجود آورد كه‏ اساساً حقيقتي وراي انديشه انسان وجود ندارد!

داستان آن شخص را شنيده‏ايد كه به شوخي گفت: در فلان خانه، حلواي مجاني مي‏دهند. عده‏اي از روي ساده لوحي به سوي خانه‌ي مزبور شتافتند و جلو آن ازدحام كردند، كم كم خود گوينده هم به شك افتاد و براي اينكه از حلواي مجاني، محروم نشود به صف ايشان پيوست.

گويا سوفيستها هم به چنين سرنوشتي دچار شدند و با تعليم دادن روشهاي مغالطه آميز براي اثبات و ردّ دعاوي، رفته رفته چنين گرايشي در خود

﴿ صفحه 26﴾ايشان به وجود آمد كه اساساً حق و باطل، تابع انديشه انسان است و در نتيجه، حقايقي وراي انديشه انسان، وجود ندارد!

واژه «سوفيست» كه به معناي حكيم و دانشور بود به واسطه اينكه به صورت لقبي براي اشخاص نامبرده در آمده بود معناي اصلي خود را از دست داد و به عنوان رمز و علامتي براي شيوه‌ي تفكر و استدلال مغالطه آميز در آمد. همين واژه است كه در زبان عربي به صورت «سوفسطي» در آمده و واژهي «سفسطه» از آن گرفته شده است.

دوران شكوفايي فلسفه

معروفترين انديشمندي كه در برابر سوفيستها قيام كرد و به نقد افكار و آراء ايشان پرداخت ‏سقراط بود. وي خود را «فيلاسوفوس» يعني دوستدار علم و حكمت ناميد. و همين واژه است كه در زبان عربي به شكل «فيلسوف» در آمده و كلمه‌ي «فلسفه» از آن گرفته شده است.

تاريخ نويسان فلسفه، علت گزينش اين نام را دو چيز دانسته‏اند: يكي تواضع سقراط كه هميشه به ناداني خود اعتراف مي‏كرد، و ديگري تعريض به سوفيستها كه خود را حكيم مي‏خواندند، يعني با انتخاب اين لقب مي خواست به آنها بفهماند: شما كه براي مقاصد مادي و سياسي به بحث و مناظره و تعليم و تعلم مي‏پردازيد سزاوار نام «حكيم» نيستيد و حتي من كه با دلايل محكم، پندارهاي شما را رد مي‏كنم خود را سزاوار اين لقب نمي‏دانم و خود را فقط «دوستدار حكمت» مي‏خوانم.

بعد از سقراط، شاگردش افلاطون كه سالها از درسهاي وي استفاده كرده بود به تحكيم مباني فلسفه، همّت گماشت و سپس شاگرد وي ارسطو، فلسفه را به اوج شكوفايي رساند و قواعد تفكر و استدلال را به صورت علم منطق، تدوين نمود چنان كه لغزشگاههاي انديشه را به صورت بخش مغالطه به رشته تحرير در آورد.

از هنگامي كه سقراط خود را فيلسوف ناميد واژه‌ي فلسفه همواره در برابر

﴿ صفحه 27﴾واژه سفسطه به كار مي‏رفت و همه‌ي دانشهاي حقيقي مانند فيزيك، شيمي، طب، هيأت، رياضيات و الهيات را در بر مي‏گرفت1و تنها معلومات قراردادي مانند لغت، صرف و نحو و دستور زبان، از قلمرو فلسفه، خارج بود.

بدين ترتيب، فلسفه اسم عامي براي همه‌ي علوم حقيقي، تلقي مي‏شد و به دو دسته كلي علوم نظري و علوم عملي تقسيم مي‏گشت: علوم نظري شامل طبيعيات، رياضيات و الهيات بود، و طبيعيات به نوبه‌ي خود شامل رشته‏هاي كيهان شناسي و معدن شناسي و گياه شناسي و حيوان شناسي مي‏شد و رياضيات به حساب و هندسه و هيأت و موسيقي، انشعاب مي‏يافت و الهيات به دو بخش ما بعد الطبيعه يا مباحث كلي وجود، و خدا شناسي، منقسم مي‏گشت. و علوم عملي به سه شعبه: اخلاق، تدبير منزل و سياست مدن، منشعب مي‏شد.

فلسفه: 1. نظري 2. عملي

نظري

1. طبيعيات: احكام كلي اجسام، كيهان‏شناسي، معدن‏شناسي، گياه‏شناسي، حيوان‏شناسي 2. رياضيات: حساب، هندسه، هيأت ، موسيقي 3. الهيات: احكام كلي وجود، خداشناسي

عملي

1. اخلاق (مربوط به شخص) 2. تدبير منزل (مربوط به خانواده) 2. سياست (مربوط به جامعه)

سرانجام فلسفه ی يونان

بعد از افلاطون و ارسطو مدتي شاگردان ايشان به جمع‏ آوري و تنظيم و شرح سخنان اساتيد پرداختند و كمابيش بازار فلسفه را گرم نگهداشتند ولي طولي نكشيد كه آن گرمي رو به سردي، و آن رونق و رواج رو به كسادي نهاد و كالاي علم و دانش در يونان، كم مشتري شد و ارباب علم و هنر در حوزه‌ي اسكندريه، رحل اقامت افكندند و به پژوهش و آموزش پرداختند، و اين شهر تا قرن چهارم بعد از ميلاد به صورت مركز علم و فلسفه باقي ماند.

ولي از هنگامي كه امپراطوران روم به مسيحيت گرويدند و عقايد كليسا را به عنوان آراء و عقايد رسمي، ترويج نمودند بناي مخالفت را با حوزه‏هاي فكري و علمي آزاد گذاشتند تا اينكه سرانجام «ژوستي‏نين» امپراطور روم شرقي در سال 529 ميلادي دستور تعطيل دانشگاهها و بستن مدارس آتن و اسكندريه را صادر كرد، و دانشمندان

طلوع خورشيد اسلام

مقارن اين جريان (قرن ششم ميلادي) در گوشه‌ي ديگري از جهان، بزرگترين حادثه‌ي تاريخ به وقوع پيوست و شبه جزيره‌ي عربستان شاهد ولادت، بعثت و هجرت پيامبر بزرگوار اسلام صلي الله عليه و آله گرديد كه پيام هدايت الهي را از جانب خداوند متعال به گوش هوش جهانيان فرو خواند و در نخستين گام، مردم را به فرا گيري علم و دانش فرا خواند (2) و بالاترين ارج و منزلت را براي خواندن، نوشتن و آموختن قائل گرديد و پايه‌ي بزرگترين تمدنها و بالنده‏ترين فرهنگها را در

﴿ صفحه 29﴾جهان پي‏ريزي كرد. و پيروان خود را به آموختن علم و حكمت از آغاز تا پايان زندگي من (المهد الي اللحد) و از نزديكترين تا دورترين نقاط جهان و (لو بالصين) و به هر بها و هزينه‏اي (و لو بسفك المهج و خوض اللجج) تشويق نمود.

نهال برومند فرهنگ اسلامي كه به دست تواناي رسول خدا صلي الله عليه و آله غرس شده بود در پرتو اشعه‌ي حيات بخش وحي الهي و با تغذيه از مواد غذايي فرهنگهاي ديگر، رشد يافت و به بار نشست و مواد خام انديشه‏هاي انساني را با معيارهاي صحيح الهي جذب كرد و آنها را در كوره‌ي انتقاد سازنده به عناصر مفيد، تبديل نمود و در اندك مدتي بر همه‌ي فرهنگهاي جهان، سايه‏گستر گرديد.

مسلمانان در سايه‌ي تشويقهاي رسول اكرم صلي الله عليه و آله و جانشينان معصومش به فراگيري انواع علوم پرداختند و مواريث علمي يونان و روم و ايران را به زبان عربي ترجمه كردند و عناصر مفيد آنها را جذب و با تحقيقات خودشان تكميل نمودند و در بسياري از رشته‏هاي علوم مانند جبر، مثلثات، هيأت، مناظر و مرايا و فيزيك و شيمي به اكتشافات و اختراعاتي نائل گرديدند.

عامل مهم ديگري كه در راه رشد فرهنگ اسلامي به كار آمد عامل سياسي بود: دستگاههاي ستمگر بني اميه و بني عباس كه به ناحق، مسند حكومت اسلامي را اشغال كرده بودند به شدت، احساس نياز به پايگاهي مردمي در ميان مسلمانان مي‏كردند، و در حالي كه اهل بيت پيامبر ـ صلوات الله عليهم اجمعين ـ يعني همان اولياي به حق مردم، معدن علم و خزانه‏دار وحي الهي بودند، دستگاههاي حاكم براي جلب افراد، وسيله‏اي جز تهديد و تطميع در اختيار نداشتند. از اين رو كوشيدند تا با تشويق دانشمندان و جمع‏آوري صاحب نظران، به دستگاه خويش رونقي بخشند و با استفاده از علوم يونانيان و روميان و ايرانيان در برابر پيشوايان اهل بيت عليهم السلام دكاني بگشايند.

بدين ترتيب، افكار مختلف فلسفي و انواع دانشها و فنون با انگيزه‏هاي گوناگون و به وسيله‌ي دوست و دشمن، وارد محيط اسلامي گرديد و مسلمانان به كاوش و پژوهش و اقتباس و نقد آنها پرداختند و چهره‏هاي درخشاني در عالم علم

﴿ صفحه 30﴾و فلسفه در محيط اسلامي رخ نمودند و هر كدام با تلاشهاي پي‏گير خود شاخه‏اي از علوم و معارف را پرورش دادند و فرهنگ اسلامي را بارور ساختند.

از جمله، علماي كلام و عقايد اسلامي با موضعگيريهاي مختلف، مسائل فلسفه الهي را مورد نقد و بررسي قرار دادند و هر چند بعضي در مقام انتقاد، راه افراط را پيش گرفتند ولي به هر حال همان انتقادات و خرده‏گيريها و طرح سؤالات و شبهات، موجب تلاش بيشتر متفكران و فلاسفه‌ي اسلامي و بارورتر شدن انديشه فلسفي و تفكرات عقلاني گرديد

رشد فلسفه در عصر اسلامي

با گسترش قلمرو حكومت اسلامي و گرايش اقوام گوناگون به اين آيين حيات بخش، بسياري از مراكز علمي جهان در قلمرو اسلام قرار گرفت و تبادل معلومات بين دانشمندان و تبادل كتابها بين كتابخانه‏ها و ترجمه‌ي آنها از زبانهاي مختلف هندي و فارسي و يوناني و لاتيني و سرياني و عبري و غيره به زبان عربي كه عملاً زبان بين المللي مسلمانها شده بود آهنگ رشد فلسفه و علوم و فنون را سرعت بخشيد و از جمله، كتابهاي زيادي از فيلسوفان يونان و اسكندريه و ديگر مراكز علمي معتبر، به عربي برگردانده شد.

در آغاز، نبودن زبان مشترك و اصطلاحات مورد اتّفاق بين مترجمين، و اختلاف در بنيادهاي فلسفي شرق و غرب، كار آموزش فلسفه را دشوار، و كار پژوهش و گزينش را دشوارتر مي‏ساخت ولي طولي نكشيد نوابغي مانند ابو نصر فارابي و ابن سينا با تلاش پي‏گير خود مجموعه‌ي افكار فلسفي آن عصر را آموختند و با استعدادهاي خدادادي كه در پرتو انوار وحي و بيانات پيشوايان ديني شكوفا شده بود به بررسي و گزينش آنها پرداختند و يك نظام فلسفي نضج‏يافته را عرضه داشتند كه علاوه بر افكار افلاطون و ارسطو و نوافلاطونيان اسكندريه و عرفاي مشرق زمين متضمن انديشه‏هاي جديدي بود و برتري فراواني بر هر يك از نظامهاي فلسفي شرق و غرب داشت گو اينكه بيشترين سهم از آنِ ارسطو بود و از اينروي

﴿ صفحه 31﴾فلسفه‌ي ايشان صبغه‌ي ارسطويي و مشّائي داشت.

بار ديگر اين نظام فلسفي زير ذرّه‏بين نقّادي انديشمنداني چون غزالي و ابو البركات بغدادي و فخر رازي قرار گرفت و از سوي ديگر سُهروردي با بهره‏گيري از آثار حكماء ايران باستان و تطبيق آنها با افكار افلاطون و رواقيان و نوافلاطونيان، مكتب جديدي را به نام «مكتب اشراقي» پي‏ريزي كرد كه بيشتر صبغه‌ي افلاطوني داشت. و بدين ترتيب، زمينه‌ي جديدي براي رويارويي انديشه‏هاي فلسفي و نضج و رشد بيشتر آنها پديد آمد.

قرنها گذشت و فيلسوفان بزرگي مانند خواجه نصير الدين طوسي و محقّق دواني و سيد صدر الدين دشتكي و شيخ بهائي و مير داماد با انديشه‏هاي تابناك خود بر غناي فلسفه‌ي اسلامي افزودند تا نوبت به صدر الدين شيرازي رسيد كه با نبوغ و ابتكار خود نظام فلسفي جديدي را ارائه داد كه در آن، عناصر هماهنگي از فلسفه‏هاي مشّائي و اشراقي و مكاشفات عرفاني با هم تركيب شده بودند و افكار ژرف و آراء ذيقيمتي نيز بر آنها افزوده شده بود، و آنرا «حكمت متعاليه» ناميد.

درس دوم نگاهي به: سير تفكّر فلسفي از قرون وسطي تا قرن هيجدهم ميلادي

فلسفه ی اسكولاستيك

رُنسانس و تحوّل فكري فراگير

مرحله‌ي دوم شك گرايي

خطر شك گرايي

فلسفه ی جديد

اصالت تجربه و شك گرايي جديد

فلسفه‌ي انتقادي كانت

فلسفه ی اسكولاستيك

بعد از رواج يافتن مسيحيّت در اروپا و توأم شدن قدرت كليسا با قدرت امپراطوري روم، مراكز علمي، زير نفوذ دستگاه حاكمه قرار گرفت تا آنجا كه در قرن شش ميلادي ـ چنانكه قبلاً اشاره شد ـ دانشگاهها و مدارس آتن و اسكندريّه، تعطيل گرديد. اين دوران كه در حدود يك هزار سال ادامه يافت به «قرون وسطي» موسوم شده و ويژگي كلّي آن، تسلّط كليسا بر مراكز علمي و برنامه مدارس و دانشگاهها است.

از شخصيتّهاي برجسته‌ي اين عصر، سن‏اگوستين است كه كوشيد تا معتقدات مسيحيّت را با مباني فلسفي، بخصوص آراء افلاطون و نوافلاطونيان، تبيين كند. بعد از وي، بخشي از مباحث فلسفي در برنامه‌ي مدارس گنجانيده شد ولي نسبت به افكار ارسطو بي مهري مي‏شد و مخالف عقايد مذهبي، تلقّي مي‏گرديد و اجازه‌ي تدريس آنها داده نمي‏شد. تا اينكه با تسلّط مسلمانان بر اندلس و نفوذ فرهنگ اسلامي در اروپاي غربي، افكار فلاسفه‌ي اسلامي مانند ابن سينا و ابن رشد كمابيش مورد بحث قرار گرفت و دانشمندان مسيحي از راه كتابهاي اين فيلسوفان با آراء ارسطو نيز آشنا شدند.

رفته رفته كليسائيان در برابر اين موج فلسفي، تاب مقاومت نياوردند و سرانجام سن‏توماس‏آكويني بسياري از آراء فلسفي ارسطو را پذيرفت و آنها را در كتابهاي خودش منعكس ساخت و كم كم مخالفت با فلسفه‌ي ارسطو كاهش يافت

﴿ صفحه 37﴾ بلكه در بعضي از مراكز علمي به صورت گرايش غالب در آمد.

بهر حال، در قرون وسطي نه تنها فلسفه در مغرب زمين پيشرفتي نداشت بلكه سير نزولي خود را طي كرد و بر خلاف جهان اسلام كه پيوسته علوم و معارف شكوفاتر و بارورتر مي‏شد، در اروپا تنها مباحثي كه مي‏توانست توجيه كننده‌ي عقايد غير خالي از تحريف مسيحيّت باشد به نام فلسفه‌ي اسكولاستيك (= مَدرسي) در مدارس وابسته به كليسا تدريس مي‏شد. و ناگفته پيدا است كه چنين فلسفه‏اي سرنوشتي جز مرگ و نابودي نمي‏توانست داشته باشد.

در فلسفهي اسكولاستيك علاوه بر منطق و الهيّات و اخلاق و سياست و پاره‏اي از طبيعيات و فلكياتِ مورد قبول كليسا، قواعد زبان و معاني و بيان نيز گنجانيده شده بود و به اين صورت، فلسفه در آن عصر، مفهوم و قلمرو وسيعتري يافته بود.

رُنسانس و تحوّل فكري فراگير

از قرن چهاردهم ميلادي زمينه‌ي يك تحوّل همگاني فراهم شد. از طرفي در انگلستان و فرانسه، گرايش به نوميناليسم (=اصالت تسميه) و انكار كليّات، نضج گرفت، گرايشي كه نقش مؤثّري در سست كردن بنياد فلسفه داشت. و از سوي ديگر طبيعيات ارسطو در دانشگاه پاريس مورد مناقشه، واقع شد، و از سوي ديگر زمزمهي ناسازگاري فلسفه با عقايد مسيحيّت و به عبارت ديگر ناسازگاري عقل و دين، آغاز گرديد و از سوي ديگر اختلافاتي بين فرمانروايان و ارباب كليسا بروز كرد، و در ميان رجال مذهبي مسيحيّت نيز اختلافاتي در گرفت كه به پيدايش «پروتستانتيسم» انجاميد، و از سوي ديگر گرايش اومانيستي و پرداختن به مسائل زندگي انساني و صرف نظر كردن از مسائل ماوراء طبيعي و الهي، اوج گرفت، و بالأخره در اواسط قرن پانزدهم امپراطوري بيزانس سقوط كرد و يك تحوّل همه جانبه (سياسي ـ فلسفي ـ ادبي ـ مذهبي) در سراسر اروپا پديد آمد و دستگاه پاپ از هر طرف، مورد حمله واقع شد.

﴿ صفحه 38﴾در اين جريان، فلسفه‌ي بي‏رمق و ناتوان اسكولاستيك نيز به سرنوشت نهائي خود رسيد.

در قرن شانزدهم گرايش به علوم طبيعي و تجربي، شدّت يافت و اكتشافات كُپرنيك و كِپلر و گاليله، فلكيّات بطلميوس و طبيعيات ارسطو را متزلزل ساخت. و در يك جمله، همه‌ي شؤون انساني در اروپا دستخوش اضطراب و تزلزل گرديد.

دستگاه پاپ مدّتها در برابر اين امواج خروشان، مقاومت كرد و دانشمندان را به بهانه‌ي مخالفت با عقايد ديني ـ يعني همان آراء طبيعي و كيهاني كه به عنوان تفسير كتاب مقدّس و عقايد مذهبي از طرف كليسا پذيرفته شده بود ـ به محاكمه كشيد و بسياري از ايشان را در آتش تعصّب كور و خودخواهي ارباب كليسا سوزانيد، ولي سرانجام، اين كليسا و دستگاه پاپ بود كه با سرافكندگي مجبور به عقب نشيني شد.

رفتار خشن و تعصّب آميز كليساي كاتوليك فايده‏اي جز بدبيني مردم نسبت به ارباب كليسا و بطور كلي نسبت به دين و مذهب نداشت، چنانكه سقوط فلسفه‌ي اسكولاستيك يعني تنها فلسفه‌ي رايج آن عصر، موجب پيدايش خلاء فكري و فلسفي و سرانجام، شك گرايي جديد شد. و تنها چيزي كه در اين جريان، پيشرفت كرد گرايش اومانيستي و ميل به علوم طبيعي و تجربي در صحنه‌ي فرهنگي، و گرايش به آزاديخواهي و دموكراسي در عرصه‌ي سياست بود

مرحله‌ي دوم شك گرايي

قرنها بود كه كليسا آراء و افكار بعضي از فيلسوفان را به عنوان عقايد مذهبي، ترويج كرده بود و مردم مسيحي مذهب هم آنها را به عنوان اموري يقيني و مقدّس پذيرفته بودند و از جمله‌ي آنها نظرّيه‌ي كيهاني ارسطوئي و بطلميوسي بود كه كُپرنيك آنرا واژگون كرد و ساير دانشمندان بي غرض هم به بطلان آن پي بردند و چنانكه اشاره كرديم مقاومتهاي تعصّب آميز كليسا و رفتار خشونت آميز ارباب

﴿ صفحه 39﴾كليسا با دانشمندان هم اثر معكوس بخشيد.

اين دگرگوني انديشه‏ها و باورها و فرو ريختن پايه‏هاي فكري و فلسفي، موجب پديد آمدن يك بحران رواني در بسياري از دانش‏پژوهان گرديد و چنين شبهه‏اي را در اذهان پديد آورد كه: از كجا ساير عقايد ما هم باطل نباشد و روزي بطلانش آشكار نگردد؟ و از كجا همين نظريات علمي جديد الاكتشاف هم روزگار ديگري ابطال نگردد؟ تا آنجا كه انديشمند بزرگي چون «مونتني» منكر ارزش علم و دانش شد و صريحاً نوشت كه از كجا مي‏توان اطمينان يافت كه نظريه‌ي «كپرنيك» هم روزگار ديگري ابطال نشود؟ وي بار ديگر شبهات شكّاكان و سوفسطائيان را با بيان جديدي مطرح ساخت و از شك گرايي دفاع كرد، و بدين ترتيب، مرحله‌ي ديگري از شك گرايي پديد آمد.

خطر شك گرايي

حالت شك و ترديد علاوه بر اينكه يك آفت رنج‏آور رواني است‏خطرهاي مادّي و معنوي بزرگي را براي جامعه در بر دارد: با انكار ارزش شناخت نمي‏توان اميدي به پيشرفت علوم و معارف بست، همچنين جايي براي ارزشهاي اخلاقي و نقش عظيم آنها در حيات انساني باقي نمي‏ماند، چنانكه دين هم پايگاه عقلاني خود را از دست مي‏دهد. بلكه بزرگترين ضربه‏ها متوجّه عقايد مذهبي مي‏شود عقايدي كه مربوط به امور مادّي و محسوس نيست، و هنگامي كه سيل شك در دلهاي مردم، جريان يابد طبعاً عقايد متعلّق به ماوراء طبيعت، آسيب پذيرتر خواهد بود.

بنابراين، شك گرايي آفتي است بس خطرناك كه همه‌ي شؤون انساني را تهديد به نابودي مي‏كند، و با رواج آن هيچ نظام اخلاقي و حقوقي و سياسي و ديني، قابل دوام نخواهد بود، و با توجيه آن هر گناه و جنايت و ظلم و ستمي قابل توجيه خواهد بود.

و به همين جهت است كه مبارزه با شك گرايي هم وظيفه‌ي دانشمند و

﴿ صفحه 40﴾ فيلسوف است و هم تكلّيف رهبران ديني و مذهبي، و هم مورد اهتمام مربّيان و سياستمداران و مصلحان اجتماعي.

در قرن هفدهم ميلادي فعاليتهاي مختلفي براي ترميم ويرانيهاي رُنسانس، و از جمله براي مبارزه‌ي با خطرهاي شك گرايي انجام گرفت. كليسائيان غالباً در صدد بر آمدند كه وابستگي مسيحيت را به عقل و علم ببُرند و عقايد مذهبي را از راه دل و ايمان، تقويت كنند. ولي فلاسفه و دانشمندان كوشيدند تا پايه‌ي محكم و تزلزل ناپذيري براي دانش و ارزش بجويند بگونه‏اي كه نوسانات فكري و طوفانهاي اجتماعي نتواند بنياد آنرا نابود سازد.

فلسفه ی جديد

مهمترين تلاشي كه در اين عصر براي نجات از شك گرايي و تجديد حيات فلسفه انجام گرفت تلاش «رنه دكارت» فيلسوف فرانسوي بود كه او را «پدر فلسفه جديد» لقب داده‏اند. وي بعد از مطالعات و تأمّلات فراوان در صدد بر آمد كه پايه‌ي انديشه‌ي فلسفي را بر اصلي خلل ناپذير استوار كند، و آن اصل در جمله‌ي معروف وي خلاصه مي‏شد كه «شك مي‏كنم پس هستم» يا «مي‏انديشم پس هستم» يعني اگر در وجود هر چيزي شك، راه يابد هيچگاه در وجود خود شك ترديدي راه نخواهد يافت و چون شك و ترديد بدون شك كننده معني ندارد پس وجود انسانهاي شك كننده و انديشنده هم قابل ترديد نخواهد بود. سپس كوشيد قواعد خاصّي براي تفكر و انديشه شبيه قواعد رياضي، وضع كند و مسائل فلسفي را بر اساس آنها حلّ و فصل نمايد.

افكار و آراء دكارت در آن عصرِ تزلزل فكري، مايه‌ي آرامش خاطر بسياري از دانش‏پژوهان گرديد و انديشمندان بزرگ ديگري مانند لايب نيتز، اسپينوزا، و مالبرانش نيز در تحكيم مباني فلسفه‌ي جديد كوشيدند. ولي به هر حال، اين كوششها نتوانست نظام فلسفي منسجم و داراي مباني متقن و مستحكمي را به وجود بياورد. و از سوي ديگر، توجّه عموم دانش‏پژوهان به علوم تجربي منعطف شده بود و چندان

﴿ صفحه 41﴾ علاقه‏اي به تحقيق در مسائل فلسفي و ماوراء طبيعي، نشان نمي‏دادند. و اين بود كه در اروپا سيستم فلسفي نيرومند و استوار و پايداري بوجود نيامد و هر چند گاه، مجموعه‌ي آراء و افكار فيلسوفي به صورت مكتب فلسفي خاصّي عرضه مي‏شد و در محدوده‌ي معيّني كمابيش پيرواني پيدا مي‏كرد ولي هيچكدام دوام و استقراري نمي‏يافت، چنانكه هنوز هم امر به همين منوال است.

اصالت تجربه و شك گرايي جديد

در حالي كه فلسفه‌ي تعقّلي در قارّه‌ي اروپا تجديد حيات مي‏كرد و مي‏رفت كه عقل، مقام و منزلت خود را در معرفت حقايق باز يابد گرايش ديگري در انگلستان، رشد مي‏يافت كه مبتني بر اصالت‏ حس و تجربه بود و به نام «فلسفه‌ي آمپريسم» ناميده شد.

آغاز اين گرايش به اواخر قرون وسطي و به «ويليام اُكامي» فيلسوف انگليسي باز مي‏گشت كه قائل به اصالت تسميه و در حقيقت منكر اصالت تعقّل بود، و در قرن شانزدهم «فرانسيس بيكن» و در قرن هفدهم «هابز» كه ايشان نيز انگليسي بودند بر اصالت حس و تجربه، تكيه مي‏كردند، ولي كساني كه به نام فلاسفه‌ي آمپريست شناخته مي‏شوند سه فيلسوف انگليسي ديگر، به نام‏هاي جان لاك، و جرج باركلي و ديويد هيوم هستند كه از اواخر قرن هفدهم تا حدود يك قرن بعد، به ترتيب در باره‌ي مسائل شناخت به بحث پرداختند و ضمن انتقاد از نظريه‌ي دكارت در باب «شناختهاي فطري» سرچشمه‌ي همه‌ي شناختها را حس و تجربه شمردند.

در ميان ايشان جان لاك، معتدلتر و به عقل گرايان نزديكتر بود، و باركلي رسماً طرفدار اصالت تسميه (= نوميناليست) بود ولي (شايد ناخودآگاه) به اصل علّيت كه يك اصل عقلي است تمسّك مي‏كرد و همچنين آراء ديگري داشت كه با اصالت حس و تجربه، سازگار نبود. امّا هيوم كاملاً به اصالت حس و تجربه، وفادار ماند و به لوازم آن كه شك در ماوراء طبيعت بلكه، در حقايق امور طبيعي

﴿ صفحه 42﴾نيز بود ملتزم گرديد و بدين ترتيب مرحله‌ي سوم شك گرايي در تاريخ فلسفه‌ي مغرب زمين، شكل گرفت.

فلسفه‌ي انتقادي كانت

افكار هيوم از جمله افكاري بود كه زيربناي انديشه‏هاي فلسفي كانت را تشكيل مي‏داد، و بقول خودش «هيوم بود كه او را از خواب جزم‏گرايي بيدار كرد» و مخصوصاً توضيحي كه هيوم در باره‌ي اصل علّيت داده بود مبني بر اينكه تجربه نمي‏تواند رابطه‌ي ضروري علّت و معلول را اثبات كند براي وي دلنشين بود.

كانت ساليان درازي در باره‌ي مسائل فلسفه انديشيد و رساله‏ها و كتابهاي متعدّدي نوشت و مكتب فلسفي ويژه‏اي را عرضه كرد كه نسبت به مكاتب مشابه، پايدارتر و مقبولتر واقع شد ولي سرانجام به اين نتيجه رسيد كه عقل نظري، توان حلّ مسائل متافيزيكي را ندارد و احكام عقلي در اين زمينه، فاقد ارزش علمي است.

وي صريحاً اعلام داشت كه مسائلي از قبيل وجود خدا و جاودانگي روح و اراده‌ي آزاد را نمي‏توان با برهان عقلي، اثبات كرد ولي اعتقاد و ايمان به آنها لازمه‌ي پذيرش نظام اخلاقي، و به عبارت ديگر از اصول پذيرفته شده در احكام عقل عملي است، و اين اخلاق است كه ما را به ايمان به مبدأ و معاد مي‏خواند نه بالعكس. از اينروي كانت را بايد احياء كننده‌ي ارزشهاي اخلاقي دانست كه بعد از رُنسانس، دستخوش تزلزل شده و در معرض زوال و اضمحلال قرار گرفته بود، ولي از سوي ديگر او را بايد يكي از ويرانگران بنياد فلسفه‌ي متافيزيك به حساب آورد.

راهيان كوى دوست

مقدمه

مقام رضاوتوکل

بى شك آئينه جان آدمى جز در پرتو انوار الهى فروغ نمى‌يابد و زنگار دل جز با اكسير كلام ربوبى زدوده نمى‌شود و عطش سوزان فطرتش جز با شراب طَهور معنوى سيراب نمى‌گردد و عنقاى بى قرار او جز در بزم وصال يار آرام نمى‌گيرد، آرى: «فى مقعدِ صدق عند مليك مقتدر» و رسولان الهى هر يك مشعلى بوده‌اند فراراه بشريت تا راه آدميت را فراروى انسان بگشايند و او را از خاك تا خدا و از مُلك تا ملكوت پرواز دهند. آنان جوهرِ حكمت و حقيقت معرفت را در صدف وحى يافتند و اوج عروج انسان زمينى را در سطر سطر كتب آسمانى خويش رقم زدند. معراج حقيقى آدمى را در عبوديت و بندگى او در آستان بارى ديدند و از سر اخلاص و صفا انسان را به كوى دوست فراخواندند كه:

«يا ايتها النفسُ المطمئنةُ ارجعى إلى ربكِ راضيةً مرضيةً فادخُلى فى عبادى و ادخلى جنَّتى» و بى ترديد لذّتى كه در پرتو ايمان به خدا حاصل مى‌شود، برتر و بالاتر از همه لذائذ ديگر است. اولياء خدا را بنگر كه هرگز مقام توكل و رضا، مرتبه زهد و تقوى و نعمت بريدگى از دنيا را با هيچ چيز معاوضه نمى‌كنند.«فلا تعلم نفسٌ ما اُخفي لهم من قُرّةِ أَعيُنِ»

* * *

مكتوب حاضر ويراسته سلسله درسهاى اخلاقى استاد وارسته و مربى شايسته حضرت آية اللّه حاج شيخ محمدتقى مصباح يزدى (دام ظله) در حوزه علميه قم است. موضوع اصلى اين

﴿ صفحه 10﴾درسها، متن حديث معروف «معراج» است كه با بيانى شيوا و زبانى گويا همراه با آيات قرآنى شرح و تبيين شده است. متن اين حديث شريف در كتبى همچون ارشادالقلوب ديلمى و بحارالانوار مجلسى و... آمده است و الحق محتواى اين حديث قدسى يك دوره درس عرفان و حكمت و دستورالعملى بى بديل در اخلاق و معنويت است. اميد كه مطالعه اين اثر، خوانندگان اهل دقت و بصيرت را مفيد افتد و نشر آن مرضى خداوند و مقبول درگاه حضرت ولى عصر (عجل اللّه تعالى فرجه الشريف) قرار گيرد. انشاء اللّه .

واحد انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(قدس سره)

مقام رضاوتوکل

حقيقت توكل در نگرش قرآن

توكّل در روايات معصومين

توكّل، لازمه ايمان به خدا

توكّل و لزوم كار و فعّاليت

حضرت ابراهيم، خليل الرحمن، و اعتماد بر خدا

حقيقت توكل در نگرش قرآن

توكّل از مادّه «وكالة» است و در فرهنگ اسلامى، يعنى انسان خداوند را تكيه گاه مطمئنى براى خويش قرار داده، تمام امورش را به او واگذارد.1 در قرآن مجيد آيات فراوانى درباره توكّل وجود دارد و ما به منظور توضيح و تبيين معنا و حقيقت توكّل، به ذكر چند نمونه بسنده مى‌كنيم و كندوكاو فزون‌تر در اين زمينه را ـ چونان ديگر زمينه ها ـ به فرصتى ديگر وامى نهيم:

خداى سبحان توكّل را لازمه جدا ناشدنى ايمان دانسته است و مى‌فرمايد:

«... وَ عَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ»2 افراد با ايمان تنها بايد بر خدا توكّل كنند.

در جاى ديگر مى‌فرمايد:

«... وَ عَلَى اللّهِ فَتَوَكَّلُوا اِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ»3 بر خدا توكّل كنيد اگر ايمان داريد.

در آيه ديگر، توكّل و اعتماد به خداوند را يكى از صفات بارز مؤمنين ياد كرده، مى‌فرمايد:

«اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ اِذا ذُكِرَ اللّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ اذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ اياتُهُ زادَتْهُمْ ايمانَاً وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ»4

مؤمنان كسانى هستند كه هر وقت نام خدا برده شود دلهايشان ترسان مى‌گردد و آنگاه كه آيات او بر ايشان خوانده مى‌شود، ايمانشان افزون مى‌گردد و تنها بر پروردگارشان توكّل دارند.

-----------------------

1ـ در حديثى پيامبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله وسلم) معناى توكّل را از جبرئيل سؤال كرد، جبرئيل در پاسخ گفت:

«الْعِلْمُ بِاَنَّ الْمَخْلُوقَ لايَضُرُّ وَ لايَنْفَعُ وَ لايُعْطى وَ لايَمْنَعُ وَ اسْتِعْمالُ الْيَأْسِ مِنَ الْخَلْقِ فَاِذا كَانَ الْعَبْدُ كَذلِكَ لَمْ يَعْمَلْ لأَِحَد سِوَى اللّهِ وَ لَمْ يَرْجُ وَ لَمْ يَخَفْ سِوَى اللّهِ وَ لَمْ يَطْمَعْ فى اَحَد سِوَى اللّهِ فَهذا هُوَ الْتَّوَكّلُ»

معناى توكّل اين است كه انسان يقين كند، سود و زيان و بخشش و حرمان به دست مردم نيست و بايد از آنها نااميد بود و اگر بنده‌اى به اين مرتبه از معرفت و شناخت برسد كه جز براى خدا كارى انجام ندهد و به كسى جز او اميدوار نباشد و از غير او نترسد و غير از خدا چشم طمع به كسى نداشته باشد، اين همان توكّل بر خداست. بحارالأنوار، ج 68، ص 138، حديث 23.

2ـ آل عمران/122.

3ـ مائده/23.

4ـ أنفال/2.

﴿ صفحه 15﴾در جاى ديگر اتّكا و اعتماد به خداوند را با شدّت و حِدّت بيشترى بيان داشته است:

«رَبُّ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ لا اِلهَ اِلا هُوَ فَاتَّخِذْهُ وَكِيلا»1

پروردگار شرق و غرب را كه معبودى جز او نيست، نگاهبان و وكيل خود برگزين.

جمله «ربّ المشرق و المغرب» اشاره به حاكميّت و ربوبيّت خداوند بر تمام جهان هستى دارد. مقصود آيه، اين است كه خداوندى كه مجموعه جهان هستى، زير سلطه و قدرت اوست و تنها او شايسته پرستش است، چگونه انسان به او توكّل نكند و او را در همه امور زندگى براى خود تكيه گاه انتخاب نكند. به يقين اگر به ياد خدا باشيم و به او متّكى گرديم و روح و روان خود را به نيروى ذكر قوى داريم، باغهاى درونمان، پيوسته خرّم خواهد بود.

در دل ما لاله زار و گلشنى است *** پيرى و فرسودگى را راه نيست

آن گاه است كه انسان هيچ فضيلتى را براى خود طلب نمى‌كند و به هر دو عالم پشت پا مى‌زند؛ چنانكه حافظ مى‌گويد:

در ضمير ما نمى‌گنجد بغير از دوست كس *** هر دو عالم را به دشمن ده كه ما را دوست بس

و هم اوست كه مى‌گويد:

نيست در لوح دلم جز الف قامت يار *** چه كنم حرف دگر ياد نداد استادم

همان طور كه انسان معمولا در كارهاى دنيوى براى خود وكيل برمى گزيند و بسيارى از كارهاى خود را به او واگذار مى‌كند تا آثار و نتايج درخشان و سودمندترى را در پى داشته باشد، شايسته است بنده خدا، نيز در همه امور زندگى به خداوند تكيه كند و او را وكيل خود قرار دهد، تا خواسته هايش بدون هيچ اضطراب و تشويش خاطر، تأمين گردد.

------------------------------

1ـ مزّمل/9.

﴿ صفحه 16﴾به ديگر سخن: كسى كه در صدد است تا نيازمنديهاى خويش را بر طرف سازد، سه راه در پيش دارد:

الف ـ به نيروى خويشتن اعتماد كند.

ب ـ به ديگران اعتماد كند و به كمك آنان چشم بدوزد.

ج ـ نقطه اتّكاى خويش را خداوند قرار دهد و از غير چشم بپوشد.

در بين راههاى مزبور، بدترين راه آن است كه انسان ديگران را براى خود به عنوان تكيه گاهى مطمئن برگزيند: چنين روشى نه تنها از ديدگاه دين مذموم و نامشروع است، بلكه از ديد روان‌شناختى نيز يك طريقه ناپسند و غيرمعقول است، چه آنكه انسان را سربار و انگل جامعه بار مى‌آورد واگر اين روش ادامه يابد، به تدريج حسّ مقدس بى نيازى از ديگران و استقلال از او سلب مى‌گردد.

اما راه نخست ـ كه از نظر روان‌شناسى به آن «اعتماد به نفس» مى‌گويند ـ از دو بعد قابل بررسى است:

1ـ بُعد ايجابى

2ـ بُعد سلبى

بُعد ايجابى بدان معناست كه انسان از هر نظر به خود متّكى باشد. اين حالت گرچه از ديدگاه روان‌شناسى پسنديده و بدان سفارش شده است، ليكن در فرهنگ توحيدى صحيح و قابل قبول نيست، چون هر چه بر ميزان شناخت و معرفت انسان به خويش و خداوند، افزون گردد، متوجه مى‌شود كه بيش از آنچه قبلا مى‌پنداشته، ضعيف و عاجز است؛ به تعبير ديگر بر عجز و ناتوانى خود، بيش از پيش، واقف مى‌شود.

بديهى است هرگونه نيرو و انرژى كه انسان در اختيار دارد از خداست و از ناحيه ذات اقدس حق به وى واگذار شده است، با اين وجود چگونه انسان به نيروى متزلزل و ناپايدار خويش تكيه زند، در حالى كه به يقين مى‌داند كه هستى او و آنچه

﴿ صفحه 17﴾در اختيارش هست به خدا تعلّق دارد و او هيچ‌گاه مالك حقيقى نبوده و نخواهد بود.

توكّل و اعتماد انسان به خدا، ناشى از معرفت به ربوبيّت الهى است. اگر انسان خدا را به عنوان مالك و صاحب اختيار و كسى كه هستى‌اش در دست اوست بشناسد؛ ديگر نيازى نمى‌بيند سراغ ديگرى برود و دست نياز به سوى او دراز كند.

بُعد سلبى:

امّا بُعد سلبى «اعتماد به نفس» يعنى عدم اعتماد به ديگران كه هم از ديدگاه روان‌شناسى و هم از نظر توحيدى مورد قبول و فاعل آن لايق تحسين و ستايش است. در قرآن كريم و روايات ائمّه معصومين(عليهم السلام) در ارتباط با اين موضوع مطالب فوق العاده ارزشمندى وارد شده است، مبنى بر اينكه دل بستن و تكيه نمودن به غير خدا، موجب يأس و نااميدى خواهد شد. در واقع آن آيات به نوعى از «توحيد در توكّل» اشاره دارد كه در اين نوشتار به ذكر چند نمونه از آن بسنده مى‌كنيم.

از آنجا كه انسان با داشتن تكيه گاه و پناهگاهى مطمئن چون خدا كه هميشه زنده است و هرگز نمى‌ميرد، نياز ندارد كه به ديگران اعتماد كند، خداى سبحان مى‌فرمايد:

«وَ تَوَكَّلْ عَلَى الْحَىِّ الَّذي لايَموُتُ»1

توكّل بر خداوندى كن كه زنده است و هرگز نمى‌ميرد.

در جاى ديگر خداوند مى‌فرمايد:

«فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ اِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ المُبِينِ»2

پس بر خدا توكّل كن كه البتّه بر حقى و حقانيّتت بر همه آشكار است.

اساساً انسان با وجود خداوند چه دليلى دارد رو به سوى غير خدا آورد، آيا

--------------------------------

1ـ فرقان/58.

2ـ نمل/79.

﴿ صفحه 18﴾عنايات ذات احديّت او را كفايت نمى‌كند؟ لذا خداوند مى‌فرمايد:

«اَلَيْسَ اللّهُ بِكاف عَبْدَهُ ...»1 آيا خداوند براى بنده‌اش كافى نيست؟!

در جاى ديگر مى‌فرمايد:

«قُلْ اَغَيْرَ اللّهِ اَتَّخِذُ وَلِيّاً فاطِرِ السَّمواتِ وَ الأرْضِ ...»2

بگو آيا غير از خدا را ولىّ خود انتخاب كنم در حالى كه او آفريننده آسمانها و زمين است؟

اگر زيان و خسارتى متوجه انسان باشد، تنها اوست كه برطرف مى‌سازد و خيرات نيز قطعاً از جانب او نصيب بنده‌اش مى‌گردد:

«وَاِنْ يَمْسَسْكَ اللّهُ بَضُرٍّ فَلاكاشِفَ لَهُ اِلاّ هُوَ وَ اِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْر فَهُوَ عَلى كُلِّ شَىء قَديرٌ»3

اگر خداوند زيانى به تو برساند كسى جز او نمى‌تواند آن را برطرف سازد و اگر خيرى به تو برساند، او بر همه چيز تواناست.

به هر ترتيب هركس به خدا تكيه كند و او را براى خود پناهگاهى امن برگزيند، خداوند او را كفايت مى‌كند؛ خداوند متعال در قرآن كريم مى‌فرمايد:

«... وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ اِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللّهُ لِكُلِّ شَىء قَدْراً»4

هر كس بر خداوند توكّل كند امرش را كفايت مى‌كند، خداوند فرمان خود را به انجام مى‌رساند و خدا براى هر چيز اندازه‌اى قرار داده است.

در جاى ديگر خطاب به پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) چنين مى‌فرمايد:

«قُلْ حَسْبِىَ اللّهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ»5

بگو خداوند مرا كافى است و اهل توكّل تنها بر او اعتماد مى‌كنند.

--------------------------------

1ـ زمر/36.

2ـ انعام/14.

3ـ انعام/17.

4ـ طلاق/3.

5ـ زمر/38.

توكّل در روايات معصومين(عليهم السلام)

امام باقر(عليه السلام) مى‌فرمايند:

«مَنْ تَوَكَّلَ عَلَى اللّهِ لايُغْلَبْ وَ مَنِ اعْتَصَم بِاللّهِ لا يُهْزَمْ»1

كسى كه بر خدا توكّل كند مغلوب نمى‌گردد و هر كه به خدا پناه آورد، شكست نمى‌خورد.

انسان هنگام درخواست چيزى، بايد اتّكاء و دلبستگى‌اش به خدا باشد، زيرا اسباب عادى كه در اختيار ماست جز به همان اندازه‌اى كه خدا براى آنها مقرّر فرموده، اثرى ندارند و چنانكه گمان مى‌شود، در تأثير مستقل نمى‌باشند و حقيقت امر و تأثير در دست خداست؛ از امام صادق(عليه السلام) نقل شده است:

«اِذا اَرادَ اَحَدُكُمْ اَنْ لايَسْأَلَ رَبَّهُ اِلاّ اَعْطاهُ فَلْيَيْأَسْ مِنَ النّاسِ كُلِّهِمْ وَ لا يَكُنْ اِلاّ مِنْ عِنْدِاللّهِ عَزَّ وَجَلَّ»2

وقتى يكى از شما بخواهد كه خواسته‌اش برآورده گردد، بايد از تمام مردم مأيوس گردد و بداند رفع حاجت فقط به دست خداى عزيز است.

همچنين در «عدة الدّاعى» از حضرت صادق(عليه السلام) (از طريق پدرانش و ايشان نيز از پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله)) روايت شده است كه فرمود:

«أوحَى اللّهُ اِلى بَعْضِ اَنْبِيائِهِ فى بَعْضِ وَحْيِهِ: وَ عِزَّتى وَ جَلالى لأََقْطَعَنَّ أمَلَ كُلِّ آمِل، أَمَلَ غَيْرى بِالْيَأْسِ وَ لأََكْسُوَنَّهُ ثَوْبَ الْمَذِلَّةِ فى النّاسِ وَ لأَُبْعِدَنَّهُ مِنْ فَرَجى وَ فَضْلى، أَيُأَمِّلُ عَبْدى فى الشَّدائِدَ غَيْرى، وَالشَّدائِدُ بِيَدى وَ يَرْجُو سِوايَ وَ أَنَا الْغَنىُّ الْجَوادُ بِيَدِى مَفاتيحُ الأبْوابِ وَ هِىَ مُغْلَقَةٌ وَ بابِى مَفْتوُحٌ لِمَنْ دَعانِى؟»3

خداوند به يكى از پيامبرانش اين‌چنين وحى فرمود:

به عزّت و جلالم سوگند، هر كس به غير من اميد داشته باشد نااميدش خواهم كرد و در ميان مردم جامه ذلّت و خوارى بر او خواهم پوشاند و او را از فضل و گشايش خود دور خواهم داشت. آيا در

-----------------------------------

1ـ مستدرك الوسائل، ج 2، ص 288.

2ـ مصباح الشريعة، ص 134.

3ـ به نقل از تفسير الميزان، ذيل آيه 186 سوره بقره.

﴿ صفحه 20﴾حالى كه گرفتاريها به دست من گشوده مى‌شود، بنده من به ديگرى اميد بسته است و وقتى من، بى نياز و بخشاينده‌ام و كليد درهاى بسته تنها در دست من است و آن را در برابر درخواست كننده مى‌گشايم، چگونه بنده‌ام دست نياز به سوى غير من دراز مى‌كند و به او اميدوار است؟

بحث مزبور را با حديث ديگرى از امام صادق(عليه السلام) تعقيب مى‌كنيم:

حسين بن عُلوان مى‌گويد: براى كسب علم و دانش در مجلسى نشسته بودم و هزينه سفر من تمام شده بود، يكى از دوستان به من گفت: براى اين گرفتارى به چه كسى اميدوارى؟

گفتم: به فلانى.

گفت: به خدا سوگند، حاجتت برآورده نمى‌شود و به آرزوى خود نخواهى رسيد و خواسته تو تحقّق نمى‌يابد.

اينكه او كلامش را با سوگند به خدا بيان كرد، مايه تعجّب و شگفتى حسين بن عُلوان گرديد، لذا به او گفت:

«وَ ما عَلَّمَكَ رَحِمَكَ اللّهُ؟»

تو از كجا مى‌دانى؟ خدا تو را بيامرزد.

وى در جواب گفت: از امام صادق(عليه السلام) شنيدم كه فرمود:

در يكى از كتابها خوانده‌ام كه خداى متعال فرموده است: به عزّت و جلالم و به بزرگوارى و رفعت و استيلايى كه بر عرش دارم سوگند، هر كس كه به غير من اميد بندد نااميدش خواهم كرد و نزد مردم به او جامه خوارى مى‌پوشانم و او را از تقرّب به خود مى‌رانم و پيوندش را از خود مى‌برم.

در ادامه اين روايت خداى سبحان اين نكته را يادآور مى‌شود: سختى و گرفتارى را من براى بنده‌ام پيش مى‌آورم و ايجاد و رفع آن فقط به دست من است، آن وقت چگونه او دست نياز به سوى ديگرى دراز كرده، به غير من دل مى‌بندد، در صورتى كه آنها در به وجود آوردن سختيها نقشى نداشته و قطعاً در برطرف ساختن آن نيز قدرت و توانايى نخواهند داشت:

﴿ صفحه 21﴾«اَيُأَمِّلُ غَيْرى فى الشَّدائِدِ؟ وَالشَّدائِدُ بِيَدى وَ يَرْجوُ غَيْرى وَ يَقْرَعُ بالْفِكْرِ بابَ غَيْرى؟ وَ بِيَدى مَفاتيحُ الأبْوابِ وَ هِىَ مُغْلَقةٌ وَ بابى مَفْتوُحٌ لِمَنْ دَعانى»

آيا در سختى و گرفتاريها غير مرا مى‌طلبد، در حالى كه گرفتارى ها به دست من است و آيا به غير من اميدوار است و در انديشه خود درِ خانه جز مرا مى‌كوبد؟! با آنكه كليد همه درهاى بسته نزد من است و درِ خانه من به روى كسى كه مرا بخواند، باز است.

«فَمَنْ ذَالَّذى اَمَّلَنى لِنَوائِبِهِ فَقَطَعْتُهُ دوُنَها؟»

كيست كه در گرفتاريهايش به من اميد بسته است و من او را با گرفتارى هايش رها كرده ام.

«وَ مَنْ ذَالَّذى رَجانى لِعَظيمَة فَقَطَعْتُ رَجائَهُ مِنّى؟»

و كيست كه در كار بزرگى، به من اميد بسته است و من اميدش را از خود بريده باشم؟

«جَعَلْتُ آمالَ عِبادى عِنْدى مَحْفوُظَةً فَلَمْ يَرْضوُا بِحِفْظى وَ مَلأَْتُ سَماواتى مِمَّنْ لايَمَلُّ مِنْ تَسْبيحى وَ أَمَرْتُهُمْ اَنْ لا يُغْلِقوُا الأَْبْوابَ بَيْنى وَ بَيْنَ عِبادى، فَلَمْ يَثِقُوا بِقَوْلى»

من آرزوهاى بندگانم را نزد خود محفوظ داشتم، ولى آنها راضى نشدند كه آرزوهايشان نزد من محفوظ باشد (بلكه مى‌خواهند به دست خودشان و يا ديگران نگهدارى شود، چون اگر راضى بودند آرزوهايشان نزد من باشد سراغ ديگران نمى‌رفتند؛ و از اينجا معلوم مى‌شود مرا به خدايى نپسنديدند و يا به من اعتماد نكردند) و آسمان هايم را از كسانى كه از تسبيح من خسته نمى‌شوند (فرشتگان) پر كردم و به آنها دستور دادم كه درهاى ميان من و بندگانم را نبندند، ولى آنان (بندگان) به قول من اعتماد نكردند.

«أَلَمْ يَعْلَمْ [أَنَّ] مَنْ طَرَقَتْهُ نائِبَةٌ مِنْ نَوائِبى أَنَّهُ لا يَمْلِكُ كَشْفَها اَحَدٌ غَيْرى اِلاّ مِنْ بَعْدِ اِذْنى»

آيا (كسى كه به غير من اميدوار است) نمى‌داند كه اگر براى او حادثه‌اى پيش آيد، جز به اذن من كسى نمى‌تواند آنرا برطرف سازد؟

خداوند متعال در قرآن مى‌فرمايد:

«وَ اِنْ يَمْسَسْكَ اللّهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهُ اِلاّ هُوَ وَ اِنْ يُرِدْكَ بِخَيْر فَلا رادَّ لِفَضْلِهِ...»1

--------------------------------------

1ـ يونس/107.

﴿ صفحه 22﴾اگر خداوند بر تو ضررى پيش آورد، هيچ كس جز او نمى‌تواند آن را دفع سازد و اگر خير و رحمتى بر تو بخواهد، باز احدى نمى‌تواند آن را ردّ كند.

«فَمالِىَ أراهُ لا هِياً عَنّى، اَعْطَيْتُهُ بِجُودى مالَمْ يَسْأَلْنى ثُمَّ انْتَزَعْتُهُ عَنْهُ فَلَمْ يَسْأَلْنى رَدَّهُ وَ سَأَلَ غَيْرى»

پس چرا از من غافل و روى گردان است، من با جود و بخشش خود، آنچه را از من نخواست به او دادم، سپس آن را از او گرفتم و او برگشتش را از من نخواست و از غير من طلب كرد.

بدون درخواست انسان، خداوند نعمتهاى بى شمارى را به او ارزانى داشت، از قبيل: بدن سالم، چشم و گوش سالم، پدر، مادر، رفيق و استاد. حتى قبل از تولّد، خداوند از پيش نعمتها را براى انسان فراهم كرد، غذايش را در سينه مادر قرار داد؛ ولى وقتى جهت آزمايش برخى نعمتها را از او باز مى‌ستاند، سراغ ديگران مى‌رود و سراغ كسى كه نعمت بدو ارزانى داشته، نمى‌رود!

«أَفَيَرانى أَبْدَأُ بالْعَطاءِ قَبْلَ الْمَسْأَلَةِ ثُمَّ اُسْأَلُ فَلا اُجيبُ سائِلى؟»

من كه در ابتدا و پيش از درخواست او عطا مى‌كنم، مى‌پندارد هنگامى كه از من تقاضا كند به او جواب نمى‌دهم؟!

«اَبَخيلٌ أَنَا فَيُبَخِّلُنى عَبْدى؟» آيا من بخيلم كه بنده‌ام مرا بخيل مى‌پندارد؟!

«أَوَلَيْسَ الْجُودُ وَالْكَرَمُ لى؟» آيا هر جود و كرمى از من نيست؟!

«أَوَلَيْسَ الْعَفْوُ وَالرَّحمَةُ بِيَدى» آيا عفو و رحمت در دست من نيست؟!

«أَوَلَيْسَ أَنَا مَحَلَّ الامالِ؟» مگر من محلّ آرزوها نيستم؟!

«فَمَنْ يَقْطَعُها دُونى؟» بنابراين چه كسى جز من مى‌تواند آرزوها را قطع كند؟!

«أفَلا يَخْشى الْمُؤَمِّلُونَ أَنْ يُؤَمِّلُوا غَيْرى، فَلَو أَنَّ اَهْلَ سَماواتى وَ اَهْلَ أَرْضى أَمَّلوُا جَميعاً ثُمَّ أَعْطَيْتُ كُلَّ واحِد مِنْهُمْ مِثْلَ ما أَمَّلَ الْجَميعُ ما انْتَقَصَ مِنْ مُلْكى مِثْلَ عُضْوِ ذَرَّة وَ كَيْفَ يَنْقُصُ مُلْكٌ أَنَا قَيِّمُهُ»

آيا آنان كه به غير من اميد دارند، نمى‌ترسند (از عذاب يا قطع كردن آرزوهايشان يا از مقام قرب و

﴿ صفحه 23﴾يا از اينكه نعمتهاى خود را از آنان قطع كنم؟) اگر همه اهل آسمانها و زمينم به من اميد بندند و به هر يك از آنها به اندازه اميدوارى همه آنان بدهم، به قدر عضو مورچه‌اى از ملك و فرمانروايى من كاسته نمى‌شود و چگونه كاسته شود از ملكى كه من قيّم آن هستم؟

خداوند مى‌فرمايد: اگر آنچه را همه انسانها مى‌خواهند و به عقلشان راه يافته است، به يك نفر عطا كنم سر سوزنى از مُلك و دارايى من كاسته نمى‌شود و مسلّماً اين همه عطا و بخشش براى خداوند دشوار نيست و او همه آنها را با يك اراده به وجود مى‌آورد:

«اِنَّما أَمْرُهُ اذا اَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ»1

امر و فرمان خدا چنان است كه اگر خلقت چيزى را اراده كند، به محض اينكه به او بگويد موجود باش بلافاصله موجود مى‌گردد.

«فَيابُؤْساً لِلْقانِطينَ مِنْ رَحْمَتى وَ يابُؤْساً لِمَنْ عَصانى وَ لَمْ يُراقِبْنى»2

بدا به حال آنان كه از رحمتم نااميدند و بدا به حال كسانى كه نافرمانى كردند و از من پروا نداشتند.

(خدايى كه داراى چنين ملك و عظمتى است، چطور بندگان او به خود جرأت مى‌دهند نافرمانى كنند). اين روايت از جمله رواياتى است كه در مقام نكوهش از تكيه كردن و اميد بستن به ديگران وارد شده و اينكه اين خصيصه با «روح توحيد» سازگار نيست.

از طرف ديگر، امروزه «اعتماد به نفس» مورد توجه قرار گرفته است و در روان‌شناسى به عنوان يك ويژگى مثبت شناخته شده است و بدان اهميت فراوانى داده مى‌شود؛ كتابها درباره آن نوشته‌اند و ديگران را تشويق مى‌كنند كه اين ويژگى را در خود پديد آورند و در مقابل، زيانها و مضرّات اعتماد به ديگران را برمى شمارند.

-----------------------------------------

1ـ يس/82.

2ـ اصول كافى، ج 3، ص 107، (باب التفويض الى الله والتّوكل عليه) حديث 7؛ بحارالأنوار، ج 71، ص 130.

﴿ صفحه 24﴾گرچه اميد بستن به قدرت خويش از جنبه عقلانى ستوده شده، ولى از ديدگاه توحيدى مذموم است، چون آنچه ما داريم عاريه است و مالك آن خداست. حال وقتى چيزى از ديگرى است و به عنوان امانت نزد ما نهاده شده است، چگونه به آن اعتماد كنيم، با اينكه نمى‌دانيم صاحب آن امانت، آن را نزد ما باقى مى‌گذارد يا نمى‌گذارد؛ پس تنها بايد به خدا اعتماد كنيم.

اين معنى (اعتماد و توكل بر خدا) در آيات فراوانى مورد ستايش ذات حق قرار گرفته، تا آنجا كه وعده داده شده، كسانى كه بر خدا توكل كنند، خدا آنها را كفايت مى‌كند.

«وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّه فَهُوَ حَسْبُهُ»1

«اَلَيْسَ اللَّهُ بِكاف عَبْدَهُ»2

آيا خدا براى بنده‌اش كافى نيست، كه او سراغ ديگران برود. پس اگر ما به «ربوبيت الهى» معتقد باشيم و خدا را به عنوان «ربّ»، مالك و صاحب اختيار و كسى كه هستى مملكوش در اختيار اوست، بشناسيم، جا ندارد سراغ ديگران برويم.

يكى از استادان ما داستانى به اين مضمون نقل مى‌فرمود:

در همسايگى ما كودكى كنار خانه خودشان نشسته بود، ناگهان گدايى در خانه آمد و به آن بچه گفت: برو از مادرت قدرى نان براى من بگير و بياور، بچه به او گفت: برو از مادر خودت بگير (گويا بچه مى‌دانست، كسى كه مادر دارد بايد نيازهايش را از او بخواهد).

ايشان مى‌فرمود: اگر معرفت و شناخت ما به خدا، به اندازه معرفت و شناخت اين بچه به مادرش باشد كه هر كس چيزى ندارد، بايد از مادرش بگيرد و اين مادر

--------------------------------

1ـ طلاق/3.

2ـ زمر/36.

﴿ صفحه 25﴾است كه نيازهاى بچه‌اش را تأمين مى‌كند؛ ديگر سراغ ديگران نمى‌رويم. وقتى خداوند از همه مهربان‌تر و قدرتمندتر است، چرا سراغ ديگرى برويم.

توكّل، لازمه ايمان به خدا

در سرلوحه دعوت بسيارى از پيامبران اين مسأله مطرح بوده كه به خدا ايمان آوريد و بر او توكل كنيد. يكى از ويژگى ها و علايم ايمان به خدا اين است كه انسان بر او توكّل كند؛ انسان اگر به ربوبيّت او اذعان دارد و معتقد است كه مجموعه جهان هستى زير سيطره حكومت و ربوبيّت او قرار دارد و تنها معبود شايسته پرستش، اوست، هرگز به خود اجازه نمى‌دهد به دنبال ديگرى برود و از او استمداد جويد، بلكه همواره به درگاه ذات اقدس حقّ اعتماد كرده، فقط از او درخواست كمك مى‌كند: اگر بيمار است از او درمان مى‌خواهد و اگر گرفتارى و مشكلى دارد، صرفاً از آستان ربوبى او اميد به رفع آن دارد.

قرآن كريم در موارد گوناگونى، توكل بر خدا را از ويژگى هاى افراد با ايمان دانسته و مى‌فرمايد:

«... وَ عَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ»1

افراد با ايمان تنها بر خدا بايد توكل كنند.

افراد با ايمان به واسطه توكل و اعتماد به خداوند، به سمت تقويت ارتباط خود با او و در نهايت كمال نهايى در حركت اند، زيرا كمال روحى و معنوى فقط در سايه عشق و محبت و توكل به ذات اقدس حقّ، حاصل شدنى است. ذره ناچيز در پرتو تكيه بر خداوند و عشق و محبت به او، به خورشيد كمال ازلى مى‌رسد و قطره حقير چون به درياىِ بيكران پيوست، دولت بى كران يافت.

به قول حافظ:

-----------------------------

1ـ آل عمران/122.

﴿ صفحه 26﴾كمتر از ذرّه نه‌اى پست مشو مهر بورز *** تا بخلوتگه خورشيد رسى چرخ زنان

چو ذره گرچه حقيرم ببين به دولت عشق *** كه در هواى رخت چون به مهر پيوستم

توكّل و لزوم كار و فعّاليت

معناى توكل مسلماً اين نيست كه انسان در مسجد معتكف شود و مشغول به عبادت و راز و نياز با خدا گردد و اوقات شبانه روز را بدين گونه سپرى كند و دست از كسب و كار بردارد، به آن اميد كه خدا خود رزق و روزى او را تأمين كند؛ بى ترديد اين گونه اشخاص، بيراهه رفته‌اند و به معنا و مفهوم حقيقى توكل دست نيافته اند. چنانكه در روايتى آمده است:

«رَاى رَسُولُ اللّهِ(صلى الله عليه وآله) قَوْماً لايَزْرَعُونَ قالَ مَنْ اَنْتُم؟ قالُوا: نَحْنُ الْمُتَوَكِّلُونَ قالَ: لا بَلْ اَنْتُمْ الْمُتَّكِلُونَ»1

پيامبر گرامى اسلام، گروهى را مشاهده كرد كه به دنبال كشت و كار نمى‌روند، فرمود: چه مى‌كنيد؟ گفتند: ما متوكلين هستيم. آنگاه پيامبر فرمود: شما متوكل نيستيد، بلكه سربار جامعه هستيد.

اساساً كسى كه به خدا معرفت دارد، مى‌داند كه به مقتضاى حكمت الهى، امور به واسطه اسباب تحقق مى‌يابد. گاهى اسباب، مادى و طبيعى است و گاه معنوى است و بسا اسبابى غيرعادى و خارق العاده است. به هر ترتيب حكمت الهى ايجاب مى‌كند هر پديده‌اى از طريق اسباب خودش محقق گردد از اين رو علم و شناخت به خداوند و حكمت او موجب معرفت به مقتضاى حكمتش ـ كه برقرارى نظام اسباب و علل است ـ مى‌گردد و در نهايت، تكامل انسان بستگى به همين نظام داشته و به واسطه آن بشر در بوته امتحان و آزمايش قرار مى‌گيرد وگرنه انسان تكامل

-------------------------------

1ـ مستدرك الوسائل، ج 11، ص 217.

﴿ صفحه 27﴾نمى يابد، زيرا تكامل انسان در گرو انجام وظايف بندگى است و آن نيز در ارتباطات انسانى مطرح مى‌گردد و اين ارتباطات نيز در نظام اسباب و مسبّبات مندرج مى‌باشد و اگر انسان انزوا گزيند و فقط به عبادت مشغول گردد و در زندگى روزمرّه به كار و تلاش نپردازد، برخلاف حكمت الهى عمل كرده است و در اين صورت، انتظار رسيدن رزق و روزى از جانب خداوند، قطعاً بى مورد خواهد بود، به قول مولوى:

گر توكل مى‌كنى در كار كن *** كشت كن پس تكيه بر جبار كن

بنابراين حكمت الهى ايجاب مى‌كند كه انسان در مسير راهيابى به نيازها و خواسته هايش، از اسباب بهره جويد. اگر بنا بود با درخواست روزى از خدا و گفتن يك «يا الله» روزى انسان فراهم شود، ديگر كسى به دنبال روزى نمى‌رفت و انسانها آزمايش نمى‌شدند. اين مشكلات است كه انسان در جريان آن آزموده مى‌شود و در نتيجه به تكامل و يا انحطاط و سقوط دست مى‌يابد. اگر در هر مرحله، براى انسان وظيفه‌اى مشخص شده، بدان جهت است كه بايد به دنبال اسباب برود، وقتى گرسنه است بايد كار كند و در نتيجه كار، رابطه بين كارگر و كارفرما، تصرف در اموال ديگران، ظلم، ظالم و مظلوم، محروم و مستضعف و جبّار و مستكبر مطرح مى‌شود.

اگر بنا بود هر كس دو ركعت نماز بخواند و بعد از نماز غذاى بهشتى در برابر او نهاده شود، ديگر امتحانى در كار نبود و همه انسانها صالح مى‌بودند و اهل طاعت از اهل معصيت، شناخته نمى‌شدند و معلوم نبود كه چه كسى براى اطاعت خدا، حاضر است رنج بكشد و چه كسى از دستاورد تلاش ديگران بهره مى‌جويد.

البته گاهى وراى «نظام اسباب و مسبّبات عادى» حكمت الهى اقتضاء مى‌كند كه امر خارق العاده‌اى رخ دهد، چنانكه درمورد حضرت مريم(عليها السلام) چنين امرى رخ مى‌داد.

«... كُلَّما دَخَلَ عَلَيْها زَكَرْيا الْمِحْرابَ وَجَدَ عِنْدَها رِزْقاً...»1

هرگاه زكريا به صومعه نزد مريم مى‌آمد، نزد او روزى مى‌يافت.

-----------------------------

1ـ آل عمران/37.

﴿ صفحه 28﴾اين امر بر اساس حكمت الهى رخ مى‌دهد و نيز براى اينكه خداوند لطفش را به بندگان شايسته‌اش نشان دهد و ديگران نيز پند گيرند، كسى كه چنين لطفى به او شده، آزمايش مى‌شود كه از اين نعمت بزرگ قدردانى مى‌كند يا نه.

گذشته از موارد نادر و اندك، در بيشتر موارد حكمت الهى اقتضاء مى‌كند جريان امور بر اساس اسباب عادى برقرار باشد. حال اگر كسى بگويد: من نمى‌خواهم از راه اسباب به مقصود و هدفم برسم؛ خواست او با خواست خدا هماهنگ نيست و برخلاف خواست خدا حركت مى‌كند. اگر او بنده صالحى است، بايد كار و عبادت او مرضى خدا باشد. وقتى خدا اين نظام را مى‌پسندد، چطور او از خدا مى‌خواهد، در حق او برخلاف اين نظام رفتار كند، گويا مى‌پندارد علمش بيش از علم خداست. وقتى خداوند مى‌خواهد از فلان طريق به تو روزى دهد، تو مى‌گويى نه از راه ديگرى واز پيش خود به من روزى بده؟ اين نيست جز تنبلى و خواستى مخالف حكمت الهى.

اگر گفته مى‌شود: بايد از اسباب براى رسيدن به اهداف، بهره جست، اين بدان معنا نيست كه روزى تو توسط زمين، نانوا و كار تأمين مى‌گردد، بلكه همه اينها از خدايند و تدبيرشان به دست اوست و روزى نيز از اوست، اما تو وظيفه دارى به دنبال اسباب بروى، تا هدفهاى الهى در نظام عالم تحقق يابد و آن هدفها در مسير تكامل انسانهاست.

پس توكل كننده بايد از كار و تلاش غفلت نكند، چنانكه كسانى كه اهل توكل نيستند، اين گونه اند. منتها فرق اين دو، در رابطه قلبى آنهاست: توكل كننده به انگيزه اطاعت امر خدا و با تكيه و اميد داشتن به خدا تلاش مى‌كند؛ ولى انسان غير موحّد و غير متوكل، روزى خود را در كارش مى‌جويد و يا در دست ديگران كه مزدى به او بدهند. توكل كننده به كسى جز خدا اميد ندارد و حتى اگر دستش از همه اسباب كوتاه گردد، رخنه‌اى در اميد او پديد نمى‌آيد. مضمون برخى روايات چنين است كه

﴿ صفحه 29﴾مؤمن به آنچه نزد خداست اميدوارتر است؛ چون ممكن است مال او از بين برود و يا ربوده شود؛ ولى آنچه در خزانه خداست از بين نمى‌رود.

حضرت ابراهيم، خليل الرحمن، و اعتماد بر خدا

يكى از بندگان صالح خدا كه لحظه‌اى از اعتماد و توكل به خدا غافل نشد و به يقين مى‌تواند بهترين الگو براى همه بندگان خدا باشد، حضرت ابراهيم خليل الرحمن(عليه السلام) است. آن هنگام كه بت پرستان قصد سوزاندن و از بين بردن او را داشتند، او تنها به خداى خود اعتماد كرد و تنها از او يارى خواست، چنانكه قرآن كريم مى‌فرمايد:

«قالُوا حَرِّقُوهُ وَانْصُرُوا اِلهَتَكُمْ اِنْ كَنْتُمْ فاعِلينَ»1

گفتند: او را بسوزانيد و خدايان خود را يارى كنيد، اگر كارى از شما ساخته است.

مرحوم طبرسى مى‌نويسد: مردم به جمع آورى هيزم پرداختند، اگر كسى بيمار مى‌شد به بازماندگانش وصيت مى‌كرد كه در كار جمع آورى هيزم كوتاهى نكنند و نيز سفارش مى‌كردند كه مقدارى از مال آنان را براى خريد هيزم، جهت سوزاندن ابراهيم صرف كنند؛ حتى برخى از زنهايى كه كارشان پشم ريسى بود از اجرت آن براى سوزاندن ابراهيم و رضاى خدايان، هيزم مى‌خريدند. سرانجام هيزم فراوانى فراهم شد و آتش شعلهور گرديد. از آنجا كه نزديك شدن به چنين آتشى كه آن مقدار هيزم براى او فراهم شده بود، تقريباً غير ممكن بود، ناگزير از منجنيق استفاده كردند و ابراهيم را بر بالاى آن نهاده و به درون آتش افكندند.

امام صادق(عليه السلام) فرمود:

«لَمّا اُجْلِسَ اِبْراهيمُ فِى الْمَنْجِنيقِ وَ اَرادُوا اَنْ يَرْمُوا بِهِ فِي النّارِ اَتاهُ جَبْرئيلُ(عليه السلام) فَقالَ: السَّلامُ عَلَيْكَ يا اِبْراهيمُ وَ رَحْمَةُ اللّهِ وَ بَرَكاتُهُ»

---------------------------------

1ـ انبياء/68.

﴿ صفحه 30﴾هنگامى كه ابراهيم بر روى منجنيق قرار گرفت و خواستند او را به آتش افكنند، جبرئيل نزد او آمد و به او سلام كرد و گفت:

«اَلَكَ حاجَةٌ؟» آيا حاجتى دارى؟

ابراهيم در جواب گفت: «اَمّا اِلَيْكَ فَلا»1 اما به تو نه!

«فَقالَ جِبْرِئيلُ: فَاسْئَلْ رَبَّكَ» جبرئيل به او گفت: پس از خدا نيازت را بخواه.

«فَقالَ حَسْبى مِنْ سُؤالى عِلْمُهُ بِحالى»2 سپس ابراهيم گفت: همين قدر كه او از حال من آگاه است كافى است.

وقتى او را در آتش افكندند گفت:

«يا اللّهُ يا واحِدُ يا اَحَدُ يا صَمَدُ يا مَنْ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَد وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً اَحَدٌ»3

ديرى نپاييد كه ابراهيم در ميان آتش قرار گرفت، اما از آنجا كه همه چيز سر به فرمان خدا دارد، حرارت آتش در او بى اثر ماند:

«قُلْنا يا نارُ كُونى بَرْداً وَ سَلاماً عَلى اِبْراهيمَ»4

گفتيم:‌اى آتش؛ بر ابراهيم سرد و سالم باش.

بنابراين كسى كه خدا را تكيه گاه خود برگزيند، خداوند نيز او را از شدايد و گرفتارى ها نجات بخشيده، على رغم ناباورى بيگانگان، رفاه و آسايش را نصيب او مى‌گرداند.

* * *

--------------------------------------

1ـ مجمع البيان، ج 4، ص 55.

2ـ الميزان، ج 14، ص 336.

3ـ مجمع البيان، ج 4، ص 56.

4ـ انبياء/69.

بر درگاه دوست

مقدمه

بخش اول بحث هایی درباره دعا

پيشگفتار

«وَ اِذَا سَئَلَكَ عِبادى عَنّي فَإِنّي قَريبٌ اُجيبُ دَعْوَةَ الدّاعِ اِذا دَعانِ...» 1

آدمى در فراز و نشيب زندگى و حادثه هاى تلخ و شيرين گاهى چنان دچار خستگى روح مى‌گردد كه با هيچ وسيله مادّى آرامش نمى‌يابد و اگر قدرت همه قدرتمندان، ثروت تمام ثروتمندان و كليه وسايل لذّت و كاميابى جهان در اختيار او گذاشته شود، ذرّه اى از درد روحى او كاسته نمى‌شود.

در چنين حالتى، گاهى انسان به سراغ بهترين دوست، نزديكترين خويش و عزيزترين كس خود مى‌رود تا با او راز دل گويد. گاهى نيز هيچ كس را محرم و مورد اعتماد ندانسته و در كُنج عزلت با خود به نجوا مى‌پردازد. در هر حال، تنها راه درمان و آرامش انس با محبوب و باز كردن سفره دل نزد معشوق است.

حال اگر آدمى از آلودگى به زشتيها و غبار گناه و عصيان، احساس غم و دل مردگى كند، تا آنجا كه از خويشتن خويش نيز گريزان و متنفّر باشد،

--------------------------------

1ـ بقره /186. «و چون بندگان من از دورى و نزديكى من از تو بپرسند بدانند كه من به آنها نزديكم؛ هر كه مرا بخواند دعاى او را اجابت كنم.»

﴿ صفحه 12﴾در اين صورت، به كجا پناه بَرد و با كه راز دل گويد؟ در اينجاست كه بايد به سرچشمه همه خوبيها و پاكيها و آفريدگار محبّت و صفا و خالق خود پناه بَرَد و با ياد و عشق او و حضور در محفل انس او آرام گيرد.

چه آرامش و لذّتى بالاتر از اين كه عبد ذليل در حضور معبود عزيز قرار گيرد و جان آلوده خويش را در زلال صحبت او تطهير و روح پرتلاطم خود را با ذكر آن يگانه آرام كند. اين بهترين و برترين ثمره شيرين دعاست.

گرچه در اصطلاح عاميانه دعا را به «خواست و طلب عبد» تفسير مى‌كنند، ولى معناى واقعى دعا و نيايش عبارت است از: «خواندن محبوب از سوى بنده مُحب و عاشق و حضور وى در خلوت معشوق و همرازى و همجوارى او در خلسه عارفان حق جو.»

آنگاه كه بنده ذليل و حقير خانه پر معصيت دل خويش را از مظهر پاكيها و خوبيها دور مى‌بيند را ه نزديكى به دوست و وصول به محفل معشوق را مى‌طلبد و متحيّر است كه در كجا مى‌توان به خلوت معبود خويش نايل شد، ندا مى‌رسد كه:

«إِنّي قَريبٌ» 1؛

من به همه بندگان خود نزديكم.

و بحق كه در همراهى با او فاصله معنايى ندارد:

«نَحْنُ اَقْرَبُ اِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَريدِ» 2؛

-----------------------------------

1ـ بقره /186.

2ـ ق /16.

﴿ صفحه 13﴾از رگ گردن به او نزديكتريم.

اگر بنده به چنين حالتى دست يافت و نزديكى و قرب به حق را لمس نمود و قدمى به محفل او نزديك شد، آنگاه معبود مُحبّ او شده و اين بنده است كه محبوب حق مى‌شود و ندا مى‌رسد كه:

«فَلْيَسْتَجيبُوا لي وَلْيُؤْمِنُوا بي» 1؛

اميد كه ما نيز از عارفان واصل محفل دعا باشيم و از محضر حق جز ذات او را نخواهيم، كه حصول معرفت حق اوج اجابت دعاى عبد است.

آنچه در پى مى‌آيد برگرفته از چند سخنرانى حضرت آية الله، استاد مصباح يزدى درباره دعا است.

اين مجموعه شامل سه بخش است. بخش اول به موضوعات كلى پيرامون دعا اختصاص دارد. اين قسمت از چند سخنرانى استاد كه پيرامون دعا ايراد فرموده اند اقتباس شده است.

بخش دوم و سوم مشتمل بر 15 جلسه سخرانى است كه معظم له در ماه رمضان 1398 (هــ.ق) در «مهديه» قم ايراد فرموده بودند. اين سخرانى ها با اندكى تغيير ارايه شده است.

از آنجا كه مستمعين اين جلسات طبقات گوناگون مردم بودند، لذا سطح سخن درخور چنان جمعى مى‌باشد، در عين حال حاوى نكات ارزنده و مفيد بسيار است. روشن است كه سخنران در مقام سخنورى قادر نيست آن گونه كه مى‌نويسد، سخن گويد.

-----------------------------

1ـ بقره /186.

﴿ صفحه 14﴾در بخش دوم فرازهايى از دعاى افتتاح شرح شده است. در بخش سوم به شرح و تفسير فرازهايى از دعاى ابوحمزه پرداخته شده است. اميد است مورد استفاده مؤمنين قرار گيرد.

بخش اول بحث هایی درباره دعا

حقيقت دعا چيست

تأثير استقلالى دعا

آيا دعا منافات با اصل علّيت دارد

آيا دعا باعث سستى و تنبلى مردم مى‌شود

اثرات دعا

شرايط استجابت دعا

ولايت خدا نسبت به مؤمنان

مطلوبيت ذاتى دعا

آداب دعا

اقسام دعاكنندگان

انگيزه‌هاى دعا

معناى استكبار از دعا

ادعيه مأثوره

لزوم تعبّد در احكام دين و آثار حرمت شكنى

حقيقت دعا چيست؟

زندگى دنيا به گونه اى است كه خواه ناخواه توجّه انسان را تا حدودى به امور مادّى جلب مى‌كند؛ امّا واقعيت اين است كه انسان براى تقرّب به خدا آفريده شده است و بايد از تمام جوانب زندگى براى نيل به اين مقصود بهره گيرد. يكى از بهترين راهها براى اين منظور آن است كه هر روز لحظاتى از عمر خود را صرف توجه خالص به بارگاه الهى كند. اين توجه بيشتر در نماز جلوه گر مى‌شود؛ در نماز دعاهايى در حال قنوت و ساير حالات خوانده مى‌شود گذشته از آنكه در روايات براى قبل و بعد از نماز نيز دعاهاى ديگرى وارد شده است حتّى مى‌توان خود نماز را نوعى

﴿ صفحه 19﴾دعا دانست و چنانكه گفته شده واژه «صلاة» در اصل لغت به معناى دعاست.

حقيقت دعا توجه به بارگاه حضرت معبود است و براى مؤمنان نوعى معراج روحى و معنوى به حساب مى‌آيد. دعا فقط تلفّظ پاره اى كلمات و مراعات برخى آداب خاص نيست. حقيقت و روح دعا توجه قلبى انسان به خداوند عالم است و قوّت اين توجه به ميزان معرفت و محبت انسان به خداوند بستگى دارد. از اينرو، بايد پيش از دعا و هنگام دعا به صفات خداوند توجّه داشت.

حقيقت دعا چيزى جز عبادت نيست و حتى به دليل توجه به خداوند در انجام اين عبادت شايد بر بسيارى از عبادات ديگر ترجيح داشته باشد. در روايات شريفه از پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) نقل شده است كه :

«الدُّعاءُ مُخُّ الْعِبادَةِ»؛ 1

دعا بمنزله مغز همه عبادات است.

در قرآن كريم نيز خداوند، آنجا كه مسأله استكبار از دعا را مطرح مى‌نمايد؛ مى‌فرمايد:

«وَ قالَ رَبُّكُمْ اُدْعُونى اَسْتَجِبْ لَكُمْ، اِنَّ الَّذينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرينَ.» 2

پروردگار شما گفته است: مرا بخوانيد تا (دعاى) شما را بپذيرم، آنان كه از عبادت من (اعراض كنند و) بزرگى فروشند بزودى با ذلّت و خوارى به دوزخ وارد شوند.

------------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج93، باب 14، ص300، روايت 37.

2ـ مؤمن /60.

﴿ صفحه 20﴾در اين آيه، خداوند نفرموده است «يستكبرون عن دعايى»، بلكه از دعا به «عبادت» تعبير فرموده است و رسماً دعا را به عنوان عبادت معرفى مى‌كند و آن را از لوازم بندگى مى‌داند؛ زيرا تهديد به آتش دوزخ كه براى ترك كننده نيايش آمده متناسب با ترك عبادت است نه ترك دعا.1

ممكن است اين سؤال به ذهن خطور كند كه چگونه اگر انسان چيزى از خدا بخواهد، او را عبادت كرده است؟ براى روشن شدن اين سؤال، بايد حقيقت عبادت روشن شود.

حقيقت عبادت اين است كه انسان خود را بنده و مملوك خدا بداند، براى خود مالكيتى قايل نباشد و براى خود اراده مستقلّى در مقابل خدا قايل نباشد، بلكه خود و دارايى خود را از آن خدا بداند؛ بطور كامل تسليم اراده او باشد، به عبد بودن خود در مقابل پروردگار اعتراف كند و از روى اختيار، بندگى تكوينى خود را در مقابل خدا اظهار بدارد. به عبارت ديگر، در برابر خدا اظهار كند كه تو خدايى و من بنده توام، تو عزيزى و من ذليلم، تو مالكى و من مملوكم، تو ربّى و من مربوبم. (اِلهى اَنْتَ الْخالِقُ وَ اَنَا الَْمخْلُوقُ وَ اَنْتَ الْمالِكُ وَ اَنَاالْمَمْلُوكُ و اَنْتَ الرَّبُّ وَ اَنَا الْعَبْدُ... وَ اَنْتَ الْقَوِىُّ وَ اَنَا الضَّعِيفُ.) 2 حقيقت نماز نيز اظهار همين مطلب است كه خدايا، من بنده ام، عبوديت شأن من است و تو مالك من هستى.

عبادت در واقع اظهار اين مطلب است، خواه با توجه قلبى، خواه با

-------------------------------------

1ـ علامه طباطبايى، تفسير الميزان، ج2، ص33.

2ـ قسمتهايى از مناجات حضرت على، بحارالانوار، ج95، ص 391، روايت 31.

﴿ صفحه 21﴾اظهار زبانى يا نشان دادن با اعضا و جوارح. ركوع و سجود نيز اگر عبادت به حساب مى‌آيند به اين دليل است كه بيانگر اين حالت قلبى است: اظهار ذلّت در مقابل عظمت بيكران الهى. ذكر زبانى نيز گوياى اين حقيقت است.

اصل همه عبادات و روح آنها همين توجّه قلبى است و حركات و ذكر زبانى جلوه اين حقيقت است. دعا نشان دهنده اعتقاد به مالكيت، ربوبيت، عزّت و قدرت الهى در عمل است.

كسى كه دست خويش را به درگاه الهى دراز، گردن خود را كج و سر خود را خم مى‌نمايد، روى به خاك مى‌سايد و اشك از ديدگان سرازير مى‌كند و با دعاى خود از او حاجت مى‌خواهد، در عمل نهايت شكستگى و تذلّل خود را در برابر عظمت الهى نشان مى‌دهد؛ خود را فقير، ضعيف، ذليل و بيچاره و خدا را غنى، قوّى، عزيز و قادر مى‌بيند و با حالت خود اين حقيقت را بيان مى‌كند.

گرچه دعا در ظاهر درخواست رفع نيازهاى مادّى و معنوى است، ولى در واقع، اعتراف به بندگى، فقر و عجز انسان است. درست است كه معمولاً دعا به شكل تكلّم الفاظ است؛ اما الفاظ از ما فى الضمير حكايت مى‌كنند و خود از اصالتى برخوردار نمى‌باشند و اين گونه نيست كه نوع اين الفاظ يا نحوه اداى آنها تأثيرى در حوادث جهان داشته باشد، كه هر كس كه اين الفاظ را تلفّظ نمايد مؤثر باشد.

به عبارت ديگر، دعا امرى است قلبى و زبان فقط از آنچه در دل است حكايت مى‌كند. پس دعا بايد از دل و جان انسان برآيد. تلفّظ برخى

﴿ صفحه 22﴾كلمات با زبان، بدون هيچگونه توجّه قلبى، دعا به حساب نمى‌آيد. بنابراين، دعا بايد با خواست جدّى قلبى همراه باشد.

از آنچه گذشت روشن شد كه حقيقت دعا چيزى جز عبادت نيست، بلكه بالاترين عبادت و به تعبير حديث شريف «مُخ» تمام عبادات است و اظهار بندگى در برابر مالكيت مطلق الهى.

تأثير استقلالى دعا

آيا دعا مى‌تواند مستقلاًّ سبب اجابت باشد و پديده اى صرفاً در اثر دعا و بدون اسباب عادى تحقّق پيدا كند؟ اين بحثى است كه به مسائل اعتقادى و فلسفى مربوط مى‌شود و در آنجا مورد بررسى و كنكاش قرار مى‌گيرد. در اينجا به اين بحث تنها اشاره مى‌شود:

از نظر قرآن، جواب اين سؤال مثبت است. در قرآن نمونه هايى ذكر شده است كه بدون استفاده از اسباب ظاهرى، دعا سبب تحقّق امرى شده است؛ از جمله دعاى حضرت زكريّا(عليه السلام) كه موجب شد خداوند در پيرى فرزندى (يحيى(عليه السلام) ) به ايشان عطا فرمايد. موارد ديگرى نيز ذكر شده است كه بدون وجود اسباب عادى و صرفاً در اثر دعا كارى تحقّق پيدا كرده است. پس اين مطلب از نظر قرآن قابل انكار نيست.

آيا اين مسأله موجب استثنا در سنّتهاى الهى نمى‌گردد؟ آيا موجب نقض قانون عليّت نمى‌شود؟ با توجه به اينكه، اراده الهى بر اين تعلّق گرفته است كه امور از طريق علل خود انجام شود:

﴿ صفحه 23﴾«اَبَى اللّهُ اَنْ يُجْرِىَ الاَْشْياءَ اِلاّ بِالاَْسْبابِ» ؛1

خداوند ابا دارد از اينكه اشيا از غير طريق اسباب خود جريان هستى پيدا كنند.

در پاسخ بايد گفت: اين مطلب مانند كرامت و اعجاز است. همانگونه كه درباره اعجاز گفته شده كه «سنتى است حاكم بر سنّتهاى طبيعى و عادى»، اجابت دعا نيز سنّتى الهى و حاكم بر سنّتهاى ديگر است و همان سان كه استدلال به آيه شريفه «فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّهِ تَبْديلا وَ لَنْ تَجِدْ لِسُنَّتِ اللّهِ تَحويلا» 2 براى نفى اعجاز صحيح نمى‌باشد، به همان دلايل ـ كه در جاى خود ذكر گرديده ـ براى نفى تأثير دعا نيز نمى‌توان به آيه مزبور و حديث فوق استدلال كرد. در هر صورت، انكار جريانات خارق العاده با قرآن سازگار نيست.

توضيح مطلب اين كه، يكى از اصول بينش دينى و الهى اعتقاد به مسأله اعجاز، كرامت و امثال آن است. اين اعتقاد در مكاتب مادّى وجود ندارد و يكى از مواردى است كه آن را به مكاتب الهى، بخصوص اسلام، اشكال مى‌گيرند و معتقدان به آن را متّهم به نقض اصل عليّت مى‌كنند.

آنان مى‌گويند: پذيرفتن اين مسائل ناقض اصل عليّت است، اگر اصل عليّت پذيرفته شده باشد بايد همه چيز از راه علّت و شرايط خاصّ خود به وجود آيد. در غير اين صورت، محال است محقق شود. چگونه

--------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، پيشين، ج2، باب14، ص90، روايت 14 و 15.

2ـ فاطر /43.

﴿ صفحه 24﴾مى توان قايل بود به اينكه بدون دخالت اسباب عادى، پديده اى تحقّق پيدا كند؟ پس اين اعتقاد منافى اصل عليّت است.

آيا دعا منافات با اصل علّيت دارد؟

آيا پذيرفتن معجزه يا امور خارق العاده به معناى انكار اصل عليّت است؟ آيا اصل عليّت يك قانون كلّى است و لازمه پذيرش اين قانون انكار معجزه و نفى تأثير دعاست؟

در اينكه اصل عليّت يك اصل ضرورى و كلّى است و قابل استثنا نمى‌باشد، شكى نيست. البته تبيين اين مطلب نيازمند بحثهاى عميق فلسفى است كه از حوصله اين بحث خارج مى‌باشد. تنها براى روشن شدن مطلب اشاره اى گذرا مى‌شود.

سؤال اين است: اگر اصل عليّت يك اصل كلّى و ضرورى است، پس چگونه مى‌توان معجزات و تأثير دعا را پذيرفت؟ براى روشن شدن پاسخ اين سؤال، لازم است مقدمه اى بيان گردد:

بين پذيرفتن اصل علّيت با پذيرفتن علّتهاى خاص در هر مورد و منحصر دانستن علّت به علّتهاى شناخته شده فرق است. در اينجا، اين دو مبحث با يكديگر خلط شده‌اند.

در فلسفه يك اصل عليّت وجود دارد كه بديهى و انكارناپذير مى‌باشد و مفاد آن بدين قرار است:

برخى موجودات عالم هستى به وجود موجودات ديگر نيازمندند و بدون آنها وجودشان محقّق نمى‌گردد؛ مانند اراده كه معلول و وابسته به

﴿ صفحه 25﴾نفس است. قاعده فلسفى اين بحث عبارت از اين است كه موجودِ فقير و معلولِ ممكن الوجود نيازمند موجودى است كه از او رفع نياز كند؛ يعنى اگر ديديم احتياج موجود محتاجى تأمين شد معلوم مى‌شود علّتى وجود داشته كه نياز او را برطرف كرده است. بنابراين، پديده ها و هر آنچه از خود داراى هستى نيست بايد در اثر تأثير عامل ديگرى بوجود بيايد.

اين قاعده بديهى و غير قابل تشكيك است و بر اين اساس، هر دانشمندى در هر علمى به دنبال يافتن علّت پديده هاست. تلاشهاى دانشمندان براى پيدا كردن علل پديده ها در طول تاريخ مبتنى بر اين اصل بوده است كه معلول نمى‌تواند بى علّت باشد و آنچه تاكنون بشر كشف كرده از بركت همين اصل بوده است.

خلطى كه در اين زمينه صورت گرفته درباره شناخت علل خاص است؛ يعنى پس از پذيرش اين اصل كه معلول نمى‌تواند بدون علّت باشد، نوبت به تعيين علّتهاى خاص براى معلولهاى خاص مى‌رسد؛ شناخت علّت خاص هر پديده از محدوده كار فلسفه خارج و در حيطه علم است.

بنابراين، قانون فلسفى عليّت اين است كه هر معلول نيازمند علّت است و فلسفه براى آن اوصافى كلّى بيان مى‌كند؛ ولى براى معلولى خاص علّت خاصى معرفى نمى‌نمايد و آن را وظيفه علم مى‌داند كه با تجربه علّتها را بشناسد. (و در جاى خود گفته شده كه راه شناخت علّتها وضع و رفع عوامل و شرايط است.)

اصل عليّت به عنوان يك قانون عقلى مى‌گويد: بايد در وراى

﴿ صفحه 26﴾موجوداتى كه محدود، مشروط و نيازمند هستند چيز ديگرى باشد كه به وسيله ارتباط با آن، وجود آنها تحقّق يابد؛ اما اينكه ويژگيهاى آن چيز چيست و چه اثرى مى‌تواند داشته باشد، بوسيله قانون علّيت اثبات نمى‌شود. به عبارت ديگر، شناخت علّتهاى خاصّ هر پديده از قانون علّيت بدست نمى‌آيد. همچنان كه گفته شد، شناخت علّتهاى خاص كار تجربه و علم است و قانون علّيت قانونى عقلى است و مقدّم بر تجربه و مستقل از آن.

به عنوان مثال، فرض كنيد دانشمندى در آزمايشگاه، با تغيير شرايط، در صدد كشف علل پديده اى است، ناگهان پديده جديدى رخ مى‌دهد؛ مثلاً، نورى مى‌جهد، صدايى مى‌آيد يا پديده مادّى ديگرى اتفاق مى‌افتد. به محض ديدن يا شنيدن، از وجود آن پديده مطّلع مى‌شود و مى‌فهمد كه آن پديده بى علّت نيست. او اين مطلب را طبق قانون عقلى علّيت، مى‌فهمد و به تجربه هم نيازى نيست؛ اما اينكه علّت پيدايش اين پديده چيست، عقل به خودى خود نمى‌تواند آن را مشخص كند وگرنه هيچ گاه به تجربه احتياجى نبود و عقل به تنهايى كافى بود كه بگويد علّت پيدايش فلان پديده چيست. بلكه يافتن علّت پيدايش اين پديده به تجربه و آزمايش نياز دارد. پس شناخت علّتهاى خاص كار تجربه و علم است نه عقل.

برخى از افراد وقتى علّت يك پديده مادى را نمى‌شناسند يا در حوزه تجربه آنها چيزى كه بيانگر چگونگى به وجود آمدن اين پديده باشد، نمى‌يابند توهّم مى‌كنند كه قانون علّيت استثنا پذيرفته است.

امروزه بعضى از فيزيكدانها چون نتوانسته‌اند علّت پاره اى از

﴿ صفحه 27﴾پديده هاى پنهان را كشف كنند (مثلاً، چگونه يك الكترون خاص از مدار خود خارج مى‌شود) گفته‌اند كه اين پديده ها علّتى ندارند و معتقد شده‌اند كه در اين موارد، قانون علّيت نقض شده است! بدون توجّه به اين كه قانون علّيت قابل نقض نيست. آنچه آنها بايد در صدد شناخت آن باشند علّت خاصّ پديده هاست كه اگر شناخته نشود به دليل ناقص بودن تجربه است.

بنابراين شناخت علت خاص در گرو تجربه است اما مسأله مهم (خلط دوم) اين است كه آيا با تجربه مى‌توان علّت منحصر پديده اى را شناخت؟ اگر در شرايط خاصى به تجربه پرداختيم و معلوم گرديد كه پيدايش يك شىء در گرو شىء ديگرى است و رابطه بين آن دو مشخص گشت؛ مثلاً، با تجربه فهميديم كه هرگاه «الف» باشد «ب» نيز تحقّق مى‌يابد و هرگاه «الف» را برداريم «ب» نيز نابود مى‌شود. آيا اين تجربه مى‌تواند به ما نشان دهد كه «ب» از غير راه «الف» از هيچ راه ديگرى تحقّق پيدا نمى‌كند؟

بشر ساليان دراز است كه براى روشن كردن آتش از وسايل خاصّى استفاده مى‌كند؛ آيا مى‌تواند بگويد كه آتش جز از راه اين وسايل از هيچ راه ديگرى به وجود نمى‌آيد؟ يا ما معمولاً براى ايجاد حرارت از آتش استفاده مى‌كنيم، آيا حق داريم بگوييم حرارت از هيچ راه ديگر بدست نمى‌آيد؟ آيا مى‌توان ادّعا كرد كه حرارت در هر جاى دنيا و در هر زمانى تنها از طريق آتش ايجاد مى‌شود؟ آيا تجربه چنين نتيجه اى به ما مى‌دهد؟ يا چنين نتيجه مى‌دهد كه در شرايطى خاص، آن حرارت معلول آتش بوده است؟ ما فقط حق داريم بگوييم، تا آنجا كه ما مى‌دانيم علّت به وجود آمدن حرارت، آتش است؛ اما حق نداريم كه بگوييم هيچ عامل ديگرى

﴿ صفحه 28﴾براى پيدايش حرارت وجود ندارد و محال است كه وجود داشته باشد. اين ادّعا جاهلانه و دور از شأن يك محقّق است كه تأثير يك عامل نامحسوس و ناشناخته را نفى كند.

بنابراين، آزمايش و تجربه (علم) نمى‌تواند علّت منحصر به فرد اشيا را به بشر بياموزد. تجربه تنها آنچه را كه در حوزه احساس انسان واقع مى‌شود، اثبات مى‌كند و حقّ نفى ماوراى آن را ندارد. پس اين ادّعا، كه علم مسائلى را كه انبيا فرموده‌اند يا تأثير دعاها را بطور مستقل نفى مى‌كند، سخن پوچى است. علم مى‌گويد تا آنجا كه تجربه نشان مى‌دهد پيدايش هر فرد انسانى به وسيله پدر و مادر اوست؛ اما حق ندارد كه بگويد پيدايش انسان از راهى غير از اين محال است.

اساساً تجربه هيچ گاه نمى‌تواند محال بودن را اثبات كند. محال بودن مفهومى تجربى نيست، بلكه مفهومى فلسفى است كه فقط از راه عقل به اثبات مى‌رسد. آنچه از راه تجربه اثبات مى‌شود عدم وقوع است؛ اما محال بودن آن دور از دسترس تجربه است. پس هر علمى هر قدر هم كه پيشرفت كند نمى‌تواند مسائلى مانند اعجاز، تأثير دعا و امثال آن را نفى كند و بگويد كه چنين چيزى محال است. با توجه به اين مقدمه، روشن مى‌گردد كه:

پذيرش اعجاز يا هر امر خارق عادتى به هيچ وجه به معناى انكار اصل علّيت يا پذيرفتن استثنا در اصل علّيت نيست؛ چون اين امور مستند به خدا هستند، علّت مفيضه هستى بخش را در خود دارند؛ يعنى فرض پذيرش اين امور فرض پذيرفتن علّيت خداست. اما درباره علل طبيعى،

﴿ صفحه 29﴾اگر معلولى بدون علّت طبيعى شناخته شده اى به وجود آيد، آيا اين به معناى نقض قانون علّيت است؟

با توجه به مقدمه اى كه گفته شد، نمى‌توان ادّعا كرد كه علّت طبيعى براى پيدايش يك معلول منحصر است به آنچه ما شناخته ايم و راه ديگرى براى پيدايش آن وجود ندارد؛ زيرا ممكن است در مواردى كه امر خارق العاده اى محقق مى‌شود، عللى غير از خدا و در طول وجود خدا نيز وجود باشد، عللى كه ما به آنها آگاه نيستيم.

علاوه بر آن، با قانون عليّت، عليّت امور غير طبيعى براى امور طبيعى انكار نمى‌شود. هيچ علمى نمى‌تواند تأثير يك امر غير طبيعى در پيدايش يك امر طبيعى را نفى كند، بلكه حتى چنين تأثيراتى را اثبات نيز مى‌نمايد. كسانى كه متحمّل رياضت شده و نيروى نفسانى قوى پيدا كرده‌اند، مى‌توانند در برخى پديده هاى مادّى تصرّف كنند و كارهايى انجام دهند كه به وسيله اسباب طبيعى ميسّر نيست. اين مسأله اى است كه امروزه قابل تشكيك نمى‌باشد.

بنابراين، پيدايش امور خارق العاده به معناى نقض قانون علّيت (قانون فلسفى علّت و معلول) نيست. پس سخن كسانى كه براى انكار آن به آياتى نظير آيه شريفه «لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّهِ تَبْدِيلا» 1استدلال مى‌كنند درست نيست و لازمه تحقّق امر خارق العاده نقض سنّت الهى نمى‌باشد؛ گذشته از آنكه:

اين آيه شريفه درباره جوامع بشرى است و در صدد بيان اين مطلب

--------------------------------------

1ـ فاطر /43.

﴿ صفحه 30﴾است كه هرگاه مردمى عصيان بورزند، آيات الهى را تكذيب كنند و در مقام نفى آيات الهى برآيند، در جامعه فساد شايع شود و راه صلاح و حق مسدود گردد، امر بر ديگران مشتبه شود و نتوانند راه حق را بيابند. سنّت خداوند اين است كه به چنين مردمى مهلت ندهد و با عذاب آسمانى يا زمينى يا امثال آن، آنان را نابود كند. اين آيه در ارتباط با اين موارد است و ربطى به قوانين طبيعى ندارد كه بخواهد بگويد سنّت الهى اين است كه هر پديده مادّى از يك علّت مادّى ناشى مى‌شود و مثلاً، حرارت همواره از آتش حاصل مى‌گردد.

و به فرض آنكه آيه مزبور نسبت به همه قوانين حاكم بر جهان قابل تعميم باشد، مى‌پرسيم: آيا قوانين الهى فقط همانهايى است كه ما مى‌شناسيم يا اگر قوانينى هم باشد كه ما نشناخته ايم آنها نيز قانون خداست؟

يكى از سنّتهاى الهى اين است كه هرگاه مصالح اقتضا كند كارى از غير مجراى طبيعى انجام مى‌گيرد. علم يا فلسفه كجا اثبات كرده است كه سنّت خدا چنين است كه هر پديده طبيعى بايد فقط از راه علّت مادّى و عادى به وجود آيد؟

بنابراين اثبات معجزه و تأثير دعاها به معناى نفى علّت در پديده واقع شده نيست، بلكه به معناى اثبات علّتى وراى علّتهايى است كه عموم مردم مى‌شناسند.

لذا، اصل علّيت به عنوان يك اصل ضرورى و كلّى با معجزه و امور خارق العاده قابل جمع است و هيچ تناقضى با آنها ندارد.1

-------------------------------

1ـ ر. ك. به: كتاب «معارف قرآن» اثر مؤلف.

آيا دعا باعث سستى و تنبلى مردم مى‌شود؟

يكى از بحثهايى كه درباره دعا مطرح مى‌شود، در زمينه جنبه اجتماعى و روانشناختى آن است. برخى از افراد اين گونه القاء شبهه مى‌كنند كه اگر مردم به تأثير دعا معتقد باشند، موجب مى‌شود كه در فعاليت زندگى سست شوند، خواه در امور شخصى باشد و خواه در امور اجتماعى. اين سستى خواه نا خواه موجب عقب ماندگى اجتماعى مى‌شود و وسيله خوبى براى ستمگران است كه مردم را به دعا و اعمال عبادى سرگرم كنند و خود به چپاول ثروتهاى آنان مشغول شوند.

اما واقعيت اين است كه از هر حقيقتى ممكن است به شكلى سوء استفاده شود. اگر از حقيقتى سوء استفاده شد، نبايد اصل آن حقيقت را انكار كرد. معناى دعا اين نيست كه دست از تلاش و سازندگى برداريم، چه در مسائل فردى و چه در مسائل اجتماعى، بلكه معناى دعا اين است كه انسان مؤمن، مؤثّر حقيقى را خدا مى‌داند، هرگاه احساس نياز مى‌كند براى رفع نياز خود به خدا توجه مى‌كند، ضمن اينكه از اسباب مادّى كه در اين زمينه قرار داده در حدّ خود استفاده مى‌كند؛ چون خداوند چنين خواسته و مقدّر فرموده است، ولى اين اسباب را مستقلّ در تأثير نمى‌داند.

و با وجود آنكه از اسباب مادّى بهره مى‌گيرد، بدانها اعتماد ندارد. در نتيجه، اگر اسباب مادّى نيز فراهم نباشد مأيوس نمى‌گردد؛ چون خدا را قادر مى‌داند كه از راههاى غير عادى نيز نيازهاى او را رفع كند. با توجّه به

﴿ صفحه 32﴾اين حقيقت، نه تنها اعتقاد به تأثير دعا موجب سستى او نمى‌گردد، بلكه موجب تلاش و اميد بيشتر او مى‌شود.

اگر انسان فقط به اسباب مادّى متّكى باشد، در صورتى فعاليت خواهد كرد كه به فراهم شدن آنها اميدوار باشد؛ ولى انسان مؤمن حتى با علم به فراهم نبودن اسباب عادى نيز مأيوس نمى‌گردد.

در جنگ بدر، هنگامى كه مسلمانان در نهايت سختى بودند و نيرو و ساز و برگ جنگيشان بسيار كمتر از دشمن بود، دست به دعا برداشتند. «اِذْ تَسْتَغيثُونَ رَبَّكُمْ...» و خداوند نيز دعاى آنان را مستجاب ساخت و هزار ملك به ياريشان فرستاد و مسلمانان به پيروزى رسيدند. اگر مسلمانان به دعا اعتقاد نداشتند چه بسا روحيه خود را مى‌باختند، عقب نشينى كرده و شكست مى‌خوردند.

پس اعتقاد به دعا موجب شكست و عقب ماندگى نيست، بلكه برعكس، گاهى عدم اعتقاد به دعا موجب شكست مى‌گردد. اين شبهه در واقع ناشى از عدم شناخت دقيق دعاست. اين تصوّر كه به جاى هر كارى انسان فقط دعا كند و هيچ فعاليت ديگرى نداشته باشد معناى واقعى دعا نيست. بايد وقتى چيزى از خدا مى‌خواهيم او را مؤثّر حقيقى بدانيم، آنچه را هم در اختيار داريم از او بدانيم، نه اينكه آنچه را در اختيارمان است از خود بدانيم و به دنبال كمك خداوند از طريق ديگرى باشيم. مگر وجود انسان و هر آنچه را دارد متعلّق به خدا نيست.؟

معناى دعا اين نيست كه انسان از خدا بخواهد كه از راه ديگرى غير از طرق عادى كارى را انجام دهد. اين در واقع تعيين تكليف نمودن براى

﴿ صفحه 33﴾خداست؛ مثل اين كه كسى در سفره نان داشته باشد و بگويد: خدايا از طريق ديگرى به من روزى بده. اين دعاى واقعى نيست.

اگر انسان واقعاً چيزى از خدا مى‌خواهد و خدا را مدبّر و حكيم مى‌داند، بايد از آنچه در اختيار او قرار داده استفاده كند و اگر كمبودى احساس مى‌كند آن را از خدا بخواهد تا تأمين نمايد. لذا، به كسى كه خداوند به او بينايى عطا كرده است، ولى چشمان خود را بسته و مى‌گويد خدايا من با چشم بسته راه مى‌روم، تو مرا به مقصد برسان، بايد گفت: مگر خداوند به تو چشم نداده كه از آن استفاده كنى!

معناى دعا اين نيست كه نعمتهايى كه خدا، از روى حكمت، عطا كرده كنار بگذاريم و بگوييم كه خدايا، همان چيز را از راه ديگرى برايم برسان. اين سخن در واقع به اين معناست كه خدايا من تدبير تو را قبول ندارم؛ تو گفتى با چشم ببين، اما من مى‌خواهم با گوش ببينم! نقل شده است كه حضرت موسى(عليه السلام) بيمار شده بود بنى اسرائيل به او گفتند اگر از فلان گياه استفاده كنى خوب مى‌شوى موسى گفت: من خود را مداوا نمى‌كنم تا خداوند مرا شفا دهد. چندى گذشت اثرى از بهبودى آشكار نشد. از جانب خداوند به او وحى شد: به عزّت و جلالم سوگند، شفايت نمى‌دهم مگر اينكه از همان گياه استفاده كنى. اى موسى، تو مى‌خواستى با توكل خود حكمت مرا باطل سازى؟ به جز من چه كسى خاصيت شفا بخشى را به ريشه گياهان داده است؟

طبيعى است كه خداوند تدبير حكيمانه خود را تابع هوى و هوس ما قرار نمى‌دهد:

﴿ صفحه 34﴾«وَ لَوِاتَّبَعَ الْحَقُّ اَهْوائَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَالاَْرْضُ...» 1؛

و اگر حق از هوسهاى آنان پيروى كند حتماً آسمانها و زمين تباه مى‌گردد.

پس بايد از آنچه در اختيار ما قرار داده به شكل مطلوب استفاده كنيم و تدبير و حكمت او را بپذيريم. خداوند به گزاف و بدون حكمت كارى انجام نمى‌دهد. اسباب و وسايلى كه در عالم قرار داده بر اساس اقتضاى حكمت اوست؛ همه به نفع ماست و در حل مشكلات ما مؤثّر مى‌باشد. لذا، نبايد آنها را كنار بگذاريم و بخواهيم كه رزق ما را از راه ديگرى برساند. تدبير به دست اوست، بايد از او بخواهيم؛ اما او از هر راهى كه صلاح بداند عمل مى‌كند. اگر از آنچه در اختيار ما گذاشته استفاده كنيم متوجّه خواهيم شد كه خدا وسايل اجابت را از قبل فراهم كرده است، تنها بايد از آنها استفاده كنيم.

البته خدا عاجز نيست كه از راههاى ديگرى وسايل كار را فراهم كند، ولى استفاده نكردن از اسبابى كه در اختيار انسان قرار داده نيز به معناى دعا و توكّل نيست، بلكه سوء استفاده يا سوء تفسيرهايى است كه بعضى افراد از مفاهيم اسلام دارند. توكّل به اين معنا نيست كه به خدا اعتماد كنيم، ولى از اسباب مادّى استفاده ننماييم. اسباب مادّى را خداوند براى استفاده ما قرار داده است.

بنابراين، متوكّلان حقيقى از ساير مردم بسيار فعّالترند. مجاهدانى كه با توكّل بر خدا به جبهه مى‌روند و با دشمن مى‌جنگند تلاششان بيش از

------------------------------------

1ـ مؤمنون /71.

﴿ صفحه 35﴾سايرين است؛ در عين حال پيروزى را نيز از خدا مى‌دانند:

«... وَ مَا النَّصْرُ اِلاّ مِنْ عِنْدِ الّهِ الْعَزيزِ الْحَكيمْ...» 1؛

پيروزى جز از سوى خداوند عزيز و حكيم نيست.

مجاهد واقعى پيروزى و يارى را از خدا مى‌خواهد، ضمن آنكه آنچه را خدا به او عطا كرده ناديده نمى‌گيرد و از آنها نيز استفاده مى‌كند. پس دعاى حقيقى از كسى صادر مى‌شود كه از وسايل و اسبابى كه خداوند مقدّر فرموده استفاده كند، نه اينكه آنها را رها كند و اجابت دعاى خود را از راه ديگرى بخواهد. بنا به مضمون روايات، دعاى چنين افرادى مستجاب نمى‌شود. در برخى از روايات نقل شده2 فردى كه زن ناصالحى دارد و دعا مى‌كند كه خدا او را از شرّ وى نجات دهد، مستجاب نمى‌شود، چون خدا طلاق را در اختيار او قرار داده، اگر واقعاً ناصالح است و زندگى با او منافات با مصلحت دنيا و آخرت دارد مى‌تواند او را طلاق دهد؛ لذا، دعاى او بى معناست. بله، اگر قصد او از دعا اين باشد كه خداوند تحمّل او را در مقابل چنين زنى زياد كند تا به كمالاتى نايل شود، يا منظور او از دعا اين باشد كه خداوند چنين زنى را اصلاح كند، چنين دعايى مطلوب است؛ اما در غير اين موارد دعا بى فايده است؛ چون وسيله نجات از شرّ او را در اختيار دارد و از آن استفاده نمى‌كند. اگر اين شخص در درخواست خود جدّى است بايد از وسيله اى كه خدا در اختيار او قرار داده است استفاده كند.

----------------------------------

1ـ آل عمران /126.

2ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، 93، ص256، روايت 10.

﴿ صفحه 36﴾از رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) نقل شده كه فرمود:

«اَلدّاعِى بِلا عَمَل كَالّرامى بِلا وَتَر» 1؛

هر كس دعا كند ولى عمل ننمايد مانند كسى است كه بدون چله كمان مى‌خواهد تير اندازى كند.

و در روايت ديگرى فرمود:

دعاى كسى كه در خانه نشسته و از خدا طلب روزى مى‌كند مستجاب نمى‌شود. 2

پس اسلام هرگز دعا را جانشين اسباب و عللى كه در دسترس بشر است قرار نداده، بلكه خواسته به انسانها بفهماند كه اسباب از خود استقلال ندارند، تأثير همه اين اسباب به دست اوست: لذا حتى با وجود اسباب نيز بايد توجه انسان به خدا باشد. انسان بايد همه نيازهاى خود را از خدا بخواهد، حتى اگر اسباب عادى آن فراهم باشد. انسان موحّد حتى وقتى كه نان در سفره دارد به خدا توجه مى‌كند و از او مى‌خواهد كه گرسنگى او را برطرف سازد. در نظر او همه چيز وسيله است و تأثير نهايى از سوى خداست. لذا، دعا در هر حال مطلوب است، چه در حالى كه انسان دستش از اسباب عادى كوتاه باشد و چه در حالى كه اسباب عادى براى او فراهم باشد. در جايى كه اسباب عادى وجود دارد دعا نشانه مستقل ندانستن اين اسباب است و اعتقاد به استقلال خداوند و نياز انسان به تفضّلات الهى؛ آنجا هم كه اسباب عادى مهيّا نيست، دعا نشانه

-------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج93، ص312، روايت 17.

2ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج71، ص344، روايت 1.

﴿ صفحه 37﴾محدود ندانستن قدرت خداوند در اسباب عادى است و اعتقاد به اين كه او مى‌تواند از طريقى غير از اسباب عادى نيز نياز انسان را تأمين نمايد. پس دعا در هر حال مطلوب است.

انسانى كه گرسنه مى‌شود، اگر داراى ايمان قوى باشد از خدا مى‌خواهد كه او را سير نمايد، سپس بر سر سفره غذا مى‌نشيند و غذا مى‌خورد. در اين حال، غذا خوردن او هيچ منافاتى با دعا كردنش ندارد؛ يعنى فقط خدا را مؤثّر حقيقى در رفع نيازهاى خود مى‌داند و معتقد است كه چون خدا خواسته و اين اثر را در غذا قرار داده موجب سيرى مى‌گردد و بدين دليل، از آن استفاده مى‌كند وگرنه وجود يا عدم غذا براى او تفاوتى ندارد و معتقد است كه خدا مى‌تواند از هر راهى بخواهد او را سير نمايد.

خداوند به حضرت موسى(عليه السلام) وحى كرد: «اى موسى، هر چه را احتياج دارى از من بخواه، حتى نمك غذايت را».

درخواست همه چيز از خدا به اين معنى نيست كه انسان هيچ گونه تلاشى نكند و بگويد: بايد فقط از خدا خواست، او بايد درست كند. اين طرز تفكر غلط است. حقيقت دعا و درخواست در اين است كه انسان بفهمد و اعتراف كند كه از خود چيزى ندارد و هر چه هست از اوست. هم قدرت كار و تلاش از اوست، هم اسباب و ابزار را او فراهم كرده و هم نيروى فكر و تعقّل را او داده است. اينها همه نعمتهاى الهى است كه بايد در تأمين حوايج بكار گرفته شود. در واقع، معناى خواست از خدا اين است كه انسان اعتراف داشته باشد كه همه وسايل از خداست. اين همان حقيقت بندگى است كه لازمه آن فرمانبردارى مى‌باشد.

﴿ صفحه 38﴾بنابراين، اعتقاد به دعا نه تنها باعث تنبلى نمى‌شود، بلكه خود نيروى محرّكى است كه انسان را به تلاش و كوشش بيشتر وا مى‌دارد.

اثرات دعا

الف ـ اثرات تربيتى

از نظر تربيتى دعا چه نقشى دارد؟ آيا اساساً دعا در زندگى انسان نقشى دارد؟

برخى تصوّر كرده‌اند كه اثر تربيتى دعا فقط از جهت تلقين به نفس است؛ يعنى وقتى انسان مطالب خوبى را بر زبان مى‌آورد به خودش تلقين مى‌كند كه بايد اين چنين باشد؛ مثلاً با خواندن دعاى «مكارم الاخلاق» به نفس تلقين مى‌شود كه بايد اخلاق خود را اصلاح كنيم، صفات خوب كسب نماييم و از صفات بد اجتناب ورزيم. اينان اثر تربيتى دعا را فقط در همين جنبه مى‌دانند و دعاهايى را كه فاقد اين جنبه باشند، دعاهاى استعمارى قلمداد مى‌كنند!

اين تصوّر ناشى از كوته بينى و نقص شناخت نسبت به معارف اسلامى است. بزرگترين اثر دعا همان حقيقت عبادى است كه در آن نهفته است؛ همان كه موجب تكامل معنوى انسان و انسانيت او مى‌شود. البته ممكن است در بعضى از دعاها آثار تلقين به نفس و نظاير آن نيز وجود داشته باشد؛ اما اين آثار مانند حركت آرواره ها به هنگام غذا خوردن است كه در عين آنكه كار جويدن غذا را انجام مى‌دهد، خود نيز ورزش كرده و از اين جهت تقويت مى‌گردد. اين ورزش را نمى‌توان فايده حقيقى غذا خوردن

﴿ صفحه 39﴾دانست؛ فايده حقيقى غذا خوردن تأمين مواد لازم براى بدن است.

فايده حقيقى دعا نيز توجه به خدا و بندگى اوست. اين گونه آثار كه گاهى بر بعضى از دعاها مترتب مى‌شود، فوايد بسيار ناچيزى است كه در مقابل فايده اصلى چيزى به حساب نمى‌آيد.

كمال انسان در اين است كه فقر خود را نسبت به خدا درك نمايد و به اين حقيقت اعتراف كند.1تا انسان نسبت به اين واقعيت اعتراف نكند، فقر خود را به درستى نشناسد و به كمال انسانى نائل نمى‌شود.

يكى از چيزهايى كه موجب مى‌شود انسان به اين معرفت نزديك گردد يا معرفت او كامل شود دعاست. دعا خود عبادت است و تنها راه تكامل انسان نيز عبادت مى‌باشد. بنابراين، دعا يكى از راههاى تكامل انسان است.

خداوند در آيه شريفه «اَلَّذينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتي...» 2 مى‌فرمايد: مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم. سپس اضافه مى‌فرمايد:

محقّقاً كسانى كه از بندگى من سرپيچى كنند و خود را بزرگتر از آن بدانند كه در مقابل عظمت الهى سر تعظيم فرود آورند و متكبّرانه از عبادت من سرپيچى كنند، با ذلّت و خوارى وارد جهنّم خواهند شد. دو جمله مذكور در آيه شريفه در حكم صغرى و كبراست: دعا عبادت پروردگار است؛ و هر كه از عبادت خدا سرپيچى كند به عذاب دردناك و خواركننده اى مبتلا خواهد شد. نتيجه آنكه: هر كه از دعا سرپيچى كند به عذاب الهى گرفتار خواهد شد.

----------------------------------

1ـ فاطر /15. «يا اَيُّهَا النَّاسُ اَنْتُمُ الْفُقَراءُ اِلَى اللّهِ وَاللّهُ هُوَ الْغَنِىُّ الْحَميدُ.»

2ـ مؤمن /60.

﴿ صفحه 40﴾همچنان كه ذكر گرديد، فايده و اثر اصلى دعا همان تكامل معنوى انسان در اثر بندگى و اعتراف به ذلّت در مقابل خداوند است؛ اما بر دعا اثرات فرعى و جنبى نيز مترتّب است كه به برخى از آنها اشاره مى‌شود:

ب ـ اثرات جنبى

1ـ شناخت خدا: عمده ترين دليل نيايش و دعا شناخت پروردگار است. اين معرفت ريشه همه سعادتها و موجب تمام اصلاحات است.

عده اى به حضور امام صادق(عليه السلام) رسيدند و عرض كردند كه چرا ما دعا مى‌كنيم ولى مستجاب نمى‌گردد؟ حضرت فرمودند: براى اينكه شما كسى را مى‌خوانيد كه او را نمى‌شناسيد.1

اسامى مبارك خداوند كه او را بدانها مى‌خوانيم2 و مى‌ستاييم همه سرشار از معانى متعدّد است و تكرار آنها فوايد بسيارى در بر دارد كه از جمله آن فوايد توجّه به معانى وصفى آنها و تكميل معرفت انسان نسبت به خداوند است.

وقتى اسامى پروردگار را از قبيل رحمان، رحيم، سميع، بصير، منعم، غفور و غيره بر زبان جارى مى‌كنيم، توجّه پيدا مى‌كنيم كه پروردگارى مهربان، شنوا، بينا و آمرزنده داريم و در نتيجه به رحمت و آمرزش او اميدوار مى‌شويم. دعا كننده با تدّبر و تعمّق در اين صفات، خود را مرتبط با خدايى مى‌بيند كه هيچ چيزى در برابر قدرت او مشكل نيست. اصلا

---------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، پيشين، ج 93، باب 24، ص 368، روايت 4.

2ـ اعراف /180. «وَلِلّهِ الاَْسْماءُ الْحُسْنى فَاَدْعُوهْ بِها...»

﴿ صفحه 41﴾مشكل و آسان براى او مطرح نيست. اين مسأله اميد و نشاط تازه اى به شخصى كه از همه جا نااميد شده مى‌دهد.

در اين مختصر، نيازى به تذكّر تأثير اميد در حيات، نشاط، كار و تحمّل شدايد نيست. و نيز توجّه به اين مطلب كه او رفتار و گفتار ما را مى‌بيند و مى‌شنود موجب مى‌گردد كه گوينده به انجام عمل شايسته و پرهيز از گفتار و كردار زشت تشويق شود. علاوه بر اين، برخى از دعاها يك دوره درس خداشناسى و توحيد در سطحى بسيار عالى است. دعاهايى نظير دعاى عرفه امام حسين(عليه السلام) دعاى صباح، دعاى ابوحمزه و دعاهاى بسيار ديگرى كه بويژه در صحيفه سجاديه آمده از اين قبيل است.

2ـ كسب اخلاق خدايى: در دستورات مذهبى و احاديث شريفه توصيه شده است كه به اخلاق خدايى درآييد.

«تَخَلَّقُوا بِاَخْلاقِ اللّهِ» 1

دعاكننده از طريق دعاى خود سعى مى‌كند صفات خدايى را در خود ايجاد و تقويت نمايد و كوشش مى‌كند كه همچنان كه خدا را به صفاتى مانند مهربانى و گذشت متّصف مى‌سازد او نيز با ديگران مهربان و باگذشت باشد.

3ـ پاكى و پاكيزگى: از آداب دعا، پاك بودن لباس و حلال بودن غذاى دعا كننده و مباح بودن مكان دعاست. پيامبر گرامى(صلى الله عليه وآله وسلم) مى‌فرمايند: كسى كه دوست دارد دعايش مستجاب شود بايد خوراك و كسبش را پاكيزه كند.2

-------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، پيشين، ج61، باب 42، ص 129.

2ـ ج 93، ص 320، پيشين، روايت 30.

﴿ صفحه 42﴾وقتى دعاكننده مقيّد گردد كه از راه حرام ارتزاق نكند و كسب و كار ناروا نداشته باشد به كمال معنوى مى‌رسد. جامعه اى كه افراد آن با چنين دعايى سروكار داشته باشند چه ملّت خوشبخت و داراى چه مدينه فاضله اى خواهد بود!

4ـ سركوبى نفس: بزرگترين فايده دعا و حتى همه عبادات، جلوگيرى از طغيان نفس است. حضرت على(عليه السلام) در خطبه قاصعه، در نكوهش تكبّر مطالب مفصّلى بيان مى‌دارند. در قسمتى از اين خطبه مى‌فرمايند: اين خوى پليد بزرگترين دام شيطان و قوى ترين ابزار فريب او شمرده مى‌شود.

نابود ساختن خودخواهى به منزله ريشه كن كردن تمامى معايب اخلاقى و آماده نمودن خود براى كسب همه فضايل است. خداوند در قرآن مى‌فرمايد:

«قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَكّيها» 1؛

هر كه نفس خود را از گناه و بدى پاك سازد رستگار خواهد شد.

نيايشگر با ايستادن در پيشگاه خدا، و توجه نمودن به كبريايى و عظمت او، و در نظر گرفتن كوچكى و حقارت خود، فقر و نياز سراپاى وجود خويش را در مقابل خداوند اظهار مى‌نمايد و بدين وسيله، خود را از هر مخلوقى بى نياز و تنها به او نيازمند مى‌بيند. پس دعا فروتنى توأم با مناعت و عزّت نفس را به دنبال دارد.

-------------------------

1ـ شمس /9.

شرايط استجابت دعا

با اينكه خداوند در قرآن كريم وعده استجابت دعا را داده و فرموده: «اُدْعُونى اَسْتَجِبْ لَكُمْ» 1 چرا معمولاً دعاها مستجاب نمى‌شوند؟ آيا براى استجابت دعا شرايطى وجود دارد؟

براى همه كسانى كه به امر الهى به دعا مى‌پردازند، اين سؤال مطرح مى‌گردد.

علماى علم كلام مى‌گويند: تخلّف در «وعيد» ممكن است و چنين كارى عقلا قبيح نيست؛ ولى تخلّف در «وعده» عقلا قبيح است و انجام فعل قبيح بر خداوند محال است. پس تخلّف از اجابت كه در اين آيه «وعده» داده شده عقلا قبيح است. به فرض آنكه هيچ دليل عقلى نيز بر اين مطلب نداشته باشيم خود قرآن مى‌فرمايد:

«اِنَّ اللّهَ لا يُخْلِفُ الْميعادَ» 2؛

خداوند در وعده تخلّف نمى‌كند.

همين آيه كافى است كه ما منتظر اجابت همه دعاهاى خود از سوى خداوند باشيم. با توجه به لزوم وفاى به وعده و تأكيد الهى بر اين مطلب، پس علت مستجاب نشدن دعاهاى ما چيست؟

اين مطلب مكرّراً از ائمّه اطهار(عليهم السلام) سؤال مى‌شد و آن بزرگواران نيز متناسب با فهم سؤال كننده جوابهايى به اشخاص گوناگون مى‌دادند. در بعضى از روايات، براى دعاكننده شرايطى ذكر شده يا براى دعا، آداب يا

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ مؤمن /60.

2ـ رعد /31.

﴿ صفحه 44﴾اوقات خاصّى تعيين گرديده است.

آيا اين موارد به معناى مقيّد كردن اطلاق آيات است؟ يعنى آيا دعاى ما به شرطى مستجاب مى‌گردد كه در فلان زمان، فلان مكان و فلان حال باشد؟ اگر در غير از اوقات و حالات خاصّى باشد وعده خداوند تحقّق نخواهد يافت؟ يا اينكه اين روايات معناى ديگرى دارد؟

آنچه از ظاهر اين آيه به نظر مى‌رسد اين است كه اطلاق كلّى دارد و احتمال مقيّد بودن آن بسيار ضعيف است. براى توضيح مطلب، مثالى ذكر مى‌شود: اگر انسان سخاوتمندى عده اى را به ميهمانى دعوت نمايد و پس از حضور آنان از اغلب آنها پذيرايى نكند، آيا به او اعتراض نمى‌كنند كه چرا به وعده خود عمل نمى‌كنى؟ و پاسخ او به آنها كه چون لباسهاى شما تميز نيست يا مثلاً چند دقيقه دير آمده ايد قابل قبول نيست؛ چون دعوت او مطلق بوده و چنين شرايطى در آن ذكر نشده بود. پس لازم است او به وعده خود عمل كند و از همه آنان پذيرايى نمايد، مگر آنكه دليلى قطعى بر تقييد كلام او جود داشته باشد.

براى فهم بهتر اين آيه لازم است در آن دقت بيشترى بنماييم:

1ـ «اُدعُوا» يعنى چه؟ آيا معناى «دعا» اين است كه خواسته خود را بر زبان بياوريم، هر چند معناى آن را نفهميم؟ يا حتى اگر معناى آن را مى‌فهميم بدان توجه نداشته باشيم؟ يا در صورت توجه به معناى آن با ميل باطنى مان موافق نباشد؟

درست است كه معمولاً به تكلّم الفاظ، كه همراه با درخواست باشد، «دعا» گفته مى‌شود؛ مثلاً، كسى را صدا بزنيم و از او چيزى بخواهيم، اما

﴿ صفحه 45﴾الفاظ از مافى الضمير انسان حكايت مى‌كنند و خود اصالت ندارند. اين گونه نيست كه شكل الفاظ در حوادث جهان تأثيرى داشته باشد و هر لفظ از زبان هر كس كه ادا شود مؤثّر باشد. همان گونه كه قبلا بيان شد، دعا امرى قلبى است و زبان فقط از آنچه در دل است حكايت مى‌كند. پس دعا بايد از روح و دل انسان صادر شود و انسان واقعاً خواستار چيزى باشد. اگر فقط الفاظى را به زبان بياورد و در دل توجه نداشته باشد، بطور جدّى درخواست ننموده و در حقيقت دعا نكرده است.

دعا بايد همراه با خواست جدّى قلبى باشد و انسان در وقت دعا توجّه داشته باشد كه چه مى‌خواهد. واقعيت اين است كه بسيارى از دعاهاى ما از روى عادت و صرف لقلقه زبان است؛ عادت كرده ايم بعد از نماز چند جمله دعا كنيم بدون آنكه توجه جدى داشته باشيم و واقعاً درخواست از خدا داشته باشيم.

2ـ دعا بايد مصداق «اُدْعُونى» باشد؛ درخواست فقط از خدا باشد. اگر انسان شرايط مذكور را رعايت كند، ولى دل او متوجّه به خدا نباشد واقعاً دعا نكرده است؛ مثلاً، ما درخواست علم مى‌كنيم، واقعاً هم علم را دوست داريم، در درخواست خود نيز جدّى هستيم؛ اما تصور مى‌كنيم كه عالم شدن به خدا ربطى ندارد و فقط به سعى و كوشش خودمان بستگى دارد. مى‌گوييم:

«اَللّهُمَّ اِنّى اَسْأَلُكَ عِلْماً نافِعاً وَ عَمَلا صالِحاً...» ؛

پروردگارا، علم سودمند و كردار شايسته از تو طلب مى‌كنم.

اما در عمق جان اعتقاد نداريم كه خدا به انسان علم مى‌دهد. به عبارتى، تنها به دنبال جنبه تلقينى دعا هستيم كه علم چيز خوبى است و

﴿ صفحه 46﴾بايد به دنبال تحصيل آن رفت و از «اَللّهُمَّ» استنباط «اِنْ شاءَاللّه» داريم كه در بسيارى از كارهايمان فقط براى تشريفات بكار مى‌بريم و در واقع تعليقى بر مشيّت خدا نيست؛ همچنانكه در آغاز بسيارى از كارها «بسم الله الرحمن الرحيم» را صرفاً به عنوان تشريفات بكار مى‌بريم، اما بسيار كم اتفاق مى‌افتد كه حقيقتاً به ياد خدا باشيم و هر كارى را با نام و ياد او شروع كنيم. بسيارى از دعاهاى ما نيز به همين نحو است، با وجود آن كه در ظاهر مطلبى را از خدا درخواست مى‌نماييم، اما در واقع، به اين مطلب اعتقاد نداريم كه خدا بايد خواسته ما را عطا فرمايد. در اين صورت نيز نبايد منتظر اجابت دعايمان باشيم.

چنين دعاهايى كه صرف تكلّم برخى الفاظ است و در واقع خواستن از خدا نيست هيچ گاه به اجابت نخواهد رسيد؛ چون درخواست واقعى ما از خدا نيست، بلكه به اسباب مادّى و قدرت خود متّكى هستيم. حتى اگر از كسانى كه اين گونه دعا مى‌كنند سؤال شود كه آيا واقعاً خداوند به انسان علم عطا مى‌كند، يا توفيق عمل مى‌دهد. پاسخ مى‌دهند و مجادله مى‌كنند كه خير، اين مطلب هيچ ربطى به خدا ندارد!

علّت عدم استجابت اين گونه دعاها همين مطلب است كه آنها اعتقادى به قدرت خدا ندارند و به واقع از او چيزى نمى‌خواهند. بنابراين، دعاى واقعى آن است كه درخواست ازخدا باشد و معتقد باشيم كه اعطاى مطلوب تنها به دست اوست، وگرنه نوعى تشريفات خواهد بود. امّا اينكه اين تشريفات تا چه حد سودمند است بحث ديگرى است و مجال ديگرى مى‌طلبد، ولى خلاصه آن كه دعاى حقيقى نيست؛ مانند بسيارى

﴿ صفحه 47﴾از تعارفاتى كه به يكديگر مى‌كنيم؛ مثلاً، از دوستى مى‌پرسيم: «حال شما چطور است؟» او نيز پاسخ مى‌دهد كه الحمد لله، از دعاى شما بد نيستيم! در حالى كه ممكن است اصلا دعايى در كار نبوده و صرفاً تعارف است.

ما بايد از اين گونه دعا كردن، از درگاه خداوند طلب استغفار كنيم؛ چون با اين شكل دعا كردن و با اين طرز فكر، خدا را ضعيف و ناتوان به حساب آورده ايم، درباره او به چيزهايى معتقد شده ايم كه در شأن او نبوده است.

آيه «اُدْعُونى اَسْتَجِبْ لَكُمْ» شرطى است كه به شكل امر بيان شده و در واقع اين گونه است كه «اِنْ تَدْعُونى اَسْتَجِبْ لَكُمْ» . اين شرط در صورتى تحقّق پيدا مى‌كند كه اولا، در درخواست خود جدّى باشيم و ثانياً، درخواست ما از خدا باشد و او را در تحقّق دعايمان مؤثّر بدانيم. در اين صورت، شرايط استجابت دعا محقّق گرديده است. آيا مى‌توان گفت كه چنين دعايى نيز مستجاب نمى‌گردد؟

نقل شده كه بنى اسرائيل دچار قحطى طولانى شده بودند. حضرت موسى(عليه السلام) همراه جمعى جهت نماز استسقاء (طلب باران) از شهر خارج شدند وحى آمد:

«كَيْفَ اَستَجيبُ لَهُمْ وَ قَدْ اَظْلَمَتْ عَلَيْهِمْ ذُنُوبُهُمْ... يَدْعُونَنى عَلى غَيْرِ يَقين» ؛

خداوند فرمود: چگونه دعاى اين جماعت را اجابت كنم در حالى كه گناهان بر آنها سايه افكنده و مرا مى‌خوانند در حالى كه يقين ندارند (باور ندارند كه خدا توانايى انجام خواسته هاى آنان را دارد).

نكته ديگرى كه در اينجا قابل ذكر است مربوط به لوازم استجابت

﴿ صفحه 48﴾دعاست. ممكن است از خداوند درخواستى داشته باشيم و صلاح خود را در استجابت آن دعا بپنداريم و آن را براى خود موجب كسب كمالى بدانيم؛ اما در واقع، در تشخيص مصداق دچار اشتباه شده باشيم. نمى‌دانيم كه اگر خواست ما تحقّق پيدا كند چه لوازمى دارد، آيا لوازم آن نيز به حال ما مفيد است يا نه؟ اگر ما به لوازم آن آگاهى داشتيم، قطعاً دعاى ما به شكل ديگرى اظهار مى‌گرديد. به عبارت ديگر، اگر خداوند به ما بفرمايد كه استجابت دعاى تو چنين لوازمى را در بر دارد، آيا باز هم حاضرى با تحقّق آن لوازم دعايت مستجاب گردد، قطعاً پاسخ منفى خواهيم داد.

اين گونه درخواستهاى ما از خداوند مانند خواست بچه اى است كه چيزى از والدين خود مى‌خواهد ولى به ضرر آن آگاه نيست و اگر از ضرر آن مطلع بود آن خواهش را نمى‌كرد.

در چنين مواقعى كه ما درخواست يك مصلحت كلّى داريم، ولى در تطبيق مصداق دچار اشتباه شده ايم، ممكن است دعاى ما مستجاب گردد؛ اما بر اساس مصلحت واقعى ما. ممكن است خداى متعال در چنين مواردى از خطاى ما چشم پوشى كند و بر اساس درخواست مصلحت كلّى كه از او داشته ايم دعاى ما را اجابت فرمايد؛ به ما چيزى عطا كند كه اگر مى‌دانستيم، همان را از او مى‌خواستيم. در اين صورت، خداوند هم ما را از لطف خويش مأيوس نساخته و هم اشتباه ما را تصحيح كرده است.

با توجه به اين سه نكته ـ درخواست جدّى، درخواست از خدا، مصلحت واقعى ما ـ كه از آيه مذكور استفاده مى‌شود، مى‌توان گفت كه اطلاق آيه هيچ قيد و شرطى ندارد.

﴿ صفحه 49﴾بسيارى از شرايطى كه در روايات ذكر شده ناظر به همين موارد مذكور است. برخى از آنها نيز آدابى است كه براى كمال دعا و كمال توجّه به خدا مؤثّر است و در واقع تقييد يا تخصيص نسبت به آيه شريفه نيست.

گاهى اوقات نيز به جاى استجابت دعا در اين دنيا، خداوند مقاماتى را در آخرت به انسان عطا مى‌فرمايد. اين مطلب مربوط به نكته سوّمى است كه از آيه شريفه استنباط گرديد؛ يعنى كسى كه به در آخرت ايمان دارد، اگر توجه پيدا كند كه درخواست او درباره امر دنيوى در مقابل پاداش اخروى قابل مقايسه نيست، قطعاً سعادت و كمال خويش را طلب خواهد كرد؛ اما در اثر غفلت، به مسائل دنيوى توجه پيدا كرده است. اگر واقعيت براى او آشكار مى‌گرديد كه در آخرت به چنين چيزهايى نيازمندتر است، آنها را براى آخرت درخواست مى‌كرد.

خداى متعال چون مى‌داند كه مؤمن به دليل ايمانش علاقه بيشترى به امور اخروى دارد، گاهى دعاى او درباره امور مادّى را براى آخرتش ذخيره مى‌كند. او هم وقتى ببيند كه در آن جهان به چه مقاماتى نايل مى‌گردد از خداوند تشكّر خواهد كرد و از اين معامله با خداوند خرسند خواهد گشت. در دعاى افتتاح به اين مطلب اشاره شده است.

«... وَ لَعَلَّ الَّذى اَبْطَأَعَنّى هُوَ خَيْرٌلي لِعِلْمِكَ بِعاقِبَةِ الاُْمُور...» ؛

شايد تأخير تو در استجابت دعاهاى من به مصلحت بوده و براى من بهتر باشد؛ چون تو از عاقبت كارها و مصالح و مفاسد زندگى خبر دارى.

از رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) نقل شده كه فرمود:

﴿ صفحه 50﴾«ما مِنْ مُسْلِم يَدْعُو بِدَعْوَة لَيْسَ فيها اِثْمٌ وَ لا قَطيعَةُ رَحِم اِلاّ اَعْطاهُ اللّهُ بِها إحدى ثَلاث: اِمّا اَنْ يُعَّجِلَ دَعْوَتَهُ وِ اِمّا اَنْ يُدَّخِرَها لَهُ فِى الآخِرَةِ وَ اِمّا اَنْ يَكُفَّ عَنْهُ مِنَ الشَّرِ مِثْلَها» ؛1

هيچ مسلمانى خدا را نمى‌خواند ـ به دعايى كه گناه يا قطع رحم نباشد ـ مگر اينكه خدا يكى از سه چيز را به او عطا مى‌كند: يا دعاى او را مستجاب مى‌كند يا آن را ذخيره آخرتش قرار مى‌دهد و يا اينكه معادل آن، بدى و بلا را از او دفع مى‌كند.

اين لطف بزرگى است كه خداوند فقط به دعاى بندگان توجّه نمى‌كند، بلكه بيش از آن به كمال و سعادت واقعى آنها توجّه دارد و با عنايت به اين مسأله خواسته هاى آنها را اجابت مى‌كند؛ بعضى را مقدّم مى‌دارد، بعضى را به تأخير مى‌اندازد و برخى را نيز، به عنوان ذخيره آخرت انسان، به روز قيامت موكول مى‌كند.

علاوه بر موارد مذكور، در روايات علل ديگرى نيز براى مستجاب نشدن دعا ذكر شده است؛ مثلاً در برخى از روايات آمده است مردمى كه «امر به معروف» و «نهى از منكر» را ترك كنند، خداوند آنها را به دو بلا گرفتار مى‌سازد: نخست، دعاى آنان مستجاب نمى‌گردد؛ دوم، بدترين و فاسدترين افراد را بر آنان مسلّط مى‌گرداند.

شخصى نزد اميرالمؤمنين(عليه السلام) از عدم اجابت دعاهايش شكوه كرد. حضرت(عليه السلام) علت آن را چنين بيان فرمود:

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج 93، ص 366، روايت 16.

﴿ صفحه 51﴾«اِنَّ قُلُوبَكُمْ خَانَتْ بِثَمانِ خِصال: اَوَّلُها اِنَّكُمْ عَرَفْتُمْ اللّهَ فَلَمْ تُؤَدُّوا حَقَّهُ كَما اَوْجَبَ عَلَيْكُمْ فَما اَغْنَتْ عَنْكُمْ مَعْرِفَتُكُمْ. اَلثّانِيَةُ...»

دلهاى شما در هشت چيز خيانت كرده‌اند (لذا دعايتان مستجاب نمى‌شود.)

1ـ خدا را شناختيد؛ ولى حق او را چنانكه بايد ادا نكرديد.

2ـ به رسول او ايمان آورديد، سپس با سنّتش مخالفت كرديد.

3ـ كتاب او را خوانديد ولى بدان عمل نكرديد.

4 مى‌گوييد از كيفر و عقاب خدا مى‌ترسيد، اما همواره اعمالى مرتكب مى‌شويد كه شما را به آن نزديك مى‌كند.

5 مى‌گوييد به پاداش الهى مشتاقيد، لكن همواره كارى مى‌كنيد كه شما را از آن دور مى‌سازد.

6ـ از نعمتهاى خدا بهره مى‌بريد و شكر او را بجا نمى‌آوريد.

7ـ به شما گفته شده دشمن شيطان باشيد، ولى شما با او دوستى مى‌كنيد.

8ـ عيوب مردم را نصب العين خود كرده ايد و از عيوب خود غافليد.

با اين همه چگونه انتظار داريد دعايتان مستجاب شود در حالى كه خود درهاى آن را بسته ايد. سپس فرمود: تقوا پيشه كنيد، اعمال خود را اصلاح كنيد، نيّات خود را صادق گردانيد، امر به معروف و نهى از منكر كنيد تا دعاى شما مستجاب شود. 1

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج 93، ص 376.

﴿ صفحه 52﴾گذشته از اين، ما معمولاً آنچه را از طريق عادى بدست مى‌آوريم اجابت دعا نمى‌دانيم و از ناحيه خدا تلقّى نمى‌كنيم؛ در حالى كه قرآن تمام امور را به خدا نسبت مى‌دهد. علاوه بر آن اجراى بى چون و چراى دعا آن گونه كه ما تصوّر مى‌كنيم، بنابر صراحت قرآن، براى خداوند الزام آور نيست. اگر قرار بود كه هر كس دعايش مستجاب شود، اجتماع نقيضين پيش مى‌آمد و نظام جهان بر هم مى‌خورد. خداوند مى‌فرمايد:

«وَ لَوِاتَّبَعَ الْحَقُّ اَهْوائَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَالاَْرضُ وَ مَنْ فيهِنَّ» ؛1

اگر حق تابع هواى نفس آنان شود آسمانها و زمين و هر آنچه در آنهاست فاسد خواهد شد.

خداوند نه تنها دعاى پيامبر خود، حضرت نوح(عليه السلام) را كه نجات فرزندش را تقاضا كرده بود اجابت ننمود، بلكه او را بدين علّت سرزنش نيز كرد:

«... يا نُوحُ اِنَّهُ لَيْسَ مِنْ اَهْلِكَ اِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِح فَلا تَسْئَلْنِ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ اِنّي اَعِظُكَ اَنْ تَكُونَ مِنَ الْجاهِلين» ؛2

اى نوح فرزند تو هرگز با تو اهليت ندارد؛ زيرا او عملى ناشايست است. پس از من تقاضاى امرى كه از آن آگاه نيستى، مكن. من تو را پند مى‌دهم كه از مردم جاهل نباشى.

گذشته از موارد مذكور، به فرض آنكه بنابر ظاهر آيه شريفه «اَسْتَجِبْ لَكُمْ» انجام بى چون و چراى خواسته بنده باشد؛ ولى زمان اجابت دعا از

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ مؤمن /71.

2ـ هود /46.

﴿ صفحه 53﴾سوى خداوند تعيين مى‌گردد. حضرت يعقوب(عليه السلام) ، پيامبر خدا، پس از آنكه دعا كرد كه خداوند يوسف را به او بازگرداند، با وجود استجابت دعايش، قريب چهل سال طول كشيد تا خدا يوسف را به او باز گرداند.

در برخى از روايات آمده است كه گاهى بنده مؤمن دعا مى‌كند و خدا به فرشتگان مى‌فرمايد: دعاى او مستجاب است، ولى اجابت آن را به تأخير بيندازيد؛ زيرا من دوست دارم صداى او را بشنوم.1

اين مطلب در تأييد اين سخن است كه با توجّه به كمال نفسانى كه در سايه ارتباط با خدا و دعا براى انسان حاصل مى‌شود و خداوند نيز اراده دارد كه انسان را به كمالات بيشترى برساند. لذا، اجابت دعا را به تأخير مى‌اندازد. در واقع، كمال حقيقى انسان در ارتباط او با خداست، نه در استجابت دعاى او، مثلاً، كسى كه گرفتار بيمارى شده و از درد شديد خود به خدا پناه مى‌برد و به درگاه او دعا مى‌كند و از او شفا مى‌طلبد. دعايش موجب كمال معنوى و تقرّب او به خدا مى‌شود و روحش تعالى پيدا مى‌كند. در صورتى كه اگر همان روز اوّل شفا پيدا مى‌كرد. دعاى او قطع مى‌شد و به خدا توجّه نمى‌كرد،0 يا توجهش به خدا ضعيف مى‌گشت.

يا كسى از خدا درخواست ثروت كند تا در راه خدا انفاق كند و به ثواب نايل گردد؛ ولى چون خدا مى‌داند كه اگر ثروتمند شود از ياد خدا غافل مى‌شود او را به كمال مورد آرزويش نمى‌رساند. لكن، خداوند وسيله انفاق او را به شكل ديگرى برايش فراهم مى‌كند تا همان ثواب را ببرد.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج 93، ص 374 روايت 16.

﴿ صفحه 54﴾در هر حال، خداوند نسبت به بندگان مؤمن خود چنين ولايتهايى را اعمال مى‌كند. اينها از شؤون ولايت خدا نسبت به مؤمنان است.

ولايت خدا نسبت به مؤمنان

ولايت خداوند نسبت به انسان چند گونه است:

1ـ ولايت عامّى كه نسبت به همه انسانها دارد، بر اين اساس كه ولىّ مطلق است و بر همه چيز ولايت دارد.

2ـ ولايت خاصّى كه نسبت به مؤمنان دارد. قرآن به اين قسم ولايت الهى اشاره مى‌فرمايد:

«... اللّهُ وَلِىُّ الَّذينَ آمَنُوا...» ؛1

خداوند ولىّ كسانى است كه ايمان آوردند.

اين ولايت مختصّ مؤمنان است، همچنان كه هدايت خدا نيز دو نوع است: هدايت عمومى كه شامل همه انسانها مى‌شود، از اين جهت كه به آنها عقل و ابزار شناخت داده، هدايتى خاص نيز نسبت به مؤمنان دارد؛ يعنى كسانى كه دعوت انبيا را لبّيك گويند و از دعوت الهى استقبال كنند، تحت اين هدايت الهى، راه حق را مى‌يابند و خداوند نورانيت بيشتر، درك صحيح تر و شناخت عميق ترى به آنها عطا مى‌فرمايد. اين هدايت مخصوص كسانى است كه به خدا ايمان مى‌آورند و همه چيز خود را به خدا واگذار مى‌كنند. در دعاى عرفه مى‌خوانيم:

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ بقره /257.

﴿ صفحه 55﴾«اِلهي اَغْنِني بِتَدْبيرِكَ عَنْ تَدْبيرى وَ بِاخْتِيارِكَ عَن اِخْتيارى) ؛

خدايا، با انتخاب خود مرا از انتخاب كردن بى نياز كن. (كار مرا خودت تدبير كن و مرا محتاج تدبير خودم مگردان). 1

كسانى كه به اين مرحله رسيده‌اند، خداوند نيز ولايت خاصّ خود را در حقّ آنها اعمال مى‌كند، در همه شؤون زندگى آنها تصرّف مى‌كند، امور زندگى آنان را اداره مى‌نمايد و آنان را محتاج تدبيرات خودشان نمى‌گرداند. از اين رو، گاهى به جاى سلامتى به بنده مؤمن خود بيمارى و به جاى ثروت براى او فقر اختيار مى‌كند. حتى گاهى كه بيمار است و براى سلامتى خود دعا مى‌كند، بر اثر اين دعا مرضش شدّت مى‌يابد! اين شدّت مرض نيز نعمتى است كه خدا به او مى‌بخشد تا در اثر دعا، آمادگى و تحمّل بيشترى پيدا كند و در اثر صبر به كمالات بيشترى برسد. و به همين جهت است كه برخى از دعاهاى ما به جاى استجابت در امور دنيوى براى مصالح اخروى ذخيره مى‌گردد يا به شكل ديگرى كه مصلحت دنيوى فرد اقتضا مى‌نمايد مستجاب مى‌شود.

البته اين گونه موارد در حّد فهم همه كس نيست و تنها كسانى مى‌توانند اين سخنان را درك كنند كه به اين مقامات رسيده باشند.

اين گونه ولايت را خداوند تنها نسبت به بندگان خاصّ خود اعمال مى‌كند، نه نسبت به همه افراد. البته خداوند از بخل منزّه است؛ اما چون ديگران نخواسته‌اند، در حقّ آنان چنين ولايتى را اعمال نمى‌كند؛ زيرا

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ شيخ عباس قمى، مفاتيح الجنان، دعاى عرفه امام حسين(عليه السلام) .

﴿ صفحه 56﴾انسان بايد بر اساس اختيار خود به پيش برود و از روى ميل، خود را در اختيار خدا قرار دهد تا هر چه را خداوند صلاح مى‌داند درباره او اِعمال كند، وگرنه كسانى كه اين گونه نمى‌خواهند خداوند به اجبار ولايت خاصّ خود را نسبت به آنان اِعمال نمى‌نمايد.

مطلوبيت ذاتى دعا

از اجابت مهمتر، نفس دعا و راز و نياز با خداست. گرچه ما معمولاً براى قضاى حوايج و تأمين نيازهاى مادّى خود دعا مى‌كنيم؛ يعنى وقتى در زندگى خود دچار مشكل مى‌گرديم و احساس كمبود مى‌كنيم دست به درگاه الهى بلند مى‌نماييم و از او استمداد مى‌طلبيم.

البته اين كار علاوه بر اينكه لازمه اعتقاد به ربوبيّت الهى و اظهار بندگى است، مى‌تواند در انسان نقش سازنده اى داشته باشد. ولى بايد توجه داشت كه فلسفه دعا و بطور كلى مناجات و راز و نياز، تنها قضاى حوايج، بويژه حوايج دنيوى نيست؛ بلكه همان گونه كه از مضامين بسيارى از ادعيّه نقل شده از معصومين(عليهم السلام) استفاده مى‌شود نفس دعا و مناجات با خدا، صرف نظر از اجابت يا عدم اجابت آن، موضوعيت دارد، خود «طلب» مهمتر از «مطلوب» است.

مناجات با خدا و انس با او به قدرى ارزشمند و لذتبخش است كه اگر كسى آن را درك كند، هرگز به مسائل مادّى و دنيوى توجه نخواهد كرد، چه رسد به آنكه آنها را از خدا درخواست نمايد. بنابراين، آنچه در دعا از اهميت بيشترى برخوردار است سخن گفتن و راز و نياز با خداست.

﴿ صفحه 57﴾ارزش اين مطلب به مراتب بيش از تحقق موضوع درخواست شده است. همين كه بنده لياقت پيدا مى‌كند كه با مولاى خود خلوت كند و با او راز دل بگويد براى او از دست يافتن به مطلوب خود بسيار ارزشمندتر است. او نه تنها رخصت يافته كه با خداى ربّ العالمين سخن بگويد، بلكه حتى خداوند از او با لفظ «اُدْعُوني» 1 دعوت بعمل آورده است. زهى سعادت براى چنين بنده اى!

بنابراين، مطلوبيت دعا، نه به دليل تأمين حوايج مادّى است ـ كه آن هم هست ـ بلكه نفس دعا و راز و نياز با خدا برترين ارزش است.

صرف نظر از واقعيّات خارجى و حقيقت استجابت دعا، ايمان و اطمينان به دعا موجب شخصيت يافتن و بسط دامنه احساسات انسان مى‌شود. شخص داعى در عالم درونى و روانى خود به لذايذ و توفيقاتى دست مى‌يابد كه دسترسى بدان و درك اين حالات براى غير داعى محال است. اين حالات معرّف ميزان شخصيت و رشد انسان مؤمن است.

آداب دعا

قال الصّادق (عليه السلام): اِحْفَظْ آدابَ الدُّعا وَ انْظُرْ مَنْ تَدْعُو وَ كَيْفَ تَدْعُو» ؛2

چگونه دعا كنيم؟ آيا دعا كردن آداب و شرايطى دارد؟ آيا به زمان و مكان خاصّى نيازمند است؟

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ بقره /126.

2ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج 93، ص 322، روايت 16.

﴿ صفحه 58﴾آنچه از روايات اهل بيت عصمت و طهارت(عليهم السلام) و از خود قرآن بدست مى‌آيد اين است كه براى رفتن به درگاه خدا هيچ زمان و مكان خاصّى وجود ندارد. درِ رحمت الهى هميشه به روى سائلان باز است و هرگاه انسان روى دل به سوى خدا كند، خداوند پاسخ مى‌دهد.

البته در اين كه بعضى زمانها، مانند شب قدر يا شب جمعه يا بعضى مكانها، مانند مسجد الحرام، مشهد حسينى و مشاهد ساير ائمّه هدى(عليهم السلام) از ويژگى خاصّى برخوردار است، شكّى وجود ندارد؛ اما قرآن و روايات آداب ديگرى نيز براى دعا ذكر كرده‌اند كه مهمترين آنها توجه به عظمت خداوند هنگام دعا و قبل از آن است.

در آيه اى خداوند مى‌فرمايد:

«اُدْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً» ؛1

خداى خود را به تضرّع و زارى و به آهستگى بخوانيد.

در اين آيه، به دعا امر شده است؛ اما مى‌فرمايد كه به صورت تضرّع و آهستگى باشد. از اين آيه دو نكته استفاده مى‌شود: آهسته دعا كردن و حالت تضرّع داشتن؛

1ـ خداوند به بندگانش نزديك است، دعاى بندگانش را مى‌شنود، لذا نيازى به داد و فرياد نيست. مؤمنين نهى شده بودند كه در حضور پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) صدايشان را بلند كنند. پس چگونه است اگر طرف مكالمه خدا باشد؟ كسى كه خود را در حضور خدا احساس مى‌كند، شرم دارد كه در حضور او صدايش را بلند نمايد.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ اعراف /55.

﴿ صفحه 59﴾2ـ «تضرّع» در قرآن كريم بارها ذكر شده و وجود آن نشان دهنده اين است كه ـ برخلاف آنچه برخى تصوّر مى‌كنند ـ دعا صرف تلقين به نفس نيست. بلكه در دعا مسأله ديگرى نيز وجود دارد، وگرنه شايد تلقين به صورتهاى ديگرى بهتر از «تضرّع» ممكن بود.

در دو آيه از قرآن كريم، مفهوم مشابهى راجع به تضرّع آمده است؛ در يك آيه مى‌فرمايد:

«وَ لَقَدْ اَرْسَلْنا اِلى اُمَم مِنْ قَبْلِكَ فَاَخَذْناهُمْ بِالْبَأْساءِ وَالضَّرّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ» ؛1

و ما به سوى امم پيش از تو پيامبرانى فرستاديم، سپس آنها را به بلا و مصيبت گرفتار ساختيم تا شايد به درگاه خدا زارى كنند.

و در آيه ديگرى مى‌فرمايد:

«وَ ما اَرْسَلْنا في قَرْيَة مِنْ نَبِىٍّ اِلاّ اَخَذْنا اَهْلَها بِالْبَأساءِ وَالضَّرّاءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ» ؛2

ما هيچ پيامبرى به هيچ شهر و ديارى نفرستاديم مگر آنكه اهل آن را به بلا و مصيبت گرفتار ساختيم تا به درگاه خدا زارى كنند.

آنچه در اين دو آيه بر آن تأكيد شده دعوت ضمنى مردم به «تضرّع» به درگاه خداست.

چرا تضرّع؟ تضرّع ما چه سودى دارد؟ چرا خداوند بر اين موضوع تأكيد مى‌فرمايد؟ درباره اين موضوع بسيار بحث شده است كه اين مقال

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ انعام /42.

2ـ اعراف /94.

﴿ صفحه 60﴾مجال بررسى مفصّل آن را ندارد. فقط بطور خلاصه به آن اشاره مى‌شود:

ساختار روحى بشر به گونه اى است كه اگر به درگاه خدا تضرّع نداشته باشد، به آفات مبتلا مى‌گردد. تضرّع انسان را از انانيت و سركشى باز مى‌دارد و موضع او را در برابر خداى متعال براى خود انسان بهتر روشن مى‌كند؛ چون تضرّع از باختن شخصيت حاصل مى‌شود. وقتى انسان گريه و زارى مى‌كند كه خود را ببازد و به نوعى، احساس شكست كند؛ لذا اين حالت براى عبادت و اظهار عبوديت در پيشگاه الهى بهترين حالت است.

در حديث قدسى نقل شده است كه خداوند به عيسى(عليه السلام) فرمود:

«يا عيسى لا تَدْعُنى اِلاّ مُتَضَرِّعاً» 1

و در حديث ديگرى فرمود:

«يا عيسى ذَلِّلْ قَلْبَكَ.» 2

تحصيل حالت تضرّع و كسب توفيق بر چنين حالتى نيز به خواست خداست. اين گونه نيست كه هر وقت بخواهيم، بتوانيم گريه كنيم يا موفّق به تضرّع گرديم.

البته اظهار ذلّت، خاكسارى، تضرّع و زارى ما براى خدا سودى ندارد و انسان ضعيف تر از آن است كه بتواند با اعمال خود اثرى در خدا ايجاد كند. خداوند با خلاّقيت و فيّاضيت خود و از سر لطف به ما حالاتى عطا مى‌فرمايد و در اثر آن، ايمان، هدايت و معرفت ما را زياد مى‌گرداند؛ به ما

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج14، ص 290، روايت 14.

2ـ محمد باقر مجلسى، همان، ص 298، روايت 14.

﴿ صفحه 61﴾توفيق مى‌دهد كه به گناهان خود آگاهى پيدا كنيم و بدانها اعتراف كنيم. اين از الطاف خداست.

آنچه بين ما و او حايل است انانيّت، غرور و خودپسندى ماست. اگر انسان اين پرده ها را بدرد، در مقابل خدا، خود را ذليل، زبون و بيچاره ببيند. آنگاه است كه مشمول رحمت واسعه الهى قرار مى‌گيرد.

رحمت الهى همچون آبشارى دائماً در حال ريزش است. ما با اعتراف به گناهان و با حالت تضرّع و زارى مى‌توانيم خود را مشمول رحمت واسعه الهى سازيم و با شكستن خوديّت خود، آن حالت را بدست آوريم و ظرفيتى پيدا كنيم كه بيشتر از آن بهره ببريم وگرنه كار ما رحمت ايجاد نمى‌كند.

همچنان كه گفته شد، حقيقت دعا همان اظهار ذلّت و بندگى در مقابل خداوند است و هر قدر اين احساس ذلّت بالاتر باشد، انسان در نزد خدا مقرّبتر است. البته نه اينكه، العياذ بالله، خدا مانند ديكتاتورى خودخواه و مغرور باشد و بخواهد همه در مقابل او سر تعظيم فرود آوردند و از اين حالت بندگان لذّت ببرد، بلكه همان گونه كه در جاى خود نيز گفته شد، خداوند هيچ نيازى به هيچ كس ندارد و حتى اگر هيچ موجودى را نمى‌آفريد احساس وحشت و تنهايى نمى‌كرد، همچنان كه پيش از آفرينش آنان چنان بود. او در ذات خود واجد تمام كمالات به نحو بى نهايت است و اظهار ذلّت ديگران هيچ احساسى براى او به وجود نمى‌آورد و كمالى براى او ايجاد نمى‌كند كه قبلا فاقد آن بوده باشد.

البته از عبادت ما راضى و خرسند است؛ چون موجب كمال ما مى‌شود و بالاترين كمال انسان اين است كه نقص خود را در مقابل خدا

﴿ صفحه 62﴾بشناسد و ارتباط خود را با خدا، كه همان عين فقر و تعلّق است، درك كند. در سايه اين معرفت و شناخت به همه چيز مى‌رسد. اين رمز پيوند انسان با خداست و به اين وسيله است كه به لقاءالله مى‌رسد. تا انسان فقر و نياز خود را درك ننمايد و در مقابل خدا بدان اعتراف نكند با خدا ارتباط پيدا نمى‌كند؛ چون وجود او عين ارتباط و عين فقر است. اين مطلب در جاى خود اثبات شده است.

از ديگر شرايط و آداب دعا داشتن حالت خوف و رجاست. دعا در واقع توجه انسان به خدا و تقويت رابطه بندگى است. در اين رابطه، يك طرف خداوند متعال است و طرف ديگر بنده گنه كار. وقتى انسان به گناه خود توجّه مى‌كند حالت شرمندگى در او ايجاد مى‌شود و وقتى به رحمت الهى توجّه مى‌نمايد اميدوار مى‌گردد. انسان بايد از يك طرف از عذاب الهى نگران و ترسناك باشد و از طرف ديگر متوجّه باشد كه اگر خدا تمام گناهان او را بيامرزد چيزى از او كاسته نمى‌شود. اين همان حالت خوف و رجاست كه بايد هميشه در انسان وجود داشته باشد. اين نكته بخصوص در دعاى «ابوحمزه ثمالى» مورد عنايت واقع شده است.

آداب ديگرى نيز براى دعا گفته شده، از جمله در روايتى كه از امام صادق(عليه السلام) نقل شده فرمود:

دعا را با حمد و ثناى خدا آغاز كنيد سپس نعمتهاى الهى را برشماريد، پس از آن گناهان خود را يادآور شويد و بدانها اعتراف كنيد و از خدا طلب عفو و بخشش نماييد و بر محمد (صلى الله عليه وآله وسلم) و آلش درود فرستيد... 1

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج 93، ص 317، روايت 21.

﴿ صفحه 63﴾با وضو بودن، رعايت نظافت و طهارت ظاهر و باطن، پاكى قلب از كينه نسبت به مؤمنين، صدقه دادن قبل از دعا، گذشت از خطاى ديگران، مقدم داشتن ديگران در دعا، صلوات فرستادن بر محمد و آل او(عليهم السلام) در آغاز و انتهاى دعا و... از جمله آدابى است كه در روايات اسلامى بدانها اشاره شده است و همه اينها موجب تقويت رابطه انسان با خدا و حضور قلب در هنگام دعا مى‌شود. نكته اصلى اين است كه بدانيم خداوند بر همه چيز قادر است و ما هر چه داريم از اوست.

اقسام دعاكنندگان

انسانها از لحاظ توجه به خدا يكسان نيستند. مى‌توان آنها را از اين نظر به چهار دسته تقسيم كرد كه البته هر يك از اين چهار دسته به مراتب جزئى ترى نيز تقسيم مى‌شوند:

1ـ دسته اول كسانى هستند كه در همه حال، چه در رفاه و چه در گرفتارى و بلا، به خدا توجه دارند و به درگاه او دعا مى‌كنند و به تعبير قرآن «بِالْغُدُوِّ وَالاَْصالِ» هر صبح و شام به ياد پروردگار خود هستند و دعاى آنان اختصاص به حال گرفتاريشان ندارد.1

علّت اين امر شايد اين است كه آنان درك مى‌كنند كه با همه نعمتهايى كه خداوند در اختيارشان قرار داده باز هم از او بى نياز نيستند و دست كم، در دوام آن نعمتها به خدا محتاجند. البته هر كس بر حسب اختلاف مراتب

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ اعراف /205؛ رعد /141؛ نور /36.

﴿ صفحه 64﴾معرفت خود نياز خود را به صورتى درك مى‌كند. براى اين دسته، نعمت و بلا تفاوتى ندارد.

آنان بندگان شايسته اى هستند كه همواره خدا را در نظر دارند و مورد توجّه خداوند نيز هستند:

«... اِنَّهُمْ كآنُوا يُسارِعُونَ فِى الْخَيْراتِ وَ يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً وَ كانُوا لَنا خاشِعينَ» 1؛

آنان در كارهاى خير تعجيل مى‌كردند و در حال بيم و اميد ما را مى‌خواندند و هميشه در برابر ما خاضع و خاشع بودند.

2ـ دسته دوم كه اكثر مؤمنان جزو آن هستند كسانى‌اند كه در حال نعمت و رفاه مبتلا به غرور و غفلت مى‌شوند، ولى وقتى گرفتارى پيش مى‌آيد تنبّه پيدا مى‌كنند، نياز خود را به ياد مى‌آورند و نسبت به خدا اظهار نياز مى‌نمايند. اين دسته نيز نسبتاً بندگان خوبى مى‌باشند؛ اما خداوند از آنها شِكوه مى‌كند كه چرا وقتى به آنها نعمتى مى‌دهيم، خدا را فراموش مى‌كنند و وقتى نعمت از آنها گرفته مى‌شود دست به دعا برمى دارند:

«وَ اِذا أَنْعَمْنا عَلَى الاِْنْسانِ اَعْرَضَ وَ نَا بِجانِبِهِ وَ اِذا مَسَّهُ الشَّرُّ فذو دعاء عريض »2؛

و هرگاه به انسان نعمتى عطا كنيم روى گرداند و دورى گزيند و هرگاه شرّ و بلايى به او روى آورد دعائى گسترده خواهد داشت.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ انبياء /90.

2ـ فصّلت /51.

﴿ صفحه 65﴾غالب مردم خداشناس اين گونه‌اند و كمتر كسى است كه در حال نعمت خدا را فراموش نكند و از او غافل نشود.

3 ـ دسته سوم كسانى هستند كه بعضى از بلاها را از جانب خدا مى‌دانند؛ لذا، وقتى چنين بلايى بر آنها نازل مى‌شود دست به دعا برمى دارند؛ چون آن را ناشى از اسباب غير طبيعى و نشانه قهر و غضب خدا مى‌دانند؛ مانند قوم يونس كه وقتى نشانه هاى عذاب خدا را ديدند، قبل از آنكه بدانها برسد به خود آمدند و استغفار كردند. خداوند نيز آنها را نجات داد.

اين دسته به ساير بلاها، كه تصوّر نمى‌كنند از سوى خدا باشد، توجّه ندارند و تنها وقتى از همه جا نااميد مى‌شوند و مى‌بينند كه از كسى كارى برنمى آيد خدا را مى‌خوانند.

4 ـ و دسته چهارم كسانى هستند كه حتى وقتى بلايى بر آنها نازل مى‌شود و دچار گرفتارى و مصيبتى مى‌شوند باز هم متوجّه خدا نمى‌شوند. خداوند كار اين عدّه را نكوهيده و آنان را مستحقّ عذاب بيشترى نسبت به گروه قبل مى‌داند. قرآن كريم درباره اينان مى‌فرمايد:

«وَ لَوْ لا اِذْ جائَهُمْ بَأْسُنا تَضَرَّعُوا وَ لكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ ما كانُوا يَعْمَلُونَ» 1؛

چرا وقتى كه بلاى ما به آنها رسيد تضرّع و زارى نكردند؟ بدين سبب كه دلهاى آنها را قساوت فرا گرفته و شيطان كردار زشت آنان را در نظرشان زيبا نموده است.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ انعام /43.

﴿ صفحه 66﴾و در جاى ديگرى مى‌فرمايد:

«ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِىَ كَالْحِجارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً وَ اِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الاَْنْهارُ وَ اِنَّ مِنْها لَمايَشَقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْماءُ وَ اِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطَ مِنْ خَشْيَةِ اللّهِ وَ ما اللّهُ بِغافِل عَمّا تَعْمَلُونَ» 1؛

باز چنان سخت دل شديد كه دلهايتان چون سنگ يا سخت تر از آن شد؛ از برخى سنگها نهرها مى‌جوشد، برخى ديگر مى‌شكافد و آب از آن تراوش كند و برخى نيز از ترس خدا فرود آيند (امّا نه دلهاى شما از خوف خدا مى‌تپد و نه قطره اى اشك از ديدگانتان جارى مى‌شود) و خدا از كردار شما غافل نيست.

اما ـ همچنان كه در پيش نيز گذشت ـ مؤمن واقعى در هيچ حالى از دعا فارغ نيست، خواه در رفاه و خواه در شدّت. از نظر او، دعا موجب كمال انسان است، چه وسايل عادى فراهم باشد و چه فراهم نباشد. او از دعا دست نمى‌كشد، در جايى كه اسباب عادى مهيّاست به اين دليل دعا مى‌كند كه آن اسباب را مؤثّر واقعى نمى‌داند و پيش سبب حقيقى دست دراز مى‌نمايد. با وجود آن كه در سفره نان دارد؛ اما چون خدا را سبب ساز مى‌داند سير شدن را نيز وابسته به اراده و مشيّت او مى‌داند. به عبارت ديگر، با وجود اسباب مادّى باز هم دعا مى‌كند؛ چون تنها خدا را مؤثّر حقيقى در تأمين نيازهاى خود مى‌داند و تأثير اسباب مادّى را نيز منوط به اجازه او مى‌شمارد. آنجا هم كه اسباب عادى مهيّا نيست دعاى او

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ بقره /74.

﴿ صفحه 67﴾به اين دليل است كه قدرت خدا را محدود به اسباب عادى نمى‌داند و معتقد است كه خدا مى‌تواند بدون در نظر گرفتن اسباب عادى نياز او را تأمين نمايد.

اكنون بايد ببينيم كه ما جزو كدام دسته هستيم. نكند كه خداى نكرده جزو دسته سوم و چهارم باشيم. خداوند نعمتهاى فراوانى به انسان مرحمت فرموده است، ولى گاهى اين نعمتها كم مى‌شود و سختيهايى پيش مى‌آيد كه از قبل تصوّر آن را نمى‌كرده است. آيا مى‌توان آنها را تصادفى دانست؟ آيا اينها با خدا ارتباطى ندارند؟

ميزان مرتبط دانستن اين امور به خدا، به مقدار معرفت ما بستگى دارد. انسان مؤمن هيچ چيز را از دايره اراده و تدبير خدا خارج نمى‌داند؛ حتى اگر سرش درد بگيرد، ابتدا از خدا شفا مى‌خواهد، سپس به سراغ دكتر و دارو مى‌رود. دارو را هم كه مصرف مى‌كند تأثير آن را به اذن خدا مى‌داند؛ چون اگر او نخواهد اثرى نخواهد بخشيد. در مجموع، سررشته همه كارها را به دست خدا مى‌داند و هيچ كس را در عالم هستى و در ملك خدا غير از او متصرّف بالاستقلال نمى‌داند. تمام جهان ملك اوست و در ملك او هيچ كس را بدون اذن او حقّ تصرّفى نيست.

ما معمولاً در محاورات و طرح مباحث اعتقادى مى‌گوييم كه تدبير و اراده خدا عموميت دارد، همه چيز را شامل مى‌شود و هيچ چيز از حيطه قدرت و تدبير او خارج نيست.

در فلسفه نيز، از توحيد افعالى خيلى خوب بحث مى‌كنيم. ممكن است اين مطالب مانند ساير مفاهيم خيلى خوب در ذهن ما جاى بگيرد؛

﴿ صفحه 68﴾ولى غالباً در هنگام عمل اين حقيقت را فراموش مى‌كنيم؛ مانند بسيارى ديگر از معتقدات. مى‌گوييم كه خدا همه جا حاضر و ناظر است، ولى در عمل اين واقعيت را فراموش مى‌كنيم. بر توحيد افعالى بطور عقلى و با آيات و روايات، استدلال مى‌كنيم و آن را اثبات مى‌نماييم؛ ولى در هنگام عمل، آن را فراموش مى‌كنيم.

بنابراين اگر براى ما مشكلاتى پيش مى‌آيد، نمى‌توان آنها را بى استناد به خدا دانست. در اينكه اين مشكلات تا چه اندازه به خدا مستند است، دست كم اعتقاد داريم كه اگر خدا مى‌خواست، مى‌توانست از پيش آمدن آنها جلوگيرى كند و مانع حدوث آنها شود.

از يك نظر همه گرفتاريهايى كه براى انسان بوجود مى‌آيد، بنا به تعبير قرآن، «بَأْسُنا» 1 است. اين گونه نيست كه بعضى از بلاها خدايى باشد و بعضى ديگر غير خدايى؛ چون اختيار همه چيز در دست خداست. اذن تكوينى خدا بر اينكه بلايى به كسى برسد، دليل استناد آن بلا به خداست. هر كس معرفت كاملترى داشته و توحيد افعالى را بيشتر درك كرده باشد، اين مطلب را بهتر درك مى‌كند. اين مطلب در فلسفه به تفصيل مورد بحث قرار مى‌گيرد. البته بلاهايى كه از طرف خدا بر انسان نازل مى‌شود، همه نتيجه كردارهاى ناشايست خود اوست.

آيات و روايت بسيارى در اين زمينه وجود دارد. خداوند در قرآن مى‌فرمايد:

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ انعام /43 ـ 148؛ اعراف /4 ـ 5 ـ 97 و 98؛ يوسف /11؛ انبيا /12؛ غافر /84 ـ 85.

﴿ صفحه 69﴾«ذلِكَ بِأَنَّ اللّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْم حَتّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ» ؛1

اگر خدا نعمتى به مردم بدهد هرگز آن نعمت را نخواهد گرفت، مگر اينكه آن مردم وضع خودشان را تغيير دهند.

ممكن است به بركت فردى خدا بلايى را از مردم رفع كند، هرچند خود مردم در رفع بلا كارى انجام نداده باشند، يا خداوند همچنان كه بلايى را نازل كرده، از سر رحمت خود، از روى تدبير يا از باب «املاء» آن را رفع كند؛ اما هرگز نعمتى را كه به مردم ارزانى داشته از آنان نمى‌گيرد، مگر آنكه مردم با اعمال ناشايست خود اسباب سلب نعمت را فراهم كنند.

و در آيه ديگرى مى‌فرمايد:

«اِنَّ اللّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْم حَتّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ» ؛2

مضمون اين آيه همانند آيه قبل است؛ اما لحن آن از تأكيد بيشترى برخوردار است. بر طبق اين آيه شريفه، بايد بپذيريم كه تبديل بعضى از نعمتها به بلا در اثر كارهاى خود ماست.

بر اساس تعاليم قرآن، بدون شك، مصايب و گرفتاريهاى ما حاصل رفتار و كردار خودمان است. اگر امور خود را به شكل ديگرى تدبير مى‌كرديم، نعمتهاى ما به نقمت مبدّل نمى‌گشت. بنابر قول معروف: «از ماست كه برماست»

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ انفال /53.

2ـ رعد /11.

﴿ صفحه 70﴾«وَ ما أَصبَكُمْ مِنْ مُصيبَة فَبِما كَسَبَتْ اَيْديكُمْ وَ يَعْفُو عَنْ كَثير» ؛1

هر مصيبتى كه به شما برسد به دليل چيزهايى است كه خود فراهم آورده ايد و (خدا) از بسيارى نيز درمى گذرد.

اگر خدا مى‌خواست كه همه آنچه را كه مردم عمل مى‌كنند جزا دهد، هيچ جنبنده اى بر روى زمين باقى نمى‌ماند؛

«وَ لَوْ يَؤاخِذُ اللّهُ النّاسَ بِظُلْمِهِمْ ما تَرَكَ عَلَيْها مِنْ دابَّة...» 2

«وَ لَوْ يَؤاخِذُ اللّهُ بِما كَسَبُوا ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها مِنْ دابَّة...» 3

خداوند با بلاهاى دنيوى كه بر مردم نازل مى‌كند، تنها قصد تنبّه آنان را دارد، نه مجازات، تا بدين وسيله به او روى آورند و بدانند كه در مِلك خدا زندگى مى‌كنند؛

«ظَهَرَ الْفَسادُ فِى البَرِّ وَالْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ اَيْدى النّاسِ لِيُذيقَهُمْ بَعْضَ الَّذى عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ» 4

تباهى در دشت و دريا پديدار شد، بدانچه مردم فراهم كردند تا «برخى» از آنچه را كردند بدانها بچشاند، شايد (به سوى او) باز گردند.

معمولاً وقتى بلا نازل مى‌گردد همه را در بر مى‌گيرد و به قول معروف «تر و خشك با هم مى‌سوزند». در اين صورت، بلا براى آنان كه اهل گناه نبوده اند آزمايش و براى آنان كه گنه كار بوده اند عقوبت است.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ شورى /30.

2ـ نحل /61.

3ـ فاطر /45.

4ـ روم /41.

انگيزه‌هاى دعا

دعا يك كار ارادى است و محتاج انگيزه است. انگيزه هاى دعاكنندگان بسيار متفاوت است و ارزش دعا كردنشان تابع ارزش انگيزه شان است.

1ـ گاهى انگيزه انسان از دعا تأمين نيازهاى مادى است؛ مثلاً از خدا، پول، خانه، فرزند، سلامتى و از اين قبيل امور درخواست مى‌كند. بنابراين، انگيزه او همان علاقه اى است كه به اين چيزها دارد.

اين نوع درخواست هم گرچه نشانه دون همتى انسان است، لكن در حد خود خوب است. چرا كه بيانگر اعتقاد داعى به مؤثريّت خداوند است، لذا چنين انسانى با فرد ديگرى كه به همين چيزها علاقه دارد، ولى براى تحصيل آنها از خدا طلب نمى‌كند، مساوى نيست.

شخص اول چون خدا را مى‌شناسد و او را مؤثّر در عالم مى‌داند، براى برآورده شدن نيازش به سوى او دست به دعا بلند مى‌كند، اما شخص دوم اعتقادى به اين مطلب ندارد. بنابراين، برخلاف شخص اول، در مسير تكامل قرار نگرفته است و تنها از طريق اسباب مادّى در پى نيل به مطلوب خود است. در مقايسه اين دو نفر با هم، شخص اول به دليل توجه به خدا و اظهار عبوديت و فقر در پيشگاه او به مراتبى از كمال مى‌رسد، لكن همّتش كم است فقط محدوده دنيا را مى‌نگرد، ولى شخص دوم به طور كلى از مرحله پرت است و به جايى نمى‌رسد. بنابراين، اين يكى از مراتب دعاست كه در حد خود ارزشمند و مطلوب است.

2ـ مرحله بالاتر اين است كه انگيزه انسان بلندتر و عالى تر باشد، امور معنوى و توفيق بندگى از خدا طلب كند. در نزد چنين انسانى ارزش امور

﴿ صفحه 72﴾معنوى و اخروى بيش از امور مادى و دنيوى است. بنابراين، در مقابل آنها براى مادّيات ارزش قايل نمى‌شود. وقتى انسان بداند كه آنچه از خدا درخواست كند خدا به او عطا مى‌كند، اگر واقعاً آخرت را شناخته باشد، درخواست دنيايى نمى‌كند، مگر اينكه در جهت امور اخروى باشد يا به انگيزه ديگرى كه بعداً بيان مى‌شود، باشد.

از اين روست كه دعاهايى كه از اولياى خدا نقل شده، بسيار با ارزش است، دعاهاى آنان به هيچ وجه قابل مقايسه با دعاهاى ما نيست. گرچه دعاهاى ما نيز مطلوب است و عبادت است چون ناشى از ايمان است و موجب تكامل ما مى‌شود، ولى تأثير آنها در تكامل ضعيف است، در حالى كه اگر انسان به جاى درخواست امور مادى براى امور معنوى دعا كند، درخواست توفيق عبوديت كند، خداوند معرفت و ايمان او را زياد مى‌گرداند و به او توفيق اعمال شايسته مرحمت مى‌كند و از اين رو در مسير كمال با سرعت بيشترى حركت مى‌كند. ارزش چنين دعايى بيش از دعا براى تأمين نيازهاى مادّى است؛ چون چنين دعايى نشانه ايمان فراوان انسان به خدا و آخرت است. در نظر چنين انسانى آخرت بسى بهتر و پاينده تر است. «وَالاْخِرَةُ خَيْرٌ وَ اَبْقى.» 1

3ـ گاهى انگيزه دعا از آنچه گفته شد نيز بالاتر است. در اين مرحله انگيزه داعى صرف تكلّم با خدا و اطاعت امر خدا است. ذات دعا مطلوب اوست، حاجت خواستن، بهانه رفتن درِ خانه دوست است. چون خدا فرموده دعا كنيد، دعا مى‌كند. در اين مرحله ديگر مهم نيست كه

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ اعلى /17.

﴿ صفحه 73﴾درخواست چه باشد؛ امور معنوى باشد يا مادى، فرق ندارد. گرچه دعا براى امور معنوى بهتر است. ولى در اين هنگام دعا براى همه چيز مطلوب است. چنين انسانى خود را در كنار اقيانوس بى كران رحمت الهى مى‌بيند، لذا براى جزيى ترين امور خود دعا مى‌كند.

اگر انسان چنين انگيزه اى پيدا كند، دعاى او از ارزش والايى برخوردار خواهد بود، هرچند در امور جزئى و حقير باشد. چنين دعايى از آن جهت كه مادّى يا معنوى است ارزشمند نيست، بلكه از آن جهت ارزشمند است كه خدا را مؤثّر كلّ مى‌داند و معتقد است كه همه چيز مقهور خداست. چنين دعايى تا آنجا ارزش مى‌يابد كه انسان به متعلّق دعا علاقه ندارد، ولى چون خدا دعا را دوست دارد او دعا مى‌كند.

اگر خداوند به دعا امر نفرموده بود «اُدْعُوني اَسْتَجِبْ لَكُمْ» 1 «وَ اسْئَلُوا اللّهَ مِنْ فَضْلِهِ» 2 او هرگز به خود اجازه نمى‌داد كه اين چيزها را از خدا مسألت كند؛ ولى چون خداوند فرموده كه دوست دارد بنده اش دست نياز به سوى او دراز نمايد، لذا دعا مى‌كند. چنين دعايى با دعاهاى ديگر قابل مقايسه نيست و تنها از كسى ساخته است كه جز به خدا دل بستگى نداشته باشد.

تا وقتى كه انسان به امور دنيوى و حتى اخروى تعلّق خاطر دارد، خواه ناخواه، در پى تأمين آنها است. البته اگر انسان به خدا ايمان داشته باشد و حوايج خود را از او بخواهد عيبى ندارد. بديهى است كه هر كسى نسبت

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ بخوانيد مرا تا شما را اجابت كنم. (مؤمن /6).

2ـ از فضل خدا درخواست كنيد. (نساء /32).

﴿ صفحه 74﴾به ميزان معرفت و ايمان خود از خدا طلب مى‌كند. اما كسانى كه به مراحل عاليه ايمان و معرفت مى‌رسند براى آنها عيب نيست كه چيزهاى پست دنيوى را نيز از خدا بخواهند، اما به اين دليل كه خداوند دوست دارد. بنابراين، جزئيات امور دنيوى خود را نيز از خدا طلب مى‌كنند.

پس گاهى تفصيل در دعا و درخواست جزئيات مطلوب است؛ چون موجب تجلّى روح بندگى، خضوع و تضرّع در پيشگاه الهى مى‌گردد. چنين دعايى نشانگر عمق اعتقاد انسان مؤمن به خداست كه حتى در كوچكترين چيزها نيز به غير خدا متّكى نيست.

در اينجا تذكر دو نكته بجاست:

1ـ انسان بايد هميشه به نيازهاى خود توجّه داشته باشد و براى تأمين آنها تنها از خداى متعال استمداد جويد. لكن توجّه كند كه نيازهاى انسان منحصر به نيازهاى مادّى و دنيوى نيست، بلكه قسمت عمده نيازهاى بشر نيازهاى معنوى و روحى است. از جمله بزرگترين و مهمترين نيازهاى ما نعمت اسلام، ولايت و هدايت است. بايد آنها را نيز از خدا بخواهيم.

در روايات آمده است كه اولياى خدا از او درخواست شهادت مى‌كردند:

«وَ قَتْلا في سَبيلِكَ فَوَفِّقْ لَنا» ؛1

بار خدايا، شهادت در راه خودت را نصيب ما بفرما.

چنين درخواستهايى نشانگر اوج محّبت آنان به جوار قرب ربوبى

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ فرازى از دعاى وارده در شبهاى ماه رمضان.

﴿ صفحه 75﴾است. ما نيز بايد از آنان بياموزيم. بايد از خداوند بخواهيم كه به ما نيتى خالص نيز عطا كند تا صادقانه، خالصانه و عارفانه با او صحبت كنيم.

3ـ نكته ديگرى كه در فرهنگ اسلام مردم بدان ترغيب شده اند، دعا كردن براى ديگران است، خواه براى امور مادّى و خواه براى امور معنوى آنان. دعا كردن براى ديگران علاوه بر آنكه توجّه انسان را به خدا زياد مى‌كند، علاقه و محبّت مؤمنان را نيز نسبت به هم زياد مى‌گرداند. حتى در مقام دعا، روح ايثار و علاقه به ديگران و رحمت واسعه اى كه مؤمن بايد نسبت به ديگران داشته باشد تجلّى مى‌يابد.

اين روايت از حضرت امام حسن مجتبى(عليه السلام) مشهور است كه شبى بيدار بودم، شنيدم كه مادرم، حضرت زهرا(عليها السلام) دعا مى‌كرد. هر چه گوش دادم تا پايان شب فقط به ديگران دعا كرد. از ايشان پرسيدم: مادر جان، چرا در حقّ خودتان دعا نمى‌كنيد؟ فرمود:

«اَلجارُ ثُمَّ الدّارُ» ؛1

ابتدا همسايه، سپس اهل خانه.

پس ارزش دعا براى ديگران از دعا در حقّ خود بسيار بالاتر است، به خصوص اگر براى امور معنوى مؤمنين باشد.

معناى استكبار از دعا

خداوند در آيه 60 سوره مؤمن مى‌فرمايد:

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ بحارالانوار، ج 43، باب 4، ص 81، روايت 3.

﴿ صفحه 76﴾«وَ قالَ رَبُّكُمْ اُدْعُوني اَسْتَجِبْ لَكُمْ اِنَّ الَّذينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرينَ» ؛

و پروردگار شما گفت: بخوانيد مرا تا اجابت كنم شما را، آنان كه از پرستش من استكبار ورزند بزودى با سرافكندگى به دوزخ درآيند.

اكنون مى‌خواهيم بدانيم كه استكبار از دعا به چه معناست. رويگردانى از دعا به سه صورت قابل تصور است:

1ـ گاهى انسان به دليل غفلت، از دعا خوددارى مى‌كند؛ ضعف ايمان باعث غفلت او از رفتن به درِ خانه خدا شده است. بنابراين، در مشكلات، ابتدا به سراغ اسباب مادّى مى‌رود و به مسبب الاسباب توجّهى ندارد؛ مثلاً، هنگام بيمارى به جاى آنكه اول متوجّه خدا شود، به سراغ دكتر و دوا مى‌رود. چه بسا، اگر كسى او را متوجّه اين موضوع گرداند خود نيز اعتراف مى‌كند. اين عدم توجّه به خدا ناشى از استكبار نيست، بلكه به دليل ضعف ايمان است.

2ـ گاهى انسان به دليل شبهاتى كه برايش پيش آمده از دعا خوددارى مى‌كند؛ مثلاً، شنيده است كه خدا سنّتهاى لايتغيّرى دارد و بايد از آنها پيروى كرد. به عبارت ساده تر، چنين فهميده كه خداوند براى هر دردى درمانى قرار داده است لذا، با خود مى‌گويد: دعا يعنى چه؟ سر درد را بايد با فلان دارو مداوا كرد، نه با دعا. اين عقيده نيز ناشى از استكبار فرد نيست، بلكه از نقص ايمان او سرچشمه مى‌گيرد؛ خدا را بدرستى نشناخته و رابطه جهان را با خدا به دقّت درك نكرده است، درك او از توحيد ضعيف مى‌باشد و تأثير واقعى دعا را درست نفهميده است.

﴿ صفحه 77﴾3ـ اما گاهى انسان با خود مى‌گويد: هر مشكلى پيش آيد خودم آن را برطرف مى‌كنم، نيازم را خود تأمين مى‌كنم، چرا در پيش خدا گردن كج كنم؟ چرا خواب راحت شب را ترك كنم و پيش خدا اظهار ذلّت كنم؟ اين استكبار از دعاست؛ از اينكه چيزى از خدا بخواهد «عار» دارد و آن را براى خود نوعى نقص مى‌شمارد.

برخى از متجدّدين مى‌گويند، اسلام نخواسته است كه انسان حتى در مقابل خدا هم ذليل شود. آنها حتى اذكار نماز، مانند «اللّهُ اكْبَرْ» و «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ» را شعارهاى سياسى مى‌دانند. به عقيده آنان، انسان نبايد در مقابل هيچ چيز اظهار ضعف كند و گردن خود را كج نمايد. مى‌گويند: گريه كردن كار بچّه ها و پير زنهاست! اگر انسان خود را بشناسد و به خويشتن خويش باز گردد، هيچ گاه گريه نمى‌كند و خود را قوى و نيرومند مى‌داند، انسان حتى در مقابل خدا نيز نبايد گريه كند.

متأسفانه، اين افراد اين بينش خود را به اسلام نسبت مى‌دهند و آن را «اسلام شناسى» قلمداد مى‌كنند! بايد از آنان پرسيد كه اگر اين اسلام شناسى است پس كفرشناسى كدام است؟

حقيقت و اصل عبادت اظهار ذلّت است. در قرآن مى‌خوانيم:

«وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَىِّ الْقَيُّومِ» ؛1

و بزرگان عالم همه در پيشگاه عزّت خداى حىّ توانا ذليل و خاضعند.

«لَهُ اَسْلَمَ مَنْ فِى السَّمواتِ وَالاَْرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ اِلَيْهِ يُرْجَعُونَ» ؛2

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ طه /111.

2ـ آل عمران /83.

﴿ صفحه 78﴾هر كه در آسمان و زمين است، خواه ناخواه مطيع فرمان اوست و همه به سوى او باز مى‌گردند.

افتخار انسان در اين است كه عظمت الهى را درك كند و در مقابل او اظهار ذلّت و خوارى كند. اميرالمؤمنين(عليه السلام) كه خدا را بخوبى شناخته عرض مى‌كند:

«اِلهي كَفى بي عِزّاً اَنْ اَكُونَ لَكَ عَبْداً وَ كَفى بي فَخْراً اَنْ تَكُونَ لي رَبَّاً» ؛1

خداى من، براى عزّت من همين بس كه من بنده تو باشم و براى افتخار من همين بس كه تو خداى من باشى.

اظهار بندگى در مقابل خدا بالاترين مرتبه بندگى، و قبول بندگى انسان از سوى او بالاترين عزّت آدمى است. هر چه اظهار بندگى در نزد خدا بيشتر باشد، انسان كاملتر و به خدا مقرّب تر مى‌گردد. البته واضح است كه خداوند از اظهار ذلّت انسان در مقابل او هيچ لذّتى نمى‌برد، چون نيازى به اين چيزها ندارد، بلكه همان گونه كه گفته شد، چون اين كار موجب تكامل انسان است، مطلوب خدا مى‌باشد.

ادعيه مأثوره

گرچه دعا با هر زبان و لغت و لهجه اى و در هر مكان و زمانى، اگر از روى خلوص نيّت ادا شود، خوب و مفيد و مؤثّر است، ولى برترين دعاها آنهايى است كه از زبان اولياى الهى نقل شده است؛ مانند دعاهايى كه در قرآن كريم از قول انبيا و بندگان شايسته خدا نقل گرديده و يا در روايات

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج 77، ص 402، روايت 23.

﴿ صفحه 79﴾شريفه از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) و ائمّه اطهار(عليهم السلام) نقل شده است. به دو دليل اين دعاها از دعاهاى ديگر برتر است:

1ـ اينگونه دعاها از سوى كسانى صادر شده كه آداب عبوديت را بهتر از ما مى‌دانسته اند، معرفتشان نسبت به خداى متعال از ديگران بيشتر بوده و راه و رسم دعا كردن را نيز بهتر از ساير مردم مى‌دانسته اند، گذشته از آنكه، به دليل معرفت كامل ترى كه داشته اند، آنچه را مى‌خواسته اند مطلوب تر و برتر از خواستهاى ماست. بنابراين، بايد از آنان بياموزيم كه چگونه دعا كنيم و چه چيز و چگونه بخواهيم.

مى توان گفت: بطور كلى، دعاهايى كه به نقل از ائمّه(عليهم السلام) به ما رسيده از هر جهت با طرز تفكّر و درخواستهاى ما در دعا متفاوت است. غالباً دعاهاى آنان با حمد و ثناى الهى، تسبيح، تهليل و تكبير شروع مى‌شود و درخواستهاى آنان به جاى اعتراض و طلبكارى، حالت معذرت خواهى و بخشش طلبى دارد. به جاى انكار نعمت يا ناله و شكوه از كمبودها و محروميتها باشد، رحمتهاى الهى و فضل و انعام بى پايان او را يادآور مى‌شوند. آنچه را كمتر بر زبان مى‌آوردند درخواستهاى مادّى و مال و منال دنيوى و بيشتر قرب الهى، رضايت او و كمالات انسانى است.

از طرف ديگر بسيارى از معارف عالى و بلند كه از طريق روايات قابل بيان نبوده، از راه ادعيه، خصوصاً دعاهاى امام سجاد(عليه السلام) منتشر شده است. چرا كه ائمه هدى(عليهم السلام) در حال دعا با ذات حق مواجه بودند و با او به راز و نياز مشغول بوده اند، لذا آنچه در دل داشته اند بر زبان مى‌آوردند و آنگونه كه خدا را مى‌شناختند با او سخن مى‌گفتند و او را حمد و ثنا و

﴿ صفحه 80﴾توصيف مى‌كردند؛ لكن در روايات چون غالباً مخاطبين مردم متعارف بودند، امكان بيان تمام معارف نبوده، بلكه بايد متناسب با فهم آنان به بيان حقايق مى‌پرداختند. «كَلِّمَ النَّاسَ عَلى قَدْرِ عُقُولِهِمْ.»

رسول خدا فرمود:

«اِنّا مَعاشِرَ الاَْنْبياءِ اُمِرْنا اَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلى قَدْرِ عُقُولِهِمْ.» 1

2ـ با خواندن دعاهايى كه از انبيا و ائمّه هدى(عليهم السلام) نقل شده است، در واقع، به ايشان تأسّى كرده ايم و مشمول ادله اى واقع مى‌شويم كه تأسّى به رسول خدا و اولياى او را توصيه كرده است. پس با خواندن دعاهاى رسيده از ائمّه(عليهم السلام) ، علاوه بر آنكه بهترين دعاها را با بهترين آداب آن خوانده ايم، به شيوه اولياى خدا نيز عمل كرده ايم كه اين خود فضيلتى اضافه بر اصل دعاست.

البته تأسّى به بزرگان فوايد فراوانى دارد، بهترين فايده آن كه با اين بحث مربوط مى‌شود اين است كه انسان به غرور مبتلا نمى‌شود و حس مى‌كند كه انسانهايى برتر و پيشروتر از او هستند و او دنباله رو آنهاست. اين نكته براى تهذيب نفس اهميت فراوانى دارد. بسيارى كه در مقام تهذيب نفس برمى آيند، پس از آنكه آلودگيهايى را از خود دور مى‌كنند و مراحلى از كمال را مى‌پيمايند، وقتى خود را با ديگران مقايسه مى‌كنند، خود را بالاتر از آنها ديده و به غرور مبتلا مى‌شوند. كه اين خود يكى از آلودگيهاى انسان است. اما وقتى انسان اين مطلب را در نظر داشته باشد كه قافله بندگان خدا و سالكان الى الله، قافله سالارى دارد كه بر همه مقدّم

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) ، بحارالانوار، ج 1، ص 85، روايت 7.

﴿ صفحه 81﴾است و همه تابع او هستند، نسبت به او خاضع خواهد شد. اين توجه مانع غرور انسان مى‌شود.

كسانى كه از نعمت ولايت اهل بيت(عليهم السلام) محروم مانده اند، حتى با وجود نيت خالصى كه بعضاً داشته و رياضتهايى كه كشيده اند، زحماتشان براى تهذيب نفس بى ثمر مانده و مرتكب اشتباهاتى شده اند كه بيشتر به دليل غرور آنها بوده است. آنها چون مقامات ائمه اطهار(عليهم السلام) را نمى‌شناخته و نمى‌دانسته اند كه آنان قافله سالار كاروان انسانيّت اند، گاهى تصوّر مى‌كردند كه به مقام «قطبيّت» رسيده ياولايت تامّه پيدا كرده اند. لذا گاهى كلماتى از آنها صادر مى‌شد كه به هيچ وجه با مقام بندگى تناسب ندارد. در حالى كه رسول اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) كه اشرف مخلوقات بود تا آخرين لحظه حيات خويش مى‌گفت: «اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ...». اينگونه توهّمات براى كسانى كه پيرو صادق اهل بيت(عليهم السلام) باشند پيش نمى‌آيد. اين خود يكى از بزرگترين بركات ولايت آنان است.

ادعيه ماثوره چنين فضايلى دارد؛ اما بايد به اين نكته توجه نمود كه كسانى كه مراتب عالى انسانيت را طى كرده و به مقامات والايى از قرب الهى نايل شده اند، گاهى در مناجاتهاى خود با خدا چيزهايى را عرض مى‌كنند كه ذكر آنها براى ما بجا نيست؛ چون مناسبتى با حال و هواى ما ندارد و اظهار آن مطالب از سوى ما صادقانه نخواهد بود؛ مثلاً، در دعاى كميل، كه يكى از دعاهاى شريف و پرارزش است، حضرت على(عليه السلام) خطاب به خداوند عرض مى‌كند:

«فَهَبْني يا اِلهي وَ سَيِّدي وَ مَوْلاىَ وَ رَبّى صَبَرْتُ عَلى عَذابِكَ فَكَيْفَ

﴿ صفحه 82﴾اَصْبِرُ عَلى فِراقِكَ وَ هَبْني صَبَرْتُ عَلى حَرِّ نارِكَ فَكَيْفَ اَصْبِرُ عَنِ النَّظَرِ اِلى كَرامَتِكَ.»

مولاى من، پروردگارم، گيرم كه بر آتش عذاب تو صبر كردم، بر فراق تو چگونه صبر توانم كرد؟ و گيرم كه بر حرارت آتشت شكيبا باشم، چگونه چشم از لطف و كرمت بپوشم؟

اين جملات تنها مناسب حال اولياى كامل خداست و هر كسى نمى‌تواند چنين ادّعايى داشته باشد. تنها كسى مى‌تواند چنين مطلبى را اظهار دارد كه وصل و فراق را بشناسد، لذّت وصال را چشيده و از رنج فراق بى تاب باشد، آنهم از فراق محبوب واقعى؛ اما كسى كه نمى‌داند وصال چيست، صلاحيت اين را ندارد كه بگويد از فراق خدا در رنج است. كسى از فراق رنج مى‌برد كه وصل برايش مطلوب بوده و آن را شناخته باشد؛ مانند كسى كه به دوست خود علاقه مند است، چنين شخصى از وصال او لذّت مى‌برد و از فراقش رنج مى‌كشد. اما كسى كه به ديگرى علاقه اى ندارد از فراق او هيچ رنجى احساس نمى‌كند، همچنان كه از وصال او نيز لذّت نمى‌برد.

تا وقتى كه ما خدا را نشناخته و كمال او را درك نكرده ايم، هيچ گاه از فراق او در خود احساس رنج نمى‌كنيم. پس چگونه مى‌توانيم بگوييم كه عذاب تو را تحمّل مى‌كنم، ولى فراقت برايم مشكل است؟

انسانى كه با سردردى معمولى يا دندان دردى ساده، فريادش به آسمان مى‌رود، با آنكه آن درد يك ميلياردم عذاب آخرت هم به حساب نمى‌آيد، ولى چنان بى صبرى مى‌كند كه تا حدّ كفر پيش مى‌رود، چگونه

﴿ صفحه 83﴾مى تواند ادّعا كند كه نسبت به عذاب جهنّم شكيباست، اما تحمّل فراق خدا را ندارد؟! ما از وصال خدا چه چشيده ايم كه فراق او براى ما از تحمّل عذاب دوزخ رنج آورتر باشد؟

اظهار اينگونه مطالب فقط زيبنده كسانى همچون اميرالمؤمنين(عليه السلام) است. ابراز چنين مطالبى براى ما بسيار دور از واقع است. با وجود آن، اينگونه مطالب در دعاهاى مأثوره زياد به چشم مى‌خورد. اگر بخواهيم اين مطالب را با قصد انشا و حكايت از حال خودمان بگوييم، دروغ است و به خدا دروغ گفتن بسيار زشت تر از دروغ گفتن به خلق اوست. بنابراين، در اينگونه دعاها بايد قصد حكايت داشته باشيم، مثلاً، آنچه را حضرت على(عليه السلام) انشا فرموده و در پيشگاه الهى عرض كرده ما آن را به قصد حكايت نقل كنيم، نه آنكه آن مطالب را از خود انشا نماييم چون انشاى اين مطالب، از ما متمشى نمى‌شود. يا آنكه قصدمان اين باشد كه از خدا بخواهيم چنين معرفتى به ما هم عطا كند كه صلاحيت چنين سخنانى داشته باشيم.

لزوم تعبّد در احكام دين و آثار حرمت شكنى

نكته ديگرى كه بايد بدان توجه شود اين است كه با توجه به اينكه دعا درخواست چيزى از خدا و سخن گفتن با اوست و انسان طبعاً چيزى را مى‌خواهد كه آن را مى‌شناسد و در مقام خواستن مى‌فهمد كه چه مى‌خواهد و چه مى‌گويد، به اين دليل، براى بعضى اين توهّم پيش آمده كه كسانى كه معانى ادعيه مأثوره را نمى‌فهمند خواندن آن ادعيه برايشان

﴿ صفحه 84﴾سودى ندارد؛ چون نمى‌فهمند كه چه مى‌گويند و از خدا چه مى‌خواهند و فقط برخى الفاظ را قرائت مى‌كنند. پس بهتر است كسانى كه معانى آن دعاها را نمى‌فهمند آنها را نخوانند و به جاى آن با زبان خود و مطابق فهم خود با خدا صحبت كنند. نظير اين شبهه درباره تلاوت قرآن نيز مطرح شده است. مى‌گويند: خواندن قرآن براى كسانى كه معانى آن را نمى‌فهمند فايده اى ندارد و موجب اتلاف وقت آنها مى‌شود!

البته اين درست است كه بين دعايى كه انسان معناى آن را مى‌فهمد با دعايى كه فقط لقلقه زبان است، تفاوت بسيارى وجود دارد. همچنين است تلاوت قرآن. و نيز فهميدن معنى بدون حضور قلب با فهميدنى كه همراه با حضور قلب باشد تفاوت بسيارى دارد. در اين مطلب، جاى شكّى نيست.

لذا كسانى كه معناى دعا يا آيات قرآن را نمى‌فهمند بايد تلاش كنند آن را بياموزند تا بفهمند كه با خدا چه مى‌گويند يا خدا به آنها چه مى‌گويد؛ ولى ندانستن معانى دعاها يا آيات قرآن نمى‌تواند مجوّزى براى ترك قرائت آنها باشد، يا آنكه جملات آنها را به زبانى غير عربى بگوييم.

اگر اين فكر توسعه پيدا كند، كار به جايى مى‌رسد كه گفته مى‌شود ـ همانطور كه برخى گفته اند ـ بهتر است كه نماز نيز به زبانهاى ديگر ترجمه شود، و هر قومى با زبان خودش نماز را بخواند (گويا اين سخن در تركيه اظهار شده است) سپس كم كم گفته مى‌شود كه اصلا حركات و سكنات نماز نيز لزومى ندارد و نيازى به خم و راست شدن نيست! مگر خدا ديكتاتور است كه در مقابل او خم شويم؟ بدين ترتيب، روح «تعبّد» نسبت

﴿ صفحه 85﴾به دستورات خدا و پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) ضعيف مى‌گردد و از بين مى‌رود.

نقطه انحراف بعضى از گروههاى سياسى كه ادعاى اسلام داشته اند و حتى بسيارى از آنان كه بواقع مسلمان هم بودند، از همين جا شروع شد: روشنفكر مآبى در مسائل تعبّدى. بنابراين، بايد با احتياط بيشترى با مسائل تعبّدى برخورد كنيم. نبايد مرز تعبّديّات را شكست، وگرنه به عاقبت شوم ديگران دچار مى‌شويم.

اسلام نيز مانند ساير اديان آسمانى داراى امورى تعبّدى است كه تابع شناخت، معرفت و فلسفه بافيهاى ما نيست. اصولا روح اسلام همان تسليم بودن در مقابل خدا1 و تعبّد است. بنده آن است كه در مقابل خدا فرمانبردار باشد، خواه حكمت فرمان را بفهمد، و خواه نفهمد، بايد بندگى كند، ببيند كه مولى از او چه خواسته، همان را عمل كند. اگر تنها در پى عمل به چيزى باشد كه راز آن را مى‌فهمد، در واقع، خود پرستى كرده است، نه بندگى. اگر فقط به دستوراتى عمل كنيم كه بدانيم براى ما نفع دارد، اين در حقيقت خودپرستى است نه خدا پرستى. روح خداپرستى اين است كه انسان به آنچه خدا فرموده، عمل كند چه به نفع او باشد چه به ضرر او.

وقتى به حضرت ابراهيم(عليه السلام) وحى شد كه بايد فرزندت را قربانى كنى به ذهن مبارك ايشان خطور نكرد كه آيا اين كار براى خودم، فرزندم يا جامعه مصلحتى دارد يا ندارد. او با خود نگفت كه احكام شرع تابع مصالح و مفاسد است و قتل نفس قبيح مى‌باشد. به محض آنكه به او امر

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ على(عليه السلام) (الاسلام و هو التَّسليم...) بحارالانوار، ج 68، ص 309، باب 35، روايت 1.

﴿ صفحه 86﴾شد، به ذبح فرزندش همّت گمارد. اين عمل او نشان دهنده روح تعبّد اوست.

اصولا فلسفه تشريع دين براى تقويت روح تسليم و بندگى انسانهاست تا در مقابل خدا مطيع محض باشند و از راه بندگى و فانى كردن اراده خود به خدا نزديك شوند.

البته ما مى‌دانيم كه احكام اسلام تأمين كننده مصالح فرد و جامعه است، ولى نبايد انگيزه ما براى اطاعت امر الهى تأمين منافع شخصى يا اجتماعى باشد، بلكه بايد به انگيزه عبوديت، خدا را بپرستيم. بندگى مى‌كنيم چون او مولى است و ما بنده ايم. البته روشن است كه مولاى حكيم به گزاف امر نمى‌كند؛ اما انگيزه ما نبايد تأمين منافع خود يا جامعه باشد.

چه بسا، بسيارى از احكام و قوانين شرع بدين منظور تشريع شده باشد كه روح عبوديّت ما تقويت شود. قسمت عمده اعمال و مناسك حج را اينگونه احكام تشكيل مى‌دهد، مانند اقامت در اماكن مشخص به مقدار تعيين شده و در زمان معيّن، اجتناب از عطر، اصلاح مو و اعمالى از اين قبيل، طواف به دور خانه كعبه و سعى بين صفا و مروه به شكل خاص و دفعات معيّن شده و ساير اعمال. اينگونه اعمال به قول يكى از وعّاظ «تمرين بندگى» است.1

انسانى كه براى حج به مكّه مى‌رود، در واقع با رعايت شرايط و برگزارى مراسم و مناسك مى‌گويد خدايا چون تو مى‌فرمايى مى‌روم، و طبق فرمان تو مى‌ايستم، مى‌دوم، موهاى خود را كوتاه نمى‌كنم، بوى

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ مرحوم حاج شيخ على اكبر تربتى(قدس سره) .

﴿ صفحه 87﴾خوش استعمال نمى‌نمايم.1 و... در اعمال عبادى و در تعبّديّات اسلام، بدون شك، بر اين تأكيد شده است كه مردم بايد تابع فرمان خدا باشند و روحيه تعبّد كه مبارزه با خودپرستى و مصلحت انديشى است، در انسان تقويت شود و در فكر خود نباشد، بلكه در فكر اطاعت از امر خدا باشد.

پس نبايد در همه احكام و دستورات اسلامى به دنبال درك مصالح و حكمتهاى آنها باشيم. در احكام اسلام، با مراجعه، به كتاب و سنّت، هر چه را بدان امر شده است بكار مى‌بنديم، نه آنكه در پى يافتن مصلحت يا تجربه باشيم. در روش شناخت احكام اسلام، جايى براى تجربه وجود ندارد؛ ابتدا سند مطالب را بررسى مى‌كنيم و پس از تشخيص دلالت آنها، بدان عمل مى‌كنيم.

البته پيشوايان دينى در بسيارى از موارد حكمتهاى احكام را بيان كرده اند؛ اما اين بدان معنا نيست كه هر كجا حكمت حكمى را نفهميديم آن را نپذيريم، يا در آن شبهه كنيم. اعمال دينى بايد بدون چون و چرا و به همان شكلى كه رسيده مورد عمل واقع شود. هر آنچه حكمتش را بيان كرده اند يا به علم و تجربه به اثبات رسيده مى‌پذيريم و آنچه را هم كه حكمتش بيان نشده يا به تجربه اثبات نگرديده است رد نمى‌كنيم؛ گرچه معرفت ما نيز بايد توسعه پيدا كند تا مصالح و مفاسد احكام را بهتر بشناسيم.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ لازم به توضيح است كه در حال احرام چيزهايى بر محرم حرام است، از جمله، استعمال بوى خوش، نگاه كردن در آيينه، در زير سايه قرار گرفتن و... و نيز كندن مو از بدن و يكى از مراسم حج و عمره «حلق» يا «تقصير» است كه به معناى تراشيدن سر يا گرفتن مقدارى از موى سر يا صورت يا گرفتن ناخن است. اين دو با هم اشتباه نشود. حلق يا تقصير در مرحله اى خاص انجام مى‌شود و با انجام آن، مُحرم از احرام خارج مى‌شود.

﴿ صفحه 88﴾بنابراين، قرائت قرآن، نماز يا دعا بايد به همان گونه باشد كه فرموده اند و حركات و سكنات نماز نيز به همان شكل و ترتيبى باشد كه از ما خواسته اند. نمى‌توان گفت كه اگر نماز صبح را پس از طلوع آفتاب بخوانيم بهتر است؛ چون با نشاط تريم و مسائلى از اين قبيل.اين سخنان با روح تعبّد مخالف است و فضولى در كار خداست. در زندان رژيم گذشته، بودند برخى از روشنفكرمآبان كه روزانه چند ساعت قرآن تلاوت مى‌كردند يا در نمازهاى خود سوره هاى بلندى، مانند سوره بقره مى‌خواندند، ولى نماز صبح آنها قضا مى‌شد و هيچ ناراحت نمى‌شدند. شكستن مرز تعبّد به چنين جاهايى منتهى مى‌شود.

گاهى برخى از آنها، مسأله انضباط را مطرح مى‌كردند، مى‌گفتند: انسان بايد منظّم باشد و هر نمازى را رأس ساعت معيّنى بخواند، مثلاً نماز صبح را هميشه رأس ساعت شش بخواند و نماز ظهر را همواره رأس ساعت دوازده!

اما روشن است كه به دليل تغيير زمان شرعى با زمان رسمى، وقت نمازها نمى‌تواند اينگونه انضباط يابد، لذا گاهى ظهر شرعى در ساعت دوازده است و گاهى چند دقيقه قبل يا بعد از آن. اگر بخواهيم به اسم نظم و انضباط نمازهاى خود را قبل يا بعد از وقت شرعى آنها بخوانيم اين خود، به نوعى، شكستن مرز تعبّد است.

انجام اعمال دينى به شكلى كه شارع از ما خواسته، اگر هيچ فايده اى در بر نداشته باشد، دست كم روح تعبّد را در انسان تقويت مى‌كند. همين دليل كافى است كه شخص را به انجام آنچه شارع گفته است، مقيّد كند. اين

﴿ صفحه 89﴾بالاترين فايده از انجام امور تعبّدى است. اگر هم جايى حكم خدا براى شخص يا اجتماع ضررى داشته باشد، مصلحت تعبّد، آن را جبران مى‌كند. اين روحيه حافظ دين، سنّتها و احكام الهى است و كسى كه مقيّد به انجام تعبّديات است هيچ گاه اجازه نمى‌دهد كه قانون الهى شكسته شود و مثلاً، اقتصاد سوسياليستى يا اقتصاد سرمايه دارى به جاى اقتصاد اسلامى مطرح گردد، هر چند فكر كند كه اين منافع بيشترى براى جامعه دارد و دراقتصاد اسلامى منافعى نبيند. انسان مؤمنِ متعبّد به آنچه خدا گفته عمل مى‌كند.

با شكسته شدن مرز تعبّديات و حريم قوانين الهى، بتدريج، اين مطلب مطرح مى‌شود كه احكام اجتماعى اسلام براى زمان خاصّى بوده و ما اكنون احكام بهترى داريم، تشريع خمس و زكات براى كم كردن فاصله طبقاتى بوده؛ ولى امروزه مسأله «تساوى عمومى» مطرح است و مالكيت خصوصى ملغى شده است. بنابراين، خمس و زكات موضوعيتى پيدا نمى‌كند.

بسيارى از كسانى كه چنين مسائلى را مطرح مى‌نمايند در ظاهر مخالف اسلام نيستند، بلكه تصوّر مى‌كنند، اين گونه احكام اسلام براى چهارده قرن پيش بوده؛ امّا امروزه عقل بشر تكامل يافته است و نيازى به تبعيّت از دستورات وحى ندارد و مى‌تواند براى خود قانون جعل كند!

پس شبهه مزبور مبنى بر حُسن استفاده از زبان غير عربى در دعاها به دليل نفهميدن معانى آنها، در نهايت به مطرود دانستن وحى و قوانين آسمانى منجر مى‌گردد. بنابراين، بايد حريم احكام الهى و تعبّديات را محترم شمرد. دين از جانب خدا آمده و به هيچ يك از بندگانش حقّ دخالت در آن را نداده است:

﴿ صفحه 90﴾«اِنِ الْحُكْمُ اِلاّ لِلّهِ» ؛1

فرمانى جز براى خدا نخواهد بود.

«وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما اَنْزَلَ اللّهُ فَأُلئِكَ هُمُ الْكافِرُون» ؛2

و هر كه برخلاف آنچه خدا فرستاده حكم كند از كافران خواهد بود.

«اصحاب سَبت» يكى از اقوام بنى اسرائيل بودند كه در كنار دريا زندگى مى‌كردند و از راه صيد ماهى به امرار معاش مى‌پرداختند. از جانب خدا دستور آمد كه روزهاى شنبه به صيد ماهى اقدام نكنند و به عبادت خدا بپردازند. خداوند خواست آنان را آزمايش كند؛ ماهيان در روزهاى شنبه به كنار دريا مى‌آمدند، ولى در ساير روزها از آنها خبرى نبود. آنان براى اينكه به درآمد بيشترى دست يابند و از ضرر اقتصادى خود جلوگيرى كنند، تدبيرى انديشيدند: در كنار دريا، حوضچه هايى حفر كردند. روزهاى شنبه بين آن حوضچه ها و آب دريا راهى باز مى‌كردند تا ماهيان به سوى آنها سرازير شوند؛ سپس راه خروج آنها را سد مى‌كردند و روز بعد آنها را صيد مى‌نمودند. در ظاهر، اين كار هيچ اشكالى نداشت و برخلاف شرع نبود. آنها از صيد ماهى نهى شده بودند، نه از پر كردن حوضهاى آب و سد كردن راه ماهيان؛ حيله اى در توجيه شرع و بسيار موجّه تر از حيله هايى كه برخى از ما در توجيه احكام خدا مى‌انديشيم (مانند آنچه درباره ربا برخى انجام مى‌دهند.) چه بسا، اگر ما نيز از زمره آنان بوديم اين كار را بطور كلّى تأييد مى‌كرديم؛ اما خداوند اين قوم را به

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ انعام /57.

2ـ مائده /44.

﴿ صفحه 91﴾دليل ارتكاب اين خلاف مسخ كرد.

اين مطلب افسانه نيست، از مطالب تحريف شده انجيل و تورات نيز نمى‌باشد، بلكه در قرآن آمده است.1

كسانى كه تقوا دارند بايد از اين داستان ها پند گيرند، دين خدا و احكام الهى را به بازى نگيرند و براى آن «كلاه شرعى» درست نكنند. دين همان است كه خدا فرموده و احكام آن همان كه از سوى پيغمبر و ائمّه(عليهم السلام) بيان شده است.

بكار بردن حيله در احكام شرعى اين بلاها را نيز به دنبال خواهد داشت. به بازى گرفتن دين خدا به محو دين منجر خواهد شد. به هرحال، خواندن نماز، دعا و قرآن لازم است، گرچه انسان معناى هيچيك از كلمات آنها را نفهمد. خواندن نماز به عربى واجب است؛ اما خواندن دعا و قرائت قران مستحب. مجدّداً تأكيد مى‌شود كه بين دعايى كه انسان معناى آن را مى‌فهمد با دعايى كه معناى آن را نمى‌فهمد فرق بسيارى است. با وجود اين، نمى‌توان گفت كه دعا يا تلاوت قرآن كسى كه معناى كلمات آن را نمى‌فهمد بى فايده است. اگر هيچ فايده اى نداشته باشد جز تقويت روح تعبّد بر همه اعمال كسى كه معناى آنها را مى‌فهمد، ولى بدعت گزار باشد برترى دارد. يك عمل كوچك تعبّدى بر صدها سال عبادتى كه از خود ابداع كرده باشيم رجحان دارد. اين بندگى است؛ اما آن خودپرستى.

دعاهاى مأثوره نيز چنين است. در آنها؛ ملاك تقويت روحيه تعبّد وجود دارد، گرچه شايد فوايد ديگرى نيز در برداشته باشد. شخص

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ انعام /169؛ بقره /65 ـ 66.

﴿ صفحه 92﴾بى سوادى كه رو به قبله مى‌نشيند و با وضو دعاى «كميل» مى‌خواند، آيا مى‌توان گفت كه هيچ توجهى به خدا ندارد؟ آيا نمى‌خواهد كه مشمول مضامين عالى دعائى كه از خدا مى‌خواهد واقع گردد؟ او با وجود آنكه معانى فقرات دعا را نمى‌داند، ولى به خدا توجه دارد و مى‌خواهد كه آنچه را حضرت على(عليه السلام) در دعاى خود از خدا خواسته به او نيز مرحمت شود. پس علاوه بر تقويت روح تعبّد، ذكر و توجّه به خدا نيز لازمه دعا و تلاوت قرآن است كه بسيار با ارزش نيز مى‌باشد.

البتّه مجدّداً تأكيد مى‌شود كه نبايد تنها به خواندن اكتفا كرد، بلكه بايد سعى شود تا معرفت ما نيز به خداوند زياد گردد و بفهميم كه به خدا چه مى‌گوييم يا او با ما چه مى‌گويد؛ ولى اگر معنايشان را نفهميديم نبايد از آنها دست بشوييم.

قرآن خواندن افراد مؤمن در ماه رمضان حافظ دين است، همچنان كه عزادارى بر سيدالشّهدا و ساير ائمه(عليهم السلام) تا كنون موجب بقاى اسلام و تشيّع شده است. گرچه شكل آنها در پاره اى موارد ايده آل نيست؛ اما روح والايى در آنها نهفته است: تسليم خدا بودن، احترام به دين و اولياى دين گزاردن و... . البتّه بايد تلاش شود كه شكل آنها نيز مطلبوب تر گردد. بايد شكل بهترى پيدا كند و از محتواى برترى برخوردار گردد و روح تعبّد را نيز دارا باشد. ولى تا دستيابى به شكل مطلوب تر، بايد همين سنّتها حفظ شود.

البتّه تعبّديات را نمى‌توان تغيير داد؛ اما امورى مانند مراسم عزادارى را كه عَرَضى است، مى‌توان به شكل بهترى برگزار كرد، در اين گونه امور، بهترين شكل همان است كه از فطرت پاك مردم سرچشمه مى‌گيرد، همان

﴿ صفحه 93﴾كه عواطف دينى مردم ايجاب مى‌كند، بدون اينكه كسى به آنها ياد دهد.

اگر تصوّر شود كه چنانچه عزاداريهاى ما به شكل منظّم و به آرامى انجام شود بهتر است، مانند تظاهراتى كه در كشورهاى غربى انجام مى‌شود، اشتباه است؛ چون تظاهرات دينى بايد از شور دينى سر چشمه بگيرد و آرامش با شور دينى سازگار نيست. نسبت به عرفيات، موضوع اين گونه است؛ اما آنچه را كه حتى شكل و نحوه انجام آن نيز از سوى شارع معيّن شده است، نبايد سر سوزنى تغيير كند و بايد همان گونه كه خداوند امر فرموده انجام شود، حتى اگر ما فكر كنيم كه شكل بهترى هم وجود دارد.

در روايت آمده است كه امام صادق(عليه السلام) به شخصى دعايى تعليم داد؛ به او فرمود: بگو: «يا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِتْ قَلْبي عَلى دينِكَ» . او گفت: «يا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ «وَالاَْبْصارِ» ثَبِّتْ قَلبي عَلى دينِكَ» . حضرت به او فرمود: همانگونه كه به تو تعليم دادم بگو. آن شخص عرض كرد: مگر خدا مقلّب القلوب و الابصار نيست؟ فرمود: بلى، اما آنگونه كه من گفتم بخوان.1

اگر انسان سخن امام يا مطلبى را كه در شرع وارد شده عوض كند به اين معناست كه مى‌خواهد بگويد: من از امام يا شارع مقدّس بهتر مى‌فهمم. اين روحيه از انانيّت و غرور سرچشمه مى‌گيرد و با عبادت و بندگى سازگار نيست. لازمه عبادت شكستگى، فروتنى و خودباختگى است. امام صادق(عليه السلام) مى‌فرمايد:

شيطان به خداوند عرض كرد: پروردگارا، به عزتّت سوگند، اگر مرا از سجده آدم معاف كنى، در عوض، تو را چنان عبادت مى‌كنم كه هيچكس

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ محمدباقر مجلسى، پيشين ج 52، ص 148، روايت 73، باب 22.

﴿ صفحه 94﴾در عالم نكرده باشد. خداوند فرمود: «اِنّي اُحِبُّ اَنْ اُطاعَ مِنْ حيثُ اُريدُ »1؛ اگر مى‌خواهى اطاعت كنى همانگونه كه من مى‌گويم انجام بده.

اگر آنگونه كه دلمان مى‌خواهد خدا را اطاعت كنيم در واقع اطاعت دل خود كرده ايم، نه اطاعت خدا. كوتاه سخن آنكه بايد آنچه را از سوى شارع رسيده به همان صورت عمل كنيم، چه در واجبات و چه در مستحبّات؛ متعبّد باشيم و سر سوزنى از آن تخطّى نكنيم؛ نگذاريم مرزهاى تعبّد سست گردد. شكستن مرز تعبّد مساوى با نابود شدن دين است.

اين مطلب نيز منافاتى با اين ندارد كه ما سعى كنيم مصالح احكام دين را بدست آوريم. بسيارى از آنها در روايات و حتى در قرآن آمده، برخى نيز ممكن است با تجربه و علم اثبات شود. اين نيز در جاى خود مطلوب است. آنچه نامطلوب است متوقّف كردن پذيرش دين بر شناخت مصالح آن است.

همچنين بايد توجه داشته باشيم كه اگر يكى از مصالح احكام دين را با بيان پيغمبر يا امام(عليه السلام) يا از راه علم و تجربه شناختيم نبايد تصوّر كنيم كه مصلحت همان است و بس. ممكن است دهها مصلحت ديگر نيز در كار باشد كه ما آنها را نشناخته ايم.

بنابراين دعا، نماز و قرآن را بايد به همان شكلى كه شارع فرموده بخوانيم و در عين حال، درصدد فهم معناى آن و كسب حضور قلب بيشتر نيز بوده و متوجّه باشيم كه ارزش روح تعبّد از عبادات ساختگى خودمان بمراتب والاتر است.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ پيشين، ج 2، ص 262، روايت 5، باب 32.

پندهای امام صادق(ع)

مقدمه

درس اول دوستان واقعی اهل بیت

پيش گفتار

در مسير تكامل انسانى، داشتن مربى و راهنماى آگاه، صادق و دل سوز، شرطى لازم و اساسى است. آن كس كه مى‌خواهد ديگران را هدايت كند خود بايد ره يافته باشد. علاوه بر آن، بايد با صداقت و دل سوزى، تنها با در نظر گرفتن مصالح واقعى رهرو، او را در نيل به كمال حقيقى هدايت و دست گيرى كند.

يافتن چنين استاد، راهبر و رهنمايى، هميشه يكى از دغدغه‌هاى مهم رهروان راه حقيقت و جويندگان طريقت بوده است. بسيارند كسانى كه در اثر گرفتار آمدن در دام راهبران گمراه و شيادان رهزن اين راه، به جاى رسيدن به كمال و سعادت و كاميابى، نصيبى جز سقوط و هلاكت و تلخ كامى عايد ايشان نگرديده است. از اين رو، سالكان حقيقت و عاشقان فضيلت را بايسته است كه در اين مهم، بسيار حساس و موشكاف، و پيوسته مددخواه حق متعال باشند.

در اين ميان، دو ثقل اكبر و اصغر، راهنمايان صادقى هستند كه با تمسك به آنان مى‌توان امواج سهمگين فتنه‌ها را پشت سر نهاد و از وادى حيرت و ضلالت به سلامت عبور كرد؛ كه ختم رسالت و سرسلسله پرچم داران هدايت فرمود: اِنّى تارِكٌ فيكُمُ الثَّقْلَيْنْ ما اِنْ تمسكتُم بِهِما لَنْ تَضِلّوا بَعْدى كتابَ اللّهِ وَعِتْرَتى اَهْلَ بَيْتى ... .1

بر اين اساس، قرآن صامت بى همراهى قرآن ناطق هرگز ره به جايى نخواهد برد و چراغ هدايت و ضمانت سلامت از ضلالت نخواهد شد؛ چراكه فرمود: ما اِنْ تمسكتُم «بِهِما» لَنْ تَضِلّوا.

بدين روى، ما در اين جا رهروان شايق را به همراهى با قرآنى ناطق و امامى صادق از سلاله اهل بيت(عليهم السلام) فرا مى‌خوانيم و همراه با عبدالله بن جندب خوشه چين اين شجره طيبه مى‌شويم. آنچه در كتاب حاضر در پى خواهد آمد، درس‌هاى اخلاق استاد فرزانه، حضرت آيت الله استاد محمدتقى مصباح يزدى است كه در جمع گروهى از طلاب و

--------------------------------------------------------------------------------

1. بحارالانوار، ج 2، باب 14، روايت 59.

﴿ صفحه 14﴾

علاقه مندان به مكتب اهل بيت(عليهم السلام) ، در حوزه علميه قم و طىّ سال‌هاى 1376 تا 1378 ايراد گرديده است. حضرت استاد، محور اين سلسله از مباحث خود را روايتى از امام صادق(عليه السلام) قرار داده اند. مخاطب آن حضرت در اين روايت، يكى از اصحاب ايشان به نام عبدالله بن جندب است و حضرت در آن، مطالبى بسيار مفيد و ارزنده را بيان فرموده‌اند كه قطعاً براى كسانى كه در مسير خودسازى و سير و سلوك و تقرب الى الله گام برمى‌دارند، مى‌تواند بسيار راه گشا باشد.

درس اول دوستان واقعی اهل بیت

تقرّب به خدا، گرايش فطرى انسان

پيروى از اهل بيت راه رسيدن به عرفان حقيقى

بزرگ ترين خطر تهديد كننده سالك

ويژگى‌هاى دوستان اهل بيت

ب) پرنور بودن دل آنها

ج) اجتناب از دنياگرايى

د) انس با خدا

تقرّب به خدا، گرايش فطرى انسان

يكى از گرايش‌هاى فطرى انسان، بلكه بالاترين و عميق ترين گرايش فطرى او، رسيدن به كمالات معنوى و اوج گرفتن روحش در فضاى ملكوت است. انسان فطرتاً گمشده‌اى دارد كه در پى آن است، گويى مى‌خواهد مانند پرنده‌اى در فضاى ملكوت اوج بگيرد و بالا رود. انسان مى‌خواهد به كمالات بيش ترى دست پيدا كند، به مقامات عالى ترى برسد و علم حضورى ناآگاهانه اش به خدا، به علم حصولى و حضورى آگاهانه تبديل شود. به عبارت ساده تر، مى‌خواهد معرفتش بيش تر شود و گمشده اش را بيابد. گمشده انسان قرب به خدا است. به همين دليل، هميشه در طول تاريخ، اقوام گوناگون به دنبال راه‌هايى براى رسيدن به كمالات معنوى بوده‌اند و نام آن را هم عرفان گذاشته اند. اين گرايش عرفانى در عمق فطرت همه انسان‌ها وجود دارد، اما بالاترين مرتبه آن نزد انبيا و اولياى خدا(عليهم السلام) ، به خصوص وجود مقدّس پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و پس از ايشان، ائمه

--------------------------------------------------------------------------------

1. بحار الانوار (من منشورات المكتبة الاسلامية، چ دوم، 1405 هـ. ق.)، ج 78، كتاب الروضة، باب 24، روايت 1، ص 279 ـ 286.

﴿ صفحه 16﴾

اطهار(عليهم السلام) است. هركس از آنها بهتر پيروى نمايد و به دستوراتشان بيش تر عمل كند، در يافتن اين گمشده موفق تر است. اما راه‌ها و مسلك‌هاى ديگر، هر كدام كمابيش انحرافات و اشتباهاتى دارند كه گاهى به خطرهاى بزرگى هم منجر مى‌شود.

به هر حال، در نهاد ما گرايشى عميق به خدا، شناخت و قرب او وجود دارد كه هرگاه شفاف شود و درست به آن توجه پيدا كنيم، متوجه مى‌شويم كه به دنبال چه هستيم. اما هرگاه در پرده‌هاى ابهام، لايه‌هاى هوا و هوس و ابرهاى گرايش به ماده مخفى باشد، به اشتباه تصور مى‌كنيم به دنبال خواسته‌هاى مادى و دنيوى مى‌گرديم. اين نياز، فطرى است و اصولا هدف از خلقت انسان همين كمال نهايى و قرب خداوند است. نزول وحى، كتب آسمانى و شرايع الهى نيز براى زمينه سازى اين سير و حركت انسانى بوده و همه انبيا(عليهم السلام) آمده‌اند تا راه را براى اين تكامل معنوى انسان هموار سازند.

امام راحل(رحمه الله) در اوج مسايل سياسى و اجتماعى مطرح در كشور و در اوج جنگ، بيش تر اوقات، در سخنرانى هايشان به اين نكته اشاره مى‌كردند كه درست است اسلام براى برقرارى عدالت اجتماعى آمده، انبيا(عليهم السلام) آمده‌اند تا احكام الهى را در جامعه پياده كنند و حكومت خدايى برقرار شود، اما همه اينها مقدمه است براى هدفى والاتر و آن معرفت خدا است. اين نياز، فطرى ما است و كمال نهايى ما در ارتباط با آن تعريف مى‌شود. اسلام نيز براى رسيدن به همين هدف، مردم را دعوت مى‌كند. پيامبر و ائمه اطهار(عليهم السلام) به برخى از دوستان و ياران خود، كه لياقت و استعداد بيش ترى داشتند، اين مطلب را صريحاً متذكّر مى‌شدند.

پيروى از اهل بيت(عليهم السلام) ، راه رسيدن به عرفان حقيقى

هرچه شيئى نفيس تر و باارزش تر باشد، دشمن بيش ترى دارد. هر قدر كالايى گران بهاتر باشد، نوع تقلّبى و غير واقعى آن بيش تر ساخته مى‌شود؛ مثلا، الماس چون سنگى قيمتى است، زياد سعى مى‌كنند تا سنگ‌هاى ديگرى را مانند آن درست كنند و به جاى الماس بفروشند. اين مسأله به دليل كمياب بودن كالاى اصلى از يك سو و ارزش مند بودن آن از سوى ديگر است. عرفان و سير و سلوك واقعى راهى است دشوار و صعب الوصول كه پيمودن آن نياز به اخلاص كامل، استقامت و پشتكار دارد. گذشته از اين، هركس به قدر همت و ظرفيت خويش مى‌تواند مراحلى از آن را بپيمايد. ممكن

﴿ صفحه 17﴾

است در ميان ميليون‌ها انسان، تنها چند نفر انگشت شمار بتوانند به مراتب عاليه آن دست پيدا كنند. به دليل محبوبيت اين كالا و پرمشترى بودنش، زيادند افرادى كه نوع بدلى و تقلّبى آن را عرضه مى‌كنند. متأسفانه امروز بازار عرفان‌هاى تقلّبى در دنيا رواج زيادى دارد، و اين خلاف انتظار نيست. اكنون در اين ميان، چه بايد بكنيم تا اين نياز فطريمان را اشباع كنيم و در رسيدن به كمال نهايى خود كامياب باشيم؟

به نظر ما تنها راه براى رسيدن به اين مهم شناخت هرچه بهتر و بيش تر اهل بيت(عليهم السلام) و مكتب و روش آنان و محك زدن ساير چيزها با آن است. هر معرفتى كه عرضه مى‌شود و هر دستورالعملى كه ارايه مى‌گردد، بايد با معارف و دستورات آنان بسنجيم؛ اگر متناسب با آنها بود حقيقى است، وگرنه بدلى و از نوع غير واقعى است. با اين محك، مى‌توانيم بفهميم در ميان روش‌هايى كه براى سير و سلوك و تكامل انسان عرضه مى‌شود، كدام يك سالم تر و مفيدتر است.

يكى از رواياتى كه در اين زمينه وجود دارد، وصيت امام صادق(عليه السلام) به يكى از اصحاب خاصّشان به نام عبداللّه بن جندب است كه مقامات والايى در معنويات و معارف داشته است. در اين وصيت، حضرت ابتدا هشدار مى‌دهند و متذكر مى‌شوند، كسانى كه در مسير صحيحى قرار مى‌گيرند و مى‌خواهند راه درست خداشناسى را طى كنند، بايد توجّه داشته باشند كه خطرات بسيارى در پيش رويشان وجود دارد. طرح اين نكته از سوى امام صادق(عليه السلام) در ابتداى اين روايت براى توجه دادن به اين نكته است كه گرچه بحمداللّه، خداوند ايمان به خود را در دل ما قرار داده و ما در ميان تمام اديان آسمانى، كامل ترين آنها، يعنى اسلام را پذيرفته ايم؛ هم چنين در ميان مذاهب منسوب به اسلام نيز مذهب اهل بيت(عليهم السلام) را انتخاب كرده ايم و ظاهراً راه خود را يافته ايم و هيچ مشكلى نداريم، اما از يك نكته نبايد غفلت كنيم.

بزرگ ترين خطر تهديد كننده سالك

راحت طلبى و تنبلى هميشه در انسان وجود دارد. همين موجب مى‌شود انسان وقتى به جايى مى‌رسد تصور كند ديگر مشكلى ندارد و كار تمام است، در حالى كه اگر خوب بينديشد، مى‌بينيد كه تازه اول مشكل است. هر قدر انسان در نردبان تكامل بالاتر مى‌رود، سقوطش خطرناك تر مى‌شود. كوه بزرگى را تصور كنيد كه عده‌اى قصد دارند به

﴿ صفحه 18﴾

قلّه آن صعود كنند. كسانى كه در دامن كوه سير مى‌كنند، خطر چندانى تهديدشان نمى‌كند. آنها كه كمى بالاترند، اگر بلغزند، ممكن است فقط يكى دو متر سقوط كنند، ولى بالاخره جان سالم به در مى‌برند. اما آنها كه تا نزديكى قلّه بالا رفته اند، اگر سقوط كنند، به هيچ وجه نجات نخواهند يافت.

وضعيت ما در مسير تكامل نيز به همين ترتيب است. درست است كه بسيارى از مراحل كمال را طى كرده ايم و راه درازى را پيموده ايم، و اگر ادامه دهيم به مقصد مى‌رسيم، ولى در چنين مرحله‌اى اگر در بين راه سقوط كنيم، خطر هلاكتمان قطعى است.

شيطان دشمن بزرگ انسان است. او سوگند خورده كه فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ؛1سوگند به عزّت و جلالت، همه انسان‌ها را گمراه خواهم ساخت. سعى و تلاش او بر اين است كه انسان‌ها را از مسير حق منحرف كند. هر قدر انسان در راه صحيح پيش تر برود، شيطان بيش تر تلاش مى‌كند تا او را منحرف سازد. شيطان با كسانى كه از ابتدا قدم در اين راه نگذاشته اند، كارى ندارد. آنها خودشان منحرف هستند؛ لازم نيست شيطان آنها را منحرف كند. به محض آن كه كسى يك قدم در راه صحيح برمى‌دارد، شيطان متوجه او مى‌شود و سعى مى‌كند تا از همان ابتدا او را منحرف نمايد. اگر دو قدم به پيش رفت، تلاش شيطان مضاعف مى‌شود. هر قدر در اين راه جلوتر برود، شيطان سعى بيش ترى براى گمراهى او مى‌نمايد.

بنابراين ما كه راه حق را شناخته ايم و در بين اديان و مذاهب، صحيح ترين آنها را انتخاب كرده ايم، شيطان دشمنى بيش ترى با ما دارد و نيروهايش را صرف مى‌كند تا منحرفمان سازد. پس بايد توجه داشته باشيم كه دچار لغزش نشويم و در مبارزه با شيطان كاملا حواسمان را جمع كنيم. به هدايت فعلى خودمان هم نبايد مغرور باشيم؛ زيرا از عاقبت كار خود خبر نداريم. بايد نسبت به آينده بيم ناك باشيم؛ چون شيطان تمام نيروهايش را براى گمراه ساختن ما صرف خواهد كرد. اين اولين نكته‌اى است كه در اين حديث بر آن تكيه شده است. البته چون مخاطب امام صادق(عليه السلام) يكى از ياران خاص آن حضرت بوده، نيازى نبوده به تفصيل اين مطالب را ذكر كنند؛ فرموده اند: يا عبداللّهِ لَقَدْ نَصَبَ ابليسُ حبائِلَهُ في دارِ الغرورِ؛‌اى عبداللّه، شيطان در اين عالم فريب كارى، دام‌هاى خود

--------------------------------------------------------------------------------

1. ص (38)، 82.

﴿ صفحه 19﴾

را گسترده است. فما يَقْصُدُ فيها اِلاّ اولياءَنا؛ از اين كار هم هيچ مقصودى ندارد، جز آن كه دوستان ما را به دام بيندازد. به عبارت ديگر، هدف اصلى شيطان به دام انداختن دوستان ما است.

ويژگى‌هاى دوستان اهل بيت(عليهم السلام)

الف) عظمت آخرت در آنان

سپس آن حضرت درباره دوستان خودشان توضيحاتى مى‌دهند تا معلوم شود آنها كه مقصود شيطان هستند، چه كسانى اند. صفاتى را براى آنان برمى‌شمارند. اولين صفت

ب) پرنور بودن دل آنها

آه، آه على قلوب حُشِيَتْ نوراً؛ چقدر دل‌هاى آنان پر نور است! اين كه ما چقدر با اين تعبيرات آشنا هستيم، بستگى دارد به اين كه چقدر با معارف اهل بيت(عليهم السلام) انس داشته باشيم. باطن انسان، قلب و روح او، مانند ظرفى است، صندوقچه يا مخزنى است كه چيزهاى مختلفى در آن انباشته مى‌شود. اين مخزن پر از نيروهاى متراكم است. همان‌طور كه در محسوسات، مى‌توان نيروهاى متراكمى را در جايى ذخيره كرد، در معنويات هم مى‌توان چنين كارى كرد. در قلب انسان، نيروهاى معنوى ذخيره مى‌شود. همان‌گونه كه در عالم محسوسات، نور بزرگ ترين و شناخته شده ترين مظهر نيرو است، در عالم معنويات هم نورانيتى معنوى وجود دارد كه در دل انسان جا مى‌گيرد و انباشته مى‌گردد. اين نور، موهبتى خدايى است. هر انسانى مى‌تواند با كسب لياقت هايى، قلب خود را آماده كند تا دلش پر از نور گردد. نشانه دل پر نور هم اين است كه توجهى به دنيا و زرق و برق آن ندارد، به لذت‌هاى مادى دل نمى‌بندد، فقط توجهش به مسايل معنوى و اخروى است. اما به عكس، كسانى كه به زرق و برق دنيا چشم مى‌دوزند و دنبال هوس‌هاى مادى اند، باطنشان ظلمانى است، چشمشان حقايق را نمى‌بيند و ارزش

﴿ صفحه 20﴾

مسايل معنوى را درك نمى‌كنند. در نتيجه، گول ظاهر فريبنده آن را مى‌خورند.

ج) اجتناب از دنياگرايى

و إِنَّما كانَتِ الدُّنيا عِنْدَهُمْ بِمَنزَلَةِ الشَّجاعِ الاَْرْقِم؛ دنيا نزد آنان (دوستان اهل بيت(عليهم السلام) ) هم چون مارى بسيار خطرناك است كه منتظر فريفتن آنها است. برخى از مارها ـ كه بسيار خطرناك هم هستند ـ گاهى در صحراها روى دم خود مى‌ايستند تا ساير جانداران را فريب دهند. هركه از دور آنها را ببيند تصور مى‌كند شاخه خشك درختى است، اما وقتى به آنها نزديك مى‌شود، او را مى‌بلعند. امام صادق(عليه السلام) مى‌فرمايد: دوستان ما دنيا را به صورت مارى فريبنده مى‌بينند كه در راهشان ايستاده و منتظر است تا آنها را فريب دهد. هميشه اين گونه به دنيا نگاه مى‌كنند و مواظبند تا فريب آن را نخورند. و العدوِّ الاَْعْجَم؛ دنيا در نظر آنان همانند دشمنى بى منطق است كه حرف حساب نمى‌فهمد؛ هرگاه بر انسان تسلط پيدا كند، به او رحم نمى‌كند.

د) انس با خدا

اَنِسُوا باللّهِ؛ انس اينان با خدا است؛ به خلاف دنياپرستان كه اصلا نمى‌توانند با خدا انس بگيرند و انسشان تنها با هوس‌هاى مادى است. دنياپرستان اگر بخواهند مدتى در اتاقى تنها بمانند و دو ركعت نماز با حضور قلب بخوانند، گويى در زندان تاريك كشنده‌اى گرفتار آمده‌اند و مى‌خواهند جانشان را بگيرند. اما اولياى خدا چنين نيستند؛ با اين چيزها انس نمى‌گيرند. آنان منتظرند تا از بيگانه‌ها كناره بگيرند و با محبوب اصلى خود ارتباط برقرار كنند. منتظر رسيدن وقت نمازند. منتظرند وقت نماز شب برسد تا در خلوت به عبادت بپردازند. آنان از چنين چيزهايى لذت مى‌برند. حضور در خلوت، و راز و نياز با او بزرگ ترين لذت آنها است. إِسْتَوْحَشُوا مِمّا بِهِ اسْتَأْنَسَ الْمُترَفونَ؛ از چيزهايى كه مترفان و خوش گذران‌ها با آن انس دارند، وحشت مى‌كنند. اولئك اوليائى حقّاً؛ اينان همان دوستان واقعى من هستند؛ همان‌ها كه شيطان به دنبالشان است و همّش را صرف فريب دادن آنها مى‌كند. و بِهِمْ تُكْشَفُ كُلُّ فتنَة و تُرفَعُ كُلُّ بَلِيَّة؛ اينها همان كسانى‌اند كه خداوند به واسطه ايشان هر فتنه‌اى را رفع مى‌كند و هر بلايى را از جامعه برمى‌دارد.

منظور از «فتنه» در لسان قرآن و اهل بيت(عليهم السلام) بيش تر فتنه‌هاى معنوى، اعتقادى و

﴿ صفحه 21﴾

فكرى است. انحرافات فكرى و عقيدتى كه در ميان جامعه پيدا مى‌شود، به وسيله چنين كسانى رفع مى‌شود.

حاصل استفاده از اين بخش از فرمايش امام صادق(عليه السلام) اين است كه راه صحيح معرفت خدا و قرب به او در پرتو ولايت اهل بيت(عليهم السلام) پيدا مى‌شود. اولين نشانه كسانى كه داراى ولايت اهل بيت(عليهم السلام) هستند، بى اعتنايى به دنيا است. البته اين با عمل نكردن به وظايف دنيوى تفاوت دارد. فرق است بين دل بستن به دنيا با عمل كردن به وظايف دنيوى. دنيا محل انجام وظايف است. انسان بايد ببيند هر لحظه چه وظيفه‌اى دارد و با تمام قوّت آن را انجام دهد، اما در عين حال به دنيا فريفته نگردد. كسانى كه داراى ولايت واقعى اهل بيت(عليهم السلام) باشند، از دوستان آنها به حساب مى‌آيند؛ دنيا در نظرشان كوچك و آخرت در نظرشان بزرگ است و انسشان در عبادت خدا است، به خلاف دشمنان اهل بيت(عليهم السلام) كه انس آنها با امور دنيوى و شيطانى است.

خودشناسی برای خودسازی

مقدمه

کمال

مقدمه

مقدمه

ضرورت خودشناسى

توضيحات

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ

اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمينَ وَالصَّلوةُ وَالسَّلامُ عَلى نَبَيِّنا مُحَمَّد وَآلِهِ الْمَعْصُومينَ لا سِيِّما بَقِيَّة اللّهِ فِى الاَرَضينَ عَجَّلَ اللّهُ تَعالى فَرَجَهُ وَجَعَلْنا مِنْ اَعْوانِه وَاَنْصارِه وَمَنَّ عَلَيْنا بِرِضاهُ وَاللَّعْنُ عَلى اَعْدائِهِمْ اَجْمَعينَ

يك بحث كلى و فشرده درباره

خودشناسى براى خودسازى

مقدمه

انسان از جهات مختلف، موضوع علوم گوناگون قرار مى‌گيرد: روان شناسى، جامعه شناسى، تاريخ، اخلاق، طب و حتى فيزيولوژى و بيولوژى، علومى هستند كه هر يك، وجود انسان را از نظر خاصى مورد بحث قرار مى‌دهد. ما در اين جا به بحث درباره انسان مى‌پردازيم از اين نظر كه موجودى است كمال پذير؛ و درباره كمال نهايى و راه رسيدن به آن گفتگو مى‌كنيم و مى‌كوشيم از راه تأمل در وجود خويش و يافتن عواملى كه در فطرت ما براى سير و وصول به هدف اصلى نهاده شده است، و شناختن كشش‌هايى كه به سوى آرمان‌هاى بلند انسانى وجود دارد، و هم چنين روابطى كه وجود ما را با ديگران مى‌پيوندد و به ما امكان مى‌دهد كه با استفاده از آن‌ها و كوشش در راه تحكيم و تقويت آن‌ها خود را

﴿ صفحه 8﴾نيرومندتر و براى ترقى و تكامل آماده تر سازيم، راه بهره بردارى هر چه بيش تر و هر چه بهتر از نيروهاى درونى و امكانات بيرونى را براى رسيدن به كمال و سعادت حقيقى بشناسيم؛ باشد كه به يارىِ خداى متعال، گامى در راه تكامل خود و ديگران برداريم.

بنابراين، موضوع بحث عبارت است از «انسان از اين نظر كه موجودى است كمال پذير». و هدف و فايده آن عبارت است از «شناختن كمال حقيقى و راه رسيدن به آن». و اسلوب آن عبارت است از «بررسىِ بينش‌هاى درونىِ خويش براى باز شناختن خواست‌ها و كشش‌هايى كه در وجود ما براى كمال نهاده شده، و عواملى كه ما را در راه رسيدن به آن كمك مى‌كند، و بررسىِ شرايطى كه مى‌توان از آن‌ها براى اين منظور بهره بردارى كرد.» و براى اثبات مطالب مى‌كوشيم به دريافت‌هاى وجدانى و براهين ساده عقلى اكتفا كنيم، و با استفاده از روشن ترين و قطعى ترين معلومات، به كشف مجهولات نايل آييم، و در صورت لزوم، به دليل‌هاى پيچيده عقلى و نقلى اشاره‌اى مى‌كنيم.

ضرورت خودشناسى

براى موجودى كه فطرتاً داراى حب ذات است، كاملا طبيعى است كه به خود پردازد و در صدد شناختن كمالات خويش و راه رسيدن به آن‌ها برآيد. پس درك ضرورت خودشناسى، نيازى به دليل‌هاى پيچده عقلى يا تعبدى ندارد. از اين رو، غفلت از اين حقيقت و سرگرم شدن به چيزهايى كه به هيچوجه در كمال و سعادت آدمى مؤثر نيست، امرى است غير طبيعى و انحراف آميز و اين امر است كه بايد علتش را جستجو كرد و راه سلامت و نجات از آن را شناخت.

همه تلاش‌هاى انسانى، اعم از علمى و عملى، براى تأمين لذايذ و

﴿ صفحه 9﴾منافع و مصالح «انسان» انجام مى‌گيرد. پس شناختن خود انسان و آغاز و انجام او و هم چنين كمالاتى كه ممكن است به آن‌ها نايل گردد، مقدم بر همه مسائل، بلكه بدون شناختن حقيقت انسان و ارزش واقعىِ او، ديگر بحث‌ها و تلاش‌ها بيهوده و بى پايه است.

اصرارى كه اديان آسمانى و پيشوايان دينى و علماى اخلاق، بر خودشناسى و به خودپردازى دارند، همگى ارشادى است به همين حقيقت فطرى و عقلى. قرآن شريف، فراموش كردن نفس را لازمه فراموش كردن خدا و به منزله عقوبت اين گناه معرفى مى‌فرمايد:

«وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللّهَ فَاَنْساهُمْ اَنْفُسَهُمْ.»1

مانند كسانى نباشيد كه خدا را فراموش كردند خدا هم خودشان را از يادشان برد.

و در جاى ديگر مى‌فرمايد:

«عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ اِذا اهْتَدَيْتُمْ.»2

به خويشتن پردازيد، كسى كه گمراه شد، به شما زيان نزند اگر هدايت يافتيد.

و با اين كه آيات الهى را چه در آفاق و چه در انفس، مورد توجه قرار داده است، چنان كه مى‌فرمايد:

«سَنُريهِمْ آياتِنا فى الاْفاقِ وَ فى اَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّ.»3

آيات خويش را در آفاق و در وجودشان به آنان مى‌نمايانيم تا برايشان روشن شود كه او حق است.

اما براى آيات انفس، موقعيت خاصى قايل شده و با تعبير:

«وَ فى اَنْفُسِكُمْ اَفَلا تُبْصِرُونَ.»4 و در خودتان نيز آياتى است مگر نمى‌بينيد؟

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ حشر/ 19.

2ـ مائده/ 105.

3ـ فصلت/ 53.

4ـ ذاريات/ 21.

﴿ صفحه 10﴾كسانى را كه به خويشتن نمى‌پردازند و آيات الهى را در درون خويش مشاهده نمى‌كنند، نكوهش فرموده است.

پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) نيز براى خودشناسى، اهميت فوق العاده‌اى قايل شده‌اند و آن را راه خداشناسى معرفى مى‌فرمايند:

«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ، عَرَفَ رَبَّهُ.»

كسى كه خودش را شناخت، پروردگارش را شناخت.

از امير مؤمنان(عليه السلام) روايات بسيارى در اين زمينه با مضامين مختلف نقل شده است كه مرحوم «آمدى» قريب سى روايت از آن‌ها را در «غرر الحكم» مى‌آورد. از جمله آن‌ها اين كلمات قصار است:

«مَعْرِفَةُ النَّفْسِ اَنْفَعُ الْمَعارِفِ.»

شناخت خويش سودمندترين شناخت‌ها است.

«عَجِبْتُ لِمَنْ يُنْشِدُ ضالَّتَهُ وَ قَدْ اَضَلَّ نَفْسَهُ فَلايَطْلُبُها.»

درشگفتم از كسى كه گمشده اش را مى‌جويد درحالى كه خود راگم كردهونمى جويدش.

«عَجِبْتُ لِمَنْ يَجْهَلُ نَفْسَهُ كَيْفَ يَعْرِفُ رَبَّهُ.»

در شگفتم از كسى كه خود را نمى‌شناسد چگونه پروردگارش را مى‌شناسد.

«غايَةُ الْمَعْرِفَةِ اَنْ يَعْرِفَ الْمَرْءُ نَفْسَهُ.»

نهايت معرفت اين است كه انسان خودش را بشناسد.

«اَلْفَوْزُ الاَكْبَرَ مَنْ ظَفَرَ بِمَعْرِفَةِ النَّفْسِ.»

بزرگ ترين كاميابى از آنِ كسى است كه به خودشناسى نايل شود.

و نيز از آن حضرت روايت شده است:

«كُلَّما زادَ عِلْمُ الرَّجُلِ زادَ عِنايَتُهُ بِنَفْسِهِ وَ بَذَلَ فى رِياضَتِها وَ صِلاحِها جَهْدَهُ.»1

هر قدر بر دانش شخص افزوده شود، اهتمامش به خودش بيش تر مى‌شود و در راه تربيت و اصلاح خويش بيش تر مى‌كوشد.

--------------------------------------------------------------------------------

1ـ مستدرك الوسائل، ج 2، ص 310.

توضيحات

چون در اين بحث، تعبيراتى به كار مى‌رود كه احياناً عين يا نظير آن‌ها در بحث‌هاى ديگرى ممكن است با معناى مغايرى استعمال شود، براى جلوگيرى از سوء تفاهم، به توضيحات زير مبادرت مى‌ورزيم:

الف) منظور از «خودشناسى» ـ چنان كه اشاره شد ـ شناختن انسان است از آن نظر كه داراى استعدادها و نيروهايى براى تكامل انسانى است. بنابراين، مرتبه‌اى از علم حضورى كه هر كسى به خود دارد، ما را از اين بحث مستغنى نمى‌سازد. هم چنين علم حضورىِ كاملى كه در اواسط سير معنوى حاصل مى‌شود و انسان حقيقت خويش را بى پرده مشاهده مى‌كند، در اين جا منظور نيست؛ زيرا آن از نتايج خودسازى است نه از مقدمات آن؛ هم چنان كه شناختن اندام‌هاى بدن و چگونگىِ كار آن‌ها كه در علم فيزيولوژى مورد بحث قرار مى‌گيرد، ارتباطى با بحث ما ندارد. حتى شناختن روان و نيروهاى درونىِ انسان نيز آن طور كه در روان شناسى مورد بحث واقع مى‌شود، در اين جا مورد توجه نيست؛ گرچه پاره‌اى از مباحث قطعىِ روان شناسى، ممكن است به عنوان مبادىِ بحث، مورد استفاده قرار گيرد.

ب) منظور از خودسازى و به طور كلى، پرداختن به خويش، شكل دادن و جهت بخشيدن به فعاليت‌هاى حياتى است نه محدودكردن و متوقف ساختن آن ها. به عبارت ديگر، غرض از اين بحث، اين است كه بدانيم چگونه كوشش‌هاى علمى و عملىِ خود را تنظيم كنيم و آن‌ها را به چه سويى سوق دهيم تا در رسيدن به كمال حقيقى، مؤثر باشد. بنابراين، لازمه اين بحث، انكار حقايق خارج از ذهن يا انكار ارزشى كه شناختن آن‌ها دارد و يا هرگونه تمايل ايده آليستى، كه جنبه غير مثبت داشته باشد، نيست. چنان كه گرايش‌هاى پراگماتيستى هم كه مبتنى بر اصالت عمل

﴿ صفحه 12﴾مفيد براى زندگىِ مادى و دنيوى و از مظاهر اومانيسم است، نمى‌تواند مبيّن حاق اين بحث باشد، بلكه خواهيم ديد كه مباين با آن است، مگر اين كه براى برخى از اين انواع تفكرات، تفسيرهايى مشتمل بر جهانى متعالى و وسيع، در نظر بگيرند كه آن هم مورد نظر بنيان گذاران و طرفداران اين مكتب‌ها نيست.

ج) منظور از خودگرايى و درون نگرى و خودكاوى در اين جا اين است كه انسان با تأمل در وجود خويش و استعدادهاى درونى و كشش‌هاى باطنىِ خود، هدف اصلى و كمال نهايى و نيز مسير سعادت و ترقى حقيقى را بشناسد، نه اين كه پيوندهاى وجودى خود را با ديگران نديده انگارد، و امكاناتى كه براى پيشرفت و تكامل، در پرتو اجتماع و همكارى وجود دارد، انكار كند. بنابراين، منظور از اين گونه تعبيرات نيز جنبه‌هاى مثبت آن‌ها است و نبايد با تعبيراتى نظير: فردگرايى و درون گرايى و خودبينى و خودپرستى، كه در روان شناسى و اخلاق و غيره به كار مى‌رود و متضمن معانىِ منفى است، اشتباه شود.

د) پاره‌اى الفاظ ديگر هست كه معانىِ اصطلاحىِ متعددى دارد و در علوم مختلف، براى معانىِ متفاوتى به كار مى‌رود و حتى ممكن است برخى از اصطلاحات در يك علم، اما در مكتب‌هاى مختلف آن علم، معانى متغايرى داشته باشد؛ مانند عقل، نفس، شهود، حسّ، ادراك، خيال، قوه، نيرو و غريزه... تقيّد به اصطلاح خاص در اين گونه موارد، گوينده و شنونده را در تنگنا قرار مى‌دهد. از اين رو، براى تعيين معناى منظور، بايد به قراين كلامى اتكا كرد و كسانى كه تنها به اصطلاح علمى يا فلسفىِ خاصى آشنايى دارند، بايد خود را در چارچوبه همان اصطلاح مقيد نسازند تا دچار سوء تفاهم نشوند.

کمال

کمال

سلسله كمالات

حركت استكمالى و عوامل و شرايط آن

حركت علمى و غير علمى

ادراك غريزى و غير غريزى

حركت اختيارى و غير اختيارى

شناختن كمال پيش از يافتن آن

آيا كمال حقيقىِ انسان را مى‌توان با تجربه شناخت

آراى فلاسفه درباره كمال انسان

کمال

مفهوم كمال گرچه روشن و بى نياز از تعريف است، ولى براى اين كه در پاره‌اى موارد، اشتباهى رخ ندهد، ناچاريم توضيحى در اين باره بدهيم:

بدون ترديد، كمال، صفتى وجودى است كه موجود به آن متصف مى‌شود، ولى هنگامى كه يك امر وجودى را با اشياى مختلف مى‌سنجيم، مى‌بينيم نسبت به بعضى كمال و نسبت به بعضى ديگر، نه تنها كمال نيست، بلكه احياناً موجب نقص و كاهش ارزش وجودىِ آن مى‌باشد. نيز برخى ديگر، اساساً استعداد واجد شدن پاره‌اى از كمالات را ندارند؛ مثلا شيرين شدن براى بعضى از ميوه ها، مانند گلابى و خربزه كمال است و برعكس، كمال برخى ديگر از ميوه‌ها در ترش بودن يا داشتن مزه‌هاى ديگر است، و يا دانش براى انسان كمال است، ولى سنگ و چوب استعداد واجد شدن آن را ندارند.

سرّ مطلب اين است كه هر موجودى داراى حد و مرز ماهوىِ خاصى است كه با تجاوز از آن، به نوع ديگرى تبديل مى‌شود كه از نظر ماهيت با آن مغاير است. تغييرات ماهوى ممكن است همراه با تغيير شكل ملكول‌ها يا كم و زيادشدن اتم‌هاى آن‌ها و يا تغييرات عنصرى و درونى اتم‌ها و يا تبديل ماده به انرژى و بالعكس باشد. و گاهى ممكن است با اين كه كميّت و كيفيت اتم‌ها و ملكول‌هاى دو چيز يك سان است، ماهيت

﴿ صفحه 14﴾آن‌ها متفاوت باشد؛ چنان كه دانه مصنوعىِ گياه، فاقد خاصيت گياهى و رشد و نمو است با اين كه از نظر عناصر و شكل تركيب آن‌ها كاملا مشابه دانه طبيعى است. در هر صورت، هر ماهيتى به حسب اقتضاى طبيعى، تنها با پاره‌اى از اوصاف، سنخيت دارد و استعداد پذيرش همان دسته از كمالات را خواهد داشت؛ ولى پيدايش ماهيت جديد، هميشه مستلزم از بين رفتن كمالات قبلى نيست و بسيارى از موجودات فعليت‌هاى متعددى را در طول يكديگر مى‌پذيرند و كمالات قبلى را حفظ مى‌كنند؛ چنان كه در نباتات، اتم‌ها و مواد معدنى، عيناً موجود هستند وفعليت نباتى، فوق همه و در طول آن‌ها قرار مى‌گيرد. و هم چنين در حيوان و انسان.

در اين گونه موجودات، كمالات پيشين ممكن است تا حدى به پيدايش كمال عالى تر كمك كنند؛ ولى چنين نيست كه پيشرفت آن‌ها مطلقاً موجب كمال براى فعليت اخير و صورت نوعى جديد باشد، يا دست كم مزاحمتى با آن نداشته باشد، بلكه در بسيارى از موارد، رسيدن به كمالى كه مقتضاى صورت اخير مى‌باشد، متوقف بر محدودبودن كمالات پيشين است؛ چنان كه شاخ و برگ زياد، مزاحم ميوه دادن كافى براى درختان ميوه دار است. يا چاقى و فربهىِ زياد، مانع از رسيدن اسب تازى به كمال لايق خود، يعنى سرعت جست و خيز و دويدن است. بنابراين، كمال حقيقىِ هر موجود، عبارت است از صفت يا اوصافى كه فعليت اخيرش اقتضاى واجدشدن آن‌ها را دارد و امور ديگر در حدى كه براى رسيدن به كمال حقيقى اش مفيد باشد، كمال مقدّمى و مقدمة الكمال خواهند بود.

سلسله كمالات

وقتى يك درخت را با يك پاره سنگ يا يك توده خاك مقايسه كنيم،

﴿ صفحه 15﴾مى بينيم كه درخت، بالفعل واجد نيروهاى خاصى است كه در سنگ و خاك يافت نمى‌شود، و على رغم مشابهتى كه ميان اتم‌ها و ملكول‌هاى آن‌ها وجود دارد، آثارى از درخت ظاهر مى‌شود كه از سنگ و خاك پديد نمى‌آيد.

اين حقيقت را به اين صورت بيان مى‌كنيم كه در درخت، كمال بالفعلى وجود دارد كه همان صورت نباتى و مبدأ ظهور افعال و آثار مخصوص به نباتات است.

هم چنين نباتات بالقوه داراى كمالاتى هستند كه جمادات استعداد رسيدن به آن‌ها را ندارند؛ چنان كه نهال يك درخت ميوه دار، استعداد دارد كه خروارها ميوه شيرين به بار آورد؛ ولى چنين استعدادى در سنگ و چوب وجود ندارد.

بديهى است نبات با دارابودن فعليت و قوه مزبور، نه تنها صفات جسمانى و نيروهاى طبيعى را از دست نمى‌دهد، بلكه با استفاده از آن‌ها كارهاى خود را انجام مى‌دهد و مسير تكاملش را مى‌پيمايد. پس مى‌توان نتيجه گرفت كه يك موجود نباتى، براى رسيدن به كمالات خود، نيروهاى طبيعى را استخدام مى‌كند و البته به آن‌ها نيازمند است؛ ولى در حدى كه بتواند براى تكامل نياز خود از آن‌ها بهره بردارى كند.

هم چنين يك حيوان، واجد نيروهاى نباتى است به اضافه حس و حركت ارادى كه لازمه صورت حيوانىِ آن است و به همان ترتيب، نيروهاى نباتى را براى رسيدن به كمالات حيوانى استخدام مى‌كند، و در حدى كه براى تكامل حيوانى اش مفيد باشد، به آن‌ها نيازمند است. هم چنين انسان، واجد نيروهاى طبيعى و نباتى و حيوانى است به اضافه نيروهايى كه از انسانيت سرچشمه مى‌گيرد و همه نيروهاى مادون را به

﴿ صفحه 16﴾سود تكامل انسانىِ خود استخدام مى‌كند و از اين رو، به همه آن‌ها در حدى كه براى رسيدن به كمالات انسانى اش مؤثر باشد، نيازمند است؛ ولى همان‌گونه كه شاخ و برگ زياد، براى درخت سيب، مطلقاً مفيد نيست، نمى‌توان بهره بردارىِ بى قيد و شرط از نيروهاى نباتى و حيوانى را براى انسان مفيد دانست.

از اين بحث چند نتيجه مى‌توان گرفت:

الف) موجودات مادى را به حسب كمالات وجودى مى‌توان درجه بندى كرد و در ميان موجوداتى كه ما با آن‌ها آشنا هستيم، جمادات در درجه نازل تر و نباتات و حيوانات به ترتيب در وسط، و انسان در درجه عالى تر قرار دارد. بديهى است در اين درجه بندى، نوع و ارزش كمال منظور است نه حجم و مقدار آن. بنابراين، گفته نشود كه اگر انسان از ديگر حيوانات كامل تر است، چرا نمى‌تواند به اندازه گاو بخورد و به اندازه آهو بدود و به اندازه شير بدرد؟! چنان كه در برترىِ نباتات بر جمادات گفته نمى‌شود كه اگر درخت بر سنگ و خاك برترى دارد، چرا يك درخت به اندازه كوه هيماليا سنگينى ندارد و چرا در درون آن، معادن طلا و نفت يافته نمى‌شود؟!

ب) هر موجود مادى كه داراى درجه عالى ترى از وجود باشد، واجد قواى نازل تر نيز هست تا آن‌ها را در راه تكامل خود استخدام كند.

ج) بهره بردارى از نيروهاى نازل تر بايد در حدى باشد كه براى رسيدن به كمالات عالى تر مفيد باشد وگرنه موجب ركود و توقف سير تكامل و احياناً موجب تنزل و سقوط مى‌گردد.

د) با توجه به بحث سابق، نتيجه گرفته مى‌شود كه كمال حقيقىِ هر موجودى عبارت است از آن چه آخرين فعليتش اقتضاى رسيدن به آن را

﴿ صفحه 17﴾دارد، گو اين كه خود اين كمال، داراى مراتب مختلف باشد؛ چنان كه سيب دادن براى درخت سيب، كمال است؛ ولى داراى مراتبى مى‌باشد؛ اما ديگر كمالاتى كه با اين كمال، اختلاف ماهوى دارند و طبعاً در درجه نازل ترى قرار دارند، در حقيقت، كمال اين موجود به شمار نمى‌آيند، مگر به عنوان مقدمه و آلت.

پس كمال را مى‌توان به كمال اصيل و آلى يا حقيقى و نسبى تقسيم كرد و براى كمالات اصيل نيز مراتبى قائل شد.

هـ) لازم است براى تعيين ميزان بهره بردارى از نيروهاى مادون، كمال حقيقى و اصيل را در نظر گرفت. به عبارت ديگر، اوصاف وجودىِ نازل تر را در صورتى مى‌توان حتى به عنوان كمال آلى و مقدّمى براى يك چيز شناخت كه مقدمه رسيدن به كمال عالى و حقيقى باشند و از اين جا بار ديگر، لزوم شناختن كمال حقيقىِ انسان تأكيد مى‌گردد.

حركت استكمالى و عوامل و شرايط آن

تكامل و حركت استكمالىِ يك موجود عبارت است از تغييرات تدريجى‌اى كه براى آن حاصل مى‌شود و بر اثر آن‌ها استعدادى كه براى رسيدن به يك صفت وجودى (كمال) دارد، به فعليت مى‌رسد. اين تغييرات به وسيله نيروهايى كه در سرشت موجود كمال پذير، به وديعت نهاده شده و با استفاده از شرايط و امكانات خارجى، انجام مى‌پذيرد.

مثلا يك دانه گندم وقتى زير خاك قرار گرفت و آب و هوا و حرارت و نور و ديگر شرايط لازم فراهم آمد، شكافته مى‌شود و سپس ساقه و برگ برمى آورد و خوشه مى‌كند و سرانجام، در حدود هفتصد دانه از آن پديد مى‌آيد. تغييراتى كه از آغاز، در دانه گندم ظاهر مى‌شود تا به پيدايش

﴿ صفحه 18﴾هفتصد دانه كامل مى‌انجامد، در اصطلاح، «حركت استكمالى» ناميده مى‌شود، و نيروهايى كه در دانه مزبور وجود دارد و به وسيله آن‌ها مواد لازم، جذب و مواد زيان بار دفع مى‌گردد و اجزاى جذب شده با فعل و انفعالات خاصى به صورت دانه‌هاى مشابهى درمى آيد، «عوامل تكامل» و آب و هوا و نور و ديگر لوازم بيرونى، «شرايط تكامل» نام گذارى مى‌گردد.

بديهى است شناخت ميزان تكامل و به عبارت ديگر، وسعت دايره وجود و حوزه كمالات يك موجود و هم چنين عوامل و شرايط تكامل، معمولا با تجربه امكان پذير است، هرچند امكان شناخت، از راه ديگر را نمى‌توان نفى كرد.

در اين جا سؤال‌هايى پيش مى‌آيد: آيا همه موجودات، تغيير و تحول مى‌پذيرند يا در ميان موجوداتى كه مى‌شناسيم و يا موجوداتى كه احتمالا وجود دارند و ما از آن‌ها اطلاعى نداريم، ممكن است چيزهايى يافت شوند كه به طور كلى تغييرناپذير باشند و ابداً تغيير و تحولى در آن‌ها روى ندهد؟ و آيا هرگونه تغييرى، چه در ذات و چه در عوارض و صفات و چه در نسبت‌ها و اضافات، تغيير حقيقى و واقعى است يا اين كه تغيير در نسبت‌ها را نمى‌توان در شمار تغييرات حقيقى به حساب آورد؟ و آيا هرگونه تغيير حقيقى، موجب رسيدن به يك صفت كمالى مى‌شود يا ممكن است نتيجه يك حركت، از دست دادن برخى از صفات وجودى باشد؟ اين‌ها همه، پرسش‌هايى به جا هستند؛ اما چون بحث ما اكنون بر پاسخ آن‌ها متوقف نيست، از پاسخ آن‌ها خوددارى مى‌كنيم.

حركت علمى و غير علمى

در مثال دانه گياهى، تغييراتى كه موجب مى‌شود يك دانه به چندين دانه

﴿ صفحه 19﴾مشابه تبديل شود، مرهون ادراك و تشخيص علمى نيست. هم چنين است تغييراتى كه در يك تخم مرغ روى مى‌دهد تا آن جا كه منتهى به پيدايش جوجه گردد، با اين فرق كه حركت استكمالىِ جوجه تا رسيدن به يك مرغ كامل، در گرو ادراكاتى است كه اگر جوجه فاقد آن‌ها باشد، نمى‌تواند به كمال لايق خودش برسد. فرضاً اگر جوجه، احساس گرسنگى و تشنگى و سرما و گرما نمى‌كرد و يا دانه و آب را از سنگ و چوپ تشخيص نمى‌داد و يا آب سرد و آتش براى او يك سان مى‌بود، نه تنها رشد و نموى برايش حاصل نمى‌شد، بلكه ابداً قادر به ادامه زندگى نبود. از اين جا نتيجه مى‌گيريم كه حركات استكمالى را به دو نوع كلى، ادراكى و طبيعى، يا علمى و غير علمى، مى‌توان تقسيم كرد.

ادراك غريزى و غير غريزى

ادراكى كه شرط پاره‌اى از حركات استكمالى است، گاهى به طور طبيعى و فطرى وجود دارد، گو اين كه خود موجود، از آن كاملا آگاه نيست؛ مانند ادراكات غريزىِ حيوانات، و گاهى تدريجاً و با آموختن حاصل مى‌شود و طبعاً مورد آگاهى كامل است؛ مانند علوم اكتسابىِ انسان.

در اين جا نيز سؤال‌هايى پيش مى‌آيد كه بايد در جاى ديگر پاسخ داده شود؛ از قبيل اين كه آيا نباتات فاقد همه انواع ادراكاتند يا ممكن است در برخى از آن‌ها نوعى ادراك وجود داشته باشد؟ و آيا همه ادراكات حيوانات، غريزى است يا برخى از آن‌ها بهره‌اى از ادراكات اكتسابى نيز دارند؟ و به فرض وجود ادراك اكتسابى در حيوان، آيا ميان آن با ادراكات اكتسابىِ انسانى، تفاوت ذاتى وجود دارد يا نه؟

حركت اختيارى و غير اختيارى

حركت تكاملى گاهى به محض اجتماع شرايط لازم براى موجودى كه واجد نيروى كافى براى تكامل ويژه‌اى است، خود به خود و بدون اراده حاصل مى‌شود، و گاهى متوقف بر اِعمال اراده و اختيار است؛ چنان كه ما آشكارا در مورد فعاليت‌هاى اختيارى خودمان در مى‌يابيم و به طور وضوح ميان آن‌ها با افعال طبيعى و غير ارادى فرق مى‌گذاريم.

بديهى است در حركات اختيارى، ميزان پيشرفت و تكامل، بستگى به اراده و اختيار موجود متحرك دارد. به عبارت ديگر، نرسيدن به كمال مطلوب، تنها معلول نقص نيروهاى ذاتى يا عدم مساعدت شرايط و امكانات خارجى نيست، بلكه به اراده و اختيار خود شخص نيز بستگى دارد. و چون اختيار و انتخاب، بدون علم و آگاهى امكان ندارد، حسن انتخاب، بستگى به علم و تشخيص صحيح دارد، و هر قدر دايره معلومات، وسيع تر و امكان كسب دانش‌هاى يقينى، بيش تر باشد، امكان بهره بردارى صحيح از آن‌ها براى تكاملات اختيارى، بيش تر خواهد بود؛ چنان كه هر قدر ميدان علم وسيع تر و شرايط بيرونى، گوناگون تر باشد، اعمال اختيارى، آزادانه تر انجام خواهد گرفت.

از اين جا دليل روشنى براى لزوم شناختن هدف و شناختن مسير صحيح آن به دست مى‌آيد؛ زيرا چنان كه اشاره كرديم، اختيار متوقف بر علم و آگاهى است و تكامل انسان و يا دست كم، بخشى از تكامل انسان، اختيارى مى‌باشد. البته درباره پيدايش اراده و عواملى كه در آن مؤثر است، گفتگو خواهيم كرد. ان شاءالله.

در اين جا نيز سؤالى پيش مى‌آيد كه آيا غير از انسان موجودات مختار ديگرى وجود دارند؟ و بر فرض وجود، آيا در ميان آن‌ها كامل تر از انسان يافت مى‌شود يا نه؟

﴿ صفحه 21﴾ولى روشن است كه پاسخ مثبت يا منفى به اين گونه سؤال‌ها تأثيرى در بحث مورد نظر ندارد.

شناختن كمال پيش از يافتن آن

بديهى است شناختن كمال حقيقىِ انسان، به معناى درك وجدانى و علم شهودى، تنها براى كسانى ميسر است كه خودشان به آن نايل شده باشند. ولى چون رسيدن به كمالات اختيارى، متوقف بر علم و آگاهى است، لازم است اين گونه كمالات قبلا به گونه‌اى شناخته شوند تا مورد علاقه و اراده قرار گيرند و با انتخاب و اختيار به دست آيند. و اگر راه شناختن آن‌ها منحصر به يافتن بود، هرگز تحصيل آن‌ها امكان نداشت. پس شناختى كه قبلا لازم است، از قبيل معرفت شهودى نيست، بلكه همان شناخت ذهنى و به اصطلاح، علم حصولى است كه از راه برهان و استنتاج از مقدمات عقلى و يا استنباط از اصول مسلّم نقلى به دست مى‌آيد. و اساساً اين بحث براى پژوهشگرانى است كه در صدد شناختن كمال و يافتن راهى براى رسيدن به آن هستند، و كسى كه به كمال حقيقى نايل شده باشد، ديگر نيازى به اين گونه بحث‌ها ندارد.

بنابراين، توقع اين كه ما حقيقت كمال انسانى را قبل از رسيدن به آن، چنان بشناسيم كه مدركات وجدانىِ خويش را مى‌شناسيم، كاملا بى جا است، و چاره‌اى جز اين نداريم كه از راه استدلال، به آن، معرفتى ذهنى نه شهودى پيدا كنيم و مشخصاتش را به كمك عقل و نقل تعيين نماييم. البته مى‌كوشيم كه مقدمات استدلال را از ساده ترين و روشن ترين معلومات يقينى و وجدانى انتخاب كنيم تا هم نتيجه، روشن تر و اطمينان بخش تر و هم فايده، همگانى تر باشد؛ ولى ضمناً به پاره‌اى از ادله نقلى يا براهين پيچيده تر عقلى نيز اشاره مى‌كنيم.

آيا كمال حقيقىِ انسان را مى‌توان با تجربه شناخت؟

ممكن است كسى چنين بينديشد كه همان‌گونه كه كمال يك درخت يا يك حيوان را مى‌توان از راه تجربه و آزمايش شناخت، نيز ممكن است در مورد انسان به كمك تجارب و آزمايش‌هاى علمى، اين مسأله را حل كرد. يعنى مى‌توان افراد بسيارى را در زمان‌ها و مكان‌هاى مختلف، بررسى كرد و ديد كه به چه كمالاتى نايل مى‌شوند و آخرين حد آن‌ها چيست؟ و به همين وسيله مى‌توان شرايط تكامل و راه وصول به كمال نهايى را نيز باز شناخت.

ولى با اندكى تأمل روشن مى‌شود كه مطلب در مورد انسان، به اين سادگى نيست؛ زيرا اولا انواع نباتات و حيوانات از نظر كمالات وجودى، در درجه نازل ترى از انسان قرار دارند و از اين رو، عموم انسان‌ها مى‌توانند كمالات آن‌ها را بشناسند و بررسى كنند؛ ولى افرادى از انسان كه به كمالات حقيقى نايل نشده باشند، نمى‌توانند درك كنند كه سنخ اين كمالات چيست و چه كسانى واجد آن هستند، و از اين لحاظ، نظير كودكانى هستند كه بخواهند كمال ويژه افراد بالغ را بيازمايند، بلكه تنها نخبگانى كه دست كم به مراتب اوليه كمال حقيقى انسان نايل شده اند، مى‌توانند در اين بررسى سهيم باشند.

ثانياً كمال هر يك از انواع نبات و حيوان، داراى مرز مشخص و محدودى است كه به آسانى مى‌توان آزمود وشناخت، و در ميان افراد يك نوع، در طول قرن‌ها تفاوتى از نظر نوع كمال و حد نهايى آن مشاهده نمى‌شود. بدين رو، با بررسىِ تعدادى از آن‌ها مى‌توان اطمينان پيدا كرد كه كمال نوعىِ آن‌ها همان است كه تاكنون شناخته شده است؛ مثلا كمال درخت سيب در اين است كه ميوه‌اى داراى طعم و رنگ و بوى ويژه و به

﴿ صفحه 23﴾اندازه‌اى معيّن بدهد، يا كمال زنبور عسل در اين است كه با نظام خاصى زندگى كند و مايع شيرين و معطرى به نام عسل تهيه كند. البته ممكن است سيب و عسل، داراى خواص و منافعى باشند كه هنوز هم بشر كاملا به آن‌ها پى نبرده باشد، ولى اين فوايد هر چه باشد، از آن سيب و عسلى است كه اين درخت واين حيوان در طول قرن‌ها همواره آن‌ها را به بار آورده و تهيه كرده اند.

اما وقتى به انسان، اين موجود عجيب و اسرارآميز مى‌نگريم، مى‌بينيم على رغم كوچكى نسبىِ حجم و تشابهى كه در بسيارى از امور مادى با ديگر حيوانات دارد، داراى ويژگى‌هايى است كه او را كاملا مشخص و ممتاز مى‌سازد. اين انسان است كه هر روز پرده ديگرى از روى اسرار وجودش برداشته مى‌شود و پرده نوينى از هنرهاى خويش را نمايش مى‌دهد، و اين انسان است كه از آغاز پيدايش تاكنون لحظه‌اى از جنبش و دگرگونى باز نايستاده است، و مظاهر مختلف علوم و صنايعش را هر روز در صحنه گيتى، بيش تر جلوه گر مى‌سازد. تازه اين پيشرفت‌هاى چشمگير و خيره كننده، همه، ميوه‌هاى مادىِ اين درخت حيرت انگيز است، ولى شناخت ميوه‌هاى معنوى اش به اين سهولت ميسر نيست. و چه بسا عجايب روحى و معنوى اش از شگفتى‌هاى مادى، بيش تر باشد؛ چنان كه راه پيمايان جهان معنا، مطالبى را اظهار مى‌دارند كه درخور فهم ديگران نيست، و اعمالى را انجام مى‌دهند كه با قوانين مادى، قابل توجيه و تعليل نمى‌باشد، و هيچ راهى براى انكار آن‌ها وجود ندارد. با اين همه، آيا مى‌توان گفت كه شناختن مرزهاى وجودىِ انسان، از همان راهى كه در آن كمالات نبات و حيوان شناخته مى‌شود، كاملا عملى است؟

ثالثاً آن چه مستقيماً آزمايش مى‌شود، چيزهايى است كه قابل درك

﴿ صفحه 24﴾حسى باشد؛ ولى كمالات روحى و فضايل معنوى را نمى‌توان بلاواسطه تجربه كرد و ميزان آن‌ها را سنجيد و اگر آثار بسيارى از آن‌ها تا حدودى قابل تجربه باشد، بارى، شناختن مبدأ نفسانى كه اين آثار از آن سرچشمه مى‌گيرد و ارزيابىِ كمال آن، قابل تجربه نيست.

با توجه به نكات فوق، جاى تعجب نيست كه ميان فلاسفه و دانشمندان نيز بر سر تشخيص كمال حقيقىِ انسان، اختلاف وجود داشته باشد.

آراى فلاسفه درباره كمال انسان

با توجه به اختلاف‌هايى كه فيلسوفان و انديشمندان، در جهان بينى دارند، طبيعى است كه درباره انسان نيز نظرهاى مختلفى ابراز كنند؛ ولى بررسى همه اين نظرها و ارتباط آن‌ها با «ايسم ها» فايده مهمى در بر ندارد. و به همين دليل، تنها به ذكر چند نظر اساسى اكتفا مى‌كنيم.

1. كمال انسان در برخوردارى هر چه بيش تر از لذايذ مادى است و براى رسيدن به آن بايد با ابزار علم و تكنيك از منابع و ثروت‌هاى طبيعى استفاده كرد تا زندگىِ مرفه تر و لذت بخش ترى فراهم آيد. اين نظريه مبتنى بر اصالت ماده و اصالت لذت و اصالت فرد است.

2. كمال انسان در برخوردارىِ دسته جمعى از مواهب طبيعى است، و براى رسيدن به آن بايد در راه رفاه همه طبقات اجتماع كوشيد. تفاوت اين نظر با نظر سابق اين است كه نظر دوم مبتنى بر اصالت اجتماع مى‌باشد.

3. كمال انسان در ترقيات معنوى و روحانى است كه از راه رياضت‌ها و مبارزه با لذايذ مادى حاصل مى‌شود. اين نظريه درست در نقطه مقابل نظرهاى قبلى قرار گرفته است.

﴿ صفحه 25﴾4. كمال انسان در ترقىِ عقلانى است كه از راه علم و فلسفه حاصل مى‌شود.

5. كمال انسان در رشد عقلانى و اخلاقى است كه از راه تحصيل علوم و كسب ملكات فاضله به دست مى‌آيد.

دو نظريه اخير نيز مانند نظريه سوم با اصالت ماده منافات دارند، با اين تفاوت كه در نظريه سوم، بدن به عنوان دشمنى كه بايد با آن دست و پنجه نرم كرد و با پيروزى بر آن به كمال انسانى نايل شد، شناخته شده؛ ولى در دو نظريه اخير به عنوان ابزارى كه بايد از آن براى رسيدن به كمال بهره بردارى كرد. و فرق ميان نظريه چهارم و پنجم روشن است؛ اما گاهى نظريه پنجم به عنوان مفسر نظريه چهارم بيان مى‌شود.

بديهى است هر يك از نظريه‌هاى فوق و هم چنين نظريه‌هاى ديگرى كه در اين جا از آن‌ها ياد نشد، مبتنى بر اصول فلسفىِ خاصى است كه قبلا بايد بررسى شود، و دنبال كردن آن‌ها مستلزم يك سلسله بحث‌هاى فلسفىِ عميق است كه با روش اين بحث سازگار نيست؛ زيرا چنان كه در مقدمه اشاره كرديم، اسلوب اين بحث، استفاده از روشن ترين معلومات وجدانى و يقينى و اجتناب از استدلال‌هاى پيچيده‌اى است كه احتياج به مقدمات بسيار دارد، تا هم فايده اش بيش تر باشد؛ يعنى افرادى كه چندان آشنايى با مسائل فلسفى و استدلال‌هاى نقلى ندارند، بتوانند بهره مند شوند، و هم در پيچ و خم‌هاى استدلال‌ها كه طبعاً گرايش به مكتب فلسفىِ خاص و مسلك معيّنى پيدا مى‌شود، با واكنش طرفداران مكتب‌هاى فلسفىِ ديگر و تعصبات مخالفان مواجه نشويم.

به علاوه، تا امكان راه ميان بر و سر راست وجود داشته باشد، پيمودن راه‌هاى پيچيده و پر دردسر وجهى نخواهد داشت. از اين رو، براى

﴿ صفحه 26﴾شناختن كمال حقيقىِ انسان مى‌كوشيم كه نقطه ثقل استدلال را بر پايه‌هاى فلسفى معيّنى كه تنها در بعضى از مكتب‌ها پذيرفته شده يا آراى كلامىِ معيّنى كه تنها براى گروه ويژه‌اى قابل قبول است، قرار ندهيم، بلكه بحث را از ساده ترين و روشن ترين معلومات خود درباره انسان آغاز مى‌كنيم. بديهى است كه لازمه آغازكردن از چنين مقدماتى اين نيست كه در طول مسير، استدلال و استنتاج برخوردى با پاره‌اى از نظريات فلسفى روى ندهد و نتيجه بحث هم مورد قبول همه مكتب‌ها و مذهب‌ها باشد. و اساساً داشتن چنين انتظارى در حكم انتظار توافق آراى متناقض است كه بالضرورة محال مى‌باشد.

به سوی تو

نمازجلوه ای ازمعرفت خدا

نمازجلوه ای ازمعرفت خدا

اهميت و جايگاه نماز

محتواى نماز و شناخت خداوند

كيفيت و گونه هاى شناخت خداوند

عالى ترين مرتبه شناخت خداوند

فرايند شناخت صفات خداوند

اهميت و جايگاه نماز

از قرآن و روايات و همچنين برهان هاى عقلى استفاده مى شود كه هدف نهايى از آفرينش انسان، تكامل روحى و معنوى و رسيدن به مقامى است كه قرب به خداوند متعال ناميده مى شود، و انسان با انجام دادن اعمال اختيارى مى تواند به اين مقام والا برسد. اعمال اختيارى در صورتى كه موجب نزديك شدن به قرب الهى باشند «عبادت» ناميده مى شوند. در اين باره قرآن كريم مى فرمايد:«وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الاِْنْسَ إِلاّ لِيَعْبُدُونِ؛(1) و جنّيان و آدميان را نيافريدم مگر براى اينكه مرا بپرستند».

عبادات را مى توان به دو دسته تقسيم كرد: برخى از آنها فقط براى اظهار بندگى به پيشگاه الهى صورت مى گيرند. قوام اين گونه اعمال (نظير نماز و روزه) به قصد قربت مى باشد و بدون آن، ماهيتشان تحقق نمى يابد. دسته دوم، اعمال ديگرى است كه با هدف خاصى انجام مى شوند و اگر مورد رضايت خداوند باشند و با قصد قربت تحقق يابند، عبادت به شمار مى آيند. بنابراين شرط اساسى در عبادت بودن يك عمل، قصد قربت است و هر قدر نسبت به آن اهتمام ورزيم، ارتباط نزديك ترى بين ما و خداوند برقرار مى گردد و از جنبه معنوى، به خداوند نزديك تر مى شويم.

از روايات اهل بيت(عليهم السلام) استفاده مى شود كه نماز، عبادت برتر است و خداوند متعال همه پيامبران و اوليا را به آن سفارش كرده است و اين امر از قطعيات

-----------------

1. ذاريات (51)، 56.

اسلام به شمار مى رود. در قرآن نيز آمده است كه خداوند به حضرت موسى(عليه السلام)وحى فرمود: «وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي؛(1) و براى ياد من نماز را برپادار». حضرت عيسى(عليه السلام) نيز در گهواره اين سفارش خداوند را يادآور شد: «وَ أَوْصانِي بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ ما دُمْتُ حَيًّا؛(2) و تا زنده ام مرا به نماز و زكات سفارش كرده است».

اهميت نماز تا به حدى است كه قبولى عبادات ديگر به قبولى آن بستگى دارد و اگر نماز مورد قبول درگاه الهى قرار نگيرد، بقيه عبادات نيز قبول نخواهد شد. امام صادق(عليه السلام)مى فرمايند: «انَّ أَوَّلَ مَا يُحاسَبُ بِهِ العَبْدُ الصَّلوةُ فَإِنْ قُبِلَتْ قُبِلَ مَا سِوَاهَا؛(3) اولين چيزى كه بنده درباره آن حساب رسى مى شود، نماز است؛ پس اگر پذيرفته شد، بقيه اعمال نيز پذيرفته خواهد شد».

ارتباط بين قبولى نماز و قبولى عبادات ديگر به توضيحى نياز دارد كه فعلا در صدد بيان آن نيستيم. منظور ما اين است كه بهترين راه رسيدن به قرب خداوند و نايل شدن به سعادت ابدى، نماز است؛ از اين رو بايد در انجام دادن آن اهتمام جدّى داشت.

توجه به اين نكته ضرورى است كه نماز ويژگى هايى دارد كه به ظاهر شريعت مربوط مى شود و رعايت آنها براى انجام دادن نمازِ صحيح لازم است؛ اما آنچه باعث تقرب حقيقى به خداوند مى شود، روح نماز و توجه دل به خداوند است. به عبارت ديگر، انسان از راه دل با خداوند ارتباط برقرار مى كند، نه از طريق شكل رفتار. بنابراين براى استفاده بهتر و شايسته تر از نماز، بايد بكوشيم روح نماز را بيشتر درك كنيم كه اين مهم با تعلق بيشتر دل به نماز حاصل

---------------------

1. طه (20)، 14.

2. مريم (19)، 31.

3. محمدباقر مجلسى، بحار الانوار، ج 83، باب 6، حديث 46، ص 25.

مى شود. بر اين اساس، سعى ما بر آن است كه درباره محتواى نماز مباحثى را ارائه كنيم.

محتواى نماز و شناخت خداوند

به جز حركات و اقوال، نماز از محتوا و روحى ارزشمند برخوردار است كه با استفاده از آن، انسان به عالى ترين مراتب قرب الهى دست مى يابد. انديشه در محتواى نماز و آشنايى با عناصر معنوى اين معجون الهى، به ما كمك مى كند كه نمازمان را بهتر به جا آوريم و استفاده بيشترى از آن ببريم. اهميت توجه به روح و محتواى نماز از اين سخن امام رضا(عليه السلام) به خوبى روشن مى شود: «الصَّلوةُ قُرْبانُ كُلِّ تَقِىٍّ؛(1) نماز، وسيله تقرب هر تقوا پيشه است».چنان كه اشاره كرديم، نماز غير از حركاتى نظير ايستادن، ركوع، سجده و نشستن در حال تشهد، خواندنى هايى نيز دارد كه خود به سه دسته تقسيم مى شوند: دسته اول از خواندنى هاى نماز، اذكار است؛ مانند «الله اكبر»، «الحمد لله» و «سبحان الله». دسته دوم، قرائت قرآن است. در ركعت اول و دوم نماز، بايد سوره حمد و سوره اى ديگر از قرآن خوانده شود. دسته سوم از خواندنى هاى نماز، عبارت است از دعاهايى كه در نماز مى خوانيم. البته اين دعاها (نظير دعايى كه در قنوت، ركوع و سجده، و نيز دعاهايى كه قبل از نماز يا در تعقيبات نماز خوانده مى شوند) واجب نيستند و از مستحبات نماز به شمار مى آيند.

در بين اذكار، ذكرى كه بيش از همه در نماز تكرار مى شود، «تكبير» است. ما در اذان نماز شش مرتبه تكبير را تكرار مى كنيم و سپس در اقامه چهار مرتبه

--------------------------------------------------------------------------------

1. محمد بن يعقوب كلينى، اصول كافى، ج 3، ص 265.

تكبير مى گوييم؛ آن گاه نماز خود را با تكبيرة الاحرام آغاز مى كنيم. در فواصل نماز و پس از انجام هر عملى، مستحب است تكبير بگوييم؛ بعد از اتمام نماز نيز مستحب است، كه سه بار تكبير بگوييم. همچنين در تسبيحات فاطمه زهرا(عليها السلام)كه پس از نماز مى خوانيم، سى و چهار مرتبه تكبير مى گوييم. حال با توجه به اينكه تكبير ذكرى محورى است، بايد در معناى آن دقّت بيشترى داشته باشيم. شكى نيست كه شناخت معناى الله اكبر، متوقف بر شناخت معارف عميق الهى و عقلى است؛ زيرا درباره ذكر الله اكبر «= خدا بزرگ تر است» اين سؤال مطرح مى شود كه «الله» كيست، و ما چه معنايى را از آن درك مى كنيم؟ اين سؤال به ظاهر ساده، از مسائل بسيار پيچيده و عميق است كه به راحتى نمى توان از عهده تبيين آن برآمد و ما مى كوشيم در حد فهم خود آن را روشن كنيم.

كيفيت و گونه هاى شناخت خداوند

در زبان عربى، اسم جلاله «الله» به صورت اسم خاص و علم شخصى براى خداوند به كار مى رود و معنايى را مى شناساند كه مخصوص پروردگار است. در تعريف اين واژه گفته شد: الله إِسمٌ لِذات مُسْتَجْمِع لِجَمِيعِ الصِّفاتِ الكَمالِيَّةِ؛ الله اسم براى ذاتى است كه همه صفات كمالى را دارد. در مقابل الله كه اسم ذات خداوندى است، نام هاى ديگر براى ذات پروردگار وضع نشده اند، بلكه براى بيان اوصاف خداوند وضع گرديده اند؛ مثلا رحمان، رحيم، خالق و عليم، عنوان هايى براى صفات خداوند هستند و ما با هر يك از آنها به صفتى از صفات خداوند اشاره مى كنيم.

پس از آنكه ما كسى را شناختيم و به ذات او آگاهى يافتيم، مى توانيم با

استفاده از اسم خاص به ذات وى اشاره كنيم. وقتى نام «حسن» را مى شنويم، آن را بر شخص خاصى تطبيق مى دهيم و اين نام، اسم ذات و علم براى آن شخص و مفهومى جزئى به شمار مى رود، و با ويژگى هايى چون عالم، فقيه و مانند آنها كه از اوصاف شخص حكايت دارند و در زمره مفاهيم كلى به شمار مى روند، متفاوت است. اسم خاص كسى را هنگامى به كار مى بريم كه ذات او را بشناسيم و آن اسم، از شخص معين و شناخته شده حكايت كند و قابل شناساندن به ديگران باشد. اكنون اين سؤال مطرح مى شود كه وقتى گفته مى شود الله اسم ذات خداوند است، آيا شخص خداوند را شناخته ايم تا با كلمه الله به او اشاره كنيم؟ وقتى تصور ما اين است كه الله اسم شخص و عَلَمِ ذات خداوند است، آيا همان گونه كه حسن را مى شناسيم و وقتى نام حسن برده مى شود ذهن ما متوجه آن شخص مى شود، آيا شخص خداوند را شناخته ايم تا وقتى نام الله برده مى شود، فوراً ذهن ما متوجه آن حقيقت و واقعيت شود؟ يا اينكه ما شناخت عينى و حقيقى به خداوند نداريم و شناخت ما به خداوند غير مستقيم و از طريق شناخت اوصاف او (نظير آفريننده جهان و روزى دهنده) حاصل شده است. در اين صورت با توجه به اينكه اوصافْ، مفاهيمى كلى هستند، شناخت ما به خداوند نيز، شناختى كلى خواهد بود، نه شناختى جزئى و شخصى.

از قرآن استفاده مى شود كه انسان به شخص و ذات خداوند معرفت دارد و اين معرفت در عالم ديگرى، به نام «عالم ميثاق» و يا «عالم ذرّ» به دست آمده است. خداوند متعال درباره اين معرفت مى فرمايد: «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا

أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنّا كُنّا عَنْ هذا غافِلِينَ؛(1) [ياد كن]آن گاه كه پروردگار تو از پشت فرزندان آدم، فرزندان آنان را بر گرفت و آنان را بر خودشان گواه كرد، [فرمود:]آيا من پروردگار شما نيستم؟ گفتند: چرا، گواهى مى دهيم؛ [اين گواهى را گرفتيم] تا روز رستاخيز نگوييد كه ما از اين، بى خبر بوديم».

موضوع عالم ميثاق و عالم ذرّ از مباحث بسيار پيچيده و عميق قرآنى است كه فعلا ما در صدد بيان آن نيستيم؛(2) اما آنچه به طور اجمال از آيه فوق برداشت مى شود، اين است كه خداوند متعال در نشئه اى ديگر، نوعى مواجهه و رويارويى با همه انسان ها داشته و درآن رويارويى، از آنان اقرار بر پروردگار بودن خود گرفته، و همه انسان ها به اين حقيقت كه خداوند پروردگار آنهاست شهادت داده اند. فايده اين اعتراف آن است كه هيچ كس حجتى براى انكار خداوند ندارد و در روز قيامت كافران و تبه كاران نمى توانند خطاب به خداوند بگويند: «ما تو را نمى شناختيم».

براى تبيين معرفت فوق و كيفيت حصول آن و نحوه به انجام رسيدن حجت بر انسان ها در روز قيامت، آنچه مى توان ذكر كرد اين است كه اساساً ما از سه نوع شناخت برخورداريم: 1.شناخت آگاهانه؛ 2.شناخت نيمه آگاهانه؛ 3.شناخت ناآگاهانه؛ شناختى كه در آيه ميثاق از آن ياد شده، از نوع شناخت ناآگاهانه است. توضيح اينكه ممكن است كسى چيزى را بداند؛ اما به دانسته خود توجه نداشته باشد و ناگاه شرايطى براى او فراهم آيد كه به آنچه مى دانسته، توجه يابد و دانسته اى كه از آن غافل بود، به ساحت آگاهى او وارد شود.

با توجه به اين حقيقت، آيات و روايات فراوانى دلالت دارند كه انسان به

--------------------------------------------------------------------------------

1. اعراف (7)، 172.

2. ر.ك: محمدتقى مصباح يزدى، معارف قرآن (3 ـ1)، ص 37 ـ 47.

خداوند معرفتى ناآگاهانه دارد و اگر حجاب ها برداشته شوند، به آن معرفت آگاهى مى يابد. هنر انسان اين است كه در همين عالم بكوشد كه با اختيار خود آن معرفت ناآگاهانه رابه معرفتى آگاهانه تبديل كند؛ يعنى با تلاشى توان فرسا توفيق يابد شخص خدا را بشناسد و شناخت حقيقى به خداوند پيدا كند، نه اينكه او را از طريق مفاهيم كلى بشناسد. مسلّماً اگر كسى شخص خداوند را شناخت و با او انس گرفت، ديگر او را فراموش نمى كند و از او غافل نمى شود.

عالى ترين مرتبه شناخت خداوند

شناخت خداوند و معرفت الهى، در كلمات بزرگان، هدف آفرينش معرفى شده است؛ چنان كه در سخنان امام راحل(رحمه الله)آمده كه هدف آفرينش «معرفة الله» است و اگر گفته مى شود كه پيامبران براى اجراى عدالت مبعوث شدند، اجراى عدالت هدف نهايى نيست، بلكه مقدمه معرفة الله مى باشد.(1) پس بالاترين مرتبه شناخت خداوند، معرفت شخصى ذات پروردگار است كه طى آن انسان با همه وجودْ خداوند را مى بيند و شهود مى كند و به مرتبه اى از درك و يقين به ذات حق مى رسد كه هيچ شكى در وجود خداوند براى او باقى نمى ماند. هنگام عبادت اگر توجه انسان از غير خداوند قطع شود و با حضور قلب كامل به خداوند توجه يابد، مرتبه اى از معرفت شخصى به ذات خداوند براى وى حاصل مى آيد. البتّه معرفت به اسما و صفات خداوند، مطلوب و لازم است؛ اما اين معرفت مقدمه رسيدن به معرفت ذات پروردگار مى باشد.

--------------------------------------------------------------------------------

1. عمده نظر كتاب الهى و انبياى عظام، بر توسعه معرفت است. تمام كارهايى كه آنها كردند، براى اين بوده است كه معرفة الله را به معناى واقعى توسعه دهند. عدالت اجتماعى غايتش براى اين است... تمام مقصد انبيا برگشتش به يك كلمه است و آن معرفة الله است، تمام مقدمه اين است.(امام خمينى، صحيفه نور، ج 19، ص 84 و 283.)

روشن شد كه ما به ذات خداوند معرفتى ناآگاهانه داريم كه در عالم ميثاق براى ما حاصل شده و شناخت ما از «الله» كه اسم ذات خداوند است، فعلا معرفتى اجمالى و ناقص است و وقتى در پايان مراحل تكاملى معرفت، به او معرفت آگاهانه يافتيم، ذات وى كاملا براى ما شناخته خواهد شد و قابل اشتباه با موجود ديگرى نخواهد بود. اگر در اين دنيا به معرفت شهودى دست نيابيم، در قيامت كه حجاب هاى معرفت از فرا روى ما برداشته مى شود، خود را در محضر خداوند مى بينيم و حجتى در قبال گناهان و كوتاهى هاى خود نداريم. در آن روز همه مردم خدايى را كه ناآگاهانه مى شناختند، آگاهانه خواهند شناخت و اگر جز او كس ديگرى را عبادت كرده اند، به اشتباه خود پى مى برند. در آن روز، با همه وجود به مالكيت مطلق خداوند اعتراف مى كنند: «يَوْمَ هُمْ بارِزُونَ لا يَخْفى عَلَى اللهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ للهِِ الْواحِدِ الْقَهّارِ؛(1) روزى كه نمايان شوند، هيچ چيز از آنان بر خدا پوشيده نباشد، [و ندا آيد كه]امروز فرمانروايى از آنِ كيست؟ از آنِ خداوند يكتاى قهار است».

راه تبديل معرفت ناآگاهانه به معرفت آگاهانه، عمل به دستورات شريعت و پيروى از سيره پيامبر(صلى الله عليه وآله) و ائمه اطهار(عليهم السلام) و همچنين شناخت صفات خداوند و توجه به آنهاست كه از همه ما برمى آيد. با شناخت و توجه به صفات خداوند و تمركز بر روى آنها، رفته رفته زمينه توجه كامل قلبى به خداوند و معرفت آگاهانه به او فراهم مى شود و به مرحله اى مى رسيم كه خداوند نور معرفت خويش را بر دلمان مى تاباند و در آن صورت، شناخت ذات خداوند براى ما حاصل مى گردد. اين، همان مسيرى است كه فرا روى انبيا، ائمه و اولياى خداوند گشوده بود و

--------------------------------------------------------------------------------

1. غافر (40)، 16.

آنان از اين طريق، به معرفت آگاهانه خداوند رسيدند و ما را نيز به پيمودن آن دعوت كردند.

در تعريف واژه «الله» كه اسم خاص خداوند است، گفته مى شود: «ذات مستجمعٌ لجميع الصّفاتِ الكماليّة» در اين تعريف مفهوم «ذات» كه مفهومى است كلى، شناختى كلى و غير مستقيم از خدا به دست مى دهد و شخص خداوند شناخته نمى شود. با چنين تعبيرى تنها اشاره اى به موجودى عينى و خاص مى شود. چنان كه وقتى بخواهيم شناختى كلى و اجمالى از شخصى به نام «حسن» ارائه دهيم، مى گوييم: حسن فرزند على است كه در فلان تاريخ متولد شده است. در اين معرّفى حسن با مفاهيمى كلى شناخته شده و به هيچ وجه وجود مشخص و عينى او كه با مشاهده شناخته مى شود، به ديگران نمايانده نشده است. شناخت ذات خداوند هم با الفاظ و مفاهيم به دست نمى آيد، بلكه با تجلّى ذات خداوند بر قلب انسان و هدايت خاص او حاصل مى گردد و در پرتو تابش نور علم الهى به قلب انسان است كه وى ذات خداوند را مى شناسد.

پس مى توان ذات خداوند را شناخت و بايد بكوشيم كه به اين شناخت دست يابيم؛ اما بايد توجه داشت كه اين شناخت مراتبى دارد كه عالى ترين مرتبه آنْ (شناخت كامل ذات خدا) به خداوند اختصاص دارد و حتى انبيا و اولياى خاص خدا نيز، به آن مرتبه نمى رسند. انسان ها در حد سعه وجودى خود مى توانند كمابيش به ساير مراتب معرفت خداوند دست يابند.

فرايند شناخت صفات خداوند

گفتيم كه از جمله راه هاى توجه به خداوند و شناخت او، توجه به صفات اوست؛ از اين رو در نماز ذكرهايى آمده كه باعث توجه به خداوند مى شوند. آن اذكار در

تسبيحات چهارگانه؛ سبحان الله، الحمد لله، لا إله إلاَّ الله و الله اكبر خلاصه مى شوند. البته در نماز مى توان از ذكرهايى چون «شكراً لله» نيز استفاده كرد؛ اما آنها جزء نماز به شمار نمى آيند. در بين ذكرهايى كه در نماز بايد خوانده شود، بر «الله اكبر» بيشتر تأكيد شده است و مى توان گفت كه الله اكبر، ذكر محورىِ نماز است. اين ذكر هم قبل از نماز ـ در اذان و اقامه ـ، هم در طليعه آن، هم در بين نماز و هم پس از نماز خوانده مى شود. در اين ذكر، صفت «اكبر» محور قرار گرفته است و ما از طريق اين صفت مى خواهيم خداوند را بشناسيم؛ به همين دليل بايسته است كه در مفهوم «اكبر» بيشتر دقّت كنيم؛ اما اين مفهوم چگونه شناخته مى شود؟ و اساساً ما مفاهيم را چگونه درك مى كنيم؟

در پاسخ به پرسش فوق، بايد گفت كه معمولا شناخت هاى آگاهانه انسان، از طريق حواس ظاهرى و باطنى حاصل مى شوند: ما با ديدن، شنيدن، لمس كردن و چشيدن به پديده هاى ظاهرى و مادى كه با حواس ظاهرى قابل درك هستند، علم پيدا مى كنيم. همچنين احساسات باطنى؛ چون غم، شادى، ترس و اميد، به وسيله حواس باطنى و با علم حضورى درك مى شوند. (روشن است كه منظور ما در اينجا تحصيل معرفت آگاهانه است، نه معرفت ناآگاهانه. چنان كه گفتيم، ما به خداوند معرفت ناآگاهانه داريم كه اين معرفت بر جاى مانده از عالم ميثاق است و از قبيل علم حصولى آگاهانه نيست.)

پس از آنكه از طريق حواسّ، معرفت هايى براى ما حاصل شد، ذهن به واسطه توانايى ها و قدرت تجزيه و تحليلى كه دارد، مى تواند از معلومات حسى مفاهيمى را انتزاع كند. اين مفاهيم در زمره مدركات حسى ما به شمار نمى آيند و با عموميّتى كه دارند، امور غير مادّى و نامحسوس را هم شامل مى شوند؛ نظير مفهوم «كمال» و «شدّت» كه در اثر مقايسه اى كه ذهن روى مدركات خارجى و

محسوس انجام داده، انتزاع شده؛ امّا دايره صدق آنها محدود به محسوسات نيست.

همچنين، مفهوم «بزرگى» و «كوچكى» از مفاهيم نسبى و اضافى هستند. بزرگى و كوچكى از امور محسوس نيستند كه بتوان آنها را مشاهده كرد، بلكه پس از آنكه مقايسه اى بين دو چيز انجام گرفت، دو مفهوم متضايف (كوچك و بزرگ) انتزاع مى شوند؛ آن گاه در مقايسه اى ديگر چيزى را كه به مفهوم بزرگ متصف شده، با چيزى كه حجم بيشترى دارد مقايسه مى كنيم و آن را با مفهوم «بزرگ تر» توصيف مى نماييم. در حقيقتْ مفهوم بزرگ تر در اثر عروض اضافه ثانوى بر اضافه اوّلى به دست مى آيد.

مفاهيم كوچك و بزرگ و بزرگ تر، از امور مادّى و محسوس انتزاع شده اند؛ امّا با تعميم و تجريدى كه ذهن درباره آنها انجام مى دهد، بر اشياى نامحسوس نيز قابل صدق مى باشند. البته اينكه چگونه ما از عالم محسوسات به معانى انتزاعى و مفاهيم غير مادى و غير حسى منتقل مى شويم و فرآيند انتزاع مفاهيم از امور محسوس چيست، از مباحث فلسفى پيچيده اى است كه از ديرباز مورد توجه فيلسوفان بوده است، گرچه نحوه انتزاع مفاهيم، براى ما ناشناخته باشد، همه ما مفاهيم انتزاعى را مى شناسيم و تجربه ثابت كرده كه ما با مقايسه بين دو جسم مادى، مفهوم بزرگ تر را انتزاع و بر يكى از آن دو اطلاق مى كنيم. گاهى اين مقايسه را در امور معنوى و غير مادى انجام مى دهيم و شخصى را به لحاظ روحى و معنوى «بزرگ» مى ناميم و منظورمان بزرگى او در جهات مادى نيست، بلكه بزرگى معنوى وى مدّ نظر ما است. چنان كه درباره دو صفت نسبى و اضافىِ «بالا» و «پايين»، گاهى دو امر محسوس مثل سقف و كف اتاق را با يكديگر مقايسه مى كنيم و مى گوييم يكى كف و پايين و ديگرى فوق و بالاست. گاهى

نيز اين مقايسه را در امور معنوى انجام مى دهيم و علوّ و رفعت معنوى را اراده مى كنيم.

وقتى قرآن درباره خداوند مى فرمايد: «هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ؛(1) و خداست والا و بزرگ» يا مى فرمايد: «الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ؛(2) بزرگ و برتر است» به هيچ وجه منظورْ بزرگى مادى نيست، بلكه اين بلند مرتبگى از مفاهيم معنوى است؛ چون اين مفاهيم به جز مصاديق مادى، مصداق هاى معنوى نيز دارد.

حاصل آنكه مفاهيمى چون بزرگى و بالايى ابتدا در عالم محسوسات براى ما درك مى شوند و بعد از تجريد و تعميم، آن مفاهيم را براى امور معنوى نيز به كار مى بريم، و از آنجا كه مفاهيم منتزع از عالم ماده، شائبه جسمانيت و محدوديت دارند، وقتى بر امور معنوى و از جمله خداوند اطلاق مى شوند، بايد از خواص مادى تنزيه شوند.

به طور كلى آنچه را درك مى كنيم، محدود است و ذهن ما آمادگى درك نامحدود را ندارد. پس وقتى از نامحدود بودن موجودى سخن مى گوييم، بدان معنا نيست كه حقيقت نامحدود بودن را شناخته ايم، بلكه با تركيب كردن مفهوم «نفى» (نا) و «محدود» به امرى كه حقيقتش را نشناخته ايم، اشاره مى كنيم. چنان كه وقتى موجودى را به «نامتناهى» توصيف مى كنيم، حقيقت نامتناهى براى ما شناخته شده نيست، بلكه پس از درك مفهوم «متناهى» و مفهوم «نا» آن دو را با هم تركيب مى كنيم و به اين وسيله، از نامتناهى بودن خداوند خبر مى دهيم. علم ما بسيار محدود است و در مقابل علم مطلق خداوند چيزى به شمار نمى آيد و چنان كه قرآن كريم مى فرمايد، بهره كمى از علم الهى نصيب ما

--------------------------------------------------------------------------------

1. لقمان (31)، 30.

2. رعد (13)، 9.

شده است: «وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاّ قَلِيلاً»؛(1) آنچه را ما درك مى كنيم، محدود و همراه با نقص، عيب و ضعف است؛ اما خداوند اين امكان را به ما داده است كه با تركيب كلمه نفى و تنزيه با يكى از مفاهيم محدودْ، او را از آن نقص ها و محدوديت ها منزه بدانيم؛ مثلا بگوييم خداوند موجودى است كه فقر و جهل ندارد و از هر نقصى منزه است، يا بگوييم خداوند علم نامحدود دارد. اگر جز اين بود، راهى براى بيان صفات خداوند نداشتيم.

بنابراين معرفت هاى آغازين ما آكنده از نقايصند. محدوديت ها و نقايصى كه خداوند از آنها منزه مى باشد. حتى علم ما، از طريق ديدن، شنيدن و ساير حواس محدود به دست آمده و نمى توان چنين علم محدود و ضعيفى را به خداوند نسبت داد. شايد سرّ اينكه قرآن تكبير و تهليل خداوند را به موجودات نسبت نداده و تسبيح وى را به همه موجودات نسبت داده است و فرموده: «سَبَّحَ للهِِ ما فِي السَّماواتِ وَ الاَْرْضِ؛(2) آنچه در آسمان ها و زمين است، خدا را به پاكى مى ستايند». اين است كه اولين مرتبه معرفت خداوند كه براى هر موجودى حاصل مى شود، تنزيه او از نقايص است؛ آن گاه با تنزيه و رفع نقايص از خداوند، اين زمينه پديد مى آيد كه خداوند را موجود كاملى بدانيم كه مصاديق صفات كامل در وجود او جمع شده و از اين جهت كه ما يقين داريم او كمال بى نهايت است و همه ويژگى هاى مثبت را دارد، وى را به «اكبر» متصف مى كنيم؛ گرچه نه حقيقت خداوند براى ما عيان شده و نه حقيقت صفات كماليه او.

اگر بخواهيم معناى «اكبر» در «الله اكبر» را بشناسيم و به بزرگى خداوند توجه پيدا كنيم، اول بايد درباره بزرگى جسمانى بينديشيم و سپس ذهنمان را از

--------------------------------------------------------------------------------

1. اسراء (17)، 85.

2. حديد (57)، 1.

عالم جسمانى فراتر ببريم و به بزرگى معنوى معطوف سازيم و باور كنيم كه بزرگى به امور جسمانى اختصاص ندارد. با زدودن شائبه هاى مادّيت، نقص و محدوديّت است كه روح ما آمادگى مى يابد تا از عالم ذهن به عالم ديگرى كه آن را «قلب» مى نامند، منتقل شود و به اندازه ظرفيت، نورانيت و صفايش با مصداق اين مفاهيم آشنا شود.

كسى كه در عالم لفظ و مفهومْ محبوس مانده، با كسى كه به مصداق و حقيقتى فراتر از مفهومْ دست يافته، فاصله زيادى دارد. براى تقريب به ذهن، اگر كسى دركى از شادى و غم نداشته باشد، وقتى لفظ شادى و غم تعريف مى شود، تنها مى تواند مفهومى مبهم از آنها را تصور كند؛ اما كسى كه شادى و غم را حس كرده است، هنگام ذكر اين دو واژه به مصداق غم و شادى و خاطره اى كه از آن دو دارد، توجّه پيدا مى كند و در اين صورت او شناخت روشن ترى از غم و شادى خواهد داشت. همچنين كسى كه حقيقت ترس را درك كرده و در جريان حادثه اى ترسيده باشد، نسبت به كسى كه اصلا نترسيده درك روشن ترى از مفهوم ترس دارد.

با توجه به آنچه كه گفتيم بايد بكوشيم ذهن ما از الفاظ و مفاهيم به سوى مصاديق سير كند، امام راحل(رحمه الله) كراراً در كتاب چهل حديث و ساير نوشته ها و سخنان خود تذكر مى دادند كه بكوشيد معانى را وارد قلب خود كنيد تا در آنجا محقق و ثابت شوند. توصيه ايشان اين بود كه به مفاهيم الفاظ اكتفا نشود و سعى كنيم به مصاديق آنها توجه يابيم. پس اگر مى خواهيم تصور درستى از بزرگى خدا داشته باشيم، سعى كنيم ذكر «الله اكبر» را كه مكرر در نماز و تسبيحات حضرت زهرا(عليها السلام) و دعاها و تظاهرات سياسى بر زبان مى آوريم، از صميم دل درك نماييم. برخى تسبيحات حضرت زهرا(عليها السلام) را خيلى سريع و حتى بدون توجه به

لفظ آن مى گويند؛ مسلماً چنين ذكرى با ذكر «الله اكبر» كه حقيقت آن در قلب درك شده است و ذاكر با توجه كامل آن را بر زبان جارى مى سازد، خيلى فرق دارد؛ چنان كه بين حقيقت و واقعيت گنج با لفظ و مفهوم آن، فرق بسيارى است!

البته صِرف تلفظ اين اذكار و اكتفا به ذكر لفظى، بهتر از خوددارى از اصل ذكر است؛ چون وقتى انسان در نماز و پس از آن، زبانش به ذكر خدا گوياست، بالأخره در مقام پرستش خدا برآمده و امر خدا را امتثال مى كند؛ اما نبايد به ذكر لفظى اكتفا كرد و بايد حقيقت ذكر را درك نمود. به كسى كه تنها ذكر «الله اكبر» را بر زبان مى آورد، ثواب مى دهند؛ چون امر خداوند را اطاعت كرده است؛ اما اين ذكر از حد لفظ فراتر نرفته. از ما خواسته اند كه به حقايق اين معارف برسيم، نه اينكه به الفاظ و مفاهيم اكتفا كنيم.

از آنجا كه براى توجه به بزرگى خداوند، اول بايد به بزرگى مادى توجه يابيم تا تدريجاً ذهن آماده درك مفاهيم معنوى ـ از جمله بزرگى خداوند - شود، پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و ساير بزرگان دين توصيه كرده اند كه درباره عظمت اين عالم بينديشيد. خوشبختانه امروز با توجه به اكتشافات و دستاوردهاى علمى بشر درباره وسعت اين عالم، كهكشان ها، فاصله چند ميليون سال نورى بين ستارگان و... مى توانيم درك بهترى از عظمت عالم داشته باشيم. هنگامى كه عظمت اين عالم را با خودمان مى سنجيم، پى مى بريم كه ما چقدر حقير و ناتوانيم؛ سپس با توجه به اين حقيقت كه عالم ماده با اين وسعت و عظمت با يك امر الهى خلق شده است، عجز خود را از درك عظمت و كبريايى الهى بهتر مى فهميم، و در آن صورت است كه «الله اكبر» براى ما معناى روشن ترى خواهد داشت و قلب ما براى آشنا شدن به حقيقت آن آماده تر مى شود.

یاداو

مقدمه

بررسى مفهوم ذكر

كاربرد ذكر در مقابل غفلت و نسيان

اطلاقات و استعمالات ذكر

پيش گفتار

با اينكه آدمى‌به اقتضاى فطرتش همواره خواهان آرامش دل و آسايش خاطر است در عين حال در بسيارى از اوقات دچار دلهره ها، اضطرابها، و پريشانيهاى خاطر مى‌شود و كثرت دلهره ها و اضطرابها در اين روزگار بجايى رسيده كه بعضى از فيلسوفان غربى دلهره و اضطراب را فصل مميز انسان تلقى كرده اند در صورتى كه اين نگرانيها و نابسامانيها و پريشانيهاى روحى و روانى معلول از خود بيگانگى و گسستن پيوند با سرچشمه خوبيها و پاكيها و زيباييهاست.

آرى، انسان اين موجود بى نهايت كوچك و ضعيف و سرتا پا نياز، در صورتى مى‌تواند بر نابسامانى هاى روحى و روانى خويش فايق آيد كه همسو با نظام تكوين، در ساحت هشيارى، پيوندى دقيق با خداوند برقرار كند و با ارتباط قلبى با سرچشمه همه خوبى ها، پاكى ها و آفريدگار محبت و صفا و با حضور در محفل انس خالق يكتا، روانش را آرامش بخشد: أَلا بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ.1

ياد خداوند، موجب اطمينان، آرامش و نشاط درون آدمى‌است و نمى گذارد اندوه هاى برخاسته از كاستى هاى حيات مادّى موجوديت انسان را به خطر افكند؛ همان گونه كه نمى گذارد سرمستى غرقه شدن در كامجويى ها، راز نهايى شخصيت آدمى‌را از بين ببرد. ياد خداوند، دل را صفا و جلا مى‌دهد و زنگار غفلت ها و از خودفراموشى ها را مى‌زدايد.

--------------------

1. رعد (12)، 28.

﴿ صفحه 10﴾گرچه نيازمنديهاى بى شمار انسان به خداى متعال، عامل توجه و ياد اوست، اما تا انسان، در زمين دل، بذر معرفت ننشاند و ضميرش با باران عنايت الهى سيراب نگردد، به فراخناى ياد خدا و عظمت محفل انس حضرت حق رهنمون نمى گردد. پس از آنكه او خداوند را شناخت و نور حق بر قلبش تابيد و به جهان وسيع و نورانى معرفت الهى بال گشود و سرمست عشق و تجلى معبود خويش گشت، دمادم از معشوق خويش ياد مى‌كند و از ژرفاى دل فرياد بر مى‌آورد كه: إلهى، وَ أَلْهِمْنى وَلَهاً بِذِكْرِكَ إِلى ذِكْرِكَ؛1خداى من، مرا واله و حيران ياد خود براى ياد خود گردان.

در جاى جاى قرآن و سنتِ بر جاى مانده از ميراث داران وحى الهى و از جمله نهج البلاغه كه دريايى است بى كران از گوهرهاى ناب معرفت الهى، برگ هاى زرينى از عظمت و شكوه ياد خداوند ورق خورده، از اين شمار، اميرالمؤمنين(عليه السلام) در خطبه 222 نهج البلاغه در عالى ترين مضامين مقام اهل ذكر را معرفى مى‌كنند.

اين نوشتار حاصل سلسله گفتارى است از حكيمِ فرزانه و دانشمند ژرف انديش و روشن ضمير، حضرت آيت اللّه مصباح يزدى، أدام الله ظله العالى، كه بعنوان درآمد و شرحى بر آن خطبه بيان شده و نگارش و تدوين آن توسط جناب حجة الاسلام آقاى كريم سبحانى انجام پذيرفته است. اميد آنكه اين اثر مرضى حضرت حق و ولى الله الاعظم، حجة ابن الحسن العسكرى، عجل اللّه فرجه الشريف، و مقبول جويندگان معرفت قرار گيرد.

مركز انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(رحمه الله)

-------------------------

1. مناجات شعبانيه.

بررسى مفهوم ذكر

هنگامى‌كه درباره ذكر خدا و مطلوب بودن آن سخن به ميان مى‌آيد و مثلا، در وصف دوستان خدا گفته مى‌شود كه دائماً به ذكر خداوند مشغولند و هيچ كارى آن‌ها را از ذكر خدا باز نمى‌دارد، در آغاز چهره افرادى در ذهن انسان تصوير مى‌شود كه پيوسته لب هايشان در حركت و به ذكر خداوند گويا است و زبانشان مشغول خواندن اذكار و اوراد است؛ يعنى در ابتدا، عرف مردم ذكر را منحصر در ذكر لفظى مى‌دانند؛ در صورتى كه طبق آنچه از روايات و قرآن كريم استفاده مى‌شود، گستره و شمول و عمق ذكر فراتر از اين است. از اين رو، ضرورت دارد قدرى درباره مفهوم ذكر بحث كنيم.

در زبان فارسى كلمه «ياد» معادل كلمه ذكر است كه به خوبى معناى آن را مى‌رساند و از اين جهت مى‌توان گفت كه كلمه ذكر از معدود واژگان عربى است كه معادل فارسى آن به صورت منفرد و بدون تركيب، كاملا معناى ذكر را مى‌رساند.

راغب اصفهانى دو معنا براى ذكر بر مى‌شمارد. وى مى گويد: گاهى ذكر به معناى توانايى انسان براى حفظ شناختى است كه حفظ كرده است، و گاهى به معناى حضور معنايى در قلب و يا سخنى بر زبان است و تقسيم ذكر به ذكر قلبى و ذكر لسانى به معناى دوم مربوط مى‌شود و هريك از ذكر لسانى و قلبى خود بر دو گونه اند: 1. ذكر پس از فراموشى، 2. ذكر بدون سابقه فراموشى كه در ادامه توجه و هشيارى انسان رخ مى‌دهد.1

--------------------------------------------------------------------------------

1. راغب اصفهانى، مفردات الفاظ القرآن، ماده ذكر.

﴿ صفحه 12﴾مرحوم علامه مجلسى(رحمه الله) درباره مفهوم ذكر مى‌فرمايند: ذكر حضور معنا در نفس انسان است و گاهى نيز به علم و دانش ذكر مى گويند و نيز به سخنى كه معناى مورد نظر را در بردارد، كلمه ذكر اطلاق مى گردد.1

كاربرد ذكر در مقابل غفلت و نسيان

از جمله كاربردهاى كلمه ذكر، كاربرد آن در مقابل «غفلت» و «نسيان» است. اين دو كاربرد در قرآن نيز ذكر شده است. با توجه به اين دو كاربرد، بايد تفاوت بين آن‌ها را باز شناخت. مرحوم علامه طباطبايى(رحمه الله)، در ذيل آيه 152 سوره بقره، در اين باره چنين مى‌فرمايند:

بايد دانست كه «ذكر» گاهى در مقابل «غفلت» گفته مى‌شود، مانند: آيه «وَلاَ تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا...2» و آن عبارت از اين است كه انسان توجه به علم خود نداشته باشد. يعنى علم به چيزى دارد، ولى خودش متوجه نيست كه علم به آن دارد، بنابراين «ذكر» به معناى علم به علم داشتن است. و گاهى در مقابل «نسيان» گفته مى‌شود و آن عبارت از زايل شدن صورت علمى‌از محفظه ذهن است چنان كه مى‌فرمايد: «وَ اذكُرْ رَبَّكَ إِذَا نَسِيتَ...»3 بنابراين، «ذكر» يعنى وجود صورت علمى‌در حافظه و همان طور كه نسيان داراى آثارى است، ذكر هم آثارى مخصوص به خود دارد. پس همان طور كه در بعضى موارد كلمه نسيان را به ملاحظه وجود آثار نسيان (بدون اينكه حقيقت فراموشى موجود باشد) اطلاق مى‌كنند و

--------------------------------------------------------------------------------

1. بحارالانوار، ج 69، باب 30، حديث6، ص 37.

2. و از آن كسى فرمان مبر كه دل او را از يادمان غافل كرده ايم؛ كهف (18)، 28.

3. كهف (18)، 24.

﴿ صفحه 13﴾مثلا مى گويند: «هنگامى‌كه بدانى دوستت احتياج به يارى و كمك دارد و او را كمك نكنى، فراموشش كرده اى». در اينجا نه اينكه واقعاً او را از ياد برده باشيد، ولى چون «به ياد او نبودن» اثرى را به دنبال ندارد، مثل اين است كه فراموش كرده اى».1

روشن شد كه ذكر و ياد در جايى به كار مى‌رود كه دل انسان متوجه چيزى باشد؛ خواه انسان به چيزى كه قبلا توجه نداشت توجه يابد، و يا اين كه پس از فراموشى چيزى كه قبلا به آن توجه داشت، مجدداً به آن توجه يابد. گاه نيز به اين صورت است كه پس از غفلت از چيزى، از حالت غفلت خارج مى گردد و مجدداً به آن توجه مى يابد. البته براى صدق مفهوم «ذكر» ضرورتاً لازم نيست كه غفلت و نسيان و فراموشى بر آن مقدم گردد، بلكه ذكر و ياد در مورد مطلق هوشيارى و استحضار و توجه نيز به كار مى‌رود.

بيان اين نكته لازم است كه در سوره كهف، قبل از آيه وَاذكُرْ رَبَّكَ إِذَا نَسِيتَ... خداوند به پيامبر(صلى الله عليه وآله) دستور مى‌دهد كه هرگز نگو من فلان كار را فردا انجام مى‌دهم و حتماً در جايى كه از آينده خبر مى‌دهى، جمله «إِلاَّ أَنْ يَشَآءَ اللَّهُ؛ مگر اين كه خدا بخواهد» را ذكر كن. اين توصيه از آن جهت است كه هيچ كس و حتى پيامبر(صلى الله عليه وآله)هرگز در مقام تصميم گيرى مستقل نيست و اگر خداوند نخواهد، كسى توانايى بر انجام كارى ندارد.

نكته ديگر در آيه وَ اذكُرْ رَبَّكَ إِذَا نَسِيتَ...، مسأله «نسيان پيامبر(صلى الله عليه وآله)» است كه در آيه بدان اشاره شده است. اين جا اين سؤال مطرح مى‌شود كه مگر پيامبر معصوم نبود و مگر طبق اعتقاد ما و بر اساس آنچه از ادله

--------------------------------------------------------------------------------

1. الميزان، ترجمه آيت الله مكارم شيرازى، ج 1، ص 475 ـ 476.

﴿ صفحه 14﴾قطعى استفاده مى‌شود، پيامبر و معصومان(عليهم السلام) از نسيان و غفلت مبرّا و مصون نبوده اند؟ و اگر نسيان و فراموشى در فكر پيامبر راه داشته باشد، مردم نمى‌توانند به گفتار و اعمال او اعتقاد كامل داشته باشند.

پاسخ اين سؤال اين است كه در بسيارى از آيات قرآن كريم گر چه به ظاهر روى سخن خدا با پيامبر است، اما مقصود و منظور توده مردم هستند. طبق ضرب المثل عرب، سخن خداوند در اين موارد، از باب «ايّاك اعنى و اسمعى يا جاره» است؛ همان كه در فارسى نيز مى گوييم: به در مى گويند كه ديوار بشنود.

اطلاقات و استعمالات ذكر

به جز استعمال «ذكر» در معناى لغوى ياد شده، اين كلمه اطلاقات ديگرى نيز در قرآن دارد كه داراى نوعى علاقه و ارتباط با معناى لغوى مى‌باشد. در اين جا كاربردهاى مختلف «ذكر» را در قرآن بررسى مى‌كنيم:

1. قرآن كريم:

ـ ذلِكَ نَتْلُوهُ عَلَيْكَ مِنَ الْآياتِ وَ الذِّكْرِ الْحَكِيمِ؛1 اين‌ها است كه ما آن را از آيات و ذكر[قرآن] حكمت آموز بر تو مى‌خوانيم.

ـ وَ أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ؛2 و اين ذكر [قرآن] را به سوى تو فرود آورديم، تا براى مردم آنچه را به سوى ايشان نازل شده توضيح دهى.

--------------------------------------------------------------------------------

1. آل عمران(3)، 58.

2. نحل(16)، 44.

﴿ صفحه 15﴾ـ إِنّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنّا لَهُ لَحافِظُونَ؛1 بى ترديد، ما اين ذكر [قرآن]را به تدريج نازل كرده ايم، قطعاً نگهبان آن خواهيم بود.

مى‌توان گفت علاقه سببيت و مسببيت بين قرآن و ذكر خداوند باعث شده كه در آيات مذكور، ذكر در مورد قرآن استعمال شود؛ چون آيات قرآن سبب و علت ذكر حقيقى يعنى توجه به خداوند است. با توجه به وجود همين علاقه است كه ذكر در مورد كتاب هاى آسمانى و به خصوص تورات استعمال شده است.

2. وحى:

أَ أُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْ بَيْنِنا بَلْ هُوَ كَذّابٌ أَشِرٌ؛2 آيا از ميان ما ذكر [وحى]بر او القا شده است؟ [نه]بلكه او دروغ گويى گستاخ است.

3. كتاب آسمانى:

وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَكَ إِلاّ رِجالاً نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ؛3 و پيش از تو [نيز] جز مردانى را كه به آنان وحى مى‌كرديم گسيل نداشتيم. اگر نمى‌دانيد از اهل ذكر [كتاب هاى آسمانى] بپرسيد.

4. خصوص تورات:

وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الاَْرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصّالِحُونَ؛4و در حقيقت، در زبور پس از ذكر [تورات]نوشتيم كه زمين را بندگان شايسته ما به ارث خواهند برد.

--------------------------------------------------------------------------------

1. حجر(15)، 9.

2. قمر(54)، 25.

3. انبياء(21)، 7.

4. همان، 105.

﴿ صفحه 16﴾5. رسول اللّه(صلى الله عليه وآله):

قَدْ أَنْزَلَ اللّهُ إِلَيْكُمْ ذِكْراً. رَسُولاً يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِ اللّهِ مُبَيِّنات لِيُخْرِجَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ...؛1 راستى كه خداوند سوى شما ذكر فرو فرستاده است: پيامبرى كه آيات روشن گر خدا را بر شما تلاوت مى‌كند، تا كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده اند از تاريكى ها به سوى روشنايى بيرون بَرد.

در آيات فوق، «رسولا» از نظر ادبيات عرب، «عطف بيان» يا «بدل» براى كلمه «ذكراً» است و شايد بتوان با تفسير ديگرى و با تقدير گرفتن جمله «وَ أَرْسَلْنَا إلَيْكُمْ»، در آغاز آيه 11، مفاد آن را مستقل از آيه 10 قرار داد كه تقدير آن چنين است: «و أَرْسَلْنَا إلَيْكُمْ رَسُولا». اما تفسير اول كه در آن ارتباط دو آيه كاملا ملحوظ گشته و با عطف بيان و يا بدل قرار دادن «رسولا» براى «ذكراً»، واژه ذكر بر پيامبر(صلى الله عليه وآله) اطلاق گشته، موافق با سياق و ظاهر آيات است. طبق اين تفسير علاقه سببيت و مسببيت و علت و معلولى باعث و مصحّح اطلاق «ذكراً» بر پيامبر خواهد بود زيرا وجود مقدس آن حضرت، بارزترين و مؤثرترين وسيله براى ياد خدا است.

6. نماز جمعه:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ؛2 اى كسانى كه ايمان آورده ايد، چون براى نماز جمعه ندا در داده شود، به سوى ذكر خدا ـ يعنى نماز جمعه ـ بشتابيد و داد و ستد را واگذاريد. اگر بدانيد اين براى شما بهتر است.

--------------------------------------------------------------------------------

1. طلاق(65)، 10ـ11.

2. جمعه(62)، 9.

﴿ صفحه 17﴾7. ذكر به معناى شرف و افتخار:

لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ كِتاباً فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَفَلا تَعْقِلُونَ؛1 هر آينه به سوى شما كتابى فرو فرستاديم كه ياد شما (يعنى آنچه مايه برترى و عزّت شما است) در آن است؛ آيا نمى‌انديشيد؟

8. ذكر به معناى حفظ و به خاطرسپارى:

وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّة وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ؛2 و [به ياد آريد]آن گاه كه از شما پيمان گرفتيم و كوه طور را بر فراز شما افراشتيم. آن [كتاب] را كه به شما داديم با همه نيرو و به جدّ بگيريد و آنچه را كه در آن است به خاطر داشته باشيد، باشد كه به تقوا گراييد.

درپرتوآذرخش

این قسمت

مطالب این قسمت انشاالله درماه محرم(عاشورای حسینی) درج خواهدشد.

سخنرانی های کامل استاد دانشمند، بصورت ویدئویی، بیش از5 ساعت سخنرانی باکیفیت صدا وتصویربالا، برای تمامی سنین

شامل راه ورسم زندگی و سخنرانی های خنده دار وهمچنین روابط دخترپسرها وازدواج و..... که میتوانید با خرید این پکیچ ارزنده ومعنوی بهره ببرید.

تعداد: یک سی دی + به اضافه یک پکیچ اشناتیون به انتخاب شما (هریک از محصولات فروشگاه به انتخاب شما رایگان)

قیمت این پکیچ باپست پیشتاز به سراسر کشور 6000 تومان، وپست معمولی4000تومان ،هزینه ارسال رایگان

شماره پیامک جهت سفارش محصول:

09387345716

دراین قسمت از کتاب بزرگ همراه من بخش درمسیردرست زندگی را ایجادکردیم که شامل بخش های:

آموزش عقائد،خداشناسی، نهضت عاشورا،درپرتوولایت،ولایت فقیه، آموزش فلسفه، تهاجم فرهنگی، کاوش ها وچالش ها، پیش نیازهای مدیریت اسلامی، نظریه سیاسی اسلام و...... هزاران مطلب وموضوع دیگر که درهرماه ازکتاب بزرگ همراه من درج میشود

امیدوارم با ارائه این بخش وکلا کتاب بزرگ همراه من نقشی درشناساندن دین بزرگ وکامل اسلام و همچنین با معرفی دیگربخش های دیگری(درفهرست کتاب) که درکتاب موجود هست برای اموزش شما وبالابردن سطح دانش شما را داشته باشد،

درضمن بیشترمطالب این قسمت را ابن بنده حقیر ازمجموعه آثار آیت الله مصباح یزدی جمع آوری کرده ام.

منتظرنظرات خوب شما عزیزان ومخاطبان خوب وهمیشگی کتاب بزرگ همراه من هستیم.

بهترزندگی کنیم

کدبانو

خواص خوراکیها

روانشناسی

خانه داری

آقایان

خانم ها

بارداری

خواستگاری وازدواج

زیباترباشیم

آسایش وآرامش

زندگی مشترک

فرزندان

کدبانو

آش رشته بیرجندی

آموزش پخت کوکو اسفناج

تهیه کیم چی غذای پرطرفدار کره ای به 2 شیوه متفاوت

بستنی زعفرانی

آش رشته بیرجندی

مواد لازم

رشته آشی 1 بسته

سبزی آش 2 کیلو گرم ( تره – شبد – اسفناج – جعفری – گشنیز و برگ چغندر )

حبوبات 1 کیلو گرم ( عدس – نخود – لوبیا سفید و چیتی از هر کدام 250 گرم )

کشک بیرجندی یا سفید 300 گرم

گیاهان داروئی محلی 2 قاشق ( زیره – کرابیه – بادیان – تخم گل پونه – شوت )

پیاز داغ و نعنا داغ( از هر کدام 4 قاشق)

آب قلم یا گوشت 400 گرم یا 2 لیوان

روغن 200 گرم

چگونگی تهیه

را پس از پاک کردن 2 الی 3 ساعت خیس کرده تا هم ( زودتر پخته شود و هم برای جلوگیری از نفخ ) و می پزیم ، سبزیجات را خوب خرد کرده در صورتیکه از سبزی خشک خواستیم استفاده کنیم هر 100 گرم سبزی خشک برابریک کیلو سبزی تازه می باشد 0 فقط کافی است یکی دو ساعت خیس کرده و بعد کمی تفت داده سپس آب را جوش آورده سبزیجات را در آن ریخته بدون اینکه درب آن را ببندیم تا سبز بودن خود را حفظ کند سپس حبوبات پخته شده را اضافه کرده تا جوش بخورد0 روغن را هم اضافه کرده سپس رشته ها را ریخته در این فاصله آب قلم و گیاهان محلی ( کرابیه – زیره – بادیان – شوت – تخم گل پونه ) را اضافه کرده سپس با حرارت ملایم قرار داده تا رشته ها نرم شود و آش غلیظ گردد و سپس در پایان مقداری از کشک بیرجندی را اضافه کرده در ظرف دلخواه کشیده و رویش را با پیاز داغ و نعنا داغ و سیر داغ و کشک تزئین می کنیم

آموزش پخت کوکو اسفناج

مواد لازم

اسفناج ۳۰۰ گرم

سیب زمینی دو عدد متوسط

پیاز ۱ عدد متوسط

تخم مرغ ۵ عدد

نمک و زردچوبه و فلفل به مقدار لازم

روغن مایع به اندازه ای که کف تابه را بگیرد حدود ۴ یا ۵ قاشق غذاخوری

طرز تهیه:

اسفناج را که خوب شستیم با سیب زمینی و پیاز چرخ می کنیم تا کاملن له و یکدست شود. نمک و زردچوبه و فلفل را اضافه کرده و تخم مرغ ها را به آن اضافه می کنیم و خوب هم می زنیم.

روغن را در تابه ریخته می گذاریم کمی داغ شود و سپس مایه کوکو را داخل روغن می ریزیم و با حرارت ملایم می گذاریم پخته شود.

برای برگرداندن کوکو که روی آن هم پخته شود می توانیم کوکو را کامل در سینی برگردانیم و دوباره در تابه بگذاریم ولی راحت تر این است که کوکو را به چهار قسمت برش بزنیم و آنها را برگردانیم.

کوکو را می توانید با بورانی اسفناج بخورید که خیلی خوشمزه می شود.

نوش جان

تهیه کیم چی غذای پرطرفدار کره ای به 2 شیوه متفاوت

شما را نمی دانم ، اما من فکر میکنم کیم چی یکی از خوشمزه ترین غذاهای دنیاست. کیم چی سرشار از ویتامین A ، B و C است اما بزرگترین فایده آن در قسمت تخمیر آن است.

در مورد کیم چی

شما را نمی دانم ، اما من فکر میکنم کیم چی یکی از خوشمزه ترین غذاهای دنیاست. همچین توصیه می کنم کاهو را در غذاهای خود بیشتر استفاده کنید. همبرگر با کاهو شور ، جوجه با سالاد کاهو ، هات داگ با ترشی کاهو ، سوشی با ترشی زنجبیل و کاهو و برنج با کیم چی را حتما امتحان کنید.

کیم چی سرشار از ویتامین A ، B و C است اما بزرگترین فایده آن در قسمت تخمیر آن است. بعد از تخمیر یک باکتری سالم در غذا بوجود می آید که "لاکتوباسیلی" نامیده می شود. این باکتری در غذاهایی که تخمیر می شوند و همچنین در ماست نیز وجود دارد. این باکتری به هضم غذا کمک می کند و باعث می شود شما بعد از غذا دچار سوء هاضمه نشوید.

کیم چی را با روش های متفاوتی تهیه می کنند. اما بهترین نوع آن کیم چی است که از سبزیجات مانند کاهو ، خیار ، تربچه ، فلفل هندی ، سیر ، پیازچه ، زنجبیل ، و سس ماهی تهیه شده باشد.

معمولا کیم چی را بعد از تخمیر مصرف می کنند اما نوع تخمیر نشده آن نیز قابل استفاده می شود.

کیم چی یکی از اصلی ترین و پرطرفدارترین غذاهای کره ای است. ابتدا کیم چی به تندی امروزی نبود. ما در این مقاله کیم چی سبزیجات را به شما آموزش دادیم. اما انواع مختلفی از کیم چی وجود دارد. می توانید در این نوع کیم چی که با سبزیجات تهیه شده هر نوع سبزیجاتی را که دوست داشتید به آن اضافه کنید هیچ محدودیتی در انتخاب سبزیجات وجود ندارد.

چرا کیم چی بخوریم؟

گذشته از طعم و مزه فوق العاده کیم چی ، این غذا به مردم کمک می کند تا سالم باشند ، بنابر تحقیقات اخیر مرکز تغذیه و سلامت جهانی ، کیم چی یکی از سالم ترین غذاهای دنیاست ؛ کیم چی سرشار از ویتامین است ، به هضم غذا کمک کرده و از سرطان پیشگیری می کند .

دستور تهیه سنتی:

پوجی کیم چی یکی از روش های سنتی برای تهیه کیم چی است. این روش بیشتر از دستورالعمل های دیگر زمان می برد تا آماده شود ، شما باید قبل از پختن آن به مدت 24 ساعت در یک شیشه در بسته بگذارید تا تخمیر شود.

مواد لازم برای تهیه کاهو کیم چی :

یک کاهو ژاپنی متوسط

2/1 فنجان نمک

4 فنجان آب

مواد لازم برای مایع داخل کاهو:

5-6 عدد تربچه متوسط ژاپنی

3 پیازچه متوسط خرد شده

1 ریشه زنجبیل - کوچک (پوست کنده شده و خرد شده )

2 قاشق غذاخوری نمک

1 فنجان فلفل هندی خرد شده ( مطمئن شوید که از نوع کره ای آن استفاده می کنید)

4/1 فنجان سس ماهی

4/1 فنجان پودر برنج شیرین یا آرد

برای آنهایی که غذاهای تند دوست دارند : از سیر ، فلفل تند و زنجبیل بیشتری استفاده کنید.

نکات مخصوص : کاهو را در این مرحله نشویید. فقط آن را تمیز کنید.

کاهو را خرد نکنید. از قسمت میانی ، آن را به دو تکه برش دهید و سپس آن را با دست به دو قسمت تقسیم کنید.

کاهو را به 4 قسمت برش دهید. ابتدا دو قطعه نصف شده را به دو نیم کنید و سپس آنها را نیز از میان به دو قسمت تقسیم کنید.

به یاد داشته باشید 2/1 کاهو را برای قسمت داخلی کیم چی نگه دارید. حالا یک کاسه برداشته و 4/1 فنجان نمک را با آب ترکیب کنید.

کاهو را در آب و نمک گذاشته تا خیس بخورد و سپس آن را از کاسه آب و نمک در بیاورید.

باقیمانده نمک را در لابلای کاهو بپاشید . دقت کنید نمک را به طور مساوی بین برگ ها پخش کنید.

بگذارید نمک و کاهو به مدت 5/2 ساعت بماند و زمانیکه منتظر آن هستید ، بهترین وقت برای تهیه مایع داخل کاهو است.

پودر برنج یا آرد را در یک کاسه با آب ترکیب کرده و روی گاز بگذارید تا به جوش بیاید. زمانیکه مایع پودر برنج جوشید زیر گاز را خاموش کنید و بگذارید تا سرد شود. آن را کنار بگذارید.

حالا پیازچه های خرد شده ، فلفل هندی ، زنجبیل ، سیر رنده شده را در یک کاسه بزرگ با هم مخلوط کنید. حالا سس ماهی ، یک قاشق غذاخوری نمک ، و پودر برنج مخلوط شده با آب را به آن اضافه کنید.

نکته : دقت کنید ؛ دو نوع فلفل هندی وجود دارد. یک نوع ورقه ای و نوع دیگر پودری است. از نوع ورقه ای آن برای کیم چی استفاده کنید. نوع پودری آن برای پاستای تند و ... بکار می رود.

همچنین بهتر است فلفل ها در کشور کره تهیه شده باشد. ( می توانید برچسب پشت بسته فلفل را بخوانید).

زمانیکه کاهو ها آماده شد:

کاهو ها را زیر آب بشویید. این کار را 3-4 بار تکرار کنید. مطمئن شوید که نمک ها به خوبی از لابلای کاهو ها پاک شده باشند. کاهو ها را خشک کنید. در روش سنتی تهیه کیم چی کاهو را درسته استفاده میکنند.

مایع آماده شده را روی کاهو ها بریزید و با هم مخلوط کنید.

کاهو پر شده را داخل شیشه بگذارید ، باید فضای کافی برای تخمیر آن بگذارید چرا که بعد از تخمیر ممکن است از سر شیشه بریزد . در شیشه را محکم ببندید تا هوا داخل آن نرود.

اجازه دهید شیشه 24 ساعتی در یک اتاق با دمای معمولی ( نه گرم و نه سرد)بماند و بعد آن را داخل یخچال بگذارید.

جوان ها می توانند کیم چی آماده شده را قبل از تخمیر میل کنند .

کیم چی را تا یک ماه می توانید در فریزر نگهداری کنید.

دستورالعمل دوم :(دستور تهیه کیم چی به روش ساده تر)

مواد لازم

1 عدد کاهو ژاپنی متوسط

3 پیازچه خرد شده

2/1 اونس ریشه زنجبیل پوست کنده و خرد شده

2 قاشق غذاخوری سیر رنده شده

4/1 فنجان نمک مورتون ( برای کاهو )

2/1 فنجان نمک مورتون ( برای مایع)

2/1 فلفل هندی

1 قاشق غذاخوری سس ماهی

1 قاشق غذاخوری پودر برنج شیرین یا آرد

کاهو را در این مرحله نشویید فقط آن را تمیز کنید.

کاهو ها را به 4 قسمت کنید.ابتدا آن را از میان برش داده و هر برش را به دو تکه تقسیم کنید.

حالا آنها را شسته و بگذارید تا خشک شوند.بعد کاهو رابه تکه های کوچک تقسیم میکنیم

در یک کاسه بزرگ کاهو ها را با نمک پوشانده و بگذارید 2 ساعتی بماند.

حالا زمان تهیه مایع داخل کیم چی است:

1 فنجان آب و پودر برنج یا آرد را با هم در یک کاسه مخلوط کنید و روی گاز بگذارید تا بجوشد و پس از جوشیدن زیر گاز را خاموش کرده و بگذارید تا خنک شود.

کاهو ها را با فلفل هندی ، پیازچه ، سیر ، سس ماهی ، زنجبیل و 1 قاشق غذاخوری نمک مخلوط کنید.

کیم چی آماده شده؛ می توانید آن را میل کنید یا بگذارید بعد از تخمیر شدن آن را استفاده کنید.

کیم چی را داخل یک شیشه بریزید. برای تخمیر شدن غذا ، آن را داخل شیشه می گذاریم ، نباید شیشه را پر کنید باید فضای کافی برای تخمیر کیم چی داخل شیشه وجود داشته باشد تا شیشه سر ریز نشود ) در شیشه را محکم ببندیدو آن را به مدت 24 ساعت داخل فریزر بگذارید.

امیدواریم از این غذای کره ای لذت ببرید .در مطالب بعدی دستور تهیه کیک برنجی و دیگر غذاهای کره ای را نیز برای شما عزیزان ارائه مینماییم

بستنی زعفرانی

مواد لازم

تخم مرغ: 3 عدد

شیر: 4 لیوان

وانیل: یک سوم قاشق چایخوری

زعفران: یک سوم قاشق چایخوری

شکر: یک و نیم لیوان

گلاب: 1 لیوان

ثعلب: یک دوم قاشق مرباخوری

طرز تهیه

ثعلب و وانیل و شکر را مخلوط کرده و تخم مرغها را به آن اضافه کنید و خوب هم بزنید تا سفت شود و به آن شیر و گلاب اضافه کرده و ظرف را روی حرارت ملایم قرار دهید و مرتب هم بزنید تا جوش آید، بعد بگذارید خنک شود، زعفران را در یک قاشق آب حل کرده و اضافه کنید و در فریزر قرار دهید، مرتب مایه بستنی را هم بزنید تا کش بیاید و بستنی سفت شود، بستنی قابل مصرف است.

خواص خوراکیها

ترب

تقویت پیاز مو با ترب

چای

چای سیاه

چای سبز

خرما

خربزه

خرمالو

ترب

ترب از جمله سبزي هایی است که فایده هاي بسیار دارد وسبزي هاي خوردن را زینت می بخشد.

از جمله مواد معدنی ترب می توان گوگرد و اسید فسفریک را نام برد.

ترب فایده هاي بسیاري دارد که به بخشی از فایده هاي درمانی آن اشاره می کنیم:

ترب اشتها را افزایش می دهد و تنبلی معده را از بین می برد.

به هضم غذا کمک می کند ولی خود به آسانی هضم نمی شود.

ادرار را زیاد، موانع ادرار را برطرف و سنگ کبد را خرد و سموم آن را از بین می برد.

ترب براي درمان بواسیر بسیار مفید است.

سرفه هاي مزمن را از بین می برد.

سینه را نرم و پاك می کند وضد تشنج است.

آب ترب را می توان براي درمان سنگ هاي کیسه صفرا و یرقان استفاده نمود.

مرهم ترب براي درمان زخم هاي بد و روییدن موهاي ریخته استفاده کرد. ترب سیاه، در پیشگیري از بیماري هاي چون : اعصاب،

سل ،سیاتیک ، روماتیسم، سنگ مثانه، احتقان خود وانسداد مجاري تنفسی نقش بسزایی دارد.

١٣

ترب رنگ چهره را باز می کند.

جویدن برگ سبز ترب سیاه بوي بدن دهان را از بین برده ولثه را محکم می کند.

جوشانده ترب، سرماخوردگی را برطرف می نماید.

از جمله فایده هاي برگ ترب، وجود ویتامین ث درون است.

برگ ترب پخته شده ، براي درمان سیاه سرفه کهنه بسیار مفید است وشیر مادران را نیز افزایش می دهد. مداومت بر خوردن

ترب، براي روییدن موهایی که قبلاً ریخته است بسیار مفید است.

همچنین مداومت بر خوردن ترب ،عرق بدن را زیاد می نماید.

از دیگر فایده هاي ترب می توان به زیاد کردن شیر مادران، درمان ورم طهال، درد کبد و زیاد شدن ادرار اشاره نمود.

از دیگر فایده هاي جوشانده ترب، می توان به بهبود سرما زدگی دست و پا اشاره کرد.

از ترب می توان به عنوان ضدعفونی کننده استفاده کرد.

آب ترب در مورد آلرژي هایی مثل کهیر مورد استفاده قرار می گیرد.

تقویت پیاز مو با ترب

ترب به شکلهای مدور و یا دراز و به رنگهای سیاه، سفید و قرمز «تربچه» وجود دارد. ترکیبات آن عبارت است از: آب، مواد قندی، مواد ازته، پروتئین، مواد معدنی، آهن، کلسیم، فسفر، منیزیم، ویتامین های A ،B1 ،B2 ،C ،PP و ...

2- طبیعت ترب گرم است.

3- این گیاه به عنوان هضم کننده غذا و خارج کننده باد معده با غذا خورده می شود.

4- خوردن ترب با نمک و کره قبل از غذا، اشتها آور است.

5- جریان خون را به سوی مو می کشاند و باعث تقویت پیاز مو می شود و از این رو برای تقویت و روییدن مویی که ریخته شده، مفید می باشد.

6- اگر عصاره ترب را بر موضعی که موی آن ریخته قرار دهید، دوباره موی آن قسمت میرو ید.

7- خوردن ترب، رنگ رخسار را باز و نیکو می کند.

8- ضماد ترب با عسل برای از بین بردن آثار کبودی زیر چشم، آثار ضربه و جای زخم و کک و مک بسیار مفید است.

9- مرهم ترب برای زخمهای بد و جوش های آبدار مفید است.

10- مالیدن آب ترب بر بدن مانع از گزیدن حشرات می شود.

11- ترب سموم جمع شده در کلیه و کبد را دفع می کند.

12- نوشیدن آب ترب سیاه به افراد چاق و پرخور و همچنین کسانی که چربی و تخم مرغ می خورند و احساس سنگینی می کنند، توصیه می شود.

13- برای معده های تنبل مفید بوده و آن را به کار وامیدارد.

14- در جهت رفع بیخوابی مؤثر است.

15- در درمان سیاتیک، نقرس، ضعف اعصاب، روماتیسم، سنگ کلیه، انسداد مجاری تنفس و آنژین، اسکوربوت (بیماری کمبود ویتامین C) و بیماری راشیتیسم (نرمی استخوانها) مصرف آن توصیه شده است.

توضیحات : اسراف در خوردن ترب موجب دل پیچه شده و برای دندان و گلو مضر است.

نکاتی جالب در مورد چای

ساده است اما حقیقت دارد که آنتی اکسیدان ها سلامت را تضمین می کند.درحقیقت، بدن را در مقابل بیماری ها مقاوم تر می کند.بسیاری از تحقیقات نشان داده که خوردن چای به علت موجود بودن مقداری آنتی اکسیدان در آن از ابتلا به بیماری های قلبی و سرطان جلوگیری می کند.

تاریخچه چای به امپراتور چین شن نانگ برمی گردد که آب را می جوشاند و زمانی که برگها را داخل قوری انداخت اولین قوری چای به وجود آمد.در هزاره جدید،شواهد علمی سعی کردند بین چای و سلامتی ارتباط ایجاد کنند.

تحقیقات نشان داده که آنتی اکسیدان اصلی در چای فلاونویدها هستند که رادیکال های آزاد را در بدن خنثی می کنند و به سالم نگه داشتن سلولها و بافتهای بدن کمک می کند.واژه های مختلفی برای آنتی اکسیدان در چای وجود دارد:فلاونویدها،تانین ها،پولی فنول ها و کتچین ها.

فلاونویدها گروه خاصی از مواد آلی گیاهی آنتی اکسیدان است که در چای سیاه و سبز، سیب، پیاز، و میوه و سبزیجات دیگر یافت می شود.مقدار و نوع فلاونویدها در چای به تنوعشان،مراحل تولید و شرایط دم کردن آن بستگی دارد.اکثر فلاونویدها بعد از 2 دقیقه خیس شدن در آب آزاد میشوند. سطح آنتی اکسیدان ها یکسان باقی می ماند خواه چای دم شده سرد خواه گرم باشد.هنوز تحقیقات درمورد اینکه آیا اضافه کردن شیر، لیمو، شکر یا شیرین کننده های مصنوعی به چای فواید آنتی اکسیدان را تحت تاثیر قرار می دهد، در حال انجام است.

چای سبز و سیاه از برگهای گیاهی درست شده که گیاه کاملیا سیننزیس نام دارد،کاملیا گیاهی است از خانواده همیشه بهار که در آب و هوای نیمه گرمسیری می روید.

چای سیاه زمانی تولید می شود که برگهای تازه درو شده چلانده می شود و در معرض هوا قرار میگیرد، برگهای سبز به رنگ قهوه ای تغییر می کند و سرانجام زمانی که خشک شد سیاه می شود.

برگهای سبز چای که با بخار گرم می شود، فعالیت آنزیم را متوقف می کند و باعث ثابت ماندن رنگ برگهای سبز چای می شود. چای سبز و سیاه از نظر ارزش آنتی اکسیدان در یک سطح قرار دارند اما مطالعات زیادی در رابطه با تخم چای و فواید آن انجام شده است.

چای گیاهی از ترکیب گیاهان، چاشنی ها، برگها، گلها، و دانه ها درست می شود، همچنین می تواند شامل ترکیبات آنتی اکسیدان های مشابه هم باشد.

اگر چای را با غذایتان میل می کنید، فلاونویدهای موجود در چای تا اندازه ای مانع از جذب آهن از غذایتان می شود.جذب آهن از غذاهای حیوانات فراهم نمی شود.جذب آهن با مصرف لیمو، غذاهای سرشار از ویتامین ث با چای بالا می رود.

* چای همچنین منبع فلوراید است که پلاک های دهان را کاهش می دهد و از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند.

* چای سبز از ابتلا به بیماری جلوگیری می کند همچنین جلوگیری از روماتیسم و تقویت سیستم ایمنی بدن از جمله فواید مصرف چای است.

* بسیاری از مصرف کننده های چای سبز فکر می کنند که چای سبز کافئین ندارد اما همان مقدار کافئینی که در یک فنجان چای سیاه وجود دارد در چای سبز هم موجود است.کشورهایی مانند ژاپن،و چین روزانه 3 فنجان یا بیشتر چای سبز مصرف می کنند و ریسک کمتری برای ابتلا به سرطان پروستات، سینه، روده و دهان دارند.

درمقابل نوشیدنی هایی که هزاران سال قدمت دارد، چای یک شهرت گسترده دارد و یکی از پرفروش ترین آشامیدنی ها است.چای تازه دم و بدن شکر یا قند،چاق کننده نیست، و مقدار کافئین موجود در چای نصف کافئینی است که در قهوه وجود دارد پس چای جایگزین خوبی برای قهوه است.

پاییز فصل مناسبی برای استراحت کردن با یک فنجان چای است.سلامتی فقط خوردن یک غذای کامل نیست بلکه ترکیب غذاها و نوشیدنی ها با فعالیت های روزمره می تواند رژیم غذایی و سلامتی شما را تضمین کند.

فواید و خواص باورنکردنی چای سیاه

آیا می دانید همین چای سیاهی که هر روز دم می کنید و نوش جان می کنید دارای فوایدی بسیار زیادی است؟

دو فنجان چای به اندازه پنج وعده سبزی، آنتی اكسیدان دارد.

چای از تشكیل لخته‌های خونی در سرخرگ‌های اصلی جلوگیری می‌كند. پلاك‌ها در واقع تركیبی از چربی خطرناك و كلسترول هستند.

مصرف روزانه سه فنجان چای راهكاری موثر برای جلوگیری از حمله قلبی و سكته مغزی است.

به گزارش ایسنا، پزشكان دانشگاه غرب استرالیا در یك بازبینی جدید یادآور شدند كه نوشیدن منظم چای سیاه یا چای سبز می‌تواند 11 درصد خطر حمله قلبی و بیماری‌های قلبی را كاهش دهد.

چای از تشكیل لخته‌های خونی در سرخرگ‌های اصلی جلوگیری می‌كند. پلاك‌ها در واقع تركیبی از چربی خطرناك و كلسترول هستند.

به گزارش روزنامه‌ تلگراف، متخصصان تغذیه معتقدند كه به لحاظ تحویل آنتی اكسیدان‌ها، دو فنجان چای معادل پنج نوبت مصرف سبزیجات یا دو عدد سیب حاوی آنتی اكسیدان‌ها است. مزایای چای به طور چشمگیری به خاطر محتوای فلاوونوئید آن است.

فلاوونوئیدها در واقع محتویات آنتی اكسیدانی هستند كه با بیماری‌های قلبی ـ عروقی تعامل دارند. هر یك فنجان چای بین 150 تا 200 میلی‌گرم فلاوونوئید دارد. علاوه بر این‌ها میزان فلاوونوئید موجود در چای سیاه درست به همان اندازه چای سبز است.

خواص درمانی چای سبز

یکی از موادی که به خوردن آن توصیه میشود چای سبز است،آیا از خواص درمانی این چای اطلاعی دارید؟

چای سبز خطر مرگ در اثر بیماری قلبی را بیش از بیست و پنج درصد كاهش می‌دهد.

از فواید بسیار چای سبز صحبت های زیادی می شود و حتی چای را بهترین نوشیدنی پس از آب می دانند . چای محتوی میزان کمی از رنگدانه ها ، مثل کافئین و ... است .

چای سیاه و چای سبز هر دو از گیاه واحدی به دست می آیند.

تفاوت در این است که برای تهیه چای سبز برگها را بخار داده ، گرد می کنند و سپس آنرا خشک می نمایند . ولی برای تهیه چای سیاه برگها ، خشک شده ، تخمیر شده،در برخی اوقات مواد و رنگهای شیمیائی به آن اضافه میگردد و برشته می شود یعنی فرآیند بیشتری به روی چای صورت می گیرد.

هم چای سیاه و هم چای سبز دارای رنگدانه هایی می باشند که اثر کاهش ابتلا به سرطان های مختلف در آنها دیده شده است . زمانی که چای با غلظتی مناسب دم بکشد ، تنها محتوی نیمی از کافئین یک فنجان قهوه است . با اینحال چای بدون کافئین هم وجود دارد .

ترکیب شیمیایی برگ چای

مواد متشکله برگ چای عبارتند از مواد سلولزی ، مواد صمغی ، دکسترین ، پکتین ، مواد چربی ، مواد مومی ، نشاسته ، قند ، اسید گالیک ، اسید اگزالیک ، کورستین ، مواد پروتئینی ، الیاف ، مواد معدنی ، تانن ، کافئین یا تئین ، ترکیبات معطر و بالاخره دیاستاز.

مصرف دم‌کردهٔ چای باعث تسریع حرکات تنفسی، سرعت در گردش خو

خواص مفید خرما

خرما یا به انگلیسی DATES میوه ای است بهشتی و بسیار مقوی ، که مواد معدنی بسیاری چون آهن ، پتاسیم ، روی ، منگنز، و ویتامین A - B - E را داراست. تحقیقات درباره ی خرما نشان داده که این میوه می تواند پیش گیری بسیاری از سرطان ها مانند سرطان کولون، معده و غیره را در پی داشته باشد.

یکی از خواص خرما ملین بودن آن است. البته اگر 6 تا 7 عدد خرما را در 2 لیوان آب جوش خیس کرده و صبح و شب آن را صورت گرم بنوشید و یا مقداری خرما میل کنید و بلافاصله یک تا دو لیوان آب گرم روی آن بنوشید، خاصیت دیگر خرما، خنثی کردن اسید اضافی معده است از آنجا که که زیادی اسید معده باعث ترش کردن و دل درد می شود، بنابراین هر وقت دل درد گرفتید می توانید فرمول چینی ها در طب سنتی استفاده کنید.

بدین طریق که 2 تا 3 عدد خرمای تازه و له شده را در آب جوش بیندازید بعد آن را هم زده و بنوشید. خرما را به عنوان میوه نیز می توانید مصرف کنید. هم چنین حتما برای خواب راحت تر و آرامش بیشتر شام خود را در حدود ساعت 7 بعد ازظهر خورده و قبل از خواب یک عدد خرما و یک لیوان شیر گرم میل کنید.

خرما برای افراد سالمند و بچه ها بسیار مفید است سعی کنید به جای قند و شکر از خرما برای نوشیدن چای استفاده کنید و یا در طباخی از آن استفاده ی بیش تری ببرید. ورزش کاران به علت فعالیت زیاد، به طور حتم باید از عصرانه ای مقوی که با خرما باشد استفاده کنند.

برای مثال خرما و شیر را به همراه نصف فنجان آب آناناس تازه یک قاشق پودر نارگیل ، و یک قاشق آناناس خرد شده ، در مخلوط کن ریخته و معجون فراهم آمده را میل فرمایید.

صد گرم تازه آن دارای 163 کیلو کالری 0.9 گرم پروتئین ، 0.3 گرم چربی ، 38 گرم گلوسید ، 30 میلی گرم فسفر ،1.3 میلی گرم آهن ، 51 میلی گرم کلسیم و 10 میلی گرم ویتامین C می باشد.

صدگرم خشک آن دارای 300 کالری ، 2 گرم پروتئین ، 0.6 گرم چربی ، 73 گرم گلوسید ، 60 میلی گرم گوگرد، 50 میلی گرم فسفر، 650 میلی گرم پتاسیم ، 65 میلی گرم منیزیم ، 70 میلی گرم کلسیم ،2 میلی گرم آهن ، 2/2 میلی گرم نیاسین ، سدیم و ویتامین A آن قابل توجه نیست.

خربزه

A,C,D : خربزه داراي ویتامین هاي بسیاري است که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد

املاح موجود در خربزه بسیار است که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد: فسفر، کلسیم

از فایده هاي درمانی خربزه به موارد زیر می توان اشاره کرد:

خربزه رنگ چهره را روشن و تشنگی هاي زیاد را از بین می برد.

سلول هاي بدن را ترمیم وبازسازي می کند.

خربزه شیرین ترس را از بین می برد و انسان ترسو را شجاع و دلیر می نماید.

از آن جا که ادرارآور است براي سنگ کلیه ومثانه مفید است.

براي درمان یبوست ،سل ریوي و کم خونی مفید است.

غذا راهضم و سموم بدن را دفع می کند.

سلول هاي مغز را تقویت می نماید.

شیر مادر را افزایش می دهد.

عضلات بدن را تقویت ، استخوان بندي را تکمیل و موجب رشد و نمو بدن می شود.

معده وروده را پاك می نماید.

اعصاب را آرام و تقویت می نماید.

تخم خربزه، درد سینه، سرفه وتب هاي شدید را درمان می نماید.

____________

ضررها

خربزه کال حاوي مزه ترشی است که برخلاف خربزه رسیده و شیرین، ترس را در انسان می افزاید و شجاعت را از بین می برد.

زیاده روي در خوردن خربزه، سبب نفخ و ایجاد درد در معده و روده می شود.

قبل از غذا اسهال و ورم رود را به همراه می آورد.

براي سرماخوردگی و سینه درد ضرر دارد.

خوردن خربزه به همراه عسل خطرات بسیاري را به همراه دارد.

خرمالو

می باشد. ,C3,B2,B1A,B خرمالو سرشار از ویتامین هاي

از مواد معدنی موجود در خرمالو می توان به موارد زیر اشاره کرد:

آهن ،پتاسیم ، فسفر، منیزیم،کلسیم ، گوگرد.

از جمله فایده هاي خرمالو این موارد است: خرمالو اشتهاآور است وبراي رشد کودکان بسیار مفید است .همچنین نه تنها خون ساز

است بلکه چربی خون را از بین می برد وقند آن براي بیماران دیابتی ضرري ندارد؛ هم زود هضم بوده و هم معده را تقویت می

نماید. براي درمان آفت هاي دهان، گلو درد، نقرس ، بیماري هاي کبد و کلیه نیز می توان از این میوه ارزش مند استفاده کرد. از

آب خرمالو نیز می توان براي درمان زخم ها استفاده کرد.

ضررهاي خرمالو

زیاده روي در خوردن خرمالو سبب ابتلا به یبوست می شود، چرا که خرمالو مقدار کمی تانن دارد.

روانشناسی

آیا در خانه استرس دارید

تستی برای عاشق ها

خودتان را همانگونه كه هستید بپذیرید - روانشناسی شخصیت

جاده خوشبختی شما از اینجا می گذرد

مضرات زیادی تمیز بودن

لبخند بزنید تا بگم چرا

بسیاری از افراد در محیط كار استرس دارند. در نتیجه در خانه احساسات خود را سركوب می‌كنند. مثل زمانی كه همسرتان در گوشه‌ای از اتاق مخصوص گذراندن وقت خویش است و یا زمانی كه تمایلی به انجام فعالیت‌های جنسی ندارد. شما باید بتوانید چیزها و یا افرادی را كه موجب ایجاد استرس و تأثیرات بر روی شما می‌شوند را بشناسید. یك دفترچه یادداشت روزانه برای خود تهیه كنید و به مدت ۲ تا ۴ هفته مواردی را كه موجب استرس در شما می‌شود یادداشت نمایید.

دفتر یادداشت روزانه استرس :

اگر شما احساس می‌كنید كه استرس شغلی شما زیاد است حتماً دفترچه‌ای برای یادداشت آن تهیه كنید. هر روز یادداشتی از موارد زیر تهیه كنید:

چه وظیفه و یا ملاقات‌هایی را باید هنگام كار انجام دهید.

• آیا روز خود را با رضایت و خوش‌بینی آغاز كرده‌اید و یا با بیم و هراس به سر كار خود رفته‌اید؟

• آیا زمان‌هایی بوده است كه خلق شما تغییر كند؟

• آیا كارها و یا افرادی هستند كه دلتان می‌خواهد از آنها دوری گزینید؟

• آیا بعضی اوقات احساس ناخوشایندی دارند.

• آیا مجبور هستید به سؤالات زیادی پاسخ دهید.

• آیا از این كه شغل خود را از دست بدهید می‌ترسید؟

• آیا روز خود را با این فكر كه آیا پیشرفتی در كار كرده‌اید به پایان می‌برید؟

• آیا قبل از اینكه كارتان را تمام كنید محیط كار خود را ترك می‌كنید و در خانه در مورد آن مشغولیت ذهنی دارید؟

آیا در محیط كار بیش از توانایی‌هایتان از شما انتظار دارند؟ مثلاً در مدت زمان كوتاه‌تر مسئولیت‌های بیشتری از شما می‌خواهند؟

آیا برای پیشرفت فشاری وجود دارد كه باعث عدم راحتی شما می‌شود؟

و آیا یك تهدید ممتد در محیط كار وجود دارد طوری كه ممكن است از محیط كار خود اخراج شوید؟

نكات برتر

یاد بگیرید كه چگونه اثرات فیزیكی استرس را بشناسید.

• سعی كنید در محیط كار استرس نداشته باشید. قبل از اینكه استرس واقعاً شما را بیمار كند جلوی آن را بگیرید.

• توجه كنید كه استرس كار خود را به زندگی شخصی‌تان وارد نكنید.

• اگر فكر می‌كنید كه استرس شغلی شما دائمی است برای تغییر دادن شغل هرگز دیر نیست

در مورد روابط خود در محیط كار فكر كنید. آیا در محیط كارتان افرادی وجود دارند كه به نظر می‌رسد شغل شما را برایتان سخت نشان می‌دهند. آیا كار كردن با این افراد برایتان مشكل است. در مورد روابط خود خارج از محیط كار فكر كنید. آیا شغل شما روی تعادل زندگی خانوادگی‌تان اثر دارد.

تستی برای عاشق ها

ین تست یک تست ساده و جذاب است . با صداقت و درستی به آن جواب دهید .در نظر داشته باشید که ممکن است شما به سوالی برسید و از گزینه های داده شده پاسخی را انتخاب کنید که فکر می کنید جواب بهتری دارد ویا مناسب تراز گزینه ی دیگر است . این کار کاملا اشتباه است . پس سعی کنید خودتان را در جایگاه فردی قرار دهید که اتفاقات برای او می افتد در این حالت اطمینان داشته باشید که سوالات و پاسخها به واقعیت نزدیکتر خواهد شد تا از پاسخ های آن لذت کافی را ببرید

پس شروع می کنیم

1) شما به طرف خانه ی کسی که دوستش دارید می روید . راه برای رسیدن دارید یکی کوتاه و مستقیم است که شما را سریع به مقصد می رساند ولی خیلی ساده و خسته کننده اما راه دوم به طور قابل ملاحظه ای طولانی تر است ولی پراز مناظر زیبا و جالب . حال شما کدام راه را برای رسیدن به خانه ی محبوبتان انتخاب میکنید ؟ راه کوتاه یا بلند؟

2) در راه 2 مزرعه گل رز می بینید! یکی پر از رزهای سفید ودیگری پر از رزهای قرمز . سپس شما تصمیم می گیرید 20 شاخه از رز ها را برای او بچینید . چند تا را سفید و چند تا را قرمز انتخاب می کنید ؟شما باید یا همه را یگرنگ و یا ترکیبی از دو رنگ را انتخاب کنید

3) بالاخره شما به خانه ی او می رسید یکی از افراد خانه درب را به روی شما باز می کند شما می توانید از آنها بخواهید که دوست شما را صدا بزنند . یا اینکه خودتان او را خبر می کنید؟حال چکار می کنید؟

4) شما وارد منزل شده به اطاق او می روید . ولی کسی آنجا نیست . پس تصمیم می گیرید که رزها را همان جا بگذارید حال ترجیح می دهید آنها را لب پنجره بگذارید یا روی تخت؟

5) شب می شود . شما و او هر کدام در اطاق های جدا گانه ای می خوابید . . صبح زمانی که بیدار می شوید به اطاق او می روید . به نظر شما وقتی که به آنجا می روید او خواب است یا بیدار ؟

سوال آخر ) وقت برگشتن به خانه است ، آیا راه کوتاه و ساده را انتخاب کنید؟ یا تر جیح می دهید از راه طولانی و جالب تر بروید؟

خودتان را همانگونه كه هستید بپذیرید - روانشناسی شخصیت

اگر می‌خواهید استرس‌ها و نگرانی‌ها را از خودتان دور كنید، به آسانی تحت‌تأثیر عوامل و شرایط محیطی قرار نگیرید و با استفاده از استعدادها و خلاقیت‌های خود به ابراز وجود و مقابله با شرایط نامطلوب بپردازید. خودتان را همان‌طور كه هستید بپذیرید. فراموش نكنید شما با هر نقص و كمبودی كه داشته باشید، باز هم دوست داشتنی و ارزشمندید. نقص عضو، معلولیت، فقر، مشكلات مالی و هر كمبود یا نقص دیگری نمی‌تواند چیزی از ارزش شما كم كند. پذیرفتن خود با تمام نقص‌ها، ضعف‌ها و كمبودها نشان‌دهنده عزت نفس و اعتماد به نفس است.

خیلی‌ها تصور می‌كنند اگر خودشان را همان‌طور كه هستند بپذیرند، نمی‌توانند تغییر كنند و به چیزهایی كه می‌خواهند، برسند. بیشتر وقت‌ها ما فكر می‌كنیم اگر نسبت به خودمان احساس خوبی نداشته باشیم و از خودمان، شرایط و موقعیت و عملكردمان ناراضی باشیم، این نارضایتی در ما ایجاد انگیزه می‌كند و باعث می‌شود برای تغییر، رشد، پیشرفت و رسیدن به شرایط بهتر تلاش كنیم. ممكن است این طرز فكر گاهی - آن هم در كوتاه مدت - درست باشد. خیلی اوقات احساسات ناخوشایندی مانند ناامیدی، عصبانیت، افسردگی و اضطراب، ما را برای تغییر آماده می‌كنند اما واقعیت این است كه نارضایتی و احساسات ناخوشایند بعد از مدتی انرژی ما را می‌گیرد و توان لازم برای تلاش و ایجاد تغییر را از بین می‌برد.

اولین قدم در تغییر و تلاش برای رسیدن به هدف، شادی و آرامش است. پذیرش خود و قبول واقعیت در واقع یك خودآگاهی همراه با احساس شادی و رضایت است. پذیرش، به شما احساس آرامش می‌دهد و همین، انرژی لازم برای رسیدن به هدف، تلاش برای ایجاد تغییر و رشد و پیشرفت را فراهم می‌كند.

خواسته‌ها و اهداف

شما می‌توانید ضمن اینكه شرایط را می‌پذیرید، خواسته‌هایتان را هم داشته باشید و برای رسیدن به آنها تلاش كنید. تصور كنید شما در یك خانه كوچك زندگی می‌كنید و آرزو دارید خانه بزرگ‌تری داشته باشید. حسرت‌خوردن و مدام فكركردن به اینكه خانه‌تان اندازه قفس است و ای‌كاش خانه بزرگ‌تری داشتید، فقط روحیه‌تان را ضعیف می‌كند. شما می‌توانید ضمن اینكه به خرید خانه بزرگ‌تر فكر می‌كنید و برای رسیدن به این هدف، برنامه‌ریزی و تلاش می‌كنید، شرایط فعلی‌تان را بپذیرید. باور كنید در خانه كوچك هم می‌شود شاد و خوشحال زندگی كرد. زندگی در خانه كوچك هم مزایایی دارد پس بهتر است تا زمانی كه در این خانه زندگی می‌كنید، به مزایای آن فكر كنید؛ مثلا به اینكه راحت‌تر تمیز می‌شود، هزینه‌هایش كمتر است و راحت‌تر و زودتر فروش می‌رود.

پذیرش یا تسلیم

پذیرش و قبول واقعیت را نباید با تسلیم در برابر مشكلات و كمبودها یكی دانست. پذیرش یك نوع آگاهی همراه با علاقه، انگیزه و شادی است؛ در حالی كه تسلیم نوعی پذیرش همراه با احساس ضعف، شكست و ناتوانی در ایجاد تغییر است.

بهبود روابط

اگر خودتان را بپذیرید و با تمام وجود خودتان را دوست داشته باشید و به خود عشق بورزید، این احساس را به دیگران هم منتقل خواهید كرد و دیگران هم با شما راحت‌تر خواهند بود. پذیرش با ایجاد احساس شادی، رضایت و آرامش موجب می‌شود شما به شرایط مسلط شوید و راحت‌تر و بهتر زندگی‌تان را مدیریت كنید، همچنین این حس باعث می‌شود روابط شما با دیگران بهبود پیدا كند.

تمرین پذیرش

حالا كه متوجه شدید پذیرش، نقش مهمی در سلامت روان و بهتر شدن زندگی و رشد و پیشرفت شما دارد، بهتر است سعی كنید این مهارت (پذیرش) را در خودتان تقویت كنید. نكات زیر می‌تواند شما را بیشتر در این باره كمك كند:

خودتان توانایی‌ها و علایق خود را بشناسید

سعی كنید توانایی‌ها، استعدادها، علایق و ویژگی‌های شخصیتی خودتان را بشناسید. شناخت درست و صحیح از خودتان باعث می‌شود به خودآگاهی برسید و درباره توانایی‌های

واقعی‌تان بیشتر بدانید.

اهداف‌تان را مشخص كنید

اهداف‌تان را مشخص كنید و دقیقا و به‌طور واضح مشخص كنید كه چه می‌خواهید. با در نظرگرفتن توانایی‌های خود سعی كنید مناسب‌ترین راه را برای رسیدن به اهداف خود انتخاب كنید.

با خودتان صادق باشید

خودتان را گول نزنید. سعی كنید با دقت و صداقت كامل توانایی‌ها، علایق و اهداف خود را مشخص كنید. دقت داشته باشید ممكن است كارهایی كه برای جلب رضایت دیگران و تحت تاثیر اصرار آنها انجام می‌دهید یا كارهایی كه به اجبار، آنها را انجام می‌دهید، جزء علایق واقعی‌ خودتان نباشند.

مطمئن باشید كار را به بهترین شكلی كه می‌توانید، انجام می‌دهید. از خودتان توقع زیاد و خارج از توانایی‌تان نداشته باشید. هنگامی كه مشغول انجام كاری هستید، تلاش كنید و مطمئن باشید هر كاری از دست‌تان بر می‌آمده، انجام داده‌اید.

خودتان را با دیگران مقایسه نكنید

اگر از آن دسته افرادی هستید كه مدام خودشان را با دیگران مقایسه می‌كنند و به داشته‌ها و نداشته‌هایشان فكر می‌كنند، متاسفانه هنوز خودتان را نپذیرفته‌اید. اینكه در یك مهمانی به جای لذت‌بردن از مصاحبت با دیگران و كسب تجربه و شنیدن خاطرات، مدام به چیزهایی كه دیگران دارند و شما ندارید یا شما دارید و آنها ندارند فكر كنید، نشان می‌دهد هنوز فاصله زیادی با خودباوری و خودپذیری دارید.

به خودتان پاداش بدهید

برای تقویت پذیرش خود و قبول واقعیت‌ها و شرایط موجود زندگی، لازم است از قدرت تشویق استفاده كنید. هر وقت در برابر شرایط و موقعیت‌های مختلف، خودتان بودید و خودتان را با دیگران مقایسه نكردید و هر وقت خطاها و اشتباهات خود را با واقع‌بینی پذیرفتید و آن را به دیگران نسبت ندادید، به خودتان جایزه بدهید.

در صورت لزوم، باورهایتان را تغییر دهید

فهرستی از موارد و موضوعاتی كه پذیرش‌شان برایتان سخت است و نمی‌توانید آنها را بپذیرید، تهیه كنید. بعد یكی یكی درباره شان فكر كنید. باورهایتان را مرور كنید؛ شاید لازم باشد آنها را تغییر دهید تا بتوانید بهتر مسائل را بپذیرید و به آرامش برسید.

سخن آخر:

چطور ممكن است آدم چیزی را تغییر بدهد كه آن را انكار می‌كند یا بی‌ارزش می‌داند؟

جاده خوشبختی شما از اینجا می گذرد

همه ما خودمان را چنین متقاعد می‌كنیم كه زندگی بهتری خواهیم داشت اگر :

شغلمان را تغییر دهیم

مهاجرت كنیم

با افراد تازه‌ای آشنا شویم

ازدواج كنیم

فكر می‌كنیم،‌ زندگی بهتر خواهد شد اگر :

ترفیع بگیریم

اقامت بگیریم

با افراد بیشتری آشنا شویم

بچه‌دار شویم

و خسته می‌شویم وقتی :

می‌بینیم رییسمان نمی‌فهمد

زبان مشترك نداریم ،همدیگر را نمی‌فهمیم

می‌بینیم كودكانمان به توجه مداوم نیازمندند

بهتر است صبر كنیم ...

با خود می‌گوییم زندگی وقتی بهتر خواهد شد كه :

رییسمان تغییر كند، شغلمان را تغییر دهیم

به جای دیگری سفر كنیم

به دنبال دوستان تازه‌ای بگردیم

همسرمان رفتارش را عوض كند

یك ماشین شیك‌تر داشته باشیم

بچه‌هایمان ازدواج كنند

به مرخصی برویم

و در نهایت بازنشسته شویم....

حقیقت این است كه برای خوشبختی، هیچ زمانی بهتر از همین الان وجود ندارد.

اگر الان نه، پس كی؟

زندگی همواره پر از چالش است.

بهتر این است كه این واقعیت را بپذیریم و تصمیم بگیریم كه با وجود همه این مسائل، شاد و خوشبخت زندگی كنیم.

به خیالمان می‌رسد كه زندگی، همان زندگی دلخواه، موقعی شروع می‌شود كه موانعی كه سر راهمان هستند، كنار بروند :

مشكلی كه هم اكنون با آن دست و پنجه نرم می‌كنیم

كاری كه باید تمام كنیم

زمانی كه باید برای كاری صرف كنیم

بدهی‌هایی كه باید پرداخت كنیم

و ...

بعد از آن زندگی ما، زیبا و لذت بخش خواهد بود!

بعد از آنكه همه اینها را تجربه كردیم، تازه می‌فهمیم كه زندگی، همین چیزهایی است كه ما آنها را موانع می‌شناسیم. این بصیرت به ما یاری می‌دهد تا دریابیم كه جاده‌ای بسوی خوشبختی وجود ندارد. خوشبختی، خود همین جاده است. بیایید از هر لحظه لذت ببریم. برای آغاز یك زندگی شاد و سعادتمند لازم نیست كه در انتظار بنشینیم :

در انتظار فارغ التحصیلی

بازگشت به دانشگاه

كاهش وزن

افزایش وزن

شروع به كار مهاجرت

دوستان تازه

ازدواج

شروع تعطیلات

صبح جمعه

در انتظار دریافت وام جدید

خرید یك ماشین نو

بازپرداخت قسط ها

بهار و تابستان و پاییز و زمستان

اول برج

پخش فیلم مورد نظرمان از تلویزیون

مردن

تولد مجدد

و...

خوشبختی یك سفر است، نه یك مقصد."

مضرات زیادی تمیز بودن

افراد جوانی كه بیش از حد از صابون‌های آنتی باكتریال حاوی تریكلوسان استفاده می‌كنند، ممكن است بیشتر از انواع آلرژی رنج ببرند و همچنین بزرگسالان نیز با قرار گرفتن در معرض سطوح بالاتر ماده شیمیایی بیسفنول A با خطر تاثیر منفی آن بر سیستم ایمنی بدن مواجه خواهند شد.

تریكلوسان یك تركیب شیمیایی است كه بطور گسترده‌ای در صابون‌های آنتی باكتریال، خمیردندان، خودكار، كیسه پوشك یا وسایل پزشكی مورد استفاده است. بیسفنول A در بسیاری از پلاستیك‌ها و غیره برای مثال بعنوان محافظ در جداره كنسروهای غذا بكار می رود.

هردوی این مواد شیمیایی جزء گروه سموم محیطی موسوم به تركیبات اخلالگر درون ریز (EDCs)هستند كه تصور می‌شود با تقلید یا تحت تاثیر قرار دادن هورمون‌ها بر سلامت انسان اثر منفی می‌گذارند.

محققان دانشگاه میشیگان، طی تحقیقات خود دریافتند كه افراد بالای 18 سال دارای سطوح بالاتر بیسفونل A، از سطوح بالاتر آنتی‌بادی سیتومگالوویروس (CMV) برخوردار بودند كه نشان می‌دهد سیستم ایمنی سلولی آنها درست عمل نمی‌كند.

محققان همچنین دریافتند كه افراد 18 سال و پایین‌تر كه میزان بیشتری تریكلوسان در بدنشان وجود داشت بیشتر در معرض ابتلا به آلرژی و تب یونجه بودند. اكنون این نگرانی وجود دارد كه این تركیبات سمی بیش از آنچه تصور می‌شد برای بدن انسان مضر است.

یافته های جدید در مورد تریكلوسان در گروه سنین پایین از فرضیه بهداشت حمایت می‌كند كه طبق آن زندگی در یك محیط كاملا تمیز و بهداشتی ممكن است جلوی ورود میكرواورگانیسم‌هایی را كه برای رشد سیستم ایمنی مفید است به بدن بگیرد. همچنین در تحقیقاتی دیگر توسط محققان دانشگاه فلوریدا مشخص شده كه تریكلوسان بر سلامت مغز جنین‌ها در رحم مادران تاثیر منفی دارد.

طبق این تحقیقات، تریكلوسان بر جریان خون در رحم تاثیر گذاشته كه باعث می‌شود اكسیژن كافی به مغز جنین نرسد.

لبخند بزنید تا بگم چرا

لبخند جذابتان می کند. همه ما به سمت افرادی که لبخند می زنند کشیده می شویم. لبخند یک کشش و جذبه فوری ایجاد میکند. دوست داریم نسبت به آنها شناخت پیدا کنیم.

▪ لبخند حال و هوایتان را تغییر می دهد. دفعه بعدی که احساس بی حوصلگی و ناراحتی کردید، لبخند بزنید. لبخند به بدن حقه می زند.

▪ لبخند مسری است. لبخند زدن برایتان شادی می آورد. با لبخند زدن فضای محیط را هم شادتر می کنید و اطرافیان را مانند آهن ربا به سمت خود می کشید.

▪ لبخند زدن استرس را از بین می برد. وقتی استرس دارید، لبخند بزنید. با اینکار استرستان کمتر می شود و می توانید برای بهبود اوضاع وارد عمل شوید.

▪ لبخند زدن سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند. به این دلیل عملکرد ایمنی بدن تقویت می شود که شما احساس آرامش بیشتری دارید. با لبخند زدن از ابتلا به آنفولانزا و سرماخوردگی جلوگیری کنید.

▪ لبخند زدن فشار خونتان را پایین می آورد. وقتی لبخند می زنید، فشارخونتان به طرز قابل توجهی پایین می آید. لبخند بزنید و خودتان امتحان کنید.

▪ لبخند زدن اندورفین، سروتونین و مسکن های طبیعی بدن را آزاد می کند. تحقیقات نشان داده است که لبخند زدن با تولید این سه ماده در بدن باعث بهبود روحیه می شود. می توان گفت لبخند زدن یک داروی مسکن طبیعی است.

▪ لبخند زدن چهره تان را جوانتر نشان می دهد. عضلاتی که برای لبخند زدن استفاده می شوند صورت را بالا می کشند. پس نیازی به کشیدن پوست صورتتان ندارید، سعی کنید همیشه لبخند بزنید.

▪ لبخند زدن باعث می شود موفق به نظر برسید. به نظر می رسد که افرادی که لبخند می زنند اعتماد به نفس بالاتری دارند و در کارشان بیشتر پیشرفت می کنند.

▪ لبخند زدن کمک می کند مثبت اندیش باشید. لبخند بزنید. حالا سعی کنید بدون از بین رفتن آن لبخند به یک مسئله منفی فکر کنید. خیلی سخت است. وقتی لبخند می زنیم بدن ما به بقیه بدن پیغام می فرستد که "زندگی خوب پیش می رود". پس با لبخند زدن از افسردگی، استرس و نگرانی دور بمانید.

پس همین حالا بخند...

خانه داری

آیاقرار دادن ظروف پلاستیكی در اجاق های ماكروفر ایمن است

ابتکارهایی جالب برای آشپزخانه

از بین بردن بوی چاه

آیاقرار دادن ظروف پلاستیكی در اجاق های ماكروفر ایمن است ؟

بعضی از ظروف پلاستیكی و برخی پوشش های پلاستیكی ممكن است نرم و ذوب شوند . این امر به واسطه امواج ماكروفر ایجاد نمی شود بلكه بواسطه گرمای غذا ایجاد می گردد . هر نوع تماسی بین غذای داغ و پلاستیك می تواند مشكل زا باشد و هرچه غذا داغتر باشد این مشكل بیشتر می شود . بخصوص در غذاهای چرب مثل ground beef ، شیره های گوشت (gravies) یا پنیر و غذاهای شیرین مانند کیک هلو یا نان شیرینی که درمایكروفر داغ می شوند .

ذوب شدن ذرات پلاستیك در داخل غذا از این جهت قابل توجه است كه بنظر می رسد بعضی از فرآورده های پلاستیك ، باعث ایجاد اختلالاتی در غدد درون ریز ( endocrine ) (مانند اختلال در هورمون ها یاهورمونهای کاذب( pseudohormones )‌ می گردند.

بخصوص پلاستی سایزرها ( plasticizers ) ( تركیباتی كه جهت افزایش قابلیت ارتجاع به پوششهای پلاستیكی غذاها اضافه می شوند )‌ مشكوك به ایجاد اختلالات فوق می باشند .

در تحقیقات اخیر در رابطه با پلاستی سایزرها تنها ۲ فرآورده از ۷ فرآورده پلاستیكی معتبر و پر فروش موجود آزمایش شد . همبرگر ها در این پوشش ها پیچیده شده و در مایكروفر گرم شدند . نتایج نشان داد در جاهایی كه پوشش ها با همبرگر تماس داشتند ، تركیبات پلاستیك به داخل همبرگر نفوذ كرده بودند .

مشكل می توان گفت مقادیر كم پلاستی سایزرها مضر است . برای اثبات این نظریه كه تركیبات شیمیائی موجود در پلاستیك ممكن است مضر باشد تحقیقات برروی حیوانات پیشنهاد شده ولی تحقیقات انسانی هنوز چیزی را ثابت نكرده است .

از آنجائیكه در اطراف این نظریه پرسشها بیش از پاسخ هاست ، بهتر است محتاط باشید و موادی را انتخاب كنید كه در تماس با مواد غذایی داغ واكنش كمتری ایجاد كنند ، بخصوص وقتی كه این انتخاب كار مشكلی نباشد .

در اینجا راهنماهای محیطی – تغذیه ای به ما نشان می دهد كه چه چیزی مصرف كنیم .

چراغ سبز ( موادی كه با غذاهای داغ واکنش نمی دهد )

شیشه خصوصاًٌ شیشه هایی مانند پیركس

ظروف سرامیكی

چراغ زرد ( موادی كه بعضی از متخصصین در مورد آن نگرانی دارند )

ظروف پلاستیكی سخت برچسب دار ( rigid plastic labeled ) برای استفاده در اجاق مایكروفر

پوشش های پلاستیكی ساخته شده از پلی اتیلن مانند پلی اتیلن شفاف كریستالی ( crystal clear polyethylene )

چراغ قرمز ( موادی كه بیشتر دانشمندان به اجتناب ازآن توصیه می كنند )

ظروف غذا مانند ظروف مارگارین و ظرف های یكبار مصرف

ظروف پلاستیكی كه روی آن برچسب اجازه استفاده در مایكروفر نزده باشند.

پوشش های چروك و پوشش های پلاستیكی از نوع چسبنده كه حاوی پلاستی سایزرها هستند

ابتکارهایی جالب برای آشپزخانه

آشپزخانه به مثابه قلب خانه است و خانم های خانه دار اکثر اوقات روزشان را در این مکان سپری می کنند. پس علاوه بر این که آشپزخانه باید جای کافی برای قرار دادن وسایل مختلف داشته باشد و از حداکثر فضای آن برای چینش وسایل استفاده شود، باید مکانی امن برای آشپزی و حتی برای بچه ها باشد.

در تصاویر چندین نمونه از ابتکارهایی تازه برای آشپزخانه را مشاهده می کنید. با این راه حل ها، با استفاده بهینه از فضای آشپزخانه، دیگر نگران کمبود جا نباشید.

1- قفسه مخصوص سبزیجات در کابینت: در یک کابینت ساده که به شکل یک چهارچوب است با تعبیه قفسه های ساده پلاستیکی، مکانی برای قرار دادن سیب زمینی، پیاز و سبزیجاتی دیگر می سازید که در فضای آزاد نگهداری می شوند. برای استفاده آسان تر، این قفسه ها به صورت کشویی ساخته شده اند.

2- استفاده از قفسه کوچک برای جای دادن قابلمه های بزرگ: با تعبیه قفسه ای به شکل یک نیم دایره، به آسانی با باز و بسته کردن در کابینت قفسه ها به همراه در به قسمت بیرون منتقل می شوند.

3- جای مخصوص مواد شوینده در کابینت ظرفشویی: قسمت پایین کابینت ظرفشویی، جای مناسبی برای قرار دادن مواد شوینده و ... است، برای حفظ بیشتر این مواد، با تعبیه قفسه فلزی در قسمت داخلی در کابینت، می توان از بقیه فضای داخل کابینت برای مصارف دیگر استفاده کرد.

4- کمدچه به شکل ویترین: در کابینت های جدید، به جای تعبیه ویترین هایی با درهای شیشه ای، از کمدچه های ساده ای با درهایی از جنس پلاستیک مات، استفاده می شود. در تصاویر، دو مدل از این کمدچه های تزئینی را مشاهده می کنید. درهای یکی، به شکل کرکره در قسمت بالا جمع می شوند و دیگری یک کمدچه ساده که قفسه های آن فلزی و به صورت ریلی تعبیه شده است که به آسانی جابه جا می شود.

5- قفسه های ساده به شکل کیسه: در این مدل ابتکار بسیار جالبی صورت گرفته است. برای نگهداری خوراکی هایی مثل پفک، شکلات و ... که در بسته بندی نگهداری می شوند، طبقات مخصوصی ساخته شده که بسیار ساده هستند و به آسانی قابل استفاده می باشند. در این مدل دو عدد چهارچوب فلزی به شکل کشو تعبیه شده که سبدی حصیری داخل آن قرار گرفته و از فضای داخل سبد برای نگهداری این خوراکی ها استفاده می شود.

6- کشویی بزرگ برای یک سرویس قاشق و چنگال کامل: این کشوی کم حجم و باریک، با فضایی کاملاً تقسیم بندی شده قابلیت این را دارد که یک سرویس قاشق و چنگال داخل آن جای گیرد. بدین ترتیب در یک فضای تقسیم بندی شده، هر چیز در جای مناسب خود نگهداری می شود.

7- قفسه ای به شکل دایره برای قابلمه ها: قابلمه از جمله ظروف حجیمی است که فضای زیادی اشغال می کند و معمولاً برای اشغال جای کمتر، چند عدد از آنها را داخل یکدیگر قرار داده و در کابینت قرار می دهیم و در هنگم استفاده نیز با مشکلاتی مواجه می شویم اما در این مدل ساده قفسه ای به شکل دایره تعبیه شده است و به وسیله یک محور در قسمت میانی به آسانی می چرخد و ظرف مورد نظرتان را به راحتی پیدا خواهید کرد که البته بهتر است برای دسترسی بیشتر به ظروف، این مدل در محلی نزدیک به اجاق گاز قرار گیرد.

از بین بردن بوی چاه

برای بوی بد چاه ازجوش شیرین ومقدار كمی پودر لباسشویی با هم مخلوط كرده وداخل اب راه بریزید وبا اب داغ ان ر به داخل چاه بریزید .

آقایان

ویژگی اتوی موی خوب برای پسرهای جوان

آقایون بخوانند بلا سرشون نیاد

ویژگی اتوی موی خوب برای پسرهای جوان!!

برای پیشگیری از آسیبهایی که ممکن است در اثر رعایت نشدن یکسری مراقبتها به مو وارد می شود، هنگام خرید در انتخاب این وسیله دقت کافی داشته باشید...

از آنجایی که چند صباحی است برای صاف کردن موها از اتو بیش از سشوار استفاده می شود و به نوعی برای لخت و صاف شدن موها ، اتوی مو کار را چه برای دختر خانمها و چه پسران جوان راحتتر کرده، بهتر است برای پیشگیری از آسیبهایی که ممکن است در اثر رعایت نشدن یکسری مراقبتها به مو وارد شود، هنگام خرید در انتخاب این وسیله دقت کافی داشته باشید.

برای پسران جوان با موهای کوتاه :

اولا : هرچه اتوی مویی که انتخاب می کنید باریکتر باشد کار برایتان آسانتر خواهد بود و به نتیجه ی بهتری خواهید رسید.

دوما : بهتر است کفه یا صفحه ی اتوی مو سرامیکی باشد چرا که اتوهای مو با صفحه ی فلزی و آهنی باعث موخوره و آسیب به مو خواهند شد.

سوما : هنگام اتوکشیدن، حتما موها خشک باشند.

چهارما : قبل از استفاده از اتو ی مو چیزی مثل واکس، کرم، ژل ، چسب مو یا تافت به موها نزنید.

پنجم : اتو را کاملا عمود به ریشه ی مو و البته با یکی دوسانت فاصله از آن به موها بکشید.

ششم : استفاده از اتوی مو و حتی سشوار به دلیل وارد کردن حرارت زیاد به موها در فواصل زمانی کوتاه و به نوعی هر روز باعث ریزش آنها خواهد شد بنابراین از این وسیله در مواقع ضروری و با فاصله استفاده کنید.

آقایون بخوانند بلا سرشون نیاد

اصول ساده ای که باید بدانند ( در گوشی با زنان )

آقایون بخوانند بلا سرشون نیاد

اصول ساده ای که زنان ، باید در همسر داری رعایت کنند ( درگوشی مشاور با زنان)

برای آنکه زندگی زناشوئی از شادی ونشاط لازم برخوردار باشد، زن دربرابر شوهر باید اصولی را رعایت کند. شما خانم محترم در صورتی که این اصول را رعایت کنید ، همسر شما شیفته شما خواهد شد و تا آخر عمر عاشقانه دوستتان خواهد داشت . هرگز فراموش نکنید یک ” پر” را نمی توان با فشار و قدرت به جایی پرتاب کرد ولی همین” پر” را می توان با جریان ساده هوا به هر جایی فرستاد .

1- درکلیه موارد معیشت اعم از تملک ودرآمد وغیره ازکلمه ما استفاده نمایید نه من وتو ؛ فراموش نکنید که اکنون زندگی مشترک شروع شده دیگرمن وتومطرح نیست.

۲- درمقابل شوهر خود هرچند حق باشما باشد، لجبازی واصرار نکنید.

۳- شوهر خود را بخصوص درمقابل بستگانش تحقیر نکنید. ازتعریف و تمجید بستگان خود درمقابل آنان پرهیز نمایید.

۴- از مخالفت ومشاجره با شوهر خود بپرهیزید.

۵- چنانچه کمک‎هائی ازطرف بستگان شما به شوهرتان شده آنها را به رخ او نکشید.

۶- با دوستان وآشنایان شوهرتان درمعاشرت‎ها بیش ازحد معمول گرم نگیرید.

۷- شوهر خود را درمعاشرت با اقوامش محدود نکنید.

۸ – دررفت و آمد و معاشرت با بستگان شوهر خود پیشقدم باشید.

۹- به بستگان نزدیک شوهر خود (مادرشوهر، پدرشوهر، برادرشوهر، خواهرشوهرو…) بیش از خویشاوندان دیگر احترام بگذارید.

۱۰- زحماتی که برای پذیرایی خویشاوندان شوهر خود متحمل می شوید به رخ شوهر خود نکشید.

۱۱- چنانچه در آمدی دارید و برای زندگی هزینه می‎کنید آن را بازگو نکنید.

۱۲- از مردان دیگر نزد شوهرتان تمجید نکنید. هیچ مردی را به رخ شوهرتان نکشید و ترجیح ندهید و در گفتار این موضوع را رعایت کنید.

۱۳- برای انجام درخواستهای خود با شوهرتان با خشونت و آمرانه برخورد ننمایید.

۱۴- برای برآوردن نیازمندیهای خود از نظر مادی و غیر مادی امکانات شوهر خود را در نظر بگیرید و او را تحت فشار نگذارید .

۱۵- خود را برای شوهرتان بیارایید و بهترین و تمیزترین لباس خود را در مقابل وی بپوشید.

۱۶- در مقابل شوهر خود با حالت افسرده و اخمو حاضر نشوید .او را در موقع ورود به خانه با لبخند و شاد وخندان استقبال کنید.

۱۷- پس از مراجعت شوهر خود به خانه کارهای خود را حتی الامکان کنار بگذارید ودر حضور او بنشینید و با سخنان خوشایند و با گرمی با او خداحافظی کنید

خانم ها

8 نوع دوست مورد نیاز خانم ها

9 روش برای فتح کردن قلب یک مرد

درگوشی بازنان

8 نوع دوست مورد نیاز خانم ها

انسانها به خاطر شرایط خاصی روحی و حساسیت ویژه شان نیاز دارند که در لحظات مختلف زندگی کسی کنارشان باشد این ویژگی در خانمها بیشتر صدق میکند در این مقاله به 8 نوع دوستی که خانمها به آنها نیاز دارند اشاره شده است

1. دوست دوران کودکی

دوست دوران کودکی، هنوز هم به یاد می آورد که شما چه دختری بودید؟

دوست های دوران کودکی شما و خانواده شما را خوب می شناسند و خاطرات بسیاری از شما دارند. ربه کا ادم محقق و استاد جامعه شناسی دانشگاه کالیفرنیا می گوید: دوستان دوران کودکی به شما یادآوری می کنند که هنوز همانی هستید که در دوران کودکی تان بودید.

از طریق تلفن، میل، نامه و... با دوستان دوران کودکی تان ارتباط داشته باشید.

2. یک دوست جدید

برخلاف دوستان دوران ابتدایی تان، دوست جدید هیچ تصور ذهنی از شما ندارد.

دوستان جدیدی که پبدا می کنیم تفکرات، شخصیت ها و شیوه های مختلفی برای زندگی دارند. این دوستان شما را به جمع دیگری از دوستان جدید معرفی می کنند که ممکن است از لحاظ شغلی و... برای شما مفید باشد. دوستان جدیدی در محل کارتان پیدا کنید، و فعالیت های جدیدی را آغاز کنید.

3. دوست ورزشی

زمانی که حوصله ورزش ندارید، او شما را به بیرون از منزل دعوت می کند تا با هم ورزش کنید و روحیه تان را به دست آورید.

کارشناسان اتفاق نظر دارند که ورزش کردن از جمله پیاده روی، ایروبیک، مهمترین عاملی است که شما را از لحاظ جسمی و روحی سالم نگه می دارد و باعث بقای عمرتان نیز می شود.

برای اینکه نتیجه بهتری کسب کنید، تمرینات ورزشی مشترکی با دیگران انجام دهید. مثلا می توانید با همسایه تان 4 روز در هفته پیاده روی کنید یا بدوید. این روش بهترین راه برای ورزش کردن و درنهایت کسب یک نتیجه خوب است زیرا اگر یکی از شما حوصله ورزش کردن نداشته باشید دیگری شما را ترغیب می کند.

4. دوست مذهبی

مطالعه ای که در دانشکده پزشکی دوک انجام شد نشان داد که افرادی که به طور مرتب در جلسات مذهبی حاضر می شوند یا فعالیتهای مذهبی مانند نماز خواندن، مدیتیشن یا خواندن قرآن انجام می دهند 50 درصد کمتر از دیگران در معرض مرگ هستند و طول عمرشان 6 سال بیشتر می شود.

5. دوست جوان تر از خودتان

تحقیقات نشان داده که عامل ضروری یک زندگی شاد این است که برای دیگران مفید باشی. مثلا با درست کردن یک غذای خوشمزه، یا صحبت درمورد تجربیاتی که کسب کرده اید و انتقال آن به دیگران. بسیاری از خانم ها با بزرگ شدن بچه هایشان این کارها را فراموش می کنند یا شاید کمرنگ تر شود. اما داشتن یک دوست جوان تر از خودتان می تواند این حس را به شما منتقل کند و زندگی شادی را برای شما رقم بزند.

6. زنِ دوستِ همسرتان

ارتباط نزدیک داشتن با زن دوست همسرتان برای زندگی و ازدواجتان بسیار مفید است.

مطالعه ای که برروی 347 زوج انجام شده بود نشان داد که هرچه خانواده های دو زوج بیشتر با هم آمیخته شوند، همسران شادتری خواهند بود حتی اگر یک سال از ازدواجشان گذشته باشد. پس زوج هایی را که می شناسید وارد لیست دوستانتان کنید تا زندگی شادی را برای خود و آنها به وجود بیاورید همچنین آنها را عضوی از خانواده خود بدانید.

7. مادرتان

براساس مطالعه ای که در دانشگاه پلسیلوانیا انجام شد، حدود 85 درصد خانمها مدعی شدند که با مادرانشان رابطه خوب و صمیمی داشته اند.

با وجود اختلاف های سطحی که بین مادران و دخترها وجود دارد، رابطه بین آنها عمیق، نزدیک و حمایتی می باشد. این موضوع در این رابطه اهمیت و ارزش فوق العاده ای دارد زیرا مادران و دخترها علاقه زیادی به یکدیگر دارند.

اگر علاقه مندید که ارتباط دوستانه ای با مادرتان داشته باشید اما موانعی بر سر راهتان وجود دارد، ما موارد زیر را توصیه می کنیم:

* اگر گذران وقت با مادرتان برایتان سخت است و زیاد از آن لذت نمی برید:

سعی نکنید او را تغییر دهید بلکه روی کارهای خودتان تمرکز کنید و سعی کنید با کارهایی که انجام می دهید زمان لذت بخشی را فراهم کنید.

* اگر بر سر مسائل قدیمی با هم مخالفید:

خانم هایی که ارتباط محکم و قوی دارند به صورت شخصی کشمکش ایجاد نمی کنند. در عوض، بازتاب رفتارهای مادرشان را با ملایمت نقد می کنند.

* رابطه بسیار نزدیک است:

دخترانی که این نوع رابطه را با مادرانشان دارند و مادرانشان خواستار این هستند که زمان بیشتری را با دخترانشان سپری کنند. به جای اینکه به مادرشان بگویند نمی توانند با او باشند روی این مسئله تاکید می کنند که چه زمانی فرصت با هم بودن را دارند و چه کارهایی می توانند برای مادرانشان انجام دهند.

8. خودتان

آیا شما مانند بسیاری از خانم ها قید همه چیز رامی زنید تا به دوستانتان کمک کنید اما از خودتان غافل شده اید و به خودتان توجهی نمی کنید؟

چقدر یک نفر برای خودش اهمیت قائل است؟ پاملا پیک مشاور پیشگیری و استادیار دانشکده پزشکی ماریلند می گوید: این موضوع از خودآگاهی شروع می شود. او می گوید: خودآگاهی یک ماجرای حیرت انگیز است. فکر کنید چه چیزی باعث شد عاشق کسی شوید یا از کسی خوشتان بیاید. با خودتان روراست باشید. با این توضیحات و روشن شدن این واقعیت ها چه حسی نسبت به خودتان دارید؟

پیک توصیه می کند که این جملات را با خودتان تکرار کنید: من خودم را دوست دارم و به خودم افتخار می کنم همچنانکه دیگران در زندگی من مهم هستند. او توصیه می کند که هفت عاملی که باعث شادی و سلامت تان می شود را یادداشت کنید. مثلا غذا پختن، صحبت کردن با یک دوست، دویدن، کتاب خواندن و... و حداقل یکی از آنها را روزی یک بار انجام دهید.

9 روش برای فتح کردن قلب یک مرد

این موضوع حقیقت دارد كه امروزه بیش از هر زمان دیگر مردان عجلهای برای متعهد گشتن به یك رابطه درازمدت از خود نشان نمیدهند.

هنگامی كه از مردان در مورد علل این مسأله پرسش میشود، آنها معمولاً چندین دلیل گوناگون را برای عدم آمادگیشان برای ازدواج مطرح میسازند. اما در كل 4 عامل عمده وجود دارد كه تأثیر بسزایی روی رفتار مردان امروزی برای تن ندادن به تعهد درازمدت ازدواج اعمال میكنند:

1 - مردان با فشار اجتماعی كمتری برای متأهل شدن مواجه هستند. بنابراین یك عامل برای تن دادن به ازدواج در مردان عملاً حذف میشود.

2 - مردان از پیامدهای احتمالی عدم موفقیتآمیز شدن رابطه وحشت دارند. رنجهای عاطفی حاصل از جدایی میتواند برای مردان ویرانگر و طاقتفرسا باشد. از طرفی آنها بیشتر نگران ریسك خسارات مالی كه احتمال دارد هنگام جدایی و طلاق متحمل آن گردند، نیز هستند.

3 - این در سرشت و طبیعت مردان است كه هر چیزی را كه موجب تغییر عمده و جدی در زندگیشان میشود را به تأخیر اندازند. ازدواج تا حدودی آغاز مشكلات یك مرد است. خواه مردان امروزی به این گفته اعتقاد داشته باشند و یا خیر، مردان تمایلی به خروج از منطقه آسایش و فراغ خاطر خویش و گام نهادن به یك زندگی مملو از مسئولیت، سازش و از خودگذشتگی را ندارند.

4 - مردان هنگامی تن به ازدواج میدهند كه مطمئن شوند بهترین گزینه ممكن را انتخاب كردهاند. تعداد معدودی از مردان همواره در این اندیشهاند كه: نكند سر و كله یك دختر بهتر در زندگی آنها پیدا شود. اما چگونه میتوان مردان را پایبند یك رابطه درازمدت و تعهدآور ساخت؟

9 روش برای دستیابی به این منظور و این كه قلب یك مرد را فتح كنید به قرار زیر است:

1 - آگاهانه و معقولانه اطمینان یابید كه مردی كه برگزیدهاید را دوست داشته و میخواهید باقی عمر را با وی سپری كنید.

بنابر این تا زمانی كه كاملاً متقاعد نشدهاید كه برای یكدیگر مناسب هستید، اندیشه تعهد و ازدواج نباید به ذهن شما خطور كند. شناخت شما از همسرتان باید به حدی باشد كه قادر به تعیین این موارد باشید كه وی قادر به متعهد شدن میباشد. او برخوردار از بسیاری از ویژگیها و صفاتی است كه شما همواره در مرد دلخواه خود جستجو میكردید. شخصیت او شما را ملزم به احترام و ستایش میگرداند. او قبلاً در آزمون وفاداری، صداقت، راستی و مراعات حال دیگران سربلند بیرون آمده است و آن كه باید مطمئن گردید كه وی شما را حقیقتاً دوست دارد.

2 - همواره همان فردی باشید كه هستید و از ابراز ماهیت واقعی خود بیم نداشته باشید. این شاید مهمترین خصلتی باشد كه مردان در زنان جستجو میكنند. 99 درصد از مردان در نظرسنجیهای گوناگون این گونه اظهار داشتهاند كه زنانی كه شخصیتشان پس از ازدواج دستخوش تغییر میشود در ردیف نخست فهرست علل جداییها پس از ازدواج آنها قرار میگیرند.

پافشاری در رفتاری كه در آن زنان به منظور اهمیت بخشیدن به مرد خود، مرتباً با او سازش كرده و از ابراز عقاید و نظرات خود خودداری میكنند و یا به لطیفههای بیمزه او میخندند، هیچگاه نتیجهبخش نخواهد بود. بنابراین خویشتن حقیقی خود باشید و همواره مراقب باشید شاید مرد شما در حال امتحان كردن شماست.

3 - به او نشان دهید كه استقلال دارید. مردان از زنانی كه به عقب تكیه میدهند و منتظر میمانند تا مرد آنها تمام امور زندگی آنها را به دست گیرد، بیزار هستند. نشان دهید با آن كه شما از ایدههای او استقبال میكنید، بدون او نیز توانایی به انجام رسانیدن كارها را دارید.

هر گاه برنامه خرید خانهای را در سر دارید آن را به پس از ازدواج خود موكول نسازید. زیرا این عمل موجب میشود مرد این گونه برداشت كند كه شما شخصیت مستقلی ندارید.

4 - به او نشان دهید كه فردی مهربان و دوست داشتنی هستید. شاید شگفتانگیز به نظر آید: یك مرد به دختری نیاز دارد كه او را دوست داشته و خود نیز دوست داشتنی باشد. به همان میزان كه استقلال فردی به زنان قدرت میبخشد به همان میزان نیز عدم توانایی آنها در سازگاری، مردان را دلسرد میكند.

مردان این گونه زنان را بیاحساس، بیعاطفه و ناتوان در عشقورزی تلقی میكنند. بنابراین همان طور كه زنان نیاز دارند استقلال فردی خود را به مردان نشان دهند باید مشخص كنند كه دارای میل وافری برای قسمت كردن عشق خود با مرد زندگیشان هستند.

5 - نشان دهید كه او را دوست دارید. علاقهمندی به خویشتن حقیقی او نه برای آنچه او میتواند برای شما فراهم آورد. بسیاری از مردان در پاسخ به این پرسش كه چه چیزی پیش از ازدواج برای آنها حائز اهمیت است، پاسخ دادهاند كه: اطمینان یافتن از آن كه دختر مورد علاقه آنها را دوست داشته باشد برای آنچه كه هستند و نه وسیلهای برای دستیابی به هدف.

هیچ مردی دوست ندارد احساس كند كه دختر مورد علاقهاش به این علت او را برگزیده كه: او یك تأمینكننده معیشت مناسب، یك شهروند نمونه و یا حتی یك پدر خوب بالقوه است. تمام این مسائل برای مردان اهمیت دارد اما یك مرد زمانی كه متوجه میشود یك دختر به این علت او را برگزیده كه او بهترین دوست او بوده است بسیار خرسند میشود.

دختری كه همواره در كنار همسر خود باقی بماند صرف نظر از موقعیت و اوضاع مرد خود اما چگونه میتواند به این امر نائل آید؟ به زندگی او علاقه نشان دهید همچنین به علاقهمندیها و ارزشهایی كه او در زندگی قائل است. درباره شغلش صحبت كنید اما بیشتر به جنبههای معنوی و بالندگی شخصیتی آن توجه كنید و نه به درآمد و منافع مالی آن. از خصوصیات نیك شخصیتی و اخلاقی او سخن گویید.

6 - برای آن كه او را به دنبال خود بكشانید برایش نقش بازی نكنید. مردان كاملاً از بازیهایی كه زنان به آنها روی میآورند تا توجه مردان را جلب خود سازند آگاهند. حتی ممكن است مردان اغواگردیده و برای پیروزی در بازیهای شما به هر عملی دست بزنند. اما هیچگاه متعهد به شما نخواهند شد.

البته عده معدودی هم بر این باورند هم صحبت شدن با دیگران برای برانگیختن حس حسادت ممكن است برای مدت كوتاهی كارساز باشد. اما او چگونه میتواند به شما اعتماد كند؟ هنگامی كه شما را دسیسهگر بپندارد؟ حتی اگر شیفته شما باشد. هنگامی كه كوچكترین شبههای در اعتماد و صداقت شما داشته باشد از متعهد شدن هراس خواهد داشت.

7 - نشان دهید كه قصد تغییر دادن او را در سر ندارید. هر گاه یك مرد احساس كند كه تعهد به یك دختر و ازدواج با او سبب به وجود آمدن تغییرات عمده و اساسی در سبك زندگی او میشود، سرسختانه برای متعهد شدن از خود مقاومت نشان خواهد داد. حتی اگر عاشق آن دختر باشد.

نشان دهید كه قادر به سازش با او هستید. نشان دهید از آن كه او بدون حضور شما برای تماشای فوتبال یك شب را با دوستان خود بگذارند، اعتراضی ندارید، كاری نكنید كه احساس كند اكنون باید از وقت خود كمال استفاده را ببرد. زیرا زندگی او پس از ازدواج تغییر خواهد كرد.

8 - به ظاهر خود اهمیت دهید. این بدین مفهوم نیست كه شما مانند یك مدل قدم برداشته و یا لباس بپوشید. اما تا حدودی به ظاهر خود برسید. لباسی به تن كنید كه بیانگر بهترین صفات شما و برازنده شما باشد. با اعتماد به نفس حركت كرده و رفتار كنید.

9 - طوری وانمود نكنید كه برای ازدواج شتابزدهاید، ممكن است شما تصور كنید او تاكنون وقت زیادی را برای تصمیمگیری در مورد شما سپری كرده است. اما آرامش خود را حفظ كنید! این ممكن است خبر نویدبخشی باشد. ممكن است او میخواهد مطمئن شود كه یك تصمیم معقول و صحیح اتخاذ كرده است.

خود را شتابزده و ناشكیبا نشان ندهید. با خیال آسوده به زندگی روزمره و عادی خود ادامه دهید. هیچگاه به یك مرد پیشنهاد ندهید كه به ملاقات والدین شما بیاید و یا بالعكس. مگر آن كه خود خواهان باشد. بهتر است اجازه دهید این تصمیم را خود اتخاذ كنند.

به خاطر داشته باشید هدف شما فراهم آوردن اطلاعات مورد نیاز برای اتخاذ تصمیم است. ضمن این كه فضا و فرصت كافی و مورد نیاز را نیز در اختیار او قرار دهید

درگوشی بازنان

جهت مطالعه این قسمت به بخش آقایان قسمت آقایون بخوانند بلا سرشون نیاد مراجعه بفرمایید.

بارداری

اگر فرزند پسر می خواهید این مطلب را بخوانید

آشنایی با دکتر کاظمی آشتیانی،آغازگر درمان ناباروری در ایران

اگر فرزند پسر می خواهید این مطلب را بخوانید!!

رژیم غذایی مادر می‌تواند جنسیت نوزاد را تغییر دهد

هیچ چیز مانند یک صبحانه پر و پیمان که حاوی مواد قندی هم باشد، احتمال اینکه یک زن فرزند پسر پیدا کند، را افزایش می‌دهد.

اگر فرزند پسر می خواهید ..... بخوانید

به گزارش سلامت نیوز به نقل از خبرگزاری فرانسه یک بررسی که در انگلیس انجام شده است، نشان می‌دهد رژیم غذایی کم‌انرژی که حداقل کالری، مواد معدنی و مواد مغذی را داشته باشد، با احتمال بیشتری به تولد نوزاد دختر منجر می‌شود.

فیونا ماتیوز از دانشگاه اکستر در انگلیس و همکارانش می‌‌خواستند که دریابند که آیا رژیم غذایی زن تاثیری در جنسیت فرزند او خواهد داشت یا نه.

این پژوهشگران از 740 زن که برای اولین بار باردار شده بودند و از جنسیت جنین خود آگاه نبودند، خواستند تا اطلاعات مشروحی در مورد عادات غذاخوردن خود پیش و از باردارشدن ارائه کنند.این زنان بر حسب میزان کالری دریافتی در حول و حوش زمان لقاح به سه گروه تقسیم شدند.

پنجاه وشش درصد زنان گروهی که بیشترین میزان دریافت کالری را داشتند، نوزاد پسر داشتند، در حالیکه در گروهی که کمترین میزان مصرف غذا را داشتند، این میزان 45 درصد بود.

گروهی که بیشتر نوزاد پسر به دنیا آورده بودند، علاوه بر میزان بیشتر کالری دریافتی، با احتمال بیشتری طیف وسیع‌تری از مواد مغذی از جمله پتاسیم، کلسیم و ویتامین‌های C، E و B12 دریافت کرده بودند.

نسبت نوزاد پسر همچنین برای زنانی که روزانه دست کم یک ظرف غلات صبحانه می‌خوردند، در مقایسه با افرادی که یک ظرف یا کمتر از آنها در هفته می‌خوردند، به شدت بالا می‌رفت.

به گفته این پژوهشگران این یافته‌های غیرمنتظر با تغییر تدریجی به نفع دختران در نسبت‌های جنسی نوزادان تطبیق دارد.

پژوهش‌های قبلی نشان داده است که علیرغم همه‌گیری فزاینده چاقی، میزان میانگین دریافت کالری در اقتصادهای پیشرفته کاهش پیدا کرده است. شمار بزرگسالانی که صبحانه نمی‌‌خورند نیز به میزان قابل‌توجهی افزایش یافته است.

به گفته این پژوهشگران یافته‌های آنها ممکن است توضیح‌دهنده این امر باشد که چرا در کشورهای پیشرفته که زنان جوانان به رژیم‌های کم کالری روی آورده‌اند، جمعیت پسران در حال کاهش است.

دکتر ماتیوز می گوید یافته‌های این بررسی به یک "مکانیسم طبیعی" برای انتخاب جنسیت اشاره می‌کند.

رابطه میان رژیم‌ غذایی غنی و کودکان مذکر ممکن است توضیحی تکاملی داشته باشد.

در اغلب گونه‌ها شما فرزندان مذکر می‌تواند بسیار بیشتر از فرزندان مونث باشد. اما تنها اگر شرایط مطلوب باشد- در شرایط نامطلوب اعضای نر گونه ممکن است اصلا نتوانند جفت‌‌گیری کنند، در حالیکه ماده‌ها به طور مداوم‌تری تولیدمثل می‌کند.

اگر مادر منابع فراوانی در اختیار داشته باشد، صرف منابع در تولید فرزندان مذکر معقول است، زیرا به نسبت به داشتن یک دختر، احتمال بیشتری وجود دارد که برای او نوه‌های بیشتری تولید کند. اما در زمان‌های کمبود منابع، سرمایه‌گذاری بی‌خطرتری است.

پژوهش‌ها در مورد "لقاح آزمایشگاهی"(IVF) نشان‌دهنده آن بوده است که میزان‌های بالاتر گلوکز یا قند، رشد و نموی رویان‌های مذکر را تحریک می‌کند، در حالیکه باعث مهار رشد رویان‌های مونث می‌شود.

آشنایی با دکتر کاظمی آشتیانی،آغازگر درمان ناباروری در ایران

دکتر “سعید کاظمی آشتیانی ” از بنیان گذاران حرکت علمی در زمینه سلول های بنیادی و درمان های ناباروری در ایران بود که در ایجاد تحول علمی در کشور نقش بسزایی داشت .

این پژوهشگر ایرانی در اول فروردین ماه سال ۱۳۴۰ در تهران چشم به جهان گشود.

آثار نبوغ از همان سنین نوجوانی و جوانی در وی مشاهده می شد به طوری که در سال۱۳۵۸ در همان سن ۱۸ سالگی هم زمان با ورود به دانشگاه، در هنرستان پیام امید به تدریس ادبیات و بینش اسلامی پرداخت.

با شروع انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانشگاه ها، دکتر آشتیانی به جبهه های نبرد رفت و پس از ۱۱ سال سرانجام در سال ۱۳۶۹ با اخذ مدرک کارشناسی ارشد رشته فیزیوتراپی از دانشکده علوم توانبخشی فارغ التحصیل شد.

در سال ۱۳۶۱ با همکاری دو نفر از همکارانش جهاد گروه پزشکی را در دانشگاه علوم پزشکی ایران تاسیس کرد.

این گروه هسته اولیه جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران بود که در سال ۱۳۶۵ شکل گرفت و کاظمی تا سال ۱۳۷۰ عهده دار مسوولیت بخش طرح ها و تحقیقات این مرکز بود.

وی از سال ۱۳۷۱ همزمان با تغییرات ساختار مدیریتی جهاد دانشگاهی ، به سمت ریاست جهاد دانشگاهی واحد علوم پزشکی ایران منصوب شد که این مسوولیت تا پایان دوره حیاتش بر عهده وی بود.

در این سال ها مراکز درمانی متعددی تاسیس و گروه های مختلف پژوهشی را راه اندازی کرد که در آن میان پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی یکی از مهمترین این مراکز بود.

پژوهشکده رویان جهاددانشگاهی خرداد ماه ۱۳۷۰ با مدیریت دکتر کاظمی رسما فعالیت خود را آغاز کرد و تاکنون هزاران زوج نابارور با بهره مندی از خدمات این مرکز پیشرفته صاحب فرزند شده اند.

کاظمی در همین دهه و هم زمان با مدیریت جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران و پژوهشکده رویان در دانشگاه تربیت مدرس به ادامه تحصیل در رشته علوم تشریح با گرایش جنین شناسی پرداخت و در سال ۱۳۷۶ با رتبه ممتاز موفق به اخذ درجه دکتری شد.

دانش فراوان، هوش سرشار، توان مدیریتی بالا از یک سو و تعهد، اخلاص و ایمان همیشگی او به خداوند متعال از سویی دیگر سبب شد تا در دوران حیات کوتاهش در دو حوزه مدیریتش موفقیت های چشمگیری همچون گسترش روش های پیشرفته درمان ناباروری، تولید و تکثیر و انجماد سلول های بنیادی جنینی و همانند سازی حیوانات را رقم بزند.

توسعه تحقیقات در زمینه باروری و ناباروری، تولید ، تکثیر و انجماد سلول های بنیادی جنینی، اجرای نخستین طرح همانندسازی حیوانات در خاورمیانه، راه اندازی و برگزاری شش دوره جشنواره بین المللی رویان ، برگزاری دو دوره جشنواره آسیایی “بهداشت خانواده” و ده ها فعالیت ارزنده علمی دیگر، دستاورد عمر کوتاه اما پرثمر این جهادگر متعهد و خستگی ناپذیر است.

دکتر کاظمی آشتیابی ۱۲ دی ماه ۱۳۸۴ در سن ۴۴ سالگی بر اثر سکته از دنیا رفت .

خواستگاری وازدواج

اشتباهات سال اول ازدواج

60 تا ازنکات شیرین ازدواج

با اولین کسی که حلقه ازدواج را به دستانش کرد آشنا شوید…

9 باور غیر منطقی درباره انتخاب همسر

اشتباهات سال اول ازدواج

ماه عسل و اولین اشتباه !

اشتباهاتی که در این مقاله آورده شده‌اند در تمام سال‌های پس از ازدواج می‌توانند تکرار شوند اما معمولا اوایل ازدواج و روزهای پس از ماه عسل به میزان بیشتری خودنمایی می‌کنند. در این مقاله اعمال اشتباهی که تنها در مدت زمان کوتاهی پس از ازدواج مرتکب می‌شویم آمده است: متوجه خواهید شد که تمامی این اعمال از عدم احترام به یکدیگر که دقیقا مخالف اساس یک ازدواج خوب است، منشا می‌گیرند. احترام و اعتماد دو نکته اصلی مدنظر ما در رابطه با فردی است که به زندگی مشترک با او پاسخ مثبت داده‌ایم. تا زمانی که حلقه ازدواج در دست شماست اطمینان حاصل کنید که این دو ویژگی ایده‌ال از زندگی‌تان خارج نشود.

همکار شما به صورت موقت در کنار شماست اما همسرتان همیشه در کنارتان است.

نباید پیش دوستان و همکاران خود از همسرتان بدگویی کنید، این نشانه عدم احترام است.

مسائلی که در منزل بین شما اتفاق می‌افتد به همکاران‌تان ارتباطی ندارد . آن ها دوست شما نیستند. هر چه‌ قدر هم بین شما رابطه دوستانه‌ای برقرار باشد به هر حال آن ها کسانی هستند که با شما فقط کار می‌کنند. پس از مدتی در صورت تغییر شغل و یا انتقال شما به محل دیگر، این دوستی‌ها کم رنگ می‌شوند. همکار شما به صورت موقت در کنار شماست اما همسرتان همیشه در کنارتان است.

وقتی همسرتان با شما صحبت می‌کند، هر کاری که انجام می‌دهید متوقف کرده و به او گوش کنید.

سرتکان دادن و تماشای تلویزیون یا مانیتور کامپیوتر کار درستی نیست. این کار نشانه بی‌توجهی شما و ایجاد این طرز فکر در همسر شماست که او حتی به اندازه یک بازی ویدیویی یا برنامه تلویزیونی برای‌تان ارزش ندارد. عدم برقراری ارتباط از طریق نگاه به دلایل فوق به همسر شما می‌فهماند که اهمیت او از کاری که در حال انجام آن هستید، کمتر است!

سعی نکنید نشان دهید همیشه حق با شماست.

این کار نشانه تکبر شما و ایجاد حس ناامنی برای همسرتان است. بحث کردن بر سر مسایل پیش پا افتاده، آزاردهنده و غیرضروری است. اگر منظور او را متوجه می‌شوید چرا باید بر سر معنای دقیق کلمات یا عبارات بحث کنید؟ تنها به این دلیل که ثابت کنید انسان سخنر‌انی هستید و می‌خواهید به او آموزش دهید؟ این کار به معنای تحقیر کردن همسرتان و شکل دیگری از بی‌احترامی است.

اگر قول انجام کاری را می‌دهید ، حتما به آن عمل کنید. اگر بر عدم انجام کار ی اصرار دارید، آن کار را انجام ندهید.

این اشتباه مربوط به قابلیت اعتماد شماست، این کاری است که به طور روزمره در برابر رییس خود انجام می‌دهید، پس چرا این خصلت خود را در منزل اجرا نمی‌کنید؟ منظور من این نیست که خشک و سختگیر باشید، فقط در رابطه با آنچه که به آن اعتقاد دارید شهامت به خرج دهید.

60 تا ازنکات شیرین ازدواج

جهت مطالعه این60 نکته به بخش رنگارنگ قسمت ضرب المثل ها مراجعه بفرمایید.

با اولین کسی که حلقه ازدواج را به دستانش کرد آشنا شوید…

آیا می دانید سنت به دست کردن حلقه ازدواج و رسم و رسومات مربوط به آن مربوط به چه کس یا کسانی و چه دوره ای بوده است؟!!!

به دست کردن حلقه ازدواج یکی از قدیمی ترین و جهانی ترین رسوم است . این رسم مربوط به زمان های خیلی قدیم است . در واقع کسی نمی تواند زمان درست آن را بگوید ؛ اما استفاده از انگشتری در مراسم ازدواج به شکل “حلقه” ، علامت کمال و ارتباط آن با وصلت دو فرد ، مؤید کمال زندگی انسانی به شمار می رفت . اولین مردمی که در تاریخ ، حلقه ازدواج را به کار بردند مصریان بوده اند . گویا در نوشته های هیروگلیف که نوشته های تصویری مصریان است حلقه ، علامت ابدیت بود . یعنی حلقه ازدواج به انگشت زوجین کردن ، به نوعی رمز زناشویی پایدار و ابدی بوده است و پس از مصریان ، مسیحیان نیز در حدود سال ۹۰۰ میلادی شروع به دست کردن و استفاده انگشتر و حلقه در مراسم ازدواج خود نمودند . شاید برای بسیاری این سؤال پیش بیاید که چرا حلقه ازدواج در انگشت چهارم دست چپ می اندازند ؟ تحقیقات نشان داده است که یونانیان قدیم عقیده داشتند که رگ مخصوصی از این انگشت می گذرد و مستقیماً به قلب وارد می گردد و برخی ها نیز بر این معتقدند که چون این انگشت را کمتر از سایر انگشتان دست خود مورد استفاده قرار می دهیم حلقه درآن قرار می گیرد و به طور کلی برای به دست کردن یک وسیله زینتی مناسب تر از سایر انگشتان دست است .

9 باور غیر منطقی درباره انتخاب همسر

موضوعی كه به طور وسیع در پیشینه تجربی كه در زمینه انتخاب همسر نادیده گرفته شده است مـــربـــوط بـــه نــقـــش و تـــأثــیـــر بـــاورهـــای شـخـصــی در فرآیند انتخاب همسر میباشد. از بررسی سوابق موجود در زمینه نقش باورها در انتخاب همسر، لارسن(1992) 9 باور غیر منطقی كه افراد اغلب درباره انـــتــخــــاب هــمــســــر دارنــــد را بــیــــان كــــرده اســــت.

""1- اعتقاد به اینكه من فقط میتوانم عاشق یك نفر باشم:شخصی كه دارای این عقیده است گمان میكند كه تنها یك نفر در دنیا برای ازدواج با او مناسب است. این تفكر بسیار شبیه این عقیده است كه ما جایی در دنیا همزاد و یا نیمه دومی داریم كه با ازدواج با او همه چیز به تكامل میرسد.این افكار غالباً غیرمنطقی هستند، چرا كه باید به هنگام روبرو شدن با تنها فرد به خصوص، او را شناخت.

""2- همسر كامل:اعتقاد به این تفكر كه "تا زمانی كه فردی كامل برای زندگی پیدا نكنم، نباید ازدواج كنم." كسی كه این اعتقاد را داشته باشد شاید برای تصمیم گرفتن برای ازدواج دچار محدودیت شود چرا كه هیچ فردی كامل نیست و شاید برای پیدا كردن چنین فردی باید زمانی طولانی صرف شود.

""3- تكامل خودكسی كه اینگونه فكر میكند و میگوید:"تا زمانی كه نتوانم به خودم به عنوان یك همسر اعتماد كنم، نباید ازدواج كنم." این اعتقاد نیز محدود كننده و غیر منطقی است از آن جهت كه هیچ كس كامل نیست و احساس كامل بودن به عنوان یك همسر را نخواهد داشت.

""4- ارتباط كامل:صاحب این عقیده این چنین میاندیشد:"ما باید قبل از ازدواج ثابت كنیم كه ارتباط مؤثری خواهیم داشت." توجه به فاكتورهای پیش بینی كننـده پیـش از ازدواج بسیار عاقلانه است. مانند ارتباط خوب و مهارتهای حل مشكـل و تشـابـه و همـانندی ارزشها و عقاید. جستجوی چنین ارتباطی و چنین همسری كه این مهارتها و قابلیتها را داشته باشد عاقلانه است.با این وجود ، از آنجا كه موفقیت در ازدواج را نمیتوان تضمین كرد، برای كم كردن محدودیت این تفكر میتوان اینگونه اندیشید كه هیچ راهی برای تضمین خوشبختی پیش از ازدواج میسر نمیباشد.

""5- تلاش بیشتر: این اعتقاد با این تفكر شكل میگیرد كه من با هركسی كه برای ازدواج انتخاب میكنم خوشبخت خواهم شد به شرط آنكه به قدر كافی تلاش كنم. تلاش زوجین برای حل مشكلات و مؤثر ساختن یك ازدواج، دو فرد بالغ و متفكر را میطلبد. از آنجا كه هر كسی آنقدر متمایل به حل مشكلات نخواهد بود، بنابراین كمیدقت در انتخاب همسر در ابتدا ضروری به نظر میرسد.

""6- عشق كافی است:فرد دارای این عقیده شاید چنین بگوید:"عاشق كسی شدن برای من دلیل كافی برای ازدواج است." در واقع اشخاص كمیهستند كه ازدواج را بدون عشق تصور كنند. اگر عشق به عنوان تنها معیار در نظر گرفته شود، سایر تواناییهای اساسی فردی و بین فردی از نظر دور خواهد ماند.

""7- همزیستی:این عقیده نیز چنین است؛ "اگر من و همسر آینده ام قبل از ازدواج با هم زندگی كنیم، شانس وخوشبختی مان را افزایش خواهیم داد."مرور سوابق همزیستی و موفقیتهای بعدی در ازدواج نشان داده است افرادی كه قبل از ازدواج با هم زندگی میكنند آمادگی بیشتری را برای نارضایتی از زندگی وجدایی در مقایسه با كــســـانــی كــه بــا هــم هـمــزیـسـتــی نـكــرده انــد، دارا میباشند.

""8- فرد مكمل و تضاد: در این نگرش شخص اینگونه میاندیشد: "من باید با كسی ازدواج كـنـم كـه خـصـوصـیـات شـخـصـیـتـی او متضاد با خصوصیات من باشد." اگر چه تفكر رایج مبنی بر آنكه افراد با خصوصیات كاملاً متفاوت میتوانند كامل كننده ضعفها و قوتهای یكدیگر باشند، اما فاكتورهای پیشبینی كننده موفقیت در ازدواج نشان میدهند كه قوی ترین عامل خوشبختی ، همانندی در ارزشها، نگرشها و خصوصیات شخصی است.

""9- انتخاب باید آسان باشد:این عقیده كه انتخاب یك همسر باید ساده باشد و این انتخاب حامل یك شانس و یا اتفاق است. بنابراین فرد شاید تصور كند كه برای انتخاب همسر به جای عمل كردن باید در انتظار یك اتفاق بماند. چنین فردی در انتظار شانسی برای دیدار و عشق در اولین نگاه است بدون آنكه از تفكر محتاطانه آمادگی لازم یا انجام عملی برای نزدیك تر شدن به هدف ازدواج كمك گرفته شود.

زیباترباشیم

بهترین و بدترین رنگها برای عینک آفتابی

4 راز زیبایی که هالیوودی ها دوست ندارند دیگران آنها را بدانند

6 روش جادویی برای از بین بردن لکه های پیری

6 شرط زیبایی

بهترین و بدترین رنگها برای عینک آفتابی!

آیا می دانید چه رنگ های برای عینک آفتابی مناسب تر هستند؟آیا می دانید عینک آفتابی از چین و چروک پوستی جلوگیری می کند؟

یک فوق تخصص پیوند قرنیه گفت: چروکیدگی و پیری زودرس در پوست‌های نازک پلک‌ها و سرطان پوست از عوارض اشعه ماورا بنفش نور خورشید است.

دکتر محمد کریم اسماعیلی متخصص و جراح چشم و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت وگو با خبرنگار بهداشت و درمان ایسنا منطقه علوم پزشکی تهران، اظهار داشت: چروکیدگی و پیری زودرس در پوست نازک پلک‌ها و سرطان پوست از عوارض اشعه ماورابنفش نور خورشید است.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به عوارض دیگر نورمستقیم خورشید روی چشمها به ایجاد ناخنک و آب مروارید و آسیب قرنیه بخصوص در جوشکارها، اسکی بازها و کوهنوردان و همچنین آسیب شبکیه به خصوص استحاله ماکولا و کوری ناشی از کسوف اشاره کرد و گفت: امواج فرابنفش طول موج 400 تا100 نانومتر دارند و حدود 5 درصد انرژی خورشیدی را تشکیل می‌دهند و مضرترین قسمت انرژی خورشیدی برای انسان است.

وی ادامه داد: امواج فرابنفش به 3 دسته امواج فرابنفش A,B,C تقسیم می‌شوند. اشعه فرابنفش B که طول موج 320 تا290 نانومتر دارند حدود 10 درصد امواج فرابنفشی را که به زمین می‌رسد، تشکیل داده و مضرترین امواج برای چشم هستند.

این متخصص و جراح چشم گفت: بهترین روش برای محافظت از چشمها، روشهای ساده‌ای مثل استفاده از عینک آفتابی، کلاه لبه دار و در افرادی که از عینکهای طبی استفاده می‌کنند عینک فتوکروم است، البته عینک آفتابی توام با کلاه لبه دار برای محافظت چشم‌ها موثرتر است.

دکتر اسماعیلی اظهار داشت: یک عینک آفتابی مناسب باید 95 درصد امواج فرابنفش B و60 درصد امواج فرابنفش A را جذب کند. اکثر عینک‌های آفتابی و حتی انواع بسیار ارزان این عینک‌ها توانایی جذب این میزان را دارند.

وی افزود: البته بطور کلی استفاده از عینک آفتابی در تابستان و در موارد نور شدید آفتاب برای همه اشخاص مفید است اما با توجه به اینکه میزان اشعه فرابنفش در ساعات میانی روز، بین 10 صبح تا 4 بعدازظهر از مواقع دیگر بیشتر است. کسانی که در این ساعات در فضای آزاد به سر می‌برند، نیاز بیشتری به عینک آفتابی دارند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: کسانی که به تناسب شغل در معرض نور فرابنفش قرار دارند، مثل جوشکاران و کودکانی که ساعات متمادی در محیط‌های آفتابی مشغول بازی هستند، کوهنوردان و اسکی بازها از جمله افرادی هستند که استفاده از عینک آفتابی در مورد آنها ضروری است.

دکتر اسماعیلی بر لزوم استفاده از عینک آفتابی در تابستان و مناطق گرمسیری، ارتفاعات، کنار دریا تاکید و اظهار داشت: به دلیل اینکه ابرها جاذب امواج فرابنفش نیستند در روزهای ابری هم باید از عینک آفتابی استفاده شود.

این فوق تخصص پیوند قرنیه تصریح کرد: کسانی که تحت جراحی آب مروارید قرار گرفته‌اند و یا آب مروارید دارند و افرادی که برخی داروهای حساس کننده به نور، مثل تتراسایکلین، استفاده می‌کنند و مبتلایان به ناخنک، بیشتر از افراد عادی به عینک آفتابی نیاز دارند و استفاده از عینک آفتابی برای این گروه الزامی است.

این متخصص و جراح چشم با بیان اینکه عینک‌های آفتابی استاندارد در چهار رنگ خاکستری، سبز، قهوه‌ای، کهربایی و زرد، صورتی تهیه می‌شوند، اظهار داشت: عینک‌های آفتابی قرمز و آبی استاندارد نیستند.

دکتر اسماعیلی گفت: رنگ خاکستری بهترین رنگ برای عینک آفتابی است؛ زیرا رنگ اشیا و محیط اطراف را تغییر نمی‌دهد و بعد از آن رنگ قهوه‌ای نیز برای استفاده مناسب است. هم چنین بدترین رنگ برای عینک آفتابی رنگ آبی است به دلیل این که بیشترین اختلال رنگ را می‌دهد.

دکتر اسماعیلی اظهار داشت: عینک‌های قهوه‌ای برای رانندگی طولانی مطلوب هستند و عینک‌های سبز رنگ سبب کاهش درک نورهای قرمز و زرد در چراغ راهنمایی می‌شوند و از این نظر مناسب نیستند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: یک عینک آفتابی استاندارد باید از تیرگی مناسب برخودار باشد، این تیرگی باید به حدی باشد که شخص در نور آفتاب احساس راحتی کرده و دچار خیرگی نشود.

وی ادامه داد: یک روش ساده برای درک تناسب تیرگی عینک این است که وقتی در یک اتاق با نور معمولی با عینک به آینه نگاه می‌کنیم، قادر به رویت چشم‌های خود نباشیم.

دکتر اسماعیلی افزود: جذب اشعه فرابنفش توسط مولکولهای کروموفور موجود در عدسی عینک انجام می‌شود و این مولکولها تاثیری در تیرگی و رنگ عینک ندارد. رنگ و یا تیرگی عینک آفتابی تاثیری در جذب فرابنفش ندارد و حتی عینک‌های شفاف هم فرابنفش را جذب می‌کنند.

وی ادامه داد: هر چه عینک به چشم نزدیکتر باشد موثرتر است. بنابراین عینک آفتابی خوب باید بطور کلی چشم‌ها را بپوشاند؛ بطوری که نور از اطراف عینک وارد چشم نشود از این جهت فریم‌های دارای حفاظ جانبی موثرتر هستند.

دکتر اسماعیلی در مورد استفاده از انواع مختلف عینک‌های افتابی گفت: عینک‌های افتابی تزیینی فقط جنبه زیبایی دارند هرچند تا حدود 70 درصد از فرابنفش B را جذب می‌کنند. عینک‌های عمومی حدود 95 درصد فرابنفش B را جذب می‌کنند و برای استفاده عموم افراد طراحی شده‌اند.

وی ادامه داد: عینک‌های اختصاصی هم برای مشاغل خاص و ورزشهای خاص مثلا در جوشکارها و یا اسکی بازها بکار می‌روند و تا 99 درصد امواج فرابنفش را جذب می‌کنند. عینک‌های فتوکرومیک هم برای محافظت چشم از اشعه‌های مضر فرابنفش بکار می‌روند. در روشنایی به رنگ تیره و در تاریکی، روشن می شوند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: این عینک‌ها وقتی در معرض نور قرار می‌گیرند، سریعا تیره می‌شوند ولی وقتی در تاریکی قرار می‌گیرند با سرعت کمتری روشن می‌شوند. بنابراین استفاده از آنها برای کسانی که به طور متناوب از روشنایی به تاریکی می‌روند و همچنین رانندگی در مسیرهای دارای سایه و تونل مناسب نمی‌باشد.

4 راز زیبایی که هالیوودی ها دوست ندارند دیگران آنها را بدانند

ستاره هالیوودی ها معمولا شیوه هایی برای زیبا شدن دارند که به هرکسی نمی گویند؛ غیر از عمل بینی و بوتاکس کارهایی می کنند که دوست ندارند دیگران از آنها با خبر باشند! متوجه شده اید که " اوا مندس" همیشه جذاب به نظر می رسد؟ما به این موضوع شک کردیم و تحقیقاتی انجام دادیم ، متوجه شدیم آنها رازهای پنهانی دارند.

1- خط چشم سفید

این وسیله آرایشی بین سوپرمدل ها بیشتر رایج است. " خط چشم سفید چشم ها را بازتر و گشوده تر نشان می دهد ، باعث می شود چشمان شما درخشندگی و روشنی خاصی پیدا کنند".حالا برای اینکه مانند روح به نظر نرسید گوشه چشم ها را خط چشم مشکی بکشید و قسمت داخلی چشم، قسمت داخلی چشم را خط چشم سفید بکشید.

2-لباس های ساتن

متخصص زیبایی ما می گوید:" من همیشه به مشتریانم می گویم ، کتان سن شما را بالا می برد!" آنچه که ستاره های هالیوودی ها می دانند این است که لباس های ساتن و لطیف آنها را جذاب تر و باریک تر از آنچه هستند نشان می دهد ، اگر بتوانید کوسن ها و وسایل دیگر پارچه ای را که با آن سرو کار دارید را نیز هم از جنس ساتن انتخاب کنید بهتر است. شاید به نظر بی ربط باشد ، اما متکاهای ساتن برای موهای شما بهتر است. درست است اینها همه هزینه بر است ، اما خوب ، هالیوودی ها به اندازه کافی پول دارند !

3- آب میوه "قره قات"

اکثر ستاره ها و خواننده ها برای درخشندگی ، استحکام موها و دوام رنگ آنها از این آب میوه استفاده می کنند.

4- سفید کردن دندان ها

اکثر بازیگران و خواننده ها دندان های خود را سفید می کنند. این کار به آنها زیبایی خاصی می بخشد. البته این کار عوارضی هم دارد که آنها معمولا عوارض آن را به جان می خرند تا زیباتر باشند.

6 روش جادویی برای از بین بردن لکه های پیری

وقتی سن بالا می‏رود، بدن دچار مشکلات خاص این دوران می‏شود که یکی از این مشکلات، لکه‌های پوستی است که بر اثر افزایش سن و به دلیل به‌هم ریختگی رنگدانه‌های پوست ایجاد می‌شود. این لكه‌ها به خصوص در پشت دست، صورت و سر مشاهده می‌شوند. در اینجا، 6 روش برای برطرف كردن لكه‌های پیری به شما پیشنهاد می‌شود.

کرم‌های حاوی هیدروکینون

کرم‌های حاوی هیدروکینون، عاملی سفیدكننده است؛ بنابراین شما می‌توانید از كرم پورسلنام با دوز چهار درصد و پایین‌تر كه به صورت آزاد در داروخانه‌ها فروخته می‌شود، استفاده كنید. برای تهیه این كرم، نیازی به نسخه پزشك نیست. اما اگر لكه‌های شما تیر‌ه‌‌تر باشد، نیاز به پمادی با دوز بالاتر دارید. در این صورت حتما نیاز به تجویز پزشك دارید و در این موارد استفاده از این كرم ضروری است. با این حال در تمامی این شرایط، قبل از استفاده از پماد حتما بروشور آن را با دقت بخوانید. لازم به ذكر است كه استفاده از این كرم‌ها باعث بهبودی خواهد شد. اما توجه داشته باشید كه روند بهبودی به صورت تدریجی است و می‌تواند ماه‌ها طول بکشد.

مالیدن آبلیمو روی لكه‌ها

پیشنهاد می‌شود حداقل دو بار در روز، آبلیمو روی لكه‌ها بمالید. اسیدیته موجود در آبلیمو، می‌تواند به قدر كافی لكه‌ها را ناپدید كند یا باعث روشن شدن لکه‌های روی پوست از طریق لایه‌برداری از پوست شود.

استفاده از عسل

استفاده از عسل و ماست نیز برای برطرف كردن لكه‌های پوست توصیه می‌شود. می‌توانید از مخلوط عسل و ماست خمیری تهیه كنید و آن را روی سطح مورد نظر بمالید. استفاده از این مخلوط، به مرور زمان باعث روشن‌تر شدن لكه‌های موجود در پوست می‌شود. برای تهیه این خمیر، یك قاشق قهوه‌خوری ماست و یك قاشق قهوه‌خوری عسل را با هم مخلوط كنید و روی پوست بمالید. پیشنهاد می‌شود یک بار در روز این ماسك را روی لكه‌های پوست‌تان بمالید و اجازه دهید به مدت سی دقیقه روی پوست‌ خود بماند. سپس آن را با آب شست‌وشو دهید.

بهبود لكه‌ها به وسیله آلوئه‌ورا

این گیاه، حاوی موادی است که به سرعت به تجدید سلول‌های پوستی می‌پردازد؛ بنابراین با استفاده از آن می‌توانید پوست خود را جوان‌تر كنید. شما می‌توانید این گیاه را از داروخانه‌ها تهیه كنید. همچنین می‌توانید از تكه‌های فریزشده آلوئه‌ورا نیز استفاده كنید. برای این كار یك تكه از آلوئه‌ورا را برش داده و قاشقی زیر آن قرار دهید و آن را فشار دهید تا مایعی شفاف از آن خارج شود (این مایع شیره آلوئه‌ورا نیست). سپس یك یا دو بار در روز، این مایع را روی لكه‌های پوست‌تان بمالید.

لایه‌برداری از پوست

استفاده از کشک نیز یكی دیگر از این روش‌های برطرف كردن لكه‌های پیری است. اسید لاکتیک موجود در كشك، باعث لایه‌برداری از پوست می‌شود. استفاده از كشك تا حدودی باعث بهبود سلول‌های آسیب‌دیده‌- در اثر قرار گرفتن در معرض نور خورشید‌– می‌شود.

از كرم‌های آرایشی استفاده كنید

شما می‌توانید یك نوع كرم پودر مخصوص كه در داروخانه یا فروشگاه‌های لوازم آرایشی فروخته می‌شود، تهیه كنید. به كمك این كرم‌پودرها می‌توانید لكه‌های روی پوست را تا حدودی برطرف كنید. در حقیقت این كرم‌ها حاوی روغن‌هایی هستند كه باعث مرطوب شدن پوست‌تان می‌شود. اما لازم است كه قبل از تهیه این كرم‌پودرها توجه داشته باشید تا كرم‌پودری را بخرید كه از نظر رنگ با رنگ پوست‌تان مطابقت داشته باشد. به دلیل اینكه اگر كرمی مناسب با رنگ پوست‌تان تهیه كنید، باعث می‌شود لكه‌های روی پوست بیشتر نمایان شوند.

6 شرط زیبایی

خیلی‌ها مراقبت از پوست را صرفا به مراقبت از پوست صورت محدود می‌کنند و از توجه به پوست بدن خودشان غافل می‌شوند. اما واقعیت آن است که گاهی اوقات، مراقبت از پوست بدن می‌تواند فرد را از چنگال مرگ نجات دهد.

خیلی‌ها مراقبت از پوست را صرفا به مراقبت از پوست صورت محدود می‌کنند و از توجه به پوست بدن خودشان غافل می‌شوند. اما واقعیت آن است که گاهی اوقات، مراقبت از پوست بدن می‌تواند فرد را از چنگال مرگ نجات دهد. بعضی از سرطان‌های بسیار مهاجم پوست مانند " ملانوم بدخیم " گاهی در قسمت‌های کاملا پوشیده بدن مانند پوست ناحیه پشت به وجود می‌آیند. هفته نامه سلامت توصیه هایی برای مراقب از پوست ارائه کرده است که می خوانید:

1.مواظب باشید پوست‌تان خشک نماند: یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که پوست افراد را درگیر می‌کند، خشکی پوست است. این مساله به خصوص در افراد مسن نمایان‌تر است و به کرات موجب خارش پوست می‌شود. افرادی که زمینه آلرژی پوست دارند نیز به طور شایع دچار خشکی پوست شده و در فصول سرد دچار اگزمای پوستی می‌گردند.

توصیه می‌شود که در فصول سرد سال افراد از استحمام مکرر و شستشوی بدن با صابون‌های ناملایم پرهیز نمایند. مصرف لیف و کیسه را در سنین بالا به هیچ‌ وجه توصیه نمی‌کنیم. افرادی که از مشکل خشکی پوست رنج می‌برند باید از صابون‌های ملایم با PH خنثی یا اسیدی و یا از پن‌ها استفاده کنند.

پس از استحمام در حالی که هنوز در محیط مرطوب حمام قرار دارند توصیه می‌کنیم که از کرم‌ها یا لوسیون‌های مرطوب‌ کننده بدن استفاده کنند تا از تبخیر رطوبت پوست جلوگیری شود. حرارت آب مصرفی برای استحمام نیز بهتر است خیلی داغ نبوده و ملایم باشد.

بعضی از کودکان که مبتلا به اگزمای سرشتی هستند جهت تخفیف خارش از آب داغ استفاده می‌کنند و این مساله موجب تشدید خشکی پوست و درنهایت خارش و اگزمای آنها می‌شود.

2.خطر نور آفتاب و سولاریوم را جدی بگیرید: اگر پوست افرادی که عادت به آفتاب گرفتن در سواحل دارند مشاهده شود، ملاحظه می شود که پوست آنها به شدت دچار آسیب شده، به طوری که پوست نازک‌تر شده و اصطلاحا آتروفیک می‌شود. دچار لک‌های متعدد شامل کک و مک و لنتیگوهای آفتابی شده و در نهایت خطر بروز سرطان‌های مختلف پوستی در آنها افزایش می‌یابد.

پوست این افراد به سرعت دچار پیری ناشی از اشعه فرا بنفش شده و ظاهر پوست چند سال از آنچه باید باشد، پیرتر به نظر خواهد رسید و دچار چین و چروک زودرس می‌شود.

افراد باید بدانند که عامل اصلی پیری زودرس ناشی از اشعه فرابنفش آفتاب، شامل اشعه‌های فرابنفش A و B است و از این اشعه‌ها در سالن‌های برنزه‌سازی نیز استفاده می‌شود. پس سولاریوم نیز همان خطرات نور آفتاب برای پوست بدن را دارد و حتی می‌تواند خطرناک‌تر باشد.

ثابت شده است افرادی که به صورت عادتی از سولاریوم برای برنزه کردن پوست خود استفاده می‌کنند بیشتر از افراد عادی در خطر ابتلا به سرطان‌های پوست به ویژه ملانوم بدخیم هستند.

برای تفریح و آب تنی در فضای غیر مسقف، مصرف کرم ضد آفتاب ضروری است.

3.برای شناسایی ضایعات پیش بدخیم و بدخیم، پوست بدن‌تان را معاینه کنید: همان‌طور که در ابتدا گفته شد، بعضی از سرطان‌های پوستی علاقه به ایجاد در پوست تنه دارند و به خصوص نواحی پوشیده که غیر قابل مشاهده توسط خود فرد است از این نظر حایز اهمیت است.

به عنوان مثال ملانوم می‌تواند در پوست ناحیه پشت کتف یا پشت کمر و یا حتی روی پوست باسن پدیدار شود. این سرطان به صورت یک لک تیره و معمولا شیار پر رنگ نمایان می‌شود و پیش‌ آگهی بسیار وخیمی دارد.

تشخیص زودرس این سرطان بسیار مهم است. هر گاه ضایعه مشکوکی در پوست تنه پیدا شد، مراجعه به متخصص پوست فراموش نشود.

4.نوع پوست‌تان را بشناسید و محصولاتی متناسب با نوع پوست‌تان انتخاب کنید: اولین قدم در حفظ لطافت و شادابی پوست و مراقبت از آن شناسایی نوع پوست است. متخصصان پوست، پوست را به 5 نوع تقسیم می‌کنند که هر یک از انواع آن نیازمند نوعی نگهداری خاص است.• پوست نرمال(طبیعی): این نوع پوست نرم و لطیف بوده و منافذ آن بسیار ریز است، جوش ندارد و یا تعداد جوش‌ها به قدری اندک است که به چشم نمی‌آید. به‌این نوع پوست اصطلاحاً مخملی گفته می‌شود.• پوست چرب: دارای منافذ بزرگ با حالتی براق، به‌ویژه در بخش‌هایی چون صورت و به‌طور شاخص پیشانی، بینی و چانه، پشت، بازوها و سینه است. تعداد جوش‌های آن زیاد و اغلب نیازمند درمان است.• پوست خشک: این نوع پوست منافذ بسیار ریزی داشته و کاملاً خشک است که‌این خشکی به ویژه در گونه‌ها، بازوها، پاها، سینه و شکم به وضوح دیده می‌شود. قرمزی بیش از حد پوست که گاه با خارش همراه است، از ویژگی‌های بارز پوست‌های خشک است.• پوست ترکیبی: در این نوع پوست، نواحی‌ای چون پیشانی، چانه و بینی چرب و گونه‌ها خشک است. بازوها ممکن است خشک یا چرب باشند.• پوست حساس: ممکن است خشک یا چرب باشد که در هر دو صورت با ویژگی‌هایی چون قرمزی، خارش و سوزش مشخص می‌شود. سطح پوست اغلب دارای لکه‌های قرمز است که جوش‌های ریزی نیز در سطح این نواحی دیده می‌شود. این جوش‌ها آکنه نیست، بلکه ناشی از حساسیت بیش از حد پوست به ویژه به آب و هوا یا مواد پاک کننده یا آرایشی است.

اکنون پس از تشخیص نوع پوست و ترجیحاً با مشورت پزشک، نگهداری از پوست علمی و دقیق خواهد بود اما نکته حایز اهمیت اینکه در بعضی مواقع جنس پوست صورت با بدن متفاوت است، از این رو لازم است نوع پوست بدن و صورت به طور مجزا شناسایی شود.

5.هر روز پوست‌تان را خوب پاک کنید و شستشو بدهید: تنوع انواع صابون‌ها و لوازم آرایشی بهداشتی به ویژه انواع پاک کننده‌ها نباید باعث سردرگمی و انتخاب نادرست شود.

برای پاک کردن و تمیز کردن پوست، توجه به دو نکته ضروری است، اول اینکه برای پاک کردن آرایش صورت به هیچ وجه نباید از صابون استفاده کرد و دوم اینکه، برای هر نوع پوست، نوع صابون ویژه‌ای نیاز است.

از این رو برای پاک کردن صورت استفاده از پنبه آغشته به کرم یا دستمال‌های آرایشی پاک کن استاندارد و بدون الکل توصیه می‌شود.

نباید فراموش کرد که باید پنبه یا دستمال را به آرامی روی صورت کشید. اگر از پاک کننده‌های محلول استفاده می‌شود، لازم است بسته به نوع پوست، پاک کننده‌ای را انتخاب کرد.

اکنون باید پس از پاک کردن پوست، با استفاده از آب گرم و صابون- صابون متناسب با نوع پوست- صورت را شستشو داده و سپس بلافاصله با آب سرد، صورت را شست تا منافذ پوست که در اثر شستشو با آب گرم باز شده بودند، مجدداً بسته شده و به حالت طبیعی باز گردند.

6.از کِرِم‌ها و لوسیون‌های تقویت‌کننده پوست استفاده کنید: بهبود بخشیدن پوست و تقویت آن با استفاده از ترکیباتی به نام " بهبوددهنده " است. بهبود دهنده‌ها نه تنها باعث بهبود و بازسازی پوست می‌شوند، بلکه باعث از بین رفتن بقایای آلودگی سطح پوست می‌شوند و در واقع کار پاک سازی را تکمیل می‌کنند.

برای انتخاب بهبود دهنده نیز به نوع پوست توجه کنید. برای پوست‌های چرب یا خیلی چرب، بهبود‌دهنده‌های بدون چربی و برای نوع خشک، بهبوددهنده‌های چرب نیاز است. برای پوست‌های چرب و خیلی چرب می‌توان از بهبوددهنده‌ها برای بهبود پوست بدن نیز استفاده کرد.

آسایش وآرامش

خودتان را همانگونه كه هستید بپذیرید

خودتان را همانگونه كه هستید بپذیرید

اگر می‌خواهید استرس‌ها و نگرانی‌ها را از خودتان دور كنید، به آسانی تحت‌تأثیر عوامل و شرایط محیطی قرار نگیرید و با استفاده از استعدادها و خلاقیت‌های خود به ابراز وجود و مقابله با شرایط نامطلوب بپردازید. خودتان را همان‌طور كه هستید بپذیرید. فراموش نكنید شما با هر نقص و كمبودی كه داشته باشید، باز هم دوست داشتنی و ارزشمندید. نقص عضو، معلولیت، فقر، مشكلات مالی و هر كمبود یا نقص دیگری نمی‌تواند چیزی از ارزش شما كم كند. پذیرفتن خود با تمام نقص‌ها، ضعف‌ها و كمبودها نشان‌دهنده عزت نفس و اعتماد به نفس است.

خیلی‌ها تصور می‌كنند اگر خودشان را همان‌طور كه هستند بپذیرند، نمی‌توانند تغییر كنند و به چیزهایی كه می‌خواهند، برسند. بیشتر وقت‌ها ما فكر می‌كنیم اگر نسبت به خودمان احساس خوبی نداشته باشیم و از خودمان، شرایط و موقعیت و عملكردمان ناراضی باشیم، این نارضایتی در ما ایجاد انگیزه می‌كند و باعث می‌شود برای تغییر، رشد، پیشرفت و رسیدن به شرایط بهتر تلاش كنیم. ممكن است این طرز فكر گاهی - آن هم در كوتاه مدت - درست باشد. خیلی اوقات احساسات ناخوشایندی مانند ناامیدی، عصبانیت، افسردگی و اضطراب، ما را برای تغییر آماده می‌كنند اما واقعیت این است كه نارضایتی و احساسات ناخوشایند بعد از مدتی انرژی ما را می‌گیرد و توان لازم برای تلاش و ایجاد تغییر را از بین می‌برد.

اولین قدم در تغییر و تلاش برای رسیدن به هدف، شادی و آرامش است. پذیرش خود و قبول واقعیت در واقع یك خودآگاهی همراه با احساس شادی و رضایت است. پذیرش، به شما احساس آرامش می‌دهد و همین، انرژی لازم برای رسیدن به هدف، تلاش برای ایجاد تغییر و رشد و پیشرفت را فراهم می‌كند.

خواسته‌ها و اهداف

شما می‌توانید ضمن اینكه شرایط را می‌پذیرید، خواسته‌هایتان را هم داشته باشید و برای رسیدن به آنها تلاش كنید. تصور كنید شما در یك خانه كوچك زندگی می‌كنید و آرزو دارید خانه بزرگ‌تری داشته باشید. حسرت‌خوردن و مدام فكركردن به اینكه خانه‌تان اندازه قفس است و ای‌كاش خانه بزرگ‌تری داشتید، فقط روحیه‌تان را ضعیف می‌كند. شما می‌توانید ضمن اینكه به خرید خانه بزرگ‌تر فكر می‌كنید و برای رسیدن به این هدف، برنامه‌ریزی و تلاش می‌كنید، شرایط فعلی‌تان را بپذیرید. باور كنید در خانه كوچك هم می‌شود شاد و خوشحال زندگی كرد. زندگی در خانه كوچك هم مزایایی دارد پس بهتر است تا زمانی كه در این خانه زندگی می‌كنید، به مزایای آن فكر كنید؛ مثلا به اینكه راحت‌تر تمیز می‌شود، هزینه‌هایش كمتر است و راحت‌تر و زودتر فروش می‌رود.

پذیرش یا تسلیم

پذیرش و قبول واقعیت را نباید با تسلیم در برابر مشكلات و كمبودها یكی دانست. پذیرش یك نوع آگاهی همراه با علاقه، انگیزه و شادی است؛ در حالی كه تسلیم نوعی پذیرش همراه با احساس ضعف، شكست و ناتوانی در ایجاد تغییر است.

بهبود روابط

اگر خودتان را بپذیرید و با تمام وجود خودتان را دوست داشته باشید و به خود عشق بورزید، این احساس را به دیگران هم منتقل خواهید كرد و دیگران هم با شما راحت‌تر خواهند بود. پذیرش با ایجاد احساس شادی، رضایت و آرامش موجب می‌شود شما به شرایط مسلط شوید و راحت‌تر و بهتر زندگی‌تان را مدیریت كنید، همچنین این حس باعث می‌شود روابط شما با دیگران بهبود پیدا كند.

تمرین پذیرش

حالا كه متوجه شدید پذیرش، نقش مهمی در سلامت روان و بهتر شدن زندگی و رشد و پیشرفت شما دارد، بهتر است سعی كنید این مهارت (پذیرش) را در خودتان تقویت كنید. نكات زیر می‌تواند شما را بیشتر در این باره كمك كند:

خودتان توانایی‌ها و علایق خود را بشناسید

سعی كنید توانایی‌ها، استعدادها، علایق و ویژگی‌های شخصیتی خودتان را بشناسید. شناخت درست و صحیح از خودتان باعث می‌شود به خودآگاهی برسید و درباره توانایی‌های

واقعی‌تان بیشتر بدانید.

اهداف‌تان را مشخص كنید

اهداف‌تان را مشخص كنید و دقیقا و به‌طور واضح مشخص كنید كه چه می‌خواهید. با در نظرگرفتن توانایی‌های خود سعی كنید مناسب‌ترین راه را برای رسیدن به اهداف خود انتخاب كنید.

با خودتان صادق باشید

خودتان را گول نزنید. سعی كنید با دقت و صداقت كامل توانایی‌ها، علایق و اهداف خود را مشخص كنید. دقت داشته باشید ممكن است كارهایی كه برای جلب رضایت دیگران و تحت تاثیر اصرار آنها انجام می‌دهید یا كارهایی كه به اجبار، آنها را انجام می‌دهید، جزء علایق واقعی‌ خودتان نباشند.

مطمئن باشید كار را به بهترین شكلی كه می‌توانید، انجام می‌دهید. از خودتان توقع زیاد و خارج از توانایی‌تان نداشته باشید. هنگامی كه مشغول انجام كاری هستید، تلاش كنید و مطمئن باشید هر كاری از دست‌تان بر می‌آمده، انجام داده‌اید.

خودتان را با دیگران مقایسه نكنید

اگر از آن دسته افرادی هستید كه مدام خودشان را با دیگران مقایسه می‌كنند و به داشته‌ها و نداشته‌هایشان فكر می‌كنند، متاسفانه هنوز خودتان را نپذیرفته‌اید. اینكه در یك مهمانی به جای لذت‌بردن از مصاحبت با دیگران و كسب تجربه و شنیدن خاطرات، مدام به چیزهایی كه دیگران دارند و شما ندارید یا شما دارید و آنها ندارند فكر كنید، نشان می‌دهد هنوز فاصله زیادی با خودباوری و خودپذیری دارید.

به خودتان پاداش بدهید

برای تقویت پذیرش خود و قبول واقعیت‌ها و شرایط موجود زندگی، لازم است از قدرت تشویق استفاده كنید. هر وقت در برابر شرایط و موقعیت‌های مختلف، خودتان بودید و خودتان را با دیگران مقایسه نكردید و هر وقت خطاها و اشتباهات خود را با واقع‌بینی پذیرفتید و آن را به دیگران نسبت ندادید، به خودتان جایزه بدهید.

در صورت لزوم، باورهایتان را تغییر دهید

فهرستی از موارد و موضوعاتی كه پذیرش‌شان برایتان سخت است و نمی‌توانید آنها را بپذیرید، تهیه كنید. بعد یكی یكی درباره شان فكر كنید. باورهایتان را مرور كنید؛ شاید لازم باشد آنها را تغییر دهید تا بتوانید بهتر مسائل را بپذیرید و به آرامش برسید.

سخن آخر:

چطور ممكن است آدم چیزی را تغییر بدهد كه آن را انكار می‌كند یا بی‌ارزش می‌داند؟

زندگی مشترک

ارتباط خودارضایی با ضعف جنسی و انزال زودرس

7راه احساس آرامش درزناشویی

آیا میدانید علت توقف عملیات جنسی از سوی خانمها چیست

ارتباط خودارضایی با ضعف جنسی و انزال زودرس

مثالی که پیشتر در مورد زمین کشاورزی، درخت لیمو، و رسیدن دانه های لیمو برایتان بازگو کردیم را یک بار دیگر در ذهن مجسم کنید. ما در آن قسمت عنوان کردیم که اگر اولین برداشت پیش از رسیدن کامل میوه ها باشد، و کشاورز میوه های نارس را از درخت بچیند، عمر درخت کم شده، و توانایی باروری آن نیز به شدت کاهش پیدا میکند. این امر در مورد حیوانات نیز صدق میکند به همین دلیل هم هست که دامپزشکان اهمیت بسیار زیادی برای این امر قائل هستند. باید بدانید که مطلب فوق در مورد انسان ها نیز صحت پیدا می کند. اگر آقایون شروع کنند به برقرای روابط زیاد جنسی با افرا مختلف، و یا پیش از رسیدن به سن 21 سالگی، خود ارضایی را تجربه کرده باشند -یعنی زمانی که اسپرم ها به بلوغ کامل نرسیده اند- این امر خلل جبران ناپذیری را به قوای جنسی شان وارد می کند و بعدها عواقبی را در زندگی جنسی شان به وجود خواهد آورد. زمانی که مرکز فعالیت های جنسی به دلیل وجود مزاحمت هایی نظیر خود ارضایی و یا آزار و اذیت های جنسی نتواند به درستی رشد پیدا کند، اندوخته قوای جنسی از سن 35 سالگی به بعد رو به تحلیل می رود و این مورد نه تنها تاثیر نامطلوبی بر روی دستگاه تناسلی می گذارد بلکه عملکرد کلیه سیستم های بدن را نیز تحت الشعاع قرار می دهد: دستگاه هاظمه، گردش خون، عملکرد غدد مترشحه، سیستم عصبی و ...

این افراد به سرعت از سن 35 سالگی به بعد شاهد فرایند سالخورده شدن خواهند بود. خیلی زودتر از حالت طبیعی توانایی هایشان را از دست می دهند و متاسفانه خیلی سریع روانه گورستان خواهند شد. در چنین شرایطی ارگان های جنسیشان نیز دچار اختلالات مختلفی شده و انواع بیماری های گوناگون جنسی به همراه بیماری هایی نظیر اختلال سیستم عصبی و دگرگونی سیستم سمپاتیک و پاراسمپاتیک و غدد درون ریز می شوند.

خودارضایی که از جمله نقص های فردی به شمار می رود، سبب ایجاد تصورات شهوانی در ذهن فرد می شود. در دراز مدت فرد عدم تمایل جنسی نسبت به جنس مخالف خود را پیدا می کند، از نظر ذهنی خسته می شود، و دچار ناتوانی های جنسی خواهد شد.

ساموئل اون ویر در بخش 9 کتاب خود با عنوان "ازدواج موفق" اینطور می نویسد که: "تصورات جنسی و تخیلات شهوانی سبب ایجاد ضعف جنسی و ذهنی می شوند. شاید در نگاه اول اینگونه افراد نرمال به نظر برسند و مانند افراد عادی تحریک پذیر باشند، اما زمانی که می خواهند با طرف مقابل ارتباط برقرا کنند و خواسته های او را براورده سازند، به سرعت ارضا می شوند، آلت تناسلی به حالت اولیه باز می گردد، در بدترین حالت ممکن قرار می گیرند، و دچار ناامیدی و افسردگی می شوند. آنها در توهمات جنسی خودشان را غرق کرده اند که این توهمات هیچ ارتباط و یا شباهتی به دنیای واقعی ندارند. به همین دلیل هنگامیکه در شرایط طبیعی قرار می گیرند، نمی توانند از خود واکنش مناسب نشان داده و شکست می خورند. "ضعف جنسی-ذهنی ترسناک ترین تراژدی است که می تواند برای هر زن و یا مرد با احساس و با منطقی اتفاق بیفتد."

زمانیکه یک فرد جوان دست به خود ارضایی می زند، بازه زمانی، برای او هیچ اهمیتی ندارد و ترجیح می دهد که هر چه سریعتر خود را تخلیه کند. در علم روانشناسی این امر نهایتاً منجر به بروز عارضه ی انزال زودرس در فرد می شود. علاوه بر این، استمناء سبب انبساط عضلات اسفنکتر می شود که این عامل به نوبه ی خود موجبات انزال زودرس را بیش از پیش فراهم خواهد آورد.

از سوی دیگر نباید از این امر غافل شد که "ملاتونین" هورمون بی چون و چرای جوانی است. فرایند سالخوردگی مستقیماً به ترشح این هورمون در بدن بستگی دارد. این هورمون در زمان جوانی به وفور در بدن ترشح می شود و از سن 25 سالگی به بعد ترشح آن در بدن کاهش پیدا می کند. خود ارضایی، به ویژه در زمان جوانی، باعث از دست رفتن میزان بسیار زیادی ملاتونین در بدن می شود. این امر غده ی کاجی شکلی که در بدن ملاتونین ترشح می کند را ضعیف کرده، خاصیت مغناطیسی موجود در این غده را کاهش می دهد و بطور کلی سبب کاهش طول عمر آن می گردد.

روابط جنسی نامشروع با افراد متعدد نه تنها از نظر فیزیکی مضرات بیشماری را در بردارد، بلکه می تواند از نظر روحی و ذهنی نیز بر روی افرادی که این کار ار انجام میدهند، تاثیرات نامطلوبی بگذارد. افرادی که در مکالمات محرک جنسی شرکت میکنند، کسانی که به خواندن مجلات محرک جنسی معتاد هستند، و کسانی که به تماشای فیلم های ضد اخلاقی جنسی گرایش دارند، مبحث ظریف و مطبوع رابطه جنسی را به صورت وحشیانه، به دور از انسانیت، و تنها با رضایت ذهنی با نکبت و بدبختی همراه می سازند. انسان ها باید یاد بگیرند که چگونه می توانند هوشمندانه زندگی کنند.

عواقب خودارضایی

با توجه به رویکرد نفسـانی-عـاطـفی رابـطه جنـسی، فـرویـد معتـقد است که رابطه جنسی محصول گردهمایی یک زن و یک مرد است کـه یـکدیـگر را دوسـت بـدارند و مکمل یکدیگر باشند.

به همین دلیل هم هست که فروید خود ارضایی را یک نقص فردی نـامگـذاری مـی کند (بـه این دلیل که طرف دوم در این ارتباط وجود ندارد مگر در خیال). در حین خود ارضایی فرد اگر مرد بـاشــد، یک زن را در ذهن خود مجسم می کند و اگر زن بـاشد یک مرد را در ذهن خود مجسم کرده و با او وارد رابـطـه جنسی می شود. در این حال خستگی چند برابر می شود، چرا که فرد هم از نظر جنسی از خود کار می کشد و هم از نظر ذهنی. تصویر شریک جنسی خیالی، مانند یک لوح در ضمیر ناخودآگاه فرد حک می شود و سبب بروز انزال های شبانه ناخواسته می شود. به این ترتیب که فرد هر چقدر بیشتر خود ارضایی کند، میزان این انزال های شبانه افزایش می یابد.

دمای خارجی بدن انسان 98 درجه فارنهایت است و دمای درونی آن 100 درجه فارنهایت. این دما در زمان خود ارضایی افزایش پیدا می کند. زمانیکه انزال به واسطه خود ارضایی پدید می آید، حرکات کرم وار جذب در کیسه ی منی ایجاد می شوند، اما به دلیل خود ارضایی، کیسه ی حاوی منی خیلی زودتر از زمان مقرر تخلیه گردیده است. فرایند طبیعی بدین گونه است که کیسه های منی سعی می کنند تا خود را پر کنند، اما از آنجایی که منی خیلی زودتر از بدن خارج شده، چیزی جز هوای مرطوب از طریق آلت تناسلی مرد جذب نخواهد شد. این هوا بعداً از طریق کیسه منی به سیستم لنفاوی انتقال داده می شود، سپس به مغز انتقال پیدا کرده و باعث ایجاد شک دمایی شده و فضای سردی را میان ماده ی مغزی و سلول ها ایجاد می کند و این امر واکنش نرمال ماده مغزی، سیستم عصبی و جسمانی را مختل می سازد.

کیسه منی می بایست به جای جذب هوا، اسپرم جذب کند، اما این امر مقدور نخواهد بود چراکه اسپرم ها قبلاً آزاد شده اند. علاوه بر این جذب هوا از جذب مایع خیلی ساده تر است.

ساموئل اون ویر، فیلسوف، انسان شناس، و محقق امور جنسی و روانشناس بخش مطالعات جنسی، در کتاب خود با عنوان "یادگیری علوم فردی" در مورد این هوای سرد جذب شده تصریح می دارد که: " در خصوص افرادی که به شخصه استمناء می کنند، به راحتی می توان گفت که چه ایرادی می تواند بوجود آید. زمانی که آنها خود ارضایی می کنند، در حال ارتکاب به جرم در برابر طبیعت هستند. وقتی انزال به واسطه خود ارضایی پدید می آید، حرکات کرم وار جذب ایجاد می شوند که این حرکات برای هر مردی کاملاً قابل درک و تشخیص است و به واسطه ی تاثیر خالی بودن کیسه های منی، این کیسه ها سعی می کنند تا خود را پر کنند و به همین دلیل هوای مرطوب از طریق آلت تناسلی مرد با همان حرکات کرمی شکل، جذب می شود. این سیگنال ها به مغز فرستاده می شوند، به همین دلیل مایع مغزی زیادی در این میان از بین می رود، و در نتیجه فرد از نظر ذهنی خسته می شود. بد نیست بدانید که تعداد بیشماری از مردها به دلیل عمل منفور خودارضایی دیوانه شده اند. مغزی که پر از هوا شود دیگر توانایی تفکر ندارد و قابلیت های ذهنی خود را به طور 100% از دست خواهد داد. به همین دلیل ما هم این عمل نادرست را 100% محکوم می کنیم.

اسپرم ها حاوی رمز ژنتیکی DNA (اسید دی اکسی ریبونوکلئیکDeoxyribonucleic Acid)، RNA یا اسید ریبونوکلویک (Ribonucleic Acid)، آنزیم ها، کلسیم، فسفر، نمک های بیولوژیک، و تستوسترون می باشند. زمانیکه استمناء صورت می پذیرد، کلیه ی این اجزای حیاتی از بدن فرد بیرون کشیده می شوند و اگر فرد در دوران بلوغ قرار داشته باشد، امکان رشد کافی را پیدا نمی کند و نیرویی که در این مواد وجود دارد، جذب نشده و از بدن او خارج می شوند.

از آنجایی که میزان زیادی کلسیم به همراه منی از بدن خارج می شود، فرد احساس خستگی شدید در استخوان ها می کند و ممکن است دچار کوفتگی پا شود. لازم به ذکر است که استخوان های تنومند نشان دهنده ی میزان قدرت فرد هستند. همانطور که می دانید گلبول های قرمز خونی و پلاکت ها در مغز استخوان تولید می شوند. فرد جوانی که خودارضایی می کند، اجازه نمی دهد که مایع مغز استخوان به خوبی شکل بگیرد و باید تا آخر عمر خود شاهد عواقب آن باشد. زمانیکه فسفر بیش از حد طبیعی به واسطه خودارضایی از بدن خارج می شود، مشکلات عصبی از قبیل رعشه برای فرد ایجاد می شود. در زمان خود ارضایی لسیتین نیز از بدن خارج می شود که این امر سبب فرسودگی سیستم عصبی می شود و به مرور زمان موجبات بیحالی، ضعف اعصاب و نهایتاٌ مرگ تدریجی سلول های عصبی را فراهم خواهد آورد.

7راه احساس آرامش درزناشویی

احساس آرامش و راضی‌بودن از بدن و رابطه زناشویی کار آسانی نیست اما در هر سنی امکا‌ن‌پذیر است. کافی است احساس آزادی درونی داشته باشید و نگاه مثبتی به خود بیندازید. داشتن اعتماد به نفس جنسی، یعنی جرأت دادن به خود برای ملاقات با همسر و وارد شدن به یک رابطه زناشویی بدون هیچ ترسی. . .

به کسانی که گمان می‌کنند بدنی ایده‌آل ندارند، نمی‌توان اظهار علاقه و با آنها رابطه‌ای را آغاز کرد زیرا دچار نوعی درگیری درونی می‌شوند و به مرور زمان، این درگیری باعث سستی بدنی و کاهش میل و اشتیاق جنسی خواهد شد.

نداشتن اعتماد به نفس جنسی به خصوص در میان زنان شایع است.

اگر زنان مطمئن باشند از نظر جنسی جذاب هستند و همسرشان دوستشان دارد، اعتماد به نفس جنسی پیدا می‌کنند ولی اگر زنی احساس کند بین او و آنچه در اجتماع مد روز است؛ مانند جوانی، لاغری، عضلانی بودن و … شکاف عمیقی پیش آمده، نگاهی که به خود دارد منتقدانه‌تر می‌شود و همین امر می‌تواند اعتماد به نفس جنسی او را تخریب کند.

البته اعتماد به نفس جنسی در مردان هم مهم است.

در واقع قدرت نعوظ، اندازه آلت تناسلی و حسی که به همسر خود منتقل می‌کنند و میزان توانایی در ارضا کردن همسر، اعتماد به نفس جنسی‌شان را بالا می‌برد.

چگونه اعتماد به نفس جنسی را افزایش دهیم؟

برای داشتن اعتماد به نفس جنسی تنها آشتی کردن با بدن خود کافی نیست بلکه از لحاظ روحی و ذهنی نیز باید با خود آشتی کرد. تخیل، احساس و کنجکاوی از اصول اصلی روابط جنسی است. این رابطه را زن و شوهر خلق می‌کنند و بال و پر پیدا می‌کند.

زن و شوهر وقتی اعتماد به‌نفس جنسی پیدا می‌کنند که رابطه جنسی‌شان را در نظر خود هیجان‌انگیز جلوه دهند و اجازه بدهند لذت طرف مقابل آنها را درگیر و با خود همراه کند.

بهترین دارو برای کسانی که اعتماد به نفس جنسی ندارند، این است که حین برقراری رابطه جنسی، فرد به خود اجازه ‌دهد احساساتش کنترل او را در اختیار بگیرد و این بدنش باشد که هر طور می‌خواهد عمل کند و مغز به هیچ عنوان دخالت نداشته باشد.

در واقع اعتماد به نوازش‌ها، بازی‌های جنسی و عمل طرف مقابل است که اعتماد به نفس جنسی فرد را بالا می‌برد.

۱ – به طرف مقابل اعتماد کنید.

گاهی ترس از اینکه قضاوت طرف مقابل در مورد ما چه باشد، باعث می‌شود به خصوص در اولین برخوردها، میل جنسی به شدت کاهش یابد.

گاهی یک کلمه، یک نگاه یا یک تجربه بد، باعث از دست دادن اعتماد به نفس جنسی فرد می‌شود.

همسر خوب، همسری است که از نظر جنسی همسر خود را سرکوب نکند و به همراه او یک رابطه لذت‌بخش به وجود آورد.

مسخره یا مقایسه کردن اشتباه بزرگی است.

اعتماد به نفس جنسی در یک مرد یا زن با نگاه‌های همسر تقویت می‌شود.

چیزی به نام حافظه جسمی واقعا وجود دارد.

اندام‌های ما تمام تجربه‌های مثبت و منفی را در خود ذخیره می‌کنند.

هر چه تجربه‌های مثبت ما بیشتر باشد اعتماد به نفس جسمی و جنسی‌مان بالاتر می‌رود.

۲ – خود را ماساژ دهید.

سعی کنید هر روز صبح بعد از بیدار شدن یا شب موقع خواب، لباس‌هایتان را درآورید و بدنتان را ماساژ دهید.

پاها، شکم، گردن و … چشمانتان را ببندید، نفس عمیق بکشید و دستانتان را شل کنید.

ماساژ باعث کاهش فشارها و فعال‌تر شدن شما می‌شود.

۳ – حرکت داشته باشید.

بدوید، راه بروید، دوچرخه‌سواری و شنا کنید.

نباید فقط برای لاغر شدن یا ماهیچه‌ای کردن بدنتان ورزش کنید.

تحرک برای سلامت جسم و آزاد شدن فکر خوب است.

۴ – تفریح کنید.

اشتیاق، اشتیاق می‌آفریند.

برای دیدن یک فیلم خوب به سینما بروید، کتاب خوبی بخوانید و تا می‌توانید تخیل خود را پرورش دهید.

۵ – به احساسات خود توجه کنید.

در یک رابطه زناشویی، روی عملی که انجام می‌دهید و آنچه حس می‌کنید، تمرکز داشته باشید.

تمام حواستان باید به چیزی باشد که روی بدنتان اتفاق می‌افتد.

یاد بگیرید هنگام برقراری رابطه جنسی بیش از اینکه با مغزتان فکر کنید، با بدنتان تفکر کنید.

۶ – جرات خواستن پیدا کنید.

یاد بگیرید در یک رابطه جنسی آنچه دوست دارید، از همسر خود تقاضا کنید.

با دادن اطلاعات درست و راهنمایی به جا، هم شما اعتماد به نفس پیدا می‌کنید هم همسرتان.

۷ – گاهی «نه» بگویید.

اگر از نوعی رفتار خوشتان نمی‌آید به همسرتان بگویید. ساکت بودن در این لحظات باعث کاهش میل جنسی می‌شود.

آیا میدانید علت توقف عملیات جنسی از سوی خانمها چیست

تصوراتی وجود دارد که وقتی دو نفر در یک رابطه دو جانبه ی تعهد آور قرار دارند و پس از گذشت زمانی دیگر با هم ارتباط جنسی برقرار نمی کنند

، تنها کسی که پایان این رابطه را طلب می کند بدون شک خانم است. در یک چنین حالتی خانم ترجیح می دهد کتاب بخواند، به موهایش رسیدگی کند، لباس ها به خشکشویی ببرد و خلاصه هر کاری که ممکن است انجام دهد، فقط ارتباط صمیمانه فیزیکی با همسر مهربان و دوست داشتنی خود برقرار نکند. البته او همیشه اینگونه نبوده؛ به هر حال زمان هایی وجود داشته که ارتباط آنها پر شور و حرارات بوده و هر دو نفر برای هم از جذابیت بالایی برخوردار بوده اند؛ اما در حال حاضر باید با تاسف زیاد گفت که آن عشق و شور و حرارات اولیه از بین رفته و خبری از آن نیست.

روانپزشکان بر این باور هستند که از میان ۲۰ میلیون زوجی که رابطه زناشویی خود را به تازگی آغاز کرده اند و کمتر از ۱۰ مرتبه در سال با هم ارتباط جنسی برقرار می کنند تقریباً نیمی از آنها به دلیل تصمیم جنس مونث یک چنین رابطه ای را تجربه می کنند. البته اخیراً کتابی با عنوان "شوهرم دیگر رابطه جنسی نمی خواهد" (هنگامیکه آقایون از ادامه برقراری رابطه جنسی سرباز می زنند و اینکه خانم ها چه عکس العملی انجام می دهند) در حال چاپ و انتشار می باشد. این کتاب از طریق انتشارات هارپر ویلیامز و ویلیام مارو در ژانویه سال ۲۰۰۸ به نشر انبوه رسید.

در روند تحقیق و بررسی این کتاب با مردهای بسیار زیادی برخورد می کردیم که در زندگی های مشترکی قرار داشتند که هیچ گونه ارتباط جنسی با همسران خود برقرار نمی کردند، اما درصد بسیار زیادی از این افراد اظهار می داشتند که این همسرانشان هستند که از برقراری رابطه جنسی امتناع می ورزند نه خود آنها. این مردها گیج می شدند، از نظر عاطفی و روحی آسیب می دیدند و از اینکه شریک زندگیشان تمایلی به آنها ندارد، احساس ناخوشایندی پیدا می کردند. برخی از آنها حتی دلیل یک چنین مسئله ای را نیز نمی دانستند و از ما سوال می کردند که چرا یک چنین اتفاقی در زندگی شان روی داده و برای بازگرداندن شور و حرارات و عشق و علاقه اولیه به زندگی خود چه کاری می توانند انجام دهند. بسیاری از آقایون هم برای ما نامه نوشته و از ما درخواست می کردند که این قضیه را از نقطه نظر خانم ها بررسی کنیم. ما هم برآن شدیم تا تحقیقات جدید خود را در این مورد که چرا خانم ها ناگهان از ادامه برقراری رابطه جنسی صرفنظر می کنند، شروع کنیم.

در هر صورت باید توجه داشت که پاسخ به این پرسش امر ساده ای نیست. عدم تمایل به شریک زندگی معمولاً مقوله ای است که به دلیل مسائل مختلف ایجاد می شود و امروزه جزء یکی از حادترین مشکلات مربوط به روابط جنسی میان همسران قلمداد میشود. از نظر پزشکی به این بیماری "اختلال عدم تمایل جنسی" (HSDD) اطلاق میشود. انجمن روانشناسی امریکا آن را به عنوان " غیاب یا کمبود تمایلات و افکار جنسی کافی برای برقراری یک رابطه جنسی می داند که منجر به ایجاد استرس ها و اضطراب های درونی و بیرونی در فرد شده و دلیل آن هم به خاطر مصرف الکل یا دارو و یا مواد مخدر نیست."

البته باید توجه داشت که اگر فردی در یک رابطه طولانی مدت شهوت بالایی از خود نشان نمی دهد و این امر هیچ گونه ناخوشی را برای هیچ یک از آنها ایجاد نکند، نمیتوان نام بیمار بر او گذاشت و او را دچار اختلال HSDD دانست. در این قسمت نکته ای کاملاً بدیهی اما در عین حال مهم وجود دارد. اگر دو نفر با علاقه ی زیاد با هم ازدواج کنند، و پس از مدتی رابطه جنسی برای هر دوی آنها از اهمیت بالایی برخوردار نباشد (و اصلاً رابطه به دلیل یک چنین مسئله ای ایجاد نشده باشد) آنها در زندگی خود به مشکلی برخورد نخواهند کرد چرا که هیچ یک از این دو نفر هیچ گونه استرس بیرونی و یا درونی را متحمل نشده و بر شخص مقابل نیز متحمل نمی کنند

اما متاسفانه همیشه اوضاع به همین آرامی و ملایمت پیش نمی رود. در بیشتر موارد یکی از طرفین تمایل شدیدی به برقراری این رابطه از خود نشان می دهد و طرف دیگر هیچ گونه میلی به انجام این کار ندارد. چرا؟ چه نوع اختلاف های جنسی ممکن است در یک چنین شرایطی وجود داشته باشد که یک نفر منزجر شده و دیگر تمایل پیدا میکند؟

در این قسمت قصد داریم تا مروری بر روی چند پاسخ ابتدایی که روانپزشکان در این مقوله مطرح کرده اند، داشته باشیم.

زمانی که با خانم ها صحبت می کنیم تعداد بسیار زیادی از آنها در پاسخ به پرسش ما می گویند که خودشان هم نمی دانند. آنها گیج می شوند و آرزو می کنند که ای کاش شهوت و حس علاقه ی خود را مجدداً باز یابند. برخی دیگر قدری ریزتر شده و مسائلی نظیر نزدیکی دردآور، عصبانیت و افسردگی را از جمله دلایل خود برای عدم علاقه به این ارتباط ذکر می کنند. برخی دیگر هم اظهار می دارند که می خواهند به طور قطع مطمئن باشند که باردار نمی شوند.

اجازه دهید با مثالی این مطلب را بهتر توجیه کنیم: احساس درد در حین برقراری رابطه جنسی برای یک خانم به بدی احساس عدم توانایی در نعوذ برای یک مرد می باشد. اکثر خانم ها خجالت می کشند که در این مورد با همسران خود صحبت کنند و در عوض ترجیح می دهند که در سکوت رنج کشیده و از برقرای رابطه جنسی امتناع ورزند. به هر حال اگر رابطه جنسی با درد شدید همراه باشد، آنوقت چه کسی دوست دارد یک چنین رابطه ی دردآوری را تجربه کند؟ همچنین این امر عواقب متعدد روانی و جسمانی را نیز با خود به همراه خواهد داشت. درمان برخی افراد بسیار ساده بوده و تنها با تجویز مصرف دز پایینی هورمون های مخصوص قابل درمان می باشد. درمان برخی دیگر قدری دشوار بوده اما هنوز هم می توان به بهبود آنها امیدوار بود.

افسردگی نیز یکی دیگر از دلایل عمده تحلیل شهوت جنسی در خانم ها به شمار میرود و باید اظهار داشت که بسیاری از قرص های ضد افسردگی نیز می توانند به عنوان دلیل کاهش میل جنسی در خانم ها به شمار روند. داروهایی که به نوعی بازدارنده جذب مجدد سروتین هستند، نه تنها تمایل جنسی را کاهش می دهند بلکه می توانند توانایی حس عشق ورزی و رابطه رمانتیک را نیز به طور موقتی از فرد بگیرند.

برخی خانم ها نیز به دلیل عصبانیت هیچ گونه تمایلی به برقراری رابطه جنسی با همسران خود ندارند. آنها تصور می کنند که آقایون باید بیشتر در کارهای خانه به آنها کمک کنند و بیشتر با بچه ها باشند. گاهی اوقات هم مشکوک می شوند که شاید همسرشان معشوقه دارد و یا متوجه می شوند که چند سال قبل معشوقه داشته و این امر آنقدر برایشان گران تمام می شود که بیش از اندازه از نظر روحی آسیب میبینند و به هیچ وجه نمی توانند همسر خود را ببخشند. برخی از خانم ها هم میگویند که همسرشان اضافه وزن پیدا کرده و دیگر نمی تواند مانند گذشته آنها را تحریک کند. عده دیگری هم اظهار می دارند که تماشای تلویزیون یا بازی های ورزشی برای شوهرانشان از صحبت کردن با آنها مهم تر است و خانم هم دیگر نمیتواند یک چنین شرایطی را تحمل کند. همه این ناراحتی ها روی هم جمع شده و سبب میشود که احساس نزدیکی که خانم نسبت به همسر خود دارد از بین برود. بعد خانم به عنوان نوعی مجازات از برقراری رابطه جنسی خودداری می کند و به جای هر کار نادرستی که آقا انجام می دهد، خانم مجازات های جنسی را شدید تر می کند.

بعضی از خانم ها هم به طور کلی خسته می شوند، آنها فقط در صورتی می خواهند رابطه جنسی داشته باشند که این رابطه واقعاً ارزشش را داشته باشد در غیر اینصورت هیچ دلیلی برای برقراری چنین رابطه ای احساس نمی کنند.

فرزندان

آنچه در مورد مهدکودک ها نمی دانیم

از خیابان اینترنت چه خبر

آنچه در مورد مهدکودک ها نمی دانیم

بسیاری از مادران و پدران با شنیدن اسم مهدکودک یاد والدین کارمند می‌افتند و تصور می‌کنند مهدکودک جایی است که می‌توانند فرزندشان را برای چند ساعت به افرادی بسپارند و خودشان به کارشان برسند. اما در یک کلام باید گفت مهدکودک صرفا جایی نیست که سرپرستی کودک‌تان را بپذیرد بلکه جایی است برای آموزش و اجتماعی شدن او. در گفتگو با دکتر سیما فردوسی، روان‌شناس و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، کوشیده‌ایم در این خصوص اطلاعات بیشتری کسب کنیم...

شما سپردن کودکان به مهدکودک را تایید می‌کنید یا خیر؟

بهتر است کودکان تا پایان 2 سالگی در محیط خانواده و نزد والدین خود باشند. احساس امنیت روانی اولیه و وابستگی‌های عاطفی باید به صورت صحیح و طبیعی در خانواده شکل بگیرد. از این سن به بعد کودکان به تجربه‌های اجتماعی نیز نیاز دارند. دریک مهد کودک برنامه کودکان از نظم و انضباط خاصی برخوردار می‌شود. برنامه خواب و خوراک آنها به طور منظم از قاعده خاصی پیروی می‌کند. همچنین آموزش بسیاری از مطالب که ممکن است مادر، در منزل به صورت پراکنده یا به طور غیرعلمی به فرزندش بیاموزد، در مهدکودک به صورت منظم و روش‌مند در جمع و به صورت گروهی آموخته می‌شود.

به طور کلی کودک در این مرحله برای سال‌های آینده که باید ساعت‌های بیشتری را از خانه دور باشد، آماده می‌شود.کودکانی که به مهدکودک می‌روند زمینه رشد اجتماعی‌شان فراهم می‌شود و در تعاملات اجتماعی شکل می‌گیرند. بسیاری از رفتارهایی که کودکان درخانه نیاموخته‌اند، در جای دیگری به نام مهدکودک می‌آموزند. رفتارهای منفی یا رفتارهایی که چندان مثبت یا جامعه‌پسند نیستند، در مهدکودک کم‌رنگ می‌شوند. تحقیقات نشان می‌دهد کودکانی که به مهد کودک رفته‌اند، در مقایسه با کودکانی که به مهد نرفته‌اند، از واژه‌های بیشتری استفاده می‌‌کنند و نحوه ارتباط‌شان با دیگران راحت‌تر است.

مربی باید بتواند اضطراب کودک را تخفیف بدهد و به او امنیت بدهد و او را کنترل کند.

در مواقعی که بچه‌ها تمایلی به مهد کودک ندارند؛ دراین مواقع چه کار کنیم؟

همه کودکان در روزهای اول، رفتن به مهد را به خوبی نمی‌پذیرند و بی‌تابی‌ها و اضطراب‌های زیادی از خود نشان می‌دهند اما اگر مربیان تعلیم‌دیده و مجرب در مهد باشند و همکاری درستی بین والدین و مربیان به وجود ‌آید، محیط مهدکودک می‌تواند از جذابیت خاصی برای کودک برخوردار باشد. روش‌هایی که برای علاقه‌مند کردن کودکان به مهد به کار گرفته می‌شود باید علمی، تخصصی و خالی از هر گونه تهدید و ترس باشد. مربیان نیز باید با توجه به معیارهای خاصی انتخاب شوند. مربیان باید از ویژگی‌های خاصی برخوردار باشند تا بتوانند به عنوان جایگزین مادر، امنیت و آرامش لازم را به کودک بدهند زیرا کودکان هم مانند بزرگسالان شخصیت، رفتار و منش‌های متفاوتی دارند بنابراین مهد مکانی است که باید بتواند رفتارهای درست کودکان را تشویق و رفتارهای نادرست آنها را اصلاح کند و در جهت رشد طبیعی و هنجار کودکان در زمینه‌های جسمی، ذهنی، عاطفی و اجتماعی قدم بردارد. اگر کودک در دور ماندن از مادر یا خانواده دچار ناسازگاری می گردد باید سعی کنید تا این استقلال را به تدریج به او بیاموزید. درست است که این کار زمان بر است .اما اگر لازم باشد باید ابتدا ساعات اندکی را برای ماندن در نظر بگیرید ، او را همراهی کنید، هر چند ساعت به او سری بزنید ، پایداری او را تشویق کنید و از طریق قصه مهارت های لازم را به او آموزش دهید.

یعنی درباره مهدکودک فرزندمان تحقیق جدی کنیم؟

البته؛ در مهد کودک، مربیان وظیفه بسیار مهمی به عهده دارند زیرا نقش جانشین مادر را برای کودک ایفا می‌کنند و با توجه به این تعریف، مربی باید بتواند اضطراب کودک را تخفیف بدهد و به او امنیت بدهد و او را کنترل کند. اگر مهد کودکی دارای ویژگی‌های لازم باشد و تنها از کودک نگهداری نکند بلکه به نیازهای او نیز توجه داشته باشد و رشد کودک و شرایط فردی او را در نظر بگیرد و درباره برنامه خواب، بازی، تغذیه، استراحت کافی و فعالیت‌هایی که مناسب سن کودک باشد، تدابیر لازم اندیشیده باشد و محیط امنی برای کودکان ایجاد کند، می‌توان پیشنهاد کرد که والدین حتما فرزندشان را به چنین مهدکودکی بسپارند.

والدین کودکانی که به مهدکودک می‌روند باید چه نکاتی را رعایت کنند؟

اگر کودکی مدتی را در مهد چشم به راه آمدن والدین بماند، دچار نوعی هیجان می‌شود که برایش آزاردهنده ‌است و شاید به این فکر بیفتد که فراموشش کرده‌اند و دیگر دنبالش نخواهند آمد. این نگرانی کودک اهمیت زیادی دارد و باید از بروز آن جلوگیری کرد.

مربیان نیز باید با توجه به معیارهای خاصی انتخاب شوند. مربیان باید از ویژگی‌های خاصی برخوردار باشند تا بتوانند به عنوان جایگزین مادر، امنیت و آرامش لازم را به کودک بدهند

به کودکانی که دوره آمادگی را می‌گذرانند و سوالات زیادی درباره مدرسه می‌پرسند چه توضیحاتی بدهیم؟

این کودکان هنگام صحبت با مادرشان اغلب دوست دارند بدانند که مدرسه چگونه جایی است و چه عواملی و عناصری در آنجا وجود دارد، به ویژه اگر خواهر یا برادری داشته باشند که به مدرسه می‌رود و شاهد رفت و آمد خواهر یا برادر بزرگ‌ترشان به مدرسه باشند. در پاسخ به این کنجکاوی، والدین معمولا مدرسه را به طور اغراق‌آمیزی عالی و محلی برای تفریح و بازی و دوست‌یابی و در عین حال درس خواندن و سواد آموزی توصیف می‌کنند. گر چه همه این موارد کم و بیش درباره مدرسه صدق می‌کند اما غیر از اینها چیزهای دیگری هم وجود دارد که باید کودکانمان را در مورد آنها هم آماده کنیم.

فرزند ما تصور بسیار مطلوبی از مدرسه در ذهن خود داشته است اما حالا با مواردی مواجه می‌شود که از نظر او چندان مطلوب نیست و حتی زننده هم هست یا در مورد فضا، جا‌سالن‌ها، کلاس‌، دست‌شویی، محل آبخوری بچه‌ها و ازدحام‌ها تصور دیگری دارد زیرا هیچ یک را قبلا ندیده است. این تصورات با واقعیت‌ها متفاوت و برای کودک ناراحت کننده است. "البته برای بیان این موارد باید به شرایط روحی کودک نیز توجه نمود". توصیه می‌شود که برای آماده‌سازی کودکان قبل از ورود رسمی به محیط مدرسه، دقیقا آنچه را در مدرسه می‌گذرد برای آنها شرح دهیم. خیلی خوب است که یک روز قبل از شروع سال تحصیلی دانش‌آموزان سال اول به همان مدرسه‌ای که ثبت نام کرده‌اند بروند و بتوانند همراه مادر خود از محل مدرسه، کلاس‌ها، دست‌شویی‌ها وحیاط مدرسه دیدن کنند و محیطی را که قرار است به آن قدم بگذارند از نزدیک ببینند و حتی با آموزگاران خود آشنا شوند.

سلامت همراه با اضافات

تنظیم برای تبیان: کهتری

مقالات مرتبط

نكاتی در زمینه رفتار با كودكان پیش دبستانی و اول ابتدایی

آشنایی كودك با مهد كودك

بازی، حیات كودك

تغذیه کودکان دبستانی و پیش دبستانی

بازی پیشگوی آینده کودک

فرزندتان برای تنهایی آماده است؟

بازی، آموزش مهارت های زندگی

از خیابان اینترنت چه خبر ؟

اینترنت از نظر کودکان چیست؟

اکثر کودکان اینترنت را ابزاری برای سرگرمی می‏دانند نه برای کسب آگاهی، از همین رو خطری که کودکان را تهدید می‏کند بسیار بیشتر است چون نمی‏دانند چه می‏خواهند و به کجا می‏خواهند بروند و این ناآگاهی باعث نگرانی بیشتر والدین خواهد شد در نتیجه به نظر می‏رسد که اگرکودکان بدانند که به کجا می‏خواهند بروند پس احتمال خطر کمتر می شود که در ادامه به آن می‏پردازیم .

والدین و اینترنت

شاید بیشترین استفاده والدین از اینترنت بخاطر سرگرمی باشد به همین دلیل اهمیت استفاده اینترنت توسط کودک را درک نکرده واینترنت را برای کودک مناسب ندانند. با شناساندن مزایای اینترنت به والدین این مشکل نیز حل خواهد شد و خود والدین جهت حل مشکلاتی که برای کودکان وجود دارد اقدام خواهند کرد.

مزایای اینترنت

اینترنت دارای مزایای زیادی است از جمله آن می توان به این موارد اشاره کرد:» کودکان ساکن روستاها می توانند با استفاده از اینترنت موزه ها یا مکان های دیدنی شهرها و سایر کشورها را ببینند کودکان بیمار و ناتوان می توانند با سایر همسالان خود گفتگو کنند و از احساس تنهایی خود بکاهند . در رابطه با موضوع های مختلف می توان به مطالعه و تحقیق و بررسی پرداخت . همچنین نوجوانان هنگام گفتگو کردن با دوستان اینترنتی خود در مورد افکار و احساسات مهم و ناراحت کننده‏ای که در خویش سراغ دارند راحت تر سازگاری پیدا می کنند.

معایب اینترنت

یکی دیگر از معایب بزرگ اینترنت ارائه مطالب و موضوعات خوب و بد در کنار یکدیگر است . وقتی به دنبال موضوع خاصی در اینترنت میگردید ناگزیر باید به سراغ یکی از موتورهای جستجو بروید. این موتورهای جستجو نیز غالبا توان تفکیک موضوع مورد درخواستی را به شکل مفهومی ندارند. در فضای گفتگو شناخت مخاطب به طور واقعی تقریبا غیر ممکن است. و این موضوع می تواند آسیب رسان باشد. به دلیل جذابیت زیاد افراد را در حد اعتیاد به خود جذب می کند و گاه ساعت ها بدون آنکه شخص متوجه باشد او را سرگرم می کند .

سن 2تا4سالگی

طی این دوره استفاده از اینترنت مستلزم حضور والدین است. این کودکان توجه محدودی به فعالیتهای آنلاین دارند اما تصاویر و اصوات اینترنتی میتواند به بازسازی قوای تجسمی آنها کمک کرده و تجربیاتشان را دو چندان نماید.

اینترنت به دلیل مزایای بیشمار خود فناوری است که بی شک هرفرد نیازمند استفاده از آن می باشد و اگر کودکان از این فناوری منع شوند در نتیجه از پیشرفت منع می شوند پس مخالفت با اینترنت به عنوان فناوری نوین کاری غیر معقول است

کودک 5تا6سالگی

وقتی کودکان به 5 سالگی می رسند احتمالا خودشان می خواهند به مکاشفه در اینترنت بپردازند . بعضی از سایت ها نیز برای این کودکان زیر 8 سال طراحی شده اند و ابزار مناسبی را برای جستجو در اختیار کودکان قرار می دهند. این کودکان بیشتر از موس استفاده می کنند و بازیهای کامپیوتری را دوست دارند. البته وابستگی بسیار زیادی نیز دارند. در این سن باید به نکات مهمی توجه کنیم که کاربرد بسیاری برای ما دارد مثلا باید کامپیوتر را طوری قرار دهیم که صفحه آن را ببینیم و بدانیم کودک دارد چه کارهایی انجام می دهد کودک باید یاد بگیرد که مسائل خصوصی خود را به دیگران نگوید چه وقتی آنلاین است و چه زمانی که در زندگی واقعی هستند. در این سن بهتراست کاربرد ایمیل و چت را یاد نگیرند و اینکه اگر مسئله در اینترنت او را ناراحت کرد به شما بگوید.

کودک 7تا 8 سال

بچه‏های این سن بدنبال انجام کارهایی که از آن منع شده اند می روند. وقتی آنلاین هستند به سایت‏هایی می‏روند که اجازه ندارند و یا با کسی صحبت می کنند که نباید. در این سن دوست دارد در مورد جنسیت و توانمندی عقلی خود بداند، اعتماد می کند و سوالی درباره شناسایی طرف خود نمی کند. در این سن بهتر است یک قانون برای استفاده از اینترنت طراحی کنید و سایت‏های مرتبط به کودک را به آنها معرفی کنید. یک آدرس ایمیل خانوادگی بسازید. از فیلتر های ایمیل برای جلو گیری از ایمیل هایی که نمی خواهید به کودک شما برسد استفاده کنید .

درباره فریب های جنسی با کودک صحبت کنید چون او می‏تواند به راحتی به این سایت‏ها دسترسی پیدا کند. البته این را مد نظر داشته باشید که در این قانون باید از کودک نیز کمک بگیرید. کودک باید به این مفهوم برسد که بگوید با پدر و مادر صحبت کردم و مقررات استفاده از اینترنت را یاد گرفته‏ام و می‏دانم که به کجاها بروم. من فهمیدم که چه مدتی می توانم آنلاین باشم. من هیچگاه اطلاعات شخصی، مانند آدرس منزل، شماره تلفن ، آدرس محل کار پدر و مادر را نخواهم گفت اگر چیزی مرا ناراحت کرد به پدر و مادرم می گویم. در اینترنت ، وقتی آنلاین هستم درست عمل می کنم که به کسی آسیب نرسانم یا مخالف قانون نباشد.

سن 9 تا 12 سالگی

در این سال شاید بتوان کودکان را بر حسب جنسیت نیز از هم جدا کرد دخترها بیشتر از پسرها تجربیات ناخوشایند اینترنتی را گزارش می‏کنند. بیشتر آنها از اینکه تصاویر مستهجن را ببینند به عنوان یک مسئله آزاردهنده نام می‏برند ولی پسران این موارد را بیشتر هیجان‏آور می‏دانند .با ایجاد سرگرمی های مفید انها را از غرق شدن در مسایل پوچ و بی هدف دور نگه دارید . معنویت را از کودکی در انها پررنگ کنید تا به دلیل کرامت وجودی خود به سمت و سوی سایت های مبتذل و گفتگوهای بی هدف نروند .

با ایجاد سرگرمی های مفید انها را از غرق شدن در مسایل پوچ و بی هدف دور نگه دارید . معنویت را از کودکی در انها پررنگ کنید تا به دلیل کرامت وجودی خود به سمت و سوی سایت های مبتذل و گفتگوهای بی هدف نروند .

معرفی چند سایت مناسب برای کودکان

سایت‏های دوستانه و کودکان از جمله سایت‏های مناسب برای کودکان زیر 13 سال است که دارای شباهت‏های زیادی می‏باشند اما تفاوت‏هایی هم دارند سایت دوستانه بیشتر جنبه ادبیاتی دارد وسایت کودکان بیشتر جنبه سرگرمی که تفاوت عمده این دو سایت با یکدیگر است. رحماندوست در مقاله آیا کودکان را در خیابان اینترنت رها کنیم می‏گوید: سایت دوستانه یک کتابخانه صد و یک عنوانی اینترنتی است که بچه‏ها بتوانند هر روز از سال یک کتاب بخوانند . همچنین بخش کودک و نوجوان سایت تبیان نیز می تواند به کودکان شما دنیایی تازه را معرفی کند .

اینترنت به دلیل مزایای بیشمار خود فناوری است که بی شک هرفرد نیازمند استفاده از آن می باشد و اگر کودکان از این فناوری منع شوند در نتیجه از پیشرفت منع می شوند پس مخالفت با اینترنت به عنوان فناوری نوین کاری غیر معقول است اما شناخت اینترنت و اینکه هر فرد به چه میزان نیازمند استفاده از آن است برحسب تفاوت فردی متفاوت می باشد. پس در فضای اینترنت مانند خیابان باید مراقب کودکانمان باشیم.

پیشنهادها

1- کودک خود را بشناسید و بدانید که علایق او چیست آنگاه سایت های مرتبط با علایق کودکان خود را که مناسب سن آنها می باشد پیدا کنید و خودتان به کودکانتان معرفی کنید.

2- از سایت‏های معرفی شده برای کودکان استفاده کنید وآنها رابه کودک خود معرفی کنید.

3- کامپیوتر را در فضای عمومی قرار دهید.

4- مراقب ایجاد اعتیاد کودکان خود باشید در این موارد اضطراب و افسردگی و هیجان و بیقراری و تفکرات وسواسی به سراغ کودک می‏آید.

5- به کودکان معایب و مضرات چت و گفتگو را بگویید وبه آنها اجازه گفتگو با افراد ناشناس را ندهید.

6- قانونی مانند قانونی که در مقاله به آن اشاره شد ایجاد کنید.

7- با استفاده از فایل history میتوان دید که بچه ها به کجا رفته‏اند.

خان‏طلایی- ماهنامه کودک

خانواده و زندگی -تنظیم و تغییر برای تبیان: کهتری

پزشکی وسلامتی

کلینیک

تغذیه وسلامتی

داروخانه

داروهای طبیعی

اعتیادوموادمخدر

کلینیک

20 مراقبت بهداشتی دستگاه گوارش

آیا چاقی شما موضعی است

وقتی عصبی هستید نفس عمیق نکشید

مواد غذایی که فکرش را نمی کنید ولی برای بدن مضر هستند

خواب ناکافی و استرس باعث ایجاد پیری زودرس پوست می‌شوند

چربی های مفید برای افراد دیابتی

حیوانات خانگی و دام ها از عوامل ایجادکننده بیماری های قارچی است

خطر پولیپ روده بزرگ در مردان

20 مراقبت بهداشتی دستگاه گوارش

هر گاه به عللی وضع جهاز هاضمه شما خوب نبوده و تحت شرایطی به کار خود ادامه می دهد همواره به وظایف آن و مراقبت هائی که بایستی انجام شود می اندیشید . لذا لازم است برای حفظ سلامت و بهداشت دستگاه هاضمه به نکات زیر توجه شود :

۱ - رعایت کامل بهداشت شخصی به ویژه دهان و دندان

۲ - مصرف غذاهای متوازن و سالم و خودداری از مصرف غذاهائی که احتمال فاسد شدنشان می رود .

۳ - رعایت نظم و ترتیب در صرف غذا ، این موضوع کاملاً به ثبوت رسیده که بهتر است برای صرف سه وعده غذای اصلی صبحانه ، ناهار و شام ساعت معینی در نظر گرفته شود و در فاصله بین دو غذا از خوراکی هائی استفاده شود که موجب سلب اشتها نگردد .

۴ - جویدن کامل غذا ؛ در یکسری آزمایشات که بر روی ۳ دسته از افراد برای نشان دادن تأثیر عمل جویدن در گوارش مواد غذائی انجام گرفت از دسته اول که غذای کاملی به آنها داده شده بود خواسته شد که غذا را با حالت معمولی و یا تندتر از معمول بخورند . به دسته دوم و سوم به ترتیب به میزان یک دوم و یک سوم غذای دسته اول داده شد و از آن ها خواسته شد که غذای خود را در نهایت آرامی صرف کنند . پس از یک ماه مشاهده شد که دسته دوم و سوم یعنی آنها که غذای کمتری مصرف کرده ولی خوب جویده بودند به مراتب قوی تر و شاداب تر از دسته اول بودند .

۵ - غذاهای روزانه هر کس متناسب با وضع شخص و سایر شرایط جسمانی او تعیین شود و از پرخوری پرهیز گردد . بیماری هائی که در نتیجه کم غذاخوردن پیدا می شود پس از تقویت مزاج بهبود می یابند ، در صورتی که عوارض پرخوری به مراتب بیشتر و عواقب آن سخت و خطرناک می باشد و اصلاح ضایعاتی که پرخوری پس از چندی در اعضای مهم بدن تولید می کند دشوارتر است .

در اشخاصی که پرخوری می کنند مقدار انرژی لازم برای هضم مواد غذایی به مراتب بیشتر از مقدار انرژی است که برای هضم غذای متعادل ضرورت دارد . بنابراین آنهائی که غذای متعادل مصرف می کنند قوی تر از اشخاص پرخور هستند زیرا قوای خود را صرف هضم مواد غذائی فوق العاده نمی کنند . اغلب اشخاص پرخور اگر مدتی از وقت غذاخوردن آنها بگذرد احساس می کنند که ضعیف و ناتوان شده اند و وقتی هم که از سر میز یا سفره برمی خیزند تازه مدتی مجبورند از انجام هر کاری دست بکشند و استراحت کنند . علت این امر این است که تمام انرژی بدن آنها صرف گوارش غذاهای زیاده از حد که خورده اند می شود و همین که غذای آنها از قسمت های اولیه دستگاه گوارش گذشت تازه خستگی هضم غذاها آنها را فرا می گیرد . بنابراین خودداری از پرخوری و مصرف غذاهای متوازن و سالم بهترین راه کمک به درمان بسیاری از بیماری های دستگاه گوارش می باشد .

۶ - پرهیز از مصرف غذاهایی که به تجربه دریافته اید مصرف آن غذاها ناراحتی هایی در اعمال گوارشی تان به وجود می آورد یعنی باصطلاح عامیانه آن غذاها به شما نمی سازد .

۷ - دوری جستن از عصبانیت و اضطراب هنگام غذاخوردن و صرف غذا در محیط شاد و بانشاط ، به طورکلی باید توجه داشت که هنگام صرف غذا هیچ گونه اضطراب ، نگرانی یا عصبانیتی در کار نباشد در غیراین صورت سبب کند شدن عمل هضم و ایجاد سوء هاضمه و کاهش قدرت بدنی و کارآئی شخص می گردد و این عارضه نیز به نوبه خود ایجاد اضطراب و هیجان بیشتری می نماید .

خشم و ترس شدید علاوه بر آن که روی ترشح معده اثر می گذارد ، ترشح صفرا و شیره های لوزالمعدی را نیز دچار اختلال می سازد . در این گونه موارد ممکن است حرکات دودی معمولی روده و معده را نیز متوقف سازد .

یکی از محققین به نام پروفسور کانون با مطالعاتی که در این زمینه انجام داده نشان داده است که هرگاه سگی را در اطاق گربه ای که در حال صرف غذا است وارد کنند کلیه انقباضات معدی و حرکات دودی روده ای حیوان بلافاصله متوقف می گردد .

۸ - تنوع در نوع غذاهای مصرفی ، این عمل باعث جلب اشتها و هضم آسان و سریع غذا می گردد . هر گاه رنگ و طعم و بو و منظره غذا جالب باشد هضم آن آسانتر و سریع تر انجام خواهد پذیرفت .

برای کسانی که به سبب بیماری یا علت دیگری اشتهای خود را از دست داده اند بهتر است غذاهای کمتر و خوش منظره تری در نظر گرفته شود تا باعث جلب اشتهای آنان گردد .

۹ - صبحانه بایستی شامل یک سوم تا یک چهارم غذای روزانه باشد . بنابراین باید سعی نمود شب قبل به اندازه ای غذا میل شود که صبح روز بعد اشتهای کافی برای صرف صبحانه موجود باشد .

۱۰ - از مصرف آب آشامیدنی غیرتصفیه و سبزیجات و میوه جات نشسته خودداری شود .

۱۱ - حتی المقدور از مصرف غذاهای زیاد برشته و سرخ کرده اجتناب شود .

۱۲ - اجتناب از نوشیدن مایعات زیاد سرد یا گرم

۱۳ - اجتناب از مصرف مشروبات الکلی ، سیگار ، مواد مخدر و محرک .

۱۴ - بهتر است بعد از صرف غذا لااقل تا حدود نیم ساعت از انجام هر گونه تمرینات ورزشی و کارهای فکری خودداری نمائید زیرا در این حالت دستگاه هاضمه چنان که شاید و باید کار خود را نمی تواند انجام دهد و در نتیجه ناراحتی و درد معده و سوء هاضمه پیش می آید .

۱۵- استحمام در آبی که حرارت آن کمتر یا زیادتر از گرمای بدن شخص باشد سبب انحراف خون از جهاز هاضمه به سایر قسمت های بدن می گردد . بنابراین باید از استحمام کردن در ساعت اول بعد از خوردن غذا امتناع ورزید و به هیچ وجه توصیه نمی شود .

۱۶ - مصرف دارو تنها در صورت تجویز پزشک مجاز بوده و از استفاده خودسرانه دارو در مواقع ناراحتی های گوارشی باید خودداری شود .

۱۷ - خودداری از وادار کردن کودکان به خوردن غذا یا خوراندن اجباری غذا به آنان که سبب بی علاقگی بیشتر آنان به خوردن می گردد و هم چنین اجتناب از تنبیه کردن آنان به علت بی اشتهایی و یا وادار کردن آنان به خوردن پس از یک ناراحتی روانی .

۱۸ - در مواقع مقتضی به ورزش و تفریح پرداخته و از تمریناتی که موجب تعدیل کار دستگاه گوارش می شود استفاده نمائید .

۱۹ - بهتر است غذا را از رقیق ترین آن شروع کنیم و در خوردن آب افراط ننمائیم .

۲۰ - محیطی که در آن غذا صرف می کنیم باید روشن ، تمیز و فاقد بوی نامطبوع باشد . اگر میز غذا را با دسته گلی بیارائیم و نیز محل آن طوری باشد که منظره خوش آیندی داشته باشد در هضم غذا کمک مؤثری می نماید .

آیا چاقی شما موضعی است؟

شاید شما هم از کسانی باشید که بیش از آن که از چاقی رنج ببرند از تجمع بافت چربی در ناحیه ای از بدن شاکی باشند.این تجمع بافت چربی در ناحیه ای از بدن را چاقی موضعی و یا به عبارت دیگر سلولیت می نامند.سلولیت اصطلاحی است که برای مشخص کردن توده هایی از چربی که معمولا در باسن، ران و قسمت تحتانی بدن زنان می باشد، به کار برده می شود.

چربی " سلولیت " از نظر فیزیولوژیک مشابه چربی طبیعی بدن است. لازم به ذکر است که این توده ها، تصورات ذهنی زنان نیست بلکه به صورت تجمعاتی از بافت چربی است که به صورت توده ای در قسمت های مختلف بدن ایجاد شده و به ویژه تغییرات سایز را در افراد ایجاد می نماید.

این پدیده بدین صورت است که سلول های چربی زنان در کیسه هایی، که در بین رشته های لایه های مختلف بافت پیوندی پوست نگه داشته می شوند، جمع می شوند. این رشته ها قابل گسترش نیستند، بنابراین به ویژه هنگامی که وزن افزایش می یابد و یا پوست فشرده می شود، گلبول های چربی از شکل طبیعی خود خارج شده و به داخل فشرده می شوند و توده های پرتقالی شکلی از چربی را تولید می کنند.

به نظر می آید که هورمون زنانه ی استروژن باعث می شود بیشتر چربی موجود در بدن زنان در ناحیه تحتانی، ران ها و باسن، جایی که " سلولیت " بیشترین بروز خود را دارد، جمع شوند. اگر چه تئوری هایی مطرح می باشد که تاکید دارند عواملی از قبیل قابلیت ارتجاعی ضعیف پوست و ورزش نکردن در ایجاد سلولیت تاثیرداشته باشند ولی این موضوع به طور قطع به اثبات نرسیده است.

این تجمع چربی معمولا به صورت فرورفتگی هایی روی پوست نواحی خاصی از بدن مانند بین زانو و استخوان مفصل ران و بین ران و کفل ظاهر می شود.

سلولیت گر چه یک عارضه ی بالینی جدی محسوب نمی شود اما می تواند ظاهر نامطلوبی را ایجاد کند. همین ظاهر نامطلوب زمینه ارائه درمان های متفاوت را فراهم می کند که همگی ادعای ریشه کنی سلولیت را دارند. اگر چه درمان های زیادی مانند ماساژ یا کرم های بر طرف کننده ی سلولیت، برای رفع سلولیت ارائه شده اند اما متاسفانه بسیاری از این درمان ها به اندازه ای که ادعا می کنند موثر نیستند.

علائم:

ظاهر سلولیت به صورت فرورفتگی هایی در پوست یا پوستی با سطح ناهموار است که گاهی شبیه پوست پرتقال می شود.

حیطه ی سلولیت بسیار گسترده است. موارد خفیف تر آن وقتی دیده می شود که اگر پوست را نیشگون بگیرید فرو رفتگی در پوستی که نیشگون گرفته اید ظاهر می شود.

در موارد خیلی شدید، سلولیت ظاهر پوست را چروکیده می کند و روی آن، نواحی پُر از برآمدگی و فرورفتگی دیده می شود.

سلولیت در نواحی بین زانو تا ران و کفل بسیار رایج است اما در نواحی دیگر مثل پستان ها، زیر شکم و بالای بازو هم وجود دارد .

زمان ملاقات با پزشک:

سلولیت یک وضعیت پزشکی جدی نیست و درمان آن نیز ضروری نیست در حقیقت خیلی از پزشکان سلولیت را به عنوان یک پدیده طبیعی در نظر می گیرند اما اگر شما در مورد نامطلوب بودن ظاهر آن روی پوست خود نگران هستند به متخصص پوست یا متخصص تغذیه ای که در این زمینه مهارت داشته باشد مراجعه کنید.

علت:

سلولیت به علت اتصال وترهای ریشه ای به پوست که به هم متصل هستند و پوست را به لایه ماهیچه ای زیرش متصل می کند، ایجاد می شود. وتر، پوست را به بافت های عمیق تر متصل می کند(به همراه لایه هایی از چربی که در بین شان است.) هنگامی که سلول های چربی تجمع پیدا می کنند در جهت خلاف پوست کشیده می شوند در حالی که وتر های بلند و محکم به جلو هل داده می شوند و این باعث ایجاد خلل و فرج می شود.

وقتی عصبی هستید نفس عمیق نکشید

دانشمندان معتقدند در هنگامی که شما احساس نگرانی و استرس می‌کنید کشیدن نفس‌های عمیق …

دانشمندان معتقدند در هنگامی که شما احساس نگرانی و استرس می‌کنید کشیدن نفس‌های عمیق حال شما را بدتر می‌کند.

محققان متوجه شدند در هنگامی که شما علائم استرس و نگرانی ازخود نشان می‌دهید تغییر شیوه نفس کشیدن تاثیر بهتری نسبت به درمان‌ها و داروهای روانی در کاهش علائم ناشی از این حالات دارند. با این روش هم‌چنین می‌تواند مردم را نسبت به حملات ترس و نگرانی در آینده بیمه کرد.

حملات ترس و استرس (panic attack) همراه با علائمی مانند افزایش ضربان قلب، عرق کردن کف دست و نفس نفس زدن بروز پیدا می‌کند. بیش از ۶ میلیون نفر در آمریکا به این حالت دچار هستندو به طور ناگهانی دچار استرس می‌شوند.

معمولا به انسان‌ها در هنگام نگرانی توصیه می‌شود که نفس عمیق بکشند، اما برای افرادی که دچار نفس نفس زدن‌های شدید می‌شوند این توصیه چندان خوب نیست. چرا که در این حالت معمولا انسان‌ها مقادیر زیادی دی‌اکسید کربن را از طریق تنفس خارج می‌کند که می‌تواند منجر به بروز حالاتی مانند سرگیجه یا بی‌حسی شود. در این هنگام احساس خفگی به انسان‌ها دست می‌دهد و به همین دلیل آن‌ها به طور ناخودآگاه سریع‌تر و عمیق‌تر نفس می‌کشند انجام این کار وضعیت را بدتر می‌کند.

نفس نفس زدن به این دلیل نیست که آن‌ها کمبود اکسیژن پیدا کرده‌اند، بلکه دلیل اصلی این است که آن‌ها به یکباره حجم هوای زیادی را از راه دهان خارج می‌کنند.

به همین دلیل ‌کارشناسان روانشناسی معتقدند در این حالت به جای نفس‌های عمیق شما بهتر است نفس‌های سطحی و آرام بکشید.

به این ترتیب میزان دی‌اکسید کربن موجود در خون شما به حالت طبیعی باز می‌گردد و کم‌تر احساس تنگی نفس پیدا می‌کنید. اما دانشمندان معتقدند آموزش این تکنیک به افرادی که معمولا دچار نگرانی هستند چندان ساده نیست چرا که آن‌ها در این حالت معمولا احساس خفگی می‌کنند و به همین دلیل به طور ناخودآگاه شروع به کشیدن نفس‌های عمیق می‌کنند.

اما در صورتی که آن‌ها با تمرین کردن این روش را کنار بگذارند ظرف مدت کوتاهی می‌توانند به خود مسلط شوند و ترس را کنار بگذارند.

مواد غذایی که فکرش را نمی کنید ولی برای بدن مضر هستند؟!

بسیاری از موادغذایی با ارزش در صورت استفاده بی رویه یا نابه جا می تواند مضر باشد

مواد غذایی مفیدی که می تواند مضر باشد

محققان آمریکایی دریافته اند که رژیم غذایی مدیترانه ای می تواند خطر ناراحتی های قلبی را در بیماران قلبی افزایش دهد. در این مطلب به چند نوع از این مواد غذایی اشاره می کنیم که باید در مورد مصرف آن دقت کرد.

به گزارش سلامت نیوز این مواد غذایی عبارتند از :

گریپ فروت:

این میوه ماده ای به نام نارینجنین (Naringenin) دارد که میزان قند خون را متعادل می کند با تحریک کبد در سوخت چربی اضافه، مانع بروز سندروم سوخت و ساز که زمینه ساز بیماری دیابت است می شود.

اما این میوه می تواند میزان هورمون استروژن در بدن را افزایش دهد. زنان مسن تری که روزی یک چهارم گریپ فروت را مصرف می کنند ۳۰ درصد بیشتر در معرض ابتلا به سرطان سینه قرار دارند. اگرچه این میوه منبع عالی ویتامین C، فیبر و فیتونیوترینت ها است، مصرف روزی نصف این میوه یا ۲۵۰ میلی لیتر آب میوه آن کافی است. هرچند مصرف بیش از یک لیتر آب گریپ فروت یا ۲ عدد در روز، به بدن ضرر می رساند و باید از آن پرهیز شود.

* زردچوبه:

کورکومین موجود در این ادویه علاوه بر تسکین علائم سندروم تحریک پذیر روده (IBS) نقش محافظت از کبد و کمک به هضم چربی و خاصیت ضدتوموری نیز دارد. تحقیقاتی که توسط محققان آمریکایی انجام گرفته نشان می دهد مصرف ۲ وعده غذایی حاوی زردچوبه، در پیش گیری از بیماری آلزایمر موثر است. اگرچه مصرف میزان متعادل این ادویه برای بدن مفید است اما مصرف روزی بیش از ۱۰۰ میلی گرم می تواند منجر به زخم معده شود.

از آن جایی که زردچوبه باعث رقیق شدن خون می شود، در صورتی که خون ریزی دارید، قرار است عمل شوید یا داروی رقیق کننده خون مصرف می کنید، از مصرف زیاد آن بپرهیزید. مصرف زیاد آن، میزان قند خون را کاهش می دهد. باید مصرف زردچوبه را به هفته ای یک قاشق مرباخوری محدود کنید.

* سویا:

از این دانه در تهیه سس و شیرسویا استفاده می شود. سویا نسبت به گوشت، حاوی چربی اشباع شده کمتری است و حاوی مقادیر فراوانی اسید چرب امگا۳ است که برای سلامت قلب مفید است دانه سویا تصفیه نشده نیز حاوی تمامی ۷ اسیدآمینه اساسی لازم برای حفظ و بازسازی تمامی بافت های بدن از عضلات تا مو می باشد.

از طرف دیگر سویا حاوی مقادیر زیادی مواد شیمیایی است که مانع هضم پروتئین و جذب مواد معدنی می شود و نیز روی سوخت و ساز بدن تاثیر می گذارد. اگرچه سویا خطر بروز سرطان سینه را کمی کاهش می دهد اما تحقیقی که در آمریکا انجام گرفت نشان داد مصرف مکمل های سویا می تواند برای افرادی که از این بیماری جان سالم به در بردند، کمی خطرناک باشد.

مکمل های سویا حاوی مقدار بالای ایزوفلاوانز (Isoflavones) شبیه به استروژن است که سلول های تومور را به تقسیم و تکثیر تشویق می کند. کارشناسان، مصرف روزی یک وعده فرآورده تصفیه نشده سویا را توصیه می کنند.

* فلفل:

کپسیسین (Capsaicin) موجود در فلفل، درد را تسکین می دهد، گردش خون را بهبود می بخشد و با تومورهای سرطانی مقابله می کند. مصرف فلفل باعث کاهش وزن در افراد چاق می شود.

اما محققان دانشگاهی معتقدند، مصرف روزی یک دانه فلفل تند، خطر سرطان معده را ۱۵ درصد افزایش می دهد و سندروم تحریک پذیر روده را نیز تشدید می کند. فلفل با کاهش حفاظ های معده باعث زخم، سوءهاضمه و یا سوزش سردل می شود. برای به دست آوردن حداکثر فایده، هفته ای ۳ عدد فلفل همراه با رژیم غذایی متعادل بخورید.

* ماهی چرب:

ماهی های ساردین، آزاد و ماکرو سرشار از امگا۳ هستند که مانع بیماری قلبی می شود و سلامت مغز را نیز تقویت می کند. ماهی های چرب غنی از ویتامین های A و D نیز می باشند. ماهی های چرب یکی از مواد غذایی نادر، حاوی ویتامین D است که معمولا با قرار گرفتن در معرض نور خورشید در بدن تولید می شود.

ویتامین D، سراتونین (Seratonin) را -نوعی هورمونی که روی روحیه فرد تاثیر مثبتی می گذارد- تقویت می کند. اما سموم موجود در دریاها که در بافت های چربی تجمع پیدا می کنند، با محدود کردن توانایی تولید انسولین در بدن، خطر ابتلا به بیماری دیابت را افزایش می دهد. بنابراین مصرف هفته ای ۱۴۰ گرم به افراد عادی توصیه شده و زنان در سن باروری و کودکان نباید هفته ای بیش از ۲ وعده ماهی چرب بخورند.

خواب ناکافی و استرس باعث ایجاد پیری زودرس پوست می‌شوند

یک متخصص پوست و مو اظهار کرد: استرس‌های سلولی و رادیکال‌های آزاد یکی از علل مهم پیری زودرس پوست هستند که عواملی چون مصرف دخانیات، آلودگی هوا، سوء تغذیه، رژیم‌های سخت و خواب ناکافی، تشدید کننده این عارضه هستند.دکتر بهروز باریک بین ضمن بیان مطلب فوق گفت: به کرات دیده می‌شود در افرادی که به واسطه مشاغل خاص مانند پرستاران مجبور به انجام کار در شیفت شب هستند، چین و چروک و پیری زودرس پوست بیشتر دیده می‌شود که مهمترین علت آن نیز کم خوابی و سیکل نادرست خواب و بیداری در آنان است و در نتیجه موجب استرس روحی و تغییرات ثانوی در سلول‌ها می‌شود.

وی تصریح کرد: به طور کلی داشتن آرامش روحی و دوری از استرس‌ یکی از رموز مهم سلامتی و داشتن پوست شاداب و جلوگیری از پیری زودرس پوست است.

این متخصص پوست و مو در پایان توصیه کرد: بهتر است، فرصت کافی برای خواب مناسب در برنامه روزانه افراد قرار گیرد تا با ایجاد آرامش روحی در خود و اطرافیان از استرس‌ها و اضطراب روزانه کاسته شود؛ چرا که این مسئله به صورت ناخودآگاه اثر مهمی بر سلامت عمومی و همچنین سلامت پوست دارد.

چربی های مفید برای افراد دیابتی

چربی یکی از درشت مغذی هایی است که در برنامه ی غذایی روزانه ی ما باید حتما گنجانده شود.

توصیه ی متخصصین تغذیه بر آن است که 25 تا 30 درصد انرژی دریافتی ما باید از مواد چرب باشد ولی همان طور که در قسمت قبل اشاره شد برای کاهش خطر ابتلا به بیماری قلبی به ویژه در بیماران دیابتی سعی کنید که چربی ناسالم کمتری(چربی اشباع و ترانس) را مصرف نموده و به موازات آن با مصرف چربی های سالم از قلب تان محافظت نمایید.

البته این نکته غیر قابل انکار است که تمام چربی ها پُرکالری هستند، لذا بسیار مهم است که مراقب میزان چربی دریافتی خود باشید. به موازات این که شما منابع چربی اشباع و ترانس را از رژیم غذایی تان حذف می کنید به جای آن ها چربی های سالم را جایگزین خواهید نمود. برای مثال به جای مصرف یک میان وعده ی پُرچرب در بعدازظهر می توانید 8 تا 10 عدد بادام میل کنید. با این روش کالری یکسانی دریافت می کنید ولی این تغییر برای سلامت قلب تان قطعا مفید خواهد بود.

چربی های سالم:

چربی های سالمی که برای سلامت شما مفید هستند و می بایست مصرف آن ها را در رژیم غذایی روزانه تان بگنجانید شامل موارد ذیل می باشند:

1- چربی تک زنجیره ای غیر اشباع:

چربی های تک زنجیره ای غیر اشباع را به عنوان چربی های خوب و یا سالم می شناسند چرا که می توانند سطوح کلسترول بد شما (LDL) را کاهش دهند.

منابع چربی تک زنجیره ای غیر اشباع عبارت هستند از:

* روغن کانولا

* مغزهایی نظیر: بادام، بادام هندی، گردو و بادام زمینی

* روغن زیتون و زیتون

* کره ی بادام زمینی و روغن بادام زمینی

* کنجد

متخصصین تغذیه توصیه می کنند که مصرف چربی تک زنجیره ای غیر اشباع بیشتری را نسبت به چربی اشباع یا ترانس در رژیم غذایی خود بگنجانید. برای آن که رژیم غذایی شما حاوی چربی تک غیر اشباع بیشتری گردد سعی کنید روغن هایی مانند روغن کانولا و یا زیتون را جایگزین مارگارین و یا روغن های شیرنی پزی کنید.

یک راه ساده برای مصرف چربی تک زنجیره ای غیر اشباع بیشتر، استفاده از بذرهای کنجد بر روی سالاد است.

البته از طرف دیگر باید توجه داشته باشید که مغزها و روغن ها به مانند بقیه ی چربی ها حاوی کالری زیادی هستند. اگر در تلاش برای کاهش و یا حفظ وزن تان هستید بایستی که مقادیر کمتری از این غذاها را مصرف نمایید؛ برای مثال 6 عدد بادام و یا 2 عدد گردو میزان کالری ای مشابه با 1 قاشق چای خوری روغن و یا کره دارد. بر همین اساس برای آن که وزن تان کنترل شود با متخصص تغذیه ی خود مشاوره نمایید تا بدون افزایش یافتن کالری دریافتی تان چربی های سالم را به رژیم غذایی تان بیفزایید.

2- چربی چند زنجیره ای غیر اشباع:

چربی های چند زنجیره ای غیر اشباع نیز چربی های سالمی هستند.

نظر متخصصین رشته های مختلف پزشکی بر آن است که این چربی ها را نیز به مانند چربی های تک زنجیره ای غیر اشباع در رژیم غذایی خود بگنجانید.

منابع مرسوم چربی های چند زنجیره ای غیر اشباع عبارت هستند از:

* روغن ذرت

* روغن بذرکتان

* روغن سویا

* روغن آفتابگردان

* گردو

* تخم کدو تنبل یا آفتابگردان

* مارگارین نرم

3- اسیدهای چرب امگا 3

حتما شما هم زیاد از امگا 3 شنیده اید. باید بدانید که اسیدهای چرب امگا 3 به پیشگیری از انسداد عروق کمک می کند. برخی از ماهی ها غنی از اسیدهای چرب امگا 3 هستند. متخصصین تغذیه توصیه می کنند که هفته ای 2 تا 3 بار ماهی غیر سرخ شده مصرف نمایید.

منابع امگا 3 عبارت هستند از:

* شاه ماهی

* ماهی خال مخالی

* قزل آلا

* ساردین

* سالمون

برخی از منابع گیاهی اسیدهای چرب امگا3 عبارت هستند از:

* توفو و دیگر محصولات سویا

* گردو

* بذرکتان و روغن بذر کتان

یک نکته ی مهم:

توجه داشته باشید از آن جا که برخی از ماهی ها حاوی محتوای جیوه ی بالایی هستند توصیه می شود زنانی که احتمال بادار شدن دارند، یا باردار هستند، زنان شیرده و کودکان کم سن و سال می بایست انواع ماهی هایی که محتوای جیوه ی کمتری دارند را مصرف نمایند و نباید بیشتر از 360 گرم در هفته ماهی و دیگر غذاهای دریایی را مصرف نمایند.

حیوانات خانگی و دام ها از عوامل ایجادکننده بیماری های قارچی است

حیوانات خانگی و دام ها از عوامل ایجاد کننده بیماریهای قارچی و شیوع انواع کچلی است.

دکتر” امیریزدان پرست “افزود: حیوانات موجب انتقال عفونت های قارچی پوستی شده و همچنین باعث شیوع انواع کچلی مختلف می شوند، از این رو باید نکات بهداشتی را در مورد تماس با حیوانات خانگی رعایت کنیم.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی ایران در مورد شیوع بیماری قارچی کچلی افزود: در آرایشگاه ها در صورت آلودگی وسایلی مثل کلاه، لباس، حوله ، شانه و حتی ماشین های اصلاح ، سرتراشی و قیچی های آرایشگاه این بیماری منتقل می شود.

وی افزود: حتی پشت صندلی سینماها و اتوبوس ها ، دیوار و کف حمام های عمومی و اسکناس های آلوده نیز موجب انتقال و گسترش این بیماری می شود.

یزدان پرست ادامه داد: کودکان بالای چهار سال نسبت به عفونت کچلی سر حساس ترند و مهمترین عامل در انتقال سریع عفونت، تماس افراد ناقل یا بیمار با افراد سالم است.

وی با بیان این که فراوانی عفونت های قارچی بیمارستانی در سال های اخیر افزایش یافته است ، گفت : امروزه یکی از مشکلات بهداشتی موجود در بیمارستان ها ، مهار عفونت های قارچی است و میزان پیدایش عفونت های قارچی در بخش مراقبت های ویژه بیشتر از سایر قسمت های بیمارستان است که بسیاری از این موارد به علت مصرف طولانی مدت کاتترهای (رگ های مصنوعی)عروقی است.

یزدان پرست خاطرنشان کرد: بیماری های قارچی پوستی می تواند در اثر انتقال و استقرار قارچ روی دست کارکنان بخش های مختلف بیمارستان و گونه های دیگری از این عفونت در بیماران ناتوان و بستری در بیمارستان شیوع یابد.

وی گفت: همچنین تعدادی از قارچ ها از طریق خاک منتقل می شود، بنابراین بعد از کار در باغچه و تماس با خاک ، باید دست ها را حتما ضدعفونی کرد.

این متخصص یادآور شد: لنفوم، پیوند مغز استخوان یا پیوند اعضا ، دیابت، سوختگی های شدید ، تولد نارس، شیمی درمانی ، مصرف داروهای تضعیف کننده ایمنی، مصرف آنتی بیوتیک ها ، کاتتر و بستری شدن طولانی مدت در بیمارستان از عوامل مستعد کننده برای بروز عفونت های قارچی است.

وی تاکید کرد: گاهی اوقات در اثر تجویز نادرست آنتی بیوتیک ها ، اجازه رشد بیش از حد به قارچ ها داده می شود؛ بنابراین روش های اصلی کنترل عفونت برای پیشگیری از استقرار قارچ در کاتترهای داخل عروقی باید حتما رعایت شود، به طور مثال رعایت بهداشت دست، به خصوص مالیدن الکل و دتول ( ماده ضدعفونی ) به دست ها قبل از گذاشتن هر نوع کاتتر و نیز تعویض بموقع کاتتر ضروری است.

به گفته این متخصص روش دیگر کنترل عفونت قارچی شامل محدود کردن وسعت و زمان درمان آنتی بیوتیک و انتخاب داروی مناسب برای قارچ است.

خطر پولیپ روده بزرگ در مردان

به گزارش سلامت نیوزبه نقل از ای بی سی نیوز، احتمال عود این گونه پولیپ ها و سرطانی شدن آنها نیز در میان افراد چاق و کسانی که بیش از 65 سال سن دارند، بیشتر دیده می شود.

متخصصان معتقدند افرادی که سه یا تعداد بیشتری پولیپ دارند یا پولیپ های بیشتری از روده آنان برداشته شده به میزان قابل ملاحظه ای در معرض خطر رشد پولیپ جدید هستند. به همین دلیل در چنین مواردی توصیه کرده اند که مبتلایان به سه یا تعداد بیشتری پولیپ در مدت سه سال مجددا تحت کولونوسکپی قرار گیرند.

محققان امیدوارند یافته های فوق سبب شود افرادی که در معرض خطر هستند، به مراجعه بیشتر جهت بررسی های بالینی به ویژه کولونوسکپی بپردازند و با انجام کولونوسکوپی مجدد و برداشتن پولیپ های ایجاد شده می توان احتمال بروز سرطان را کاهش داد.

پس از 65 سالگی این احتمال واقعا افزایش می یابد و لذا اهمیت انجام کولونوسکپی با افزایش سن مشخص می شود و از آنجا که چاقی یکی از عوامل موثر و خطر زاست، کاهش وزن نیز یکی ازروش های موثر در کاهش احتمال عود پولیپ به شمار می رود.

تغذیه وسلامتی

15ماده‌ غذایی چربی‌سوز

به نظر شما چه کسانی باید از مکمل غذایی استفاده کنند

بهترین روش رژیم غذایی برای مقابله با حساسیت فصلی

15ماده‌ غذایی چربی‌سوز

برخی مواد در افزایش كارایی برنامه‌های رژیم‌های غذایی، بسیار موثر هستند. این مواد به‌گونه‌ای هستند كه با روند طبیعی بیومكانیكی، چربی‌های بدن را حذف می‌كنند. عملكرد این مواد چیزی شبیه به لیپوساكشن داخلی است.

این مواد مزایای زیادی دارند و وقتی همراه با خوردن این غذا‌ها به‌طور مرتب ورزش كنید، نتیجه بسیار بهتری می‌گیرید.

این مزایا شامل افزایش سوخت و ساز، افزایش نظم، انرژی بیشتر، كاهش اشتها، ارزش غذایی بالا، وجود ویتامین، مینرال (مواد معدنی) و آنتی اكسیدان است.

این 15 ماده غذایی علاوه بر اثر لیپوساكشن داخلی، سوخت و ساز بدن را بسیار افزایش می‌دهد، زیرا بدن برای هضم این مواد از انرژی زیادی استفاده می‌كند. كالری موجود در این مواد به مراتب كمتر از مقدار انرژی و كالری لازم برای تجزیه و هضم آنهاست.

برای مثال 450 گرم كنگر حدود 85 كالری دارد ولی بدن برای هضم آن 250 كالری مصرف می‌كند. همان‌طور كه خودتان متوجه شدید این موضوع باعث می‌شود بدن برای تامین كالری اضافه از چربی‌های ذخیره شده در بدن استفاده كند و این باعث لاغری شما می‌شود. البته جالب نیست كه فقط 450 گرم كنگر میل كنید. بهتر است 100 گرم از آن را با غذایی دیگر تركیب كنید و بخورید و اثر فوق‌العاده آن را ببینید. این 15 ماده غذایی شامل كنگر، توت، كلم، گل كلم، جو، لوبیا، بروكلی، خیار، بادمجان، لوبیا سبز، كاهو، خربزه یا هندوانه، قارچ، اسفناج و تره است.

این فهرست غذایی كامل نیست و بسیاری غذاهای دیگر مزایا و كاربرد مشابهی دارند.

این نكته مهم را بدانید كه باید این مواد چربی سوز را با پروتئین كم چرب و غلات تركیب كنید و میل فرمایید. شاید تعجب كرده باشید كه این فهرست معجزه آسا تنها شامل میوه و سبزیجات است. این مواد، چربی بدن را با متابولیسم‌های طبیعی و سالم حذف می‌كنند.

پروتئین گیاهی كامل نیست زیرا تمام آمینواسیدهایی كه در پروتئین حیوانی موجود است را ندارد. این رژیم برای موفق شدن، نیاز به مكمل‌های غذایی دارد كه برخی از این مكمل‌ها عبارتند از انواع غلات مانند برنج، جو، گندم، ذرت، نشاسته و انواع آجیل مثل تخم كدو تنبل، تخمه سیاه، دانه كنجد، گردو، بادام و... شما می‌توانید از مكمل‌های گیاهی دیگری نیز استفاده كنید.

با خوردن این مواد و نوشیدن آب كافی و انجام ورزش مداوم، وزن مطلوبی را كم می‌كنید. چربی‌ای كه در بدن شما ذخیره شده چیزی بیشتر از انرژی است كه شما لازم دارید در نتیجه باید كالری كمتری را دریافت كنید تا از شر این چربی‌های اضافی خلاص شوید و آنها را بسوزانید. استفاده از این 15 ماده غذایی همراه ورزش تاثیر بسزایی در كاهش وزن دارد.

به نظر شما چه کسانی باید از مکمل غذایی استفاده کنند؟

هدف از تغذیه متعادل تامین انرژی و پروتئین همراه با تامین كلیه ریزمغذی‌ها (ویتامین‌ها و عنصر‌های معدنی) برای حفظ سلامتی بدن در هر سن و سالی است. اما گاهی در زندگی بشر شرایطی پیش می‌آید كه تامین نیازهای تغذیه‌ای ممكن است با یك رژیم غذایی معمول فراهم نشود. در چنین شرایطی به منظور ایجاد تعادل تغذیه‌ای و حفظ سلامتی بدن و پیشگیری از ابتلا به بیماری‌ها و ضرورت استفاده از داروهای شیمیایی كه بدون تردید ساده‌ترین آنها نیز بدون عوارض جانبی نیست، استفاده از مكمل‌های غذایی بهترین گزینه محسوب می‌شود.

مصرف مكمل‌های غذایی برای چه گروه‌ها و تحت‌تاثیر چه شرایطی الزامی است؟

نوزادان و كودكان: استفاده از قطره ویتامین D از بدو تولد و قطره آهن از زمان شروع غذای كمكی.

كودكان پیش‌دبستانی: مكمل روی كه كمبود آن در كشور ما گسترده است و مكمل آهن در درصدی كه كم‌خون هستند.

كودكان دبستانی دارای اختلال رشد: استفاده از مكمل‌های مولتی‌ویتامین و مینرال برای كمك به بهبود اشتها و رشد كودكان به صورت دوره‌ای و محدود.

دوران بلوغ: دوران بلوغ یكی از دوران‌های رشد سریع است. در صورتی‌كه نتوانیم از طریق یك رژیم غذایی متعادل، نیازهای این دوره را تامین كنیم، استفاده از انواع مكمل‌ها برای این دوره ضروری است. مكمل آهن، روی، گاهی مولتی‌ویتامین‌ها یا مكمل‌های غذایی پروتئینی برای نوجوانانی كه از منابع غذایی و حیوانی به اندازه كافی استفاده نمی‌كنند، ضروری است.

دوران‌های بارداری و شیردهی: مكمل آهن برای دوره بارداری ضروری است. مكمل اسید فولیك پیش از بارداری توصیه می‌شود. در صورتی‌كه وزن‌گیری مادر در دوران بارداری مناسب نباشد، مكمل‌های غذایی مناسب این دوره نیز لازم است. مادران شیردهی كه رژیم غذایی متعادل ندارند، به منظور تامین شیر و حفظ سلامتی مادر به انواع مكمل‌های غذایی نیاز دارند.

مصرف ناكافی شیر و فرآورده‌های لبنی: افرادی كه به هر دلیل نتوانند از مقدار كافی لبنیات استفاده كنند، به مكمل كلسیم و بعضی از مواد مغذی دیگر موجود در لبنیات، نیاز دارند.

افراد با شرایط كاری ویژه: افرادی كه شب‌كارند یا به صورت شیفتی كار می‌كنند، افرادی كه در معادن و دور از نور خورشید زندگی و فعالیت می‌كنند به مكمل ویتامین D و بعضی از ریزمغذی‌ها نیاز دارند.

افراد میانسال و سالمند: این افراد بر حسب شرایط خاصی كه با آن مواجه می‌شوند، به انواع مكمل‌ها نیاز دارند. به‌ عنوان مثال معده بعضی از افراد سالمند قدرت تولید فاكتور ویتامین B12 را از دست می‌دهد، در چنین شرایطی نیاز به مكمل تزریقی ویتامین B12 وجود دارد.

ورزشكاران حرفه‌ای: با توجه به نوع ورزش، مدت و شدت آن و دوره‌های طولانی تمرینات و مسابقات، نیازهای بدن‌شان با رژیم‌های غذایی معمولی تامین نمی‌شود. در چنین شرایطی استفاده از انواع مكمل‌ها برای آنها ضروری است.

بیماران بدحال: بیماران بدحال به غذاهای ویژه‌ای نیاز دارند، چون در این بیماران شرایط متعارف هضم و جذب و گاهی متابولیسم مختل می‌شود. در این بیماران مكمل‌های غذایی تنها و بهترین شیوه درمان و كوتاه كردن دوره بیماری است.

افراد با رژیم‌های غذایی نامتعادل: افرادی كه رژیم‌های غذایی نامتعادل دارند، مثلا كسانی كه از ماهی كافی در برنامه غذایی خود استفاده نمی‌كنند، استفاده از مكمل‌های امگا-3 برای ایجاد تعادل تغذیه و حفظ سلامتی لازم است.

با توجه به موارد ذكرشده مشخص می‌شود كه امروز در جهان استفاده از مكمل‌های غذایی جایگاه ویژه‌ای دارد. امید است این مطلب راهنمایی روشنگر برای مصرف بهینه مكمل‌ها در سطح جامعه ما باشد.

بهترین روش رژیم غذایی برای مقابله با حساسیت فصلی

بخور نخورهای اصلی در حساسیت فصلی

حساسیت فصلی یکی از مشکل‌هایی است که برخی از افراد در فصل بهار به آن مبتلا می‌شوند. علایم این حساسیت که معمولا با خارش، عطسه، سرفه، آبریزش بینی، قرمز‌شدن چشم‌ها و گاهی ایجاد اشک همراه است، می‌تواند در ساعت‌هایی از روز شدیدتر یا خفیف‌تر شود….

ژنتیک از موثرترین عوامل در ابتلا به حساسیت است. به عبارت ساده‌تر، اگر یکی از والدین به هر نوعی از آلرژی مبتلا باشد، ابتلای ۱ فرزند از ۳ فرزندش به این بیماری دور از انتظار نخواهد بود. در صورتی که هر دو والد به حساسیت مبتلا باشند، امکان ابتلای ۷ فرزند از ۱۰ فرزند آنها به این مشکل وجود دارد.

از طرف دیگر، مصرف برخی از موادغذایی هم می‌تواند در بهتر یا بدتر‌شدن وضعیت حساسیت فصلی افراد نقش بسزایی داشته‌باشد. حالا که دیگر پا به بهار گذاشته‌ایم و ممکن است این مشکل، مشکل خیلی از خواننده‌های عزیزمان باشد، به سراغ دکتر محمدرضا وفا، متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران رفته‌ایم تا با موادغذایی مختلفی که می‌توانند علایم حساسیت بهاری را بهتر یا تشدید کنند، بیشتر آشنا شویم.

چطور می‌توان از حساسیت فصلی درامان ماند؟

مهم‌ترین راه برای درمان یا کنترل حساسیت‌های فصلی، از بین‌بردن عامل ایجادکننده حساسیت است. اگر واکنش‌های آلرژیک و ایمونولوژیک بیش از حد طبیعی، خفیف یا حتی متوسط باشند ممکن است برای درمان آن به استفاده از داروهای مختلف نیاز نباشد. یعنی متخصص برای سرکوب‌ سیستم ایمنی برای مدتی کوتاه و از بین‌بردن عوارض حساسیت، دارو تجویز می‌کند.

به نظر شما فردی که به حساسیت شدیدی مبتلاست، باید برای معاینه و تجویز دارو به متخصص تغذیه هم مراجعه کند؟

نه، معمولا متخصصان آسم و آلرژی می‌توانند با انجام تست‌های خاصی این مشکل را تشخیص دهند و آن را درمان کنند. اگر تشخیص دهند مشکل به دلیل حساسیت به خوراکی خاصی به وجود آمده است، آن خوراکی را از برنامه‌غذایی فرد حذف می‌کنند. اگر هم تشخیص دهند واکنش‌های آلرژن به دلیل قرارگرفتن در شرایط یا محیط‌های به خصوصی بروز کرده است، توصیه می‌کنند فرد از قرار گرفتن در چنین شرایط یا محیط‌هایی دوری کند تا علایم بیماری او هرچه سریع‌تر تخفیف یابد. به‌طور کلی، شناسایی و حذف ماده آلرژن (چه خوراکی و چه غیرخوراکی) از اساسی‌ترین راه‌های کنترل و درمان حساسیت فصلی محسوب می‌شود.

برخی افراد برای درمان حساسیت‌های فصلی خود مکمل‌های غذایی مختلفی مصرف می‌کنند. این کار موثر است؟

به هیچ ‌وجه، مصرف مکمل‌های غذایی مختلف از جمله مکمل آهن، روی، کلسیم یا … نمی‌تواند باعث درمان یا حتی کنترل کامل آلرژی‌های فصلی شود. البته ممکن است برخی از موادغذایی بتوانند در تشدید یا تخفیف علایم حساسیت موثر باشند اما هیچ‌کدام از خوراکی‌ها و عناصر نمی‌توانند کاملا باعث از بین رفتن این بیماری شوند. از طرف دیگر ما نمی‌توانیم خوراکی خاصی را معرفی کنیم و بگوییم که همه افراد مبتلا به حساسیت می‌توانند با حذف آن، بیماری خود را سرکوب کنند چون ممکن است نوع حساسیت به موادغذایی از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.

مصرف کدام یک از خوراکی‌ها باعث تشدید علایم حساسیت فصلی می‌شود؟

خوراکی‌های محرک؛ یعنی فردی که به حساسیت فصلی مبتلاست یا سابقه ابتلا به آن را دارد، باید تا می‌تواند دور ادویه‌ها، غذاهای تند، بودار، خوراکی‌های فرآوری‌شده (مانند سوسیس، کالباس و…) و غذاهای سرخ‌کردنی را خط بکشد. البته به یاد داشته باشید که این غذاها اصلا نمی‌توانند عامل اولیه ابتلا به حساسیت فصلی باشند و مصرف آنها ممکن است فقط شرایط فرد مبتلا به حساسیت را بدتر و علایم حساسیتش را شدیدتر کند.

آیا مصرف خوراکی‌های خاصی هم برای فروکش‌کردن علایم حساسیت فصلی توصیه می‌شود؟

بله. بین خوراکی‌های مختلف، مصرف میوه‌ها و سبزی‌های تازه و آب می‌تواند کمی عوارض حساسیت فصلی را کاهش دهد.

آیا درست است که برخی از میوه‌ها یا صیفی‌ها از موادغذایی آلرژن محسوب می‌شوند؟

بله، ممکن‌است مصرف برخی میوه‌ها مانند کیوی یا برخی از صیفی‌ها مانند بادمجان یا گوجه‌فرنگی باعث تشدید واکنش‌های آلرژیک شود. البته این موضوع به حساسیت‌های فردی هم مربوط است. یعنی گاهی برخی مبتلایان به حساسیت فصلی اصلا به میوه یا صیفی‌هایی که نام بردیم، حساسیت نداشته باشند یا برخی مبتلایان به میوه‌های بیشتری واکنش نشان دهند.

اگر فردی برای اولین‌بار به حساسیت فصلی مبتلا شود، باید از کجا متوجه شود که به کدام یک از خوراکی‌ها حساسیت بیشتری دارد؟

آزمون‌های حذف موادغذایی از ساده‌ترین راه‌های کنترل و درمان حساسیت فصلی در افرادی است که برای اولین‌بار به این بیماری مبتلا شده‌اند. یعنی این افراد باید هر روز یکی از خوراکی‌های فصلی موجود در برنامه‌غذایی‌شان را حذف کنند تا به نتیجه موردنظر که همان شناسایی خوراکی آلرژن است، دست پیدا کنند.

برخی افراد ادعا می‌کنند مصرف غذاهای دریایی هم می‌تواند در آنها ایجاد آلرژی کند. آیا این ادعای درستی است؟

تا حدودی بله، اگر فردی برای اولین‌بار غذاهای دریایی مانند ماهی یا میگو مصرف کند یا پس از سال‌ها این غذاها را بخورد، ممکن است به آنها حساسیت نشان دهد یا علایم حساسیت او شدیدتر شود، بنابراین این گروه از افراد باید ماهی یا میگو را برای مدتی از برنامه‌غذایی‌شان حذف کنند تا شرایط‌شان بهبود یابد.

داروخانه

داپسون

داکاربازین

داپسون

(نام تجاری: Aulosulfon)

گروه دارویی: سولفونامید

گروه درمانی: ضد جذام

شکل دارویی: قرص

مصرف در دوران حاملگی: گروه C

موارد مصرف: آلودگی به توکسوپلاسموز , جذام , درماتیت , ایدز , آلودگی قارچی

میزان مصرف: از 50 تا 100 میلی گرم متفاوت است (یک تا دو بار در روز)

موارد مانع: حساسیت شدید دارویی به داپسون و سولفونامید

عوارض جانبی: زردی (یرقان) , استفراغ , تشنج , تهوع , بی خوابی , کم خونی

توجهات: آزمایشهای خونی و کبدی به صورت منظم تکرار شود.

آموزش: در بیماران میتلا به فاویسم با احتیاط استفاده شود. در کمتر از 6 ماه بیمار مبتلا به جذام می بایست بهبود یابد یا رو به بهبودی رود. در صورت زردی و تب به پزشک مراجعه شود.

شرایط نگهداری: به دور از نور و در جای خشک و خنک نگهداری شود.

نکته: --- توضیحات:

این بخش تنها به منظور استفاده دانشجویان به عنوان یک منبع تهیه شده است. برای تجویز یک دارو به نزد پزشک مراجعه کنید.

راهنما:

تعریف گروه های دارویی در تاثرات دوران حاملگی:

- گروه A: مجاز به استفاده

- گروه B: مجاز به استفاده

- گروه C: احتیاط فراوان و فقط در صورت لزوم

- گروه D: غیر مجاز مگر در شرایط ویژه به صورت حداقل

- گروه X: کاملا غیر مجاز

داکاربازین

(نام تجاری: DtIC)

گروه دارویی: آلکیله کننده

گروه درمانی: ضد سرطان

شکل دارویی: تزریقی

مصرف در دوران حاملگی: گروه D

موارد مصرف: سرطان های خونی , سرطان پوست (ملانوم بدخیم)

میزان مصرف: 2 تا 4.5 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز به مدت 10 روز

موارد مانع: حساسیت شدید دارویی , واکسن ویروس های زنده و آبله مرغان

عوارض جانبی: عوارض خونی , اسهال , زخم دهان , استفراغ , بی اشتهایی , کم خونی

توجهات: این داور باید فقط از طریق وریدی استفاده شود. بهتر است شمارش سلول های خونی به طور منظم انجام شود.ارجح است بیمار در ابتدای درمان در بیمارستان بستری شود.

آموزش: بیمار می بایست با پزشک در پیگیری آزمایشها همکاری کند.تاری دید و اختلال حس , نشانه مسمومیت است.

شرایط نگهداری: محلول آماده تا 8 ساعت در دمای معمولی نگهداری شود.

نکته: --- توضیحات:

این بخش تنها به منظور استفاده دانشجویان به عنوان یک منبع تهیه شده است. برای تجویز یک دارو به نزد پزشک مراجعه کنید.

راهنما:

تعریف گروه های دارویی در تاثرات دوران حاملگی:

- گروه A: مجاز به استفاده

- گروه B: مجاز به استفاده

- گروه C: احتیاط فراوان و فقط در صورت لزوم

- گروه D: غیر مجاز مگر در شرایط ویژه به صورت حداقل

- گروه X: کاملا غیر مجاز

داروهای طبیعی

جو

گیاهی جهت تنظیم هورمون های زنانه

یك متخصص تغذیه گفت: مصرف این گیاه باعث تولید استروژن و تعادل هورمون‏های طبیعی در بدن زنان می‌شود.

مرتضی صفوی افزود: دانه‏‌های «جو» به دلیل دارا بودن نوعی آلكالوئید به نام «هوردنس» اثری مقوی بر قلب دارد و در درمان تنگی‌تنفس مؤثر است.

وی گفت: «جو» ملین است و برای بیماری‌‏های گوارشی، لوزالمعده، صفرا، مجاری ادراری و عفونت‏های مخاطی بسیار مفید و مؤثر است. بیسكویت جو بهترین دارو برای درمان یبوست است و حتی نفخ و شكم درد را از بین می‏‌برد كه بهتر است به همراه آب میل شود.

این متخصص تغذیه افزود: گلوتن موجود در «جو» ماده‏ای نرم، سازگار و آرام بخش است و به علت آبدار بودن موجب رفع عطش می‌شود و باعث انقباض عضلانی، اضطراب و تورم شكم هم نمی‌‏شود.

صفوی گفت: در طب سنتی «جو» ماده محرك برای تولید شیر در زنان شیرده است. در سایر زنان نیز «جو» باعث تعادل هورمون‏های طبیعی بدن و تولید استروژن می‏شود كه رشد سالم سینه را به همراه دارد.

اعتیادوموادمخدر

58 درصد افراد معتاد حاشیه‌‏نشین هستند

70درصد همسران افراد معتاد پس از...

آموزش پیشگیری از اعتیاد برای سربازان

58 درصد افراد معتاد حاشیه‌‏نشین هستند

معاون مبارزه با مواد مخدر نیروی انتظامی اردبیل, گفت: در طول 5 ماه گذشته؛ بیش از 600 کیلوگرم انواع مواد مخدر در استان اردبیل کشف شده است که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته از رشد 111 درصدی برخوردار بوده است. سرهنگ جعفر محمد صادقی باغمیشه, معاون مبارزه با مواد مخدر نیروی انتظامی اردبیل, در گفت و گو با خبرنگار ایلنا, افزود: بر این اساس 153 کیلو تریاک با رشد 84 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته, 2 کیلو و 600 گرم هروئین با کاهش 15 درصد نسبت به سال قبل, 14 کیلو و 500 گرم حشیش با رشد 382 درصد و 43 کیلوگرم گراس با حدود 400 درصد رشد نسبت به مشابه سال گذشته، کشف شده است.

وی گفت: در این رابطه, مجموعاً یک هزار و 544 نفر دستگیر و 8 باند مهم و گسترده منهدم شده و 37 نفر قاچاقچی و نیز حدود 351 نفر توزیع کننده, حمل کننده و نگهدارنده مواد مخدر دستگیر شده‌‏اند. وی افزود: همچنین, در این رابطه یک‌‏هزار و 506 معتاد دستگیر و 856 پرونده تشکیل و تحویل مقامات قضایی استان شده است. وی خاطرنشان کرد: همچنین در طول این مدت 61 دستگاه خودرو و موتورسیکلت و 28 دستگاه تلفن همراه از قاچاقچیان، توقیف و چهار قبضه اسلحه از آنها کشف و ضبط شده است.

وی, با بیان راه‌‏های مبادی ورودی مواد مخدر به استان اردبیل, گفت: بیشتر مواد مخدر کشف شده در استان، بر اساس تحقیقات و پیگیری‌‏های به عمل آمده از استان‌‏های فارس, مشهد و تهران، وارد استان اردبیل می‌‏شود و این معاونت امسال در راستای تشدید مبارزه با سوداگران مرگ، اقدام به شناسایی اعضای باندهای فعال, تهیه شناسنامه برای معتادان و به دست آوردن آمار تقریبی از آنها, شناسایی نقاط آلوده در سطح استان و اجرای چند مرحله عملیاتی کرده است. وی افزود: با برنامه‌‏ریزی صورت گرفته، قرار است 12 مرحله از عملیات، همزمان با سراسر کشو ر در استان اردبیل نیز تا پایان امسال برگزار شود که امیدواریم با اجرای آن، شاهد کاهش بلایا و گرفتاری ناشی از این مصرف این ماده خانمان‌‏سوز، بین خانواده‌‏ها باشیم.

صادقی تصریح کرد: خانواده‌‏ها به خصوص پدر و مادر، دقت کافی و لازم را بر روی تربیت فرزندان و کنترل دقیق رفت آمد آنها داشته باشند و طبق آمار و تحقیقات صورت گرفته 58 درصد افراد گرفتار در دام اعتیاد ساکن حاشیه شهر هستند که دولت و مسوولان باید با ایجاد مراکز ورزشی, فرهنگی و تفریحی در حاشیه شهرها و نقاط مستعد برای انحرافات اجتماعی، جلوی این معضل بسیار خطرناک را بگیرند و از انجام کارهای پیشگیرانه دریغ نکنند

70درصد همسران افراد معتاد پس از...

یك كارشناس حقوقی قوه قضاییه دادگستری استان اصفهان گفت: «شواهد و پرونده‌های موجود در دادگاه نشان می‌دهد،70 درصد از زنان بعد از ازدواج متوجه اعتیاد همسرشان می‌شوند.»عاطفه كشكولی افزود: «برخی نیز در بدو ازدواج از اعتیاد همسرشان مطلع بودند، اما با تفكر كمك به ترك اعتیاد همسرشان اقدام به ازدواج كردند كه تنها درصد ناچیزی به دلیل همكاری خانواده موفق بوده‌اند.»

وی با اشاره به‌ اینكه بسیاری از این خانواده‌ها استناد به‌جواب آزمایش را دلیل ازدواج خود عنوان می‌كنند، اظهار داشت: «جواب آزمایش عدم اعتیاد برای ازدواج دلیل صد درصد مستندی نمی‌تواند باشد.» این كارشناس با بیان اینكه در سال‌های اخیر اعتیاد بیشترین دلیل مراجعه به مراكز مشاوره و درخواست طلاق است، گفت: «تحقیق و گذراندن دوران نامزدی می‌تواند در جلوگیری از این ازدواج‌ها تاثیرگذار باشد.

آموزش پیشگیری از اعتیاد برای سربازان

هومان نارنجی‌ها مدیركل امور فرهنگی و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام كرد: دوره ملی آموزش پیشگیری از اعتیاد برای سربازان و مربیان نظامی این افراد برگزار می‌شود.

به گزارش ایسنا ، مدیركل امور فرهنگی و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر در توضیح این خبر گفت: همچنین گنجانده‌شدن بروشورهای حاوی آموزش‌های پیشگیرنده از اعتیاد در دفترچه اعزام به خدمت سربازان در دست اجراست.

او افزود: علاوه بر این ، بسته‌های آموزشی نیز با هدف پیشگیری از اعتیاد برای سربازان و مربیان نظامی سربازان در حال آماده‌سازی است.

این مقام مسوول ستاد مبارزه با مواد مخدر در این باره یادآور شد: برگزاری این دوره آموزشی برای پیشگیری از اعتیاد سربازان و مربیان نظامی كشور با اهداف خاصی چون افزایش سطح آگاهی و شناخت این افراد نسبت به ماهیت مواد مخدر و عوارض آن‌ها صورت می‌گیرد.

وی خاطرنشان كرد: در این دوره آموزشی، موضوعاتی چون آموزش مهارت‌های زندگی اعم از حل مساله، تصمیم‌گیری درست، نه گفتن و مقاومت در برابر فشارهای غیرمنطقی و كنترل اضطراب و استرس در دستور كار است.

او برگزاری این دوره‌های آموزشی برای سربازان را در جلوگیری از گرایش آن‌ها به اعتیاد به عنوان یكی از گروه‌های در معرض خطر گرایش به مواد مخدر موثر و مفید دانست.

دانش و فناوری

همراه اول

ایرانسل

رایتل

یادبگیریم

نرم افزار

اندروید

دریافت همه

همراه اول

آهنگ پیشواز

کدهای میانبرودستوریUSSD

انتقال شارژ

جیرینگ

چگونگی فعال کردن اینترنت موبایل

آهنگ پیشواز

روش فعال سازی اوای انتظار

آهنگ پیشواز

روش فعال سازی اوای انتظار

فعال سازی اهنگ پیشواز همراه اول از دوطریق:

1- یک پیام کوتاه بدون متن یا درون پیام کد اهنگ پیشوازتون(کد اهنگ پیشواز درقسمت زیر دربرنامه هست)به شماره8989 ارسال کنید.

________________

2-به شماره 09990زنگ بزنید(استفاده از این یرویس رایگان میباشد)بعد333بزنید بعد1برای قطع سرویس دکمه5 وبرای فعال سازی دکمه3بزنید

دراینجا از شما کد اهنگ پیشواز میخواد که وارد میکنید ودراخرکد پیشواز#بزنید به این صورت30169# ودراخرخانومه میگه سرویس پیشوازشما با موفقیت انجام شد

نظریادتون نره

__________________

سایت کدها

برای دریافت کدهای پیشواز همراه اول به ادرس زیر مراجعه کنید

www.rbt.mci.ir

آهنگ پیشواز

دسته اول

دسته دوم

دسته اول

سری اول

سری دوم

سری سوم

سری چهارم

نوحه

محسن یگانه:

سکوت 10120

رگ خواب 10119

بمون 10135

آسمان همیشه ابری نیست 10140

علی خزایی:

میمیرم برات 10113

احسان خواجه امیری:

نمی دونم 10115

خواب وبیداری 10112

خلاصم کن 10138

سامی یوسف:

مادر 10142

محمد 10141

صلوات 10146

مادر به زبان انگلیسی 10141

اقتباسی:

پیانو 10149

پت ومت 10162

ازسرمین های شمالی 10164

نل 10161

پیانو 10154

موسیقی 10077

موزارت 10096

طلایی 10070

پاپیون 10067

سرودخاک 30063

داغ فراق 30062

گیتار 20070

لوسین 10065

هرکول پوارو 10066

پاپیون 10067

موزارت 10069

ناوارو 10105

عموعباس 10106

بوی سیب 10109

قشنگترین بابای دنیا 10111

یلدا 10125

آنشرلی 10160

پلنگ صورتی 10163

مهدی نیکخواه:

30133 مادر

30134 تست

30136 نگاهم کن

30137 باتوباشم

30138 خداحافظ1

30139 خداحافظ2

30140 پریزاد

30146 گل لاله

حامدطاها:

30141 آسمون

30142 نیایش

30143 مرحله

30145 نفس

30147 یه امشب فکرکن

30148 اگه برگردی ببینی

سهیل تهرانی:

30149 انتظار

30150 باورم کن

30151 صدای من

30152 به من بگو

30153 باورندارم

30154 آخرین حرف

30155 اروم آروم سهراب پاکزاد

30156 عاشقت داره میره رضاهاشمیان

30157 بی تفاوت سعید قاسمی

حمیدطالب زاده:

30158 مگه نه

30159 ریشه

30163 هجرت

30160 همه چیم تو رضا عنایتی

30159 دارم عاشق میشم پژمان کلانی

30162 زمستون پوژنگ پروازی

30164 تومیدونی ادریس منصوری

30165 آروم نشدباحرفام ادریس منصوری

30166 باور پیام مقامی

30167 خدایا پیام مقامی

30168 کوچ پدرام محبوبیان

30169 خواب جاده ها(امام زمان عج) علی آه نک

30170 بهترین ترانه کیارش حسنزاده

علیرضا افتخاری:

30171 چشم به راه

30172 انتظار

30173 بردی ازیادم

30174 نورخدا

30175 نگاه قشنگ

30176 دل را ببین

30177 یه چکه ماه

30177 یه چکه ماه علیرضا افتخاری

30200 یه لحظه چشمات رو ببند گروه هفت

30147 یه امشب فکرکن حامد طاها

10125 یلدا اقتباسی

30197 یاد تو 2 مانی رهنما

30196 یاد تو 1 مانی رهنما

30206 گل پامچال فریبرزلاچینی

30146 گل لاله مهدی نیکخواه

30168 کوچ پدرام محبوبیان

30201 کاشکی محسن چاوو شی

30208 چشمهای تو فتحعلی اویسی

30212 چشم سیاه 1 علیرضا اویسی

30171 چشم به راه علیرضا افتخاری

10214 چراغ شب تیره فخری

10145 چرا عمو عباس دیر کرد ملاباسم

10163 پلنگ صورتی اقتباسی

30140 پریزاد حامد طاها

30079 پرستوی مهاجرم خلج

10162 پت و مت اقتباسی

10067 پاپیون اقتباسی

30189 ولايت عشق2 محمد اصفهانی

30188 ولايت عشق 1 محمد اصفهانی

30221 واست مي ميرم گروه هفت

30096 هیاهوی ملک محمد زمانی

30160 همه چیم تو رضا عنایتی

10066 هرکول پوارو اقتباسی

30163 هجرت حمید طالب زاده

30136 نگاهم کن مهدی نیکخواه

30175 نگاه قشنگ علیرضا افتخاری

30142 نيايش حامد طاها

30232 نورخورشید فرمان فتحعلیان

30174 نورخدا علیرضا افتخاری

10161 نل اقتباسی

30145 نفس حامد طاها

10105 ناوارو اقتباسی

30216 ناجی محمد اصفهانی

10159 میتی کومون اقتباسی

30228 مولا علی جان گروه آرین

10096 موزارت اقتباسی

30194 معجزه محمد اصفهانی

30185 مادر هامون

10142 مادر سامی یوسف

30133 مادر مهدی نیکخواه

10065 لوسین اقتباسی

30111 فلوت بیکلام

30080 فاطمه یعنی تمام هستیم میرداماد

30233 علی علی (مولودی ) ملاباسم

30227 علی را وصف در باور نیاید محمد اصفهانی

30225 علي بود سید خلیل عالی نژاد

30210 عذاب دوست داشتن 2 علی لهراسبی

30209 عذاب دوست داشتن 1 علی لهراسبی

30156 عاشقت داره میره رضا هاشمیان

10146 صلوات سامی یوسف

30107 صلوات ملاباسم

30151 صدای من سهیل تهرانی

10190 شب تاره کریمی

30198 سپیده شهرام ناظری

30231 سلطان طریقت فرمان فتحعلیان

30199 سلام آخر 1 احسان خواجه امیری

30219 ستاره گروه هفت

30058 ساکسیفون اقتباسی

30162 زمستون پوژنگ پروازی

30159 ریشه حمید طالب زاده

30215 رستگاران محمد اصفهانی

30202 دلم گرفته امین رستمی

30223 دل شوره 2 محسن چاووشی

30222 دل شوره 1 محسن چاووشی

30187 دستهای خالیم علیرضا کبریایی

30217 دریاچه مرده محسن چاووشی

30161 دارم عاشق می شم پژمان کلانی

30193 خورشید محمداصفهانی

30184 خوب من ابراهیم توکلی

30169 خواب جاده ها (امام زمان عج ) علی آه نک

30167 خدایا پیام مقامی

30139 خداخافظ 2 مهدی نیکخواه

30138 خداحافظ 1 مهدی نیکخواه

30186 خدا چرا عاشق شدم محمد حشتمی

10202 حیدر بابا هلالی

30218 حراج محسن چاووشی

30074 جای گل یاس گلدونه کریمی

30205 جان مریم فریبرز لاچینی

30164 تومیدونی ادریس منصوری

30192 بی واژه محمد اصفهانی

30207 بی من نرو علیرضا اویسی

30157 بی تفاوت سعیدقاسمی

30181 بگو جو نتم محمد یاوری

10225 بهمن 22 گروه سرود

30170 بهترین ترانه کیارش حسن زاده

30152 به من بگو سهیل تهرانی

30214 بعد از رفتنت 2 علی لهراسبی

30213 بعد از رفتنت 1 علی لهراسبی

30173 بردی از یادم علیرضا افتخاری

30150 باورم كن سهيل تهراني

30203 باور نمی کنم احسان خواجه امیری

30153 باور ندارم سهیل تهرانی

30166 باور پیام مقامی

30224 بازارخرمشهر محسن چاووشی

30137 با تو باشم مهدی نیکخواه

30180 ایران من محمد یاوری

30211 ای آدما علیرضا اویسی

30148 اگه برگردی ببینی حامد طاها

30220 اگه باشی محمد اصفهانی

30178 اي ايران غلامحسين بنان

30149 انتظار سهیل تهرانی

30172 انتظار علیرضا افتخاری

30182 انتظار مهرزاد خیری

30229 امشب شب عشق (ویژه عید غدیر خم ) محمود کریمی

10228 الله الله توپناهی بر ضعیفان 1 گروه سرود

30191 اسیری محسن چاوشی

10164 از سرزمینهای شمالی اقتباسی

30154 أخرين حرف سهيل تهراني

30070 آهنگ بیکلام

10160 آنشرلی اقتباسی

30141 آسمون حامدطاها

30165 آروم نشد با حرفام ادریس منصوری

30155 آروم آروم سهراب پاکزاد

30204 آتش شهرام ناظری

10207 یاد چوب خیزران علیمی

30085 گل سرخ و ارغوانی سلحشور

30081 گل ارغوانم علیمی

10197 چشمام به چشم تو کریمی

10186 پرستوی سفیدم کریمی

10185 ندیدمت این غصه کم نیست آقا کریمی

10199 من نمردم که تو تنهایی کریمی

10217 مسلم دیگه کسی رو نداره طاهری

30075 مرو قرار حیدر کریمی

10183 مرا بابا حسینی تربیت کرده حدادیان

10147 محمد سامی یوسف

10182 ماهم برون فتاده کریمی

30073 مادرم فاطمه اکبری

30076 مادر جوونم کریمی

10206 لک لبیک بنی فاطمه

10218 لبیک یا حسین میرداماد

30230 لافتی الا علی (ویژه عیدغدیرخم ) محمود کریمی

10111 قشنگترین بابای دنیا کریمی

30080 فاطمه یعنی تمام هستیم میرداماد

30072 فاطمه خدا کنه از رو زمین پاشی اکبری

10180 غضب نگاهش حیدریه کریمی

ل

30082 غروب مدینه چه دلگیره علیمی

10106 عمو عباس بنی فاطمه

10175 عمو حسین جانم طاهری

30233 علی علی (مولودی ) ملاباسم

30227 علی را وصف در باور نیاید محمد اصفهانی

10192 علی اکبر لیلا حدادیان

30225 علي بود سید خلیل عالی نژاد

30078 عشق یعنی 2 کریمی

30077 عشق یعنی 1 کریمی

30156 عاشقت داره میره رضا هاشمیان

30190 ضامن آهو حمید غلامعلی

10190 شب تاره کریمی

10201 سوزسوز گارداشیم کریمی

30231 سلطان طریقت فرمان فتحعلیان

30071 سلام بابا دیگه بی جوابه اکبری

10196 ساقی قلبش در تب و تاب سیب سرخی

10200 زینب سنه قربان کریمی

30084 روضه تو مسجد و دیر منه علیمی

10198 دو بچه شیر کریمی

10204 دلا خون حسین عرش زمین است فخری

10189 دل سوختگان کریمی

30187 دستهای خالیم علیرضا کبریایی

30169 خواب جاده ها (امام زمان عج ) علی آه نک

10202 حیدر بابا هلالی

10211 حی علی العزا طاهری

10181 حسین فرزند پیغمبر طاهری

30074 جای گل یاس گلدونه کریمی

30083 تو نفس میزدی من ز نفس افتادم علیمی

30086 تو به طوفان بلا نوحم بودی علیمی

10187 تازه مهمان رقیه طاهری

10205 بیا تا سیب سرخ رو بو کنیم بنی فاطمه

10210 بگو بابا بنی فاطمه

10109 بوی سیب بنی فاطمه

10177 به دلم برات شده کریمی

10191 به خدا دنیا رو نمی خوام طاهری

10178 به خدا با دست بسته ام کریمی

30226 بابا حیدر فرمان فتحعلیان

10176 با هر نفس پر میزنم کریمی

30229 امشب شب عشق (ویژه عید غدیر خم ) محمود کریمی

10228 الله الله توپناهی بر ضعیفان 1 گروه سرود

10144 الله سامی یوسف

10164 از سرزمینهای شمالی اقتباسی

10213 اربعین فخری

10173 ابوالفضل شیرین ترین یار حسین کریمی

30154 أخرين حرف سهيل تهراني

10212 آقای من دنیای من هلالی

10174 آقام علی مظلومه کریمی

10209 آقام آقام طاهری

10208 آرام جان لیلا علیمی

10172 آبروی عالم طاهری

دسته دوم

محسن چاوشی

اقتباسی

عبدالباسط

نوحه

30223 دل شوره 2

30222 دل شوره 1

30217 دریاچه مرده

30218 حراج

30224 بازارخرمشهر

30191 اسیری

30201 کاشکی

10125 یلدا اقتباسی

30120 گیتار 9 بیکلام

30119 گیتار 7 بیکلام

20073 گیتار 6 اقتباسی

20071 گیتار 4 اقتباسی

20070 گیتار 3 اقتباسی

20069 گیتار 2 اقتباسی

10248 گیتار 1 اقتباسی

20072 گیتار اقتباسی

10156 پیانو9 اقتباسی

10155 پیانو8 اقتباسی

10154 پیانو6 اقتباسی

10153 پیانو5 اقتباسی

10152 پیانو4 اقتباسی

10151 پیانو3 اقتباسی

10150 پیانو2 اقتباسی

30061 پیانو19 اقتباسی

30060 پیانو18 اقتباسی

20078 پیانو16 اقتباسی

20077 پیانو15 اقتباسی

20076 پیانو14 اقتباسی

20075 پیانو13 اقتباسی

20074 پیانو12 اقتباسی

10158 پیانو11 اقتباسی

10157 پیانو10 اقتباسی

10149 پیانو1 اقتباسی

30059 پیانو اقتباسی

10167 سوره مریم عبدالباسط

10166 سوره فتح عبدالباسط

10169 سوره شورا عبدالباسط

10168 سوره حشر عبدالباسط

10171 سوره الرحمن1 عبدالباسط

10170 سوره الرحمن عبدالباسط

30169 خواب جاده ها (امام زمان عج ) علی آه نک

10207 یاد چوب خیزران علیمی

10215 یا رقیه طاهری

30085 گل سرخ و ارغوانی سلحشور

30081 گل ارغوانم علیمی

10197 چشمام به چشم تو کریمی

10186 پرستوی سفیدم کریمی

10185 ندیدمت این غصه کم نیست آقا کریمی

10184 میروم به آخرین سفر کریمی

10199 من نمردم که تو تنهایی کریمی

30075 مرو قرار حیدر کریمی

10217 مسلم دیگه کسی رو نداره طاهری

10183 مرا بابا حسینی تربیت کرده حدادیان

10148 مداحی جواد مقدم

10182 ماهم برون فتاده کریمی

30073 مادرم فاطمه اکبری

30076 مادر جوونم کریمی

10141 مادر به زبان انگلیسی سامی یوسف

10142 مادر سامی یوسف

10206 لک لبیک بنی فاطمه

10218 لبیک یا حسین میرداماد

30230 لافتی الا علی (ویژه عیدغدیرخم ) محمود کریمی

10111 قشنگترین بابای دنیا کریمی

30080 فاطمه یعنی تمام هستیم

30072 فاطمه خدا کنه از رو زمین پاشی اکبری

10180 غضب نگاهش حیدریه کریمی

30082 غروب مدینه چه دلگیره علیمی

10106 عمو عباس بنی فاطمه

10175 عمو حسین جانم طاهری

30233 علی علی (مولودی ) ملاباسم

30227 علی را وصف در باور نیاید محمد اصفهانی

10192 علی اکبر لیلا حدادیان

30225 علي بود سید خلیل عالی نژاد

30078 عشق یعنی 2 کریمی

30077 عشق یعنی 1 کریمی

30190 ضامن آهو حمید غلامعلی

10146 صلوات سامی یوسف

30107 صلوات ملاباسم

10190 شب تاره کریمی

10201 سوزسوز گارداشیم کریمی

30071 سلام بابا دیگه بی جوابه اکبری

10196 ساقی قلبش در تب و تاب سیب سرخی

10200 زینب سنه قربان کریمی

30084 روضه تو مسجد و دیر منه علیمی

10198 دو بچه شیر کریمی

10204 دلا خون حسین عرش زمین است فخری

10189 دل سوختگان کریمی

10202 حیدر بابا هلالی

10211 حی علی العزا طاهری

10181 حسین فرزند پیغمبر طاهری

30074 جای گل یاس گلدونه کریمی

30083 تو نفس میزدی من ز نفس افتادم علیمی

30086 تو به طوفان بلا نوحم بودی علیمی

10187 تازه مهمان رقیه طاهری

10205 بیا تا سیب سرخ رو بو کنیم بنی فاطمه

10210 بگو بابا بنی فاطمه

10109 بوی سیب بنی فاطمه

10177 به دلم برات شده کریمی

10191 به خدا دنیا رو نمی خوام طاهری

10178 به خدا با دست بسته ام کریمی

10176 با هر نفس پر میزنم کریمی

30229 امشب شب عشق (ویژه عید غدیر خم ) محمود کریمی

10228 الله الله توپناهی بر ضعیفان 1 گروه سرود

10144 الله سامی یوسف

10213 اربعین فخری

10173 ابوالفضل شیرین ترین یار حسین کریمی

10174 آقام علی مظلومه کریمی

10209 آقام آقام طاهری

10208 آرام جان لیلا علیمی

10172 آبروی عالم طاهری

کدهای میانبرودستوریUSSD

افزایش اعتبار

*140*#رمزشارژ#OK

آگاهی ازمانده اعتبار

*140*11#OK

آموزش انتقال شارژ در سیم کارت های همراه اول

ابتدایک پیام کوتاه بدون متن به۸۹۱۰بفرسید که برای شما رمز بفرستد؛ وسپس طبق دستورالعمل زیر عمل می کنیم

*۱۳۲*رمز*مبلغ شارژ*شماره موبایل موردنظر#

درهرروز می توانید حداقل۱۰۰۰تومان وحداکتر۱۰۰۰۰می توانید شارژ بفرسید هنگامی که شارژ می فرسید حداقل باید برای خودشما۵۰۰تومان شارژ باقی بماند

_______________--

یا میتوانید به شماره رایگان 444 تماس بگیرید

بعددکمه8 گوشیتان رافشاردهید بعدمطابق دستورالعمل خانومه عمل کنید

جیرینگ کیف پول شمادرتلفن همراه شما

جیرینگ بسته ای با6خدمت استثنایی است که تلفن همراه تان رابه کیف پولی مطمئن وساده ترازکیف پول داخل جیبتان تبدیل میکند.

1- واریزوبرداشت وجه:

بامراجعه به یکی ازنمایندگی های همراه اول میتوانید به کیف پول تلفن همراه خودپول واریزیاازان برداشت کنید

2- پرداخت های روزانه:

بااین خدمت پول شمادرنهایت امنیت برروی تلفن همراهتان ذخیره میشودوازاین پس میتوانیدهمه خریدهای ریزودرشت خودرابدون نیازبه حمل پول انجام دهید.

3- انتقال شخص به شخص:

جیرینگ امکان انتقال راحت ومطمئن پول رابین افرادفراهم اورد.

4- پرداخت صورت حساب های ماهیانه:

بااین سامانه صورت حساب آب،برق،گاز،تلفن ثابت وهمراه وعوارض شهرداری خودرامطمئن وسریع وتنهاباچندکلیک برروی تلفن همراه خودپرداخت کنید.

5- شارژاعتبار:

باجیرینگ اعتبارتلفن همراه خودرادرهرزمانی ومکانی باامنیت کامل وتنهاباچندکلیک برروی تلفن همراه خودشارژنمایید.

6- اقتصادخانواده:

جیرینگ بامحاسبه خودکاردریافتی ها وپرداختی های شما،همچون یک حساب دارشخصی هزینه های ماهیانه تان راکنترل می نماید.این سرویس به شماکمک میکند تامتوجه شویدکه کجابیشترازحدموردنظرتان خرج کرده اید.

______________

برای ثبت نام واستفاده ازجیرینگ

*123#

ویابه سایت

www.jiring.ir

چگونگی فعال کردن اینترنت موبایل

اینترنت موبایل یا GPRS می تواند جایگزین دسترسی به اینترنت خانگی در حد و اندازه "دایل آپ" باشد که امکان مرور وب را ممکن می سازد اما استفاده از این سرویس نیازمند تنظیمات و فعال سازی است که کاربران به دلیل عدم آشنایی کمتر از اینترنت موبایل استفاده می کنند.

به گزارش مهر، GPRS در واقع روشی نوین برای ارسال داده ها از طریق تلفن همراه است و استفاده از اینترنت را در هر زمان و مکان و به صورت 24 ساعته از طریق لپ تاپ با در اختیار داشتن دیتا کارت، رایانه دستی (PDA) یا مرورگر WAP روی گوشی موبایل مشترک فعال می کند و کاربر می تواند حتی در هنگام حرکت و رفت و آمد به شبکه جهانی اینترنت متصل شود.

هم اکنون سرویس GPRS موبایل توسط اپراتورهای همراه اول و ایرانسل به مشترکان عرضه می شود اما بررسی ها نشان می دهد که این سرویس به دلایل مختلف آنطور که باید از سوی مشترکان به کار گرفته نمی شود.

یکی از دلایل این عدم استفاده مربوط به آگاهی نداشتن از نحوه فعالسازی این سرویس است که اطلاع یافتن از آن می تواند امکان جستجو در وب را به صورت آنلاین و حتی در برخی مواقع سریعتر از اینترنت خانگی دایل آپ برای مشترکان فراهم می کند.

GPRS به جای استفاده از یک شماره تلفن برای اتصال به اینترنت از یک (APN (Access Point Node استفاده می کند که باید در گوشی مشترک تنظیم شود.

از دیگر مزایای اینترنت موبایل می توان به اتصال دائمی به اینترنت اشاره کرد که کاربر صرفاً برای ارسال و دریافت اطلاعات هزینه می پردازد و دیگر نگران هزینه آنلاین بودن خود نخواهد بود.

مشترکان همراه اولی GPRS خود را فعال کنند

مشترکان سیمکارتهای دائمی و اعتباری همراه اول برای استفاده از سیستم GPRS باید به سایت اینترنتی این شرکت به آدرس www.mci.ir مراجعه کرده و در قسمت تنظیمات GPRS با انجام چند مرحله گوشی خود را برای استفاده از این سرویس فعال کنند.

خدماتی که به مشترکان همراه اول از طریق سرویس GPRS ارائه می شود شامل استفاده از پست الکترونیکی و دسترسی به سایت‌های اینترنتی و دریافت فایل برروی گوشی موبایل است.

برای فعال سازی GPRS مشترک باید به تکمیل فرم الکترونیکی ثبت ‌نام بپردازد و اطلاعات شخصی خود شامل نام، نام خانوادگی و شماره کد ملی، اطلاعات تماس شامل، شماره تلفن همراه و پست الکترونیکی را از طریق فرم موجود وارد کند.

نشانی پست الکترونیکی که وارد می‌شود همان نشانی است که پس از فعال شدن سرویس برای اطلاع‌رسانی به مشترک از آن استفاده خواهد شد که پس از تکمیل این فرم و ارسال اطلاعات به سیستم، پیامی در مرورگر به وی نشان داده می‌شود و مشترک را ملزم به فعال سازی GPRS روی گوشی می کند.

در مرحله بعدی فعال سازی که مربوط به تنظیم گوشی خواهد بود از طریق لینک ارسال تنظیمات گوشی با وارد کردن شماره تماس و انتخاب نوع و مدل گوشی از سوی کاربر، تنظیمات لازم از طریق پیامک برای متقاضی ارسال می‌شود.

امکان ارسال تنظیمات برای همه گوشی‌هایی که توانایی دریافت تنظیمات از طریق شبکه را دارند در این بخش وجود داشته و سایر گوشی‌هایی که این توانایی را ندارند باید به طور دستی و مطابق با راهنمای موجود تنظیم شوند.

همراه اول پس از دریافت درخواست مشترک، تنظیمات مربوط به گوشی را در قالب یک پیام کوتاه برای وی ارسال می کند که تنظیمات GPRS پس از بازکردن پیام و زدن کد 1234، به طور خودکار در گوشی مشترک قرار خواهد گرفت و مشترک با ارسال مدل گوشی بصورت انگلیسی به شماره 8008 تنظیمات GPRS را می تواند دریافت کند.

چنانچه به هر دلیل این کار با مشکل مواجه شود، ابتدا لازم است مشترک درخواست خود را تکرار کند و در صورت عدم موفقیت مجدد بهتر است‎‎‎‎‎‎‎‎ با مرکز پاسخگویی همراه اول به شماره 09990 ‎‎‎‎‎‎‎‎ برای حل مشکل تماس گرفته سپس تنظیمات را به صورت دستی در گوشی خود فعال کند.

ایرانسل

سرویس اهنگ پیشواز

خدمات

کدها

شارژکردن

انتقال شارژ در سیم کارت های اعتباری ایرانسل

اموزش فعال سازیGprsوMMS

فعال سازی اینترنت

سرویس اهنگ پیشواز

آموزش ها

کدهای پیشواز

آموزش ها

فعال سازی وجایگزینی

کدهای دستوری

فقط کافیه کد اهنک مربوطه را به صورتSMSبه شماره7575 بفرستیدتافعال بشه

_________________________

جایگزینی

اگر با کسی تماس گرفتید و از آهنگ پیشوازش خوشتون اومد،

در هنگام پخش آهنگ #7 را شماره گیری کنید، پس از چند دقیقه آهنگ دوستتان برای شما هم فعال

می شود و جایگزین آهنگ قبلی می گردد

از طریق استفاده از کدهای دستوری (USSD)

شما می توانید بخشی از عملیات متفاوت آهنگ پیشواز را با استفاده از کدهای دستوری انجام دهید.

برای دیدن منوی اصلی آهنگ پیشواز ، #777* را از خط ایرانسل خود شماره گیری کنید و سپس یکی از گزینه های منو را انتخاب کنید.

شما همچنین می توانید مستقیما کدهای زیر را شماره گیری کنید.

عملیات کد دستوری

انتخاب حالت پخش تک آهنگی

#1*1*777*

________________

انتخاب حالت پخش چند آهنگی

#2*1*777*

________________

مشاهده آلبوم

#2*777*

________________

مشاهده فهرست پخش پیش فرض

#3*777*

________________

خرید

#کد آهنگ*4*777*

________________

حذف

#کد آهنگ*5*777*

________________

جایگزینی

#کد آهنگ جایگزین*کد آهنگ موجود*6*777*

________________

جستجو

#کد آهنگ*7*777*

________________

غیرفعال سازی موقت

#2*8*777*

________________

فعال سازی مجدد

#1*8*777*

کدهای پیشواز

کدهای رایگان پیشواز

کدالبوم

گلچین

متفاوت

کدهای رایگان پیشواز

__________

دارم میرم

کیارش حسن زاده90

5513032

___________-

بی واژه

محمداصفهانی90

3312435

_____________

ساختمان پزشکان

تیتراژانتهایی،سیروان خسروی

2211422

_______________

رفیق نیمه راه

سعیدپورسعید

5512290

______________-

تیک تیک

احسان حق شناس

3312231

____________--

شبان تنها

جرج زمفیر

4412724

_____________

چراغاراخاموش کن

رضاصادقی90

3312594

____________--

رستاک

گل گل

2211095

___________-

حس.بیا2

پیام صالحی

661204

___________-

بی واژه

محمداصفهانی90

3312435

_______________

ارسال کدبه757612

قیمت:رایگان

کدالبوم

صلوات

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

دسته چهارم

دسته پنجم

دسته ششم

صلوات بر خاتم انبیا،محمد مصطفی صل الله علیه و آله و سلم

محصولات آهنگ پیشواز

توجه:

قیمت تمامی محصولات آهنگ پیشواز 250تومان می باشد

به ترتیب:

نام محصول

کد محصولل

صاحب اثر

صل علی محمد

4414354

سامی یوسف

__________________

یا رب صل علی محمد

4411682

گروه اهل بیت

__________________

ان الله و ملائكته یصلون علی النبی

4413460

سعید طوسی

__________________

صلوه علی رسول الله

4414698

طه الفشنی

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

مرتضی پاشایی/ شهرام شکوهی/ مهدی یراحی/ علیرضا روزگار

_____________________

مرتضی پاشایی

٣٣١٣٢٢۵ یکی هست

٣٣١٣٢٢٨ به گوش تو میرسه

٣٣١٣٢٢۶ تو راست میگی

٣٣١٣٢٣٠ چشمای من

٣٣١٣٢٢٩ شاید

٣٣١٣٢٢٧ گریه کن

_________________

کدهای پیشوازالبوم جدید(مدارا)شهرام شکوهی

دلم خونه 2211484

مدارا 2211485

مداراقطعه2

2211486

مدارا قطعه3

2211487

اسیرعشق

2211495

اسیری

2211496

دل دیوونه

2211497

گل وخار

2211498

جادوی چشمات

2211499

لیلی

2211500

من وتو

2211501

نگومیرم

2211502

_____________--

مهدی یراحی

منو رها کن از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۷۸

برای تو از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۷۹

برای تو قطعه ۲ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۰

برای تو قطعه ۳ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۱

ندارمت از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۲

همیشه عاشقت بودم از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۳

باور نکن از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۴

حراج از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۵

هوای تو از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۶

هوای تو قطعه ۲ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۷

هوای تو قطعه ۳ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۸

داری سرباز کی می شی؟ از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۸۹

منو رها کن ریمیکس از مهدی یراحی ۳۳۱۲۴۹۰

_____________________

علی رضاروزگار

۵۵١٣٩٩٠ بدهکار

۵۵١٣٩٨۶ برو فکرشم نکن

۵۵١٣٩٨٣ تقدیر

۵۵١٣٩٧۴ توبه

۵۵١٣٩٧٨ جنون

۵۵١٣٩٧۶ چه زود

۵۵١٣٩٨٨ خدایا

۵۵١٣٩٨۴ درد جدایی

۵۵١٣٩٧٩ رد پات

۵۵١٣٩٨٠ رد پات۲

۵۵١٣٩٨٢ عشق من و تو

۵۵١٣٩٧٧ کاش بدونی

۵۵١٣٩٨٩ نگاه خیس

۵۵١٣٩٨٧ وای

۵۵١٣٩٨۵ هرگز نشد

۵۵١٣٩٨١ یکدونه من

۵۵١٣٩٧۵ یه لحظه

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

محسن یگانه/ کوروش صنعتی/ حمیدعسکری

محسن یگانه

نباشی

٣٣١١۴٨٠

--------------

سکوت

٣٣١١۴٨٢

-------------

رگ خواب

٣٣١١۴٨١

_____________

کوروش صنعتی

البوم جدید(یادت باشه)

عشق من

3312791

__________--

یادت باشه

3312788

__________

دوست دارم

3312792

ارسال کدبه7575

قیمت250تومان

_______________

حمیدعسکری

به عشق تو

٣٣١٢٣٨٠

--------------

آهای تو که عشق منی

٣٣١٢٣٨٢

------------

یه دنیا غم دارم

٣٣١٢٣٨۴

------------

من کجای زندگیتم

٣٣١٢٣٨٧

-----------

من وتو

٣٣١٢٣٨٨

-----------

اگه به تو نمی رسم

٣٣١٢٣٨۶

----------

بیا دنبال من

٣٣١٢٣٨١

-----------

زندگی بی تو مرگه

٣٣١٢٣٨٣

----------

تا تو نباشی

٣٣١٢٣٨۵

----------

قسم

٣٣١٢٣٨٩

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

محسن چاوشی/ محمدعلیزاده/ پویابیاتی

________________

کد های محسن چاووشی:

1)اسیری ٣٣١١٠١٠

2)بازار خرمشهر ٣٣١١٠١١

3)بازار خرمشهر.قطعه ۲ ٣٣١١٠١٢

4)بخون امشب ٣٣٣٣١١٠١۴

5)چهار دیواری ١١٠١٣

6)حراج ٣٣١١٠١٨

7)خنده ٣٣١١٠١٩

8)دریاچه مرده ٣٣١١٠١۵

9)دل شوره ٣٣١١٠١۶

10)دور آخر ٣٣١١٠١٧

11)ژاکت ٣٣١١٠٢٢

12)ظهر عطش ٢٢١٧٢٢

13)غدیر خون ٢٢١٧١٧

14)کی‌ بهت خندیده ٣٣١١٠٢٠

15)لولای شکسته ٣٣١١٠٢١

16)تنهای بی سنگ صبور ۲۲۱۱۱۳۰

17)رفیق من ۲۲۱۱۱۲۹

18)زخم زبون ۲۲۱۱۱۳۱

19)من با تو خوشم ۲۲۱۱۱۲۸

20)راه کربلا ۳۳۱۸۱۷

21)گوشیو بردار ۲۲۱۱۱۲۷

______________________

محمدعلیزاده

این اولین باره از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٨

بی تو میمیرم از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٧

بی حوصله از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٢

تمنا از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨۶

تو جون منی تو از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٣

تو که اینجوری نبودی از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨۴

جز تو از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٠

جز تو ۲ از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨٩

خدای احساس از محمد علیزاده: ٢٢١٧١٩

خدای احساس هیئت عزاداری از محمد علیزاده: ٢٢١١٢٩٩

خیلی خوشحالم از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٩٠

دو خط موازی از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٩١

زمانه از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٩٠

زیر حرف هام می زنم از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨۵

زیر حرف هام می زنم قطعه ۲ از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨۶

سلام آقا از محمد علیزاده: ٢٢١٧٢٠

سنگ صبور از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨٩

سورپرایز از محمد علیزاده: ٣٣١١٨٩٩

سورپرایز بی کلام از محمد علیزاده: ٣٣١١٨٩٨

گریه نکن از محمد علیزاده: ٣٣١١۶٨١

گل یاس از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨٧

لب خاموش از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨۴

نگو نمی رسم از محمد علیزاده: ٢٢١١١١٧

هم خونه از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨٨

یادلار از محمد علیزاده: ٣٣١٢١٨۵

__________________

آهنگ پیشواز آقای پویا بیاتی

قیمت تمامی محصولات آهنگ پیشواز 250تومان می باشد

به ترتیب:

کد محصول

نام محصول

______________

4413389

حلالم كن

______________

4413350

گم شدم

______________

4413338

پر از حرف سكوتم

______________

4413380

اگه بغضم اگه گریه

______________

4413400

نون و گریه

______________

4413383

اشكهاتو پاك كن

______________

4413348

دل نیمه جونه

______________

4413381

اگه خاكم

______________

4413382

اگه پا روی عهدم گذاشتم

______________

4413397

كوچه های بی تو

______________

4413341

چشم انتظاری سهم عاشق

______________

4413356

زخمی سیب فریب

______________

4413393

عاشقترم كن

______________

4413386

چوب عاشقی

______________

4413399

نجاتم بده

______________

4413392

چشم من3

______________

4413398

منو بگیر از...

______________

4413390

تو چته؟

______________

4413385

چشم من2

______________

4413396

همه میگن...

______________

4413384

چشم من

______________

4413401

سكوت آخر

______________

4413388

دلتنگم.بی كلام

______________

4413402

تاب جدایی ندارم

______________

4414347

گریه نكن

______________

4413391

من خط فاصله تو.بی كلام

______________

4413349

دنیای كوچیك من

______________

4413351

گمت كردم

______________

4413394

باز هم غربت

______________

4413387

دلم تو شك ماندن

______________

4413359

یا زهرا گل یاس

______________

4413344

هر جمعه نه هر لحظه

______________

4414302

نبودی ببینی

______________

4413340

بی تو سرزمین قحطی زدم

______________

4413342

ای پادشه خوبان

______________

4413345

یعقوب نیم اما

______________

4413346

یا علی دلم تنگه

______________

4413352

پیراهن بارون می پوشم

______________

4413355

شب عید

______________

4413347

بارون میاد.بی كلام

______________

4413358

سیاه پوشم و عزادارم

______________

4413343

غریبونه

______________

4413339

دنیای بی زهرا و علی

______________

4413354

راه بهشت.بی كلام

______________

4413360

برایم مادری كردی

______________

4413361

ای سرزمین من

______________

4413357

دوباره شام غریبان

______________

4414301

تا ته دنیا

______________

4414300

جدایی با احترام

______________

4414299

قرار بود

______________

4414782

روشن باش

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

حمیدطالب زاده/ رضاصادقی/ محمودجهان

آلبوم چیکار کنم از حمید طالب زاده

ریشه 5512051

مغرور 5512046

همسر 5512045

همخونه 5512050

چیکار کنم 5512044

گمشده من 5512048

اشک دروغی 5512047

___________________-

رضا صادقی به نام دیگه مشکی نمیپوشم

٣٣١٢۵٩۴ چراغا را خاموش کن

٣٣١٢۵٩۵ دلیل بودن

٣٣١٢۵٩۶ دلم گفت

٣٣١٢۵٩٧ دیگه مشکی نمی پوشم

٣٣١٢۵٩٨ دروغ گفت

٣٣١٢۵٩٩ حق با تو بود

٣٣١٢۶٠٠ جان دل.بندری

٣٣١٢۶٠١ خرابم نکن

٣٣١٢۶٠٢ خوب و بد

٣٣١٢۶٠٣ سرت سلامت

______________

محمودجهان

چایی چایی قطعه 2

محمود جهان

3311718

صدای آشنا

محمود جهان

3311723

مست و دیوانه

محمود جهان

3311722

جیلی بامبو

محمود جهان

3311721

ایواله

محمود جهان

3311720

دال عدس

محمود جهان

3311719

کدهای پیشوازاین قسمت به ترتیب:

امیرحسین مدرس/ امین رستمی/ احسان حق شناس / بنیامین بهادری

امیرحسین مدرس

قبله ی عشق

امیر حسین مدرس

331885

شده قحطی آب

امیرحسین مدرس

مذهبی

331884

شب وصال

امیرحسین مدرس

مذهبی

331883

شام هجران

امیرحسین مدرس

مذهبی

331882

ماه نی

امیرحسین مدرس

331881

کتیبه

امیرحسین مدرس

331880

جام باقی

امیرحسین مدرس

331879

همه جا کربلاست

امیرحسین مدرس

331878

گل یاسمن

امیرحسین مدرس

331877

در انتظار

امیرحسین مدرس

331876

باغ و بهار

امیرحسین مدرس

مذهبی

331875

___________________

امین رستمی

یاد چشمات

3311091

تیک تیک

3311090

ستاره

3311089

نشونی

3311088

_______

منو تو قلبت نگه دار

3311087

انتظار

3311086

دلت می یاد

3311085

به دلم موند

3311084

تیک تیک 3311090

دلت میاد 3311085

ستاره 3311089

منو تو قلبت نگه دار 3311087

نشونی 3311088

یاد چشمات 331109

انتظار 3311086

به دلم موند 3311084

دلم گرفته 3311249

قطعه دوم 3311250

__________________

احسان حق شناس

عاشقم

3312241

نمی دونی

3312240

فایده نداره

3312239

هوا گرمه

3312238

احساس تو

3312237

عاشقم نشده

3312236

ساحل تنهائیام

3312235

منو ببخش

3312234

با تو

3312233

ای وای قلبم

3312232

تیک تیک

3312231

دلتنگ بي کلام

331905

خجالت

331904

گريه کنيم

331903

کي فکرشو مي کرد

331902

دلتنگ

331901

برو

331900

___________________-

بنیامین بهادری

آهنگ آدم آهنی از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٣٤

آهنگ آقام آقام از بنیامین بهادری : ٥٥١٢٨٢

آهنگ آقام آقام بی کلام از بنیامین بهادری : ٥٥١٢٨٤

آهنگ آهاي تو از بنیامین بهادری : ٣٣١٧٨٣

آهنگ ای وای دلم از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٤

آهنگ بوی عیدی از بنیامین بهادری : ٣٣١١٦٤٠

آهنگ بوی قهوه از بنیامین بهادری : ٣٣١١٦٤١

آهنگ بوی محرم از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩١

آهنگ بوي محرم .هيئت عزاداران از بنیامین بهادری : ٣٣١١٩٠٩

آهنگ بی اعتنا از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٣٥

آهنگ بیا عاشقم کن از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٣

آهنگ پرسه از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٨

آهنگ ترانه واژه از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩٨

آهنگ تمام شد از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٩

آهنگ شب غربت از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩٢

آهنگ عاشق شدم از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٣٣

آهنگ عاشقی با تو از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٢

آهنگ عشق کربلایی از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٢٩

آهنگ عموم ابوالفضل از بنیامین بهادری : ٥٥١٦٣١

آهنگ کجای دنیای از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٥

آهنگ کربلا از بنیامین بهادری : ٥٥١٦٣٢

آهنگ لکنت از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩٧

آهنگ لیلی در پائیز از بنیامین بهادری : ٣٣١٦٠٥

آهنگ من لعنتی از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٦٧

آهنگ من و تنها از بنیامین بهادری : ٣٣١٥٧١

آهنگ یادم می یاد از بنیامین بهادری : ٣٣١٨٩٩

بابک جهانبخش

دوست دارم

3312724

عاشقي

3312723

انگيز

3312722

گذشته

3312721

هذيون

3312720

عادت

3312719

افسانه

3312718

تو رو مي‌خوام

3312717

زندگي‌ من

3312716

باور کن

3312715

پناهم بده

3312650

پناهم بده

بابک جهانبخش

پاپ

3312649

بخشيدمت

بابک جهانبخش

پاپ

3312648

به کسي چه

بابک جهانبخش

پاپ

3312647

بيخود

بابک جهانبخش

پاپ

3312646

بي‌ ستاره

بابک جهانبخش

پاپ

3312645

بد نيست

بابک جهانبخش

پاپ

3312644

ياد تو

بابک جهانبخش

پاپ

3312643

کجايي

بابک جهانبخش

پاپ

3312642

رفتي و شکستي

باک جهانبخش

پاپ

3312641

احسا

بابک جهانبخش

پاپ

3312640

با تو

بابک جهانبخش

پاپ

3312639

يکي بود يکي نبود

باک جهانبخش

پاپ

3311079

نامهربوني

بابک جهانبخش

پاپ

3311078

مي دونم

بابک جهانبخش

پاپ

3311077

ماد

بابک جهانبخش

پاپ

3311076

حضور

بابک جهانبخش

پاپ

3311075

خدا خدا

بابک جهان بخش

پاپ

331641

جائي‌ نمونده

بابک جهان بخش

پاپ

331640

تو گفتي

بابک جهان بخش

پاپ

331639

غربت

بابک جهان بخش

پاپ

331638

برو ديگه

بابک جهان بخش

پاپ

331637

زمستون

بابک جهان بخش

پاپ

331636

عاشق هستم

بابک جهان بخش

پاپ

331634

به کي‌ داري فکر ميکني‌

بابک جهان بخش

پاپ

331633

فکرشو کن

بابک جهان بخش

پاپ

331632

_________________________-

بهروز صفاریان

شب انتظار

بهروز صفاریان

پاپ

3311363

می گی منو دوست داری

بهروز صفاریان

پاپ

3311362

خیام

بهروز صفاریان

پاپ

3311361

اشتباه بود

بهروز صفاریان

پاپ

3311360

دیگه حرفی نمی مونه بی کلام

بهروز صفاریان

پاپ

3311359

داری می ری تو قطعه 2

بهروز صفاریان

پاپ

3311358

داری می ری تو

بهروز صفاریان

پاپ

3311357

چرا نخواستی

بهروز صفاریان

پاپ

3311356

باید برم

بهروز صفاریان

پاپ

3311355

آخر قصه

بهروز صفاریان

پاپ

3311354

گلچین

سری اول

سری دوم

سری سوم

جدیدترین و پرطرفدارترین کدهای آهنگ پیشواز ایرانسل رو براتون قرار دادیم که امیدواریم با این قطعه موزیک ها که در آهنگ پیشواز خود قرار می دهید بتوانید روحیه خود را تقویت کنید و در خاطراتتان غرق بشید …

--------------------

علیرضا قمیشی

ستاره

۵۵١١۵٨۵

---------------

مارتین شمعون پور

دستگاه تلفن مورد نظر خاموش می باشد

١٠ ٣٣١٢١۶٨

------------------

احسان خواجه امیری

کاش عاشقت نمی شدم

١١ ٣٣١١۶۵۴

-----------------

امین رستمی

دلم گرفته

١٢ ٣٣١١٢۴٩

----------------

پیام صالحی

قلبم می گه

١٣ ۶۶١١٩٨

----------------

اقتباسی

اون که رفته

١٨ ٣٣١١٢٧٠

----------------

مارتین شمعون پور

مشترک مورد نظر در دسترس نمی باشد

٢٠ ٣٣١٢١٣٧

----------------

فرزاد فرزین

شانس

٢١ ٢٢١١١٠٧

--------------

احسان خواجه امیری

نمی دونی

٢٣ ۴۴١٢۴٠

---------------

علی خزائی

بی تو

٢۶ ٣٣١١۴١٨

-----------------

محسن چاوشی

حریص

٢٧ ٣٣١٢٣٣٠

----------------

حمید یوسفی

یکی بود یکی نبود

٢٨ ٢٢١١٣٧٢

----------------

مهدی سعادتی

گریه نکن

٣٠ ۵۵١٧٩٩

خداحافظ نگو از فریدون ۳۳۱۱۲۴

دلم گرفته۱ از امین رستمی ۳۳۱۱۲۴۹

دلم گرفته۲ از امین رستمی ۳۳۱۱۲۵۰

روم نمیشد از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۸۰

مسافر از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۷۹

غریبه از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۷۸

باور از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۷۵

قهر و آشتی از علی اصحابی ۳۳۱۱۳۷۴

تیک تیک ساعت از امین رستمی ۳۳۱۱۰۹۰

انتظار از امین رستمی ۳۳۱۱۰۸۶

عذاب دوست داشتن از علی لهراسبی ۳۳۱۹۶۰

آهنگ شاد غیر معمولی از محسن چاوشی ۳۳۱۲۳۳۹

عشق من باش از بهنام صفوی ۵۵۱۹۸۵

آهنگ زیبای ساعت رفتنه قلبم میزنه از علیرضا ناظم با کد ۳۳۱۱۶۳۹

اون تو نیستی از فرزاد فرزین ۲۲۱۱۱۰۸

ای جان بهنام صفوی ۲۲۱۱۴۸۱

آهنگ زیبای عاشق چشماش از بهنام علمشاهی ۳۳۱۱۶۷۷

نگاه تو از علی اصحابی ۳۳۱۲۸۵۹

نگاه تو قطعه۲ از علی اصحابی ۳۳۱۲۸۶۰

خیانت از فرزاد فرزین ۳۳۱۲۸۶۱

لحظه ها از مازیار فلاحی ۳۳۱۲۸۶۲

خوابم نمی بره از مهدی مدرس ۳۳۱۲۸۶۳

ها از محسن چاوشی ۳۳۱۲۸۶۴

ها قطعه ۲ از محسن چاوشی ۳۳۱۲۸۶۵

به خدا عاشقت هستم از پیام صالحی ۳۳۱۲۸۶۶

به خدا عاشقت هستم۲ از پیام صالحی ۳۳۱۲۸۶۷

به دادم برس از رضا یزدانی ۳۳۱۲۸۶۸

جونم از شهاب رمضان ۳۳۱۲۸۶۹

مهدی احمدوند

عشق اول 5514688

یادمن 5514692

ساعت رفتن 5514691

___________

بهنام صفوی

دلتنگم 3313898

آرامش 3313901

کاش خدامنوببینه 3313899

متفاوت

سال نو

کودکانه

محلی

پَ نه پَ

عید

شهرام نیک یار

3311059

چهارشنبه سوری

شهرام نیک یار

3311058

بهاران

بییپ

3311057

روز نو

بییپ

3311056

شادی

بییپ

3311055

نوروز

بییپ

3311054

کوه

بییپ

3311053

فصل بهشت

بییپ

3311052

موسم بهار

بییپ

3311051

بهار بوشهر

بییپ

3311050

نوبهار گیلکی

بییپ

3311049

وطن بهار گیلکی

بییپ

3311048

سفر گیلکی

بییپ

3311047

نوروز ایران بی کلام گیلکی

بییپ

3311046

نوروز ایران گیلکی

بییپ

3311045

ماهی

بییپ

3311044

بهار بهار گیلکی

بییپ

3311043

سفره هفت سین

نگار جهانشاهی

3311008

گلدی بهار

جمشید نجفی

3311007

صفای بهار

جمشید نجفی

3311006

آهنگ های پیشواز کودکانه جدید ایرانسل از ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٩

جای آهو

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٨

روز برف بازیه

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٥

گربه ای که مادره

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٧

گربه ای که مادره 2

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٧٠

گنجشک وبرف وبارون

ثمین باغچه بان

٥٥١١٤٦٦

نورروزتوراهه

ثمین باغچه بان

سرای کهن

کورش و البرز اسدپور

331803

مقدمه ماهور

کورش و البرز اسدپور

331802

بوسه زمستانی

کورش و البرز اسدپور

331801

ایران زمین

کورش و البرز اسدپور

331800

تی بره بی کلام

کوروش اسدپور

331763

تی بره

کوروش اسدپور

331762

تصنیف مادر

کوروش اسدپور

331761

تصنیف کر بختیاری

کوروش اسدپور

331760

نایی گل

کوروش اسدپور

331759

غم مادر

کوروش اسدپور

331758

فصل بهاربی کلام

کوروش اسدپور

331757

بهار گل

کوروش اسدپور

331755

آواز کمانچه

کوروش اسدپور

331754

بالا بالا

ایمان سیاهپوشان

331586

کر بختیاری بی کلام

مجتبی صادقی

331581

آواز دشتی با نی

کوروش اسدپور

331580

راه شیراز بی کلام

ملیحه سعیدی

331577

شکوفه بهار

ملیحه سعیدی

331576

راه شیراز

ملیحه سعیدی

331575

میون ایلم

ملیحه سعیدی

331574

توی ماهنی سی

رحیم شهریاری

331510

ترکیب

رحیم شهریاری

331509

سئوه

رحیم شهریاری

331508

اولماز اولماز

رحیم شهریاری

331507

هارداقالمسیان

رحیم شهریاری

331506

گوزللرین گوزلی

رحیم شهریاری

331505

قور بانون اولوم بی کلام

رحیم شهریاری

331504

قور بانون اولوم

رحیم شهریاری

331503

بوگئجه

رحیم شهریاری

331502

بیرعالم سیزلامیشام

رحیم شهریاری

331501

باخ باخ

رحیم شهریاری

331500

آنا حسرتی

رحیم شهریاری

331499

محمد پیامبر

بییپ

331449

عاشقان محمد

اقتباسی

331448

کد آهنگهای پیشواز پَ نه پَ ایرانسل

٧٧١١٧۵آذوقه

٧٧١١٧۶آرایشگاه

٧٧١١٧٠استاد

٧٧١١٧٢اطلاعات عمومی

٧٧١١٧٣اینترنت

٧٧١١٧٧بانک

٧٧١١٧٨ بستنی

٧٧١١٧٩ پمپ بنزین

٧٧١١٨٠پیژامه

٧٧١١٨١تاکسی

٧٧١١٨٣چای

٧٧١١٨۴ حرف زدن

٧٧١١٨۵خسته

٧٧١١٨۶ دسته گل

٧٧١١٨٧دکتر

٧٧١١٨٨دگرگونی

٧٧١١٨٩دیکته

٧٧١١٩٠رانندگی

٧٧١١٩١ رستوران

٧٧١١٩٢رئیس

٧٧١١٩3ساختمان

٧٧١٢٠٩ ماشین

٧٧١٢١٠ماهیانه

٧٧١٢١١م حاصره

٧٧١٢١٢مشتری

٧٧١٢١٣موت ور

٧٧١٢١۴ مودم

٧٧١٢١۵نامه

٧٧١٢١۶ناهار

٧٧١٢١٧ هلی کوپتر

٧٧١٢١٨ هواپیما

٧٧١١٩٧ سه تار

٧٧١١٩٨ طوطی

٧٧١١٩٩غذا

٧٧١٢٠٠ قرمه سبزی

٧٧١٢٠1کفش

٧٧١٢٠2کلاس

٧٧١٢٠3 کولر

٧٧١٢٠4 کوه

٧٧١٢٠5گربه

٧٧١٢٠6 گرما

٧٧١٢٠7گلدون

٧٧١٢٠8 لباس زیبا

استاد

٧٧١١٧٠

٧٧١١٧٢

اطلاعات عمومی

٧٧١١٧۶آرایشگاه

٧٧١١٧٣اینترنت

٧٧١١٧٧بانک

٧٧١١٧٨ بستنی

٧٧١١٧٩ پمپ بنزین

٧٧١١٨٠پیژامه

٧٧١١٨١تاکسی

٧٧١١٨٣چای

٧٧١١٨۴ حرف زدن

٧٧١١٨۵خسته

٧٧١١٨۶ دسته گل

٧٧١١٨٧دکتر

٧٧١١٨٨دگرگونی

٧٧١١٨٩دیکته

٧٧١١٩٠رانندگی

٧٧١١٩١ رستوران

٧٧١١٩٢رئیس

٧٧١١٩3ساختمان

٧٧١٢٠٩ ماشین

٧٧١٢١٠ماهیانه

٧٧١٢١١م حاصره

٧٧١٢١٢مشتری

٧٧١٢١٣موتور

٧٧١٢١۴ مودم

٧٧١٢١۵نامه

٧٧١٢١۶ناهار

٧٧١٢١٧ هلی کوپتر

خدمات

پیامک(ویترین)

سرویس های جدید

پیامک(ویترین)

دریافت پیامک از طریق موبایل (مشترکین ایرانسل)

درادامه

عنوان: دریافت پیامک از طریق موبایل (مشترکین ایرانسل)

توضیح: مشترکین ایرانسل می توانند با استفاده از سرویس ویترین ایرانسل پیامکهای مناسبی را انتخاب نموده تا برایشان ارسال شود.

کاربران از دو طریق می توانند از این سرویس استفاده نمایند.

• موبایل

• اینترنت

1. در روش اول می بایست برای هر موضوع اطلاعاتی ، کلمه کلیدی مورد نظر را به شماره 8282 ارسال کرده ( SMS بفرستید ) تا اطلاعات درخواستی بصورت پیامک به موبایل شما ارسال شود ، که مبلغ آن در صورتحساب ثبت شده و یا از اعتبار شما کسر می گردد.

لیست این پیامها و توضیح شان در زیر آورده شده است:

به ترتیب

عنوان

توضیحات

کلمه کلیدی

مبلغ(ریال)

_______________

الهی نامه

دریافت یكی از مناجاتهای الهی نامه آیةالله حسن زاده آملی

ELA

350

_______________

حدیث

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین (عترت)

HAD

350

_______________

مناسبت های قمری

دریافت مناسبت های قمری

GHAM

350

_______________

مناسبت های شمسی

دریافت مناسبت های شمسی

SHAM

350

_______________

حكایت ها

دریافت حكایت ها و لطایف مذهبی

HEKM

350

_______________

مناجات سحر

دریافت یكی از مناجات های سحر ماه مبارك رمضان

RAMP

350

_______________

مناجات شب و روز دریافت یكی از مناجات های شب و روز ماه مبارك رمضان

RAMS

350

یك هفته مناجات سحر

برای یك هفته ، هر روز دریافت یكی از مناجات های سحر ماه مبارك رمضان

Sub Ramp

2100

_______________

یك هفته مناجات های شب و روز

برای یك هفته ، هر روز دریافت یكی از مناجات های شب و روز ماه مبارك رمضان

Sub Rams

2100

_______________

نهج البلاغه

دریافت یكی از حكمتهای مولای متقیان علی (ع) از نهج البلاغه

HEKMAT

350

_______________

قرآن

دریافت ترجمه قرآن كریم (مثال 4 12 : Quranf ترجمه سوره 12 آیه 4 )

QURANF

350

_______________

سخنان شیوا

سخنی از بزرگان

WISD

350

_______________

تربیت كودك

دانشنامه تبیان

TARBK

350

_______________

دنیای كودكانه

دانشنامه تبیان

DONK

350

_______________

نكات خانه داری

دانشنامه تبیان

NOKK

350

_______________

مراقبت های پوست و مو

دانشنامه تبیان

POSMO

350

_______________

عشاق موفق

دانشنامه تبیان

OSHA

350

_______________

جوان و ازدواج

دانشنامه تبیان

EZDE

350

_______________

خواستگاری و نامزدی

دانشنامه تبیان

KHAS

350

_______________

افسردگی

دانشنامه تبیان

AFSO

350

_______________

آلزایمر،استرس و اضطراب

دانشنامه تبیان

ALZA

350

_______________

آرامش ، عصبانیت

دانشنامه تبیان

ARAME

350

_______________

مهارت های زندگی

دانشنامه تبیان

MAHZ

350

_______________

دانستنیهای زندگی

دانشنامه تبیان

DANZ

350

_______________

اعتماد به نفس

دانشنامه تبیان

ETEM

350

_______________

توضیحات: کوچک یا بزرگ بودن حالت حروف تاثیری ندارد. Ela و ELA معادل می باشند.

2. در روش دوم باید آدرس www.vitrin.irancell.ir فراخوانی شده و ابتدا یک حساب کاربری ایجاد نمائید.

و با این حساب کاربری در منوی "ارسال پیام و خدمات متنی" وارد شده و درخواست اطلاعات نمائید.

• ارسال پیام و خدمات متنی

در این بخش با انتخاب منوی مورد نظر خود به پیام متنی دلخواه دست می یابید .و با انتخاب عرضه کننده محصول ، تبیان را بر می گزینید . اطلاعات درخواستی سپس بصورت پیامک به موبایل شما ارسال خواهد شد. و مبلغ آن در صورتحساب شما ثبت شده و یا از اعتبار شما کسر می گردد.

_____________________

دوستان عزیز برای لغو پیامک های ایرانسل یک پیام به 8282 با عنوان laghv jمثال:legh:laghva tnaz

برداشتهای تفسیری از قرآن

دریافت یک جمله از تفسیر نور حجت الاسلام و المسلمین قرا ئتی

QurB

350

_______________

پیامهای قرآن

دریافت پیامهای زیبائی از ترجمه آیات قرآن

QurP

350

_______________

آیا می دانید که

یک جمله که اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار خواهد گذاشت

Know

350

_______________

احادیث معصومین-دانش و توانایی

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره دانش و توانایی

hadda

350

_______________

احادیث معصومین-شناخت

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره شناخت

hadsh

350

_______________

احادیث معصومین-دنیا

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره دنیا

haddo

350

_______________

احادیث معصومین-خرد

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره خرد

hadkh

350

_______________

احادیث معصومین-قرآن

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره قرآن

hadq

350

_______________

احادیث معصومین-امامت

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره امامت

hadem

350

_______________

احادیث معصومین-مرگ

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره مرگ

hadm

350

_______________

احادیث معصومین-ایمان

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره ایمان

hadim

350

_______________

احادیث معصومین-اندرز

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره اندرز

hadan

350

_______________

احادیث معصومین-دعا

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره دعا

haddoa

350

_______________

احادیث معصومین-نماز

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره نماز

hadna

350

_______________

احادیث معصومین-دل

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره دل

haddel

350

_______________

احادیث معصومین-هوس

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره هوس

hadha

350

_______________

احادیث معصومین-گناه

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره گناه

hadgo

350

_______________

احادیث معصومین-برادر

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره برادر

hadba

350

_______________

احادیث معصومین-یادخدا

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره یادخدا

hadyad

350

_______________

احادیث معصومین-تقوا

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره تقوا

hadta

350

_______________

احادیث معصومین-خوبی

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره خوبی

hadkhob

350

_______________

احادیث معصومین-پدروفرزند

دریافت ترجمه یكی از سخنان گهربار معصومین درباره پدروفرزند

hadpe

350

_______________

دانشنامه پیامکی تبیان

دریافت پیامک در موضوعات مختلف

TDAN

350

______________________

دوستان عزیز برای لغو پیامک های ایرانسل یک پیام به 8282 با عنوان laghv jمثال:legh:laghva tnaz

سرویس های جدید

موضوع جدید

قسمت دوم

قسمت سوم

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

شارژ ویژه GPRS

بسته های تخفیفی EDGE

تا ۷۲% تخفیف در مکالمه های رومینگ عتبات عالیات عراق (جدید)

شرکت ایرانسل، خدمات رومینگ بین‌المللی خود را برای زائران عزیز عتبات عالیات در کشور عراق با ۷۲% تخفیف ویژه ارائه می‌نماید.

برای فعال سازی سرویس رومینگ، کافیست کد #۱*۱۱۱* را شماره‌گیری کنید.

____________________

کنترل حساب اینترنتی همراه (به زودی)

در جشنواره تابستان ۹۱، شرکت ایرانسل این امکان را در اختیار شما مشترکین عزیز قرار می‌دهد که به آسانی و تنها از طریق سرویس GPRS ایرانسل، به نسخه موبایلی کنترل حساب اینترنتی (e-Care) خود دسترسی داشته باشید و بتوانید از جزئیات اطلاعات حساب‌تان با خبر شوید.

___________________

خرید محصولات ویترین از طریق تلفن گویا (به زودی)

شما مشترکین ایرانسل و علاقه مندان به محصولات ویترین می توانید در جشنواره تابستان۹۱، با شماره‌گیری تلفن گویای ۷۲۷ به سامانه «خرید محصولات ویترین از طریق سیستم گویا» متصل شوید و با پیگیری راهنمای تلفن گویا محصولات متنوع ویترین ایرانسل را خریداری نمایید.

استفاده از تمامی کارت‌های عضو شبکه شتاب برای خرید امکان پذیر می‌باشد.

____________________

سرویس حفظ شماره

در جشنواره تابستان ۹۱، شرکت ایرانسل سرویسی را در اختیار شما قرار خواهد داد تا اگر به هر دلیل از خط ایرانسل خود برای مدتی استفاده نکنید، شماره مورد نظر شما همچنان در مالکیت تان باقی بماند.

با توجه به اینکه طبق ضوابط شرکت ایرانسل، کلیه سیم کارت های اعتباری که به مدت ۳ ماه متوالی مورد استفاده قرار نگیرند به حالت تعلیق دائم درآمده و به مالکیت این شرکت بازگردانده می‌شود (تعلیق مذکور شامل شماره سیم کارت می‌باشد)، ایرانسل به شما امکان داده است تا در صورت نیاز، با استفاده از سرویس جدید حفظ شماره، این مشکل را برطرف نمایید. بدین ترتیب، در صورتی که به هر دلیل قرار است برای مدتی بیش از ۳ ماه، از خط ایرانسل خود استفاده نکنید و تمایل دارید شماره مورد نظرتان همچنان در مالکیت شما باقی بماند، می توانید کد دستوری *160*1#

را از خط خود شماره گیری کنید. پس از شماره گیری این کد دستوری، مبلغی معادل ۱۲۰.۰۰۰ریال به عنوان هزینه اشتراک از اعتبار شما کسر می شود و بدین ترتیب این شماره به مدت یک سال برای شما حفظ خواهد شد. همچنین می‌توانید در هر زمان برای اطلاع از باقیمانده دوره استفاده از این سرویس، کد دستوری *160*2# را شماره‌گیری کنید.

____________________

دریافت شارژ از وب سایت ایرانسل با استفاده از گوشی تلفن همراه با ۲% اعتبار رایگان (به زودی)

در ادامه راه اندازی روش های آسان دریافت شارژ، شما مشترکین اعتباری ایرانسل می توانید در طول جشنواره تابستان ۹۱، با استفاده از تلفن همراه خود شارژ دریافت کنید.

تمامی شما مشترکین اعتباری ایرانسل می‌توانید پس از اتصال به اینترنت از طریق گوشی تلفن همراه خود و با انتخاب مبلغ موردنظر نسبت به خرید شارژ اقدام نمایید. بدین ترتیب بعد از پرداخت اینترنتی، اعتبار خود را مستقیماً بر حسب میزان شارژ و به همراه ۲% اعتبار رایگان مکالمه و پیامک دریافت می‌کنید. با این روش، بعد از پرداخت از طریق درگاه اینترنتی بانک، مبلغ مذکور به طور مستقیم از حساب بانکی شما کسر شده و به اعتبار سیم‌کارت‌تان افزوده می‌شود.

به طور مثال اگر مبلغ ۱۰۰ هزار ریال شارژ دریافت کنید، ۲% از این مبلغ که با احتساب مالیات بر ارزش افزوده معادل ٢ هزار ریال است، به صورت رایگان به اعتبار شما افزوده می شود.

____________________

پیامک صوتی ایرانسل (به زودی)

همزمان با فرا رسیدن جشنواره تابستان ۹۱ ایرانسل، سرویس پیشرفته ای به نام «پیامک صوتی» در اختیار شما مشترکین عزیز قرار گرفته است که بر اساس آن، می‌توانید در هر زمان که تمایل داشتید با شماره‌گیری یک تلفن گویای ویژه، تا ۶۰ ثانیه برای مشترک مورد نظر خود پیام بگذارید.

پس از ضبط پیام، این امکان در اختیار شما قرار خواهد گرفت تا از میان گزینه‌های زیر یکی را به عنوان نحوه انتقال پیام خود برگزینید:

پیام چندرسانه‌ای: پیام ضبط شده شما به صورت یک فایل صوتی برای مشترک ارسال خواهد شد؛

پیامک: مشترک مورد نظر با دریافت یک پیامک، از اینکه شما برای او پیام گذاشته اید، مطلع می‌شود؛

زنگ تلفن: مشترک مورد نظر با صدای زنگ تلفن همراه خود، متوجه دریافت پیام شما می‌شود.

امکان ارسال به دیگر مشترکین ایرانسل:

از دیگر قابلیت‌های این سرویس جدید، ارسال همان پیام برای مشترکین دیگر است به گونه‌ای که شما می‌توانید پیام ضبط شده خود را برای چند مشترک و به اشکال گوناگون (پیام چندرسانه‌ای، پیامک یا زنگ تلفن) ارسال کنید.

• اطلاعات تکمیلی در رابطه با این سرویس (هزینه، روش استفاده و غیره) متعاقبا اعلام خواهد شد.

____________________

سرویس اعلام دسترسی ایرانسل (به زودی)

در جشنواره تابستان ۹۱ ایرانسل، سرویس پیشرفته و جدیدی در اختیار شما مشترکین عزیز قرار گرفته است که با استفاده از آن، در صورتی که شما با مشترکی تماس گرفتید و به دلیل خاموش بودن گوشی وی و یا به هر دلیل دیگر، تماس با او برقرار نشد، شما می‌توانید با شماره گیری یک کد دستوری ویژه، هر زمان که مشترک مورد نظرتان بار دیگر به شبکه متصل شد، از این امر مطلع شوید.

بر اساس این سرویس پس از شماره گیری این کد دستوری، هر زمان که وی مجدداً در شبکه قرار گیرد، پیامکی حاوی اعلام بازگشت مشترک به شبکه برای شما ارسال خواهد شد.

• اطلاعات تکمیلی در رابطه با این سرویس (هزینه، روش استفاده و غیره) متعاقبا اعلام خواهد شد.

خرید اعتبار از طریق سیستم گویا (به زودی)

در راستای سهولت روند خرید اعتبار و یا پرداخت صورت حساب، سرویس جدیدی با نام «خرید اعتبار از طریق سیستم گویا» برای شما مشترکین عزیز اعتباری و دائمی ایرانسل راه اندازی شده است. برای افزایش اعتبار یا پرداخت صورت حساب با استفاده از این سرویس، کافیست با شماره گیری تلفن گویای ۷۱۷ به سامانه «خرید اعتبار از طریق سیستم گویا» متصل شوید و پس از انتخاب مبلغ مورد نظر خود، از طریق درگاه بانک، هزینه مربوطه را پرداخت نمایید.

استفاده از تمامی کارت های عضو شبکه شتاب امکان پذیر می باشد.

____________________

بسته افزایشی ترکیبی (جدید)

شما مشترکین اعتباری ایرانسل می‌توانید در جشنواره تابستان ۹۱ با پرداخت ۱۰,۰۰۰ ریال، در یک بازه زمانی یک هفته‌ای از ۲۰ پیامک فارسی رایگان داخل شبکه، ۱۰ دقیقه مکالمه رایگان داخل شبکه و ۷۵ مگابایت اینترنت همراه رایگان مطابق جدول زیر برخوردار شوید:

20پیامک فارسی رایگان،10 دقیقه مکالمه رایگان،75 مگابایت اینترنت

جهت فعال‌سازی این بسته می‌توانید از کد دستوری زیر استفاده کنید: *140*6*1#

جهت اطلاع از باقیمانده اعتبار بسته افزایشی ترکیبی، می‌توانید از کدهای دستوری زیر استفاده کنید:

*140*6*3*1# مکالمه، *140*3*8*3*1# پیامک، *140*3*7*3*1# اینترنت

____________________

____________________

تخفیف گروهی: ۱۵% تخفیف مکالمه داخل شبکه برای ۵ تا ۲۰ شماره

در جشنواره تابستان ۹۱ و در ادامه ارائه طرح های تخفیفی جذاب، تمامی شما مشترکین اعتباری ایرانسل می توانید با فعال‌سازی سرویس «تخفیف گروهی»، یکی از سه گروه «خانواده من» (۱ تا ۵ شماره)، «دوستان من» (۱ تا ۱۰ شماره) و یا «همکاران من» (۱ تا ۲۰ شماره) را انتخاب کنید تا هزینه تمامی مکالمه ها با این شماره های ثبت شده، هم برای شما و هم برای اعضای آن گروه با ۱۵ درصد تخفیف محاسبه شود!

بر اساس این طرح، در صورتی که با ثبت شماره های متناسب با یک گروه، سرویس تخفیف گروهی را فعال کنید، علاوه بر آنکه تماس های داخل شبکه شما با اعضای آن گروه از ۱۵% تخفیف برخوردار خواهد شد، تماس های اعضای آن گروه با یکدیگر نیز مشمول این تخفیف می شود.

*340*1*1# خانواده من، *340*1*2# دوستان من، *340*1*3# همکاران من

توجه:

• برای فعال‌سازی هر گروه می بایست مبلغ کامل شارژ آن گروه را در حساب خود داشته باشید.

• برخورداری از تخفیف ۱۵درصدی تنها در دوره برگزاری جشنواره تابستان ۹۱ امکان‌پذیر خواهد بود.

• تنها شماره های ایرانسل را می توانید در این فهرست وارد نمایید.

• گروه های تخفیفی از زمان فعال شدن به مدت یک ماه فعال خواهند بود و پس از این مدت به صورت خودکار تمدید می شود.

____________________

سرویس «ارسال شارژ»

در راستای افزایش تنوع در خدمات شارژ سیم کارت‌های اعتباری ایرانسل، از این پس می‌توانید با شماره‌گیری کد دستوری زیر، برای سیم کارت اعتباری یا حساب وایمکس دوستانتان شارژ ارسال کنید:

*141*

شماره رمز12 یا16 رقمی*

شماره دوست موردنظر #

توجه:

• لازم است شماره دوستانتان را با فورمت «۹۳XXXXXXXX» وارد کنید.

• بابت ارائه این سرویس، تنها ۵۰۰ ریال از اعتبار ارسالی کسر خواهد شد. اما در صورت ارسال اعتبار برای حساب وایمکس، مبلغی کسر نخواهد شد.

هدیه ویژه برای مشترکین جدید ایرانسل به مناسبت ماه مبارک رمضان:

با حداقل یک بار شارژ سیم کارت خود در اولین هفته پس از فعال‌سازی، از ۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه (با اعتبار یک ماه) بهره مند شوید! این اعتبار را می‌توان برای برقراری تماس، ارسال پیامک یا پیام چندرسانه‌ای و نیز استفاده از GPRS به کار برد.

لطفا توجه داشته باشید، ۱۰,۰۰۰ريال اعتبار رایگان داخل شبکه، علاوه بر شارژ اولیه مذکور در جدول فوق، به حساب مشترکین واجد شرایط افزوده می‌شود.

نکات مهم:

• جهت دریافت سیم کارت هدیه، نیازی به پرداخت هیچ هزینه‌ای نیست و این سیم‌کارت به صورت رایگان همراه با سیم کارت اصلی خریداری شده توسط فروشنده به شما تحویل می‌گردد. شایان ذکر است، تغییر در طرح ارائه سیم‌کارت هدیه، تغییری در قیمت سیم کارت‌های ایرانسل ایجاد ننموده است.

• در زمان خرید، هر دو سیم کارت اصلی و هدیه در یک بسته در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

• سیم کارت هدیه دارای تاریخ انقضا بوده و مشترک می‌تواند در هر زمان با شماره‌گیری کد دستوری از سیم کارت اصلی، از این تاریخ مطلع شود.

• سیم کارت هدیه در ابتدا فعال نمی‌باشد. بنابراین لازم است پس از فعال کردن سیم کارت اصلی ابتدا یک پیامک بدون متن به ۲۱۱۲ و سپس به ۲۱۱۵ ارسال گردد تا شماره سیم کارت هدیه از طریق پیامک برای مشترک فرستاده شود.

• آن دسته از مشترکینی که پیش از اجرای این طرح، سیم کارت ایرانسل خریداری نمودند و هنوز سیم‌کارت هدیه خود را دریافت نکرده اند، طبق روال سابق از طریق شرکت پست سیم‌کارت هدیه خود را دریافت خواهند نمود.

____________________

____________________

دریافت اعتبار از طریق وب سایت ایرانسل به همراه ۲% اعتبار رایگان

تمامی شما مشترکین اعتباری ایرانسل می‌توانید با کلیک بر گزینه «خرید اعتبار از طریق وب‌سایت»، اعتبار مورد نظر خود را دریافت نمایید. بدین ترتیب بعد از پرداخت اینترنتی، اعتبار خود را مستقیماً بر حسب میزان شارژ و به همراه ۲% اعتبار رایگان مکالمه و پیامک (با احتساب مالیات بر ارزش افزوده) دریافت می‌کنید. با این روش، مبلغ مذکور به طور مستقیم از حساب بانکی شما کسر شده و به اعتبار سیم‌کارت‌تان افزوده می‌شود. به طور مثال اگر با انتخاب «خرید اعتبار از طریق وب سایت»، مبلغ ۱۰۰ هزار ریال شارژ دریافت کنید، ۲% از این مبلغ که با احتساب مالیات بر ارزش افزوده معادل ٢ هزار ریال است، به صورت رایگان به اعتبار شما افزوده می‌گردد.

یادآور می‌شود، با دریافت شارژ از طریق «شارژ الکترونیکی» (e-Charge) می‌توانید از ۲% اعتبار رایگان نیز برخوردار شوید.

____________________

____________________

مشترک جدید ایرانسل باشید!

برخورداری از سیم کارت اصلی و هدیه به طور همزمان

برخورداری از شارژ شگفت انگیز ۲۵ درصدی تا پایان جشنواره

۰ ۱۰ کیلوبایت اینترنت همراه (GPRS) رایگان یک ماهه

یک آهنگ پیشواز رایگان یک ماهه

و

۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه (به مناسبت ماه مبارک رمضان)

شما می‌توانید از تاریخ ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، با خرید هر سیم کارت ایرانسل، از پیشنهادهای تشویقی زیر نیز برخوردار شوید:

برخورداری از سیم کارت اصلی و هدیه به طور همزمان

از این پس سیم‌کارت‌های ایرانسل به همراه سیم کارت هدیه در قالب یک بسته در اختیار شما قرار خواهد گرفت. این اقدام، در جهت تسهیل هر چه بیشتر روند سابق در ارسال سیم کارت هدیه به شما مشتریان گرانقدر صورت پذیرفته است.

بدین ترتیب، از این پس با خرید هر سیم کارت ایرانسل، سیم کارت هدیه را نیز در همان بسته و به صورت همزمان دریافت خواهید نمود و دیگر نیازی نیست در انتظار دریافت آن از طریق پست باشید.

برخورداری از شارژ شگفت انگیز ۲۵ درصدی تا پایان جشنواره

تمامی مشترکین جدیدی که در فاصله ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، سیم کارت ایرانسل را خریداری کرده و پس از طی مراحل ثبت‌نام و ارسال مدارک، نخستین تماس را از خط خود برقرار کنند، می‌توانند تا پایان جشنواره تابستان ۹۱ با شماره‌گیری کد ویژه شارژ شگفت‌انگیز ()، از ۲۵% شارژ بیشتر با مدت اعتبار محدود جهت ارتباطات داخل شبکه برخوردار شوند.

توجه: محدودیت اعتبار شامل کل مبلغ شارژ می باشد.

۱۰۰ کیلوبایت اینترنت همراه رایگان یک ماهه

مشترکین جدیدی که در فاصله ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، سیم کارت ایرانسل را خریداری کرده و پس از طی مراحل ثبت‌نام و ارسال مدارک، نخستین تماس را از خط خود برقرار کنند، می‌توانند از ۱۰۰ کیلوبایت اینترنت همراه رایگان بهره‌مند شوند.

توجه: مهلت استفاده از اینترنت رایگان تنها ٣٠ روز است.

یک آهنگ پیشواز رایگان یک ماهه

و بالاخره، مشترکین جدید ایرانسل، با طی مراحل فوق، یک آهنگ پیشواز رایگان نیز از ایرانسل هدیه خواهند گرفت.

حداکثر زمان استفاده از آهنگ پیشواز ۳۰ روز است. شما می‌توانید این آهنگ پیشواز را در هر زمان با شماره‌گیری کد دستوری #۶*۷۷۷* به طور رایگان با آهنگ مورد علاقه خود جایگزین کنید. در طول جشنواره به هر مشترک، تنها یک آهنگ پیشواز تعلق می‌گیرد.

۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه

هدیه ویژه برای مشترکین جدید ایرانسل به مناسبت ماه مبارک رمضان:

با حداقل یک بار شارژ سیم کارت خود در اولین هفته پس از فعال‌سازی، از ۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه (با اعتبار یک ماه) بهره مند شوید! این اعتبار را می‌توان برای برقراری تماس، ارسال پیامک یا پیام چندرسانه‌ای و نیز استفاده از GPRS به کار برد.

لطفا توجه داشته باشید، هر سیم کارت اعتباری ایرانسل، در ابتدا دارای ۲۰,۰۰۰ ريال شارژ اولیه خواهد بود و ۱۰,۰۰۰ ريال اعتبار رایگان داخل شبکه، علاوه بر شارژ اولیه مذکور، به حساب مشترکین واجد شرایط افزوده می‌شود.

طرح های تخفیفی ویژه آهنگ پیشواز

یک آهنگ پیشواز رایگان به ازای سفارش سه آهنگ

تمامی مشترکینی که در طول جشنواره تابستان ۹۱، سه بار اقدام به خرید آهنگ پیشواز نمایند، یک آهنگ پیشواز رایگان نیز از ایرانسل دریافت خواهند کرد.

%۵۰ تخفیف تمام آهنگ های پیشواز

در فاصله زمانی ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، آهنگ‌های پیشواز ایرانسل را با ۵۰% تخفیف، به مبلغ ۲۵۰۰ ریال دریافت کنید.

برای فعال سازی آهنگ پیشواز:

• ابتدا یک پیامک بدون متن به شماره ۷۵۷۵ بفرستید و یا به صفحه آهنگ پیشواز در وب‌سایت ایرانسل مراجعه کنید؛ یا

• با ۷۷۷ تماس بگیرید، بشنوید و آهنگی را که دوست دارید انتخاب کنید!

یک آهنگ پیشواز رایگان به ازای دریافت ۷۵ دقیقه تماس خارج از شبکه

در فاصله ۱ تیر تا ۳۱ شهریور ۹۱، در صورتی که به میزان ۷۵ دقیقه از خطوطی به غیر از شبکه ایرانسل با شما تماس برقرار شود، ایرانسل یک آهنگ پیشواز رایگان به شما هدیه خواهد داد.

شارژ کنید و آهنگ پیشواز هدیه بگیرید

در جشنواره تابستان ۹۱، تمامی شما مشترکین اعتباری می‌توانید به ازای شارژ سیم کارت خود به مبلغ مجموعاً ۱۰۰,۰۰۰ ریال، یک آهنگ پیشواز رایگان (پس از یک هفته) هدیه بگیرید.

• به یاد داشته باشید که این آهنگ پیشواز پس از یک هفته از زمان شارژ بر روی خط شما فعال می‌شود.

• شارژ ۱۰۰ هزار ریالی از طریق کارت شارژ، دستگاه خودپرداز، پایانه فروش (POS)، باجه خدمات بانکی و وب سایت بانک‌های طرف قرارداد ایرانسل قابل دریافت است.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره «آهنگ پیشواز »، کد دستوری را شماره‌گیری کرده، سپس کلید (YES/OK) را فشار دهید.

حداکثر زمان استفاده از آهنگ پیشواز ۳۰ روز است. شما می‌توانید این آهنگ پیشواز را در هر زمان با شماره‌گیری کد دستوری #۶*۷۷۷* به طور رایگان با آهنگ مورد علاقه خود جایگزین کنید. در طول جشنواره به هر مشترک، تنها یک آهنگ پیشواز تعلق می‌گیرد.

______________________

_________________

%۲۲ شارژ شگفت انگیز از طریق وب سایت ایرانسل

در صورتی که با کلیک بر گزینه «شارژ شگفت انگیز از طریق وب سایت ایرانسل» و ادامه دستورالعمل‌های ذکر شده، شارژ شگفت انگیز دریافت کنید، به جای ۲۰% شارژ شگفت انگیز که از طریق وارد کردن کد دستوری درج شده بر روی کارت شارژ دریافت می‌کردید، ۲۲% شارژ شگفت انگیز دریافت خواهید کرد. شما همچنین می‌توانید از کارت‌های بانکی عضو شبکه شتاب برای دریافت شارژ از طریق وب سایت ایرانسل استفاده کنید. در این روش، بعد از انتخاب نوع شارژ و بانک مورد نظر، به درگاه پرداخت هدایت شده و در این مرحله شماره ۱۶ رقمی کارت بانکی عضو شبکه شتاب خود، رمز عبور اینترنتی بانکی و نیز شماره ۳ رقمی پشت کارت شتاب را وارد کرده و پرداخت خود را انجام دهید.

__________________

%۲ اعتبار رایگان با استفاده از ۹ روش شارژ رمزدار و شارژ الکترونیکی

در طول جشنواره تابستان ۹۱ ایرانسل، شما مشترکین اعتباری که سیم کارت خود را با استفاده از روش‌های زیر شارژ نمایید، ۲% اعتبار رایگان دریافت خواهید کرد. به طور مثال اگر با یکی از این روش‌ها، مبلغ ۲۰۰ هزار ریال شارژ دریافت کنید، ۲% از این مبلغ که معادل ۴ هزار ریال است، به عنوان اعتبار رایگان به حساب شما افزوده می‌شود.

روش‌های دریافت شارژ رمزدار:

۱. وب سایت www.irancell.ir

۲. دستگاه‌های خودپرداز (ATM)ه

۳. پایانه‌های فروش (POS)ه

۴. وب سایت بانک‌های طرف قرارداد

۵. باجه‌های خدمات بانکداری الکترونیکی (Web Kiosk)ه

۶. شارژ الکترونیکی (e-Charge) از فروشندگان مجاز

۷. نرم افزار همراه بانک

۸. خدمات بانکداری همراه ایرانسل (شماره گیری #۷۲۴* یا #۷۲۰*)

۹. خرید پیامکی شارژ ( ارسال پیامک به ۷۲۲۲ )

در هر یک از ۹ روش فوق می‌توانید مبلغ شارژ مورد نظر خود را از میان مبالغ ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ هزار ریالی انتخاب کنید. سپس با دریافت شماره رمز و شماره‌گیری آن به صورت زیر، علاوه بر شارژ سیم‌کارت خود، می‌توانید از ۲% اعتبار رایگان نیز استفاده کنید:

*141*

کدرمز12یا16رقمی#

توجه: بانک‌های طرف قرارداد ایرانسل که هم اکنون خدمات شارژ به مشترکین ایرانسل ارائه می‌دهند عبارتند از: بانک اقتصاد نوین، بانک پارسیان، بانک پاسارگاد، پست بانک، بانک تجارت، بانک سامان، بانک سرمایه، بانک صادرات ایران، بانک کشاورزی، بانک مسکن، بانک ملت و بانک ملی ایران.

همچنین با دریافت شارژ الکترونیکی (e-Charge)، از طریق مراجعه به فروشندگان مجاز ایرانسل، از ۲% شارژ بیشتر برخوردار شوید. در این روش، نیازی به وارد کردن رمز نبوده و همچنین می‌توانید سیم کارت خود را تا هر میزان که بخواهید شارژ کنید.

مشاهده صورت‌حساب از طریق پیامک و اینترنت و پرداخت صورت‌حساب از طریق اینترنت به همراه ۲% تخفیف! (ویژه مشترکین دائمی)

مشترکین دائمی ایرانسل می‌توانند هر زمان که مایل باشند، صورت‌حساب سیم‌کارت خود را از طریق وب سایت ایرانسل، پورتال کنترل حساب اینترنتی و یا پیامک مشاهده کنند.

از طریق وب سایت ایرانسل

برای استفاده از این روش کافیست به سیستم درخواست صورت‌حساب وارد شده و نوع صورت‌حساب مورد نظر خود را از میان گزینه‌های موجود، شامل آخرین صورت‌حساب، صورت‌حساب کلی و صورت‌حساب فوری انتخاب نمایید. برای تسریع روند دریافت صورت‌حساب، می توانید اطلاعات مورد نیاز را پیشتر آماده داشته باشید؛ این اطلاعات عبارتند از:

شماره تلفن‌همراه شماره سریال سیم‌كارت شماره مدرک شناسایی

لطفا توجه داشته باشید که برای دریافت صورت‌حساب کلی، نیازی به وارد کردن کدملی نیست.

آن دسته از شما مشترکین ایرانسل که در نظر دارید نسبت به تغییر مالکیت سیم‌کارت خود اقدام نمایید و یا تمایل دارید صورت‌حساب خود را تا تاریخ همان روز دریافت نمایید می‌توانید از گزینه «صورت‌حساب فوری» استفاده کنید.

برای دریافت صورت‌حساب تلفن همراه خود اینجا کلیک کنید!

از طریق پیامک

در این روش، شما مشترکین دائمی ایرانسل می‌توانید جهت استفاده از سرویس «دریافت صورت‌حساب با پیامک» یک پیامک بدون متن به ۵۴۵۹ بفرستید. سپس می‌توانید با ارسال یک پیامک بدون متن به ۵۴۵۵ خلاصه صورت‌حساب قبلی را در یک پیامک دریافت کنید. برای انصراف از این سرویس نیز می‌توانید یک پیامک بدون متن به ۵۴۵۸ بفرستید.

از طریق پورتال کنترل حساب اینترنتی (e-Care)

بدین منظور لازم است تا مشترکین دائمی، پس از ورود به پورتال کنترل حساب اینترنتی (e-Care) در وب سایت ایرانسل، به صفحه «صورت‌حساب اینترنتی» مراجعه کرده و سپس از طریق گزینه‌های موجود، به مشاهده «خلاصه صورت‌حساب»، «صورت‌حساب تفکیکی» و «صورت‌حساب دوره‌های یافت نشده در سیستم» بپردازند.

برای ورود به پورتال کنترل حساب اینترنتی (e-Care) کافیست...

به لینک کنترل حساب اینترنتی (e-Care) در صفحه نخست وب سایت ایرانسل مراجعه کنید.

در صورتی که از قبل ثبت نام کرده اید، نام کاربری (شماره تلفن) و رمز ورود و سپس شماره سریال سیم‌کارت (KIT number) و یا رمز عبور یک بار مصرف را وارد کرده و به پورتال وارد شوید. رمز ورود یک بار مصرف را می توانید از طریق سیستم کنترل حساب اینترنتی دریافت کنید.

در صورتی که از قبل ثبت نام نکرده اید، یک پیامک بدون متن از خط خود به شماره ١٣٠ ارسال و یا از خط خود با شماره ۷۰۰ (مرکز خدمات مشترکین ایرانسل) تماس حاصل کرده و رمز ورود اختصاصی کنترل حساب اینترنتی خود را دریافت کنید.

توجه: شماره سریال سیم کارت، پشت سیم کارت و همچنین بر روی قاب سیم کارت در سمت راست پایین، زیر علامت بارکد ذکر شده است.

____________________

پیشخوان ایرانسل

خبر، گزارش، تحلیل ...همیشه همراه شما!

در ادامه روند ارائه سرویس‌های متنوع و کاربردهای جدید و جذاب تلفن همراه، کوشیده‌ایم تا همگام با آخرین فناوری روز دنیا، یک سرویس جدید را در اختیار شما مشترکین عزیز قرار دهیم.

از این پس برای اطلاع از آخرین تحولات سیاسی، بین المللی، اجتماعی، اقتصادی، ورزشی و ... نیاز به خرید روزنامه و یا مراجعه به اینترنت نداشته و می‌توانید از طریق ویترین ایرانسل، با تلفن همراه خود در جریان خلاصه تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌های روزنامه‌ها و سایت‌های خبری قرار بگیرید.

محتوای ارسالی علاوه بر متن، با تصاویر و لوگوی سایت و یا روزنامه مورد نظرتان در همان روز همراه خواهد بود. به عبارت دیگر شما با این سرویس، از «روزنامه همراه» برخوردار شده و می‌توانید به جای ورق زدن روزنامه، خلاصه آن را روی صفحه تلفن همراه خود بخوانید.

برای شروع یک پیامک رایگان به 8494 ارسال کنید

برای اشتراک، کد محصول را به ۸۴۹۴ ارسال کنید و برای لغو اشتراک یک محصول خاص، حرف "L" را با رعایت یک فاصله به همراه کد محصول، به ۸۴۹۴ ارسال نمایید. به عنوان مثال، برای اشتراک محصولی با کد ۱۲۳۴، عبارت ۱۲۳۴ و برای لغو اشتراک، عبارت ۱۲۳۴ L را به ۸۴۹۴ ارسال کنید.

برای مشاهده جدول محصولات پیشخوان ایرانسل، اینجا کلیک کنید.

توجه:

• کلیه پیامک‌های ارسالی به ۸۴۹۴ رایگان است.

• تنها در صورتی قادر به استفاده از این محصول خواهید بود که تنظیمات پیام چندرسانه‌ای (MMS) خود را فعال کرده باشید. (در صورتی که این تنظیمات را دریافت ننموده و یا فعال نکرده‌اید، کد دستوری را از خط ایرانسل خود شماره‌گیری کنید.)

• پس از اشتراک، هزینه هر نسخه ارسال شده محصول، به صورت جداگانه در حساب شما منظور خواهد شد.

• اشتراک هیچ‌یک از محصولات دارای تاریخ انقضاء نبوده و تا قبل از ارسال دستور لغو اشتراک، نسخه‌های منتشر شده برای شما ارسال خواهد شد.

• پس از اشتراک هر محصول، آخرین نسخه منتشر شده آن برای شما ارسال می‌گردد.

• برای دریافت راهنمای سرویس پیشخوان، در هر زمان R را (به رایگان) به ۸۴۹۴ ارسال کنید.

• برای دریافت آخرین لیست محصولات پیشخوان، حرف F را در یک پیامک (رایگان) به ۸۴۹۴ بفرستید.

Text

شارژ ویژه GPRS با این پیشنهاد تشویقی، شما مشترکین اعتباری می توانید با خرید کارت شارژ و شماره گیری کد *145* ramz # ویژه شارژ حساب GPRS، از تخفیف ویژه (تا ۹۹ درصد تخفیف) بهره‌مند شوید. جزئیات این طرح در جدول زیر آمده است:

برای اطلاع از میزان اعتبار، کد *140*3*7*3*1# را شماره گیری کنید.

بسته های تخفیفی EDGE (نسل پیشرفته GPRS با سرعت دو برابر) در جشنواره تابستان ۹۱ ایرانسل، شما مشترکین دائمی و اعتباری می‌توانید از بسته‌های ویژه سرویس اینترنت همراه (GPRS) استفاده کنید.

با ۵۰۰۰۰ ریال شارژ سیم کارت، از ۲۰۰ مگابایت GPRS به مدت۱ماه برخوردار شوید. توجه: • بسته‌های GPRS ایرانسل دارای مدت زمان محدود و میزان مصرف معین بوده و شما طبق تاریخ و سقف تعیین شده در بسته‌ها می‌توانید از اعتبار موجود در آنها برخوردار شوید. • در هر روز برای هر مشترک دائمی یا اعتباری، فقط یک بار فرصت سفارش بسته GPRS ایرانسل وجود دارد. قابلیت تمدید بسته GPRS ایرانسل اگر قبل از اتمام دوره اعتبار بسته خریداری شده، بسته دیگری را مجدداً سفارش دهید، باقی مانده اعتبار دوره قبل (کیلوبایت های باقیمانده) را می‌توانید در دوره جدید مصرف کنید. • حداکثر روزهای ممکن برای استفاده از اعتبار موجود در بسته‌های GPRS با توجه به قابلیت تمدید آن، ۹۰ روز است. نحوه اطلاع از حساب: برای اطلاع از حساب بسته‌های GPRS می‌توانید کدهای دستوری زیر را از خط خود شماره‌گیری کنید: *140*3*7*3*1# برای دریافت تنظیماتGPRS ، کد*140*3*6# را شماره‌گیری نمایید.

كدهاي مربوط به سيم كارت هاي ايرانسل

ايرانسل همانطور كه مي دانيد توانسته است با ارائه سرويس هاي قابل رقابت با

شركت ارتباطات سيار ، بازار خوبي را در جامعه امروزي موبايل ايران بدست آورد. در

اين قسمت شمارو با چند كد سيم كارت هاي اعتباري شركت ايرانسل آشنا مي كنم :

سيم كارت هاي اعتباري:

*140*3*1*1#

فعال سازي پيامگير

*140*3*1*3#

فعال سازي ذخيره شماره

*140*3*1*4#

حذف همه سرويس ها

*140*3*5#

MMS دريافت تنظيمات

*140*3*6#

GPRS دريافت تنظيمات

سيم كارت هاي دائمي:

*130*3*1*1#

فعال سازي پيامگير

*130*3*1*3#

فعال سازي ذخيره شماره

*130*3*1*4#

حذف همه سرويس ها

*130*3*5#

Mms دريافت تنظيمات

*130*3*6#

Gprs دريافت تنظيمات

(Who Called): سرويس ذخيره شماره تماس گيرنده

اين سرويس شما را قادر مي سازد تا بدانيد در زماني كه در دسترس نبوده ايد، چه

كساني با شما تماس گرفته اند. چنانچه تلفن همراهتان خاموش بوده يا خارج از

محدوده پوشش شبكه باشد، كسي كه با شما تماس مي گيرد، به يك سرويس پيام گير

هدايت مي شود كه در آنجا شماره اين شخص ذخيره مي شود .هنگامي كه تلفن

همراهتان مجدداً در دسترس قرار گيرد، ليستي از تمام شماره هايي كه با شما تماس

براي شما ارسال مي گردد. SMS گرفته اند به همراه زمان اين تماسها از طريق

اين سرويس و سرويس پيام گير صوتي نمي توانند همزمان فعال باشند. شما تنها مي

توانيد از يكي از دو سرويس ذخيره شماره تماس گيرنده يا پيام گير صوتي در يك

زمان استفاده نماييد.

حالت عادی:

ازکد دستوری زیراستفاده کنید

*141*شماره رمز12یا16رقمی#

Ok/yes یا کلید ارسال(دکمه سبز گوشی)فشاردهیدتاشارژ شود

________________________

حالت شگفت انگیز:

ازکد دستوری زیراستفاده کنید

*144*شماره رمز12یا16رقمی#

Ok/yes یا کلید ارسال(دکمه سبز گوشی)فشاردهیدتاشارژ شود

مزیت شارژ از این طریق چند درصد اعتبارتون بیشترمیشه

دریافت رمز و ترفند آموزش انتقال شارژ در سیم کارت های اعتباری ایرانسل

ترفند انتقال شارژ موبايل : مدتي هستش كه ايرانسل در انتقال شارژ مشكل دارد مطلبی را برای حل این مشکل کوچیک برای شما دوستان عزیز آماده کرده ام که امیدوارم گره از کارتون باز کنه ! خوب حتما برای شما هم پیش اومده که بعد مدتی نمیتونید شارژ انتقال بدید یا رمز انتقال شارژتون صحیح نیست ! در این پست با یک روش و ترفند کوچیک این مشکل حل میشه.

راستش تا اونجایی که من تجربه کردم و در جریان هستم گویا ایرانسل بعد از چند مدتی که انتقال شارژی انجام نمیگیره یا انتقال شارژ ها زیاد و مکرر باشه پسورد را غیر فعال میکنه و شما برای انتقال شارژ باید در این سیستم دوباره ثبت نام کنید ( البته ثبت نام فقط برای انتقال شارژ ).

برای اینکه در سیستم ثبت نام کنید و رمز جدید برای انتقال شارژ دریافت کنید فقط و فقط کافیست یک پیامک ( اس ام اس ) با متن 12 به شماره 1112 ارسال کنید , بعد از مدتی رمز انتقال شارژ برای شما ارسال میشه و از نو میتونید بین سیم کارت های ایرانسل شارژ منتقل کنید , و همچنین برای تغییر رمز نیز باید دستور عمل زیر را دنبال کنید :

Pin:aaaaa:bbbbb:bbbbb

که در اینجا باید متن بالا را به شماره 1112 ارسال کنید , توجه : به جای aaaaa باید رمز قدیم را وارد کرده و به جای bbbbb باید رمز جدیدی که میخواهید را وارد و کل متن را به شماره مورد نظر ارسال کنید تا رمز شما تغییر کند.

جهت یاد آوری برای انتقال شارژ بین سیم کارت های ایرانسل مطابق زیر عمل میکنید :

Shomareh:Mablagh:Ramz

به عنوان مثال

09387345716:aaaaa:bbbbb

که در مثال بالا برای خطی که میخواهید شارژ انتقال دهید ابتدا شماره سپس مبلغ به ریال و در آخر رمز را نوشته و کل متن را به شماره 1112 ارسال میکنید , ایرانسل بابت این امکان 50 تومان کارمزد دریافت میکنید

برای فعال سازیGprsوMMSایرانسل چند روش وجود دارد که دراینجا یکی از روشها را براتون میگم

برای فعال سازیGprsکد:

*140*3*6#

بعدکلید اوکی یا سبز گوشیتونو بزنید

بعدیه اس ام اس براتون میادرمز1234 را وارد کنید وتنظیماتشو ذخیره کنید

تبریک میگم ازاین پس شمامیتوانید کتاب بزرگ همراه من رابااستفاده ازاینترنت گوشیتان دریافت کنید ومستقیم برروی گوشیتان نصب کنید(مقدمه/دریافت آسان برنامه)

_____________________

برای فعال سازیMMSکد:

*140*3*5#

بعدکلید اوکی یا سبز گوشیتونو بزنید

بعدیه اس ام اس براتون میادرمز1234 را وارد کنید وتنظیماتشو ذخیره کنید

به همین راحتی GprsوMMSگوشیتون فعال میشه فرقی هم نمیکنه گوشیتون چه برندی باشه

مشترکان ایرانسلی GPRS خود را فعال کنند

ارسال تنظیمات GPRS برای مشتریان ایرانسل بسیار آسان بوده و تنها از طریق پیام کوتاه ارسـال می شود. به این معنی که مشترک چنانچه تاکنون پیام کوتاه حاوی تنظیمات را دریافت و یا ذخیره نکرده است باید کد دستوری *140*3*5# [Yes/Ok] را شماره گیری کرده تا این اطلاعات را دریافت کند.

پس از دریافت پیام کوتاه حاوی تنظیمات، مشترک باید آن را در گوشی ذخیره (save) کند تا تنظیمات GPRS به گوشی منتقل شود. چنانچه گوشی مشترک دارای قابلیت استفاده از GPRS باشد این سرویس برای وی فعال خواهد شد و برای تمامی مشترکان سیمکارتهای دائمی و اعتباری ایرانسل هم کارآیی خواهد داشت.

مشترک برای دسترسی به اینترنت پس از آنکه از تنظیمات گوشی خود مطمئن شد و علامت اتصال به شبکه GPRS (یک علامت G یا یک مثلث برعکس در کنار علامت آنتن) بر روی صفحه موبایل وی ظاهر شد، می تواند با انتخاب مرورگر (WAP/ Web browser) در منوی گوشی خود و سپس وارد کردن آدرس اینترنتی (URL) به شبکه جهانی اینترنت دسترسی پیدا کنید.

توجه به این نکته نیز ضروری است که این مرورگر (browser) در اغلب گوشی ها با علامت "کره زمین" نشان داده شده است.

هزینه استفاده از GPRS چقدر است

بطور کلی حجم داده ها براساس بایت سنجیده می شود به طوریکه به هر 1000 بایت یک کیلوبایت (KB) و به هر 1000 کیلوبایت یک مگابایت (MB) می گویند. با این توضیح کاربران کافی است تا تعداد بایتهایی که ارسال یا دریافت کرده اند را در تعرفه ها ضرب کنند تا در هر لحظه هزینه استفاده از اینترنت موبایل خود را محاسبه کنند. کارکرد دیتای کاربر شامل تمامی اطلاعاتی خواهد بود که توسط کاربر یا به صورت خودکار از گوشی، رایانه دستی یا لپ تاپ ارسال و یا دریافت می شود.

سرویس اینترنت همراه اول به ازای هر کیلو بایت تبادل اطلاعات با تعرفه های 8 ریال در زمان پیک ترافیک یعنی از 8 صبح تا 23 شب و زمان غیر پیک از 23 الی 8 صبح و روزهای تعطیل 2 ریال محاسبه می شود.

نرخ ارسال و دریافت دیتا از طریق GPRS ایرانسل نیز در ساعات اوج مصرف 7 ریال و برای ساعات کاهش مصرف 2 ریال خواهد بود.

همراه اول و ایرانسل برای تشویق مشترکان خود به استفاده از اینترنت موبایل و نیز سهولت و ارزانی برای مشترکانی که استفاده از GPRS برای آنها ضرورت دارد بسته های پیشنهادی خود را با تخفیفهای قابل توجهی عرضه کرده اند که در این شرایط مشترک با خرید هر بسته می تواند از مزایای استفاده از اینترنت و تخفیف دراستفاده از آن به صورت همزمان بهره مند شود.

رایتل

مهم‌ترين كاركرد اپراتور سوم چيست

سرعت اينترنت سيم‌كارت‌هاي ديتا ۱۲۸ كيلوبيت بر ثانيه خواهد بود

مهم‌ترين كاركرد اپراتور سوم چيست

علي شميراني - شش ماه بعد از زمان پيش‌بيني شده در قانون، سرانجام سيم‌كارت‌هاي نسل سوم عرضه شد.

بر خلاف روال، رسانه‌هاي كشور واكنش خوبي به آغاز به كار اپراتور سوم نشان ندادند. البته گويي مديران اين اپراتور نيز تا حدودي از چنين وضعي آگاهي داشتند كه ترجيح دادند در روز افتتاحيه اطلاع‌رساني از آغاز به كار خود را به چند خبرگزاري محدود كنند، تا به اين ترتيب با پرسش‌هاي غيرمنتظره مواجه نشوند.

اما اين مانع طرح ابهامات و انتقادات پيرامون اپراتور سوم در رسانه‌ها نبود.

رسانه‌ها در واقع بر سر دوراهي خوشحالي يا ناراحتي از آمدن رايتل قرار داشتند.

بر اساس عرف و قاعده اضافه شدن يك اپراتور به بازار ارتباطات كشور، نويد بخش ارتقاي كيفيت خدمات، رقابت بيشتر، كاهش نرخ‌ خدمات ارتباطي و در يك كلام نفع مصرف‌كننده است.

اما سبك و سياق آغاز به كار "رايتل" موجبات نگراني آگاهان را در پي داشت.

عدم توسعه از پايتخت كه به نوعي براي دور ماندن از انبوه نظارت‌هاي رسانه‌اي و كاربري تلقي مي‌شود، باقي ماندن ابهامات در خصوص نحوه ارايه خدمات نسل سوم، قيمت بالاي خدمات در قياس با رقبا، عدم واگذاري سيم‌كارت‌هاي اعتباري، مواجهه با جريمه ۴۰۰ ميلياردتوماني به علت تاخير در عرضه، تفكيك كاربران به خصوصي و حقوقي براي دسترسي به خدمات نسل ۳، مشروط كردن و شفاف نبودن توسعه اين اپراتور در ساير شهرها، عدم پاسخ و تعامل با رسانه‌ها و غيره از جمله ابهامات پيرامون آينده اين اپراتور در كشور است.

به هر تقدير كاربران و مصرف‌كنندگان نيز بدون مطالعه و بي‌گدار به سمت خدمات نوين حركت نمي‌كنند.

شايد به همين دليل است كه آمار اوليه حكايت از استقبال سه هزار نفر از اهالي كرج براي دريافت سيم‌كارت اپراتور سوم دارد.

آگاهان و كارشناسان شيوه آغاز به كار رايتل را به اپراتور فراموش شده تاليا نزديك مي‌دانند و از اين حيث لاجرم سرنوشتي بهتر از تاليا را براي ايشان متصور نيستند.

تاليا نيز در گير و داري فرو رفت كه در نهايت رقبا به سرعت خلاء حركتي اين اپراتور را جبران و در نهايت نيز جز نامي از آن در تاريخ ارتباطات كشور باقي نگذاشتند.

به اين ترتيب شايد بتوان يكي از مهم‌ترين كاركردهاي آغاز به كار اپراتور سوم را رفع مانع قانوني عرضه خدمات نسل سوم ارتباطي از سوي دو اپراتور فعلي و غالب كشور دانست.

بر اساس قانون، ساير اپراتورها امكان ارائه خدمات نسل سه و بالاتر را تا يك‌سال و نيم پس از آغاز به كار اپراتور سوم ندارند. اين در حاليست كه دو اپراتور كشور بستر‌سازي‌هاي گسترده‌اي براي ارايه خدمات نوين ارتباطي كرده و منتظر لحظه پايان منع قانوني خود هستند.

به هر تقدير شمارش معكوس براي ورود رقبا به بازار نسل سه آغاز شده، شمارش معكوسي كه مي‌تواند در صورت كندي عملكرد اپراتور سوم به شمارش معكوس براي حذف ايشان از بازار رقابت نيز تعبير شود.

سرعت اينترنت سيم‌كارت‌هاي ديتا ۱۲۸ كيلوبيت بر ثانيه خواهد بود

به گفته مدير عامل اپراتور سوم تلفن همراه كشور، سرويس GPRS سيم‌كارت‌هاي ديتاي رايتل، سرعت ۱۲۸ كيلوبيت بر ثانيه دارد كه اين ميزان ثابت بوده و بين چند مشترك به اشتراك گذاشته نمي‌شود.

به گزارش ايتنا حميد فرنگ، مدير عامل رايتل در گفت‌وگو با ايسنا اظهار كرد: تعرفه‌هاي سيم‌كارت ديتا با سيم‌كارت‌هاي معمولي متفاوت است و تكنولوژي بسيار جديدي از سيم‌كارت‌هاي ديتا را ارائه مي‌كند.

او درباره اين كه اين اپراتور با وجود محدوديت در پهناي باند، چگونه‌ سرويس مكالمه تصويري ارائه خواهد كرد، گفت: اپراتور سوم در حال حاضر قابليت ارائه نسل سوم را داراست اما در ارائه خدمات بر اساس قوانين و مقررات تعيين شده عمل مي‌كند.

وي تاكيد كرد: شبكه ما در تهران كامل است ولي تجاري نبوده و در حال تست است و هر زمان كه قرار بر راه‌اندازي آن باشد، اطلاع‌رساني مي‌كنيم.

به گزارش ايسنا، نرخ تعرفه ارسال پيامك فارسي از سيم‌كارت‌هاي رايتل ۱۰۵ريال و پيامك لاتين در اين سيم‌كارت‌ها ۱۹۵ريال است و تعرفه تماس تصويري از سيم‌كارت‌هاي رايتل، دقيقه‌اي ۱۴۹۵ ريال اعلام شده است.

نرخ مکالمه با سيم‌کارت‌هاي رايتل براي هر دقيقه ۵۵۵ ريال در اين شبکه، ۶۲۵ ريال براي ارتباط با ساير شبکه‌ها خواهد بود.

همچنين نرخ سرويس پيام چندرسانه‌يي MMS براي ۳۰۰ کيلوبيت ۴۰۰ ريال است.

سيم‌كارت‌هاي «رايتل» نسل جديد با قابليت‌هاي بسياري هستند كه شاخص‌ترين آن ارتباط تصويري است كه تا به امروز در كشور قابل ارائه نبود.

رايتل سه نوع سيم‌کارت دايمي، اعتباري و ديتا عرضه مي‌کند که قيمت سيم‌کارت دايمي ۱۲۰ هزار تومان و قيمت سيم‌کارت‌هاي اعتباري و ديتا ۲۰ هزار تومان تعيين شده است.

یادبگیریم

این قسمت

این قسمت انتقال یافت

جهت مشاهده این قسمت ،لطفا به بخش مشاوره وآموزش مراجعه بفرمایید.

نرم افزار

نصب تمامی درایورها

تبدیل فایلهای ویدیویی به دیگر فرمتها

مدیریت پرسرعت دانلود

بهینه سازی و بالا بردن سرعت سیستم

مرورگری پرسرعت

پخش تمام فایلهای صوتی و تصویری

ایمنی کامل سیستم شما

Ashampoo Music Studio 4 v4.0.1 - مدیریت ویژه موزیک ها

نرم افزار ویرایش موزیک ها

phpDesigner v8.1 - برنامه نویسی به زبان PHP

بازیابی مطمئن فایل ها

مجموعه کلیه درایورهای ویندوزهای 2000 و XP و 2003 و Vista و 2008 و 7 در نسخه های 32 و 64 بیتی

هیچ مشکلی برای یافتن درایور های سخت افزار ندارید... با استفاده از این مجموعه ها دیگر برای یافتن درایور ها ساعت ها در اینترنت وقت خود را تلف نکنید! با یک کلیک تمامی درایورهای سخت افزار سیستم خود را نصب کنید!

ویژگیهای این نرم افزار:

- قابلیت شناسایی مدل دقیق سخت افزارهای نصب نشده و نصب درایور متناسب برای آنها

- پشتیبانی از انواع ویندوزهای 32 بیتی و 64 بیتی از 2000 تا 7 و همچنین نسخه های سرور

- داشتن حجم 1.5 گیگابایت بیشتر از DriverPack که نشاندهنده داشتن درایور بیشتر است.

- قابلیت به روز رسانی درایورهای قدیمی

- قابلیت ارائه لینک دانلود درایور مناسب از روی سایت خودش در صورتی که درایور سخت افزار مورد نظر را در نسخه آفلاین نداشته باشد.

- امکان نصب دستی درایور برای سخت افزارهای با کد شناسایی اختصاصی سخت افزار

- حجم کمتر از یک DVD و رایت و استفاده راحت از نرم افزار

- امکان ذخیره درایورها در فولدری در سیستم شما

- امکان گزارش گیری از درایورها

- امکان لیست گیری از گلیه درایورها

- امکان تغییر فایل تنظیمات اجرا

- دارا بودن تمامی درایورها و نصب به صورت آفلاین

و ...

______________

قیمت6000تومان با پست پیشتاز

4000تومان با پست معمولی

سفارش وتوضیحات بیشتر درسایت:

www.shop.sar3da1.com

تبدیل فایلهای ویدیویی به دیگر فرمتها با Next Video Converter 3.80

Next Video Converter 3.80 : یک برنامه قدرتمند و حرفه ای در زمینه تبدیل تمامی فرمت های ویدیویی می باشد. شما با استفاده از این برنامه براحتی می توانید تمامی فرمت رایج ویدیویی را به یکدیگر در کمترین زمان ممکن و با بهترین کیفیت انجام دهید. این برنامه می تواند بصورت دسته ای و یا بصورت تکی فرمت های ویدیویی را با سرعت فوق العاده و با نهایت کیفیت تبدیل کند. این برنامه قدرتمند قابلیت پشتیبانی از فرمت های رایج تصویری مانند 3GP, MPEG (MPG), WMV, AVI, DivX, MP4, MOV, RM, FLV, SWF, H.264/AVC, MP4 to AVI, MPEG4, MP4, FLV, WMV, 3GP, MPEG1, MPEG2, VCD / SVCD / DVD, MP3, WAV را دارد. همچنین این برنامه قادر است تا ویدیوهای شما را با دستگاه های مختلفی مانند iPod, iPhone, PSP, Mp4 Player سازگار کند. از دیگر قابلیت های این برنامه می توان به کیفیت بالای ویدیوهای تبدیل شده به یکدیگر , رابط کاربری بسیار آسان و جذاب , تبدیل گروهی ویدیوها و... اشاره کرد.

مدیریت پرسرعت دانلود با Download Accelerator PLUS 10.0.2.5

Download Accelerator PLUS 10.0.2.5: نسخه جدید مدیریت دانلود محبوب و قدیمی dap برای علاقه مندان به این دانلود منیجر عرضه شد.برنامه های دانلود که به طور پیش فرض بر روی مرورگر هستند امکان قطع دانلود و ادامه آن را بعد از اتصال نجدد به اینترنت نمیدهند و با قطع شدن ارتبا شما با اینترنت باید فایل را دباره از اول دانلود کنید . اما شما با یک برنامه دانلود منیجر میتوانید این کار را انجام دهید . یکی از معرف ترین این برنامه ها برنامه Download Accelerator Plus یا به اختصار (DAP) ميباشد كه در نسخه جديد آن شما با يك دانلود منيجر فراتر از آنچه انتظار داريد روبرو ميشويد. اين برنامه با تكنولوژي خاص خود ميتواند فايلها را به تكه هاي كوچكي تبدبل كند و هر تكه را به صورت مجزا شروع به دانلود كند كه اين عمل باعث پيدايش سرعت دانلود ميباشد. و همچنين با اتصال چند كانكت به سرور مورد نظر سرعت شما را بالا ميبرد.در اين نسخه از 10 زبان زنده دنيا براي برنامه استفاده شده است.

قابليتهاي كليدي نرم افزار Download Accelerator PLUS 10.0.2.5:

- اتصال چند كانكت به سرور مورد نظر براي سرعت بالا در دانلود

- امكان جستجوي فايل مورد نظر دا مجموعهاي از فايلهاي كه دانلود كرده ايد

- سازگاری كامل با مرورگرهای Netscape, Internet Explorer, Opera و Mozilla/Firefox

- امكان زمان بندی فایل ها برای دانلود

- توانایی قطع اینترنت و یا خاموش كردن سیستم به صورت خودکار، پس از به پایان رسیدن دانلود ها

- امكان پخش فایل های صوتی و تصویری در هنگام دانلود (تا مقداری كه دانلود شده)

- امكان مشاهده محتویات فایلهای فشرده شده (ZIP) در هنگام دانلود

- افزایش سرعت دانلود فایل از اینترنت

- امكان محدود كردن پهنای باند برای دانلود (مثلاً فرض كنید قصد دارید تا ضمن كار با اینترنت اقدام به دانلود فایل نیز كنید به صورتی كه سرعت شما آن چنان پایین نیاید و همانطور كه مشغول گشت و گذار در اینترنت هستید، در پس زمینه فایل شما نیز دانلود شود)

- دارای بخشی جانبی با نام FTP، كه به شما این قابلیت را خواهد داد تا به FTP سایت خود نیز دسترسی داشته باشید و فایل های خود را دانلود یا آپلود كنید

- ارائه توضیحات كاملی در مورد فایل های دانلود شده

- قابليت انتخاب پوسته هاي مختلف

- مدیریت پسورد های سایت ها و دیگر اطلاعات به صورت نامحدود

- به همراه ابزار File Shredder برای حذف اطلاعات بدون قابلیت بازیابی آن ها

- پشتیبانی از تمامی نسخه های ویندوز و حتی 7 !

- و ...

بهینه سازی و بالا بردن سرعت سیستم با System Speed Booster 2.9.3.6

System Speed Booster 2.9.3.6 : این نرم افزار قادر است تا با بهینه سازی قسمت های مختلف ویندوز باعث بهبود عملکرد آن شود. کار با این نرم افزار بسیار آسان است به طوریکه با یک کلیک رجیستری و سایر بخش های سیستم توسط نرم افزار اسکن می شوند و سپس برنامه به صورت خودکار اقدام به برطرف سازی خطا ها و مشکلات یافت شده می کند. همچنین شما می توانید با کمک این نرم افزار راندمان کاری سیستم را افزایش دهید در واقع به جای اینکه پس از مشاهده کاهش سرعت ویندوز اقدام به تعویض آن کنید، یکبار توسط این نرم افزار کل سیستم را اسکن نمایید تا به مشکلات آن رسیدگی کند. این نرم افزار علاوه بر افزایش سرعت ویندوز باعث افزایش سرعت اجرای نرم افزار ها و همچنین بهینه سازی پروسه های در حال کار ویندوز نیز می گردد. از دیگر امکانات این برنامه میتوان به دارا بودن چند ابزار کاربردی مانند خاموش کردن اتوماتیک کامپیوتر، ارائه اطلاعات سخت افزار و نرم فزار سیستم و ... اشاره نمود.

برخي از ويژگيهاي اين نرم افزار:

- قابلیت افزایش سرعت ویندوز تنها با یکبار اسکن رجیستری.

- قابلیت حذف فایل های زائد و بیهوده سیستم در یک لحظه.

- قابلیت حذف Trash های موجود در درایوهای هارد دیسک.

- قابلیت تعمیر خطاهای ویندوز.

- امکان خاموش کردن خودکار سیستم.

- دارا بودن ابزارهای کاربردی مختلف.

- سازگار با ویندوز های مختلف.

- و ...

مرورگری پرسرعت با Opera NEXT 12.00.1413

Opera NEXT 12.00.1413 : نسخه ای دیگر از جدیدترین مرورگر پرسرعت و محبوب اپرا.مرورگرهای مختلفی برای گشت‌‌و‌گذار در اینترنت طراحی شده‌اند كه كروم، فایرفاكس، اینترنت‌اكسپلورر و... برخی از آنها هستند. در این میان مرورگر دیگری نیز وجود دارد كه گاهی اوقات تیتر اخبار سایت‌ها، وبلاگ‌ها و نشریات می‌شود و از حق نگذریم یكی از بهترین مرورگرها در رده مرورگرهای اینترنتی است و چنانچه تبلیغاتی در حد فایرفاكس یا كروم داشت، مطمئنا 90 درصد كاربران را به خود اختصاص می‌داد. این مرورگر اپرا نام دارد كه كاربران خاص خودش را دارد و بسیاری از این كاربران نیز تعصب خاصی نسبت به آن دارند!مرورگر Opera با سرعت باور نکردنی صفحات اینترنت را برای شما بارگذاری می کند. در مرورگر اپرا ، ابتدا متن سایت بارگذاری می شود و سپس بتدریج عکس ها بارگذاری می شوند. به علاوه اینکه عکس ها اول به صورت کامل با کیفیت کم نمایان می شوند و رفته رفته بر کیفیت عکس افزوده می شود. اپرا تمام محدودیت های همچون جلوگیری از راست کلیک ، جلوگیری از مشاهده سورس صفحه ، جلوگیری از انتخاب متن و … را از پیش پای شما بر می دارد و شما را قادر می سازد با دستی کاملاً باز به جستجو و گشت و گذار در وب بپردازید

برخی ویژگی برترOpera Next 12:

- ویژگی جدید و منحصر به فرد Opera Turbo برای افزایش سرعت اینترنت و عالی برای خطوط کم سرعت و استفاده از حداکثر بپهنای باند اینترنت !

- ظاهر بسیار زیبا همراه با Tab های گرافیکی که وب سایت ها را به صورت Thumbnail پیش نمایش می دهد

- ابزارهای دانلود منجر، دانلود تورنت، مدیریت پسورد، حفظ کردن حالات موس و دهها ویژگی دیگر ...

قابل نصب بر روی 32 و 64 بیتی

پخش تمام فایلهای صوتی و تصویری با VLC Media Player 2.1.0 20120516

VLC Media Player 2.1.0 20120516 : نام نرم افزاری حرفه ای و رایگان (Open Source ) برای پخش انواع فایل های صوتی و ویدیویی می باشد که به وسیله آن کاربران قادرند تا اکثر قریب به انفاق فرمت های مختلف صوتی و ویدیویی از کودک های مختلف به سادگی پخش نمایند. در این نرم افزار دیگر به نصب نرم افزارهای جانبی همانند Codec ها و دیگر ابزارها نیست و به راحتی می توان فایل تصویری مورد نظر را مشاهده نمود. همچنین این نرم افزار برای پخش دیسک هایی که بر روی سطح آن ها خدشه وارد شده است بسیار مناسب است و فایل های تصویری موجود بر روی این دیسک ها را با کیفیت مناسبتری نسبت به برنامه های مشابه نمایش می دهد. این نرم افزار با امکاناتی که در اختیار کاربر قرار می دهد به عنوان ابزاری فراتر از یک پخش کننده عمل می کند. این نرم افزار محصولی از کمپانی VideoLAN team می باشد.

ایمنی کامل سیستم شما با ESET Nod32 Smart Security and Antivirus 5.2.9.1 fix

ESET Nod32 Smart Security and Antivirus 5.2.9.1 fix : ورژن جدید دو آنتی ویروس و اسمارت سیکوریتی محبوب نود 32 عرضه شد.شرکت Eset، این محصول را بیشتر برای کاربران حرفه ای در نظر گرفته است، در واقع این نرم افزار برای کاربرانی که قصد دارند مسائل حفاظتی رایانه خود را تا بالاترین سطح ممکن تنظیم کنند ایده آل است.Nod32 از روش های مختلفی برای تشخیص ویروس ها استفاده میکند و عمدتاً بر پایه دو روش اکتشافی (heuristic) (یعنی پیش بینی هوشمندانه نسبت به فایل هایی مشکوک به آلودگی هستند) و تشخیص امضاء کار میکند، این امضاء ها به صورت خودکار در قالب فایل های نسبتاً کوچک به سرعت از اینترنت دریافت شده و برنامه را در کمترین زمان ممکن (حتی برای کاربران DialUp) به روز رسانی میکند. زیبایی این برنامه بیشتر در این امر است که توانسته کارایی عالی را با حجم کوچک و ساختار ساده و بدون کمترین اختلال، در هم آمیزد. Nod32 برای آن دسته از کاربرانی که از نصب نرم افزار های امنیتی بزرگ (که عملا از قدرت و کارایی سیستم می کاهند و کاربر را سوال پیچ میکنند) خسته شده اند، انتخابی ایده آل است، چراکه این برنامه کار خود را به آرامی در پس زمینه سیستم انجام داده و هیچ مزاحمتی برای شما ایجاد نخواهد کرد. این برنامه قادر است تک تک درایو ها یا پوشه های انتخابی شما را ویروس یابی کرده و حتی در حین مرور اطلاعات کامپیوتر، در صورت مواجه شدن با ویروس، این موضوع را بصورت خودکار به اطلاع شما برساند.

اسمارت سیکوریتی و آنتی ویروس همراه با فیکس کننده

قابل نصب برروی سیستمهای 32 و 64 بیتی

Ashampoo Music Studio 4 v4.0.1 - مدیریت ویژه موزیک ها

یکی از جدیدترین نرم افزارهای ساخته شده توسط شرکت Ashampoo ابزاری برای مدیریت و ویرایش فایل های صوتی است. Ashampoo Music Studio نام این نرم افزار جدید و جالب است. امکانات بسیار مفیدی در این نرم افزار گنجانده شده که می تواند کاربران را در رسیدن به اهداف خود در رابطه با فایل های صوتی پاسخگو باشد. رایت برروی انواع لوح های فشرده به صورت لوح صوتی با قابلیت پخش برروی انواع سیستم های صوتی و تصویری، مدیریت فایل های صوتی و موزیک ها، استخراج موزیک ها از انواع لوح های فشرده که همان Rip Audio نام دارد و چندین و چند قابلیت دیگر که این نرم افزار جدید با خود به همراه می آورد از جمله مواردی هستند که در این ابزار به چشم می خورند.

Sony Sound Forge Audio Studio v10.0 - نرم افزار ویرایش موزیک ها

شاید هریک از ما بسته به نیازی که داریم به نرم افزارهای ویرایش صدا احتیاج پیدا کنیم ؛ ممکن است به عنوان یک کاربر معمولی بخواهیم صداهای ضبط شده قدیمی را کمی ترمیم کنیم یا این که به عنوان یک دانشجو استفاده از نرم افزارهای تدوین صوت را تمرین کنیم و یا حتی به عنوان یک تدوینگر صوتی بخواهیم برای ویرایش ها از این گونه نرم افزارها بهره ببریم. ابزارهای بسیاری وجود دارند که می توانند خواسته های تمامی این افراد را پاسخگو باشند اما نرم افزارهایی هم هستند که به سادگی نمی توان از کنارشان عبور کرد. Sound Forge Audio Studio نام یکی از این ابزارهاست. این نرم افزار که به مراتب از امکانات کمتری نسبت به Sound Forge Pro بهره مند است توانایی هایی دارد که می توان با استفاده از آن ها اکثر خواسته های حتی کاربران حرفه ای را هم پاسخگو بود.

phpDesigner v8.1 - برنامه نویسی به زبان PHP

اسكريپت نويسي به زبان هاي مختلف وقتي لذت بيشتري دارد كه از يك پردازشگر كدها هم به صورت مستقيم استفاده كنيم يعني وقتي خطاي خاصي در كدهاي نوشته شده ما وجود دارد نرم افزار به صورت اتوماتيك آن ها را مشخص كرده تا اسكريپت نويس بتوان به سادگي آن ها را ويرايش كند. در زبان اسكريپت نويسي PHP نرم افزارهاي متعددي هستند كه فعاليت مي كنند ؛ يكي از آن ها كه phpDesigner نام دارد قادر است تا به كاربران كمك كنند تا به سادگي كدهاي مختلف را بنويسند ؛ پشتيباني از PHP ، HTML و CSS اولين و مهم ترين خصوصيت اين نرم افزار به شمار مي رود.

Active@ File Recovery v9.5.0.0 -

بازیابی مطمئن فایل ها

بازیابی فایل ها همیشه یکی از نکات کلیدی برای کاربران سیستم های رایانه ای است. همیشه اشتباهات بخشی از کار است و مطمئنا این مشکلات برای بیشتر ما کاربران رخ خواهد داد. وقتی ما مطمئن باشیم که همیشه نرم افزارهایی هستند که می توان به آن ها دل بست تا اگر فایلی به اشتباه پاک شد بتوان آن را بازیابی نمود کار با رایانه ها به طبع آسان تر و البته مطمئن تر خواهد شد. Active@ File Recovery یکی از همین مطمئن ترین نرم افزارهاست ؛ ابزاری ساده اما قدرتمند که با پشتیبانی از سیستم فایل های مختلف و انواع هارددیسک ها و با سرعت بسیار مناسب قادر است تا بخش های مختلف یک حافظه را اسکن و اگر فایلی از قبل پاک شده است بازیابی کند.

اندروید

بهترین ها وجدیدترین های اندروید

همه را یکجاداشته باشید

بازی Destiny Defense:Angel or Devil v1.0.8

بازی هیجان انگیز C-Bot Puzzle v1.0.0

بازی جذاب Bee Brave v1.0

بازی مهیج GlowPuzzle v2.1.3

بازی سرگرم کننده RuneMasterPuzzle v1.0.4

بازی جالب Drankenstein: Ridin’ Fresh v1.0.4

بازی استراتژیک Defense zone HD full v1.4.7

بهترین ها وجدیدترین های اندروید

اندروید یکی از شگفت انگیزترین سیستم عامل های حال حاضر است که برای گوشی های موبایل طراحی شده و امکانات فراوانی که درون خود گنجانده است باعث گشته که افراد زیادی به آن روی آورند . اپلیکیشن ها و بازی های فراوانی برای نصب و استفاده بر روی این سیستم عامل طراحی شده اند. برای مطالعه محتویات پکیچ به قسمت پایین همین مطلب مراجعه بفرمایید.

خریدپستی جدیدترین نرم افزارها وبازیهای اندروید

______________

قیمت6500تومان با پست پیشتاز

4500تومان با پست معمولی

سفارش وتوضیحات بیشتر درسایت:

www.shop.sar3da1.com

______________________

اندروید یکی از شگفت انگیزترین سیستم عامل های حال حاضر است که برای گوشی های موبایل طراحی شده و امکانات فراوانی که درون خود گنجانده است باعث گشته که افراد زیادی به آن روی آورند . اپلیکیشن ها و بازی های فراوانی برای نصب و استفاده بر روی این سیستم عامل طراحی شده اند.

لیست کامل این مجموعه بی نظیر :

بیش از 1000 بازی

مجموعه کامل تمامی بازی های شرکت GameLoft گیم لافت و دیگر تولید کنندگان بازی HD

مجموعه 100 ها نرم افزار کاربردی

مجموعه نرم افزار های مورد نیاز کامپیوتر

مجموعه هزاران والپیپر wallpaper HD و عکس پس زمینه

مجموعه عظیم انواع تم Theme

مجموعه عظیم انواع Widget

مجموعه کامل انواع Launcher

مجموعه Live wallpaper های زیبا

مجموعه نقشه های GPS

برنامه های امنیتی و آنتی ویروس

برنامه های مارکت; خرید برنامه به صورت آنلاین

تقویم و به یادآور

برنامه های مربوط به مدیریت تماس ها و مخاطبین

ابزارهای کار با تصاویر و بهبود کار با دوربین

ساعت و آلارم

دیکشنری

مجموعه نرم افزارهای مدیریت فایل ها و پوشه ها

فارسی ساز

ابزارهای GPS و نقشه خوان

برنامه های مربوط به اینترنت و شبکه های اجتماعی

موبایل بانک ، بانک های کشور

صفحه کلیدهای گوناگون

اجراکننده ها

برنامه های اداری و آفیس

ابزارهای چندرسانه ای و پخش کننده

برنامه های مربوط به ریموت دسکتاپ

ابزارهای روت کردت گوشی

مجموعه ابزارهای مدیریتی و سیستمی

مجموعه ابزارهای مدیریت وظایف

مجموعه برنامه های سودمند و سرگرم کننده

مجموعه برنامه های هواشناسی

و ...

ویژگی ها و محتویات مجموعه آندروید :

- بیش از هزاران نرم افزار تست شده به همراه توضیحات و عکس از صفحه نرم افزار

- در حدود ۷00 بازی جذاب با گرافیک فوق العاده بالا و ۱۰۰ % تست شده به همراه تصاویر مخصوص بازی ها

- Wallpaper های مخصوص سایز صفحه نمایش گوشی های آندرویدی

- برترین تم ها به همراه آموزش و مباحث مرتبط با آن ها

- ویدئو های تحقیقاتی / آموزشی درباره آندروید

- انواع رام ها برای گوشی ها و تبلت های مختلف

- مباحث آموزشی و علمی درباره آندروید و…

مباحث آموزشی موجود در مجموعه آندروید :

- آموزش کامل روت کردن و نصب تمام رام های آندرویدی

- آموزش کامل آپدیت X10 به ورژن ۲٫۱

- آموزش تنظیم Gprs همراه اول و ایرانسل در آندروید

- آموزش افزودن مناسبت ها در تقویم گوشی های Android

- نحوه قرار دادن آهنگ ( Ringtone – SMS – Alarm ) بدون نرم افزار

- آموزش کامل نصب نرم افزار بر روی آندروید

- آموزش کامل نصب فونت از طریق گوشی

- روش تنظیم ایمیل Yahoo در آندروید

- رفع مشکل شناسایی نشدن گوشی توسط کامپیوتر

- آموزش استفاده از Market آندروید بدون محدودیت دسترسی و v-p-n

- فارسی سازی کامل گوشی های : x10 , x10 mini , x10 Pro

- آموزش Hard Reset گوشی های آندروید

- اجرای ویندوز ۹۵ بر روی آندروید ها !

- آموزش روت کردن انواع گوشی های موبایل با سیستم عامل آندروید

- آموزش اتصال گوشی به اینترنت از طریق : کابل , بلوتوث , وایرلس

- و …

لیست نام بازی های با گرافیک بالا در مجموعه آندروید :

Asphalt 5

Assassins-creed

Avatar HD

Brothers In Arms

Dungeon Hunter

FIFA 11

Real Soccer

Let’s Golf

Gangstar

Glyder 2

H.A.W.X

Heavy Gunner

Hero Of Sparta

Modern Combat Sandstorm

NFS Shift

Nova

Spider Man Total Mayhem

The Sims 3

BackStab HD

Singularity 3D

NFS Shift

Nova

Spider Man Total Mayhem

Modern Combat 2: Black Pegasus HD

Brothers In Arms 2

Pro Evolution Soccer 2011

و ۵۰۰ بازی گرافیکی دیگر

Bootanimation

برترین و زیباترین بوت های متحرک قابل استفاده برای بوت شدن گوشی. با این فایل های زیپ میتوانید شکل و نحوه ی بوت گوشی خود را تغییر دهید

Driver

درایو های جامع و کامل برای اتصال به سیستم

HD wall paper

شامل بهترین و زیباترین والپیپرهای ثابت با کیفیت اچ دی است

Icon

شامل آیکن هایی زیبا هست بای جایگزینی با آیکن های قبلی

Live wall paper

شامل تعداد زیادی از والپیپرهای متحرک هست و بسیار زیبا که با حرکت صفحه بندی گوشی جهت عوض میکنند

Sdk software istaller

برای نصب و تغییرات در فایل های سیستمی از طریق کامپیوتر استفاده میشود

Theme

شامل زیباترین و بهترین تم ها و برنامه ها ی گرافیکی

Widget

شامل زیباترین و بهترین وید جت های آندروید

Game

بهترین و با گرافیک ترین ترین بازی های آندروید که در گروه های ذکر شده تقسیم بندی میشود. برای دیتا به دی وی دی 6 مراجعه کنید و دیتای آن بازی را به مموری کارت خود منتقل کنید

Strategy/ sport/ race/ other/ fun / arcade / action

Programs

شامل تمام برنامه های آندروید مادکت و شما دیگ نیازی به مارکت ندارید و در گروه های زیر دسته بندی می شوند

Dic/ Camera/ Call/ Android Emulator's+Rom's/ Galaxy S Apps/ Farsi/ Explerer/ Entertainment/ Market/ Launcher/ interment/ Gps/ Multimedia/ Message&Keyboard/ System/ Other/ Office/ Need/ Update package for cooking roms/

لینوکس اویونتو Ubuntu linux

فقط برای HTCو Nexus1

آموزشهای تخصصی و فوق تخصصی

بخش ویژه آندروید از صفر

آشنایی با تمامی اصطلاحات و نکات ضروری کار با آندروید

آشنایی با اصطلاحات آندروید

روت چیست

کاستوم رام چیست

ADBچیست

رادیو چیست

APP2SD چیست

Wipe چیست

سنس ولانچر چیست

NandBackup چیست

برای ساپورت فارسی چه باید کرد

چگونه برنامه ها نصب میشوند

طریقه استفاده از GPRS در موبایل

استفاده از GPS آفلاین

آموزش ها تخصصی

آموزش روت کردن

آموزش نصب رام و پچ از طریق فیک فلش

آموزش آنروت کردن

آموزش دانگرید کردن

آموزش تغییر رزولوشن

آموزش ساخت بوت انیویشن

______________

قیمت6500تومان با پست پیشتاز

4500تومان با پست معمولی

سفارش وتوضیحات بیشتر درسایت:

www.shop.sar3da1.com

بازی Destiny Defense:Angel or Devil v1.0.8

موضوع : استراتژیک | بازی

سرانجام پس از سال ها کشمکش و درگیری بین خیر و شر، جنگ بزرگی بین شیاطین و فرشتگان در بازی Destiny Defense:Angel or Devil به وقوع پیوست. جنگی که سرنوشت دنیا را تعیین می کند. جنگی که فقط یک پیروز خواهد داشت. این گروه پیروز، شیاطین خواهند بود یا فرشتگان؟ پاسخ این سوال در دستان شماست. زیرا شما تنها قهرمان در این جنگ هستید که برای آرمان های خود مبارزه می کنید.

بازی هیجان انگیز C-Bot Puzzle v1.0.0

موضوع : بازی | ماجرایی

در یک آزمایشگاه زیر زمینی، دانشمند جوانی که نام خود را آقای Puzzle، گذاشته است، موفق به ساخت رباتی شده که به ربات سفید C-Bot معروف است. اما قبل از آنکه بتواند ربات را کامل کند، اتفاق بدی پیش آمد و دکتر و ربات از هم جدا شدند. حال ربات به صورت خودکار شروع به کار کرده است. شما باید به ربات کمک کنید تا به هدف خود برسد.

بازی جذاب Bee Brave v1.0

موضوع : بازی | ماجرایی

همراه با بازی Bee Brave، در قالب یک زنبور عسل زندگی کنید تا بفهمید، برای تهیه عسل چه مراحلی طی می شود و زنبور ها با چه زحمتی عسل تهیه می کنند. Bee، نام زنبوری است که در مکان نامعلومی گم شده است اما باید از روی گل هایی که قبلا برای تهیه عسل استفاده می کرده است، راه بازگشت به خانه را پیدا کند.

بازی مهیج GlowPuzzle v2.1.3

موضوع : بازی | فکری | پازل

GlowPuzzle نام بازی فکری و جذابی است که شاید اکثر ما با روش بازی در آن آشنا باشیم. در این بازی شما باید شکلی را که به شما نشان داده می شود ، بدون برداشتن دستتان و بدون اینکه از روی یک خط دو بار عبور کنید، رسم کنید. در مراحل ابتدایی، شکل ها ساده و روان هستند اما به مرور زمان اشکال پیچیده تر و مستلزم تفکر بیشتر است.

بازی سرگرم کننده RuneMasterPuzzle v1.0.4

موضوع : بازی | پازل

RuneMasterPuzzle یک بازی زیبا و فکری در سبک محبوب پازل می باشد. در مراحل مختلف این بازی، باید مهره های همرنگ را با دست خود نابود کنید. البته این کار نیازمند فکر کردن است. زیرا باید طوری مهره ها را نابود کنید که ترتیب رنگ های دیگر خراب نشود. زیرا در این صورت از امتیاز شما کسر خواهد شد.

بازی جالب Drankenstein: Ridin’ Fresh v1.0.4

موضوع : بازی | ماجرایی

Drankenstein: Ridin’ Fresh نامی بازی جذابی است که در بین اندرویدی ها، طرفداران زیادی دارد. همانند گنگستر هایی که سوار بر اسب، به تعقیب دشمن خود میپردازند، شما نیز سوار بر ماشین دشمنان خود را در خیابان ها مورد هدف قرار دهید و آنها را نابود کنید تا امتیاز های مورد نیاز برای گذر از مرحله را به دست آورید.

بازی استراتژیک Defense zone HD full v1.4.7

موضوع : استراتژیک | بازی

بازی زیبای Defense zone HD یکی از بازی های پرطرفدار سبک Tower Defence میباشد. مشابه این سبک میتوان بازی زیبای WarCraft را نام برد. باید در نقشه های خود سلاح های دفاعی درست کنید و در بالای برج ها، سربازان تیر انداز مستقر کنید. بعد از زمان معینی دشمن نفوذ میکند و حال شما باید با تقویت و پشتیبانی از نیروهای دفاعی خود از نفوذ بیشتر دشمن جلوگیری کنید.

شماعزیزان میتوانید تمامی ترفندها وتمامی برنامه ها وهمچنین تم ها وبازی های سیستم عامل های آندروید،جاوا واپل وتبلت ها وکتابخوان های الکترونیکی را یکجاداشته باشید.

وهمچنین بیش از صدها،جدیدترین نرم افزارهای کامپیوتر سال2012 رابه صورت اشانتیون به همراه برنامه های موبایل دریافت کنید

برای دریافت به سایت

www.general.sar3da1.com

مراجعه فرمایید.

مشاوره وآموزش

آموزش زبان ترکی

آموزش زبان انگلیسی

یادبگیریم

رایانه وفناوری

روانشناسی

آموزش شطرنج

آموزش ریاضی

آموزش فیزیک

آموزش فتوشاپ

آموزش زبان ترکی

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

پاورقی

قسمت اول

ترکی

ترکی(نمای تمام صفحه)

آموزش زبان برای اولین با از همراه من

آد ad اسم

دیل Dil زبان

اولسون Olsun بشه

گلسین Galsin بیاد

گل Gal بیا

سن San تو

گئد Ged برو

گول Gul بخند

قوی Ghoi بذار

باش Bash سر

اوغلان Oghlan پسر

قیز Ghiz دختر

آمما Amma اما

سوویرم Soyuram دوستت دارم

چوخ Chokh زیاد،خیلی

نجئه سن؟ Neja San چطوری؟

یاخجی Yakhji خوب

پیس Pis بد

یاز Yaz بنویس

آیریلیک Ayrilik جدایی

باش Bash سر

اوسته Usta روی

اوتوروب Oturub نشسته

سورا Sora بعدا

دور Dur پاشو

ساغ اول sagol مرسی

اولسا Olsa باشه

گول Gul بخند

ائله Ela بکن

قاچ Gach فرارکن

آغلا Agla گریه کن

گئچر Gechar میگذرد

قوناق Gonag مهمان

یوخی Yukhi خواب

هرزادیم Harzadim همه چیزم

چیزم یا شاسین آذربایجان

Yashasin Azarbayejan

زنده باد آذربایجان

آد ad اسم دیل Dil زبان اولسون Olsun بشه گلسین Galsin بیاد گل Gal بیا سن San تو گئد Ged برو گول Gul بخند قوی Ghoi بذار باش Bash سر اوغلان Oghlan پسر قیز Ghiz دختر آمما Amma اما سوویرم Soyuram دوستت دارم چوخ Chokh زیاد،خیلی نجئه سن؟ Neja San چطوری؟ یاخجی Yakhji خوب پیس Pis بد یاز Yaz بنویس آیریلیک Ayrilik جدایی باش Bash سر اوسته Usta روی اوتوروب Oturub نشسته سورا Sora بعدا دور Dur پاشو ساغ اول sagol مرسی اولسا Olsa باشه گول Gul بخند ائله Ela بکن قاچ Gach فرارکن آغلا Agla گریه کن گئچر Gechar میگذرد قوناق Gonag مهمان یوخی Yukhi خواب هرزادیم Harzadim همه چیزم چیزم یا شاسین آذربایجان Yashasin Azarbayejan زنده باد آذربایجان

قسمت دوم

ترکی

ترکی(نمای تمام صفحه)

من msn من

سن san تو

او o او

بیز biz ما

سیز siz شما

اولار olar آنها

گتی gati بیار

آپار apar ببر

تاپوت tapup پیداکرده

گوروشور gorushur دیده میشه

بوردا burda اینجا

اوردا orda آنجا

هاردا harda کجا

آغلار aglar گریه میکند

دالی dali عقب

قاباخ ghabakh جلو

آت at زیر

اوست ust بالا

ایچ ich بخور

داش dash سنگ

یاتماخ yatmakh خوابیدن

دورماخ durmakh بیدارشدن

قالیر galir میماند

کچیر kechir میگذرد

یورک yurak دل

گلدوخ galdukh آمدیم

سوروش sorush بپرس

قویسا ghoysa بگذاره

باریش barish آشتی کن

دانیش danish حرف بزن

گوراخ gorakh ببینیم

قالوب ghalup مانده

ایچ ich بخور

قوجاخ ghojakh بغل

سالوپ salup

من msn من سن san تو او o او بیز biz ما سیز siz شما اولار olar آنها گتی gati بیار آپار apar ببر تاپوت tapup پیداکرده گوروشور gorushur دیده میشه بوردا burda اینجا اوردا orda آنجا هاردا harda کجا آغلار aglar گریه میکند دالی dali عقب قاباخ ghabakh جلو آت at زیر اوست ust بالا ایچ ich بخور داش dash سنگ یاتماخ yatmakh خوابیدن دورماخ durmakh بیدارشدن قالیر galir میماند کچیر kechir میگذرد یورک yurak دل گلدوخ galdukh آمدیم سوروش sorush بپرس قویسا ghoysa بگذاره باریش barish آشتی کن دانیش danish حرف بزن گوراخ gorakh ببینیم قالوب ghalup مانده ایچ ich بخور قوجاخ ghojakh بغل سالوپ salup

قسمت سوم

ترکی

ترکی(نمای تمام صفحه)

اوز uz صورت

بورون burunبینی

گوز goz چشم

ال al دست

بارمال barmagh انگشت

قیچ ghich پا

آغیز agiz دهان

فاش ghash ابرو

کیلپیک kilpik پلک

ایاخ ayakh مچ پا

آخشام akhsham عصر

گوندوز gunduz روز

گئجه geja شب

یاغیش yagish باران

قار ghar برف

اوشاق ushagh بچه

گوجا goja پیر

جوان javan جوان

کیشی kishi مرد

آرواد arvad زن

آنا ana مادر

آتا ata پدر

گارداش gardash برادر

باجیbaji خواهر

اوز uz صورت بورون burunبینی گوز goz چشم ال al دست بارمال barmagh انگشت قیچ ghich پا آغیز agiz دهان فاش ghash ابرو کیلپیک kilpik پلک ایاخ ayakh مچ پا آخشام akhsham عصر گوندوز gunduz روز گئجه geja شب یاغیش yagish باران قار ghar برف اوشاق ushagh بچه گوجا goja پیر جوان javan جوان کیشی kishi مرد آرواد arvad زن آنا ana مادر آتا ata پدر گارداش gardash برادر باجیbaji خواهر

دراین بخش ازهمراه من تصمیم گرفتیم آموزش زبان ترکی را قرار بدهیم.

وبزودی آموزش زبانهای لری وکردی و انگلیسی و .... را قرار خواهیم داد.

شماعزیزان میتوانید گویش ها ولحجه های محلی واصیل خودتان را به صورت بالا (ترکی،لری، کردی و...) بصورت ایمیل یا ام ام اس

به شماره پیامک برنامه ارسال کرده تا با نام خودتان دربرنامه درج شود ودر پیشرفت وشناساندن زبانتان سهیم باشید. واز زبان خود حمایت کنید، واسه بقیه زبانها زشته که اسمی ازشون نباشه ها؟

________________

ارسالی ازطرف سرکار خانم سحر 25 ساله ازتبریز

درضمن چندتا هم دلنوشته به زبان ترکی وفارسی ارسال کردند،تشکرمیکنم ازایشان

_______________

شماعزیزان میتوانید گویش ها ولحجه های محلی واصیل خودتان را به صورت بالا (ترکی،لری، کردی و...) بصورت ایمیل یا ام ام اس

به شماره پیامک برنامه ارسال کرده تا با نام خودتان دربرنامه درج شود ودر پیشرفت وشناساندن زبانتان سهیم باشید. واز زبان خود حمایت کنید، واسه بقیه زبانها زشته که اسمی ازشون نباشه ها؟

آموزش زبان انگلیسی

آموزش زبان انگلیسی

مقدمه

فراگیری

چگونه شروع کنیم

چگونه ترجمه کنیم

روش هنالات

فعل

تشخیص فعل توضیحی

لغات به همراه معانی

پاورقی

پکیچ جدیدآموزش زبان انگلیسی،بیش از100ساعت آموزش زبان بصورت مکالمه وتندخوانی برای تمامی سنین از5سال تا بزرگسالان

بصورت100درصد تضمینی درکمتراز 1ماه بصورت روان وکامل انگلیسی را بیاموزیدوهمه را متحیرکنید، کافیست امتحان کنید

درضمن خودمم ازهمین استفاده میکنم

قیمت این پکیج با پست پیشتاز 6000تومان وبا پست معمولی 4000تومان

ارسال به تمام نقاط کشور، هزینه ارسال رایگان

جهت سفارش به شماره پیامک فوق ارسال کنید

09387345716

.شهامت اغاز،اگاهی و ایمان به قداست ثانیه ها، زندگی حرکت است صعود.

در این نسخه ما به افعال وحدود چهل وپنج افعال پر کاربرد با معنی،ساختار جملات ،تشریح فعل،فعل توضیحی وقاعده طلایی می پردازیم ودر ماههای بعد به ترجمه زمان فعل،ترجمه جملات فعل ،افعال ساخته شده ،ترجمه گروه اسمی ،تفکیک اجزای جمله- تعدادی افعال پر کاربرد وشرایط خاص انها در جمله -وگل سر سبد نسخه بعدی قاعده زن و مرد جوان در زبان ونقدوبررسی کتاب 504 لغت ضروری که ویزه علاقندان به تافل وداوطلبان کنکور کارشناسی ارشد وکتاب گرامربرای تافل وبرای اولین باربا ساخت کتاب 504 وگرامردیگر نیازی به خرید این دو کتاب نخواهید داشت واز ویزگی های منحصر به فرد این کتاب، همیشه و همه جا به سهولت در اختیار شماست .

هد ف از همکاری:

باتشکر وسپاس از مدیریت سایت سرصدایه دونه وکتاب بزرگ همراه من اقای امین بشارت نیا که با دقت مثال زدنی همچون ماههای قبل بدون هیچ چشم داشتی زحمت تهیه این نسخه را تقبل نمودند.

سخن اخرخدمت شما دوستان، که از این مجموعه استفاده نمودید هرگونه نظریا پیشنهاد خود را برای اصلاح نشر های بعدی با اینجانب در میان بگذارید .

بیوگرافی:

نام: شهرام

نام خانوادگی: آتشی

سن : 22

مدرک تحصیلی: لیسانس حسابداری

تماس: 09176173696

بی شک زبان هم مانند دیگرکارها باید بترتیب وبابرنامه باشد خواندن طوطی واروگذرا هیچ کمکی به موفقیت شما دریادگیری وتحصیل نمیکند ما اینجا یازده روش فراگیری زبان را به شما اموزش میدهیم:

1-خواندن باید مداوم ومستمرباشد

2-مکان مطالعه مناسب باشد

3-هدف از مطالعه رابرای خود مشخص کنید

4-کلمات کلیدی برای پیش بینی متن پیدا کنید

5-در ابتدای خواندن متن را ترجمه نکنید

6-خواندن عبارت به جای کلمه

7-استفاده از قدرت تخیل

8-از زمزمه کردن جدا بپرهیزید وبلند بخوانید

9-نگران نفهمیدن یک کلمه درجمله نباشید

10-لذت ببرید از خواندن

11-هروقت خسته نبودید بخونید(به قول شیرازی ها حال داشتی بخون)

چگونه شروع کنیم:

مطمئن باشید خیلی زود زبان را فرا خواهیدگرفت،به شرط انکه دستورالعمل زیر رادقیقا اجراکنید

معمولا فراگیران در امو ختن لغات عمومی دچار مشکل میشوند زیرا تعداد کلمات عمومی زیاد است برای حل این مشکل توصیه میگردد افعال را حفظ کنید .فراموش نکنید دانستن تعداد زیادی از افعال باعث گسترش ذخیره لغات شما میشود و فراگرفتن زبان ساده تر می گردد l

آیا می دانید؟ هرجمله از دورکن تشکیل میشود؟ این دو رکن عبارتنداز:گروه فعلی وگروه اسمی به شعرزیرکه از حافظ است

توجه نمائید: شاعراز باد خزان درچمن دهر مرنج فکر معقول بفرما گل بی خار کجاست

گروه فعل دربیت بالا این ها هستند:مرنج-بفرما-کجاست.

گروه اسم این ها:شاعر- باد خزان- چمن دهر – فکر معقول – گل بی خار.

دو کلمه دیگر (از) و (در) جزو حروف اضافه هستند وبه تنهایی معنی ندارند

زبان انگلیسی از این قاعده مستثنی نیست. یعنی هر جمله از گروه های فعل و گروه های اسم تشکیل می شود.به مثال زیر توجه نمایید:

Financial accounting is usually concerned with the periodic preparation of various reports from records.

درجمله بالا عبارتی که بولد ومورب شده است گروه فعل است.عبارتی که زیرانها خط کشیده شده است گروه اسم هستند.ودوکلمه دیگرهم جزو حروف اضافه هستند که به تنهایی معناندارند. احتمالا میپرسید صفت ها و قیدها کجارفتند؟قید اضافه فعل وصفت اضافه اسم است.ایا یک قیدusually))وسه صفت(financial-periodic-various)رادرجمله میبینید؟بنابرین اگر بتوانید این دو گروه را خوب بشناسید دیگرمشکلی نخواهید داشت.

ونکته دیگر این که اجزای گروه اسمی معمولا از فعل ساخته میشوند وبه این دلیل ابتدا به شناخت فعل بپردازید وبعد معنای فعل

را حفظ کنید ودر جمله بالا دو تا از سه صفت پیشگفته ازفعل ساخته شده اند.

چگونه ترجمه کنیم

برای تسلط بر فن ترجمه، روشی را ارئه میکنیم که برای شما مفید میباشد»روش هنالات(henallat)

باید این روش را در ذهن خود وروی کاغذ تمرین کنید.همچنین باید تعدادی ازقواعد ترجمه راکه بسیار اسان است فرا گیریداما پیش از این هابایدباساختار جمله انگلیسی اشنا شوید.

ساختارجملات

درمتون تخصصی مانند تمام رشته موجود در دانشگاها وهنرستانها وموسسه ها باسه نوع جمله روبرو میشویم:

جمله( ساده مرکب پیچیده )که ساختار هر کدام به شرح زیر است

جمله ساده: عبارت بعد از فعل+فعل اصلی +عبارت پیش ازفعل

نکته:جمله ساده ممکن است یکی از دوعبارت پیش از فعل یاپس فعل را نداشته باشد.

جمله مرکب:

جمله ساده دوم+موصول+جمله ساده

نکته:هرجمله مرکب می تواند از چند جمله ساده تشکیل شود.

جمله پیچیده:

جمله ساده دوم +کاما+جمله ساده اول+کلمه خاص

نکته:درجملات پیچیده کلمه خاص به جمله اول نقش زمینه را میدهد جمله اول راپیش خبر وجمله دوم راخبر می نامیم

همانطور که ملاحظه می کنید انواع جملات از یک یا چند جمله ساده تشکیل می شوند بنابراین کافیست نحوه ترجمه جمله ساده را فرا گیریم در آن صورت انواع جملات دیگر را نیز می توانید ترجمه کنید.

روش هنالات

برای ترجمه یک جمله ساده ازروش هنالات استفاده می کنیم طبق این روش هر جمله ساده در دو گام ترجمه میشود:

1-اول فعل جمله ترجمه کنید. 2- سپس عبارت پیش ازفعل وعبارت پس از فعل به ان اضافه میگردد.

درمرحله دوم فرقی نمی کند که با عبارت قبل از فعل شروع کنید یا باعبارت بعد ازفعل شروع کنید: (انتخاب به عهده شماست) £:باتوجه به اینکه رشته تخصصی ام حسابداری هست برای مثال از کلمات ساده حسابداری استفاده میکنم. به مثال زیر که یک جمله ساده است توجه کنید: Cash is reported on the balance sheet طبق روش هنالات کافی است فعل رایافته وترجمه کنیم.سپس میتوان عبارت پیش فعل وپس فعل رابا حروف الف وب به ان اضافه کرد وقالب ترجمه رادر آورد.این مثال به صورت زیر ترجمه میشود:

(الف) در( ب) گزارش میشود.

حال اگر الف و ب را بیابیم کار تمام است و معنای جمله کامل می شود .

وجه نقد (الف) در ترازنامه (ب) گزارش می شود(فعل)

به مثالی از یک جمله مرکب توجه کنید: Revenue is recorded in the current period And expenses are recorded in the same period. جمله بالا از دو جمله ساده تشکیل شده است .پس کافی است هر یک از دو جمله ساده را به روش هنالات ترجمه و نتیجه را با هم ترکیب کنیم .

)الف) در (ب) ثبت می گردد و (ج)در(د)ثبت می شود جمله ساده اول جمله ساده دوم

در ترجمه بالا،فعل ها ترجمه شده و عبارات پیش فعل و پس فعل با حروف جای گذاری شده تا قالب ترجمه معلوم شود.اکنون کافی است تکلیف حروف را معلوم کنیم.

درآمد(الف)دردوره جاری(ب)ثبت میگردد(فعل اول) وهزینه ها(ج)درهمان دوره(د)ثبت می شوند(فعل دوم) جمله ساده اول جمله ساده دوم

حالا به مثالی از جمله زیر توجه کنید: After the effects of transaction have been determined Financial statements are communicated to users. باز هم با روش هنالات ترجمه این جمله بسیار اسان میشود زیرا از دو جمله ساده تشکیل شده است. قالب ترجمه جمله پیچیده بالا به صورت زیر درست می شود .

پس از انکه (الف)معلوم شد جمله ساده اول (ب)و(ج)ابلاغ میگردد. جمله ساده دوم (جای پرانتز جملات مینویسیم)

به ادامه درقسمت بعدمراجعه بفرمایید.

فعل کلمه ترجمه است همانطور که متوجه شدید کلمه ترجمه با روش هنالات در یافتن فعل جمله است.اگر در جمله با چند فعل روبرو شدید با ید بتوانید فعل اصلی جمله را بیابید فراموش نکنید هر جمله ساده دارای یک فعل است ودر همان حال دارای چندفعل دیگر است که این فعل ها نقش تو ضیحی در جمله دارند.به مثال فارسی زیر بنگرید:

امین از دانشگاه شیراز خارج شد.

جمله بالا از نوع ساده است وفقط یک فعل دارد.حال جمله زیر را در نظر بگیرید: امین ازدانشگاه شیراز،که درخیابان ارم واقع است،خارج شد. درجمله بالا فعل واقع است نقش توضیحی دارد.بنابرین به فعل اصلی در جمله توجه کرد وآنرا در جمله به کاربردهمیشه عبارت توضیحی را میتوان از ساختار جمله خارج کرد مثال: Financial statement readers who are external or internal use financial data. Are فعل اصلی جمله نیست وفقط فعل عبارت توضیحی درون جمله است بنابرین برای ترجمه این جمله به روش هنالات باید کار را از فعل اصلی جمله که useاست شروع کرد و به راحتی میتوان عبارت توضیحی را موقتا از جمله بیرون گذاشت.

تشخیص فعل توضیحی سه راه برای تشخیص افعال توضیحی درون جمله وجود دارد معمولا قبل از افعال توضیحی کلماتی مثل that –which-who-when-ونظایر این ها وجود دارد و نقش" که"راایفا میکند. راه دیگر این است که خودمان عبارت that is-that areرا به قبل فعل مشکوک اضافه کنیم اگر با اضافه کردن معنی جمله خراب نشود پس فعل مشکوک فعل توضیحی است. راه سوم وساده ترین راه این است که فعل مشکوک را از جمله حذف کنیم اگر با اضافه کردن معنی جمله خراب نشود پس فعل مشکوک فعل توضیحی است. قاعده طلایی:بسیار اتفاق می افتاد که هنگام خواندن متن به کلماتی بر میخوریدکه معنی ان را نمیدانیم ودرهمان حال اصرار دارید تا معنی ان کلمه رابیابید وترجمه راادامه دهید واین قاعده به شما میگوید کلمه را از جمله حذف کنید وبدون آن به خواندن ادامه دهید دقت کنید فعل اصلی وپایه وگروه اسمی را نمی توان از جمله حذف کرد وبدون ان جمله معنی ندارد مثال:

User groups need sound and reliable information mostly financial and provided by the accounting system to make decisions.

اگرمعنی کلمه soundراندانید به هنگام ترجمه چه میکنید؟ بسیاری از دانشجویان ودانش اموزان همین جا متوقف میشوند واز خواندن دست بر میدارند .اشتباه نکنید قاعده طلایی به شما میگوید:بدون کلمه مزبور به خواندن ادامه دهید خواهید دید که معنی جمله تغیر نمیکند.

تعدادی از افعال پر کاربرد که با a شروع میشود ارائه کردم ناگفته نماند افعال به دو بخش تقسیم ، ودراینجا فقط بخش اول aارائه شده که انشاا...درنسخه های بعدی ، دیگر افعال بخش اول نیز نشر خواهیم کرد

Abandon ترک کردن

Abolish لغو کردن

Abort لغوکردن

Abbreviateخلاصه کردن

Acclaimهوراکشیدن

Accommodate سازگاربودن

Accreditاختیاردادن

Accuseبه اتمام رساندن

Acquaintاشنا ساختن

Activateبه کار انداختن

Actuateبرانگیختن

Addictمعتاد کردن

Addressمخاطب قراردادن

Adhereطرفداری کردن

Admireلذت بردن

Adoreدوست داشتن ا

Advocate طرفداری کردن

Affiliateوابسته کردن

Affirmتصدیق کردن

Afraidترسیدن

Aggregateجمع کردن

Acknowledgeقدردانی کردن

Alertاگاه ساختن

Allayکاهش دادن

Allegeادعا داشتن

Alleviateتخفیف دادن

Allotاختصاص دادن

Allowاجازه دادن

Alludeتلویحا گفتن ا

Alter تغیر دادن

Amazeبه حیرت انداختن

Amendاصلاح کردن

Amuseسرگرم کردن

Annoyازار رساندن

Apologizeمعذرت خواستن

Appealالتماس کردن

Applaud کف زدن

Arrestدستگیر کردن

Ascendبالا رفتن

Assertبیان کردن

Assortجور کردن

Astonishشگفت زده کردن

Attack حمله کردن

Avert جلوگیری کردن

دراین قسمت ازکتاب بزرگ همراه من، همانطور که درنسخه های پیشین به شما قول دادیم آموزش زبان انگلیسی را به کمک دوست خوب وعزیزم جناب آقای شهرام آتشی قرار دادیم

باشد که با یادگیری هرچندکم به شما دراین زبان بسیارمهم وجهانی کمکی کرده باشیم، درضمن شایان ذکر است که این آموزش، آموزش ابتدایی وپایه هست که انشاالله با نظرات خوب شمادرنسخه های بعدی با مطالب وآموزش ها وهمچنین لغات های پرکاربرد به همراه معانی درکتاب درج خواهدشد.

منتظراین قسمت درماههای آینده باشید.

یاعلی

یادبگیریم

تغيير نام مالك ثبت شده در ويندوز XP

تغییر مدت زمان مشاهده منوی انتخاب ویندوزها

تغییر دادن اسم کنترل پانل

تغییر حد دسترسی کاربران در شبکه

تبديل صفحه هاي موسيقي قديمي به CD

تبدیل فایل exe به jpg تنها با استفاده از یک ترفند کوچک

تصحیح متون خرچنگ قورباغه

تغيير آيكون در Shortcut ها

تغيير نام مالك ثبت شده در ويندوز XP

1)وارد ويراشگر ريجستري شويد(regedit)

2)به كليد زير مراجعه كنيد:

HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows NT\Current Version

3)در آنجا نام مالک ویندوز دیده میشود آن را به دلخواه تغيير دهيد.

تغییر مدت زمان مشاهده منوی انتخاب ویندوزها

هنگام روشن شدن کامپیوتر در صورتی که بر روی کامپیوتر شما 2 یا چند ویندوز نصب شده باشد ، در ابتدا و پس از روشن شدن کامپیوتر شما 2 گزینه خواهید دید که برای انتخاب ویندوز مورد نظر خود است. در پایین این قسمت هم مدت زمانی را که به صورت خودکار وارد ویندوز اولی خواهد شد را نمایش میدهد که معمولا به طور پیش فرض 30 ثانیه است. با بهره گیری از این ترفند شما می توانید این مدت زمان را تغییر و یا حذف کنید.

ابتدا به Control Panel ویندوز رفته و سپس بر روی System دوبار کلیک کنید. سپس بر روی تب advanced کلیک کرده و سومین Setting موجود در صفحه را کلیک کنید.

در پنجره باز شده شما میتوانید مقدار عدد نوشته شده در برابر Time to display list of operation system را تغییر دهید که این همان مدت زمانی است که در بالا اشاره شد.

البته دقت کنید که:

مدت زمان را بين 1 تا 999 ثانيه در نظر بگيريد.

برای آنکه ويندوز فورا بوت شود مقدار آن را برابر 0 قرار دهيد.

برای آنکه سيستم تا زمانی که شما تعيين نکرده ايد در همان وضعيت منو باقی بماند مقدار را برابر 1- قرار دهيد.

تغييرات در مرحله بعدی راه اندازی به سيستم شما اعمال می شوند .

تغییر دادن اسم کنترل پانل

برای این منظور با تایپ کلمه Regedit در قسمت Run وارد رجیستری مي شويم. حالا در منوی Edit گزینه Find را انتخاب کنید و عبارت 21ec20 را در کادر مربوطه تایپ کنید تا پوشه ی :

{21EC2020-3AEA-1069-A2DD-08002B30309D}

را پیدا کند خوب حالا در سمت راست دو فایل قرمز رنگ را مشاهده می کنید نام یکی از آن ها

Default است آن را باز کنید و در قسمت Valve data نام دلخواه خود را وارد کنید سپس دکمه OK را فشار دهید و پس از آن کلید F5 را بزنید.

تغییر حد دسترسی کاربران در شبکه

در صورتی که شما نیز در شبکه های LAN کار کرده باشید حتما میدانید که در حالت پيش فرض ويندوز XP فقط به كاربر GUEST و با كلمه عبور اجازه دسترسي را میدهد. در این ترفند قصد داریم روشی را معرفی کنیم که با استفاده از آن میتوانید به کاربران دیگر نیز اجازه دسترسی را به ویندوز بدهید.

بدین منظور:

از منوی Start وارد Control Panel شوید و بر روی Folder Option دوبار کلیک کنید.

در پنجره جدید ، به تب View رفته و در قسمت Advanced Setting تیک اخرین گزینه یعنی Simple File Sharing را بردارید.

با اين كار علاوه به مورد گفته شده موجب ميشه اشتراكهاي پيش فرض مثل $c و $d ,... نیز فعال شوند.

حالا منوی Security در شبکه فعال شده و میتوانید برای هر کاربر سطح دسترسی تعیین کنید.

لازم به ذکر است که سیستم فایلها باید NTFS باشد.

تبديل صفحه هاي موسيقي قديمي به CD

چندي است كه CD ها جايگزين صفحه هاي موسيقي قديمي شده اند و طبيعتاً از لحاظ كاربردي راحتتر هستند. صفحه هاي موسيقي قديمي در طي ساليان متمادي به خاطر CD هاي موسيقي و فايلهاي موسيقي كه به صورت MP3 در اينترنت قرار گرفته اند، از دور خارج شده اند. امروزه به كمك كامپيوتر اين امكان وجود دارد كه كلكسيونهاي صفحات موسيقي قديمي را ديجيتالي نمود و آنها را به عنوان CD هاي صوتي براي قرار دادن در CD خوان دستگاههاي استريو رايت كرد و يا آنها را به صورت فايلهاي MP3 بر روي كامپيوتر آرشيو كرد. هم اكنون قصد داريم ترفندي را به شما معرفي كنيم که چگونه مي توان صفحه هاي قديمي صوتي ساخته شده از وينيل (Vinyl) را به صفحه هاي نقره اي مدرن يا همان CD تبديل نمود.

شرايط اوليه:

اول از همه كامپيوتر بايد داراي يك كارت صداي مجهز به تبديل كننده آنالوگ به ديجيتال باشد.

امروزه اكثر كامپيوترها يا با چنين كارتهاي صوتي به بازار عرضه مي شوند و يا اينكه به صورت On board ( يعني از جانب كارخانه سازنده به صورت قطعه اي جدا نشدني بر روي مادربرد قرار مي گيرد و تعويض يا ارتقاي آن امكان پذير نيست ) عرضه مي شود.

شما براي انتقال سيگنالهاي آنالوگ از صفحه موسيقي به كامپيوتر، احتياج به يك كابل رابط مناسب داريد و براي اينكه بتوانيد موسیقی ديجيتاليزه شده را که در کامپیوتر ذخیره شده بر روي CD ضبط كنيد، احتياج به يك دستگاه رايت CD داريد.

متاسفانه گرامافون را نمي توان مستقيماً به ورودي كارت صدا متصل كرد. نتيجه چيزي جز شنيدن صداهاي ناهنجار و بلندي نخواهد بود. به منظور دستيابي به سيگنالهاي واضح، نياز به يك تقويت كننده صدا داريد.

ساده ترين و ارزان ترين راه، به كار گيري از دستگاه استريوي خودتان است. خروجي ايي كه دستگاه Tape شما به آن متصل شده است را به ورودي كارت صداي كامپيوترتان وصل كنيد. براي اين منظور احتياج به يك كابل رابط با دو عدد فيش Cinch براي خروجي دستگاه استريو و يك فيش اتصال براي ورودي كارت صدا، داريد.

ضبط صدا

پس از اينكه شما همه دستگاهها را به همديگر وصل كرديد، بايد كامپيوتر را آماده ضبط كنيد. ابتدا در قسمت Control Panel كامپيوتر خود مقادير صحيح و درست را تنظيم كنيد:

• در قـــسمت Control Panel بــا دو بــار كــلــــيك بـــــر روي Sounds and Multimedia آن را باز كنيد. سپس از قسمت Audio بر روي پنجره باز شده، پنجره زير قسمت Sound Recording را كليك كنيد.

• در پنجره باز شده كنترل عمل ضبط، تيك كنار Line-in را فعال كنيد. سپس پنجره كنترل عمل ضبط صدا را ببنديد و براي اطمينان خاطر از اِعمال تغييرات انجام شده آن را با OK تاييد كنيد. پس از اينكه شما اين تنظيمات اوليه را در ويندوز انجام داديد، مي توانيد ضبط صفحه موسيقي خود را طبق مراحل زير شروع كنيد:

1- برنامه Jukebox Media را از طريق منوي Start در ويندوز فعال كنيد و در منوي Tools اين برنامه قسمت Recorder (ضبط) را انتخاب كنيد.

2- توسط دگمه Options، پنجره Recorder Settings را باز كنيد. در اينجا و در قسمت Recording Source تنظيم Line-in را انتخاب كنيد. سپس در قسمت Encodig امــواج را بــه صـــورت غــير فــشـرده (uncompressed) انتخاب كنيد.

3- در قسمت Spilt Track، مقاديري را براي پرش اتوماتیک ضبط در يكايك قطعات موسيقي وارد كنيد. تــوصيه مي شــود كـه ايـن انتخاب (Option) را غير فعال كنيد. بهتر است كه قطعات موسيقي را تك تك ضبط كنيد زيرا اين شيوه دقيق تر بوده و در زماني كه شما براي بازبيني مجدد شيوه اتوماتيك صرف مي كنيد، صرفه جويي خواهيد كرد.

4- قسمت Artist و Album در پنجره كنترل ضبط را تعريف كرده و عنوان يا اسم آهنگ صفحه گرامافون را وارد كنيد. اين برنامه يك دايركتوري جداگانه را بر روي هارد ديسك ايجاد مي كند و تمام آهنگ ها بر روي اين دايركتوري ذخيره مي شوند.

5- اكنون گرامافون را روشن كنيد. براي شروع ضبط، در لحظه مناسب دگمه Start را فشار دهيد. هر دو ستون آبي نوسانگر، همانند دستگاه استريوي شما، نشان دهنده روند عمل ضبط مي باشد. دقت کنید که اين ستون های نوسانگر در محدوده حداکثر قرار نداشته باشند زيرا در غير اين صدای ضبط شده ناهنجار و دارای خش خش خواهد بود.

6- زماني كه آهنگ به پایان رسيد، دگمه Stop را فشار دهيد تا ضبط آهنگ مربوطه به اتمام برسد. براي آهنگهاي بعدي صفحات گرامافون به همين شيوه عمل كنيد.

CD صوتي يا MP3

پس از اين كه شما همه آهنگهايتان را به شيوه فوق ضبط كرديد، مي توانيد يكي از حالات زير را انتخاب كنيد:

حالت اول این است که شما مي توانيد آهنگهاي ضبط شده را به صورت فايلهاي MP3 درآوريد و در آرشيو موسيقي بر روي كامپيوتر خود ذخيره كنيد و حالت دوم این است که آنها را مستقيماً به صورت CD صوتي رايت كنيد. در زير هر دو شيوه را نشان مي دهيم.

رايت كردن CD صوتي

برای اینکه بتوانید موسيقي هاي ضبط شده را بر روي CD رايت كنيد، چند نكته ضروري است. ابتدا شما مي بايست عنوانها را تفكيك و دسته بندي كنيد.

1- در قسمت سمت چپ پنجره اصلي در برنامه Media Jukebox بر روي دايركتوري Media Library كليك كنيد و دايركتوري را كه آهنگهايتان در آن ذخيره شده اند، باز كنيد. آهنگهايي را كه مي خواهيد روي CD رايت كنيد مارك (علامت) بزنيد.

2- از قسمت Menu و سپس Tools در برنامه CD-Writer ،Jukebox را انتخاب كنيد. پس از آن پنجره تنظيمات CD-Writer باز مي شود. در قسمت Create تنظيمات Audio-CD را مارك بزنيد. از قسمت Option تنظيمات لازمه را برای مدل CD-Writer خود مشخص كنيد.

3- عمل كپي را با انتخاب دگمه Start شروع كنيد. پس از آن آهنگهاي ضبط شده از صفحه گرامافون به صورت CD صوتي رايت مي شوند.

ايجاد فايلهاي MP3

براي اينكه آهنگها را با رعايت حداقل صرفه جويي فضای هارد روي كامپيوتر خود بايگاني كنيد، از فرمت فايلهاي MP3 استفاده كنيد. اين فرمت از فايل موسيقي قابليت فشرده سازي بسيار بالايي را دارد. فايلهاي ضبط شده با فرمت MP3 بسيار كم حجم بوده ولي در عين حال از كيفيت صدايي بسيار بالايي برخوردار است. به منظور تبديل فايلهاي موسيقي با فرمت WAV به MP3 بايد يك برنامه مبدل Plug-In را از اينترنت Down Load كنيد.

1- از قسمت Settings و از منوي پنجره اصلي، Plug-In Manager را استارت كنيد. در پنجره اي كه در درون خود اين پنجره باز مي شود، قسمت Encoder را انتخاب كنيد.

2- بر روي لينك (Encoder Plug-in (Link كليك نماييد. پس از آن Internet-Browser شما باز مي شود و شما مستقيم به سايت Plug-In وارد مي شويد.

3- يك MP3-Encoder را انتخاب كنيد. ما براي تست اين برنامه از Go-Go MP3 Encoder استفاده كرده ايم. با كليك بر روي لينك، برنامه Plug-in مستقيماً به برنامه (Jukebox) مرتبط مي شود.

4- عنوانی را كه به فايل MP3 مي خواهيد تبديل كنيد، مارك بزنيد. اين كار مجدداً در پنجره اصلي برنامه و در قسمت Media-Library انجام مي پذيرد.

5- از طريق Menu بخش گفتمان (Dialogfield) را جهت عمل تبديل باز كنيد. سپس وارد قسمت ...Tools/Converter شويد.

6- بر روي Options كليك كنيد و قسمتEncoder را، كه قبلاً download كرده ايد، انتخاب نماييد.

7- در قسمت Quality، ميزان فشرده سازي را بر حسب (Bit) مشخص نماييد. هر چه اين مقدار بالاتر باشد، به همان اندازه كيفيت آهنگ مطلوب تر خواهد بود. طبيعي است كه در چنين حالتي نياز به فضاي بيشتري بر روي هارد لازم مي شود. معمولاً مقدار 128 كيلوبيت براي اين امر كافي است.

8- پس از اينكه همه تنظيم ها اعمال شدند، پروسه تبديل با فعال كردن دگمه Start شروع مي شود. ستون نوسانگر آبي رنگ در حاشيه پايين پنجره پيشرفت محاسبات و تبديل را به فرمت MP3 نشان مي دهد. چنانچه عمل تبديل خاتمه يابد، شما مي توانيد فايلهاي موسيقي با فرمت WAV را كه قبلاً در كامپيوتر خود ذخيره كرده ايد پاك كنيد، البته در صورتي كه قصد تهيه CD صوتي از آن را نداشته باشيد. از فايلهاي MP3 ايجاد شده مي توانيد هر زمان CD صوتي ايجاد كنيد. چنانچه بخواهيد فايلهاي MP3 را بر روي CD رايت كنيد، مي توانيد اين كار را با نرم افزار Nero انجام دهيد.

تبدیل فایل exe به jpg تنها با استفاده از یک ترفند کوچک

برای فهم بیشتر این ترفند شما باید اندکی به هک و تروجان های آن آشنا باشید. مطمئنأ میدانید در صورتی که با استفاده از برنامه های تروجان ساز یک تروجان بسازید ، فرمت این فایل سرور exe. خواهد بود. اما ما قصد داریم تا ترفندی کوچک را به شما آموزش دهیم که با استفاده از آن میتوانید بدون نیاز به نرم افزار خاصی در عین حالی که فرمت فایل exe است اما با فرمت jpg. و یا هر فرمتی که شما دوست دارید نمایش داده شود.

برای این کار:

ابتدا دقت کنید که سیستم شما قابلیت نمایش فرمتهای فایل ها را دارد یا خیر؟ برای فهمیدن این موضوع My Computer را باز کرده و از منوی Tools به Folder Options بروید. سپس تب View را باز کرده و دقت کنید که گزینه Hide extensions for known file types تیک نخورده باشد.

حال سراغ اصل مطلب برویم.

فایل مورد نظر که فرمت exe دارد را بیابید و بر روی آن راست کلیک کرده و Rename را انتخاب کنید. سپس قبل از exe. عبارت jpg. را تایپ نمایید (و یا هر فرمتی که دوست دارید). که به عنوان مثال فایلی با نام naslejavan.exe به شکل naslejavan.jpg.exe در خواهد امد. حال میبایست پس از عبارت jpg. دست خود را بر روی دکمه Space کیبورد نگاه داشته و بیش از 20 بار این کلید را بفشارید. سپسEnter را بزنید. خواهید دید که تنها فرمت jpg. به چشم میخورد و تنها نشانه ای که از exe. به چشم میخورد سه نقطه ای است که در سمت دیگر آیکون وجود دارد و اصلا جلب توجه نمیکند.

تصحیح متون خرچنگ قورباغه

شايد شما هم تا به حال سايتي را ديده ايد يا ايميلي را از جانب شخصي دريافت کرده ايد که به محض باز کردن آن با حروف عجيب و به قول معروف خرچنگ قورباغه مواجه شده ايد. بعد هم از نگارنده آن گله کرده ايد و پنجره مورد نظر را بسته ايد. اما اشتباه نکنيد! به احتمال %90 مشکل از شماست و تنها %10 اين احتمال وجود دارد که نويسنده رعايت حال شما را نکرده باشد. دليل اين موضوع هم خيلي راحت قابل درک است ؛ Encoding مرور گر شما تنظيم نيست! پس هنگام مواجه با اين حروف با چند کليک ساده Encoding مرورگر خود را تنظيم کنيد تا بتوانيد متن فارسي را به طور کاملا صحيح بخوانيد. پس براي يادگيري چگونگي تنظيم کردن Encoding با ما همراه شويد.

تمام سايت ها و ميل هايي که ارسال مي شوند از 2 نوع Character Encoding استفاده نمي کنند و همين کار مارا بسيار ساده مي کند.

اما اين سوال پيش مي آيد که چرا همه ي متون فارسي اين مشکل را ندارند؟ پاسخ آن بسيار ساده است ، زيرا کساني که اين متون را نوشته اند سايت خود را جوري تنظيم کرده اند که به طور اتوماتيک و بدون نياز به تنظيم دستي از همان Encoding مورد نظر براي خواندن متن فارسي شان استفاده شود.

اما طريقه اين که اين Encoding ها را تنظيم کنيم بسيار ساده است و با چند کليک قابل حل!

پس براي اين کار در مرورگر اينترنت اکسپلورر:

در هر جايي از صفحه راست کليک کنيد، سپس از منوي باز شده بر روي Encoding برويد و بر روي (Unicode(UTF-8 کليک کنيد ،دقت کنيد که اگر آن را نديديد بر روي More کليک کنيد و از آنجا بر روي (Unicode(UTF-8 کليک کنيد.

اما ممکن است پس از اين کار هم متن مورد نظر فارسي نشد پس دوباره در هر جايي از صفحه راست کليک کنيد، سپس از منوي باز شده بر روي Encoding برويد و اين بار بر روي (Arabic(windows کليک کنيد ،دقت کنيد که اگر آن را نديديد بر روي More کليک کنيد و از آنجا بر روي (Arabic(Windows کليک کنيد.

در صورتي که دوباره متن فارسي نشد بايد تقصير را به گردن نگارنده بياندازيم که از فونتي استفاده کرده که تنها مخصوص سيستم خودش بوده و بر روي سيستم هاي ديگر قابل اجرا نيست.

تغيير آيكون در Shortcut ها

به مسير زير رفته و طبق دستور زير عمل ميكنيم كه با اين كار آيكون Shortcut ها را به دلخواه مي توانيد تغيير دهيد .

سيستم عامل : 98 - ME - 2000 - XP

مسير : HKEY_Local_Machine\Software\Microsoft\Windows\Curr entVersion\Explorer\Shell Icons

نوع : String Value

دستور : 29

مقدار : مسير يك فايل آيكون

توجه :

در صورتي كه كليد Shell Icons نبود، كليدي با نام Shell Icons ساخته و درون آن ميرويم سپس دستور و مقدار گفته شده را اعمال ميكنيم .

رایانه وفناوری

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

پاورقی

سوال : با عرض سلام و خسته نباشید هنگام خرید اینترنتی و پرداخت مبلغ آن توسط بانک سامان با استفاده از مرورگر فایر فاکس 3 با پیام زیر Although this page is encrypted, the information you have entered is to be sent over an unencrypted connection and could easily be read by a third party. Are you sure you want to continue sending this information? مواجه شدم و بدون توجه به این پیام کار خود را ادامه دادم آیا واقعا طبق محتوای این پیام اطلاعات رمزگزاری شده به راحتی توسط فرد دیگری قابل خواندن است؟ و همین امروز هم که می خواستم مبلغ خرید اینترنتی را توسط بانک ملت و مرورگر اینترنت اکسپلورر 7 بپردازم با صفحه قرمز رنگی روبرو شدم که نوشته بود There is a problem with this website security certificate که من بازم بدون توجه به این پیام گزینه Continue to this website (not recomennded را انتخاب و خریدم را انجام دادم. حالا با این تفاسیر آیا خرید اینترنتی با این شرایط امن است؟

پاسخ : با سلام

مشكل "گواهی ریشه" (root certificate) در كشور ما وجود دارد و مثلاً بانك ملی نمی تواند گواهی خود را در سلسله مراتب گواهی های معتبر دنیا به تأیید برساند؛ چون مركزی كه بعنوان ریشه گواهیهای ایران، مورد تأیید یكی از مراكز معتبر بین المللی قرار گرفته باشد وجود ندارد؛ لذا خیلی نگران هشدارهای اینچنینی درخصوص پایگاههای معتبر ایرانی نباشید؛ اما طبیعتاً درخصوص پایگاههای شناخته نشده، باید جانب احتیاط را كاملاً رعایت فرمایید.

________________________

سوال : باسلام آیا درسته که در Xpامکان به سرقت رفتن اطلاعات شخصی باشه من kaspersky InternetSecurity دارم کهFirewallداره اگه امکان سرقت هست لطفا بگید راهش چیه باتشکر از شما تبیانی های عزیز

پاسخ : با سلام

بدافزارها در چند سطح می توانند سیستم را دچار آلودگی و وادار به انجام اعمال ناخواسته كنند، كه در سطحی از آن، ضد ویروس می تواند آنرا تشخیص داده، جلوی آنرا بگیرد؛ و یا از آلوده شدن سیستم جلوگیری كند.

معذلك، نوعی از آلودگی هست كه هسته مركزی و عملكردهای كلیدی سیستم عامل را مورد هجوم قرار می دهد (rootkit) كه اگر قبل از نصب ضدویروس واقع شده باشد، ضدویروس عموماً قادر به كشف آن نخواهد بود.

البته ضدویروسهای متداول كنونی، غالباً با روشهای هوشمندانه، عملكردهای مشكوك را به كاربر گزارش می كنند و درخصوص آنها كسب تكلیف می نمایند (مثلاً نظارت مخفی یك پردازه به صفحه كلید، ارسال ناخواسته اطلاعات، یا تلاش یك برنامه برای افزایش منابع سیستمی در دسترس)؛ اما مؤثر افتادن آنها نیازمند توجه ویژه كاربر است، كه این خصوصیت معمولاً در كاربران عادی یافت می نشود!

________________________

سوال : با سلام :آقای میر دامادی من این سوال رو قبلا فرستادم اما جوابی نگرفتم لطفا من رو راهنمایی كنید--

یه خانمی در كشور كره از اقوام مابود كه مسلمان نبود و مقام مهمی هم در كره داشت بدون روسری چندین عكسش در وبلاگها بود اما حالا به ایران اومده و مسلمان شده اما این عكس هنوز تو وبلاگ ها وجود داره خواهش میكنم یه راهی به ما پیشنهاد كنید تا این عكس ها رو برداریم (اگه راهی وجود نداره خدم میتونم هكشون كنم؟)

با تشكر خدا نگهدار

پاسخ : با سلام

هرچند "حریم خصوصی" (privacy) از ابعاد بسیار مهم امنیت الكترونیكی است، متأسفانه راه ساده ای برای نظارت بر محتویات پایگاههای دیگر نیست؛ هرچند در كشورهای صنعتی با مثلاً با اعتراض فرد صاحب عكس، دادگاه می تواند مالك پایگاه را مجبور به حذف آن كند؛ اما باز هم نمی تواند عكسهایی كه قبلاً در حافظه سیستمهای كاربران ذخیره شده اند یا حتی پایگاههایی با صاحبان بی نام و نشان را به اینكار وا دارد.

________________________

سوال : برای سیستم هایی که از اهمیت ویژه ای برخوردارند از چه نرم افزاری برای امنیت استفاده می شود.باتشکر

پاسخ : با سلام

امنیت؛ مقوله ای متشكل از عناصر "فناوری" و "انسان" است و نمی توان با نصب نرم افزار یا سخت افزار خاص، ایمنی را تضمین كرد. بعنوان مثال، ممكن است شما تمام امكانات لازم برای ایمن كردن یك محیط را انجام داده باشید، اما یكنفر از كازكنان، رمز عبور خود - كه مثلاً به منبعی خاص، دسترسی سطح بالا و ویژه دارد - را در اختیار همكاران خود قرار دهد؛ یا مثلاً شخص دیگری برای سادگی كار، كارت هوشمند خود - كه از آن برای ورود به سیستم استفاده می شود - را در زیر صفحه كلید قرار داده باشد و رمز عبور را نیز در پشت آن نوشته باشد. بنابراین سؤال شما دقیق نیست و برای پاسخدهی آن، باید اصلاح شود.

________________________

سوال : سلام آیا روشی هست كه با اون بتونیم ip طوری تغییر بدیم كه سایت ها متوجه اینكه ما از ایران كانكت میشیم نشند؟

پاسخ : با سلام

با استفاده از فناوری VPN (شبكه خصوصی مجازی؛ Virtual Private Network) با استفاده از میزبان خارج از كشور، اینكار امكانپذیر است. پایگاههای proxy - یا فیلترشكن؛ تحت نام anonymizerها - نیز عموماً قادر به انجام چنین كاری هستند؛ اما در بیشتر مواقع، پایگاههای اینترنتی می توانند متوجه استفاده از این روش بشوند، هرچند كشف كشور مبدأ برای آنها بسیار دشوار - و عملاً غیرممكن - خواهد بود.

سوال : سلام آقای مهندس خسته نباشی غرض از مزاحمت میخواستم بدانم اگر قبوض خود را از طریق اینترنت پرداخت کنیم با توجه به اینکه تمام مشخصات کارت (مهر،سپهر) را میخاهد مشکلی ندارد وچطور میتوانیم اعتماد کنیم که سوء استفاده از آن مشخصات نشود ویا مثلاٌ من کارت مهر دارم میتوان در سایتهای دیگر بانکها قبوض خود را پرداخت کنم . باتشکر پیشاپیش سال نو را به شما تبریک مگویم .خدا نگهدار

پاسخ : با سلام

این نكته اهمیت بسیار دارد كه مطمئن شوید اطلاعات را در پایگاه اینترنتی صحیح وارد می كنید؛ چون افراد متقلب می توانند با طراحی پایگاهی مشابه پایگاه اصلی، از كاربران كم توجه درخواست اطلاعات كنند و با بدست آوردن اطلاعات كارتها، به سوء استفاده بپردازند.

استفاده از یك كارت عضو شتاب در پایگاه طراحی شده برای سایر كارتها - تا جائیكه بنده اطلاع دارم - درحال حاضر مقدور نیست؛ كه احتمالاً ناشی از سیاستهای بانك مركزی می باشد، چون در پرداخت تلفنی این امكان وجود دارد و لذا اتصال میان شبكه تمام این كارتهای عضو شتاب، برقرار است.

________________________

سوال : جناب استاد سلام و تشکر از تمام چیزهایی که از شما یاد گرفتم

من یکی از طرفداران nod32 بودم تا اینکه با کمک یک دوست تصمیم به امتحان کردن آنتی ویروسها کردیم.به این صورت که فایلی شامل 100 ویروس خطرناک 2008 را روی سیستم باز کرده و با آنتی ویروسهای مختلف به کاوش پرداختیم.نتیجه شناخته شدن ویروسها اینچنین بود:avast=54,nod32 v4=32, avg=39, bitdifender=29 kaspersky=4 .آیا این تست استاندار می باشد؟سوال دوم اینکه آیا می توان از avast4.8 antivirus در کنار zone alarm استفاده کرد؟چون هم avast با اینکه آنتی ویروس است محافظتهای وب دارد هم zone alarm آنتی سپی و نمیدانم آیا این دو در کار هم تداخل دارند یا نه.با تشکر

پاسخ : با سلام

جسارتاً، من به صحت اطلاعات ارائه بدست آمده در این آزمایش شما به دیده تردید نگاهمی كنم؛ چون اگر واقعاً 100 ویروس در دیسك مورد استفاده شما وجود داشت، پس با كدام ضدویروس به عدد 100 رسیده اید، درحالیكه بیشترین تعداد مخاطرات كشف شده توسط یكی از این ضدویروسها 59 است؟

نكته قابل توجه این است كه میزان حساسیت ضدویروسها به عملكردهای مشكوك متفاوت است و بسیار پیش می آید كه یك ضدویروس با درجه حساسیت بسیار بالا، بعضاً جلوی عملكرد مشروع برنامه های سیستمی را نیز می گیرد و بخشی از كار كاربر بدینصورت مختل می شود. لذا تعداد كم تهدیدات و مخاطرات گزارش شده لزوماً به دلیل ضعیفتر بودن ضدویروس نیست و می تواند به دلیل دقت بالای آن - برای عدم جلوگیری از عملكرد مشروع و صحیح سیستم - هم باشد.

________________________

سوال : با سلام

برای من ایمیلهای می اید ایا می تونم بفهمم که این ایمیلها از چه شماره تلفنی send می شود و یا از چه شهری برای من send می شود و یا اصلا راهی دارد که بشه فهمید یک ایمیل از کجا میاد

متشکرم

پاسخ : با سلام

با نگاشت IP موجود در سرآیند (header) ایمیل، می توان تا حدودی به موقعیت جغرافیایی ارسال كننده پی برد (مثلاً ISP مورد استفاده) - هرچند روشهایی برای تغییر IP بمنظور گمراه كردن این فرآیند نیز وجود دارد.

پس از یافتن ISP مورد استفاده كاربر، با مراجعه به سوابق ثبت شده در آن ISP، می توان به شماره ارسال كننده نیز دسترسی یافت؛ كه البته این فرآیند در كشورهایی كه قوانین جرائم رایانه ای جامعی دارند، حتماً نیازمند حمك دادگاه و دخالت پلیس امنیت الكترونیكی است.

سوال : با سلام

لطفا موارد امنیتی(عدم نفوذ دیگران و حفظ اطلاعات) و عمومی كه هر كاربر در یك شبكه محلی یا انفرادی می‌بایست رعایت كند را بیان فرمایید

بعنوان مثال :

ایجاد پسورد با طول حداقل 8 كاراكتر یا تعویض آن بطور متناوب و پشتیبان گیری از اطلاعات و ...

بیان مثال جهت رساندن منظور می باشد.

پاسخ : با سلام

مواردی كه اشاره كردید تحت عنوان "توصیه های امنیتی" در منابع مختلف و تحت دسته بندی های متفاوت قابل دریافت هستند؛ كه خلاصه ای از آنها در اینجا مورد اشاره قرار می گیرد.

برای به حداقل رساندن امكان آسیب پذیری، دستورالعملهای زیر را رعایت فرمایید:

1. همیشه یك نرم افزار ضد ویروس فعال و به روز روی سیستم داشته باشید (و حداقل هفته ای یكبار آنرا به روز رسانی كنید)؛

2. وصله های امنیتی سیستم عامل را هنگام انتشار، دریافت و نصب نمایید؛

3. از دریافت و اجرای فایلهای ناشناس از منابع نامطمئن - چه اینترنت و چه غیر از آن - اكیداً خودداری كنید.

4. رمز عبور خود را در اختیار كسی قرار ندهید؛ آنرا به گونه ای انتخاب كنید كه نه آنقدر آسان باشد كه بتوان به سادگی آنرا حدس زد، و نه آنقدر سخت كه مجبور باشید آنرا برای خود در جایی یادداشت كنید؛ و هر از چندگاه آنرا عوض نمایید. سعی كنید در رمز عبورتان غیر از كاراكترهای حروف، از اعداد و علائم و حروف بزرگ و كوچك بصورت توأمان استفاده شده باشد تا نرم افزارهایی كه برای كشف رمز از روش brute force استفاده می كنند نتوانند آنرا به سادگی دریابند؛

5. برای ورود به پست الكترونیكی و یا حسابهای بانكی، از سیستمهای عمومی و نامطمئن استفاده نكنید؛

6. مراقب باشید هنگام وارد كردن رمز عبور، كسی از بالای شانه شما درحال نگاه كردن به صفحه كلید نباشد؛

و موارد متعدد مشابه. بعنوان نمونه برای توصیه های بیشتر، می توانید به كتاب "راهنمای امنیت فناوری اطلاعات" مراجعه فرمایید:

http://www.scict.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=Publishing&CategoryID=a79f2355-c5f1-4bbe-bb92-44031e58bd4b&LayoutID=dac99ede-f33b-4551-bbfa-28b4a8e7be80&ID=fbf222f8-c437-48c5-88e0-bc3d4a348063

_____________________

سوال : با سلام و خسته نباشید حضور جناب آقای میردامادی

من حدود چند روز پیش ایمیلی با عنوان برنده شدن در قرعه کشی بزرگ یاهو از میان 12 میلیونID ثبت شده دریافت کردم.لفا مرا راهنمایی کنید که آیا بخشی باعنوان Yahoo Internet Lottery وجود خارجی دارد یا نه و تا چه حد قابل اطمینان است؟ متشکرم

پاسخ : با سلام

همانطور كه بارها در همین لیست اشاره شده؛ این هرزنامه ها با تیتری جذاب ارسال می شوند تا احتمال باز كردن آنها توسط كاربر زیاد شود؛ و اگر طوری طراحی نشده باشند كه هنگام بازشدن بتوانند آسیبی به سیستم مورد استفاده كاربر بزنند، معمولاً درخواست اطلاعات شخصی شما و نیز وجهی - هرچند اندك - برای رسیدگی به ادعای خود دارند. به این هرزنامه ها نباید توجه كرد.

دراين قسمت ازهمراه من بخش مشاوره راايجادكردين

درضمن همگي اي سئوالات وپرسش ها درسايت رسمي فرهنگي ومذهبي تبيان مطرح شده است وخود مركزمشاوره سايت تبيان پاسخ هارابيان كرده است وماهم دركتاب درج كرديم اگرسئوالي درمورد مطالب داريد به اين سايت مراجعه كنيد نه به من

www.tebyan.net

روانشناسی

این بخش

جهت مطالعه مطالب روانشناسی به بخش بهترزندگی کنیم مراجعه بفرمایید.

آموزش شطرنج

مقررات بازى ماده1

ماده 2

ماده3

ماده4

پاورقی

مقررات بازى

ماده ١ : ماهيت و اهداف بازى شطرنج

١ ١ – بازى شطرنج بين دو حریف انجام مى شود آه مهرهاى خود را به نوبت بر یك صفحه

مربع به نام صفحه شطرنج حرآت مى دهند . بازیكن داراى مهرهاى سفيد بازى را آغاز مى

آند

"نوبت حرآت"بازیكن موقعى است آه حرآت حریف او انجام شده باشد.

١ .هدف هربازیكن قرار دادن شاه حریف در "معرض حمله"است به نحوى آه حریف هيچ

-٢

حرآت قانونى براى اجتناب از "گرفته شدن " شاه درحرآت بعد نداشته باشد.بازیكنى آه موفق

به این امر شود اصطلاحاً شاه حریف را "آيش ومات"آرده است و بازى را برده است .حریف

آه شاه او آيش و مات شده است بازى را باخته است .

١.اگر پوزیسيون طورى با شد آه هيچ یك از دو بازیكن نتواند احتمالاً آيش و مات آند

-٣

،بازى مساوى است .

ماده ٢:پوزیسيون اوليه مهره ها در صفحه شطرنج

٨ از ۶۴ مربع مساوى است آه یك در ميان به رنگ روشن و × ١ ٢.صفحه شطرنج یك شبكه ٨

تيره هستند (مربعهاى "سفيد و مربعهاى "سياه ). صفحه شطرنج بين دو بازیكن قرار مىگيرد

، به نحوى آه آخرین مربع سمت راست هر بازیكن سفيد باشد .

٢ ٢.در ابتداى بازى ،یكى از بازیكنان ١۶ مهره به رنگ روشن (مهره هاى "سفيد") دارد؛

بازیكن دیگر ١۶ مهره به رنگ تيره (مهره هاى "سياه دارد).

این مهره ها عبارتند از

یك شاه سفيد

یك وزیر سفيد

دو رخ سفيد

دوفيل سفيد

دو اسب سفيد

هشت پياده سفيد

یك شاه سياه

یك وزیر سياه

دو رخ سياه

دو فيل سياه

دو اسب سياه

هشت پياده سياه

٣ ٢.پوزیسيون اوليه مهره ها در صفحه شطرنج به صورت زیر است:

٢ ۴. هشت ستون عمودى مربعها را "ستون " مى نامند .هشت ردیف افقى مربعها را

"عرض" مىخوانند .خط مستقيمى آه از مربعهاى همرنگ بگذرد و محل تلاقى این مربعها را

به هم وصل آند "قطر" ناميده مى شود .

ماده ٣:حرکت مهره ها

٣ ١. مجاز نيست مهره اى را به مربعى حرآت داد آه در اشغال مهره خودى است .اگر مهره

اى به مربعى حرآت آند آه در اشغال مهره حریف است ،مهره حریف گرفته مى شود و از

صفحه شطرنج خارج مى شود و این بخشى از همان حرآت به حساب مى آید .در صورتى آه

مهره اى بتواند طبق ماده هاى ٣ ٢ تا ٣ ٨ مهره اى را بگيرد ،اصطلاحاً مىگویند آن مهره به

مهره حریف حمله آرده است .

٣ ٢. فيل در قطرى آه خودش در آن قرار گرفته است به هر مربعى مى تواند حرآت آند.

٣ ٣. رخ در ستون یا عرضى آه خودش در آن قرار گرفته است به هر مربعى مى تواند

حرآت آند.

۴ ٣ . وزیر در ستون ،عرض یا قطرى آه خودش در آن قرار گرفته است به هر مربعى مى

تواند حرآت آند .

۵ ٣. فيل یا رخ یا وزیر نمى تواند از روى مهره اى آه در مسير حرآتش قرار دارد عبور

آند.

۶ ٣. اسب مى تواند به مربعهایى حرآت آند آه نزدیكترین مربعها به مربع استقرار آن باشد

ولى در یك عرض ، ستون یا قطر واحد نباشد .

٧ ٣. (الف) پياده مى تواند رو به جلو و به مربع اشغال نشده اى آه بلافاصله در همان ستون

در مقابل آن است حرآت آند،یا (ب) پياده در حرآت نخست خود مى تواند همانند حالت

((الف)) حرآت آند.یا آنكه دو مربع در همان ستون پيشروى آند، مشروط به اینكه هر دو

مربع اشغال نشده باشند ، یا

(ج)پياده مى تواند به مربع تحت اشغال مهره حریف آه به طور مورب د رمقابل آن و در

ستون مجاور باشد حرآت آند و آن مهره را بگيرد.

(د) اگر یك پياده حریف در یك حرآت دو مربع از مربع اوليه اش پيشروى آرده باشد، پياده اى

آه به مربع عبور این پياده حریف حمله آرده است مى تواند پياده حریف را بگيرد ،طورى آه

انگار آن پياده حریف فقط یك مربع حرآت آرده است . این گرفتن را فقط در حرآت بعد از

این پيشروى مى توان انجام داد و آن را گرفتن "آن پاسان " [در حين عبور]مى نامند.

(ه) وقتى پياده اى به دورترین عرض نسبت به موقعيت اوليه اش برسد باید به عنوان بخشى از

همان حرآت آن را با وزیر ، رخ ، فيل یا اسب همرنگ آن پياده عوض آرد .حق انتخاب

بازیكن منحصر به مهره هایى نيست آه قبلاً گرفته شده باشند. این تعویض پياده با مهره دیگر

را " ترفيع " مى نامند و اثر مهره جدید آنى است.

حرآت آردن به هر مربع (I) : ٨ ٣. (الف) شاه مى تواند به دو صورت مختلف حرآت آند، با

مجاور آه در معرض حمله یك یا چند مهره حریف نباشد .حتى اگر این مهره هاى حریف قادر

به حرآت نباشند ، مربعهاى مسير حرآت آنها در معرض حمله شمرده مى شوند.

قلعه رفتن ".این حرآت شاه و یكى از دو رخ همرنگ آن در یك عرض واحد است، و " (II)

یك حرآت شا ه به حساب مىآید و به صورت زیر انجام مى شود :شاه از مربع اوليه اش دو

مربع به طرف رخ جابه جا مىشود ، سپس آن رخ به مربعى منتقل مى شود آه شاه همان موقع

از آن عبور آرده است .

١) در حالتهاى زیر قلعه رفتن غير قانونى است: )

[ الف] شاه قبلاً حرآت آرده است ،یا

[ب] با رخى آه قبلاً حرآت آرده است.

٢) درحالتهاى زیر قلعه رفتن به طور موقت ممنوع است: )

[الف] مربعى آه شاه در آن قرار دارد،یا مربعى آه شاه باید از آن عبور آند، یا مربعى آه شاه

قرار است آن را اشغال آند، در معرض حمله یك یا چند مهره حریف باشد.

[ب] بين شا ه و رخى آه قلعه رفتن قرار است با آن انجام شود، مهره اى وجود داشته باشد.

(ب )شاه در "آيش " است اگردر معرض حمله یك یا چند مهره حریف باشد ، ولو این مهره ها

خود قادر به حرآت نباشند.

اعلام آيش اجبارى نيست.

٩ ٣ . هيچ مهره اى نمى تواند حرآتى انجام دهد آه شاه او را در معرض آيش قرار دهد یا آن

را در معرض آيش باقى بگذارد.

ماده ۴ : عمل حرکت دادن مهره ها

۴ ١ . هرحرکت را باید فقط با یك دست انجام داد .

۴ ٢ . بازیكنى آه نوبت حرآت اوست مى تواند یك یا چند مهره را در مربعهاى آنها مرتب

یا "آى [j adoube] آند ، مشروط به اینكه ابتدا قصد خود را بيان دارد (مثلاً با گفتن "ژادوب

اجست

[I adjust]

۴ ٣ . بجز آنچه در ماده ۴ ٢ آمده است ، اگر بازیكنى آه نوبت اوست ،عمداً در صفحه

شطرنج

(الف) یك یا چند مهره خود را لمس آند،باید اولين مهره لمس شده اى را آه مى توان حرآت

داد حرآت بدهد، یا

(ب) یك یا چند مهره حریف را لمس آند ،باید اولين مهره لمس شده اى راآه مى توان گرفت

بگيرد،یا

(ج ) یك مهره از هر رنگ (مهره خود یا حریف ) را لمس آند ، باید مهره حریف را با مهره

خود بگيرد ،یا اگر این عمل قانونى نبود ، اولين مهره لمس شده اى را آه مى توان حرآت داد

یا گرفت حرآت بدهد یا بگيرد .اگر قابل تشخيص نباشد آه مهره خودى اول لمس شده است یا

مهره حریف ،مهره بازیكن را باید لمس شده قبل از مهره حریفش به حساب آورد.

۴ ۴.( الف ) اگر بازیكنى عمداً شاه و رخ خود را لمس کند، باید در آن جناح قلعه برود، به

شرطى آه این آار قانونى باشد.

(ب ) اگر بازیكنى عمداً رخى را لمس آند ، وسپس شاه خود را لمس آند ،مجاز نيست در آن

نوبت در آن جناح قلعه برود و موقعيت مشمول ماده ٣ ۴ (الف) خواهد بود .

(ج) اگر بازیكنى به قصد قلعه رفتن شاه را لمس کند یا همزمان شاه و رخ را لمس آند ولى

قلعه رفتن در آن جناح غير قانونى باشد ، بازیكن باید حرآتى قانونى با شاه خود انجام دهد آه

ممكن است شامل قلعه رفتن در جناح دیگر نيز باشد.اگر شاه اصلاً حرآت قانونى نداشته

باشد،بازیكن مختار است هر حرآتى آه قانونى با شد انجام دهد.

۵ ۴. اگر هيچ آدام از مهره هاى لمس شده را نتوان حرآت داد یا گرفت ، بازیكن مى تواند هر

حرآتى آه قانونى با شد انجام دهد.

۶ ۴ با زیكن به محض آنكه عمداً مهره اى را لمس آند ،حق اعتراض به تخطى حریف از هر

یك از مواد این قوانين را از دست مىدهد.

٧ ۴. وقتى مهره اى ، به عنوان حرآتى قانونى یا بخشى از حرآتى قانونى ، در مربعى رها

شود،دیگر نمى توان آن را به مربع دیگرى حرآت داد .حرآت موقعى انجام شده محسوب

مىشود آه تمامى شروط مقتضى ماده ٣ تامين شده باشد.

دراین بخش از کتاب بزرگ همراه من ، اموزش شطرنج را ایجادکردیم، درضمن اینم باید بگم که بازی شطرنج یک بازی فکریه وتنهابا آموزش قرار داده شده دراین قسمت هیچ گاه یادنخواید گرفت، وبرای یادگیری بهتر پیشنهاد میکنم،

شطرنج را روبروی خود قرار داده وهنگام با آموزش کتاب پیش بروید، درضمن برای یادگیری بهتر، آموزش را دسته بندی کردم(ماده) ودرهر ماه ازکتاب چندتا ازماده ها وقوانین را درج خواهیم کرد (بعلت بالارفتن حجم زیاد کتاب)

نکته:

دربعضی جهات بجای حرف "ک" حرف "آ" درج شده، که درنسخه های بعدی ویرایش خواهد شد.

منتظرنظرات خوب شما عزیزان هستیم

یا علی

قوانين شطرنج فيده

متن آامل و رسمى

قوانين شطرنج فيده شامل بازى زنده شطرنج [ بازى برروى صفحه ] است.این قوانين در

هفتادویكمين آنگره فيده درنوامبر ٢٠٠٠ در استانبول (ترآيه ) به تصویب رسيده است و از

اول ژوئيه ٢٠٠١ جارى خواهدبود.متن انگليسى این قوانين ،متن معتبر اصلى شمرده

مىشود.درمتن انگليسى ،ضميرهاى مذآر شامل ضميرهاى مونث نيز هست.[ متن فارسى از

متن انگليسى ترجمه شده است .]

مقدمه

این قوانين شطرنج نمى تواند همه موقعيتهاى محتمل را آه ممكن است در بازى پدید آید شامل

شود ،و نيز نمى تواند تمام مسائل عملى را حل و فصل آند.در حالتهایى آه دقيقاً در مواد

قوانين حاضر پيش بينى نشده باشد،مى توان با بررسى موقعيتهاى مشابهى آه در قوانين حاضر

مورد بحث قرار گرفته است به تصميم صحيح رسيد.در قوانين شطرنج، فرض بر این است آه

داوران از صلاحيت لازم، قضاوت درست و بيطرفى آامل برخوردارند.مقرراتى آه زیاده از

حد جنبه تفصيلى یابد ممكن است اختيار قضاوت را از داور سلب آند و لذا مانع آن شود آه او

با مراعات انصاف ،منطق و عوامل خاص به حل مسائل بپردازد .

فيده همه شطرنجبازان و فدراسيونها را به پذیرش این نظر فرا مى خواند . هر فدراسيون

عضو فيده مختار است آه مقررات تفصيلى ترى را به اجرا درآورد ،مشروط به اینكه

(الف) به هيچ وجه با قوانين شطرنج رسمى فيده در تعارض نباشد ؛

(ب)به قلمرو همان فدراسيونها منحصر شود؛ و

(ج) براى هيچ یك از رویارویيها [مچ ها ] ، مسابقات قهرمانى یا انتخابى تحت پوشش فيده ، یا

مسابقات عنوان گيرى درجه گيرى تحت پوشش فيده اعتبار نيابد.

آموزش ریاضی

آموزش ریاضی

زیبایی مسائل ریاضی

مساله ای زیبا در هندسه

ده توصیه به معلمان ریاضی

تقریبات اعشاری

معجزه محبت

شخصيت فرزندان و دانش آموزان را به خاطر نمره تضعيف نكنيم

28 اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری

نقدي بركتاب حسابان جديد

مساله ی انیشتین

تقریبات اعشاری

پکیچ کامل آموزش ریاضی برای تمامی سنین وتمامی مقاطه تحصیلی ،دانش آموزان وهمچنین دانشجویان واساتید دانشگاهها

برای اولین بار، بیش از بیست وپنج ساعت آموزش ریاضی

دسته بندی فصول و به ترتیب ازابتدا تا آموزش کامل

شامل:

تابع، مشتق، انتگرال ، حدو لیمیت، لوگاریتم و....چندین مبحث مهم ریاضی که بیشک بهش نیاز دارید.

کاملترین مجموعه آموزش ریاضی در ایران همراه با نکات درسی و تستی بصورت کاملا مولتی مدیا با بهترین کیفت صدا و تصویر در 5 DVD

ساعت ها تدریس فقط در زمینه درس ریاضی

با خرید این مجموعه دیگر نیاز ی به معلم در مدرسه یا دانشگاه و یا معلم خصوصی نخواهید داشت چون هر زمان که بخواهید می توانید از این مجموعه نفیس استفاده نمائید. و دیگر نیازی نیست که هزینه هنگفتی بابت تدریس خصوصی به معلم خصوصی پرداخت نمائید .

ومزیتی هم که این محصول نسبت به معلم خصوصی داره، هروقت قسمتی از درس را متوجه نشدید میتوانید همان بخش را دوباره چندین بار مشاهده وتمرین کنید.

شامل 5 دی وی دی

قیمت:

18000 تومان با پست پیشتاز به سراسر ایران، هزینه ارسال رایگان

درضمن این پکیچ استثنایی وبینظیر در بازار که البته کمیاب هم هست حدود 60000 الی 70000 هزارتومان هست که شما میتوانید از فروشگاه بزرگ

همراه من با پست پیشتازفقط وفقط 18000 تومان وبا پست معمولی15000تومان دریافت کنید.

ارسال به سراسرکشور، هزینه ارسال رایگان

جهت سفارش این محصول، لطفا به فروشگاه سایت مراجعه بفرمایید.

www.shop.sar3da1.com

ویا به این شماره پیامک بزنید:

09387345716

زیبایی مسائل ریاضی

برای بسیاری از مسائل ریاضی راه حلهای عادی وجود دارد که وقتی اینگونه مسائل را (با این روشها) حل می‌کنید، هیچ احساس خاصی به شما دست نمی‌دهد و حتی ممکن است تکرار آن شما را کسل کند. ولی وقتی به مساله‌ای برمی‌خورید که همچون دری مستحکم در برابر شما پایداری می‌کند و از هر سمتی به آن حمله می‌کنید ناکام می‌شوید… زمانی که ناگهان جرقه‌ای ذهن شما را روشن می‌کند… عجب!… پس اینطور!… چه زیبا!… و مساله حل می‌شود. در ریاضیات اغلب از اصطلاح زیباترین راه حل یا زیبایی راه حل استفاده می‌کنیم. ولی چرا یک راه حل مساله ما را تنها قانع و راضی می‌کند در حالی که دیگری شوق ما را برمی‌انگیزد و شجاعت فکر و ظرافت روش آن موجب شگفتی ما می‌شود؟ راه حل زیبا باید تا حدی ما را به شگفتی وا دارد ولی تنها وجود یک جنبه نامتعارف و غیر عادی زیبایی استدلال ریاضی را روشن نمی‌کند، بلکه باید عینیت نیز داشته باشد.

هم ریختی نمونه با پدیده مورد نظر و سادگی درک نمونه و سادگی کار کردن با آن ، مفهوم عینی بودن را تشکیل می‌دهد. با بکار گرفتن عینیت ، زبان دشوار پدیده را به زبان ساده‌تر مدل عینی ترجمه می‌کنیم و نتایج لازم را بدست می‌آوریم.وقتی که دانش آموزی می‌خواهد به تنهایی مساله دشواری را حل کند نمونه عینی پدیده‌ای را باید در مساله شرح دهد، برای خودش بسازد، دشواری مساله‌های نامتعارف در این هست که برای حل آنها باید بطور مستقل نمونه همریخت (مساله هم ارز) را انتخاب کرد به نحوی که از پدیده نخستین ساده‌تر باشد. نامتعارف بودن این نمونه و نامنتظر بودن آن به معنای زیبایی و ظرافت راه حل است. زیبایی حل یک مساله را وقتی احساس می‌کنیم که به کمک یک نمونه عینی بدست آید و در ضمن نامنتظر باشد که بطور مستقیم به ذهن هر کسی نمی‌رسد و به زحمت در دسترس قرار می‌گیرد

مساله ای زیبا در هندسه

درمربع ABCD ازرأس های B,A ودرداخل مربع دو خط چنان رسم می کنیم که با ضلع AB زاویه ˚ 15بسازند نقطه برخورد این دو خط را M بنامیم ثابت کنید مثلث MDC متساوی الاضلاع است راه حل: طول ضلع مربع را a فرض کنید روابط مثلثاتی زیر را داریم ME ارتفاع وارد از M به AB است پس : a/2)*tan15=ME) MF ارتفاع وارده از M به CD است پس : (MF=a(1-tan15/2 از تساوی زوایای MAB و MBA متساوی الساقین بودن مثلث AMB بدست می آید پس: MA=MB AD=BC و زوایای MBC=MAD=75 پس مثلث AMD=BMC پس MC=MD و CMD متساوی الساقین است و داریم : tan(MCD)=MF/(a/2)=2-tan15=tan 60 پس زاویه MCD=MDC=60 پس مثلث DMC متساوی الاضلاع است

ده توصیه به معلمان ریاضی

1- به موضوع درس خودعلاقه مند باشید.

2- برماده درسی خود مسلط باشید.

3- بدانیدازچه راهی می توانید آنچه را درنظردارید،یاددهید

. بهترین روش یاددادن راخودتان پیداکنید.

4- به چهره ی دانش آموزان خودنگاه کنیدتامتوجه انتظارهای

آنها بشوید،دشواریهای آنهاراکشف کنید،توانایی این راداشته باشید

که بتوانید خودتان رابه جای آنهابگذارید.

5- به آگاهی های خشک وعریان قناعت نکندوبکوشید

مهارت راکه لازمه عقل واندیشه است وعادت به کارمنظم

رادردانش آموزان تقویت کنیدوتکامل بخشید.

6- بکوشدتاحدس زدن وپیش بینی کردن رابه آنان بیاموزید.

7- سعی کنیداثبات کردن رابه دانش آموزان یادبدهید.

8- درمسئله ای که طرح شده است،چیزی راجستجوکنید

که برای حل مسئله هایدیگرمفیداست.ازموقعیتی که مسئله ی

مشخص مفروض دارد روش کلی راکشف کنید

9- رازخودرابلافاصله فاش نکنید.اجازه بدهیددانش آموزان

تاآنجاکه می توانند تلاش خودرابرای حل یاحدس راه حل

به کاربرند،به دانش آموزان امکان بدهید هرچه بیشتر

خودشان راکشف کنند.

10- بااشاره های خود دانش آموزان راراهنمایی کنیدولی

عقیده ی خودرابه زور به آنها تحمیل نکنید

تقریبات اعشاری

دوستان همکار من تا حالا دقت کردید که دانش آموزان با بهترین اعدادی که می توانند رابطه برقرار کنند اعداد طبیعی و اعشاری است که این شاید تا حدی هم ذاتی باشد . حتی با کسرها یا همان اعدا گویا هم رابطه ی مناسبی ندارند تا چه برسد به اعداد گنگ . البته ریاضی دان ها ی بزرگ هم به این مساله توجه کرده اند . و طبق قضایای ریاضی حتی اعداد طبیعی را هم به فرم یک عدد اعشاری نامتناهی می توان نوشت . ولی متاسفانه در کتب درسی بهای لازم به این مساله داده نشده است . در ریاضیات کاربردی این مساله نمود زیادی ژیدا می کند که نیوتن بزرگ مرد ریاضی دان ای مساله را در مقاطع بالا به اندازه ی زیادی پرورش داده و بقیه ی بزرگان هم به آن پرداخته اند ولی در مقاطع تحصیلی راهنمایی و متوسطه به نظر می رسد که جای کار خیلی زیادی دارد .

نمونه های کاربردی تقریبات در آمار و جامعه شناسی و اقتصاد و....به طرز عجیبی خود نمایی می کند .

معجزه محبت

جناب پروفسور هشترودي مي فرمايند :

من در كلاس ششم در درس رياضي بسيار ضعيف بودم و معلم رياضي ما بسيار معلم سخت گيري بود .و تنبيه مي كرد و گاه براي تنبيه مداد لاي انگشت هايمان مي گذاشت و فشار مي داد . او فكر مي كرد كه من با اين كارها پيشرفت مي كنم .من هنوز جاي دردي را كه آن مدادها ايجاد مي كردند حس مي كنم اما آن مجازات ها بر من تاثيري نداشت بلكه تاثير معكوس داشت .هر چه او بيشتر مرا مجازات مي كرد از درس رياضي بيشتر متنفر مي شدم و سر انجام هم در اين درس تجديد شدم .

در تابستان آن سال شرايطي ايجاد شد كه ما به دماوند رفتيم در آن جا مادرم براي تقويت درس رياضي من از معلمي كه تصادفا به دماوند آمده بود تا تعطيلي تابستان را در آنجا بگذراند خواهش كرد كه به من درس بدهد و او پذيرفت . درس گفتن همانا و بروز استعدادهاي رياضي من همانا !.او معلمي پر احساس و مهربان بود و از نگاهش مححبت مي باريد .و بسيار متين سخن مي گفت .

من در امتحانات نهايي شهريور ماه آن سال در درس رياضي نمره بيست گرفتم . نمره بيست من براي معلم اصلي من باور نكردني وعجيب بود آن قدر عجيب كه خودش به حوزه امتحاني رفت تا ورقه مرا ببيند . او نمي دانست كه محبت معجزه مي كند .

به اين ترتيب سرگذشت من عوض شد و آن شد كه ملاحظه مي فرماييد

شخصيت فرزندان و دانش آموزان را به خاطر نمره تضعيف نكنيم

دريافت كارنامه تحصيلي معمولا براي دانش‌آموزان و والدين آن‌ها با اضطراب و دلهره همراه است و اين استرس در ميان دانش‌آموزاني كه به هردليل امتحان خود را باموفقيت برگزار نكردند، بيشتر ديده مي‌شود. بدون شك همه دانش‌آموزان در امتحانات نتايج دلخواه و مناسب را بدست نمي- آورند و علت اين مساله نيز به عوامل مختلفي بستگي دارد. ويژگي‌هاي فردي دانش‌آموز، عوامل آموزشگاهي، خانوادگي و اجتماعي مي‌تواند در نحوه نتيجه‌گيري دانش‌آموز موثر باشد اما برخي از والدين بدون توجه به اين مسايل، نتايج ضعيف درسي فرزندان خود را بر نمي‌تابند و پس از اطلاع از نمرات ضعيف فرزند خود، به آن‌ها برچسب‌هاي ناروايي مي‌زنند. زدن برچسب نه تنها هيچ كمكي براي پيشرفت تحصيلي دانش‌آموز نمي‌كند بلكه در اغلب موارد دانش‌آموز را از اشتياق ادامه تحصيل و كسب موفقيت درسي هم باز مي‌دارد. صدور كارنامه‌هاي دانش‌آموزان دوره‌ابتدايي و بعداز آن دوره راهنمايي چند روز ديگر آغاز مي‌شود و باتوجه به سنين دانش‌آموزان ياد شده، نحوه برخورد با نتايج تحصيلي اين گونه دانش‌آموزان ضروري به نظر مي‌رسد. يك برخورد نامناسب مي‌تواند همه تلاش‌هاي والدين، معلمان و مسوولان مدرسه را باناكامي روبه‌رو كند و به يقين اين نتيجه مورد نظر هيچ يك از عوامل ياد شده نيست. كارشناسان تربيتي به خانواده‌ها توصيه مي‌كنند كه هنگام دريافت كارنامه دانش‌آموزان و اطلاع از نمرات ضعيف فرزندان خود، مواظب روح و روان آن‌ها باشند و از سخت‌گيري و بي‌احترامي نسبت به آن‌ها پرهيز كنند.

* مواظب شخصيت فرزند خود باشيد. به او برچسب‌هايي نظير تنبل، كودن، بي عرضه و غيره نزنيد بلكه با تاكيد بر نقاط مثبتش در وي انگيزه فعاليت ايجاد كنيد.

* در هنگام دريافت كارنامه، بهتر است او را در موقعيت‌هايي قرار دهيم كه فعاليت‌هايش توام با موفقيت و تجربه‌هاي شيرين باشد.

* همواره سعي كنيد توانمندي‌هاي او را مد نظر قراردهيد نه ضعف‌هاي او را.

* به تفاوت‌هاي فردي فرزندتان توجه كنيد، مبادا او را با ديگران مقايسه كنيد بلكه تنها مي‌توانيد نمرات او را با يكديگر مقايسه كنيد.

* توقع و انتظار از فرزندتان در حد توانايي‌هايي او باشد.

* وقتي نمرات فرزندتان ضعيف است تنها او را مقصر ندانيد و اين پرسش‌ها را از خود بپرسيد كه آيا الگوي تلاش و جديت براي او بوده‌ايد؟ آيا جريان تحصيل او را پيگيري كرده‌ايد؟ آيا محيط خانه براي درس خواندن آماده بود؟ آيا دوستان او را مي‌شناسيد؟ و آيا ضعف جسماني و بيماري نداشت؟

* چنانچه نمره خوب يا نسبتا خوب در كارنامه وجود دارد به آن اشاره كنيد. اگر همه نمرات درسطح پايين است باز مي‌توانيد از نمرات ديگر بالاتر اشاره كنيد و سپس علت ضعيف بودن نمرات را از فرزند خود جويا شويد و به به فرزندتان بگوييد چه كمكي از دست ما بر مي‌آيد.

* با يكديگر همه راه‌هاي ممكن را بررسي كنيد و به او اطمينان دهيد كه شما حامي او هستيد، او را دوست داريد. * اگر بعداز بررسي علل، درصدد رفع ضعف خود است، تا آن‌جا كه امكان دارد شرايط فعاليت را براي او آماده كنيد و به فرزند خود قوت قلب دهيد و متذكر شويد كه هنوز دير نشده‌است.

* با نگاهدقيق به كارنامه نمرات درس‌هاي مختلف را با ميانگين درس‌هاي كلاس مقايسه كنيد و نمرات خوب و خوب‌تر را مورد توجه قرار دهيد و براي تلاشي كه در كسب آن‌ها صورت گرفته وي را تحسين كنيد.

* با كمك و تمايل فرزند خود،برنامه‌اي براي آمادگي و مرور درس‌هاي تجديدي براي او تنظيم‌كنيد تا دانش‌آموز از هم‌اكنون به فكر امتحانات مجدد (شهريور ماه) باشد.

* عدم موفقيت دانش‌آموز در درس‌ها نبايد سبب محروميت اواز تفريح، مسافرت، گردش با دوستان و استراحت شود بلكه بايد براي همه كارهاي او برنامه‌ريزي كرد زيرا فرزند شما به همه آن‌ها نياز دارد.

* فراموش نكنيم كه دانش‌آموز ناموفق نيز مانند ساير دانش‌آموزان حدود ‪۹‬ ماه تلاش كرد و براي موفقيت در امتحانات و ورود به سال تحصيلي آينده، نياز به گردش و تفريح و استراحت كافي دارد.

* بامشاورمدرسه نيز مشورت كنيد تا شمارا در پيداكردن بهترين راه‌حل و علت مشكل ياري كند

28 اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری

همزمان با بيست و هشتم ارديبهشت، يادروز حکيم عمرخيام، همايش خيام شناسي در فرهنگسراي سيمرغ نيشابور برگزار شد .در اين همايش که شام گاه گذشته گشايش يافت، جمعي از خيام پژوهان مقالات خود را ارائه مي دهند. هم چنين مهمانان «همايش هزاره شاهنامه» و جمعي از علاقه مندان زبان و ادب فارسي از کشورهاي تاجيکستان و افغانستان در اين مراسم شرکت مي کنند. اجراي موسيقي توسط گروه شادياخ، شعرخواني، قرائت پيام وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و ادامه کنگره ملي «از توس تا نيشابور» از ديگر برنامه هاي روز ملي خيام در نيشابور است .

و اما خيام را بهتر بشناسيم

حکیم عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری ، فیلسوف ، منجم ، ریاضی دان و شاعر ایرانی ، در قرن پنجم تا اوایل قرن ششم هجری می زیست . نظامی عروضی وفات او را ۱۴ سال پیش از سال ۵۳۰ می داند پس تا حوالی سالهای ۵۱۶ و ۵۱۷ می زیسته است . شوربختانه از زندگی او اطلاعات چندانی در دست نیست . او در زمان ملکشاه و آلب ارسلان سلجوقی زندگی می کرد و می گویند در دوران طفولیت با نظام الملک و حسن صباح هم درس بود . ولی مورخان این قول را معجول دانسته و آن را قبول ندارند و قدر مسلم این است که او اهل سیاست نبود و مانند اغلب فلاسفه در حال انزوا می زیست و تراژدی غم انگیز زندگی را از بیرون گود تماشا می کرد .

بیشتر خیام را به عنوان منجم و فلسوف در جهان می شناسند . القفطی در باره او می نویسد : او به تدریس فلسفه یونان می پرداخت و در حکمت و نجوم بی مانند بود . زکریا بن محمد قزوینی در باره منجم بودن او می نویسد : عمر خیام در عصر ملکشاه می زیست و این سلطان اموال فراوانی به وی داد تا آلات رصد و کواکب را خریداری کند ولی به زودی سلطان به رحمت ایزدی پیوست و این مهم انجام نیافت . شهروزی در مورد قدرت حافظه ی خیام می گوید : وی کتابی را در اصفهان ۷ بار مرور کرد و چون به نیشابور بازگشت از بر خواند و وقتی مقایسه کردند بین گفته ی او متن کتاب تفاوتی در میان نبود . شایستگی وی در نجوم به حدی بود که وقتی ملکشاه خواست تقویم را تصیح کند او یکی از ۸ مصصح بود و نتیجه ی این اصلاح تاریخ جلالی است . به علاوه خیام یک جدول نجومی به نام زیج ملکشاهی تصنیف کرد بعدها شهرت بسیاری یافت و مورد استفاده دانشمندان قرار گرفت . او هچنین مسائل بسیاری در ریاضی مطرح کرد که یکی از معروفترین آنها در پایان جستار به زبان ساده ی امروزی نقل خواهد شد .

قدیمی ترین کتابی که از خیام نامی به میان می آورد ،((چهارمقاله)) تالیف نظامی عروضی است که خیام را در ردیف منجمان می شمارد . در (( تاریخ بیهقی )) و (( تتمه صوان الحکمه )) نگارش ابولحسن بیهقی در سنه ی ۵۶۲ تالیف شده نیز از خیام سخن رفته است . از این اثر معلوم می شود که خیام علاوه بر ریاضیات و نجوم و طب در لغت و فقه و تاریخ نیز دست داشته است .

گویا ترانه های خیام در زمان حیاتش به واسطه ی تعصب مردم مخفی بودن و تنها یک دسته از دوستان همرنگش از ترانه های او باخبر بوده اند .

نخستین کتابی که در آن از خیام شاعر سخن گفته می شود ، (( خریده القصر)) تالیف عمادالدین کاتب اصفهانی به زبان عربی است که سال ۵۷۲ هجری یعنی ۵۰ سال پس از مرگ او نوشته شده است .

کتاب دیگری که خیام را تحت عنوان شاعر مطالعه کرده است (( مرصادالعباد )) تالیف نجم الدین رازی است که در سنه ی ۶۲۰-۶۲۱ تالیف شده و نویسنده از دید صوفی و متعصب خویش خیام را نیش زبان و دشنام خود آسوده نگذارده است . در این کتاب گفته شده : ( ... که ثمره ی نظر ایمانست و ثمره ی قدم عرفان . فلسفی و دهری و طبایعی از این دو مقام محرومند و سرگشته و گم گشته اند . یکی از فضلا که به نزد نابینایان به فضل و حکمت و کیاست معروف و مشهور است و آن عمر خیام است ، از غایت حیرت و ضلالت این بیت را می گوید :

در دایره ای کامدن و رفتن ماست

آن را نه بدایت ، نه نهایت پیداست

کس می نزد دمی در ین عالم راست

کین آمدن از کجا و رفتن به کجاست )

قضاوت این شخص در شناسانیدن اندیشه های خیام نقش به سزایی دارد چرا که از نظر زمانی نیز نزدیک به خیام است .

دوران عمر خیام دوران پر آشوبی بود . استبداد حکومت سلاجقه و نا بسامانی اوضاع اجتماعی ، عده ای را وادار به کناره گیری از دستگاه قدرت سلجوقی کرده بود و برخی هم مانند حسن صباح انقلابی و شورشی بودند . عده ای هم مانند امام محمد غزالی وجدان خویش را فروخته و در خدمت سلاجقه بود ولی در میان اشخاص مشهور آن زمان خیام گوشه گیر و منزوی بود .او در عمر خویش هرگز ازدواج نکرد و در کمال قناعت زندگی می کرد می گویند درآمد سالیانه او ۱۲۰۰ مثقال طلا بود . او همواره به تحقیق و تفحص مشغول بود . بیهقی می گوید در دوران طفولیت در مجلس درس او حاضر می شده :( دستور ، فلسوف و حجه الحق نامیده می شده ! پدران او همه نیشابوری بوده اند . در علوم و حکمت تالی ابوعلی بود و شخصا آدمی بود خشک ، بدخلق و کم حوصله . ) او هچنین مردی قانع ، شجاع ، منیع الطبع و راستگو بوده و بر خلاف بسیاری از شاعران قلم خود را به تملق آلوده نکرده است . او تزویر ، ریاکاری و دروغ به شدت بیزار است و سرشت آزاده اش در سراسر اشعارش به آن خرده گرفته است :

شیخی به زنی فاحشه گفتا مستی

هر روز به دام دگری پا بستی

گفتا شیخا هر آنچه گویی هستم

اما تو چنانچه می نمایی هستی؟

یکی از بارزترین خصوصیت خیام نیش زبان و مزاح اوست یکی از روایات در مورد مزاح او این است که :

در نیشابور مدرسه ای قدیمی بود که به تعمیر آن می پرداختند و الاغان برای آنجا آجر می آوردند . روزی خیام با شاگردانش در مدرسه بود و الاغی از وارد شدن خودداری می کرد . حکیم که این منظره را دید تبسمی کرد و فرمود :

ای رفته و باز آمده بلهم گشته

نامت ز میان مردمان گم گشته

ناخن همه جمع آمده سم گشته

ریشت ز عقب در آمده دم گشته

و الاغ ناگهان داخل شد . وقتی دلیلش را پرسیدند گفت روح یکی از مدرسان سابق این مدرسه در الاغ حلول کرده و از آن جهت وارد نمی شد که مبادا همکارانش او را باز شناسند . ولی چون ملتفت شد او را شناخته اند ناچار شد وارد شود .

آثار خیام :

۱/رساله فی الاحتیال بمعرفه مقدار الذهب و الفضه فی جسم مرکب منها (درباره شناختن مقدار زر و سیم موجود در جسمی که مرکب از طلا و نقره است . )

۲/ رساله فی الجبر و المقابله (به زبان عربیست و در زمان خود از بزرگترین کتابهای ریاضی بوده است .)

۳/رساله فی شرح ما الشکل من مصادرات کتاب اقلیدس (درباره ی هندسه اقلیدسی )

۴/در طبیعیات

۵/لوازم الامکنه (در مورد تغییرات آب و هوا و فصول در شهرهای مختلف )

۶/روضه القلوب( بهترین کتاب فلسفی برای شناختن فلسفه خیام است .)

۷/نوروز نامه (یکی از معتبرترین کتابها در مورد آداب روسوم ایرانی )

۸/رباعیات خیام

۹/زیج ملکشاهی

و همچنین خیام دو بیتی هایی نیز به زبان عربی دارد .

خیام سرانجام در سال ۱۱۲۳ میلادی در نیشابور چشم از جهان فروبست و در نیشابور به خاک سپرده شد .

یکی از معروفترین خدمات ریاضی خیام مثلث خیام-پاسکال است که فرانسوی ها از ذکر نام خیام کنار مثلث معروف خودداری کرده اند . این مثلث هم اکنون به عنوان مثلث پاسکال معروف است .

نقدي بركتاب حسابان جديد

با دیدن کتاب جدید حسابان که با نگاهی نو به آموزش ریاضیات تالیف شده است معلوم می شود که رویکرد اصلی در این کتاب توجه به کاربرد ریاضیات در زندگی روز مره و ارتباط ریاض ی با دیگر علوم است .

در این کتاب سعی شده است تا هر مساله ای را با نمونه ای ملموس مرتبط نماید مانند مسایل ک.م.م. وب.م .م . که با پیمانه ها تشریح می شود و یا دوره ی تناوب که با محاسبه ی کوتاهی و بلندی روزها در ایام سال محاسبه شده است.

ولی قبل از این نقد کتاب اشکال بزرگی که در همه ی کتاب های ریاضی دبیرستانی از جمله حسابان وجود دارد آن است که در هیچ کتابی به دانش آموزان آموزش کاربرد و استفاده از ماشین حساب مهندسی داده نمی شود و این خود مشکلاتی را در دانشگاه برای این افراد ایجاد می کند.

نقد فصل به فصل کتاب

فصل اول:

· از مزایای این فصل آموزش ب.م.م و ک.م.م به دانش آموزان است که در کتاب قبلی موجود نبود.

· آموزش حل معادلات و نامعادلات به صورت شکلی و از طریق رسم و نمودار می باشد که از زیباترین تغییرات کتاب درسی می باشد.

· آموزش بسط خیام پاسکال (غیاث الدین جمشید کاشانی) که متاسفانه در کتاب های قبلی جا افتاده بود.

ولی در این فصل اشکالی نیز موجود است که عبارتند از:

· مبحث مجموع دنباله های حسابی و هندسی و حد مجموع چندان ارتباطی با سایر موضوعات کتاب درسی ندارد.به خصوص سعی شده است تا حد مجموع خیلی خلاصه ارایه شود و از آوردن پارادوکس های ی که باعث لمس شدن این موضوع می شود خود داری شده است.

· پیشنهاد می شود در این مبحث گردش اعداد از نظر تحقیقی و متناوب و...نیز گنجانده شود.

فصل دوم :

در این فصل تغییرات چشم گیری نسبت به کتاب قبلی به چشم نمی خورد و یکی از نکات مثبت کتاب جدید ساخت تابع از روی پدیده های فیزیکی است که درآینده در مسایل بهینه سازی استفاده می گردد.

· تنها ایرادی که به این کتاب در این فصل می توان گرفت عدم پرداخت کافی به مساله ی صعودی و نزولی بودن تابع می باشد و تمرینی برای این موضوع در نظر گرفته نشده است .

· همینطور پیشنهاد می شود لااقل مبحث توابع پله ای و جز ء صحیح به ابتدای فصل منتقل شود تا بتوان در مسایل تابع از آن استفاده نمود.

فصل سوم:

این فصل به نظر یکی از دشوارترین مباحث کتاب درسی است و دانش آموزان ودبیران برای تدریس و آموزش این فصل دچار مشکل بزرگی خواهند شد.

· مطلبی که دانش آموزان قبلی در سه سال می آموخته اند دانش آموزان فعلی باید در یک سال بیاموزند .ولی خوشبختانه اتصال مطالب کتاب در این مبحث با کتاب سال دوم برقرار بوده و بر خلاف کتاب قبلی که دانش آموز فقط فرمول ها را حفظ می نمود در این کتاب تعابیر هندسی زیبایی در نظر گرفته شده است .به خصوص در مورد تابع مثلثاتی مجموع و تفاضل دو کمان اثبات های در خوری ارایه شده است .

· بجز اشکال حجم انبوه مطالب فصل که توصیه می شود تا بین سال های قبل تقسیم شود (مثلا بهتر است معادلات به سال دوم منتقل شود.)مبحث تبدیل جمع به ضرب و ضرب به جمع بسیار ضعیف مطرح شده است و بهتر بود تمرین های بیشتری برای آن در نظر گرفته می شد.

· توصیه می شود مبحث دوره ی تناوب فصل تابع و فصل مثلثات با هم ادغام شوند.

· بهتر بود فرمول های کمان سه برابر زاویه را در کتاب آورده نمی شد یا لااقل قید می شد که نیازی به حفظ کردن آن وجود ندارد.

· بهترین بخش این این فصل مبحث تابع معکوس مثلثاتی است که تا کنون در هیچ کتاب درسی به این زیبایی بیان نشده بود و به جای اینکه مستقیما به سراغ بیان مفهوم تابعی تابع برود به مفهوم آن روی دایره ی مثلثاتی پرداخته است و برای اولین بار با ارایه ی مسایلی (تانکر خوابیده) در تمرینات کتاب به خوبی توانسته این مفهوم را برای دانش آموز ملموس نماید.

فصل چهارم :

در این فصل بهتر بود با کمک حد مجموع ابتدا یک مثال فیزیکی برای آموزش مفهوم حد زده می شد و سپس به آموزش از روی جدول روی آورده می شد.

· در این کتاب هیچ اشاره ای به حدود بی نهایتی نشده است که دلیل آن نامعلوم است حال آنکه در کتاب ریاضی 3 این موضوع موجود می باشد.

· هم ارزی ها در این کتاب به حد اقل یعنی یکی رسیده است و معلوم نیست که برخلاف اشاره ی کتاب به قضیه ی افشردگی آیا دبیر باید هم ارزی تانژانت را بگوید یا خیر؟

· پیوستگی روی بازه به طور کامل مطرح نشده است و آیا باید اثبات پیوستگی روی بازه به دانش آموزان تدریس شود یا خیر؟

· تکلیف جزءصحیح نیز در ابهام ها نا معلوم است و معلوم نیست که آیا در امتحانات نیز از این موضوع سوالی مطرح می گردد یا خیر؟

· در مجموع در این فصل به جز سا ده تر شدن مطالب تغییر بنیادی نسبت به گذشته رخ نداده است.

فصل پنجم:

· این فصل نیز یکی از زیباترین بخش های کتاب حسابان جدید است که بخوبی تونسته مفهوم مشتق را بیان نماید .

· بیان مفهوم هندسی مشتق در این کتاب بسیار قوی تر از کتاب قبلی ارایه شده است ولی با توجه به تمرینات کتاب بهتر می بود رسم مماس از خارج منحنی در کتاب گنجانده می شد چرا که برخی از تمرین های کتاب شامل این مفهوم هستند.

· در بخش آهنگ تغییرات که کمی هم قوی تر از گذشته بیان شده است بهتر بود تعدادی از سوالات کنکور های چند سال اخیر که تعابیر فیزیکی زیبایی را در بر دارند به سوالات اضافه می شد .

· در مجموع این فصل از قابل دفاع ترین بخش های کتاب است.

و اما اگر بخواهیم نقد کلی به کتاب بیان کنیم ذکر نکات زیر ضروری می نماید .

1. شيوه آموزشي كتاب جديد مبتني به روش حل مسئله وروش اكتشافي است كه بسيار روش خوب و مناسبي است ولي با توجه به ساعات اختصاص داده شده به اين درس (4 ساعت در هفته)فرصت كمي براي اجراي اين روش است و حد اقل 6 ساعت زمان را می طلبد .

2. مطالب ارائه شده در فصل اول اندكي نا همگون است مثلا بحث دنباله ها ودو جمله اي پاسكال نيوتن تا حدودي با بقيه مطالب نا همگون بوده و دو بخش دو جمله اي نيوتن بهتر است مطالب با بسط و توضيح بيشتري ارائه شود.

3. يكي از اشكالات وارد به فصل اول كتاب عدم وجود آموزش نرم افزاري است مخصوصا در قسمت حل معادلات و نا معادلات با نمودار هندسي بهتر است كليپ هاي آموزشي ارائه شده و در هر چند جلسه يكبار از كارگاه كامپيوتر استفاده شود.

4. در خصوص آموزش نرم افزاري بهتر است نرم افزارهاي ساده تر رياضي مانند geogebra ,cabri, mathmatica در حد لزوم به دبيران و دانش آموزان آموزش داده شود.به نظر مي رسد كه آموزش كتاب جديد بدون استفاده از فناوري مشكل است و با اين شيوه بسيار جذاب تر خواهد شد .

5. درمجموع در دو کتاب ریاضی 2 و حسابان زیباترین و بهترین و مناسب ترین بیان ها در فصل تابع شده است که باید گفت سخت ترین مطالب در کتاب های گذشته برای دانش آموزان که تابع بود به ساده ترین و کاربردی ترین فصل تبدیل شده است .

و باز هم غلط های نوشتاری و دستوری موجود در کتاب که حاکی از عدم توجه و عجله ی مولفان دارد که این برای سطح ملی اصلا برازنده نیست .

مساله ی انیشتین

مسئله ای را انیشتن در قرن 19 مطرح كرد كه گفته 98% مردم دنیا قادر به حل آن نیستند

شما ببینید جزء چند درصد مردم دنیا هستید؟؟؟!!!

توضیحات مسئله:

الف) در یك خیابان 5خانه با 5 رنگ متفاوت موجود است .

ب) صاحب هرخانه دارای ملیت متفاوت با بقیه است .

ج) هركدام از 5صاحبخانه نوشیدنی و وسیله ی نقلیه ی متفاوت دوست دارد.

د)هركدام هم حیوان متفاوتی را در منزل نگهداری می كنند.

سوال : چه كسی در خانه ماهی نگهداری می كند؟

توضیحات سوال:

1- انگلیسیه خانه اش قرمزه

2- سوئدیه در خانه سگ نگه می دارد.

3- دانماركیه چای دوست دارد.

4- خانه ی سبز،سمت چپ سفیده .

5- صاحب خانه ی سبز قهوه دوست دارد.

6- كسی كه دوچرخه دارد پرنده دارد.

7- صاحب خانه زرد،گاری دارد.

8- صاحب خانه ی وسطی، شیر می نوشد.

9- نروژیه در اولین خانه زندگی می كند.

10- مردی كه ماشین دارد، همسایه كسی است كه گربه نگهداری می كند.

11- مردی كه اسب نگهداری می كند همسایه ی كسی است كه گاری دارد.

12- مردی كه موتورسواری می كند نوشابه دوست دارد.

13- آلمانیه سه چرخه دارد.

14- نروژیه همسایه كسی است كه خانه ی آبی دارد.

15- مردی كه ماشین دارد همسایه ای دارد كه آب دوست دارد.

حلش كنید : تا به قدرت استدلال و استنتاج خود پی ببرید!!!!

تقریبات اعشاری

دوستان همکار من تا حالا دقت کردید که دانش آموزان با بهترین اعدادی که می توانند رابطه برقرار کنند اعداد طبیعی و اعشاری است که این شاید تا حدی هم ذاتی باشد . حتی با کسرها یا همان اعدا گویا هم رابطه ی مناسبی ندارند تا چه برسد به اعداد گنگ . البته ریاضی دان ها ی بزرگ هم به این مساله توجه کرده اند . و طبق قضایای ریاضی تمام اعداد حتی اعداد طبیعی را هم به فرم یک عدد اعشاری نامتناهی می توان نوشت . ولی متاسفانه در کتب درسی بهای لازم به این مساله داده نشده است . در ریاضیات کاربردی این مساله نمود زیادی پیدامی کند که نیوتن بزرگ ریاضی دان مساله را در مقاطع بالا به اندازه ی زیادی پرورش داده و بقیه ی بزرگان هم به آن پرداخته اند ولی در مقاطع تحصیلی ابتدایی راهنمایی و متوسطه به نظر می رسد که جای کار خیلی زیادی دارد .

نمونه های کاربردی تقریبات در آمار و جامعه شناسی و اقتصاد و....به طرز عجیبی خود نمایی می کند . ولی دانش آموزان به جز بحث شکسته بسته سال اول راهنمایی جای دیگری از تقریب چیزی نمی خوانند .

آموزش فیزیک

فیزیک ونجوم

100 سال آینده بیگانگان فضایی به زمین می آیند

بر اساس یک پیش بینی علمی در کمتر از صد سال دیگر بیگانگان فضایی به زمین می آیند.

________________

«سايوز» بازنشسته مي‌شود؟

آژانس فضايي روسيه از به تعويق افتادن برنامه نخستين مأموريت سرنشين دار به ماه تا سال 2018 ميلادي خبر دارد.

________________

آزمايش تجهيزات مريخ‌نوردي در كوه هاي آلپ

محققان در ادامه تلاش‌ها براي آماده‌سازي سفر اكتشافي به سياره سرخ، مرحله جديدي از آزمايش تجهيزات مريخ نوردي را در كوه‌هاي آلپ با موفقيت به اتمام رساندند.

________________

آزمایش سپر حرارتي جديد ناسا

بر اساس اعلام ناسا، سيستم سپر حرارتي تورمي IRVE-3‌ امروز شنبه 21 جولاي (سي و يك تير) توسط موشك زيرمداري Black Brant 11‌ از پايگاه والوپز در ويرجينيا به فضا پرتاب مي‌شود.

________________

آزمايش لباس جديد فضانوردان ناسا

نمونه اوليه لباس جديد فضانوردان ناسا در مركز فضايي جانسون در خلأ مورد آزمايش قرار گرفت.

________________

احتمال 99 درصدی وجود حیات در مریخ

تحلیلهای جدید با هدف کشف ترکیبهای تازه از نمونه خاک مریخ انجام شده و به رغم تعجب دانشمندان آنها توانستند به شواهد وجود زندگی در این خاک پی ببرند آنها امروز با بررسی خاک مریخ اعلام کردند تا 99 درصد حیات در مریخ وجود دارد.

________________

احتمال برخورد خرده سیاره با زمین

دانشمندان اعلام کردند عبور یک خرده سیاره تازه کشف شده با نام 2012 DA14 در ماه فوریه از فاصله بسیار نزدیکی با زمین ممکن است در ارتباطات ماهواره‌ای اختلال ایجاد کند.

آموزش فتوشاپ

مدل

مدل ها

لایه ها

کار با جعبه ابزار

پاورقی

مدل

مدلهاي رنگ به صورت زير مي باشد

مدل RGB :

مدل رنگ RGB - Red, Green , Blue- كه در مانيتور ها و تلويزيون براي نمايش رنگها مورد استفاده قرار مي گيرد. مقادير هر يك از رنگهاي اصلي RGB با عددي بين (255-0) نشان داده مي شود . براي ايجاد رنگ سفيد خالص مقادير رنگهاي اصلي RGB معادل 255 مي باشد و براي ايجاد رنگ سياه خالص مقادير رنگ هاي اصلي RGB معادل صفر مي شود .

مدل CMYK :

مدل رنگ CMYK معمولا براي چاپ مورد استفاده قرار مي گيرد . در اين مدل رنگها بر حسب درصد بيان مي شوند .

(Cyan – Magenta – Yellow - Black) اين چهاررنگ بعنوان جوهر چاپ مورد استفاده قرار مي گيرند .

محدودة رنگي هر يك از ، (0 تا 100 ) تعريف مي شود .

مدل ها

مدل Grayscale :

در اين مدل تصاوير به صورت سياه و سفيد مي باشند و در پنجره كانالهاي فقط يك كانال Black مشاهده مي شود . در اين حالت طيف رنگي از سفيد تا سياه مي باشد (سفيد – خاكستري – سياه ) و محدودة رنگي آن صفر تا 255 مي باشد بنابراين بهتر است كه براي كارهاي تك رنگ مديا حالت رنگي را روي Grayscale تنظيم نماييم .

مدل Bitmap :

Bitmap كوچكترين حجم اطلاعات براي هر پيكسل را به همراه دارد . اغلب ابزارهاي برنامه فتو شاپ در حالت رنگ Bitmap قابل دسترسي نيستند . براي كار با ابزارها بهتر است ، تصاوير Bitmap را به انواع ديگر حالت رنگ تبديل كنيد .

يك تصوير طرح بيتي (Bitmap) ، فقط شامل پيكسلهاي سياه و سفيد است . تصويري كه داراي چنين حالت رنگي است از درجه وضوح كمتري برخوردار است . به طور كلي در اين حالت رنگ نمي توان از رنگهاي ديگر و نيز لايه ها و فيلتر ها استفاده كرد . همچنين هيچ گونه تغييري به جز چرخش 60و 180 درجه و معكوس كردن در جهتهاي افقي و عمودي روي تصوير اعمال نمي شود . (براي تبديل يك فايل رنگي به حالت Bitmap،ابتدا بايد تصوير را به حالت Grayscale تبديل كنيد . )

برنامه فتوشاپ محصول شركت Adobe مي باشد . هنگام نصب اين نرم افزار بر روي سيستم ، ليست اين برنامه ها هم نظير ديگر برنامه ها در منوي Start مي نشيند . جهت ورود به اين برنامه مسير زير را طي مي كنيم :

Start > programs> adobe> photo shop 6

در نظر داشته باشيد كه فايل اجرايي اين برنامه آيكوني شبيه يك چشم دارد . پس از كليك بر روي فايل اجرايي ، برنامه فتو شاپ باز مي شود .

وقتي براي اولين بار ، فتو شاپ را باز مي كنيد ، جعبه ابزاري را در قسمت سمت چپ صفحه مشاهده ميكنيد كه تمامي ابزارهاي مربوط به طراحي در اين Box موجود مي باشد . در سمت راست نيز چهار پنجره قرار دارد . عنوان منوها در نوار منو قرار گرفته است . زمينه اين پنجره ميزكار (Desktop) محيط فتوشاپ مي باشد .

فتوشاپ بر خلاف ساير برنامه هاي گرافيكي به صورت خودكار صفحة جديدي را برايتان باز نمي كند .

براي باز كردن فايل جديد (بوم نقاشي) گزينة New را از منوي File انتخاب مي كنيم ، با انتخاب اين گزينه كادر New ظاهر مي شود .

Name : نام فايل را در اين قسمت تايپ مي كنيم .

Width : پهناي فايل را در اين قسمت وارد مي كنيم و در كادر مقابل آن واحد را تعيين مي كنيم .

Height : ارتفاع فايل را در اين قسمت وارد مي كنيم و در كادر مقابل آن واحد را تعيين مي كنيم .

Resolution : اين قسمت مربوط به تعداد نقاط جوهر بر اينچ است. اين پارامتر به علت تعيين کيفيت تصوير از اهميت زيادي برخوردار است. هرچه تفكيك پذيري بالاتر باشد ، كيفيت تصوير نيز بهتر مي باشد . اما حافظة بيشتري را نيز مورد استفاده قرار مي دهد . تفكيك پذيري مانيتور 72 نقطه بر اينچ و براي چاپ 300 نقطه بر اينچ (DPI) مي باشد .

( به طور كلي كيفيت و وضوح تصوير بستگي به Resulation دارد .)

Mode : در اين قسمت مديا حالت رنگ را مشخص مي كنيم . طراحي براي چاپ با مد

CMYK ، براي مانيتور RGB ، و ...

Contents : زمينة بوم نقاشي را مشخص مي كند ، که شامل سه حالت :

White : :سفيد

Background color : به رنگ B.G

Transparent : بي رنگ ، مي باشد .

جعبه ابزار (Tool Box) مانند جعبه رنگ هنرمند نقاش است . يعني ابزارهاي مورد نياز براي ترسيم ، رنگ آميزي ، پاك كردن و ساير عملكردهاي مربوط به تصوير را در خود جاي داده است .

پنجرة Layer ( كار با جدول لايه ها) :

مرحله اول باز كردن صفحه اي جديد مي باشد . پس بايد جدول لايه ها را باز كنيد . براي اين كار گزينة Show Layer را از منوي Window انتخاب مي كنيم . پنجره لايه ها محلي است كه مي توانيد از طريق آن عملكرد لايه ها را كنترل كنيد . يعني لايه ها را ايجاد ،اضافه ،حذف ، پنهان و يا آشكار كنيد .

ايجاد لايه :

براي اضافه كردن و يا ايجاد لايه ي جديد از روشهاي زير مي توان استفاده کرد.

روش 1 : از منوي Layer گزينه New و آنگاه Layer را انتخاب مي كنيم .

روش 2 : روي آيكون ( Creat new layer ) كه زير پنجره لايه ها قرار دارد ،كليك مي كنيم.

روش 3 : فشار همزمان سه كليد shift + ctrl + N ، لايه يي جديد ايجاد مي کنيم .

پنهان كردن لايه :

براي پنهان كردن يك لايه كافيست آيكون چشم كنار لايه را غير فعال كنيم . براي اين كار يكبار روي آيكون چشم كليك مي كنيم . سپس براي ظاهر كردن مجدد لايه همين كار را تكرار مي كنيم ،تا لايه فعال شود .

حذف لايه :

به روشهاي مختلفي مي توان لايه اي را حذف نمود كه عبارتند از :

روش 1 : لايه مربوطه را به سمت سطل باز يابي كه در زير پنجره لايه ها قرار دارد drag مي كنيم .

روش 2: روي نوار رنگي لايه مورد نظر كليك راست كرده ، گزينه Delete layer را انتخاب مي كنيم.

روش 3 : ابتدا لايه مورد نظر را فعال كرده ( روي لايه يكبار كليك مي كنيم ) سپس روي آيكون سطل بازيابي كه در زير پنجره لايه ها قرار دارد كليك مي كنيم ، در اين حالت كادري باز مي شود كه در مورد اطمينان از حذف ،از ما سوال مي كند .

روش 4 :ابتدا لاية مورد نظر را فعال كرده ، سپس از منوي Layer ، گزينة Delete layer را انتخاب مي كنيم .

نكته :

در مجموعة لايه ها، لايه اي فعال است كه نوار رنگي روي آن باشد و همچنين آيكون قلم مو كنار آيكون چشم آن قرار داشته باشد.

كپي گرفتن از لايه :

به روشهاي مختلفي مي توان از يك لايه كپي تهيه نمود كه عبارتند از :

روش 1 : روي لايه مورد نظر R-Click كرده و گزينة Duplicate را انتخاب ميكنيم

روش 2 : از منوي Layer گزينة Duplicate Layer را انتخاب مي كنيم

روش 3 : دو كليد Ctrl + J را همزمان فشار مي دهيم

روش 4 : لاية مربوطه را به طرف آيكون Create New Layer كه در زير پنجرة لايه هاست Drag ميكنيم

كار با چندين لايه :

تا اين قسمت نحوة ايجاد ، اضافه كردن ، و يا حذف لايه را فراگرفتيد . اما هنوز مشخص نكرده ايم كه مورد استفاده آن چيست . ممكن است لايه ها را در موقعيتهاي بسيار متفاوتي بكار بريد . براي تركيب دو يا چند تصوير با يكديگر ( كه در فتوشاپ اصطلاح composition در مورد آن بكار مي رود .) عنصرهايي كه در پس زمينه قرار داده ايد به لايه هاي متفاوت اضافه خواهد شد . براي كنترل دقيق نحوه تركيب عنصرهاي موجود در لايه ها مي توانيد از جدول لايه ها استفاده كتيد .

همچنين مي توانيد ميزان كدر بودن Opacity عنصرهايي كه به لايه اي ديگر منتقل مي شوند را كنترل كنيد ( لايه ها به خودي خود شفاف مي باشند . حتي اگر رنگي با ميزان كدر بودن 100 درصد را برايشان نعيين كنيد .) علاوه بر اين مي توانيد با استفاده از حالتهاي آميختگي [Blending Modes] تعيين كنيد كه رنگهاي يك لايه ، چگونه بر روي لايه اي ديگر ظاهر شوند . يعني درست همان قابليتهايي كه در هنگام ترسيم يا رنگ آميزي تصوير موجود در لايه پس زمينه در اختيار داريد .

کار با جعبه ابزار

ابزار انتقال Move Tool -V :

از اين ابزار جهت جابجا كردن قسمتي از تصوير در يك فايل و يا از فايلي به فايل ديگر استفاده مي شود.

- عمل انتقال را مي توان توسط صفحه كليد نيز انجام داد .

کليدهاي ميان بر

Ctrl + C = Copy

Ctrl + X = Cut

Ctrl + V = Paste

-همچنين عمل انتقال را با استفاده از منوي Edit، گزينه هاي Copy، Cut و Paste نيز مي توان انجام داد .

همانطور كه مشاهده مي شود در صورتي كه قسمتي از فايلي را به فايل ديگري انتقال دهيم به صورت اتوماتيك در فايل جديد با هر عمل انتقال يك لايه اضافه مي شود. در حقيقت به ازاي هر عمل Paste يك لايه اضافه مي شود.

بايد در نظر داشته باشيد كه براي جابجا كردن هر قسمتي از تصوير ابتدا بايد لاية مربوطه را در پنجرة لايه ها فعال كنيم. براي تصاويري كه فاقد لايه هاي متعدد مي باشند ابزار move كل تصوير را جابجا مي كند.

نکته:

براي دسترسي سريع به لاية مربوط به هر جسم، كافيست روي جسم مورد نظر در فايل كليك راست كنيم، از زير منوي باز شده گزينة اول شمارة لايه ميباشد، آنرا انتخاب ميكنيم. مشاهده مي كنيم كه در پنجرة لايه ها لاية مربوط به همين جسم فعال مي شود.

دراین قسمت ازکتاب بزرگ همراه من،آموزش فتوشاپ را ایجادکردیم که قصد داریم ، آموزش فتوشاپ، آموزش طراحی، رنگ آمیزی وهمچنین رتوش وگریم و... بپردازیم،

حتم دارم با آموزش این برنامه بسیارکاربردی وپرقدرت،بتوانید با طراحی و ویرایش عکس های خودتان را انجام دهید.

منتظرنظرات انتقادات وپیشنهادات خوبتان هستیم

معرفی وبیوگرافی ها

لحظه ای بابزرگان

خودروها

موسيقي

سینماوتلوزیون

موبايل

بازی

کتاب های موبایل

سایت

لحظه ای بابزرگان

آشنایی با دکتر کاظمی آشتیانی،آغازگر درمان ناباروری در ایران

آشنایی با دکتر کاظمی آشتیانی،آغازگر درمان ناباروری در ایران

جهت مطالعه بیوگرافی به بخش بهترزندگی کنیم درقسمت بارداری مراجعه بفرمایید.

خودروها

جلوگیری از برخورد با عابر پیاده در نور کم و هوای بد، با سیستم رادار مانند پاناسونیک

۸۰۰ کیلومتر با یک بار شارژ اتومبیل

جلوگیری از برخورد با عابر پیاده در نور کم و هوای بد، با سیستم رادار مانند پاناسونیک

احتمالا تا کنون درباره سیستم های جلوگیری از تصادف مطالبی خوانده اید و می دانید که برخی از آنها هم قرار است در آینده نزدیک، در اتومبیل هایی مانند بنز و BMW استفاده شوند. اما هرگاه درباره ایده ها و طرح های اولیه سیستم جلوگیری از تصادف صحبت به میان می آید، اولین نکته، شیوه تطبیق آن با شرایط محیطی واقعی است. و در خصوص عملکرد این سیستم ها در مه شدید، نور کم، یا آب و هوای طوفانی سوالاتی مطرح می شود.

اکنون پاناسونیک سیستم ویژه خود را رونمایی کرده که همانند دیگر طرح ها، بر پایه تکنولوژی رادار کار می کند. پاناسونیک این سیستم جلوگیری از تصادف را برای جاده های با نور کم و شرایط محیطی که میزان دید شدیدا کاهش می یابد، بهینه سازی نموده است. سیستم اجتناب از تصادف پاناسونیک مانند دیگر طرح ها و کانسپت های موجود، از تکنولوژی امواج میلیمتری رادار برای تشخیص عابران پیاده و دوچرخه سواران استفاده می کند.

از آنجایی که انسان ها امواج رادار ضعیف تری را نسبت به ماشین ها بازتاب می دهند، این شرکت توالی کد جدیدی برای پالس های رادار طراحی کرده که حساسیت بالاتری داشته و باعث می شود عابر پیاده بهتر و دقیق تر تشخیص داده شود. به گفته پاناسونیک، این طرح جدید چنان کارایی دارد که می تواند عابران را از فاصله ۴۰ متری تشخیص داده و در نور کم، باران، مه، برف و نور خیره کننده خورشید، به کمک راننده بیاید. اما همانند بسیاری از همتایان خود، هنوز خبری از زمان ارائه تجاری این سیستم و استفاده آن در اتومبیل ها خبری نیست؟

نظر شما در خصوص چنین سیستم های امنیتی در اتومبیل چیست؟ آیا باعث ایمنی بیشتر برای سرنشینان خودرو و عابران پیاده خواهد شد؟ یا اینکه با القاء اطمینان خاطر کاذب به راننده، خطرات را افزایش می دهد؟

باطری آینده آی بی ام:

۸۰۰ کیلومتر با یک بار شارژ اتومبیل

خودروهای الکتریکی به خاطر مشکلات باطری هنوز فراگیر نشده اند. اما شرکت IBM می گوید باطری جدید اش این مشکل بزرگ صنعت حمل و نقل را حل خواهد کرد. آنها باطری جدیدی را آزمایش کرده اند که با یک بار شارژ امکان طی بیش از ۸۰۰ کیلومتر را به خودرو می دهد.

باطری جدید Lithium Air نام دارد و هنگام کار اکسیژن را به درون ساختارهای کربنی وارد می کند. در آنجا واکنشی با یون های لیتیوم انجام شده و الکتریسیته تولید می شود.

هنگام شارژ، ملکول های اکسیژن از باطری جدا شده و وارد هوا می شوند. انگار که باطری در حال تنفس است. شرکت آی بی ام می گوید باطری جدید وزن بسیار کمتری هم نسبت به مدل های به کار رفته در خودروهای فعلی دارد.

البته برای داشتن این باطری روی اتومبیل ها نباید آنقدرها هم عجله داشته باشید. چرا که این شرکت می گوید فناوری اش هنوز در حال توسعه و تکمیل است و امیدوار است بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۳۰ آن را وارد بازار کند.

موسيقي

مرتضی پاشایی

زندگی نامه ناصر عبدالهی

مرتضی پاشایی هستم متولد 1363/5/20 ساکن غرب تهران (آریا شهر) ودر حال حاضر دانشجوی رشته گرافیک هستم از دوران کودکی همیشه نسبت به موسیقی یه حس خاص ومبهمی داشتم.ومیدونستم که یک روز باید همین راه رو دنبال کنم.در سن 14 سالگی موسیقی رو با زدن گیتار شروع کردم ولی درحین کار با مخالفت خانواده مواجه شدم.ولی بازم با پای فشاری های خودم وعلاقه ای که به موسیقی داشتم سر از کر باز نزدم وهرگز پشیمون از ادامه راه نشدم.وبه این کار ادامه دادم.و خوب الان چند سالی هست که دیگه این کارو به صورت حرفه ای دنبال میکنم و اصولا تمام وقتم رو صرف این کار میکنم تا بتونم بهترین کار با کیفیت عالی بیرون بدم وبه هیچ عنوان کارم روسطحی دنبال نمیکنم.

بیشتر موزیک های خارجی گوش میدیم علاقه زیادی هم به مصاحبه کردن ندارم.دوست آروم و بی سرو صدا بیام بالا برخلاف دیگران

خصوصیات اخلاقی من یا همیشه خیلی آروم هستم یا خیلی شوخی میکنم.با هرکسی نمی تونم بسازم خیلی حساس هستم.

تفریح های مورد علاقمم تو زمستون اسکی و کلا فوتبال playstation هم خیلی دوست دارم.

ودر ضمن دوستان یه نکته جالب علاقه آقای پاشایی به لواشک هستش!!

وسیب.

زندگی نامه ناصر عبدالهی

دل من یه روز به دریا زد و رفت…

صاحب صدای جنوبی پر طنین و ترانه خوان موسیقی پاپ ایران در اغما ماند و خودش را به خاطره ای مبدل کرد که حافظه و حواس هر ایرانی را برای تمام زندگی در بر می گیرد.این نوشته ی کوتاه در رثای ناصر نیست. مرثیه ای برای رفتن خواننده ی (گنوغ)نیست٬ شما را به سوگ نشستن دعوت نمی کند٬ آگهی تسلیت یا ترحیمی هم حتی نیست. در ستایش صدای جوان رعنای هرمزگان است که موسیقی ایران مدیون اوست.

این موسیقی پاپ است که از این پس هیچ کار تازه ای را از حنجره ی طلایی مردی که هم ایرانی بود و هم تمامی شرق را در گلویش آواز می داد نمی شنود. موسیقی ایرانی عزادار است. موسیقی ایرانی یکی از گرم ترین٬جسورترین و زنده ترین صداهای تمام سالهایش را از دست داده است و در رثایش مرثیه ی نازک غمناکی می خواند که ناصر با ترانه (نازتکه)برایش به ارمغان آورده بود.

زنده یاد ناصر عبدالهی

دوستت دارم

چه واژه آشنایی ، انگار همین دیروز بود

نسیم صدایی را از کوچه پس کوچه های جنوب با خود همراه آورده بود . صدائی آرام و دلنشین که خود را فریاد می زد

من خودمم نه خاطره ، منظره ام نه پنجره ، من یه هوای تازه ام نه انعکاس حنجره

این نسیم طولی نکشید که چون طوفانی همه جا را به تسخیر در آورد و با خود کلامی را به همراه داشت که سال ها در سینه ها مانده بود و هیچ کس توان بیان آن را نداشت .

صحبت از ناصریاست ، او که با ناصریا به دل ها راه یافت و با لالایی اش دل های آشفته را مرحمی شد.

ناصر عبدالهی خواننده ای که برای اولین بار دوستت دارم را به زبان ‌آورد

ناصریا با آلبوم دوستت دارم روحه تازه ای به موسیقی پاپ بخشید و علاقه مندان زیادی را شیفته صدای خود ساخت صدایی دلنشین و گوش نواز. بی شک بر هیچ یک از دوستارانش پوشیده نیست که ناصر ترانه ای نخواند جز ترانه های دلش ،چه آن هنگام که ناصریا را می خواند و چه آن هنگام که ارادت خویش را به ائمه اطهار علیهم السلام ابراز می داشت .

یا فاطمه بت نبی و محمد جان اوج ارادت خالصانه اوست.

در حالی به استقبال شروع زمستان و شب یلدا می رویم که دیگر شب یلدا برای دوستداران موسیقی چیزی جز خاطره تلخ در گذشت زنده یاد ناصر عبداللهی به همراه ندارد ، در حالی به استقبال سومین یلدای بی ناصریا می رویم که سینه هامان در فراغ او مالامال از غم اندوه است

با بغضی در گلو و با صدایی لرزان زیر لب می خوانیم ترانه عشق و دوستی را که ناصر بر زبانمان جاری ساخت .

دل من یه روز به دریا زد و رفت ، پشت پا به رسم دنیا زد و رفت

پاشنه ی کفش فرار و ورکشید ، آستین همت و بالا زد و رفت

یه دفه بچه شد و تنگ غروب ، سنگ توی شیشه ی فردا زد و رفت

حیوونی تازگی آدم شده بود ، به سرش هوای حوا زد و رفت

دفتر گذشته ها رو پاره کرد ، نامه ی فردا ها رو تا زد و رفت

حیونی تازگی آدم شده بود ، به سرش هوای حوا زد و رفت

به سرش هوای حوا زد و رفت

دل من یه روز به دریا زد و رفت ، پشت پا به رسم دنیا زد و رفت

زنده ها خیلی براش کهنه بودن ، خودشو تو مرده ها جا زد و رفت

هوای تازه دلش می خواست ولی ، آخرش توی غبارا زد و رفت

دنبال کلید خوشبختی می گشت ، خودشم قفلی رو قفلا زد و رفت

یه دفه بچه شد و تنگ غروب ، سنگ توی شیشه ی فردا زد و رفت

حیوونی تازگی آدم شده بود ، به سرش هوای حوا زد و رفت

دفتر گذشته ها رو پاره کرد ، نامه ی فردا ها رو تا زد و رفت

حیونی تازگی آدم شده بود ، به سرش هوای حوا زد و رفت

به سرش هوای حوا زد و رفت

« روحش شاد »

نقش و اهمیت ناصر در موسیقی ایرانی

ناصر عبداللهی در سالهایی که مسئولان موسیقی برای جلوگیری از نفوذ فراگیر صداها و ترانه های اکثرا فاقد معنی و محتوای خوانندگان ایرانی خارج از مرزها (موسوم به لس آنجلسی) دست به جایگزین و کپی سازی از آنان زده بودند٬ در آسمان موسیقی ایرانی ، پاپ ایرانی سر برآورد و نشان داد برای شنیده شدن حتما نباید صدای دیگران را تقلید کرد و در بین خیل کپی کاران٬ با صدای بم بندری اش که اصالت جنوبی را در خود داشت٬ درخشان ظاهر شد.

ناصر عبداللهی بعد از انقلاب جزو نخستین خواننده های صاحب صدا و سبک است که نه تنها تقلید نکرد بلکه بسیاری از وی متاثر شدند.

ناصر عبداللهی در برهه ای از زمان که شعر مذهبی تنها در مداحی ها و مجالس دینی شکل می گرفت یا اگر ترانه ای خوانده می شد به دلیل سطحی بودن و فاقد کیفیت لازم بودن در محاق می ماند با ترانه های (یا فاطمه) و(محمد جان) ژانر جدیدی را به موسیقی پاپ اضافه کرد که نه تنها شعاری و سطحی و ساده انگار نبود بلکه برعکس جذاب و شنیدنی و تاثیر گذار هم بود و بدین گونه خیل عظیمی از این سبک و سیاق بهره گرفتند و موسیقی پاپ ایرانی متناسب با اهداف اسلامی گام های بلندی برداشت . ( البته فرهاد و ترانه ی وحدتش در این میان یک استثنا به حساب می آید.)

ناصر عبداللهی با حضور درخشانش در عرصه ی موسیقی پاپ ایرانی علاوه بر این که نام هرمزگان و بندرعباس را بر سر زبان ها انداخت و نگاه مردم ایران را به این خطه ی آمیخته با ریتم ، گرم و زنده ساخت که ستایش و احترام را در خود به همراه داشت٬ خود باوری را هم برای جوانان جویای عرصه ی موسیقی هرمزگان به همراه آورد. نمونه ی خوانندگانی که بعد از ناصر عبداللهی در عرصه ی موسیقی پاپ ایران مطرح شده اند کم نیستند. اعتماد به نفس بالای عبدالهی باعث شد که هر علاقمند به موسیقی خود را شایسته ی مطرح و موثر بودن بداند. جدا از این٬ خیل زیادی از جوانان این خطه به تاسی از وی به موسیقی روی آوردند که این مورد هم در جای خود قابل توجه و تقدیر است.

ترکیبی که ناصر عبدالهی برای ترانه هایش می ریخت از جهتی تازه و بکر بود و دلیل استقبال عظیم و اقبال بزرگش نیز جدا از صدای خاصش٬ ریتم و فضای کارش می باشد.

ترانه های عبدالهی با توجه به استفاده از گویش و ریتم بندری و معرفی نشدنش در موسیقی ایرانی بسیار شنیدنی است.

از یک سو گویش بندری که ریشه اوستایی دارد به دلیل هم خانوادگی اش با زبان سانسکریت و ریشه های مشترک فرهنگی اش با هند به موسیقی هندی نزدیک است و از سوی دیگر به دلیل ریتم تند و ضرباهنگ شدید در گفتار و رفتار و کلام مردم هرمزگان٬ با ریتم و لحن اسپانیایی نزدیکی فراوانی دارد ٬ رفتار موسیقی اسپانیایی را نیز در خود دارد. (عبدالهی) با آگاهی از این امکانات و ظرفیت های موسیقیایی٬ ترانه هایش را از این سو نزدیک تر می نمود. به دلیل همین تازگی زبان با ضرباهنگ متنوع و ریتم منحصر به فرد موسیقی هرمزگان(ناصر عبدالهی) در عالم موسیقی پاپ گل می کند. اگر چه پیش از او کسانی مثل (مهرپویا) از امکانات و سازهای هندی در راستای ترانه هایش بهره می گیرد اما تازگی کار عبدالهی به این دلیل است که او از امکانات فرهنگ های دیگر بهره نمی گیرد بلکه این مکان در فرهنگ موسیقیایی خودش(هرمزگان) وجود دارد و این موضوع وی را در این زمینه نیز پیشتاز می سازد.

شخصیت عبداللهی چنان فراگیر است که حتی اگر ناصر عبدالهی را نیز قبول نداشته باشی٬ صدا و حضور پر طنین اش را در عرصه ی موسیقی مردمی ایران نمی توانی قبول نداشته باشی و نبودش دنیای موسیقی را به اشک وا داشته کسی که با بغض پنجره ها حرف می زد و از دریچه جاودانگی با زندگی وداع کرد.

زندگی نامه زنده یاد ناصرعبدالهی

ناصر عبدالهی در ساعت ده و ده دقیقه ی دهمین روز از دهمین ماه سال ١٣۴٩ در محله باغ (محله مسجد بلال)بندر عباس دیده به گیتی گشود. پدرش عبدالرحمن عبدالهی کارگر بازنشسته شرکت ملی بود و مادرش مهرنگاربندری نیایی خانه دار است. ناصر فرزند سوم خانواده بود. از ۱۳ سالگی به موسیقی علاقمند شد. فعالیت‌های هنری خود را از سال‌های نوجوانی در صدا و سیما و حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی استان هرمزگان آغاز کرد.

او چهاربرادر و یک خواهر دارد، تنها خواهرش نسرین و برادرانش به ترتیب سن محمدطیب ، نادر ، علیرضا و عقیل هستند که ناصر برادر وسطی آنها است ؛ یعنی سومی .

ناصر در هیجده سالگی با فهیمه غفوری اهل بندرعباس که سه سال از خودش بزرگتر است ازدواج کرد و حاصل آن سه فرزند ( دو پسر و یک دختر ) به نامهای نوید , نازنین و نامی است .

همسر ناصر تعداد فرزندان خود را کافی می داند در صورتی که ناصر به پنج فرزند دیگر اعلام نیاز می کند!

وی کار حرفه‌ای را به طور جدی از سال ۱۳۷۴ خورشیدی آغاز کرد. در سال ۱۳۷۵ همراه با همسرش به تهران آمد. محمدعلی بهمنی شاعر هرمزگانی و دوست نزدیکش، وی را به انتشارات دارینوش معرفی کرد. پس از آن آلبوم‌های ناصر از این انتشارات ضبط و منتشر شد.

عبدالهی در ترانه‌های خود از کسی تقلید نمی‌کرد و صدایی منحصر به فرد داشت. بیشتر اشعار ترانه‌های او از سروده‌های محمدعلی بهمنی بود. در کار موسیقی به گفته خود وی تحت تأثیر سبک موسیقی ابراهیم منصفی بود. طوری که در سال‌های آغازین کار هنری ترانه‌های منصفی را بازخوانی می‌کرد.

عبدالهی همچنین با موسیقی غربی و ایرانی آشنا بود و به آثار محمدرضا شجریان و علیرضا افتخاری علاقه بسیاری داشت.

پس از ارائه ترانه ناصریا منتقدان عبدالهی گفتند که این کاری اسپانیولی است و از ملودی‌های جیپ سی کینگ برگرفته شده‌است، اما وی معتقد بود که چنین نیست، و این کار ریتم عربی دارد، ریتمی که بارها با سازهای دیگری نظیر عود،‌ دهل،‌ و دف نواخته شده‌بود. اما تاکنون هرگز با گیتار نواخته نشده‌بود، اما عبدالهی این کار را انجام داد.

ملودی ترانه‌ی ناصریا سال ۱۳۷۶ ساخته شد. شعر این آهنگ به گویش بندری است و به گفته عبدالهی هدف از ساخت آن اعتراض ضد ظلم در جهان و نیز همدردی با ستمدیدگان جهان بوده‌است. بر اساس متن شعر ناصریا اگر کسی به اسم ناصر بودن قصد یاری مظلومی را داشته‌باشد پس از تحمل سختی بسیار و دشواری‌های این راه در پایان پیروز خواهد شد.

از ناصر عبدالهی ۵ آلبوم به نام های زیر به یادگار مانده است

◊ بوی شرجی

◊ هوای حوا

◊ عشق است (همراه با پرویز پرستویی و محمد علی بهمنی)

◊ دوستت دارم

◊ ماندگار

ناصرعبدالهی در سوم آذرماه ۱۳۸۵ در بندرعباس به دلایل نامشخصی بی هوش و به کما رفت و پس از گذراندن ۲۷ روز در کما (بیمارستان هاشمی نژاد تهران ) سر انجام در یک روز زمستانی ،در ۲۹ آذر در حالی که تنها ۱۰ روز تا ۳۶ سالگی اش باقی مانده بود شمع وجود ناصرخاموش گشت

اما ناصر هرگز از یادها نخواهد رفت ، نه به خاطر مرگ مشکوکش یا صدای زیبایش بلکه به خاطر هنرپاک و والائی که به راستی فراموش نخواهد شد

سینماوتلوزیون

سینماوتلوزیون

سینماوتلوزیون

موبايل

HTC Evo 4G

نظرات این گوشی

HTC Evo 4G

مشخصات عمومي وضعيت : موجود در بازار دنیا تاريخ ارائه : ماه مارس سال 2010 باند : CDMA 800 / 1900 /CDMA2000 1xEV-DO ابعاد : 13x66x122 ميليمتر وزن : 170 گرم رنگ بندي : مشکی فرم : ساده مشخصات صفحه نمايش نوع صفحه نمايش : TFT تعداد رنگ قابل نمايش : 65000 رنگ رزولوشن : 800x480 پيکسل سايز : 4.3 اينچ صفحه لمسي : دارد قابليت autorotate : دارد مشخصات صداي گوشي نوع زنگ : پلی فونیک قابليت پخش موزيک : دارد قرار دادن mp3 بجاي زنگ : دارد فرمت هاي قابل پخش صوتي : MP3/AAC+/WAV/WMA9 فرمت هاي قابل پخش تصويري : MP4/H.263/H.264/WMV9 مشخصات حافظه دفتر تلفن : نامحدود با قابلیت نمایش تصویر تماس گیرنده حافظه داخلي : درگاه کارت حافظه : MicroSD (TransFlash) قابليت ارتقاء : 32 گيگابايت حافظه RAM : 512 مگابايت حافظه ROM : 1 گيگابايت مشخصات پردازنده پردازنده : Qualcomm Snapdragon QSD8650 سرعت پردازنده : 1000 مگاهرتز ديتا و اينترنت پورت : Micro USB اينفرارد : ندارد بلوتوث : A2DPنسخه 2.1 با GPRS : ندارد EDGE : ندارد HSCSD : ندارد 3G : up to 3.1 Mbps شبکه بي سيم : WiMAX 802.16 e (Wi-Fi router) WAP : ندارد xHTML : ندارد HTML : دارد ارسال پيام : SMS(threaded view), MMS, Email, Push Email, IM مشخصات دوربين دوربين : 8 مگاپیکسل رزولشن عکس : 2448x3264 پيکسل فوکوس اتوماتيک : دارد بزرگنمايي اپتيکال : ندارد بزرگنمايي ديجيتال : 4 برابر حالت ماکرو : تشخيص چهره : تشخيص لبخند : فلاش : ندارد فيلم برداري : دارد کيفيت فيلم برداري : 720p دوربين دوم : دارد کاهش قرمزي چشم : Geo-Tagging : دارد پانوراما : لرزشگير دست : موارد ديگر : امکانات سيستم عامل : Android OS, v2.1 (Eclair) GPS : AGPS راديو : FM با RDS ضبط صدا : دارد شماره گير صوتي : فرمان صوتي : منشي تلفن : ندارد خروجي هدفون : پورت 3.5 میلیمتری آي فون : دارد DVB-H : ندارد push to talk : ندارد ويرايشگر آفيس : ندارد نمايش فايلهاي آفيس : نمايش پي دي اف : Turn to mute : ندارد Java : ندارد Motion Sensor : ندارد خروجي TV : ندارد موارد دیگر : این گوشی در شبکه GSM کار نمیکند مخصوص فروش اپراتور Sprint مجهز به پورت HDMI مجهز به برنامه های Google Search, Maps, Gmail YouTube, Google Talk, Picasa integration مشخصات باتري باتري : Standard battery, Li-Ion 1500 mAh زمان مکالمه : زمان جانشين :

برای اشنایی بهتر شما با این گوشی تصمیم گرفتیم برخی ازنظرات این گوشی که کاربران درسایت ها بهش نظردادند را دراینجا قرار دهیم

___________________

salam in gooshio amoom baram ovorde valy to iran kar nemikone kasy etela@t dare man baiad chy kar konam

توسط ghasry در 29/07/1390

میشه بگین قیمت این گوشی چنده؟

توسط zhinjoon در 25/06/1390

دوستان برای دست یابی به اطلاعات دیگر در مورد گوشی میتوانید به وبلاگ:aghafoori.blogfa.com مراجعه کنید

توسط ghafooriar در 10/02/1390

دوستان برای دست یابی به اطلاعات دیگر در مورد گوشی میتوانید به وبلاگ:aghafoori.blogfa.com مراجعه کنید

توسط ghafooriar در 10/02/1390

Salam be hameye doostan dar morede in gooshi bayad begam ke faghat dar amrika mojood hast dar hale hazer,va sim kart nemikhore va baraye sherkate Sprint e,va bayad begam man in gooshi ro dashtam vali pas dadam na be in dalil ke khoob nabood be in dalil ke bayad mablaghe ziyadi baraye mokaleme yani estefade az systeme mokhaberatiye Sprint midadam gheimate khode gooshi 199 dolar bood vali bayad gharardade 2 sale ba in sherkat mibasti va mahi 100 dolar midadi,hamchenin bayad begam ke HTC modate ziyadiye ke gooshi mizane vali Apple faghat chan sale dar zemn in gooshi 4G vali iphone 3G

توسط Chris.F07 در 08/09/1389

man 3 mah pish in gooshiiyo be hamrahe pager gps va tamaiiye vasayel janebi az amreca az shahr chicago be gheiymate euro 710E khariidam..,.,.

توسط xenium_gsm در 07/08/1389

آقایmamadtnاگر معنای واقعیه گوشیرو بدونی این حرفو نمیزدی.الان htcبهترین و پرفروشترین شرکته.با گوشیهای بدرد نخور نمیشه این عنوانو کسب کرد.اصلآ تا حالا از نزدیک htc دیدی؟

توسط cold_boy_9 در 22/07/1389

دوستای گل من این گوشی فلشم داره تا اونجایی که من دارمو دارم نگاهش میکنم. یه گوشیه نامبر وان و واقعا از اپل3g که قبلا داشتم فوق العاده تر در ضمن دوستانی که گوشی های اچ تی سی رو توی دستشون نگرفتن تا حالا اظهار نظر نکنن. قیمت این گوشی 899 دلار برام تموم شده باوسایله همراهش که به صورت فول هست.

توسط pouriax در 09/07/1389

سلام خدمت دوستان گل...همونطوری که می دونید سیستم عامل های گرافیکی شرکت اپل از بهترین های دنیا هستند...بعد از ویندوز مکینتاش و بعد از ویندوز موبایل قطعا سیستم عامل مک قرار دارد...اینو توی جشنواره دیجیتال و فناوری2010 در کانادا اعلام کردند...من هیچ گاه نگفتم گوشی ایفن بده...هرگز...من خودم 1 سال پیش قصد خریدشو داشتم...گوشی ایفن با سیستم عامل گرافیکی و عالی به نام مک و با پشتیبانی بهترین شرکت کامپیوتری اپل ،جز بهترین گوشی های دنیاست...شکی در این نیست...ولی دوستداران این گوشی هرگز مشکلات و نقص این محصول رو قبول نمی کنن و این جای تاسف داره...حتی شرکت بزرگی مثل اچ تی سی هم مشکلاتی داره و همه ی طرفداراش قبول می کنن...گوشی هایی مثل :n900 nokia,i9000galaxy samsung,hd2 nexus one disere htc,mileston motorola...xt720 motorola ...قطعا هم طراز با گوشی اپل هستن...کی میگه نوکیا بده یا هنوز تو سیمبینه؟نوکیا جز اولین ها و جز بهترین هاست...اسمارت فونی مثل n97 و یا n900 رو فراموش کردین...وحتی 5800,x6 وخیلی دیگر...در سامسونگ هم همینطور خانوادهی بزرگ omnia سامسونگ که گوشی هایش بهترین ها بازارند...و حتی گوشی های قدیم مبتنی بر لینوکس و یا جدید اندرویدی موتورولا مثل: meleston,a1800...یا حتی کار خلاقانه سونی اریکسون...که به پوسته ی گرافیکی دوستاشنی خود سیستم عامل اضافه می کنه و گوشی هایی هوشمند میده بیروون..ال جی هم جای خود که گاهی می درخشد...همه این شرکت ها محصولاتی دارند که هم تراز گوشی های اچ تی سی،اپل ،بلک بری هستند...ولی این سه شرکت با تمام دقت خود نیاز مشتری رو رفع می کنند...همونطوره که به ترتیب بهترین شرکت های گوشی در دنیا هستند...ولی 100٪ نمی توان گفت بهترین گوشی کدام است؟؟همه در جای خود عالی هستند...راستی اینم بگم به بعضی ها ...اچ تی سی یا اپل یا بلک بری گوشی تولید می کنند نه دوربین عکاسی...با تشکر....بای بای

توسط xenium_gsm در 26/06/1389

دوست عزیز Whiplash_1989 کاملا درست میگی این دو برند در واقع اشاره ای هستند به رقابت سیستم عامل mac OS و android و به قول شما فرقی هم ندارند و هر کدام از این دو محصول رو اگر کاربران آشنا به موبایل تهیه کنند واقعا لذت میبرند البته به جز همون دسته که اشاره کردم . اینها اکه روزی بگن یه گوشی داره میاد با دوربین 10000 مگاپیکسل این دسته میکن وااااای این گوشی خداست و خوب ما اونارو به حال خودشون رها میکنیم تا خوش باشن با دوربین عکاسیشون . یعنی اگه میدونستن مثلا تو آندروئید توسط برنامه ای مثل goggles با گرفتن یه عکس از جلد یه کتاب به اسم و محتویات اون میشه دست پیدا کرد که البته این براشون سنگینه یه کم ، میرفتن دنبال یه دوربین فوجی ارزون قیمت

بازی

بازی اکشن Monster Hunter Freedom 3rd کنسول psp

نسخه جدید بازی محبوب و اکشن Orcs Must Die 2 - 2012

نسخه کامپیوتر بازی اکشن

بازی انلاین Warhammer Online Wrath Of Heroes 2012

بازی تور دورچرخه سواری فرانسه

بازی رزمی Kung Fu Strike The Warriors Rise 2012

نسخه کامپیوتر کم حجم بازی Inversion 2012

نسخه کم حجم بازی اکشن Prototype 2 نسخه blackbox

بازی فوتبال حرفه ای PES 2012 کنسول پلی استیشن 2

نسخه کامپیوتر بازی ترسناک Resident Evil The Darkside Chronicles

بازی اکشن Monster Hunter Freedom 3rd کنسول psp

نسخه جدید بازی جذاب و اکشن آزادی شکارچی هیولا با فرمت iso تولید 2012 با گرافیکی عالی برای دارندگان کنسول پی اس پی psp

Monster Hunter Freedom 3rd PSP

Release Date: Dec 1, 2010 (JPN)

Publisher: Capcom

Developer: Capcom

Genre: Action Role-Playing

Download | ISO | 2parts | 1.07gb

نسخه جدید بازی محبوب و اکشن Orcs Must Die 2 - 2012

Orcs Must Die 2 - 2012 : سری دوم بازی محبوب و فراگیر ORCS must die عرضه شد.در نسخه اول شاهد بودید که با تیم خودتان باید با شمشیر و چاقو هر چی در دست دارید از قلعه محافظت کنید و نزارید بیگانگان به آن وارد شوند..اینبار پا را فراتر خواهید گذاشت و در حین دفاع به بالاترین مرز جنون خواهید رسید.در حین دفاع از خود اتفاق های حالبی برای شما می افتد .دشمنان خود را خلال کنید آنها را بسوزانید آنها را به سیخ کباب بکنید و یا آنها را در وزنه های فوق العاده سنگین له کنید ! مهم نیست که شما این کار را چگونه انجام میدهید یا اینکه این کار چگونه انجام میشود این بازی نسخه دوم بازی Orcs Must Die 2 می باشد.. بازی جذابیست که پیشنهاد میکنیم از دست ندید.

دانلود با حجم 2.7 گیگابایت و فرمت iso کرک شده firelight آسان نصب

نسخه کامپیوتر بازی اکشن Dynasty warriors 7 - 2012

Dynasty Warriors 7 Xtreme Legends + Update: اشک ها و لبخندها.افسانه ها و هیولاها.عشق و معشوق.قدرت طلبی و حسادت شاید تمام اینها را جمع ببندید باز هم در بازی Dynasty warriors کم بیاورید.بازی زیبایی که از قدیم با داستانها و نبردهای افسانه ای خودش هزاران طرفدار پیدا کرده و در سطح جهان طرفداران میلیونی! بازی بر دو اساس کشتن و نابودیست.همان داستان همیشگی قدرت بی حد و مرز. شاید همیشه دنبال جدیدترین سری این بازی بوده باشید اما بهتر است بگوییم نسخه 7 این بازی یک افتضاح به تمام معناست.یكی از ضعیف ترین بازی های این نسل Dynasty Warriors 7 است. هیچگونه نكته مثبتی در این بخش وجود ندارد. شخصیت ها و بافت ها بسیار بی كیفیت و محیط ها به شدت خالی و مرده هستند. Draw to Distance هیچ چیزی را به نمایش نمی گذارد و چند متر جلوتر از شما تار است و به خوبی حس می كنید داخل یك فضای بسته هستید كه در آن باید فقط دكمه زنی كنید. دشمنان تنوع كمی دارند و این موضوع وقتی بدتر می شود كه مثلاً نزدیك به 50 نفر كاملاً یك شكل به شما حمله می كنند. طراحی هنری بازی حرفی برای گفتن ندارد و عجیب است كه چرا Omega Force از تكنولوژی Warriors: Legends of Troy استفاده نكرده است.. به هر حال هنوزم خیلی ها دوست دارند طعم جنگهای خونین را بچشند و راه برای اینگونه افراد باز است!

نکته قبل از دانلود بازی: این بازی چند ماه پیش برای PC در ژاپن عرضه شد.زبان و متن های بازی ژاپنیست.و هیچ کرکی هم برای این بازی وجود نداشت..تا دیروز که تیم محبوب SKIDWOR توانست این بازی محبوب را کرک کند و فایل انگلیسی را به بازی بیفزاید..کرک بازی کمی سخت است.اگر در نصب بازی ها اماتور هستید خواهشنا دانلود ننمایید!

حجم 12 گیگابایت در 3 DVD به صورت فرمت ISO و فایل انگلیسی کننده + آپدیت بازی

بازی انلاین Warhammer Online Wrath Of Heroes 2012

Warhammer Online Wrath Of Heroes 2012 : نسخه جدید بازی محبوب warhammer به صورت آنلاین عرضه شد.گرافیک بازی بسیار بهتر شده و شخصیت های بازی افزوده شده.از جمله میتوان به شخصیت افسانه ای Felicia اشاره کرد که به بازی اضافه شده و استاد مهارت های آتش است. میتوانید دشمنان را با گلوله هایی از آتش مورد حمله قرار دهید و نابود کنید.شما میتوانید در قالب 3 تیم و 18 بازیکن به جنگ و نبرد بپردازید و حریفان را نابود کنید. هر یک از بازی کنان دارای قدرت ویژه ای هستند که در طول بازی بر قدرت و مهارتشان افزوده میشود.پیشنهاد میکنیم اگر طرفدار بازی آنلاین هستید این بازی رو از دست ندید..

دانلود با حجم 690 مگابایت بدون نیاز به کرک

طریقه نصب:

1. به سایت زیر برید و ثبت نام کنید

http://wrathofheroes.warhammeronline.com/

2. بازی را نصب کنید

3. با اکانتتان وارد بازی شوید و بازی کنید

بازی تور دورچرخه سواری فرانسه Pro Cycling Manager 2012

Pro Cycling Manager 2012 : نسخه کامپیوتر بازی محبوب تور دوچرحه سواری فرانسه عرضه شد.تور دوچرخه‌ای، دوچرخه‌سواری در فواصل طولانی است که لذت و استقامت را بر سودمندی و سرعت ترجیح می‌دهد. این تور می‌تواند یک سواری حمایتی یک روزه -مثلاً سواری برای خیریه- باشد که در آن تدارکات لازم در ایستگاه‌هایی در طول مسیر وجود دارند، یا سفری تک‌نفره یا گروهی که همهٔ وسایل، ابزارها، غذا، و پوشاک لازم باید حمل شوند. منابع مختلفی به تور اطراف فرانسه در دههٔ ۱۸۲۰ توسط نوجوانان ۱۵ و ۱۷ ساله اشاره دارند.

در ۱۷ فوریه ۱۸۶۹ جان مایال، چارلز اسپنسر و رولی ترنر از میدان ترافالگار لندن تا برایتون را به مدت ۱۵ ساعت و برای ۵۳ مایل رکاب زدند. روزنامهٔ تایمز که گزارشگری را برای دنبال کرن آن ها فرستاده بود آن را به مثابهٔ یک «همراهی چرخه ای فوق العاده»[۱] توصیف کرده است. در ماه مارس همان سال سه سواره لیورپول را به مقصد لندن ترک کردند و سفر سه روزهٔ آن ها بیشتر به تورهای سواری مدرن شبیه بود. این اشتیاق به کشورهای دیگر توسعه یافت. نیویورک تایمز از «شمار چرخه هایی که همچون شاتل ها از اینجا به آنجا پرواز می کنند» یاد کرد. اما در حالی که علاقهٔ انگلیسی ها کمتر از آمریکا بود، اما به مدت طولانی تری ادامه یافت. توسعه یافتن ماشینی که باید با پدال‌هایی که روی چرخ کوچک جلو بود حرکت می‌کرد، دسترسی به فواصل طولانی‌تر را میسر کرد. دوچرخه‌سواری که خود را «دراگون نور» می‌نامید در ۱۸۷۰ یا ۱۸۷۱ میلادی دربارهٔ سواری از لوییز به سالیسبوری در راستای انگلستان جنوبی گفت. عنوان کتاب او، چرخ‌ها و گلایه‌ها، بیانگر سفری کمتر از یک سفر بی‌رویداد است هرچند مک‌گورن می‌گوید «به‌نظر می‌رسد که علیرغم سطح بد جاده، خاک و نبود راهنما، سفری دل‌پذیر بوده است.» سفرها بیشتر ماجراجویانه شدند. جان فوستر فرسر و دو تن از دوستانش در ژوئیه ۱۸۹۶ برای سفر دور دنیا با دوچرخه‌های ایمنی حرکت کردند. آن‌ها ۱۹۲۳۷ مایل را با گذر از ۱۷ کشور، در مدت دو سال و دو ماه پیمودند. تا سال ۱۸۷۸ دوچرخه‌سواری تفریخی به‌خوبی در بریتانیا تأسیس شده بود تا به ایجاد کلاب تور دوچرخه‌ای منجر شد، که بعدتر به کلاب تور دوچرخه‌سواران تغییر نام یافت. این کلاب قدیمی‌ترین سازمان گردشگری ملی در جهان است. اعضای آن همچون اعضای دیگر کلاب‌ها، اغلب با یونیفرم سواری می‌کردند.

دانلود نسخه کامل با حجم 4.2 گیگابایت با کرک 3dm

System Requirements:

OS: WINDOWS XP SP2/WINDOWS VISTA SP1/WINDOWS 7

Processor: AMD/INTEL 2.2 GHZ

Memory: 1024 MB (XP)/2048 MB (VISTA/7) 3D GRAPHICS CARD: 128 MB 100% DIRECTX 9 AND SHADERS.

Graphics: 2.0 COMPATIBLE NVIDIA GEFORCE 6600/ATI RADEON X700/INTEL HD MINIMUM RESOLUTION: 1024X768

DirectX: 9

Hard Drive: 7 GB

Sound: DIRECTX 9 COMPATIBLE

بازی رزمی Kung Fu Strike The Warriors Rise 2012

Kung Fu Strike The Warriors Rise 2012 : عنوان یک بازی بسیار زیبا در سبک بازی محبوب و قدیمی تیکن (TAKEN) است که مبارزات خیابانی را به نمایش میکشاند و به بازیکن اجازه میدهد که با انتخاب هر کدام از هیرو ها به صورت دلخواه به خیابان ها رفته و با دشمنان و شروران مبارزه کند. بازی از سطح بالایی برخوردار نیست اما چند ورزش مبارزه ایی را با یکدیگر ادغام کرده است مثلاً کونگ فو، کاراته و …. که البته هر کدام از هیرو ها که انتخاب میشود نیز دارای قدرت خاصی نیز هست. بازی حجم بسیار کمی دارد اما نسبت به حجم کم دارای مراحل بسیار زیاد و گرافیک نسبتاً خوب است.به علاقه مندان به سبک بازی های رزمی مانند تیکین پیشنهاد میکنیم بازی رو از دست ندهند.

دانلود با حجم 610 مگابایت و فرمت ISO .CUE و کرک معروف TINYISO

نسخه کامپیوتر کم حجم بازی Inversion 2012

Inversion 2012 blackbox : نسخه کم حجم بازی اکشن inversion توسط تیم ریپ blackbox منتشر شد..بازی Inversion یک بازی در سبک بکش و برو جلو می باشد که اکشن بسیار زیادی را در خود جای داده است . از این سبک بازی های می توان به بازی gears of war , bullet storm اشاره کرد که هر دو بازی های موفقی در این سبک بوده اند . طبق نقد ها و بررسی هایی که در این هفته برای بازی منتشر شدند می توان انتظار یک گیم پلی طوفانی و هیجان انگیز را از بازی داشت چرا که تمام نقد هایی که در هر بخش این بازی توسط سایت ign نوشته شده است نشان دهنده ی این است که این بازی بسیار در سبک خود موفق ظاهر شده است و نظر منتقد ها را به خود جلب کرده است . بازی در آینده ای نزدکی رخ می دهد و فضایی جنگی دارد . ناشر بازی شرکت معتبر namco می باشد که بازی های بسیار زیبا و معروفی را منتشر کرده است . بازی از نظر سیستم کاور گیری و پناه گیری بسیار شبیه بازی Brink است . گرچه بازی Brink یک بازی ناموفق بود ولی ایده های جدید را در خود داشت از جمله سیستم کاور گیری نوین که در این بازی هم اجرا شده است.

دانلود نسخه کم حجم blackbox با حجم 2 گیگو فرمت iso

نسخه کم حجم بازی اکشن Prototype 2 نسخه blackbox

Prototype 2 blackbox : نسخه کامپیوتر بازی اکشن و محبوب پرطرفدار prototype2 عرضه شد. و اما یک بازی دیگر در ژانر اکشن ، منتشرشده از کمپانی غول پیکر اکتیویژن تحت عنوان Prototype 2 هم اکنون آماده دریافت است .همان طور که می دانید ، هنگامی که صحبت از ساخت دنبالهای برای یک فرانچایز می شود، نکات زیادی به ذهن سازندگان خطور میکند و معمولا تغییرات بسیار بزرگ نظیر عوض کردن شخصیت اصلی، کاری نیست که یک استودیو بخواهد انجام دهد. با این حال استودیوی Radical Entertainment، سازندهی بازی، ریسک بزرگی کرده و شخصیت اصلی Prototype 2 را تغییر داده است. در نسخهی قبل شما در نقش اَلکس مِرسر یک ضد قهرمانِ هیولا مانند که از لحاظ ذهنی دچار مشکل بود بازی میکردید و در طول بازی به دنبال کسی بودید که شما را به یک ماشین قتل تبدیل کرده است. اما در نسخهی دوم اَلکس در نقش شخصیت منفی داستان قرار گرفته و جای خود در نسخهی پیشین را به گروهبان جیمز هِلر می دهد. گروهبان هلر که به تازگی از افغانستان بازگشته است متوجه میشود که همسر و فرزندش بوسیلهی ویروسی که مرکر به اشتباه در حین بازجویی از الیزابت گرین آزاد کرده است، کشته شدهاند. بگذارید در مورد داستان بازی کمی بیشتر بگویم. حوادث و اتفاقات Prototype 2، چهارده ماه پس از آلوده شدن نیویورک به ویروس Blacklight رخ میدهند. بر اساس میزان آلودگی به این ویروس، نیویورک به سه منطقه تقسیم شده است. منطقه ی قرمز جایی است که ویروس Blacklight بدون هیچ مانعی گسترش پیدا میکند و به پیشرفت خود ادامه میدهد. اینجا خانه ی الکس مرسر است. منطقه ی زرد جایی است که ویروس با کم ترین سرعت به رشد خود ادامه میدهد. این منطقه بسیار شلوغ بوده و پر از کلبه های محقر و افراد فقیر و بی خانمان است. منطقهی سبز جایی است که ویروس Blacklight حضور ندارد و کاملا شبیه به نیویورکِ قبل از آلودگی است با این تفاوت که به شدت توسط نیروهای Blackwatch مراقبت میشود. گروهبان هلر که پس از مرگ همسر و فرزندش از نظر روحی به شدت آسیب دیده و در خطرناکترین عملیات های Blackwatch شرکت میکند تا اینکه بمیرد و به خانواده اش بپیوندد. اما بر خلاف انتظارات، هلر در تمامی ماموریتها عکسالعمل خوبی نشان داده و موفق میشود. به این ترتیب او مورد توجه الکس مرسر قرار میگیرد. در یکی از این ماموریتها، جیمز پس از انجام وظیفه به شدت زخمی شده و در حال مرگ قرار میگیرد، اما الکس، که در این نسخه بر خلاف گذشته به کاراکتری منفی تبدیل گشته و ویروس را گسترش میدهد، Blacklight را به او تزریق و هلر را به هیولایی مثل خودش تبدیل میکند

نسخه کم حجم blackbox با حجم 4.3 گیگابایت

بازی فوتبال حرفه ای PES 2012 کنسول پلی استیشن 2

Pro Evolution Soccer PES 2012 : بازی جذاب و زیبای فوتبال حرفه ای 2012 PES با فرمت ISO برای دارندگان کنسول پلی استیشن 2 PS2 .. این بازی طرفداران زیادی دارد و از انجا که هر جایی گیر نمیاد برای دانلود قرار دادیم.امیدواریم بپسندید.

طریقه استفاده: پس از استخراج فایل رار فایل ISO را با سرعت پایین روی یک DVD رایت کنید و در کنسول بزارید و بازی کنید

Media: DVD5

Genre: Sport

Region: PAL-E

Disc ID: SLES_556.56

Languages: English, Dutch, Russian, Sweden, Turkey

Publisher: Konami

Developer: Konami

Image Format: .iso

Release Date: Oct 28, 2011

Packed Size: 1.9GB

Rar Part: 803MB

نسخه کامپیوتر بازی ترسناک Resident Evil The Darkside Chronicles

Resident Evil: The Darkside Chronicles 2012 : نسخه darside بازی ترسناک از سری بازی های اویل که در سال 2009 برای wii منتشر شده بود هم اینک توسط برنامه نویسهای روس تبدیل به نسخه کامپیوتر با فایل و نصب setup شد و هواداران این بازی رو خوشحال کرد!!شماره ی اول از سری Choricles که با نام آمبرلا شناخته می شد.اثری فوق العاده بود که بسیاری از نقاط تاریک و مبهم داستان و قضایای راکون سیتی را آشکار ساخت.اما در عوض چند نکته ی مبهم نیز در مورد شخصیت های مرموز مثل آلبرت و وسکر معروف در ذهن گیمر ها باقی گذاشت.در این شماره قرار است شاهد پرده برداری هایی از ماجرا های شماره ی دوم و اسم رمز ورونیکا باشیم.

اضافه بر این شخصیت ها ی محبوب قدیمی مثل لئون و کلیر نیز قابل بازی خواهند بود و هم چنین با برخی دیگر از شخصیت ها مثل آلبرت و سکر و کریس ردفیلد نیز دیداری دوباره خواهیم داشت.همچنین قرار است با اضافه شدن چند شخصیت جدید در داستان انیمشیشن اخیر رزیدنت اویل و شماره ی پنجم این سری نیز به نوعی با هم مرتبط شوند.گیم پلی بازی بازی با تغییرات چندانی همراه نخواهد بود و همه چیز مثل شماره ی قبل دنبال خواهد شد.همان سبک Rail shooting سابق قرار است در دارک ساید نیز پیاده شود.یعنی حرکت توسط خود بازی انجام می شود و گیمرها تنها وظیفه ی نشانه گیری و جمع آوری وسایل را بر عهده دارند.

حرکت دوربین که در سبک ریل شوتینگ یکی از ارکان مهم بازی محسوب می شود،نسبت به شماره ی قبل پیش رفت های جزئی خواهد داشت.برای مثال قرار است از لرزش دوربین در مواقع حساس و حرکت های سریع تا حد زیادی کاسته شود تا شلیک به نقاط آسیب پذیر و هدشات ها ساده تر انجام شوند.محیط ها نیز تاثیر پذیرتر از قبل طراحی می شوند و بیشتر اجسامی که در مسیر بازی قرار دارند قابل تخریب هستند.برای مثال شلیک به شیشه ها ی آب و متلاشی کردن آن ها،آثار جاری شدن آب روی میز مشاهده خواهد شد.آقایان اوچیاما سازنده ی موسیقی رزیدنت اویل۲ ومیوارا سازنده ی موسیقی متن اسم رمز ورونیکا برای ساخت موسیقی بازی است که خبر از ساخت یک موسیقی متن به یاد ماندنی دیگر می دهند.

با حجم 3.9 گیگابایت نسخه آسان نصب setup

System requirements:

• CPU: Intel Core 2 Duo 2 Ghz

• RAM: 2GB (4GB for Vista and Seven)

• The amount of free hard disk space: 4.5 GB

• GPU: NVIDIA GeForce 9800GT 512 Mb (for the game on Direct3D10 support)

• Sound Card: DirectX 9.0c

کتاب های موبایل

این قسمت

اگردارای کتاب موبایلی میباشد،اسم کتاب وموضوع کتاب(ماهنامه،اس ام اس،و...)و

همچنین عناوین مختصری ازموضوعات کتاب را ارسال بفرمایید تادرنسخه جدید معرفی شود.

سایت

لینکدونی

کمک به کودکان سرطانی

http://imamhadi.com

_______________

موسسه خيريه حضرت زهرا(س)

http://www.kheyrieh.com

____________________

بزرگترین سایت تفریحی ایرانیان

www.sar3da1.com

__________________

مطمئن ترین وبهترین فروشگاه برای خریداینترنتی

www.shop.sar3da1.com

فروشگاه بزرگ همراه من

__________________

بزرگ ترین سایت کتاب های موبایل

کتابهای موبایل درموضوعات گوناگون

مذهبی

امام زمان

اشپزی

پزشکی

و....وصدهاکتاب دیگر

wwww.general.sar3da1.com

ادبیات شعروداستان

پندواندرزبگیریم

داستانهای انبیاء

قصه ها وافسانه ها

رمان

اشعار

دلنوشته ها

عاشقانه(وبلاگ من)

پندواندرزبگیریم

ارسالی

به این میگن مخ زنی و پیدا کردن شوهر

داستان جالب آقای گاو

داستان جالب سنجش

ارسالی

سوال عجیب از گورخر

خاطرات عزراییل

دانشگاه استنفورد

مهندس ایرانی

محبت مادر

آخرین آرزوی پدر

پاورقی

سوال عجیب از گورخر

از گورخری پرسیدم:

تو سفیدی راه راه سیاه داری، یا اینکه سیاهی راه راه سفید داری؟

گورخره به جای جواب دادن پرسید:

تو خوبی فقط عادتهای بد داری، یا بدی و چند تا عادت خوب داری؟

ساکتی بعضی وقتها شلوغ می کنی، یا شیطونی بعضی وقتها ساکت میشی؟

ذاتا خوشحالی بعضی روزها ناراحتی، یا ذاتا افسرده ای بعضی روزها خوشحالی؟

لباسات تمیزن فقط پیرهنت کثیفه، یا کثیفن و شلوارت تمیزه؟

و گورخر پرسید و پرسید و پرسید و پرسید و پرسید و بعد رفت

دیگه هیچ وقت از گورخرها درباره راه راهاشون چیزی نمیپرسم

خاطرات عزراییل

تا دخترش رفت بیرون سریع رفتم تو ...خب دیگه گیرش اوردم...چشماش گرد شده بود... انتظار منو نداشت اصلا... نگاه عمیقی بهش کردم ...خودش می دونست منظورم چیه... سرمو اوردم جلو ..نفسهاشو روی صورتم احساس می کردم ...لباش می لرزید...صدای قلبشو می شنیدم...بدنش داغ داغ بود...رنگش مثه گچ سفید...(یعنی من این قدر وحشتناک بودم! اما دیگه عادت کردم به این ترسها...) به هر حال من کار خودمو کردم ... دیگه هر کسی یه وظیفه ای داره , خب...همین چند دقیقه بعدش بود که با هم داشتیم از اتاق بیرون میومدیم و می خندیدیم که پرستار داشت داد می زد و دکتر داشت بهش شوک می داد...بعد با هم به دکتر و پرستار می خندیدیم... دخترش برگشته بودو هی بابا بابا می کرد...دیدم داره ناراحت می شه بهش گفتم بریم دیگه ...خب البته برنامه اون روزم هم پر بود 9 تا تصادفی 4 تا سکته ای 3 تا هم پای چوبه دار باید به همه می رسیدم.....

از دفترچه خاطرات عزراییل

دانشگاه استنفورد

خانمی با لباس کتان راه راه وشوهرش با کت وشلوار نخ نما شده خانه دوز در شهر بوستن از قطارپایین آمدند و بدون هیچ قرار قبلی راهی دفتر رییس دانشگاه هاروارد شدند. منشی فورا متوجه شد این زوج روستایی هیچ کاری در هاروارد ندارند و احتمالا شایسته حضور در کمبریج هم نیستند

مرد به آرامی گفت: « مایل هستیم رییس راببینیم .»

منشی با بی حوصلگی گفت:« ایشان تمام روز گرفتارند.»

خانم جواب داد : « ما منتظر خواهیم شد. »

منشی ساعت ها آنها را نادیده گرفت و به این امید بود که بالاخره دلسرد شوند و پی کارشان بروند.

اما این طور نشد. منشی خسته شد و سرانجام تصمیم گرفت مزاحم رییس شود ، هرچند که این کار نامطبوعی بود که همواره از آن اکراه داشت.

وی به رییس گفت:« شاید اگرچند دقیقه ای آنان را ببینید، بروند.» رییس با اوقات تلخی آهی کشید و سرتکان داد.

معلوم بود شخصی با اهمیت او وقت بودن با آنها را نداشت. به علاوه از اینکه لباسی کتان و راه راه وکت وشلواری خانه دوز دفترش را به هم بریزد،خوشش نمی آمد.

رییس با قیافه ای عبوس و با وقار سلانه سلانه به سوی آن دو رفت.

خانم به او گفت: « ما پسری داشتیم که یک سال در هاروارد درس خواند. وی اینجا راضی بود. اماحدود یک سال پیش در حادثه ای کشته شد. شوهرم و من دوست داریم ؛ بنایی به یادبود او در دانشگاه بنا کنیم. »

رییس تحت تاثیر قرار نگرفته شده بود … ا و یکه خورده بود. با غیظ گفت:« خانم محترم ما نمی توانیم برای هرکسی که به هاروارد می آید و می میرد ، بنایی برپا کنیم. اگر این کار را بکنیم ، اینجا مثل قبرستان می شود .»

خانم به سرعت توضیح داد :« آه ، نه. نمی خواهیم مجسمه بسازیم. فکر کردیم بهتر باشد ساختمانی به هاروارد بدهیم .»

رییس لباس کتان راه راه و کت و شلوار خانه دوز آن دو را برانداز کرد و گفت: « یک ساختمان ! می دانید هزینه ی یک ساختمان چقدراست ؟ ارزش ساختمان های موجود در هاروارد هفت ونیم میلیون دلار است.»

خانم یک لحظه سکوت کرد.

رییس خشنود بود.

شاید حالا می توانست ازشرشان خلاص شود.

زن رو به شوهرش کرد و آرام گفت: « آیا هزینه راه اندازی دانشگاه نیزهمین قدر است ؟ پس چرا خودمان دانشگاه راه نیندازیم ؟»

شوهرش سر تکان داد.

قیافه رییس دستخوش سر درگمی و حیرت بود.

آقا و خانم” لیلاند استنفورد” بلند شدند و راهی ایالت کالیفرنیا شدند ،

یعنی جایی که دانشگاهی ساختند که نام آنها را برخود دارد:

دانشگاه استنفورد

یعنی دومین دانشگاه برتر در تمام دنیا

مهندس ایرانی

یه روز، شهردار یکی از شهرهای دنیا !!! تصمیم میگیره یه برج زیبا تو

شهرشون بسازه. برای این کار از سرتاسر دنیا از سه مهندس(یه مهندس چینی،

یه مهندس آمریکایی و یه ايرانی) میخواد که بیان تا در مورد ساخت برج

باهاشون صحبت کنه.

مهندس چینی میگه من این برج رو برات میسازم ولی قیمتش میشه 3 میلیون دلار.

یک میلیون هزینه کارگر و تجهیزات، 1.5 میلیون هزینه مواد اولیه و 500 هزار

هم دستمزد خودم.

... ... شهردار با مهندس آمریکایی صبحت میکنه. مهندس

آمریکایی میگه ساخت برج 5 میلیون هزینه داره؛ 2 میلیون کارگر و تجهیزات،

دومیلیون مواد اولیه و 1 میلیون هم خودم میگیرم

شهردار سراغ مهندس ایرانی میاد. مهندس ایرانی میگه ساخت این برج 9 میلیون

هزینه برمیداره!

شهردار با تعجب میپرسه، چطور ممکنه 9 میلیون هزینه داشته باشه؟ مهندس

ایرانی میگه، 3 میلیون خودت برمیداری، 3 میلیون من برمیدارم، 3 میلیون هم

میدیم به مهندس چینی که برج روبسازه

محبت مادر

دختری با مادرش مرافعه داشت . او بسیار عصبانی شد و از خانه بیرون رفت .

پس از طی راه طولانی ، هنگامی که از یک فروشگاه کیک عبور می کرد ، احساس گرسنگی کرد .

اما جیب دختر را بید خورده و حتی یک یوان هم نداشت .

صاحب فروشگاه یک زن سالخورده مهربان بود . پیرزن دید که دختر درمقابل کیکها ایستاده و به آنها نگاه می کند ، از وی پرسید : عزیزم ، گرسنه ای ؟ دختر سرش را تکان داد و گفت : بله ، اما پول ندارم . پیرزن لبخندی زد و گفت : عیب ندارد . مهمان من هستی . پیرزن کیک و یک فنجان شیر برای دختر آورد . دختر بسیار سپاسگذار شد . اما فقط کمی کیک خورد و سپس اشکهایش بر گونه ها و روی کیک جاری شد .

پیرزن از دختر پرسید : عزیزم ، چه شده است ؟ دختر اشکهایش را پاک کرد و گفت : چیزی نیست .

من فقط بسیار از شما تشکر می کنم . با وجود آنکه شما من را نمی شناسید ، به من کیک دادید . من با مادرم دعوا کردم .

اما مادرم من را بیرون رانده و به من گفت : دیگر به خانه باز نگرد .

پیرزن با شنیدن سخنان دختر گفت : عزیزم ، چطور می توانی این گونه فکر کنی ؟ من فقط یک کیک به تو دادم ، اما تو بسیار از من تشکر می کنی . مادرت سالها برای تو غذا درست کرده است ، چرا از او تشکر نمی کنی و چرا با او عوا می کنی ؟

دختر مدتی سکوت کرد . سپس با عجله کیک را خورد و به طرف خانه دوید . هنگامی که به خانه رسید ، دید که مادر در مقابل در انتظار می کشد . مادر با دیدن دختر بی درنگ خنده ای کرد و به دختر گفت : عزیزم ، عجله کن غذا درست کرده ام . اگر دیر کنی ، غذا سرد خواهد شد . در این موقع ، اشکهای دختر بار دیگر جاری شد . آری دوستان ، بعضی اوقات ، ما از نیکی و مهربانی دیگران تشکر می کنیم ، اما مهربانی اعضای خانواده مان را نادیده می گیریم

آخرین آرزوی پدر

شب از نيمه گذشته بود

. پرستار به مرد جواني که آن طرف تخت ايستاده بود و با نگراني چشم به پير مرد بيمار دوخته بود نگاهي انداخت.

پير مرد قبل از اينکه از هوش برود مدام پسر خود را صدا ميزد.

پرستار نزديک پير مرد شدو آرام در گوش او گفت:" پسرت اينجاست او بالاخره آمد."

بيمار به زحمت چشمانش را باز کردو سايه ي پسرش را ديد که بيرون چادر اکسيژن ايستاده بود.

بيمار سکته قلبي کرده بود و دکتر ها ديگر اميدي به زنده ماندن او نداشتند.

پير مرد به آرامي دستش را دراز کرد و انگشتان پسرش را گرفت. لبخندي زد و چشمانش را بست.

پرستار از تخت کنارکه دختري روي آن خوابيده بود يک صندلي آورد تا مرد جوان روي آن بنشيند.

بعد از اتاق بيرون رفت. در حالي که مرد جوان دست پير مرد را گرفته بود و به آرامي نوازش مي داد .

نزديک هاي صبح حال پيرمرد وخيم شد. مرد جوان به سرعت دکمه هاي اضطراري را فشار داد.

پرستار با عجله وارد اتاق شد و به معاينه بيمار پرداخت ولي او از دنيا رفته بود.

مرد جوان با ناراحتي رو به پرستار کرد و گفت:" ببخشيد اين پير مرد چه کسي بود؟؟ "

پرستار با تعجب گفت: "مگر او پدر شما نبود؟"

مرد جوان گفت:

"نه ديشب که براي عيادت دخترم آمدم براي اولين بار بود که او را ديدم."

بعد به تخت کناري که دخترش روي آن خوابيده بود اشاره کرد.

پرستار با تعجب پرسيد:

"پس چرا همان ديشب نگفتيد که پسرش نيستي؟"

مرد جوان پاسخ داد:

"فهميدم که پير مرد مي خواهد قبل از مردن پسرش را ببيند ولي او نيامده بود.آن لحظه که دستم را گرفت فهميدم که او آنقدر بيمار است

که نميتواند مرا از پسرش تشخيص بدهد . من ميدانستم که او در آن لحظات چه قدر به من احتياج دارد

داستان ارسالی این قسمت را جناب آقای مجتبی اسماعیل نژاد از لنگرود ارسال کردند

تشکرمیکنم ازایشان بخاطر ارسالهای هرماهشان

به این میگن مخ زنی و پیدا کردن شوهر+ داستان طنز

با باز شدن در ساختمان شرکت، نوشین که گوشه سالن پشت میز نشسته بود و مشغول تایپ نامه‌ای بود، از گوشه چشم نگاه مختصری به سمت در انداخت و دوباره به کار خود ادامه داد. اما ناگهان مثل جن گرفته‌ها از جا پرید و به سمت زن میانسالی که در آستانه در ایستاده بود

با آشفتگی گفت: عمه‌جان! شما اینجا چه کار می‌کنین؟

عمه‌جان که مانتوی بلند و گشاد بر تن داشت و روسری کوچکی را زیر گلویش گره زده بود، در حالی که با لبخند به سمت نوشین می‌آمد با خوشرویی گفت: خب معلومه، اومدم، محل کار برادرزاده‌ام رو ببینم!

نوشین با نگرانی نگاهی به سمت اتاق رئیس شرکت انداخت و بعد به عمه گفت: ولی شما که دیده بودین! مگه من بچه‌ام؟

عمه‌جان روی مبل راحتی که رو به روی میز کار نوشین بود، نشست و با خونسردی گفت: همچین زیاد هم بزرگ نیستی! تازه تو امانتی دست من. این چند ماهی که دانشگاه قبول شدی و از شهرستان اومدی، مثل تخم چشمم از تو مراقبـت کردم، حالا که کار پیدا کردی و بر خلاف میل من…

نوشین با گستاخی حرف عمه‌اش را قطع کرد و گفت: سرکار اومدن من با رضایت بابام بوده. بنابراین فکر نمی‌کنم که کسی حق اظهار نظر داشته باشه.

عمه‌جان نگاهی به نوشین انداخت و بعد در حالی که با دست راست، پشت دست چپش را به آرامی می‌مالید از روی خوش قلبی گفت: ولی من فکر می‌کنم تا وقتی که با من زندگی می‌کنی، مسئولیت تو به عهده منه، من هم حق دارم که در مورد سرنوشت تو نگران باشم. تازه من فکر نمی‌کنم بابات بدونه که تو می‌یای، سرکار.

و نگاه نافذ خود را به چهره برافروخته نوشین دوخت که یک شال سبز رنگ روی سرش گذاشته بود. نوشین که با شنیدن این حرف تا بنا گوش سرخ شده بود در حالی که سعی می‌کرد خشم خود را پنهان کند، با لحن نیشداری گفت: ما داریم تو یه دوره و زمونه دیگه زندگی می‌کنیم عمه خانوم! الان خیلی از مـعیارها و ملاک‌ها تغییر کردن. حتی آدم‌های فسیل شده هم اینو می‌فهمن!

عمه‌جان سری تکان داد و گفت: اما دخترجان! من فکر نمی‌کنم حتی آدم‌های فسیل شده هم منکر وقار و نجابت و شخصیت برای یه دختر جوون باشن!

نوشین می‌خواست چیزی بگوید که ناگهان در شرکت باز شد و مرد جوان خوش تیپی که کیف سامسونت در دست داشت، وارد شد. نوشین که با دیدن مرد جوان آشکارا دستپاچه شده بود، با دستپاچگی با او سلام و احوالپرسی کرد. مرد جوان در حالی که به طرف اتاق رئیس شرکت می‌رفت، پرسید: پدر هستند دیگه، نه؟

نوشین جواب داد: بله! بله! تشریف دارن.

وقتی مرد جوان وارد اتاق شد و در را پشت سرخودش بست، نوشین هیپنوتیزم شده روی صندلی خود نشست. عمه‌جان در حالی که با لبخند معنا داری نوشین را نگاه می‌کرد، به آهستگی گفت: آهان! پس ماجرا اینه!

نوشین با لحن بی‌‌اعتنایی گفت: چی اینه؟

عمه‌جان سرش را جلو آورد و با مهربانی گفت: ببین دخترجان! ازدواج خوبه! ازدواج با یه آدم پولدار خیلی خوبه! ازدواج با یه آدم پولدار باشخصیت که دیگه نورعلی نوره! اما هر کاری راهی داره. با رنگ و لعاب و قر و اطوار که آدم نمی‌تونه شریک آینده زندگیش رو پیدا کنه. می‌تونه؟

نوشین با دلخوری و لحن تندی گفت: منظورتون چیه؟

عمه‌جان با صداقت گفت: منظورم اینه که پسر آقای رئیس خیلی جوان برازنده و شایسته‌ای به نظر میاد، اما فکر نمی‌کنم از اون دست جوونایی باشه که گول ظاهر افراد رو می‌خورن و بر اساس اون تصمیم می‌گیرن.

نوشین که دوباره مثل لبو قرمز شده بود، خشم‌آلود گفت: عمه دیگه دارین شورشو در میارین. من هر کاری می‌کنم به خودم مربوطه. شما هم…

اما در همین هنگام در اتاق آقای رئیس باز شد. نوشین با عجله از جا جهید و در حالی که به در اتاق چشم دوخته بود، با لحنی که هم التماس آمیز بود و هم آمرانه به عمه‌اش گفت: برین عمه! برین! تو رو خدا! زود باشین.

عمه خانم اخمی کرد و گفت: وا! چه بی‌تربیت! مگه من طاعون دارم بچه؟!

نوشین که با نگرانی از در اتاق چشم بر نمی‌داشت، دوباره گفت: عمه! بحث نکن! برو.

عمه گفت: نکنه روت نمیشه که آقای رئیس و پسرش منو با تو ببینند ‌هان؟ به کلاس خانوم نمی‌خورم؟

و بعد رویش را به سمت دیگر برگرداند و با سماجت گفت: اصلا حالا که اینطور شد از جام تکون نمی‌خورم. دختره بی‌حیا! دو ترم درس خونده واسه من چه حرفهایی می‌زنه!

آقای رئیس و پسرش صحبت کنان از اتاق خارج شدند و چند لحظه بعد پسر جوان از پیرمرد خداحافظی کرد و به دنبال کاری رفت. آقای رئیس موقع بازگشت به اتاقش متوجه حضور عمه‌جان شد. لبخند زنان جلو آمد و مؤدبانه سلام و احوالپرسی کرد. نوشین به اجبار، عمه‌اش را به آقای رییس معرفی کرد. عمه‌جان و آقای رئیس مشغول صحبت با هم شدند و به نظر می‌رسید که از صحبت‌هایشان لذت می‌برند.

بالاخره عمه خانم خداحافظی کرد و خواست برود که ناگهان گویا چیزی یادش آمده باشد، در حالی که زیپ ساکش را باز می‌کرد، به نوشین گفت: داشت یادم می‌رفت. کوفته درست کرده بودم. گفتم برات بیارم. دلم نمی‌خواد هله هوله بیرون رو به جای ناهار بخوری. شدی یه مشت استخون!

نوشین بی‌دلیل خجالت کشید و سرخ شد. آقای رئیس با شنیدن اسم کوفته بی‌اختیار خنده کنان گفت: وای! کوفته! خانوم غفوری من سال‌هاست کوفته نخوردم.

عمه‌جان با شنــیدن این حرف با خوشحالی گفت: لطفا شما هم میــل کنین. تعداد کوفته‌ها زیاده. خوشحال میشم. باورکنین دستپختم بد نیست.

آقای رئیس با رضایت خاطر گفت: خیلی ممنون! چرا که نه! با کمال میل.

با رفتن عمه‌جان، نوشین نفس راحتی کشید. نصف بیشتر کوفته‌ها را گرم کرد و برای آقای رئیس برد. آقای رئیس با ولع کوفته‌ها را می‌خورد و به به و چه چه می‌کرد. نوشین هم قند توی دلش آب می‌شد و از این‌که عمه جانش توانسته بود دل پدر شوهر آینده‌اش را به دست بیاورد، خیلی خوشحال بود.

در واقع از آن روز به بعد رفتار آقای رئیس با نوشین روز به روز مهربانانه‌تر و صمیمی‌تر می‌شد. پسرش هم از آن حالت بی‌‌اعتنایی بیرون آمده بود و با گرمی و صمیمیت با نوشین برخورد می‌کرد. نوشین حتی حس می‌کرد که نـگاه پدر و پسر تغییر کرده است و در چشمانشان دوست داشتن عجیــبی موج می‌زند. دل توی دل نوشین نبود و هر شب با رویاهای شیرین به خواب می‌رفت او دلش می‌خواست وقتی وصلت سر می‌گیرد دماغ عمه جانش را به خاک بمالد و به او بفهماند که بزک دوزک او بی‌فایده نبوده است. عمه‌جان بیشتر اوقات به محل کار او می‌آمد و برایش ناهار می‌آورد. البته نوشین دیگر ناراحت نمی‌شد. چون پدر شوهر آینده‌اش و حتی پسرش ظاهرا خیلی از آن غذاها خوششان می‌آمد و این برای نوشین یک موفقیت بزرگ بود. فقط باید هر بار به نصیحت‌های عمه‌اش درباره شخصیت و وقار و متانت گوش می‌داد که برایش ارزشی نداشت و همیشه توی دلش می‌گفت: عمه خانوم! تو چی حالیته. تو اگه لالایی بلد بودی پس چرا خودت خوابت نبرد. اینجوری عزب اوقلی موندی!

تا این‌که سرانجام یک روز آقای رئیس، نوشین را به دفتر خودش فرا خواند. قلب نوشین تند می‌زد و احساسی مرموز به او می‌گفت که بالاخره روز موعود فرا رسیده است. آقای رئیس با مهربانی از هر دری صحبت می‌کرد. اما نوشین بی‌‌صبرانه منتظر بود تا حرف اصلی را از دهان او بشنود. توی دلش چهره عمه‌اش را تصور می‌کرد که با شنیدن خبر خواستگاری چه جوری می‌شود و از این تصور با بدجنسی خنده‌اش می‌گرفت. تا این‌که سرانجام آقای رئیس گفت: می‌دونی عزیزم هیچ چیزی به اندازه یه ازدواج خوب نمی‌تونه آدم رو خوشبخت کنه.

نوشین با شادی توی دلش گفت: می‌دونم! می‌دونم! حرفت رو بزن! طفره نرو.

آقای رئیس آهی کشید و گفت: بعد از فوت همسرم، من و پسرم واقعا خیلی تنهایی کشیدیم. سال‌های بدی رو پشت سر گذاشتیم.

نوشین سعی می‌کرد خودش را آرام و خونسرد نشان بدهد اما در درونش غوغا به پا بود و دلش می‌خواست به هوا بپرد. آقـــای رئیـــس ادامه داد: حضور یه زن خوب می‌تونه به زندگی ما رنگ و روی تازه‌ای بده. در واقع یه ازدواج موفق می‌تونه برای هر دو نفر ما کمک بزرگی باشه.

نوشین می‌خواست از خوشحالی غش کند. آقای رئیس کمی خودش را جلو کشید و لبخندی زد و ادامه داد: راستش ما خیلی راجع به این موضوع فکر کردیم. چطور بگم حرف امر خیره.

نوشین به زور چهره یک دختر خجالت‌زده معصوم را به خودش گرفته بود ولی در واقع از این‌که می‌دید بالاخره تیرش به هدف خورده است می‌خواست پرواز کند. آقای رئیس سرفه‌ای کرد و گفت: من چند بار عمه‌خانم شما رو اینجا ملاقات کردم. زن بسیار معـــقول ، متــین، کامل و باسوادیه. از این زن‌هــا دیگه کمتر پیدا می‌شن. هم من و هم پسرم فکر می‌کنیم که اون برای همسری من بسیار شایسته و مناسبه. البته من اصلا قصد ازدواج نداشتم ولی دیدن عمه شما…

نوشین دیگر چیزی نمی‌شنید. گویا یک دفعه یک پارچ آب یخ روی سرش خالی کرده باشند. وسط اتاق ایستاده بود و ‌هاج و واج با دهان نیمه باز به دهان آقای رئیس که باز و بسته می‌شد نگاه می‌کرد و عمه‌جان را می‌دید که مثل یک پروانه دور آقای رئیس بال بال می‌زند و در حالی که انگشت اشاره‌اش را به طرفش تکان تکان می‌دهد، می‌‌گوید: حالا دیدی حق با من بود! دیدی حق با من بود!

داستان جالب آقای گاو

در یك مدرسه راهنمایی دخترانه در منطقه محروم شهر خدمت می كردم و چند سالی بود كه مدیر مدرسه شده بودم.

قرار بود زنگ تفریح اول، پنج دقیقه دیگر نواخته شود و دانش آموزان به حیاط مدرسه بروند.

هنوز دفتر مدرسه خلوت بود و هیاهوی دانش آموزان در حیاط و گفت وگوی همكاران در دفتر مدرسه، به هم نیامیخته بود.

در همین هنگام، مردی با ظاهری آراسته و سر و وضعی مرتب در دفتر مدرسه حاضر شد و خطاب به من گفت:

با خانم... دبیر كلاس دومی ها كار دارم و می خواهم درباره درس و انضباط فرزندم از او سؤال هایی بكنم.

از او خواستم خودش را معرفی كند. گفت:

من "گاو" هستم ! خانم دبیر بنده را می شناسند. بفرمایید گاو، ایشان متوجه می شوند.

تعجب كردم و موضوع را با خانم دبیر كه با نواخته شدن زنگ تفریح، وارد دفتر مدرسه شده بود، در میان گذاشتم.

یكه خورد و گفت: ممكن است این آقا اختلال رفتار داشته باشد. یعنی چه گاو؟ من كه چیزی نمی فهمم...

از او خواستم پیش پدر دانش آموز یاد شده برود و به وی گفتم:

اصلاً به نظر نمی رسد اختلالی در رفتار این آقا وجود داشته باشد. حتی خیلی هم متشخص به نظر می رسد.

خانم دبیر با اكراه پذیرفت و نزد پدر دانش آموز كه در گوشه ای از دفتر نشسته بود، رفت.

مرد آراسته، با احترام به خانم دبیر ما سلام داد و خودش را معرفی كرد: "من گاو هستم!"

- خواهش می كنم، ولی...

- شما بنده را به خوبی می شناسید.

من گاو هستم، پدر گوساله؛ همان دختر۱۳ ساله ای كه شما دیروز در كلاس، او را به همین نام صدا زدید...

دبیر ما به لكنت افتاد و گفت: آخه، می دونید...

- بله، ممكن است واقعاً فرزندم مشكلی داشته باشد و من هم در این مورد به شما حق می دهم.

ولی بهتر بود مشكل انضباطی او را با من نیز در میان می گذاشتید.

قطعاً من هم می توانستم اندكی به شما كمك كنم.

خانم دبیر و پدر دانش آموز مدتی با هم صحبت كردند.

گفت و شنود آنها طولانی، ولی توأم با صمیمیت و ادب بود. آن پدر، در خاتمه كارتی را به خانم دبیر ما داد و با خداحافظی از همه، مدرسه را ترك كرد.

وقتی او رفت، كارت را با هم خواندیم.

در كنار مشخصاتی همچون نشانی و تلفن، روی آن نوشته شده بود:

دكتر... عضو هیأت علمی دانشكده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه... !

داستان جالب سنجش

پسر کوچکی وارد مغازه ای شد، جعبه نوشابه را به سمت تلفن هل داد. بر روی جعبه رفت تا دستش به دکمه های تلفن برسدو شروع کرد به گرفتن شماره. مغازه دار متوجه پسر بود و به مکالماتش گوش می داد.

پسرک پرسید: «خانم، می توانم خواهش کنم کوتاه کردن چمن های حیاط خانه تان را به من بسپارید؟»

زن پاسخ داد: «کسی هست که این کار را برایم انجام می دهد.»

پسرک گفت: «خانم، من این کار را با نصف قیمتی که او می دهد انجام خواهم داد.»

زن در جوابش گفت که از کار این فرد کاملا راضی است.

پسرک بیشتر اصرار کرد و پیشنهاد داد: «خانم، من پیاده رو و جدول جلوی خانه را هم برایتان جارو می کنم. در این صورت شما در یکشنبه زیباترین چمن را در کل شهر خواهید داشت.» مجددا زن پاسخش منفی بود.

مطالب جالب و خواندنی

پسرک در حالی که لبخندی بر لب داشت، گوشی را گذاشت. مغازه دار که به صحبت های او گوش داده بود به سمتش رفت و گفت: «پسر...، از رفتارت خوشم آمد؛ به خاطر اینکه روحیه خاص و خوبی داری دوست دارم کاری به تو بدهم.»

پسر جوان جواب داد: «نه ممنون، من فقط داشتم عملکردم را می سنجیدم. من همان کسی هستم که برای این خانم کار می کند.»

داستانهای انبیاء

مراسم نامگذارى حضرت محمد (ص)

مراسم نامگذارى حضرت محمد (ص)

روز هفتم فرا رسید.«عبد المطلب‏»،براى عرض سپاسگزارى به درگاه الهى گوسفندى کشت و گروهى را دعوت نمود و در آن جشن با شکوه،که از عموم قریش‏دعوت شده بود،نام فرزند خود را«محمد»گذارد.وقتى از او پرسیدند:چرا نام فرزند خود را محمد انتخاب کردید،در صورتى که این نام در میان اعراب کم سابقه است؟گفت:خواستم که در آسمان و زمین ستوده باشد.در این باره‏«حسان بن ثابت‏»شاعر رسول خدا چنین مى‏گوید:

فشق له من اسمه لیجله فذو العرش محمود و هذا محمد

آفریدگار،نامى از اسم خود براى پیامبر خود مشتق نمود.از این جهت(خدا) «محمود»(پسندیده)و پیامبر او«محمد»(ستوده)است و هر دو کلمه از یک ماده مشتقند و یک معنى را مى‏رسانند. (1)

قطعا،الهام غیبى در انتخاب این نام بى‏دخالت نبوده است.زیرا نام محمد،اگر چه در میان اعراب معروف بود،ولى کمتر کسى تا آن زمان به آن نام نامیده شده بود.طبق آمار دقیقى که بعضى از تاریخ نویسان بدست آورده‏اند،تا آن روز فقط شانزده نفر به این اسم نامگذارى شده بودند.چنانکه شاعر در این باره گوید:

ان الذین سموا باسم محمد من قبل خیر الناس ضعف ثمان (2)

کسانى که به نام محمد،پیش از پیامبر اسلام نام گذارى شده بودند،شانزده نفر بودند.

ناگفته پیداست که:هر چه مصداق یک لفظ کمتر باشد،اشتباه در آن کمتر خواهد بود و چون کتابهاى آسمانى،از نام و نشان و علایم روحى و جسمى او خبر داده بودند،باید علایم آن حضرت آنچنان روشن باشد که اشتباه در آن راه پیدا نکند.یکى از آن علایم، نام آن حضرت است.باید مصداق آن به قدرى کم باشد،که راه هر گونه تردیدى را در تشخیص پیامبر گرامى از بین ببرد.مخصوصا هنگامى که بقیه اوصاف و علائم وى ضمیمه نام او گردد.در این صورت،بطور واضح کسى که انجیل و تورات از ظهور او خبر داده است،به خوبى شناخته خواهد شد.

اشتباه خاورشناسان

قرآن مجید،رسول گرامى را به دو و یا چند نام معرفى مى‏کند. (3) در سوره‏هاى آل عمران و محمد و فتح و احزاب،در آیه‏هاى 138 و 2 و 29 و 40،او را به نام‏«محمد»و در سوره‏«صف آیه 6»به نام‏«احمد»خوانده است.علت داشتن دو نام اینست که:مادر رسولخدا،پیش از جدش،نام او را«احمد»گذارده بود،چنانکه در تاریخ منعکس است. (4) بنابراین،آنچه را بعضى از خاورشناسان در مقام اعتراض گفته‏اند که:«انجیل‏»،به تصریح قرآن،در سوره‏«صف آیه 6»،ظهور پیامبرى را بشارت داده است که نام او احمد است نه محمد،و شخصى که مسلمانان به رهبرى او معتقدند،نام او«محمد»است نه احمد،بى اساس است. زیرا قرآنى که پیامبر ما را به نام‏«احمد»معرفى نموده است،در چند جا او را به نام‏«محمد»خوانده است.اگر مدرک آنها براى تعیین نام این پیامبر،قرآن مجید باشد(چنانکه همانست)،قرآن او را به هر دو اسم نامیده،و او را در جائى به نام محمد و در جاى دیگر«احمد»معرفى نموده است.

..............................................

منبع: آیت الله جعفر سبحانی-پایگاه حوزه

تنظیم برای تبیان: سید پیمان صابری

1. «سیره حلبى‏»، ج 1/93.

2. همان مدرک/97.

3. به عقیده گروهى دیگر نام پیامبر اسلام نیست، بلکه از حروف مقطعه قرآن به شمار مى‏روند.

4. «سیره حلبى‏»، ج 1/93. برخى عقیده دارند که: الفاظ «طه‏» و «یس‏»، از اسامى پیامبر گرامى اسلام حضرت محمد (ص) است.

قصه ها وافسانه ها

آب زندگی

ادامه قسمت دوم

كه چه بهتر، ب ه منم خبر بدين و گرنه بر گردين پيش خودم يه لقمه نون

«. داريم با هم ميخوريم

«! چشم بابا جون ». بچه ها گفتند

پينه دوز هم بهر نفري يك گرده نان و يك كوزه آب داد و رويشان را بوسيد و روانه شان كرد.

سه برادر راه افتادند، تا سو بچشمشان بود و قوت بزانويشان همينطور رفتند و رفتن د تا اينكه خسته و مانده سر

يك چهار راه رسيدند . رفتند زير يك درخت نارون نشستند كه خستگي در بكنند، احمدك از زور خستگي خوابش

برد و بيهوش و بيگوش زير درخت افتاد . برادر بزرگها كه با احمدك هم چشمي داشتند و بخونش تشنه بودند،

ترسيدند كه چون از آنها با كفايت تر بود سنگ جلو پايشان بشود و بكارشان گراته بيندازد . با خودشان گفتند :

«؟ چطوره كه شر اينو از سر خودمان وا كنيم »

كت هاي او را از پشت محكم بستند و كشان كشان بردند توي يك غار دراز تاريك انداختند.

احمدك هر چه عز و چز كرد بخرجشان نرفت و يك تخته سنگ بزرگ هم آوردند ودر د هنه غار انداختند . بعد هم

به پيرهن احمدك خون كفتر زدند دادند بيك كاروان كه از آنجا ميگذشت و نشاني دادند كه آنرا به پينه دوز بدهد

و بگويد كه احمدك را گرگ پاره كرده و راهشان را كشيدند و رفتند سر سه راهه و پشك انداختند، يكي از آنها

بطرف مشرق رفت و يكي هم بطرف مغرب.

٭٭٭

از آنجا بشنو كه حسني با قوز روي كولش رفت و رفت تا همه آب و نانش تمام شد، تنگ غروب از توي يك جنگل

سر در آورد، از دور يك شعله آبي بنظرش آمد رفت جلو ديد يك آلونك جادوگر است . به پيرزني كه آنجا نشسته

ننه جون! محض رضاي خدا بمن رحم كنين. من غريب و بي كسم، امشب اينجا يه جا و » : بود سلام كرد و گفت

«. منزل بمن بدين كه از گشنگي و تشنگي دارم از پا در مييام

كييه كه يه نفر بيكار و بيعار مثه تو قوزي رو مهمون بكنه؟ اما دلم برايت سوخت، اگه يه » : ننه پيروك جواب داد

«. كاري بهت ميگم برام بكني تورو نگه ميدارم

«. بچشم، هر كاري كه بگين حاضرم » : حسني هولكي گفت

از ته چاه خشكي كه پشت خونمه يه شمع اون تو افتاده بيرون بيار، اين شم ع شعله آبي داره و خاموش - »

«. نميشه

پيرزن باو آب و نان داد و بعد هم با هم رفتند. پشت آلونك حسني را توي يك زنبيل گذاشت و تو چاه كرد. حسني

شمع را برداشت و به پيرزن اشاره كرد كه بالا بكشد . پيرزن ريسمان را كش يد همينكه دم چاه رسيد دستش را

دراز كرد كه شمع را بگيرد. حسني را ميگوئي شكش ورداشت و گفت:

«. نه حالا نه. بگذار پام رو زمين برسه آنوقت شمع رو ميدهم -»

پير زنيكه اوقاتش تلخ شد، سر ريسمان را ول كرد، حسني تلپي افتاد پائين . اما صدمه اي نديد و شمع ميسوخت

ولي بچه درد حسني ميخورد؟ چون ميديد كه بايد توي اين چاه بميرد . تو فكر فرو رفت و بعد از جيبش يك چپق

چپقش را با شعله آبي شمع چاق كرد و چند تا پك زد . توي «! آخرين چيزيس كه واسم مانده » : در آورد و گفت

چاه پر از دود شده. يكمرتبه ديد يك ديبك سياه و كوتوله دست بسينه جلوش حاضر شد و گفت:

«؟ چه فرمايشيه -»

«؟ تو كي هسي؟ جني، پري هسي يا آدميزادي » : حسني جواب داد

«. من كوچيك و غلام شما هسم -»

«. اول كمك كن من برم بالا بعد هم پول و زال و زندگي ميخوام -»

ديبه حسني را كول كرد و بيرون چاه گذاشت بعد بهش گفت:

اگه پول و زال و زندگي ميخواهي اين راهشه، برو بشهري ميرسي و كارت بالا ميگيره اما تا ميتوني از آب -»

و با دستش بطرفي اشاره كرد. حسني دستپاچه شد، شمع از دستش ول شد و دوباره افتاد «! زندگي پرهيز بكن

توي چاه. نگاه كرد ديد ديبكه غيبش زده، مثل اينكه آب شده و بزمين فرو رفت.

حسني توي تاريكي از همان راهي كه ديبكه بهش نشان داده بود همين طور رفت . كله سحر رسيد بيك شهري كه

كنار رودخانه بود . ديد همه مردم آنجا كورند . پاي رودخانه گرفت نشست، يكمشت آب بصورتش زد و يكمشت

آب هم خورد. از يكنفر كور كه نزديكش بود پرسيد:

«؟ عمو جان! اينجا كجاس -»

«؟ مگه نميدوني اينجا كشور زرافشونه » : او جواب داد

«؟ محض رضاي خدا من غريبم از شهر دور دسي مييام، راه بجايي ندارم. يه چيز خوراكي بمن بده » : حسني گفت

«. اينجا بكسي چيز مفت نميدن. يه مشت از ريگ اين رودخونه بده تا نونت بدم » : آنمرد جواب داد

حسني دست كرد زير ماسه رودخانه، ديد همه خاك طلاست . ذوق كرد، يك مشت بآن مرد داد و نان گرفت و

خورد و توي جيبهايش را هم پر از خاك طلا كرد و راهش را كشيدو رفت طرف شهر . همينكه رسيد، ديد شهر

بزرگي است، اما همه شهر مثل آغل گوسفند گنبدگنبد رويهم ساخته شده بود و مردمش چون كور بودند يا در

شكاف غارها و يا زير اين گنبدها زندگي ميكردند و شب و روز برايشان يكسان بود و حتي يك دانه چراغ در تمام

شهر روشن نميشد . اعلان هاي دولتي و رساله ها با حروف برجسته روي مقوا چاپ ميشد و همه مردم با قيافه

هاي اخم آلود گرفته و لباسها ي كثيف بد قواره و چشمهاي ورم كرده مثل كرم در هم ميلوليدند . از يكنفر پرسيد :

«؟ عمو جان! چرا مردم اينجا كورن -»

اين سرزمين خاكش مخلوط با طلاس و خاصيتش اينه كه چشمو كور ميكنه . ما چشم براه -» : آن مرد جواب داد

پيغمبري هسيم كه ميباس بياد و چشمهاي ما رو شفا بده . اگر چه همه مون پرمال و مكنت هسيم . اما چون چش

نداريم آرزو ميكنيم كه گدا بوديم و ميتونسيم دنيا را ببينيم . باينجهت خجالت زده گوشه شهر خودمون مونده

«. ايم

اينارو خوب ميشه گولشون زد و دوشيد، خوب چه عيب داره » : حسني را ميگوئي چشده خور شد. با خودش گفت

رفت بالاي منبر كه كنج ميدان بود و فرياد كشيد: «؟ كه من پيغمبرشون بشم

آهاي مردمون ! بدونين كه من همون پيغمبر موع ودم و از طرف خدا آمدم تا بشما بشارتي بدم . چون خدا - »

خواسه كه شما رو بمحلت امتحون در بياره، شما رو از ديدن اين دنياي دون محروم كرده تا بتونين بيشتر

جستجوي حقاي قو بكنين و چشم حقيقت بين شما واز بشه . چون خود شناسي خدا شناسيس . دنيا سر تا سر پر از

وسوسه شيطوني و موهوماته، همونطور كه گفتن : ديدن چشم و خواستن دل . پس شما كه نمي بينين از وسوسه

شيطوني فارغ هسين و خوش و راضي زندگي ميكنين و با هر بدي ميسازين . پس بردبار باشين و شكر خدا را

بجا بيارين كه اين موهبت عظما رو بشما داده ! چون اين دنيا موقتي و گذرندس . اما اون دنيا هميشگي و ابديس و

«. من براي راهنمائيه شماها اومدم

مردم دسته دسته باو گرويدند و سر سپردند و حسني هم براي پيشرفت كار خودش هر روز نطقهاي مفصلي در

باب جن و پري و روز پنجاه هزار سال و بهشت و دوزخ و قضا و قدر و فشار قبر و از اينجور چيزها برايشان

ميكرد و نطقهاي او را با حروف برجسته روي كاغذ مقوائي ميانداختند و بين مردم منتشر ميكردند . ديري نكشيد

كه همه اهالي زرافشان باو ايمان آوردند و چون سابقًا اهالي چندين بار شورش كر ده بودند و تن بطلا شوئي

نميدادند و ميخواستند كه معالجه بشوند، حسني قوزي همه آنها رابدين وسيله رام و مطيع كرد و از اين راه منافع

هنكفتي عايد پولدارها و گردن كلفتهاي آنجا شد . كوس شهرت حسني در شرق و غرب پيچيد و بزودي يكي از

مقربان و حاشيه نشينهاي دربار پادشاه كوران شد.

در ضمن قرار گذاشت همه مردم مجبور بجمع كردن طلا بشوند و هر نفري از درخانه تا كنار رودخانه زنجيري

بكمرش بسته بود . صبح آفتاب نزده ناقوس ميزدند و آنها گروه گروه و دسته دسته بطلا شوئي ميرفتند و غروب

آفتاب كار خودشان را تحويل ميدادند و كورمال كورمال س ر زنجير را ميگرفتند و به خانه شان بر ميگشتند . تنها

تفريح آنها خوردن عرق و كشيدن بافور شده بود و چون كسي نبود كه زمين را كشت و درو بكند با طلا غله و

ترياك و عرق خودشان را از كشورهاي همسايه ميخريدند . از اين جهت زمين باير و بيكار افتاده بود و كثافت و

ناخوشي از سر مردم بالا ميرفت.

گرچه در اثر خاك طلا چشمهاي حسني اول زخم شده و بعد هم نابينا شد، اما از حرص جمع كردن طلا خسته

نمي شد . روز بروز پيازش بيشتر كونه ميكرد و مال و مكنتش در كشور كوران زيادتر ميشد و در همه خانه ها

عكس بر جسته حسني را بديوارها آويزان كرده بود ند. بالاخره حسني مجبور شد كه يك جفت چشم مصنوعي

بسيار قشنگ بچشمش بزند ! اما در عوض روي تخت طلا ميخوابيد و روي قوزش داده بود يك ورقه طلا گرفته

بودند و توي غرابه هاي طلا شراب ميخوردند و با دستگاه وافور طلا بافور ميكشيد و با لوله هنگ طلا هم

طهارت ميگرفت و شبي يك صيغه برايش ميآوردند و شكر خدا را ميكرد كه بعد از آنهمه نكبت و ذلت به آرزويش

رسيده است.

پدر و برادرها و زندگي سابق خودش و حتي خواهشي كه پدرش از او كرده بود همه بكلي از يادش رفت و

مشغول عيش و عشرت و خودنمائي شد.

٭٭٭

حسني را اينجا داشته باشيم به بينيم چه بسر برادر كچلش حسيني آمد. حسيني هم افتان و خيزان از جاده مشرق

راه افتاد، رفت رفت تا به يك بيشه رسيد، از زور خستگي و ماندگي پاي يك درخت دراز كشيد و خوابش برد.

«؟ خواهر خوابيدي -» : دمدمه هاي سحر شنيد كه سه تا كلاغ بالاي درخت با هم گفتگو ميكردند. يكي از آنها گفت

«. نه، بيدارم - » كلاغ دومي

«؟ خواهر چه خبر تازه داري -» : كلاغ سومي گفت

اوه ! اگه چيزايي كه ما ميدونيم آدمها ميدونسن ! شاه كشور ماه تابون مرده چون -» : كلاغ اولي جواب داد

«؟ جانشين نداره فردا باز هوا ميكنن. اين باز رو سر هر كي نشس اون شاه ميشه

«؟ تو گمون ميكني كي شاه ميشه -» : كلاغ دومي

مردي كه پاي اين درخت خوابيده شاه ميشه . اما بشرط اينكه گوسپند بسرش بكشه و وارد شهر -» : كلاغ اولي

بشه. اونوقت باز ميياد رو سرش مي شينه . اول چون مي بينن كه خارجيس قبولش ندارن و تو يه اطاق حبسش

«. ميكنن. ميباس كه پنجره رو واز بكنه آنوقت دو باره باز از پنجره ميياد رو سرش مي شينه

«! پوه! شاه كشور كرها -» : كلاغ سومي

«؟؟ ميدوني دواي كري اونا چيه -» : كلاغ دومي

آب زندگيس . اما اگه آب زندگي بمردم بدن و گوششون واز بشه ديگه زير بار ارباباشون نميرن، -» : كلاغ سومي

بعد غارغار كردند و پريدند. «! اينايي رو كه مي بيني باين درخت دار زدن ميخواسن گوش مردمو معالجه بكنن

حسيني كه چشمش را باز كرد ديد بدرخت دو نفر آدم دار زده اند . از ترسش پاشد بفرار . سر راه يك بزغاله گير

آورد كه از گله عقب مانده بود . گرفت سرش را بريد و شكنبه اش را در آورد بسرش كشيد و راهش را گز ك رد و

رفت. تنگ غروب بشهر بزرگي رسيد، ديد آنجا هياهو و غوغاي غريبي است، تو دلش ذوق كرد و رفت كنار

شهري توي يك خرابه ايستاد . يك مرتبه ديد يك باز شكاري كه روي آسمان اوج گرفته بود پائين آمد و روي سر

او نشست و كله اش را توي چنگال گرفت.

مردم بطرفش هجوم آوردند و ه ورا كشيدند و سر دست بلندش كردند اما همينكه فهميدند خارجي است، او را

بردند در اطاقي انداختند و درش را چفت كردند . حسيني رفت پنجره را وا كرد و دوبار د يگر هم باز اوج گرفت و

از پنجره آمد روي سر او نشست . مردم هم اين سفر ريختند و او را بردند توي يك كالسكه طلاي چه ار اسبه

نشاندند و با دم و دستگاه او را بقصر باشكوهي بردند و در حمام بسيار عالي سر و تنش را شستند، لباسهاي

فاخر و جبه هاي سنگين قيمت باو پوشاندند، بعد بردنش روي تخت جواهر نگاري نشاندند، و يك تاج هم بسرش

گذاشتند.

حسيني از ذوق توي پوست خودش نمي گنجيد و هاج وو اج دور خودش نگاه ميكرد . تا يك نفر كور با لباس

مجللي آمد و روي زمين را بوسيد و گفت:

«! خداوند گارا، قبله عالم سلامت باشد! بنده از طرف همه حضار تبريك عرض ميكنم -»

«؟ تو كي هستي -» : حسيني سينه اش را صاف كرد و باد توي آستينش انداخت و با صداي آمرانه گفت

قبله ع الم سلامت باشد ! مردمان اين كشور همه كر ولال هستند و من يك نفر خارجي از تجار كشور زر افشانم -»

«. و مأمورم تا مراسم شادباش را بحضورتان ابلاغ بكنم

«؟ اينجا كجاس -»

«. اينجا را كشور ماه تابان مينامند -» : ديلماج

برو از قول من بمردم بفهمون و بهشون اطمين ون بده كه ما هميشه بفكر اونا بوديم و اميدواريم -» : حسيني گفت

«. كه زير سايه ما وسايل آسايششون فراهم بشه

«… قربان از حسن نيات » : ديلماج گفت

«! بگو برن پي كارشون، پرچونگي هم موقوف. شنيدي؟ شوم ما رو حاضر بكنن -» : حسيني حرفش را بريد

تاجر كور اشاره بطرف خوانسالار كرد و همه كرن ش كردند و از در بيرون رفتند . خوانسالار باشي هم آمد جلو

تعظيم كرد و اشاره باطاق ديگري كرد . بعد پس پسكي بيرون رفت . حسيني پاشد خميازه كشيد و لبخندي زد و با

عجب كچلك بازئي اين احمقها در آوردن ! گمون ميكنن كه من عروسكشونم! پدري ازشون در بيارم » : خودش گفت

بعد در اطاق دنگالي وارد شد كه يك سفره بلند بدرازي اطاق انداخته بودند و خوراكهاي رنگارنگ «..! كه حظ بك نن

در آن چيده بودند . حسيني از ذوقش دور سفره رقصيد و هولكي چند جور خوراك روي هم خورد و يك بوقلمون

را برداشت به نيش كشيد و چند تا قدح دوغ وافشرده را بالايش سر كشيد و بخوابگاهش رفت.

فردا صبح حسيني نزديك ظهر بيدار شد و بار داد . همه وزراء و امراء و دلقكهاي درباري و اعيان و اشراف و

ايلچي ها و تجار دنبال هم ريسه شدند، دسته دسته مي آمدند و كرنش مي كردند و كنار ديوار رديف خط كشيدند

و با حركات دست و چشم و دهن اظهار فروتني و بن دگي ميكردند . اگر مطلب مهم يا فرمان فوري بود كه

ميخواستند بصحه همايوني برسد، روي دفترچه ياد داشت كه با خودشان داشتند مي نوشتند و از لحاظ حسيني

ميگذرانيدند، اما از آنجائيكه حسيني بي سواد بود، وزير دست راست و وزير دست چپش را از تجار كور زر

افشان انتخاب كرد تا جواب را زباني باو بفهمانند و بعد موضوع را با خودشان كنار بيايند.

چه درد سرتان بدهم، آنقدر پيزر لاي پالان حسيني گذاشتند و در چاپلوسي و خاكساري نسبت باو زياده روي

كردند و متملق ها و شعرا و فضلا و دلقكها و حاشيه نشينها دمش را توي بشقاب گذاشتند و او را سايه خ دا و

خداي روي زمين وانمود كردند كه كم كم از روي حسيني بالا رفت . شكمش گوشت نو بالا آورد و خودش را

باخت و گمان كرد علي آباد هم شهريست، بطوري كه كسي جرئت نميكرد باو بگويد كه : بالاي چشمت ابروست .

بعد هم بگير و ببند راه انداخت و بزور دوستاق و گزمه و قراول چنان چ شم زهره اي از مردم گرفت كه همه آنها

بستوه آمدند . تمام اهالي كشور ماه تابان بكشت و زرع ترياك و كشيدن عرق دو آتشه وادار شدند تا باين وسيله

از كشور زرافشان طلا وارد كنندو بجايش عرق و ترياك بفروشند و پولش را حسيني و اطرافيانش بالا بكشند .

مخلص كلوم ، مردم با فقر و تنگدستي زندگي ميكردند و كم كم مرض كوري از زرافشان بماه تابان سرايت كرد و

كري هم از ماه تابان ب ه كشور زرافشان سوغات رفت . حسيني هم گوشش سنگين و بعد كر شد . اما با چند نفر

دلقك درباري و متملق و تجار كور كه همدستش بودند به لفت و ليس و عيش و نوش مشغول شدند . پدر و

برادرها بكلي از يادش رفتند و خواهش پدر را هم فراموش كرد.

٭٭٭

حسيني را اينجا داشته باشيم ببينيم چه ب ه سر احمدك آمد . جونم برايتان بگويد : احمدك با كت هاي بسته بي

هوش و بي گوش توي غار افتاده بود. طرف صبح كه نور ضعيفي از لاي تخته سنگ توي غار افتاد يكمرتبه ملتفت

شد كه كسي بازويش را گرفته تكان ميدهد . چشمهايش را كه باز كرد ديد كه يك درويش لندهور سبيل از بناگوش

احمدك سرگذشت خودش را برايش نقل كرد « ؟ تو كجا اين جا كجا -» : در رفته بالاي سرش است . درويش گفت

كه چطور پدرش آنها را پي روزي فرستاد و برادرهايش اين بلا را بسر او آوردند . درويش بازوهايش را باز كرد

«! خوب حالا ميخواهم برم پيش برادرام كمكشون بكنم -» : و برايش غذا آورد. احمدك خورد و بدرويش گفت

هنوز موقعش نرسيده چون بيخود خودت رو لو ميدي و گير مياندازي . اگه راس ميگي برو -» : درويش جواب داد

«. به كشور هميشه باهار. آب زندگي را پيدا كن تا همه بدبختها رو نجات بدي

«؟ راهش كجاس -»

«. نشونت ميدم، آب زندگي پشت كوه قافه -»

احمدك ن ي لبك را گرفت، در «! اينو از من يادگار داشته باش -» : از گوشه غار يك ني لبك برداشت باو داد و گفت

بغلش گذاشت و با هم از غار بيرون آمدند . درويش او را برد س ر سه راهه و راه سومي را كه خيلي سنگلاخ و

پست و بلند بود بهش نشان داد . احمدك خداحافظي كرد و راه افتاد . رفت و رفت، در راه ني لبك ميزد، پرنده ها و

اينجا يه چرت » : جانوران دورش جمع ميشدند . تا نزديك ظهر رسيد پاي يك درخت چنار كهن و با خودش گفت

فورًا بخواب رفت . مدتي كه گذشت از صداي خش و فشي بيدار شد . نگاه كرد بالاي «! ميزنم و بعد راه ميا فتم

سرش ديد يك اژدها به چه گندگي از درخت بالا ميرفت و لانه مرغي هم بدرخت بود.

اژدها كه نزديك ميشد بچه مرغها بناي داد و بيداد را گذاشتند و ديد كه اژدها ميخواست آنها را بخورد . بلند شد

يك تخته سنگ برداشت و بطرف اژدها پرتاب كرد. سنگ گرفت بسر اژدها زمين خورد و جابجا مرد.

هر سال كار اژدها اين بود كه وقتي سيمرغ بچه ميگذاشت و موقع پرواز بچه هايش ميرسيد ميآمد و همه آنها را

ميخورد. امسال هم سر موقع آمده بود، اما احمدك نگذاشت كه كار خودش را بكند.

همينكه اژدها را كشت رفت دوباره دراز كشيد و خوابش برد . بعد سيمرغ از بالاي كوه بلند شد و چيزي براي بچه

هايش آورد كه بخورند، ديد يكنفر پائين درخت گرفته و خوابيده، د وباره بطرف كوه پرواز كرد و يك تخته سنگ

اين همون كسييه كه هر سال » : بزرگ روي بالش گذاشت و آورد كه توي سر آن مرد بزند . با خودش خيال كرد

«! ميياد و بچه هاي منو ميبره، بي شك امسال واسيه همينكار اومده. من الآن پدرش رو در مييارم

سيمرغ نزديك خانه كه رسيد درست ميزا ن گرفت تا سنگ را روي سر احمدك بزند، فورًا بچه ها فهميدند كه

ننه جون ! دس نگهدار، اگه اين » : مادرشان چه خيالي دارد . داد و بيداد راه انداختند و بال زدند و فرياد كشيدند

سيمرغ هم رفت و سنگ را دورتر انداخت. «! مردك نبود اژدها مارو خورده بود

وقتيكه برگشت اول به بچ ه هايش خوراك داد، بعد بالش را مثل چتر باز كرد و روي سر احمدك سايه انداخت ت ا

به آسودگي بخوابد. خيلي از ظهر گذشته بود كه احمدك از خواب بيدار شد و سيمرغ بهش گفت:

«؟ اي جوون، هر چي از من بخواهي بهت ميدم. حالا بگو ببينم قصد كجا رو داري -»

«. ميخوام بكشور هميشه باهار برم -»

«؟ خيلي دوره، چرا اونجا ميري -»

«. آب زندگي را پيدا كنم تا بتونم برادرامو نجات بدم -»

ها، اينكار خيلي سخته . اول يه پر از من بكن و هميشه با خودت داشته باش، اگه روزي روزگاري بكمك من -»

محتاج شدي ب ه يك بهونه اي چيزي ميري روي پشت بام و پر منو آتيش ميز ني، من فورًا حاضر ميشم و ت ورو

«. نجات ميدم. حالا بيا رو بالم بشين

سيمرغ روي زمين نشست، احمدك يك پر از بالش كند و قايم كرد . بعد رفت روي بالهاي سيمرغ گرفت نشست و

او هم در هوا بلند شد.

وقتيكه سيمرغ احمدك را روي زمين گذاشت، آفتاب پشت قله كوه قاف ميرفت . در جلگه جلو او شهر بزرگي با

دروازه هاي با شكوه نمايان بود. سيمرغ با او خدانگهداري كرد و رفت.

تا چشم كار ميكرد باغ و بوستان و سبزه و آبادي بود و مردمان سرزنده اي كه مشغول كشت و درو بودند ديده

ميشدند. يا ساز ميزدند و تفريح ميكردند . جانوران آنجا از آدمها نميترسيدند . آهو بآرامي چرا ميكرد و خرگوش

در دست آدمها علف ميخورد، پرنده ها روي شاخه درختها آواز ميخواندند . درختهاي ميوه از هر سو سر درهم

كشيده بودند.

احمدك چند تا از آن ميوه هاي آبدار كند و خورد . بعد رفت سر چشمه اي كه از زمين ميجوشيد . يك مشت آب

بصورتش زد . چشمش طوري رو شن شد كه باد را از يكفرسخي ميديد . يكمشت آب هم خورد گوشش چنان شنوا

شد كه صداي عطسه پشه ها را ميشنيد . بطوري كه از زندگي مست و سرشار شد كه ني لبكش را در آورد و

شروع بزدن كرد . ديد يك گله گوسفند كه در دامنه كوه پخش و پلا بودند دورش جمع شد و دختر چوپاني مثل

پنجه آفتاب كه ب ه ماه ميگفت تو درنيا كه من در آمدم . با گيس گلابتوني و دندان مرواريدي دنبال گوسفندها آمد .

احمدك بيك نگاه يكدل نه، صد دل عاشق دختر چوپان شد و از او پرسيد:

«؟ اينجا كجاس -»

«. اينجا كشور هميشه باهاره » : دختر جواب داد

«؟ من بسراغ آب زندگي آمده ام چشمه اش كجاس -»

«. هميه آبها آب زندگيس، اين آب چشمه مخصوصي نداره -» : دختر خنديد و جواب داد

حس ميكنم ….مثه چيزي كه عوض شدم . همه چيز اينجا مثل اينكه در عالم » : احمدك بفكر فرو رفت و گفت

«. خوابه… چيزاييكه بچشم مي بينم هيشوقت نميتونستم باور بكنم

« ؟ مگه از كجا آمدي -» : دختر پرسيد

احمدك سرگذشت خودش را از سير تا پياز نقل كرد و گفت كه آمده تا آب زندگي واسه پدر و برادرهايش ببرد .

دختر دلش به حال او سوخت و گفت:

اينجا آب زندگي چشميه مخصوصي نداره . فقط در كشور كرها و كورها اين لقبو به آب اينجا دادن، اما اگه -»

«. برادرات حس آزادي ندارن بيخود وخت خودتو تلف نكن، چون آب زندگي بدردشون نميخوره

شايد هم كه اشتباه كرده باشم . از حرفهاي شما كه چيز زيادي سرم نميشه . همه چيز اينجا -» : احمدك جواب داد

«. مثه عالم خواب ميمونه… وانگهي خسته و مونده هسم بايد برم شهر

«. تو جوون خوش قلبي هسي. اگه مايل باشي منزل ما مثه منزل خودته -» : دختر گفت

قدم شما روي چشم ! بفرمايين -» : احمدك را با خودش بمنزل برد و بمادرش سفارش او را كرد . مادر دختر گفت

«. مهمون ما باشين و خستگي در بكنين

روز بروز عشق احمدك براي دختر چوپان زيادتر ميشد و چند روز را به گشت و گذار در شهر ورگ ذار كرد بعد

بيكاري دلش را زد، بالاخره آمد بمادر دختر گفت:

«. من خيال دارم يه كاري پيدا بكنم -»

«؟ چه كاره هسي -»

«. هيچي! دو تا بازو دارم، هر كاري كه شما بگين -»

«. نه، هر كاريكه خودت دلت بخواد و بتوني از عهده اش بر بيائي -»

«. تو شهر پدرم شاگرد عطار بودم و دواها رو ميشناسم -» : احمدك فكري كرد و گفت

«. پس دوا فروش سر گذرمون دنبال يه شاگرد ميگشت، اگه ميخوايي برو پيشش كار كن -» : مادر دختر جواب داد

«؟ البته چه از اين بهتر -» : احمدك گفت

حالا تو كه جوون تنبلي نيسي و تن بكار ميدي ازين ببعد اگه ميخوايي بي ا همينجا با ما زندگي -» : مادر دختر گفت

«. بكن

احمدك روزها ميرفت پيش دوا فروش كار ميكرد و شبها بخانه دختر چوپان بر ميگشت. كم كم با سواد شد و كار

مشتريهاي دوا فروش را راه ميانداخت و كارش هم بهتر شد و حتي چلينگري و نجاري را هم ياد گرفت، چون

پدرش نصيحت كرده بود كه يك كارو كاسبي هم بلد بشود . بعد سور بزرگي داد و دختر چوپان را بزني گرفت و

زندگي آزاد و خوشي با زن و رفقائي كه تازه با آنها آشنا شده بود ميكرد . اما تنها دلخوري كه داشت اين بود كه

نميدانست چه بسر پدر و برادرهايش آمده و هميشه گوش بزنگ بود و از هر مسافر خارجي كه وارد كشور

هميشه بهار ميشد پرسش هائي ميكرد و ميخواست از پدر و برادرهايش با خبر بشود، اما هميشه تيرش به سنگ

ميخورد. تا اينكه يك روز با يكي از مشتريهاي كور دوا فروش كه از كشور زرافشان آمده گرم گرفت و زير

پاكشي كرد. كوره باو گفت:

كفر نگو . زبونتو گاز بگير، اينكه تو سراغ شو ميگيري حسني قوزي نيس، پيغمبر ماس . سال پيش بود ب ه كشور -»

زرافشان اومد و معجزه كرد، يعني همه ما كه گمراه بوديم و از درد كوري رنج ميكشيديم نجاتمون داد و بهمون

دلداري داد وعديه بهشت داد و مارو از اين خجالت بيرون آورد و هميه مردم از جون و دل برايش طلا شوري

ميكنن. واسمون وعظ ميكنه و مارو راهنمائي ميكنه . حالا واسه اين نيومدم كه چشممو معالجه بكنم و از آب

زندگي اينجا احتياط ميكنم . چون با خودم باندازه كافي آب از كشور زرافشون آوردم، فقط اومدم يه جفت چش

اشاره كرد بخيكچه اي كه به كمرش آويزان بود. «. مصنوعي بگذارم

شست اح مدك خبردار شد و فهميد كه حرف درويش راست بوده . ديگر صدايش را در نياورد و از كسان ديگر هم

جويا شد و فهميد حسيني كچل هم در كشور ماه تابان مشغول چاپيدن و قتل و غارت مردمان آنجاست و حرص

بايد » : طلا و مال دنيا همه اين بدبخت ها را كور و اسير كرده . بحال برادرهايش دلش سوخت و با خودش گفت

رفيق بيشتر از يك ساله كه زير دس شما كار » : استاد دوا فروش كه آمد بهش گفت «! بروم اونارو نجاتشون بدم

ميكنم و از وختيكه در اين كشور اومدم معني زندگي و آزادي رو فهميدم . بي سواد بودم باسواد شدم، بي هنر

بودم چند جور هنر ياد گرفتم . كور و كر بودم چشم و گوشم در اينجا واز شد، لذت تنفس در هواي آزاد و كار با

تفريح رو اينجا شناختم . اما قول دادم، يعني پدرم از من خواهشي كرده، ميباس بعهد خودم وفا كنم . اينه كه اجازه

«. مرخصي ميخوام

اينكه چيزي نيس، مگه نميدوني كه آب اينجا رو تو كشور زرافش ون و ماه تابون آب زندگي ميگند » - : استاد گفت

و علاج كوري و كري اوناس؟ يه قمقمه از اين آب با خودت ببر همه شونو شفا ميدي . اما كاري كه ميخوايي بكني

خطرناكه، چون كورها و كرها دشمن سر زمين هميشه بهارند و بخون مردمش تشنه هسن . اونم واسيه اينكه ما

طلا و نقره رو نميپرستيم و آزادو نه زندگي ميكنيم . اما اونا بخيال خودشون اربابي و آقايي نميكنن مگه از دولت

«! سر كوري و كري مردمونشون

«. من اينا سرم نميشه، ميباس برم و نجاتشون بدم » : احمدك جواب داد

رويش را بوسيد و او هم از استا دش « تو جوون باهوشي هسي . شايد كه بتوني . بهر حال من سد راه تو نميشم »

خدانگهداري كرد. بعد رفت روي زن و بچه اش را هم بوسيد و بطرف كشور زرافشون روانه شد.

آنقدر رفت و رفت تا رسيد بسرحد كشور زرافشان . ديد چند نفر قراول كور با زره و كلاه خود و تير و كمان طلا

اوهوي ناشناس تو كي هستي و براي چي -» : آنجا دور هم نشسته بودند و بافور ميكشيدند . از دور فرياد كردند

«؟ اومدي

«. من يكنفر بنده خدا و تاجر طلا هسم و اومدم تا بمذهب جديد ايمان بياورم -» : احمدك جواب داد

«! آفرين بشير پاكي كه خورده اي، قدمت روچش -» : يكي از قراولان گفت

احمدك به اولين شهري كه رسيد ديد مردم همه كور . كثيف و ناخوش و فقي ر كنار رودخانه اي كه از بسكه

خاكش را كنده بودند گود شده بود نشسته بودند و با زنجيرهاي طلا به خانه شان كه كلبه هائي بيشتر شبيه لانه

جانوران بود بسته شده بودند . با دستهاي پينه بسته و بازوان گل آلود از صبح تا شام زير شلاق كشيكچي هائي

كه دائمًا پاسباني ميكردند طلا ميشستند . زمين بايره افتاده بود، پرندگان گريخته بودند، درختها خشكيده بود . تنها

تفريح آنها كشيدن وافور و خوردن عرق بود . دلش ب ه حال اين مردم سوخت ني لبكش را در آورد و يك آهنگي

كه در كشور هميشه بهار ياد گرفته بود زد . گروه زيادي دورش جمع شدند . برايش كيسه هاي پر از خاك طلا

من احتياجي به طلاي شما ندارم، بگذاريد شمارو از » : آوردند و بخاك افتادند و سجده كردند. احمدك به آنها گفت

«. زجر كوري نجات بدم، من از كشور هميشه بهار اومدم و آب زندگي با خودم آوردم

در ميان آنها ولوله افتاد، بالاخره دسته اي از آنها حاضر شدند . احمدك هم قمقمه اش را در آورد و آب زندگي

بچشمشان ماليد، همه بينا شدند . همينكه چشمشان روشن شد از وضع فلاكت بار زندگي خودشان وحشت كردند

و بناي مخالفت را با پولدارها و گردن كلفت هاي خودشان گذاشتند . زنجيرها را پاره كردند، داد و قال بلند شد و

نطق هاي حسني را كه با حروف برجسته منتشر شده بود سوزاندند . خبر ب ه پايتخت رسيد حسني و شاه

فورًا فرمان داد «! از آب زندگي پرهيز بكن » : دستپاچه شدند . حسني ياد حرف ديبك توي چاه افتاد كه باو گفته بود

همه كسانيكه بينا شده اند و مخصوصًا آن كافر ملحدي كه از كشور هميشه بهار آمده تا مردم را از راه دنيا و

دين گمراه كند بگيرند و شمع آجين بكنند و دور شهر بگردانند تا مايه عبرت ديگران بشود.

در كوچه و بازار جارچي افتاد كه هر حلالزاده اي شير پاك خورده اي احمدك را بگيرد و بدست گزمه بدهد پنج

«! اشرفي گرفتني باشد

از قضا كسي كه احمدك را گرفت يك تاجر كر برده فروش از اهل كشور ماه تابان بود . همينكه ديد احمدك جوان

قلچماقي است به جواني او رحم آورد و بعد هم طمعش غالب شد، چون ديد ممكن است خيلي بيشتر از پنج اشرفي

برايش مشتري پيدا بكند . اين شد كه صدايش را در نياورد و فرداي آن روز احمدك را براي فروش با غلامها و

كنيزها و كاكا سياها و دده سياها به بازار برده فروشان برد . اتفاقًا يك تاجر كر ديگر از اهالي ماه تابان كه تنه

توشه احمدك را پسنديد به قيمت بيست اشرفي او را خريد و فردايش با قافله روانه كشور ماه تابان شد.

سر راه احمدك ميديد كه بارهاي شتر مملو از ب غلي عرق و لوله هاي ترياك و زنجيرهاي طلا بود كه از كشور

ماه تابان مي بردند تا اينكه بالاخره وارد كشور ماه تابان شدند . به اولين شهري كه رسيدند احمدك ديد اهالي

آنجا هم بدبخت و فقير بودند و شهر سوت و كور بود و همه مردم بدرد كري و لالي گرفتار بودند زجر ميكشيدند

و يك دسته كر و كور و احمق پولدار و ارباب دسترنج آنها را ميخوردند . همه جا كشتزار خشخاش بود و از

تنوره كارخانه هاي عرق كشي شب و روز دود در ميآمد . در آنجا نه كتاب بود نه روزنامه و نه ساز ونه آزادي .

پرنده ها از اين سرزمين گريخته بودند و يك مشت مردم كر و لال د ر هم ميلوليدند و زير شلاق وچكمه جلادان

خودشان جان ميكندند . احمدك دلش گرفت، ني لبكش را در آورد و يك آواز غم انگيز زد . ديد همه با تعجب باو

نگاه ميكنند، فقط يك شتر لاغر و مردني آمد بسازش گوش داد.

احمدك واسه اين مردم دلش سوخت و آب زندگي بخورد چند نفرشان داد. گوششان شنوا شد و زبانشان باز شد

و سر و گوششان جنبيد . بارهاي طلا را در رودخانه ريختند و در همانشب چندين كارخانه عرق كشي را آتش

زدند و كشتزارهاي ترياك را لگد مال كردند.

خبر كه به پايتخت رسيد حسيني كچل غضب نشست و فرمان دستگير كردن احمدك را داد، و قراول و گزمه توي

شهر ريخت و طولي نكشيد كه احمدك را گرفتند و كند و زنجير زدند و قرار شد كه او را شمع آجين كنند و در

كوچه و در بازار بگردانند تا عبرت ديگران بشود.

احمدك گوشه سياه چال غمناك گرفت نشست و بحال خودش حيران بود، ناگهان در باز شد و دو ساقچي با پيه

عمو » : سوز روشن برايش غذا آورد . احمدك يادش افتاد كه پر سيمرغ را با خودش دارد . به دو ساقچي گفت

زندانبان كه كر بود «. جون ميدونم كه امشب منو ميكشن پس اقلا بگذار بروم بالاي بوم نماز بگذارم و توبه بكنم

ملتفت نشد . بالاخره باو فهماند و زندانبان جلو افتاد و او را برد پشت بام . احمدك هم پر سيمرغ را در آورد و با

پيه سوز آتش زد و يك مرتبه آسمان غريد و زمين لرزيد و ميان ابر و دود يك مرغ بزرگ آمد و احمدك را

گذاشت روي بالش و د برو كه رفتي بطرف كوه قاف و پرواز كرد.

مردم كشور ماه تابان را ميگوئي هاج و واج ماندند . فورًا چاپار راه افتاد ا ين خبر را به پايتخت رسانيد . حسيني كه

اين خبر را شنيد اوقاتش تلخ شد بطوري كه اگر كاردش ميزدند خونش در نميآمد و فهميد كه همه اين آل

وآشوبها از كشور هميشه بهار آمده است و اين كشور علاوه بر اينكه داد و ستد طلا را منسوخ كرده بود براي

همسايه هايش هم كارشكني ميكر د و بدتر از همه ميخواست چشم و گوش رعيتهاي او را هم باز بكند ! ياد حرف

سه كلاغ افتاد كه گفتند اگر بخواهد حكمراني كند بايد از آب زندگي بپرهيزد و حالا از كشور هميشه بهار آب

زندگي براي رعيتهايش سوغات ميآوردند، از اين جهت بر ضد كشور هميشه بهار علم طغيان بلند كرد و زير جلي

با كشور زرافشان ساخت و پاخت و بند و بست كرد و مشغول ساختن نيزه و گرزه و خنجر و شمشير و تير و

كمان طلا شدند و قشون را سان ميديدند.

حسني قوزي هم در كشور زرافشان نطقهاي آتشين بر ضد كشور هميشه بهار ميكرد و مردم را بجنگ با آنها

دعوت ميكرد . بالاخره اع لان جهاد داد . حسيني كچل هم همان روز مثل برج زهر مار غضب نشست و لباس سرخ

ما هميشه خواهان صلح و سلامت مردم بوديم، اما مدتهاس كه » : پوشيد و اعلان جنگي باين مضمون صادر كرد

كشور هميشه باهار انگش تو شير ميزنه و مردم مارو انگلك ميكنه . مث ً لا پارسال بود كه يك سنگ آب زندگي از

سر حدشون تو كشور ما انداختند، پيارسال بود كه يه تيكه ابر از قله كوه قاف آمد آب زندگي باريد و يه دسته

مردم چشم و گوششون واز شد و زبون درازي كردن اما بتقاصشون رسيدن . موش بهنبونه كار نداره هنبونه با

موش كار داره ! امسال احمدك را برايمون فرستادن . پس دود از كنده پا ميشه ! كشور هميشه باهار هميشه دشمن

پول بوده، ظاهرًا با ما دوس جون جونيه اما زير زيركي موشك ميدوونه ميخواد چشم و گوش رعيتو واز بكنه و

صلح و صفاي دنيا را بهم بزنه . ما و كشور زرافشون كه همسايه و دوس قديمي ماس ميباس تخم اين آل و

آشوب راه بندازها رو ور بيندازيم و دشمناي طلا را نيست و نابود كنيم . زنده باد كوري و كري كه راه بهشت و

«! زندگي ابدي رو براي مردم و عيش و عشرتو براي ما واز ميكنه، و بعهده ماس كه دشمناي طلا رو از بين ببريم

حسيني با سر انگشتش پاي اين فرمان را مهر زده بود.

مطابق اين فرمان و اعلا ن جهاد حسني، كشور ماه تابان و كشور زرافشان بكشور هميشه بهار شبيخون زدند و

لشكر كور وكر از هر طرف شروع به تاخت وتاز كردند.

اما اين دو كشور براي اينكه قشونشان مبادا از آب زندگي بخورند و يا بصورتشان بزنند و چشم و گوششان باز

بشود پيش بيني كردند و قرار گذاشتند در شهرهائي كه قشون كشي ميكردند فورًا آب انبارهائي بسازند و از آب

گنديده پساب طلاشوئي اين آب انبارها را پر بكنند و بخورد قشونشان بدهند و هر سرباز يك مشت از آن آب با

خودش داشته باشد و مثل شيشه عمرش آن را حفظ بكند و اگر مشك آبش را از دست ميداد بجرم اينكه از آب

زندگي خورده فورًا كشته شود.

كشور هميشه بهار كه از همه جا بيخبر نشسته بود و ايلچي هاي همسايه هايش تا ديروز لاف دوستي و رفاقت با

اينها ميزدند، يكه خورد و دستپاچه قشوني آماده كرد و جلو آنها فرستاد . قشون كور و كر مثل مور و ملخ در

شهرهاي هميشه بهار ريختند و كشتند و چاپيدند و تاراج كردند و خاك شهرها را توبره ميكردند و زوركي ترياك

و عرق و طلا بمردم ميدادند و اسيرها را به بندگي بشهر خودشان ميبردند.

احمدك هم تير و كمانش را برداشت و بجنگ رفت و كمين نشست . سرداران كور و كر جفت جفت بغل هم

مينشستند تا كرها براي كورها ببينند و كورها براي كرها بشنوند . احمدك نشانه مي گرفت و تير بمشك آب آنها

ميزد و بعد با چند نفر از رفقايش شبانه آب انبارهاي آنها را با وجودي كه پاسبانهاي كور وكر بالاي برج و بارو

آنها را ميپائيدند درب و داغون كرد و تمام آبي كه براي قشونشان آورده بودند هرز رفت.

جنگ طول كشيد و چنان مغلوبه شد كه خون ميآمد ولش ميبرد . اما از آنجائيكه اسلحه هاي كشور زرافشان و ماه

تابان تاب اسلحه فولادين كشور هميشه بهار را نياورد، قشونشان از هم پاشيد و مخصوصًا چون آب انبارهاي

آنها خراب شد و آبش هرز رفت اين شد كه قشون آنها مجبور شد كه از آب زندگي هميشه بهار بخورند و چشم

و گوششان باز شود و بزندگي نكبت بار خودشان هوشيار شدند و يكمرتبه ملتفت شدند كه تا حالا دست نشانده

يكمشت كور و كر و پول دوست احمق شده بودند و از زندگي و آزادي بوئي نبرده بودند. زنجيرهاي خود را پاره

كردند، سران سپاه خود را كشتند و با اهالي كشور هميشه بهار دست يگانگي دادند . بعد بشهرهاي خودشان

برگشتند و حسني قوزي و حسيني كچل و همه مير غضبهاي خودشان را كه اين زندگي ننگين را براي آنها

درست كرده بودند بتقاص رسانيدند و از نكبت و اسارت طلا آزاد شدند.

احمدك هم اين سفر با زن و ب چه اش رفت پيش پدرش و ب ه چشمهاي او كه در فراقش از زور گريه كور شده بود

آب زندگي زد، روشن شد و بخوبي و خوشي مشغول زندگي شدند.

همانطوريكه آنها بمرادشان رسيدند شما هم بمرادتان برسيد!

قصه ما بسر رسيد كلاغه بخونه اش نرسيد!

پايان

رمان

رمان

ماهنامه

رمان شما

پاورقی

رمان

دسته اول

دسته دوم

دسته سوم

دسته اول

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

قسمت چهارم

قسمت پنجم

قسمت ششم

نام رمان:

به انتظارت خواهم ماند

نویسنده:

مریم جعفری

خلاصه رمان:

رمان درمورد دخترپسری هست که یه عشق آتشین دارن وبخاطر اختلافات شدید دو خانواده .....

پیشنهادمیکنم این رمان بسیار زیبارا از دست ندهید.

_________________

بازهم مثل همیشه منتظرنظرات وپیشنهادات شماعزیزان ودوستان خوبم هستیم

_______________-

بنام خالق زیبایی ها

فصل اول

تهران سال 1354

در زندان انفرادي در حاليكه سالها روغن نخورده بود با سرو صداي زيادي به روي زنداني باز شد ناگهبان جوان با

صدايي خشن و رسا گفت:

-سيامك لطفي؟بلند شو بيا بيرون

زنداني پرسيد:

-منو كجا مي بريد؟

نگهبان خونسرد و محكم گفت:

-تو ازاد شدي

سيامك از جا برخاست به طرف در رفت و طول راهرو همراه نگهبان به راه افتاد چند تن از زنداني ها با حسرت رفتن او

را نظاره ميكردند يكي از انها با صداي بلند فرياد زد:

-رفيق وقتي رفتي بيرون از قول ما ازادي رو ببوس و ديگري گفت:بهت عفو زدند چون هنوز چند سال ديگه مانده

و سيامك بي انكه به جانب چپ يا راست نگاه كند خاموش و ساكت همراه نگهبان قدم بر ميداشت

نگهبان از ميان چند در او را با مجوز عبور داد و انگاه جلوي اتاق رئيس ايستاد و در زد وقتي اجازه ورود گرفت زنداني را

قبل از خودش داخل اتاق هل داد و خود عقبتر ايستاد رئيس با صداي تو دماغي گفت:بيا جلوتر

سيامك در سكوت اتاق كه تنها صداي دمپايي او به گوش ميرسيد به طرف ميز قدم برداشت و جايي جلوي چشم رئيس

زندان ايستاد رئيس سر بدون مويش را از روي پرونده بلند كرد به او نگريست و انگاه گفت:

-سيامك لطفي تو محكوم به سي سال زندان بودي ولي به علت خوشرفتاري با 5 سال تخفيف ازاد شدي بيا بگير اين

ساك لباسها و وايل توست اميدوارم ديگه تو رو اينجا نبينم

سيامك وسايلش را بداشت و به اتاق مجاور رفت تا اماده شود شلوارش را عوض كرد و پيراهنش را در اورد روي ان

نوشته شده بود شماره 04562 اين شماره او بود و همه او را با اين شماره ميشناختند بيست و پنج سال در اين دخمه ها و

زندانهاي انفرادي كم نبود ولي او با ان ساخته بود چون ميخواست زنده بماند و هميشه مي انديشيد اگر بيشتر از اين هم

بود باز تحمل ميكرد

چشمان خسته اش به اينه افتاد و از فرط حيرت كيفش به زمين افتاد

-اين منم؟سيامك؟پس چرا اين قيافه را به خود گرفته ام؟من هرگز اينقدر پير نبوده ام؟به ياد نمي اورم موهايم سپيد

بوده باشد و صورتم اينهمه پير و چروكيده

اشك در ديدگانش حلقه زد انيشيد جواني ام را گم كرده ام انگار جوان نشده پير شده ام وقتي وارد اين مكان شدم تنها

بيست و پنج سال داشتن و حالا..

نگهبان در اتاق را باز كرد و به او كه جلوي اينه ماتش برده بود و ناباورانه دست به صورتش ميكشيد گفت:

-اهاي عمو مگه خيال نداري بري؟

سيامك خم شد كيفش را برداشت و به طرف در رفت نگهبان گفت:

-بيا اين دفتر رو هم توي سلولت جا گذاشته بودي سيامك دستش را به طرف دفتر برد و ان را گرفت انگاه بي هيچ

سخني راه افتاد در بزرگ زندان باز شد و او با ديدن ازادي همه وجودش لرزيد براي لحظاتي چشمانش را بست شايد

هم ميخواست مردانه با چكيدن اشك هايش مبارزه كند و شايد هم ميخواست يكباره چشمش را به روي دنيا باز نكند

ديده از هم گشود و نگريست سبز همان سبز بود و ابي همان ابي و مردم هم همان مردم كه به سرعت به اين سو و ان

سو ميرفتند ناخوداگاه به روي همه چيز لبخند زد اما اين لبخند تلخ بود و او به خوبي تلخي اش را حس مي كرد به

ساعتش نگاه كرد خوابيده بود به ساعت ميدان مقابلش نگريست اين اغاز يكي ا روزهاي مطبوع بهاري بود براي دقايقي

روي نيمكت ميدان نشست انگار ميخواست به اين وسيله خستگي بيست و پنج ساله را رفع كند روزهايي را به ياد اورد

كه با دسته قاشق روي ديوار سيماني سلول علامت زده و كنج ديوار به حكم غير عادلانه دادگاه انديشيده بود همان حكم

غير عادلانه اي كه سبب شده بود بهترين سالهاي زندگي اش را ميان اوباش و دزدان و قاتلان بگذراند در حاليكه براي

خودش كسي بود و همه از خانواده انها شناخت و برداشت خوبي داشتند از خود پرسيد:

-به راستي چه شد؟چرا اينگونه شد؟من اين همه سال از انديشيدن گريختم نميخواستم فكر كنم دستم به خون انساني

الوده شده انسان؟او انسان نبود بلكه مثل پدر ديو سيرتش يك حيوان بود حيواني درنده خو كه در لباس انسان فرو رفته

بود او با ابروي خانواده من بازي كرده بود و عفت خواهرم را لكه دار نموده بود اما از انجايي كه قاضي را با پول خريده

بود تبرئه شد

سيامك از جا برخاست و به طرف خيابان رفت و جلوي يكي از تاكسيها را گرفت:

-ترمينال

تاكسي ايستاد و او سوار شد و راننده به راه افتاد از ايينه چند بار به سيامك نگريست و بالاخره طاقت نياورد و پرسيد:

-داداش مهمان بودي؟

سيامك سرد و محكم گفت:

-اره

راننده از رو نرفت و دوباره چرسيدد:

-چند سال

سيامك كلافه گفت:

-بيست و پنج سال

راننده كه جواني شر و شوري به نظر ميرسيد قوطي سيگارش را به او تعارف كرد گفت:

بزن روشن شي

سيامك دستش را پس زد و گفت:

-سيگاري نيستم

راننده كه از تعجب دهانش باز مانده بود پرسيد:

-بعد از بيست و پنج سال توي زندان بودن مگه ميشه؟

سيامك در حالبيكه بيرون را نگاه ميكرد گفت:

-حالا كه شده

راننده گفت:

-ببينم نكنه تو از اون هايي هستي كه از بدشانسي لاي اينا قر خوردي؟اگه اينطوره كه حسابي باختي

سيامك بي انكه پاسخ او را بدهد ديده بر هم گذاشت و راننده هم دست از سوال كردن برداشت اين سكوت به سيامك

فرصتي داد تا بار ديگر متن نامه همسرش را به ياد اورد

سيامك همه چيز روبراهه فقط نميدانم تو چرا نمي گذاري به ديدنت بياييم برادرت به من و سياوش خيلي محبت ميكند

و همه بي صبرانه منتظرند كه تو باز گردي يكي از عكس هاي سياوش را بريت فرستادم همانطور كه خواسته بودي او

حالا سال سوم رشته موسيقي است اگر عكسش را ببيني تاييد ميكني او درست به خودت شبيه است ما پس از رفتن تو

همه زندگيمان را به برادرت مديونيم او بين بچه هاي خودش و سياوش هيچ فرقي نميگذارد نوشته بودي احتمال داره

عفوت كنند پس اگر چنين شد خبر بده به استقبالت بيايي

اكنون كه اين نامه را مينويسم سياوش و برادت كيهان سلام ميرسانند ازت خواهش ميكنم نگران ما نباش و مراقب

خودت باش

همسرت زهره

سيامك ديده از هم گشود در كيفش را باز كرد و عكس سياوش را بيرون كشيد درست مثل خودش بود فقط او سيبيل

نداشت با خود گفت:شرط ميبندم كله شق و يك دنده است و زهره هرگز از دست او قرار ندارد گو اينكه هرگز از

اذيتهايش برايم چيزي ننوشت

عكس را بالا گرفت و بوسيد دلش ميخواست خانه بود و او را محكم به خود ميفشرد فكر كرد چه موهاي نرمي ميتوانم

انها را زير دستانم حس كنم وقتي كه ميرفتم او سه سالش بود چقدر دنبالم دويد و گريه كرد اما بالاخره سالهايي جدايي

تمام شد و من دارم به خانه بازميگردم به شيراز زادگاهم چه اندوهي كه حتي نتوانستم در مراسم خاكسپاري پدرو مادرم

شركت كنم نامه ها ميرسيد كه انها فوت كردند و من در سلولم تنها اشك ميريختم

راستي من اينهمه سال خيلي گريه كردم انقدر كه فكر كنم با يك دريا برابري كند و اگر جمع ميشد شايد در ان غرق

ميشدم

در افكارش غرق شده بود كه راننده گفت:

-اين هم تريمنال داداش

سيامك پرسيد:

-چقدر ميشه؟

راننده با لبخند گفت:

-مهمون من باش

سيامك گفت:

-چقدر ميشه؟

راننده گفت

-يك تومن

سيامك با تعجب گفت

-يك تومن؟

راننده گفت:راس راستي مثل اينكه خيلي از دنيا عقبي داداشم بيست و پنج سال گذشته تو هنوز تو فكر يه قرون

دوهزاري؟

سيامك كه اصلا حوصله نداشت يك تومن به راننده داد و از ماشين پياده شد و به طرف ترمينال به راه افتاد سوار

اتوبوس شد ولي بعد پشيمان شد و سوار يكي از شخصي ها شد و به راننده كه دنبال مسافر ميگشت گفت:

-بيا بريم اقا دربستي ميخوام

راننده نگاهي به سرتا پاي سيامك اناخت و سپس سوار شد و براي اطمينان پرسيد

-تا شيراز دربستي ميخواهيد؟

سيامك گفت:

-مگه من چيزي غير از اين گفتم؟

راننده گفت:

-نه اقا اخه خيلي كم از اين كارها ميكنند

ماشين به راه افتاد و سيامك بي هيچ سخني به تماشا مشغول شد ادمها خيلي عوض شده بودند حتي از لحاظ فرم لباس

بيست و پنج سال تحمل تنهايي سبب نشده بود اتش خشم او خاموش شود هنوز هم خشمگين بود و بر اين عقيده بود

كه حكم او غير عادلانه بوده حركت گهواره وار ماشين او را به بيست و پنج سال پيش برد به سال 1329 به ان روزهاي

گرم تابستان شيراز

***

انها خانواده خوشبختي بودند سيامك چهار سال بود كه ازدواج كرده بود و داراي يك پسر بود كه نامش را سياوش

گذاشته بود

سيامك و زهره و سياوش در خانه بزرگ پدرش زندگي ميكردند و همه د كنار يكديگر روزهاي خوب و خوشي را مي

گذراندند كيهان هم با همسر و سه فرزندش دذر ان خانه ميزيست و در كنار انها پدر و مادر پيرشان همراه با خواهر

كوچكشان حضور داشتند پدر سيامك كارخانه دار بود و هر دو پسرش هم در جوار خودش كار ميكردند

او در كارخانه اش با مردي به نام رضا شريك بود كه او هم دو پسر داشت و انها را زير بال و پر خود گرفته بود سالهاي

شروع شراكت خوب بود اما رفته رفته اختلافات بالا گرفت و كار به جدايي كشيد پدر سيامك سهم كارخانه رضا را خريد

و خود صاحب كارخانه شد

انها چندان هم از يكديگر بي خبر نبودند ميدانستند رضا با دو پسرش كارخانه ريسندگي ديرگ خريده و مشغول به كار

است پدر ها با يكديگر سلام و عليكي داشتند ولي پسرها سايه يكديگر را با تير ميزدند

چند ماه از اين قضيه گذشت تا باي خواهر سيامك خواستگار مناسبي پيدا شد همه با اين وصلت موافق بودند ولي خواهر

ساز مخالف ميزد

هر كدام به سهم خود با او صحبت كردند ولي پاسخ او همان بود كه بود او نه تنها ان خواستگار را در كرد بلكه هر

خواستگار ديكري هم ميامد جواب منفي ميداد مادر بسيار اندوهگين و ناراحت بود و خواهر سيامك سهلا نام داشت در

خود فرو رفته مينمود و تنها در پاسخ به اصرار اطرافيان ميگريست و سكوت مي نمد بالارخ روزي از روزها قضيه روشن

شد

ماجرا از اين قرار بود:مادر كه براي اوردن رخت ها به حياط بزرگ خانه رفته وبد از فاصله دور سهيلا را ديد كه با مرد

جواني مشغول گفتگو است كمي نزديكتر رفته بود بلكه صداي انها را بشنود كه مرد جوان را شناخته بود او پسر دومي

رضا فريدون بود سهيلا گريه ميكرد و او ميگفت

-حالا چرا گريه ميكني؟مكيخواهي ابروي خودت و مرا ببري؟بيا اين پول را بگير و ديگه هم سراغ من نيا

سهيلا گفت:

-ولي فريدون من چكار كنم؟برادرهايم اگر بفهمند منو ميكشند

فريدون گفت:

-لزومي نداره بفهمند دوما مگه تو از حال من خبر نداري؟من نميتونم روي حرف بابام و خان داداشم حرف بزنم واسه

من رفتند خواستگاري و امروز و فرداست كه دامادم كنند

سهخيلا پاهاي فريدون را گرفت و با گريه گفت:

-فريدون تو رو خدا منو به اين حال و روز نگذار تو به من قول دادي رسم مروت اين نيست من خودم را زن تو ميديدم

فريدون پاهايش را عقب كشيد و گفت:

-اه تو هم كه همش ابغوه ميگري ميخواستي اين فكر را ان موقع بكني تاه حالا گيرم كه من اومدم خواستگاري برادرات

كه چشم ديدن منو ندارن

سهيلا ملتمسانه گفت:

انها با من من راضي اشان ميكنم

فريدون سهيلا را به عقب هل داد و گفت:

-اي بابا عجب گيري افتاديم مادر و پدر من قبول نمي كنند ديگه بايد بروم خداحافظ

سهيلا دنبالش دويد ولي او به سرعت از خانه خارج گرديد و مادر از شنيدن اين گفتگو نقش زمين شد

فصل 2

هر دو تا عروس مثل پروانه دور مادرشوهر ميچرخيدند و پسرها دنبال دكتر رفته بودند . سهيلا هم درحاليكه دست

مادرش را به دست گرفته بود گريه ميكرد و مدام مي پرسيد :

مادرجون چي شده ؟ آخه تو چت شده ؟

بالاخره دكتر آمد و به او مسكني تزريق كرد و درپاسخ به سوال پسرها گفت:

شوك ! فقط هول كرده ! يا چيزي ديده يا چيزي شنيده . فقط بگذاريد استراحت كنه ؛ هيجان براش خوب نيست .

همه نگران و منتظر بودند تا اينكه پس از گذشت يك ساعت مادر به هوش آمد. ديده كه ازهم باز كرد و قيافه ي گريان

سهيلا را ديد ميان گريه گفت :

تو چكار كردي دختر ؟ آبروي مارو بردي ؟ چرا زودتر به من نگفتي ؟

حاضران حيرتزده به سهيلا و مادر مينگريستند . بالاخره كيهان كه برادر بزرگتر بود به مادر نزديك شد و با مهرباني

پرسيد :

حالتون چطوره مادر ؟

مادر با گريه گفت :

كمرم شكسته ؛ عمري با آبرو زندگي كرديم آن وقت اين دختر آبروي مارو برد .

كيهان به سهيلا نگريست و چيزي دستگيرش نشد .ولي سيامك مثل شير زخمي به سهيلا حمله كرد و گفت :

مادر چي ميگه ؟ هان ؟ چي شده ؟

سهيلا بي آنكه زحمت فرار كردن به خود بدهد تنها گريه ميكرد. زهره به طرف سيامك رفت و گفت :

سيامك ولش كن. تو الان عصباني هستي .

سيامك ؛ زهره را به عقب هل داد و دوباره سوالش را تكرار كرد. جو همچنان ناآرام بود كه پدروارد خانه شد. همه

موقتي ساكت شدند اما آنقدر اين آرامش مصنوعي بود كه حتي پدرهم متوجه شد . لحظاتي به جمع نگريست و سپس

پرسيد :

چي شده ؟

سهيلا بي مقدمه بناي گريه را گذاشت و دوان دوان به اتاقش رفت .سيامك از خشم ميلرزيد و كيهان با نقاب خويشتن

داري به پدر گفت :

شما خسته ايد پدر برويد استراحت كنيد .

اما پدر به سيامك نزديك شد و پرسيد :

چي شده پسرم ؟ چرا مثل مار زخمي به خودت مي پيچي ؟

سيامك چندبار اراده كرد دهانش را باز كند .ولي نشد ؛ لاجرم ازاتاق خارج شد و به حياط رفت و روي اولين پله نشست .

كيهان پدر حيرانش را به حال خود گذاشت و نزد مادرش رفت و او را كه بي صدا گريه ميكرد دلداري داد و گفت :

مادر شما كه آن حرفها را جدي نگفتيد ؟

مادر ميان گريه گفت :

خودم با چشمانم ديدم ..

كيهان پرسيد :

چي كسي رو ديديد ؟

مادر با اندوه گفت :

اونو ؛ پسر رضا ؛ پسر دومش فريدونو . مار توي آستين خودمان پرورش داديم .

كيهان از جا بلندشد . مادر پرسيد :

كجا ميري ؟

كيهان گفت :

ميروم سراغش ، بايد توضيح بده !

مادر دستش را گرفت و گفت :

ميخواهي آبروي پدرت را ببري ؟ توكه مثل سيامك عجول نبودي . بگذار فكركنيم و عاقلانه تصميم بگيريم .

كيهان لحظاتي مردد به مادر پريده رنگش نگريست و سپس خودش را لبه ي تخت مادر رها كرد و سرش را با دست

پوشاند . مادر سرخم شده اش را نوازش نمود و گفت :

ميدونم بار اين اندوه بيقرارت كرده ولي پسرم ؛ عجله چاره ي كار نيست . بگذار با پدرت هم صحبت كنيم .

كيهان اندوهگين گفت :

پدر از غصه ي اين مصيبت دق خواهد كرد .

زهره و نسرين آرام نزد سهيلا رفتند تا او را دلداري دهند. او به محض ديدن نسرين و زهره بغضش دوباره تركيد . آن

دو سرش را نوازش كردند و زهره گفت :

اينقدر بي تابي نكن سهيلا . بالاخره اتفاقي است كه افتاده ؛ بايد به فكر چاره بود .

سهيلا ميان گريه گفت :

من ديگه چاره اي جز مرگ ندارم . من آبروي خانواده ام را برده ام .

نسرين گفت :

همه آدمها اشتباه ميكنند . با مردن تو كه چيزي درست نميشه . كيهان و سيامك ميخواهند بروند صحبت كنند.بگذار

ببينم چي ميشه ؟

آن شب با روشن شدن قضيه ؛ سيامك ميخواست در را بشكند و به قول خودش لكه ي ننگ خانواده يعني سهيلا را از

بين ببرد ؛ ولي ديگران مانعش شدند. پدر از فرط اندوه كمرش تا شده بود و توان حرف زدن نداشت . بالاخره تصميم

گرفتند كه سه مردخانواده براي گفتگو با آنها به خانه شان بروند .

در روز مقرر سيامك و كيهان به اتفاق پدرشان راهي خانه ي آنها شدند.پسربزرگ رضا اجازه ي ورود به آنها نميداد ولي

سيامك او را كنار زد و هرسه وارد خانه شدند.

رضا به صورت مصلحتي به پسربزرگش فريبرز تشر زد و گفت :

بچه اينها از دوستاي قديمي من هستند. تو حق نداري باهاشون اينطوري رفتار كني .

بعد هم به شريك قديمي اش و پسرهايش خوشامد گفت و اضافه كرد :

چه عجب ؛ يادي ازما كردي رفيق ؟

پدر سيامك گفت :

من براي احوالپرسي به اينجا نيامده ام .

رضا گفت :

پس براي چي آمدي ؟ مي بينم كه لشكر سلم و تو را هم آوردي .

كيهان ؛ سيامك را كه ميخواست ازجا بلندشود آرام كرد و آن گاه گفت :

گوش كن ؛ ما آمديم فريدون را ببينيم .

رضا خونسرد درحاليكه پيپ ميكشيد گفت :

فكركنم پدرش منم.بااون چيكار داريد ؟

سيامك گفت :

باخودش كار داريم.

رضا كه آنها را عصباني مي ديد گفت :

مگه اون چكار كرده ؟

هرسه ساكت شدند.كيهان گفت :

اگه مرده بگو خودشو قايم نكنه. مثل مرد بياد جلو تاباهم حرف بزنيم .

رضا عصباني ازجابرخاست و به كيهان گفت :

گوش كن جوان ؛ فريدون بزرگترداره ! حرفي داريد به من بگين .

كيهان گفت :

اگر تو بزرگترش بودي ولش نميكردي تا با آبروي مردم بازي كنه .

فريبرز به طرف كيهان حمله برد ؛ سيامك خودش را جلو انداخت و گفت :

بايد از روي نعش من رد بشي تا بتوني دست كثيفت را به برادرم بزني .

فريبرز و سيامك باهم گلاويز و پدر سيامك و كيهان آنها را از هم جدا كردند .

پدر سيامك گفت :

باباجان بياييد بنشينيم عاقلانه باهم صحبت كنيم .

رضا گفت :

موافقم . اين شما بوديد كه بي مقدمه ريختيد توي خانه ي من و يقه ي پسرم را گرفتيد .

پدرسيامك گفت :

من از طرف پسرهام معذرت ميخواهم .ببين رضا من و تو سالها باهم نون و نمك خورديم.باهم كار كرديم؛ عرق

ريختيم؛ من شاهد ازدواج تو بودم ؛ شاهد بزرگ شدن بچه هايت . حالا اتفاقي است كه افتاده آنها جواني و ناداني كردند

. آبروي من و آبروي توست بهتره دست آنها را در دست هم بگذاريم .

قبل ازاينكه رضا حرفي بزند مادر فريدون از پله هاي طبقه ي دوم در حال پايين آمدن گفت :

چي ميگين ؟دست كي رو بگذاريم توي دست فريدون ؟!

پدر سيامك سلامي داد و گفت :

دختر من و فريدون شما .

صداي خنده ي رضا لرزه بر اندام آنها افكند.انگار سوهان به گوشت آنها ميكشيدند بالاخره كيهان گفت :

خنده ات را تمام كن آقا رضا. حرف پدرم كاملا جدي بود.پسرتان يك اشتباهي كرده بايد پاش بايسته .

رضا ميان خنده گفت :

اين احمقانه ترين حرفيه كه تا به حال شنيدم .

سپس مادر فريدون گفت :

ازكجا معلوم پسر من اين اشتباه را كرده ؟

سيامك با عصبانيت ازجا برخاست و كيهان او را سرجايش نشاند وبه همسر رضا گفت :

اگر خود فريدون بياد حتما تاييد ميكنه .

همسر رضا گفت :

مگه فريدون سرخود ميتونه تصميم بگيره ؟ مادرش منم ؛ پدرش هم حي و حاضره .من هم دختري را نمي گيرم كه

نجابتش زير سواله .

پدرسيامك لا اله الا الله گفت وبه سكوتش ادامه داد .

سيامك مهر سكوت از دهان برداشت و گفت :

يا آن نامرد راكه مثل زنها خودش را قايم كرده بياوريد يامن خودم او را بيرون ميكشم .

همسر رضا به رضا گفت :

اينها اينجا آمدند براي چي ؟ كم بود كارخانه را مفت و مسلم بهشون دادي حالا آمدند لكه ي ننگشان را هم به ما

بچسبانند ؟ يا بيرونشون كن يا پليس خبركن.

سيامك گفت :

حيف كه يك زني وگرنه ...

فريبرز جلو آمد و گفت :

وگرنه چي ؟ جوجه !

زد و خورد بين آن دو در گرفت و بالاخره با دخالت كيهان و پدرش ازهم جدا شدند.

پدر به دو پسرش گفت :

بيايد برويم. اصلا ازاول آمدنمان به اينجا اشتباه بود؛ بايد يكراست مي رفتيم سراغ قانون ! ميان ما قانون بايد قضاوت

كنه .ميخواستم آبروريزي نشه ؛ حالا كه شد ديگه فرقي نميكنه .

رضا پوزخندي زد و گفت :

برو حاجي ؛ برو بلكه قانون كمكت كنه . برو كه خدا روزي ات را جاي ديگه حواله دهد. اين وصله ها به ما نمي چسبه ..

آنها با سرافكندگي ازخانه ي رضا بيرون آمدند درحاليكه سيامك از فرط خشم كبود شده بود. كيهان دست بر شانه ي

برادر گذاشت و گفت :

اينقدر خودتو زجر نده داداش ؛ حق با ماست .

سيامك گفت :

نديدي چطور مارو ازخانه بيرون انداختند ؟ به خدا بايد اين لكه ي ننگ رابشورم . يك عمري جلوي كسي به ناحق

سركج نكردم آن وقت اين دختر ...

سيامك ميخواست حرفش را به مرحله ي عمل برساند ولي بقيه جلويش را گرفتند . به يك چشم برهم زدن سايه ها

بدبختي روي زندگي آنها افتاد .ديگر خبري ازخنده هاي مستانه نبود و هيچ كس حال و حوصله ي حرف زدن نداشت .

زنها بي هيچ كلامي به كارشان مشغول بودند و سهيلا در اتاقش محبوس بود و به دستور برادرهايش حتي اجازه ي بيرون

آمدن ازخانه را نداشت . مردها دركارخانه تظاهر به آرامش اوضاع ميكردند و بي صبرانه منتظر روز دادگاه بودند و

گوششان را به روي حرفهاي مردم بسته بودند.

بهرحال آن روز فرا رسيد و هردو خانواده رو در روي هم قرار گرفتند.پدر فريدون وكيل گرفت و ظواهر امر نشان

ميداد قاضي هم طرف آنهاست ؛ زيرا حكم او كاملا غيرمنطقي به نظر ميرسيد. حكم دادگاه پس ازهفته ها پيگيري اين

بود كه متهم مبغلي به عنوان خسارت به خانواده ي دختر بدهد و مدت ده سال محبوس شود. درغير اينصورت به ازدواج

با آن دختر تن دهد و مهريه ي سنگين بپذيرد .

خانواده ي فريدون با ازدواج آنها مخالفت كردند ؛ درنتيجه حكم اول اجرا شد. اگرچه خانواده ي سهيلا معتقد بودند بايد

او را وادار به ازدواج كنند ولي دادگاه حكم ديگري داد. پدر سهيلا اعتراض كرد و گفت :

اين حكم مشكل دخترمرا حل نميكند.

اما دادگاه نسبت به او بي اعتنايي كرد. فريدون مدتي را در زندان به سر برد تا اينكه پدرش بااستفاده از پول و نفوذ خود

او رااز زندان بيرون آورد. اين خبر مثل بمبي پرسر و صدا ميان مردم پيچيد . كيهان و سيامك از فرط خشم قادر نبودند

خودشان را كنترل كنند ولي پدرشان كه عاقلتر از آنها بود گفت :

نبايد دست ازپا خطا كنيد وگرنه به دردسر خواهيد افتاد.من پيگيري ميكنم و از قاضي شكايت ميكنم.گمان ميكنم او

ازاين خانواده مبلغي به عنوان رشوه گرفته .

سيامك عصباني گفت :

ولي پدر ما ايستاده ايم كه نام خانوادگي مان لكه دار شود ؟ منكه نميتوانم وانمود به كر و كور بودن بكنم . مگر نمي

بينيد پشت خانواده ي ما چه ميگويند ؟

كيهان گفت :

برادر لطفا به حرف پدر گوش كن . بگذار ببينم عاقبت چه خواهد شد.

مدتي گذشت تااينكه مطلع شدند فريدون در تدارك عروسي ميباشد .آن روز سيامك و كيهان درمنزل بودند كه يكي از

دوستان سيامك اين خبر را آورد وگفت امشب عروسي اوست . سهيلا ازاتاقش اين خبر را شنيد و ساعتي بعد با بريدن

رگ دست خود اقدام به خودكشي كرد و اين درحالي بودكه پدرشان براي پيگيري اين مسئله به تهران رفته بود.زهره

كه هرچه به دراتاق سهيلا زده و پاسخ نگرفته بود نزد شوهر و برادر شوهرش آمد و گفت :

سهيلا در را باز نميكند.ميترسم حالش بهم خورده باشد .

كيهان وسيامك هم هرچه در زدند و منتظر شدند خبري نشد ؛ ناچارا سيامك به كيهان گفت كه بايد در را بشكنند؛ مادر

سهيلا و هردو عروسش با نگراني منتظر بودند.بالاخره قفل را شكستند و وارد اتاق شدند.مادر با ديدن آن منظره جيغي

كشيد وبر زمين افتاد؛ برادرها هم به سرعت نزد خواهر رفتند.

فصل 3

خون سيامك و كيهان به جوش آمده بود . سيامك خواهر غرق درخون خود را بر روي دستانش گرفت و با خشم به راه

افتاد ؛ درحاليكه به پهناي صورتش اشك ميريخت . نزديك خانه ي رضا كه رسيدهياهو و سرو صداي ميهمانان حاضر در

عروسي را شنيد . وارد حياط گرديد و با صدايي فرياد گونه گفت :

فريدون !

فريدون به طرفش برگشت و با ديدن هيكل غرق درخون سهيلا مبهوت و هراسان گرديد .جمعيت از شادي باز ايستاد و

همه منتظر عاقبت كار بودند .كيهان درخانه پس از دادن آرامش نسبي به زنها با عجله دنبال برادرش به راه افتاد .اوكه

گمان ميكرد برادرش را در بيمارستان خواهد يافت پس از نااميد شدن از بيمارستان به جانب خانه ي رضا به راه افتاد ؛

درحاليكه از صميم قلب آرزو ميكرد او را آنجا نيابد . فريدون در لباس دامادي با صورت و موهاي اصلاح كرده اصلا به

نامردها نمي ماند.سيامك خواهر غرق درخونش را گوشه اي گذارد و فرياد زد :

اين نامرد خواهر منو كشت .

بعد خطاب به فريدون گفت :

نگاه كن اين سهيلاست ؛ خواهرمن .همان كه تو با آبروي خودش و خانواده اش بازي كردي . اگر قانون نتونست تو را

محكوم كند؛ پس من تو را محكوم به مرگ ميكنم و انتقام خون خواهرم را ميگيرم .

بعد قبل ازآنكه كسي بداند چه بايد بكند كاردي رااز روي ميز برداشت و تا دسته در شكم او فرو كرد و دوبار اين عمل

را تكرار نمود؛ كيهان كه درست همان لحظه رسيده بود با عجله خودش را به برادرش رساند و فرياد زد :

سيامك نه! سيامك !

اما ديگر كار از كار گذشته بود. فريدون نيز دركنار پيكر سهيلا غرق درخون بود. جمعيت حاضر سيامك را گرفتند و او

كه گويي تازه آرام شده بود بي هيچ كلامي و حركتي ايستاده و اشك ميريخت. قاضي رسيدگي به پرونده پس از ساعتها

شور و مشورت و بررسي حكم نهايي را صادر نمود :

متهم سيامك لطفي فرزند اردشير به اتهام قتل فريدون لقايي فرزند رضا به سي سال محكوميت در زندان ... تهران

محكوم ميشود . نام برده بايد مبلغي به عنوان خون بها به خانواده ي مقتول بپردازد اين حكم قطعي و لازم الاجرا ميباشد .

وقتي براي دقايقي به او اجازه دادند قبل از رفتن خانواده اش را ببيند؛ درچشمهاي همه درد و رنج ؛ بر تنشان پيراهن

مشكي و در سوگ سهيلا بودند. سيامك اشكي نداشت كه بريزد .خوب ميدانست اين حكم عادلانه نيست اما بايد گردن

مي نهاد.پسرش سياوش به هيچ وجه ازاو جدا نميشد . زهره اشك ميريخت و نسرين دلداري اش ميداد. كيهان ؛ سيامك

راكه دستبند بر دستش بود به خود فشرد و گفت :

مراقب خودت باش.

سيامك هم آرام درگوش او زمزمه كرد:

داداش مراقب زن و بچه ام باش. نگذار پسرم فقدان منو حس كنه .

مادر به او نزديك شد .سيامك پيشاني اش را بوسيد و گفت :

منو ببخش مادر و برايم دعا كن.درحق زنم هم مادري كن.

مادر با گريه گفت :

زن و بچه ات روي چشم ما جا دارند مادر.

بعد نوبت به زهره رسيد . سيامك خم شد و موهاي او را بوسيد و گفت :

ميدونم بااين كارم بيش ازهمه به تو بد كردم اما از نظرم براي يك لحظه هم دور نيستي .برام نامه بده ولي نه خودت

براي ديدنم به آن محيط بيا و نه سياوش را بيار .

زهره حتي نتوانست كلامي سخن بگويد .سيامك پدر راهم به خود فشرد و سپس ازاتاق بيرون رفت.سياوش دنبالش

گريه ميكرد و زهره و بقيه قادرنبودند او را آرام كنند . او دائم پدرش را صدا ميكرد و گريه ي او اشك سايرين راهم

سرازير نمود .آيا از ياد برده بودند كه عزيزي را به خاك سپردند ، اما ميدانستند از عزيز ديگري جدا ميشوند و اين

برايشان دردناكتر ازاولي بود .

* * *

صداي راننده سيامك را ازانديشه بيرون كشيد:

آقا ناهار يا چاي يا دستشويي بخواهيد همه چيز اينجا هست ؛ چون ميخواهم تا شيراز يكسره بروم و ميان راه نگه

نميدارم .

سيامك ازاتومبيل پياده شد و آبي به صورتش زد.باد موهاي جوگندمي اش را به بازي گرفته بود و درخود احساس

عجيبي را تجربه ميكرد.

وارد رستوران ميان راه شد و در پاسخ به سوال شاگرد رستوران كه پرسيد چي ميل داريد ؛ سفارش غذا داد . اگرچه

غذاي خوبي بود ولي او اصلا ميل به غذا نداشت ؛ با بي اشتهايي چند لقمه و بعد به بيرون نظر انداخت. راننده ي اتومبيل

منتظر ايستاده بود. به سرعت چايش را سركشيد و از رستوران بيرون آمد. راننده با ديدون او سوار شد و او هم چند

لحظه بعد سوار اتومبيل شد. راننده ازكم حرفي سيامك خسته شده بود لذا سر صحبت را چنين باز كرد :

شما اهل شيرازيد يا براي تفريح ميرويد ؟

سيامك مختصر و مفيد گفت :

نه اهل شيرازم .

راننده درحاليكه از آينه به او مينگريست گفت :

ببخشيدها ؛ ما فضول نيستيم ؛ منتهي جاده خسته كننده است شماهم كه ماشاالله كم حرفي .خوش به حالت آقا كه گاهي

وقت ميكني تنها به سفر بري .ماكه تا آمديم دست چپ و راستمان را بشناسيم مادرمون برامون زن گرفت بعد هم خدا

چندتا بچه ي قد و نيم قد بهمون داد. از آن به بعد هم نون دويد و آب دويد ماهم دنبال آنها. به عقيده ي من توي اين

دوره و زمونه يك بچه كافيه .شما بچه داري ؟

سيامك گفت :

بله ؛ يك دونه .

راننده با تحسين گفت :

آقا عقل كردي ؛ اصلا بهت نمي ياد يك بچه داشته باشي. حالا آن يك دونه پسره يا دختر؟

سيامك گفت :

پسره .

راننده آهي كشيد و گفت :

اي آقا عجب شانسي داري ! ماكه سه تا بچه داريم هرسه تا دخترند. قربون خدا لااقل يكي از آنها را پسر نكرد كه

پشت مه باشه .هرچند همينقدر كه سالمند ؛ كافيه .

سيامك به حرفهاي او گوش ميكرد ولي حواسش به پسرخودش بود.باخود فكرميكرد من اصلا شاهد رشد و بالندگي اش

نبودم و نميدانم رابطه اش بامن چگونه خواهد بود . آيا با من خواهد جوشيد ؟ تمام اين سالها بار مسئوليت و تربيت او بر

دوش زهره بوده .او اكنون براي خودش مردي شده ؛ خوشحالم از اينكه توانسته به دانشگاه راه پيدا كند.من هميشه

نگران تحصيلاتش بودم .

از يادآوري آنچه در انتظارش بود ناخودآگاه لبخندي بر لبانش نقش بست.جمله اي در ذهنش بي وقفه تكرار ميشد كه

من دارم به خانه برميگردم ! اما امان ازجاده ! به نظرش اين راه طولاني تراز قبل گرديده بود . روزي دلشكسته اين راه را

بسوي سرنوشتي كه ناعادلانه برايش رقم زده بودندطي كرده بود و حالا پس ازسالها دوباره از آن گذر ميكرد با كوله

باري ازخاطرات تلخ گذشته كه بر دوشش سنگيني مي نمود .

خسته بود اما نميتوانست حتي براي ساعتي بخوابد. ميترسيد وقتي بيدار شود ببيند همه ي اينها خواب و رويا بوده و

رسيدن به آزادي حاصل افكار شبانه اش بوده است و صبح به عوض ديدن آفتاب نگاهش به ميله هاي بلند و سياه زندان

بيفتد كه همچون حصاري او را درخود گرفته اند .بنابراين به امتداد جاده نظر دوخت و به شمارش درختان كنار جاده

مشغول شد.

شب ازنيمه گذشته بود كه به شيراز رسيدند.سيامك درميدان شهر پياده شد و كرايه ي راننده را پرداخت كرد . راننده

گفت :

داداش ببخشيد اگه سرت را درد آوردم .

سيامك لبخندي زد و گفت :

ممنونم .

همه جا ساكت بود.حس كرد با شهرخودش هم ناآشناست زيرا همه چيز تغيير كرده بود. باد سرد بهاري وادارش نمود

دستهايش را در جيبش فرو برد .توان رفتن به خانه را نداشت ؛ نميتوانست اينطور ناگهاني با خانواده اش روبه رو شود.

از آن گذشته وقتي به ساعتش نگريست و متوجه شد شب ازنيمه گذشته فكركرد تا صبح صبر كند بهتر است . لذا بي

هدف به راه افتاد درحاليكه تصوير دور و برش را با ولع ازنظر ميگذراند و بغضي كشنده آزارش ميداد.

او درختاني را ميديد كه روزگاري نهالي بيش نبودند و خانه هايي كه همه خراب و به سبك جديد ساخته شده

بودند.دلش براي حافظيه تنگ شده بود ؛ براي آن بناي افسونگر .به سرعت قدمهايش افزود و به قصد ديدار با حافظ

جاني دوباره گرفت . وقتي به آنجا رسيد هيچ كس نبود كنار جويبار ايستاد و خاطرات گذشته در ذهنش جان گرفت . به

ياد آورد چقدر با همسر و پسرش به اين مكان آمده بودند. با پدر و مادرش!...

با يادآوري پدر و مادر اشك درچشمانش حلقه زد .دقايقي را سرمزار حافظ گذراند وسپس سوار ماشين شد تا به زيارت

شاهچراغ برود.ميخواست گذشته را دور ريزد و ازخدا بخواهد آنقدر به اوطول عمردهد تا بتواند گذشته رابراي همسر و

فرزندش جبران كند. ازخدا بخواهد به او صبر دهد و غم و غصه راازاو دور نمايد .

شب را در شاهچراغ به صبح رساند و صبح سبك و مصمم به جانب خانه راه افتاد؛ درحاليكه قلبش درسينه بيقرار بود؛

كوچه شان را اصلا نشناخت زيراهمه ي خانه ها ازنو ساخته شده بودند و اگر خانه ي خودشان هم ازنو ساخته شده بود

مطمئن ميشد اشتباه آمده ؛ ولي خانه همان خانه بود؛ خانه اي كه پدرش عاشق آن بود .مردد بود كه در بزند يا نه ؟ پشت

در ايستاده بود كه ناگهان در باز شد و كيهان مقابل او پديدار گشت .سيامك با ديدن برادرش ستخوش هيجان شد. از

آخرين باري كه او را ديده بود پنج سال ميگذشت .با صدايي بغض آلود از اعماق وجودش او را ناميد :

داداش !

كيهان چشمانش را تنگ كرد چون بدون عينك قادر نبود به وضوح او را ببيند. عينكش رااز جيبش درآورد و به چشمش

زد و آنگاه به دقت سراپاي سيامك را برانداز كرد.گامي لرزان به سويش برداشت ؛ سيامك نيز قدمي به جلو برداشت ؛

آنگاه او را در آغوش گرفت و محكم به خود فشرد .

سيا ... سيامك تويي ؟

نوكرتم داداش !

كي آمدي ؟ چرا خبر ندادي ؟

سيامك قادر نبود پاسخ دهد . زيرا گريه مجالش نميداد.كيهان به موها و گردن و شانه هاي برادرش دست كشيد وبعد با

حسرت گفت :

چقدر پيرشدي ؟

سيامك ميان گريه با خنده گفت :

خودت چي ؟ درست شدي شبيه آقاجون !

با به زبان آوردن نام آقاجون دوباره بناي گريه را گذاشت .كيهان كه سالها قبل به غم از دست دادن پدر و مادر فائق

گشته بود او را دلداري داد و گفت :

مردكه گريه نميكنه ؟

سيامك درحاليكه سربر شانه ي برادر گذارده بود با صدايي بغض آلود گفت :

حتي نميدونم قبرشان كجاست !

كيهان كه دوباره با اندوه او اندوهگين شده بود به آرامي گفت :

به زودي مي فهمي .حالا بيا بريم تو؛ زن و بچه ات خيلي خوشحال ميشوند.پسرت تاهمين حالا هم خودش را به زور نگه

داشته . ديشب حرفش بود كه ميگفت ميخواهد به ديدنت بياد ؛ اصلا فكرش راهم نميكرديم حالا آزاد بشي .

سيامك درحال رفتن به طرف ساختمان پاسخ داد :

عفوم كردند. خداي من اين خانه اصلا فرق نكرده ؛درست مثل قبل.

كيهان به گرمي گفت :

به خانه خوش آمدي .فكرميكنم تو مخصوصا سرزده آمدي كه همه را غافلگير كني.من زودتر ميروم تا آنها را سرگرم

كنم. توهم پشت سرم بيا .

سيامك درحاليكه رفتن كيهان را نظاره ميكرد انديشيد ؛ اعمال و رفتار او اصلا عوض نشده .هنوز مثل گذشته ها دل زنده

و پرنشاطه . از پله ها بالا رفت و وقتي جلوي در قرار گرفت زهره را نيمرخ ديد. پلك زد و زمزمه كرد:

خدايا چقدر پيرشده .گوشه ي چشمانش چين افتاده و ... وچقدر لاغر شده !آن موهاي شب رنگش جوگندمي شده .

كيهان همه را جمع كرده بودو صحبت ميكرد ولي سيامك ؛سياوش را نديد .

نسرين پرسيد :

كيهان چي شده ؟ توكه رفته بودي ؟

كيهان گفت :

مهمان داريم .

نسرين گفت :

كيه ؟ تعارفش كن !

خودش راه را بلده ؛ اينجا حق آب و گل داره .

بعد به طرف در برگشت ودنبال او همه ي نگاه ها به جانب درچرخيد .زهره به چارچوب درچنگ انداخت تا نيافتد و با

دست ديگر جلوي دهانش را گرفت و درست زماني كه پاهايش توان ايستادن نداشتند سيامك جلو دويد ؛ بلندش كرد و

آنگاه چشم در چشمش گفت :

سلام.

زهره توان حرف زدن نداشت و لبانش براي گفتن چيزي ميلرزيد.سيامك او را روي نزديك ترين مبل نشاند.درحاليكه

خودش هم قادر نبود حرف بزند. كيهان مداخله نمود و دست بر شانه ي سيامك كه جلوي پاهاي زهره نشسته بود

گذارد و گفت :

براي حرف زدن يك دنيا وقت داري. فعلا خسته اي ؛ حمام حاضره .

گريه ي بي صدا زهره مبدل به هق هق شده بود و سيامك با دستان لرزان خود اشك از ديده اش مي ستود. زهره براي

كنترل خود با عجله از جا برخاست و به اتاق ديگر رفت و سيامك با نگاهش او را دنبال نمود و وقتي بلند شد تا نزد او

برود كيهان نگهش داشت و با مهرباني گفت :

او را به حال خودش بگذار. سالها و روزهاي سختي را گذرانده اصلا انتظار بازگشتت را نداشت . او زن قوي و صبوري

است ولي حالا گريه تسكينش ميدهد براي اين اتاق را ترك كرد چون نميخواست با گريه اش تو را آزرده كند.

كيهان سيامك را روي مبل نشاند.نسرين جلو آمد وخوش آمد گفت و سيامگ پاسخ او را به گرمي داد .وقتي نسرين

برايش چاي ريخت و آورد پرسيد:

چقدر خانه خلوته ؟ بچه ها كجان ؟

كيهان پيپش را روشن كرد و گفت :

كدوم بچه ها ؟ آنها حالا براي خودشون مردي شدند.برادر بيست و پنج سال گذشته. دوتا دخترهاي من شوهركردند و

هركدام يك فرزند دارند و پسر كوچكم كه حالا باسياوش تو هم سنه توي خانه است .

سيامك با يادآوري سياوش با كنجكاوي پرسيد :

كجاست ؟

كيهان دستش را فشرد و گفت :

الان ديگه پيدايشان ميشود. هر روز صبح ميروند تو پارك تا ورزش كنند پسرت يك مرد واقعي شده و تو ترقي و

تربيتش را به زهره مديوني .

سيامك به جانب در اتاقي كه زهره در آن خودش را حبس كرده بود نگريست و گفت :

ميدونم براي جبران سالهاي از دست رفته ي جواني اش هرگز نميتوانم كاري كنم و همين باعث عذاب منه . او به

تنهايي سالهايي را گذراند كه نياز به حضور من داشت ؛ درضمن ازمحبت هاي توهم نميتوانم غافل شوم .

كيهان گفت :

اولا نيازي به تشكر ازمن نيست ؛ ثانيا تو فراموش كرده اي كه نصف كارخانه را مالكي ؟ من درآمد نصف كارخانه

راهرماه به حسابت واريز كرده ام .

سيامك گفت :

ولي داداش ...

كيهان مداخله كرد و گفت :

داداش چي ؟ چايت را بخور سرد شده .

سيامك چايش را سركشيد و با عذر خواهي از بقيه به اتاق زهره رفت ؛ چندبار در زد و چون صدايي نشنيد وارد اتاق شد.

زهره صورت خود را پوشانده بود و بي صدا ميگريست .سيامك جلوي پاي او نشست و آرام دستانش رااز جلوي

صورتش برداشت و گفت :

چرا روي ماهت رااز من مي پوشاني ؟

و چون پاسخي نگرفت ادامه داد :

من مزاحم توام ؟ چندبار در زدم ولي پاسخي ندادي .

زهره ميان گريه گفت :

آدم براي وارد شدن به خانه ي خودش كه اجازه نميخواهد.

سيامك لبخندي زد و گفت :

براي وارد شدن به قلب تو چي ؟

زهره به آرامي گفت :

فكرميكني اين همه سال توي قلبم نبودي ؟ ببين بامن چكار كردي سيامك ؟ اگر رو ازتو مي پوشانم براي اينه كه

دوست ندارم زهره اي را ببيني كه نمي شناسي .

سيامك اشك از ديده ي خود سترد و گفت :

هركدوم ازاين چين و شكن هاي روي صورت تو مثل تازيانه اي است كه بر پيكر من فرود مي آيد برايم مرگ شيرين

تر از ديدن اشكهاي توست .

زهره با انگشتان لرزان خود پيشاني و موهاي شوهرش را لمس كرد و گفت :

خودت هم خيلي پيرشدي .نميدوني چه روزهايي را به اميد بازگشتت شمردم.آقا كيهان درحق ما خيلي محبت كرد ولي

هميشه وهمه جا جاي خالي تو احساس ميشد.

سيامك دستان زهره را بوسيد و گفت :

حالا چي ؟ منو مي بخشي ؟ قول ميدم هركاري از دستم بربياد براي تلافي بكنم.من به عشق تو آن روزهاي خاكستري

را تحمل كردم.اگرچه پيرشده ام ولي ميدونم عشق تو مرا جوان خواهد كرد.حالا بهم بخند كه با هيچ چيز غير از خنده

ي تو خستگي بيست و پنج ساله ازتنم بيرون نميرود.

زهره ميان گريه خنديد و گفت :

بهتره ماهم بريم بيرون. ديگه جوانهاي ديروزي كه نيستيم.

سيامك دستان او را به دست گرفت و گفت :

ديگه هيچي برام مهم نيست جز اينكه رنجش تو را به دست فراموشي بسپارم.ميخواهم همان باشم كه تو ميخواهي .

زهره لبخندي زد و گفت :

فقط حضورتو كم بود كه آمدي.ميروم حمام را حاضركنم.

سيامك رفتن او را نگريست و بعداز جا بلندشد .از پنجره ي اتاق به باغ نظر انداخت. درخانه باز شد و سياوش و سينا

وارد باغ شدند.با ديدن سياوش قلبش فرو ريخت؛ انگار جواني خودش وارد حياط شده بود. به طرف در رفت و از اتاق

خارج شد. سياوش وسينا با سروصدا وارد خانه شدند و زانوهاي سيامك شروع به لرزيدن نمود. سياوش سلامي به

عمويش داد ولي پدرش را نديد ميخواست ازپله ها بالا برود كه كيهان گفت :

سياوش؟

بله عموجان؟

كيهان به سيامك اشاره كرد و گفت :

پدرت !

سياوش به طرف سيامك برگشت و با ديدن او با گامهاي لرزان پله هاي بالا رفته را پايين آمد و زمزمه كرد :

پدر ؟!

سيامك آغوش ازهم گشود و سياوش پس ازمكثي كوتاه به آغوشش رفت و او را محكم به خود فشرد.خم شد دستش را

ببوسد ولي سيامك نگذاشت .

پدر باور نميكنم ! خودتونيد ؟ بهتون افتخار ميكنم خيلي دلتنگتان بودم.

سيامك او را محكم تر از قبل به خود فشرد و گفت :

مرد شدي پسرم .برو عقبتر تا دقيقتر ببينمت .

سياوش قدمي به عقب برداشت و سيامك درحاليكه هردو دستش برشانه هاي او بود گفت :

يكي از بزرگترين آرزوهايم ديدن تو بود.بعد به طرف سينا نگريست و گفت :

توهم جوركش سياوشي؟

سينا جلوتر آمد و درحال بوسيدن عمويش گفت:

او برادر منه .

سيامك او راهم بوسيد و گفت :

هردوتون زنده باشين .

بعد خطاب به حاضرين گفت :

براي چند دقيقه منو ببخشيد بايد به حمام بروم .

سياوش بازوي پدرش را گرفت و سيامك تازه فهميد كه پسرش مردي شده.

پدر به من بگين خواب نمي بينم.

سيامك لبخندي زد و گفت :

از ديشب تابه حال پلك برهم نزده ام؛ مبادا همه چيز خواب و خيال باشد.نه خواب نيستي پسرم.

اشك درچشمان زهره حلقه زد.خودش به خوبي ميدانست اين اشك؛ اشك شوق است .

فصل چهارم

اولين شب اقامت سيامك در خانه شب به ياد ماندني بود كيهان به ترتيب جشني را داد و همه تا پاسي از شب گفتند و

خنديدند زهره هم از رسيدگي به او دريغ نميكرد تا جايي كه وقتي ران مرغ را در ظرف او مي گذاشت سياوش گفت:

-پدر داره بهت حسوديم ميشه هنوز نيامده تمام توجه مادر را به خود جلب كرده اي

سيامك گفت:

-پس تصورش رو بكن من اين همه سال چي كشيدم تو چي ميگي پسر؟بيست و پنج سال بس نيست؟حالا طاقت يك

ربعش رو نداري؟

سيامك در طول همان يك روز هر چه لازم بود دانست فهميد سينا و سياوش از برادر به هم نزديكترند و كنار تحصيلات

به كيوان هم در اداره كارخانه كمك ميكنند همين طور دانست برادرش به يك ريال از سهم او در كارخانه دست نزده و

مخارج زن و بچه او را خودش تقبل كرده و از انها مثل مهماني عزيز نگهداري كرده و دو تمام اين سالها درباره مدير

دوم كارخانه براي كارمند ها توضيح داده و به انها فهمانده كه كارخانه غير از خودش مدير ديگري هم دارد هيمن طور

دانست پسرش هنوز فرصت دلچسبي براي ازدواج نيافته و سينا هم پاسوز او شده و به خاطر كنار او بودن ازدواج نكرده

زيرا نميخواسته تنها باشد

او فهميد انها انقد به هم نزديكن كه در يك اتاق ميخوابند زهره خلاصه و ختصر برايش گفته بود كه همه را مديون

كيهان هستند زيرا او سياوش را مثل سينا ميدانسته او فهميد حتي روزهاي زن و تولد سياوش براي انها كادو ميخريده و

هميشه ار بچگي به سياوش ميگفته پدررت مايه افتخار فاميل است زيرا خودش را قرباني كرده تا انتقام خون خواهرمان

را بگيرد و من حتي سرسوزني از شجاعت او را ندارم

سيامك ان شب بيشتر ساكت بود و گوش ميكرد و از شنيدن اوضاع و احوال سالهاي گذشته لذت ميبرد كيهان به خاطر

او ان روز را كارخانه نرفته بود و تمام طول روز كنارش بود اواخر شب بود كه كيهان گفت:

-بچه ها ديگه تعريف بسه سيامك حسابي خسته ست بهتره استراحت كنه شما هم برويد اتاقتون

سينا گفت:

-خدا به ما رحم كنه امشب ماه كامله

سيامك با تعجب به بقيه كه ميخنديدند نگريست و پرسيد:

-جريان چيه؟

سينا با لحن شوخي پاسخ داد:

-عمو جان من بيچاره با اين سياوش خان شما توي يك اتاق ميخوابم ميدونيد كه او متولد ماه تيره خيلي خنده داره ولي

درست شبهايي كه ماه كامله اون بد خواب ميشه

سيانمك همچنان متعجب گوش ميداد كه كيهان با خنده گفت:

-برو بخواب داداش به حرفهاي اينا توجه نكن از بس طالع بيي چيني خوانده اند خرافاتي شده اند دو دفعه اتفاقي

سياوش شب چهارده ماه بدخواب شده حالا اينها فكر ميكنند واقعا صحت داره

سينا جدي گفت:

-باور نميكنيد عمو جون؟بفرماييد خودتون امتحان كنيد فقط همه چيز رو از جلوي دستش برداريد

سيامك انقدر خنديد كه اشك به چشمش امد سپس سينا و سياوش به اتفاق هم بالا رفتند و درحاليكه هنوز سيامك

ميخنديد كيهان گفت:

-خوشحالم كه خندان ميبينمت

سيامك گفت:

-من هم خوشحالم انها رابطه خوبي با هم دارند

كيهان گف:

-در اصل جانشان يكي است باور نميكني حتي حالا كه بيست و هشت سال دارد بدون هم اي نميخورند من بعضي اوقات

فكر ميكنم بايد دو تا خواهر برايشان بگيرم يك مدت كه حتي مثل هم لباس مي پوشيدند دوست ندارم فك كني دارم از

خودم تعريف ميكنم ولي من او را مثل پسر خودم ميدونم و حتي گمان نميكنم بتونم يك روز دوري اش رو تحمل كنم

سيامك دست او را فشرد و گفت:

-اون از تو دور نخواهد شد در اصل او پسر توست ميبينم كه خوب از پسش بر امدي

كيهان گفت:

-تو اصلا تغيير نكردي سيامك

زهره كه تا ان موقع مشغول اماده كردن رخت خواب ود با شنيدن جمله اخري كيهان گفت:

-چرا يك تغيير كردهه اقا كيهان افتاده تر از قبل شده

كيهان گفت:

-با در نظر گرفتن سنش زهره خانوم طبيعيه والا من اين سيامكي كه ميبينم هنوزم يه تنه ده ال مرد را حريفه

سيامك از جا بلند شد و با گفتن شب بخير انها را ترك كرد سينا در حاليكه لباسش را عوض ميكرد به سياوش گفت":

-لابد توي پوست خودت نميگنجي

سياوش با شادي بالشتي به طرفش پرت كرد و گفت:

-معلومه ميدوني چندساله دارم لحظه شماري ميكنم؟از بابام زياد شنيدم يك روزي براي خودش كسي بوده

سينا لبه تخت نشست و گفت:

-مگه حالا نيست؟

سياوش با اندوه گفت:

-حالا پنجاه سالشه

سينا با شيطنت گفت:

-شرط ميبندم مچ ده تا مثل تو رو به زمين ميزنه

بعد در حاليكه به طرف تتش ميرفت گفت:

-اهاي ديونه مواظب باش من هنوز جوانم و ارزو دارم ميخواهم با دستهاي خودم دامادت كنم

سياوش گفت:

-بگير بخوا فكر نكنم امشب از ذوق پدرم بتونم بخوابم اون بالش منو پرت كن بياد

سينا بالش او را پرت كرد و گفت:

-شب بخير

ديري نپاييد كه خانه در تاريكي فرو رفت

**

سينا و سياوش مطابق هر روز لباس پوشيدند تا به ورزش بروند سياوش زودتر از او به حياط رفت و با تعجب پدرش را

ديد

-صبح بخير پدر

-صبح بخير پسرم

-فكر ميكردم شما الان بايد خواب باشيد

سيامك با لبخند گفت:

-نه پسرم بيشتر از اين نتوانستم بخوابم بيست و پنج سال عادت رو نميشه يه روزه ادور انداخا شما كجا ميرويد؟

سياوش گفت:هر روز ميرويم ورزش

در همين لحظه سينا هم از پله ها پايين امد و به عمويش صبح بخير گفت

سيامك گفت:

*برويد بچه ها براي صبحانه كه برميگرديد؟

سياوش گفت:

-بله پدر شما به چيزي نياز نداريد؟

سيامك گفت:

-نه پسرم فقط ميخوام بپرسم شما ميتونيد دقيقا به من بگوييد پدر و مادر بزرگ را كجا به خاك سپرده اند؟

سياوش گفت:

-شما قبر عمه را بلديد درست كنار او به خاك سپرده شدند

سيامك از انها تشكر و خداحافظي كرد و انديشيد جتي اگر ندانم هم پيدا ميكنم با اين تصميم لحظاتي بعد از رفتن بچه

ها به قبرستان رفت مدتي طول كشيد تا انجا را پيدا كند با خود انديشيد روزي اين قبرستان خالي بود ولي حالا به فاصله

هر يك قدم كسي دفن شده بود هر سه قبر را با اب شستشو داد و براي هر سه دعا كرد مدتي را انجا گذراند بعد با قلبي

مالامال از اندوه به خانه بازگشت

همه نگرانش شده بودند و بچه ها هنوز نيامده بودند كه علت غيبت او را به همه بگويند بيش از هعمه زهره نگران شده

بود زيرا به محض ديدن او نفس راحتي كشيد و علت غيبتش را پرسيد و سيامك به شوخي گفت:

-من نگهبان دمي هم داشتم و خودم خبر نداشتم

زهره دستپاچه گفن:

-فقط نگران شدم

سيامك با مهرباني گفت:

-نگران نباش باقي عمرت را بايد با من پيرمرد سر كني بچه ها هنوز نيامده اند

زهره گفت:

-ديگه پيداشون ميشه

هنوز جمله زهره تمام نشده بود كه پسرها سر رسيدند و دوباره فضاي خانه را با سر و صداي خود پركردند سياوش كنار

پدرش قرار گرفت و پرسيد:

-رفتيد پدر؟

سيامك پاسخ داد

*بله پسرم

سياوش پرسيد:

-براي امروز برنامه خاصي نداريد؟

كيهان به جاي سيامك گفت:

-چرا عموجان ميخواهم ببرمش كارخانه

سياوش گفت:

-پس من هم ميام تو چي سينا؟

زره گفت:

-تو كه امروز كلاس داري

سياوش گفت:

-مادر پدر واجبتره يك روز هزار روز نميشه

سينا گفت:

-*من هم ميام

پس از صبحانه مردها با هم خارج شدند و در حاليكه سياوش پشت رل نشسته بود به طرف كارخانه به راه افتاد سيامك

كنار پسرش قرار گرفت و از بودن در كنار او احساس غرور ميكرد زيرا هنوز باور نميكرد اين مرد بزرگ همان سياوش

سه ساله باشد كه هم اكنون مثل اب خوردن اتومبيل ميراند

**

كيهان مدير مسئول هر بخش از كارخانه را به سالن كنفرانس فراخواند و در حضور همه انها ورود سيامك را به عنوان

شريك خود اعلام كرد و انگاه اماده باش براي بازديد داد سيامك با تك تك مديران دست داد و تعارفهاي انها را به

گرمي پاسخ داد و انگاه همراه كيهان از كارخانه بازديد نمود او دريافت كه كيهان براي سر پا ماندن كارخانه از هيچ

كوششي دريغ نكرده

وقتي همه جاي كارخانه را ديدند به دفتر رفتند و كيهان دفاتر فروش كارخانه را جلويش باز كرد و توضيحات لازم را داد

هنگاميكه مشغول صرف چاي بودند كيهان دفترچه اي را جلوي سيامك گذاشت و انگاه گفت:

-اين سهم سود توست كه من در بانك گذاشته ام فقط اميدوارم كوتاهي نكرده باشم

سيامك دفتر را جلوي كيهان گذاشت و گفت:

-چكار ميكني؟من تا قيامت به تو مديونم اين كار تو اصلا درست نيست من و تو نداريم تو تمام اين سالها از جيب خودت

خرج همسر و فرزد مرا دادي من هرز به اين پول دست نميزنم سالها به تنهايي كارخانه را اداره كردي و حالا مكرا به

عنوان مدير معرفي ميكني؟تا همين حالا هم از محبت هاي تو شرمنده ام ميخواهي بيشترش كني؟

كيهان دوباره دفترچه را جلوي برادرش گذاشت و با عطوفت گفت:

-من حتي نميخواهم كلامي از اين حرفها بشنوم به تو گفتم اين ماييم كه به تو مديونيم تو سالها جور خانواده را پشت

ميله هاي اهني زندان كشيده اي پس من كار مهمي نكرده ام اگر از همسر و فرزندت در خانه خودشان پذيرايي كردم تو

بايد اين پولها را بپذيري ايا برنامه اي براي همسر و فرزندت نداري؟نميخواهي انها را به سفر ببري يا خانه و ماشين

بخري؟پسرت دير يا زود ازدواج خواهد كرد تو بايد به فكر او هم باشي من هم ديگر پير شده ام ميدوني كه به زودي

وارد شصت سالگي ميشوم مطين باش با كمك به من در اداره كارخانه همه چيز را تلافي كرده اي اين كارخانه به مدير

جوان تري نياز دارد

سيامك با لبخندي تلخ گفت:

-تو فكر ميكني من چند سال دارم؟جواني من هم ميان ميله هاي اهني زندان طي شد نميدوني داداش هنوز هم دارم

ميسوزم كه چرا قانون نبايد ان نامرد را عادلانه مجازات ميكرد تا من انتقام شخصي نگيرم؟او خواهر مرا به كام مرگ

فرستاده بود و خودش داشت با همه وجود از زدندگي لذت ميبرد چطور ميتوانستم بگذارم ازادانه جلوي چشمم راه

برود؟

سيامنك از ياداوري گذشته خون به چهره اش دويده بود كيهان ليوان ابي برايش ريخت و گفت:

*به گذشته فكر نكن به فكر اينده باش ما مه متاسفيم خود من بارها در طول اين سالها با ديدن گريه هاي زهره ارزو

كردم اي كاش به جاي تو بودم اما افسوس..به عقيده من با تقدير نمي شود جنگيد قسمت تو هم اين بود انقدر از انها

نفرت داشتم كه حتي نميتوانستم پيش انها بروم و براي تو رضايت بگيرم اميدوارم مرا ببخشي

سيامك با همان خشم پرسيد:

-الان از انها خبر داري؟

كيهان گفت:

-فقط ميدونم همسرش در يك سانحه مرده و رضا هم دو سال پس از پدرمان از دنيا رفت و در حال حاضر فريبرز

كارخانه را اداره ميكند

ميدوني كه پس از به درك رفتن فريدون او تنها .ارث ان خانواده است

براي چند ثانيه ميان دو برادر سكوتي پر معنا حاكم شد كه با زنگ تلفن شكسته شد سيامك كنار پنجره ايستاد و به فكر

فرو رفت و كيهان كشغول پاسخگويي تلفن شد

فصل 5

پولي كه توسط كيهان براي سيامك پس انداز شده بود مبلغ قابل توجهي بود.بنابراين او در اولين فرصت ترتيب

مسافرتي را براي همسر و فرزندش داد و با مابقي پول اتومبيلي خريد و خانه اي براي بعد از ازدواح سياوش تهيه نمود.

همچين خيلي زود توانست به امور كارخانه مسلط شود و اين به كيهان فرصت بيشتري براي استراحت ميداد .

سياوش و سينا هم با پشتكاري بيشتراز قبل به ادامه ي تحصيل مشغول بودند؛ سرنوشت هركس براساس اتفاقاتي

هرچند كوچك شكل ميگيرد و چنين چيزي غيرقابل انكار است . يك اتفاق كوچك سبب شد كه سرنوشت سياوش

پسرسيامك به گونه اي عجيب رقم بخورد.

آن روز سياوش وسينا پياده از دانشكده برميگشتند كه اتومبيلي درحال عبور از كنارشان به علت سربيش ازحد و وجود

آب روي زمين سراپاي آنها را گل آلود كرد كه البته اين كار عمدي نبود.سرنشين آن اتومبيل كه دختري جوان بود با

فاصله ي چند متر جلوتر اتومبيل را متوقف كرد و خود از ماشين پياده شد و نزد آنها آمد.سياوش عصباني گفت :

ا ؛ ببين چه سرو قيافه اي براي ما درست كرد. آخه خانوم محترم مگه مارو نديدي ؟

دخترجوان شرمنده از وضعيت پيش آمده دستمالي درآورد و درحال زدودن نم ازشلوار سياوش گفت :

شما را ديدم ؛ متاسفانه آبها را نديدم !

سياوش دستمال رااز دست دخترجوان گرفت و گفت :

احتياجي به اين كار نيست.شما داريد لكه را به خورد شلوار ميدهيد .

دخترخطاب به سينا گفت :

شماهم بايد ببخشيد .

سينا با شيطنت گفت :

اگر نبخشم چه كنيم ؟ اشكالي نداره پيشامد بود.

سياوش به سينا گفت :

پيشامد را ول كن بگو حالا چطوري برويم خانه ؟ همه دارند نگاهمان ميكنند.ما داريم از دانشگاه برميگرديم نه از گل

مالي .

دخترجوان عينكش را برداشت و با نزاكت گفت :

لطفا قبول كنيد من شمارا به خانه برسونم .

سياوش كه خم شده و به پاك كردن لكه ها مشغول بود به محض بلندكردن سرش و رو در رو قرار گرفتن با دختر

جوان ماتش برد به طوريكه سينا مجبورشد با آرنج به دستش بزند.سياوش با ضربه ي سينا به خودش آمد و دستپاچه

گفت :

نه نه ما ... يعني خودمون ميريم .مزاحم شما نمي شيم.

دخترجوان با لبخند گفت :

اصلا مزاحم نيستيد ؛ بفرماييد .بااين سرو لباس صحيح نيست توي خيابان راه بريد .

بااين كلام براي فرار ازنگاه هاي سياوش جلوتر از آنها به طرف ماشين رفت و در عقب را باز كرد .سياوش هنوز به حال

عادي برنگشته بود.سينا آهسته گفت :

راه بيفت ديگه ؛ چرا ماتت برده ؟

آنها سوار ماشين شدند و دخترجوان هم پشت فرمان قرار گرفت. سياوش در فرصتي مناسب آهسته به سينا گفت :

شناختي ؟

سينا گفت :

كي رو؟

سياوش آرام گفت :

يواشتر ؛ من همش يك قدم باهات فاصله دارم. دختره رو شناختي ؟

سينا مكثي كرد و گفت :

نه !كيه ؟

سياوش گفت :

توهم كه گيجي ؛ توي دانشكده خودمونه .

سينا آرام گفت :

اي داد بيداد ! راست ميگي ؛ گفتم قيافه اش برام آشناست .پسرخدا كنه مارو نشناخته باشه .

سياوش گفت :

آخرش كه چي ؟ ميشناسه .

سينا گفت :

تقصيرتو بود كه براي يكي دو تا لكه كولي بازي درآوردي .

سياوش رنجيده گفت :

ا فقط من ؟ توكه اصلا هيچي نگفتي ؟ ميگم تاگند بالا نياورديم پياده بشيم .

سينا سرش را بلندكرد و با لحني دهها برابر متفاوت تر از قبل گفت :

خانوم نگه داريد ما پياده مي شيم .

دخترجوان كه بيتا نام داشت گفت :

براي چي ؟ منكه گفتم شما را ميرسونم .

سينا گفت :

نه آخه ميدونيد يادمون افتاد بايد چيزي بخريم .

بيتا گفت :

ميتونم منتظرتان بمونم .

سياوش مداخله كرد و گفت :

نه خانوم ؛ ممنون . لطفا نگه داريد .

بيتا كنار خيابان نگه داشت و گفت :

هرطور ميل شماست .من بيتا لقايي هستم ؛ ظاهرا باهم هم كلاسيم . من عكاسي ميخونم و اگه درست فهميده باشم شما

هم موسيقي ميخونيد .

سياوش خيس ازعرق گفت :

آفرين به اين حافظه .

سينا گفت :

خيلي ممنون ازاينكه تا اينجا مارو رسونديد .

بيتا گفت :

خواهش ميكنم.شما بايد منو ببخشيد .

سينا گفت :

اصلا مهم نيست .مايه اش يك مقدار پودر و يك كم آبه .

آنها پياده شدند و سينا متوجه نشد ميان سياوش و بيتا نگاه معناداري رد و بدل گرديد. وقتي ماشين بيتا به قدر كافي دور

شد سياوش زد زير خنده و بي جهت محكم به پشت سينا كوبيد . سينا متعجب گفت :

مگه آزار داري ؟ خل شدي ؟

سياوش گفت :

به اين ميگن دانشجو ؛ پسرعجب حواسي داشت .

سينا با بدجنسي پرسيد :

چيه ؟ خوشت اومد ؟

سياوش جدي شد و گفت :

ازچي ؟

سينا گفت :

ازاينكه كنف شدي؟ مارو باش ! هم كثيف شديم هم معذرت خواهي كرديم .

سياوش گفت :

تا بوده همين بوده .مردها هميشه بايد جلوي زنها كله كج كنند .

سينا گفت :

تو هر قدر دوست داري كج كن. من يكي معتقدم مرد بايد مرد باشه .

سياوش خنديد و گفت :

مي بينمت سينا خان !به شرطي كه فقط غذا درست نكني والا همه كاري براي خانوم ميكني .

آنها با خنده و شوخي به طرف خانه ميرفتند كه سينا دوكوچه به خانه مانده ايستاد .سياوش هم ايستاد .سينا گفت :

اوني كه من مي بينم توهم مي بيني ؟

سياوش به مسير نگاه سينا نگريست و بعد خنده اي كرد و گفت :

اينكه ماشين همون دخترست !

بعد انگار مطلبي به يادش آمده باشد جدي شد و پرسيد :

راستي ماشين اونه ؟ يا مثل اونه ؟

سينا گفت :

نه خودشه ؛ جلوي آينه اش يك جوجه انداخته بود. ميگم ... ميگم شايد ...

سياوش گفت :

شايد دختر فريبرزه ؟

سينا به چشمان سياوش نگريست و گفت :

اون گفت فاميلي اش لقايي است ؟

سياوش با نفرت از يادآوري نام لقايي گفت :

آره .

سينا دوباره با خشم پرسيد :

و ما سوار ماشين اون شديم و خوش و بش كرديم ؟

سياوش راه افتاد و با عصبانيت به طرف خانه قدم برداشت سينا دويد وبه او رسيد . سياوش درحاليكه فقط به جلو مي

نگريست گفت :

مشكوكم كه او مارو شناخته باشه .

سينا گفت:

اون مارو نشناخت ؛ قسم ميخورم .

سياوش درحاليكه مشتهايش را گره كرده بود گفت :

اگه فكركنه ما او را مي شناختيم چي ؟

سينا گفت :

چرنده ! ماهيچ كدوم همديگر را نشناختيم .حالا چرااينقدر عصباني شدي؟

سياوش ايستاد و تكرار كرد :

چرا ؟ پدرم بيست و پنج سال بخاطر اونا جواني اش را گوشه ي زندان پيركرد حالا ميپرسي چرا ؟

سينا گفت :

توكه از قصد سوار ماشين اون نشدي .

سياوش گفت :

ولي اين زمينه ي آشنايي ما شد.ميدوني اگه پدرم بفهمه چقدراز دستم ناراحت ميشه ؟

سينا گفت :

خوب بهش نگو.اصلا شتر ديديم نديديم .

بعد با شيطنت گفت :

ولي كلك من فكرميكنم علت عصبانيت تو چيز ديگه اي است .تو ازاون دختره خوشت آمده بود و حالا كه مي بيني

دختردشمن خوني پدرته عصباني هستي .

سياوش با گريز از يادآوري حقيقت با صداي بلند گفت :

نخير اصلا اينطور نيست .

سينا با صدايي كشدار گفت :

خب خداكنه همينطور باشه !عاقلان دانند .

* * *

صبح زود قبل ازاينكه آفتاب طلوع كند سينا و سياوش به قصد ورزش كردن خانه را ترك كردند.مطابق هر روز هريك

ازيك جهت پارك شروع به دويدن نمودند. چيزي به طلوع خورشيد نمانده بود و هوا به رنگ نارنجي و زرد درآمده بود

بود .سياوش درست درجهت تابش خورشيد مي دويد . او كاملا روبه رو را ميديد ولي تصوير او از روبه رو به شكل سايه

بود واگر كسي حتي از فاصله ي پانزده قدمي هم او را مي ديد چهره اش را تشخيص نميداد. سياوش دختري را ديد كه

فورا او را شناخت. او بيتا بود كه با دوربين عكاسي مشغول گرفتن عكس ازاو بود. به سرعت قدمهايش افزود و جلوي

پاي او ايستاد . براي لحظاتي به ياد ماندني آن دو رو به روي هم بودند. چشم درچشم هم. بالاخره سياوش دوربين را از

دست او بيرون كشيد و در محفظه ي فيلم را گشود. بيتا كه حالا او را به خوبي شناخته بود با اعتراض گفت :

اين كار را نكنيد . نبايد نور ببينه .

سياوش مكثي كرد وبعد دوباره در محفظه ي فيلم را بست و خيلي جدي گفت :

براي چي ازمن عكس ميگرفتيد ؟

بيتا لبخندي به لب آورد و مسير طلوع خورشيد را به سياوش كه بر اثر دويدن خيس ازعرق شده بود نشان داد و گفت :

منظره ي زيبايي بود؛ ميخواستم عكس بگيرم كه شما درست روي لنز دوربين نمايان شديد. اما باوركنيد آن لحظه

چهره ي شما توي سايه بود و من نشناختم.تعهد اخلاقي ميدهم كه وقتي چاپشان كردم عكسهايتان را بدهم.

سياوش پوزخندي زد و دوربين را در دستش سبك سنگين نمود و گفت :

واگر من تعهد اخلاقي بدهم كه عكسها را چاپ كنم و مال خودم را بردارم و مال شمارا بدهم قبول ميكنيد ؟

بيتا سربه زير انداخت و سكوت كرد ؛ بعد گويي چيزي به خاطرش آمده باشد گفت :

ولي آخه ... آخه هنوز فيلم پر نشده !

سياوش به چشمان كشيده و زيباي بيتا خيره شد و چون چيزي جز صداقت نديد دوربين را به طرفش گرفت و گفت :

دفعه ي بعد اول اجازه بگيريد بعد عكس بگيريد .

بيتا خنديد و روي هر دو گونه اش چال افتاد. سياوش مسيري را كه آمده بود نگريست . عاقلانه اين بود كه بازگردد ولي

پاهايش ميلي به رفتن نداشتند.دوباره به عقب نگريست.بيتا هنوز آنجا بود و به او نگاه ميكرد .آنها به تماشاي يكديگر

مشغول بودند كه سينا از راه رسيد و با ديدن بيتا و سياوش در آن وضعيت به طرف سياوش رفت و درحال هل دادن او

گفت :

باز كه توي گل گير كردي .

بيتا لبخند ملايمي به لب آورد و سرش را به علامت خداحافظي تكان داد. سياوش هم لبخند زد و دنبال سينا دويد

.درحين دويدن سينا گفت :

باز كه گير افتادي ؟ پسر مگه تو رگ نداري ؟

سياوش گفت :

مگه چي شده ؟

سينا گفت :

پدرت بيست و پنج سال به خاطر خانواده ي اون بدبختي كشيد.

سياوش گفت :

به اون چه مربوطه ؟

سينا گفت :

اگه پدرت به تو مربوطه ، اوهم به خانواده اش مربوطه .لااقل بخاطر پدرت بايد ازاو حذر كني .

سياوش گفت :

آخه براي چي ؟ منكه ازاو چيزي نديدم .چرا بايد بخاطر كينه ي بيست و چندساله ماهم قرباني بشيم ؟

سينارو به روي سياوش ايستاد و او را مجبور به ايستادن كرد و گفت :

چي ؟ تو چي گفتي؟ ما ؟ منظورت تو و اونه ؟ يعني ... يعني ميخواهي بگي ازاو خوشت آمده ؟ واويلا!

سياوش خودش را روي نيمكت انداخت و گفت :

حالا بدون برو همه جا را پر كن.

سيناكنارش نشست و گفت :

اگرهركس ديگه اي غير ازاون بود نوكرت هم بودم.ولي ... ولي آخه مگه دختر قحطه ؟چه ميدوني ؟ شايد هم برايت

نقشه كشيده !

سياوش به پشتيباني از بيتا گفت :

حرفهاي احمقانه نزن سينا. اولا كه او منو نشناخته؛ دوما برادر را كه جاي برادر گردن نميزنند.

سينا گفت :

تو يك احمق درست و حسابي هستي ؛ يادت باشه بهت گفتم بالاخره يكروزي دردسر درست ميكني .

سياوش خشمگين گفت :

خيلي خوب پس چرا راحتم نميگذاري ؟

سينا گفت :

كور خواندي ؟ من مثل سايه دنبالتم .

باصداي داد وفرياد هردو ازجا برخاستند.سياوش گفت :

صداي اونه .

سينا بازويش را گرفت و گفت :

تو هيچ جا نميري .

سياوش بازويش را از دست او بيرون كشيد و بي درنگ به جهت صدا شروع به دويدن كرد.سينا لحظاتي به تماشا ايستاد

و سپس او هم دنبال سياوش دويد. چند جوان اوباش مزاحم بيتا شده بودند.خون سياوش به جوش آمد و به طرف آنها

حمله برد. سينا دقايقي به او نگريست وبعد براي كمك به پسرعمويش وسط معركه پريد .بيتاهم هراسان يك گوشه

ايستاده بود.سياوش وسينا آنها را فراري دادند وبعد هريك گوشه اي نشستند.لب سياوش خون افتاده بود.بيتا دستمالش

را با شيرآب مرطوب كرد و به طرف سياوش گرفت و درحاليكه نگراني در چهره اش موج ميزد پرسيد :

شما حالتون خوبه ؟

سياوش سرش رابه علامت تاييد تكان داد و دستمال مرطوب رااز بيتا گرفت و به طرف سينا برگشت.پيشاني سينا زخمي

شده بود.سينا از او روي برگرداند و ازجا بلندشد . بي آنكه حتي به بيتا نگاه كندمسير آمده را بازگشت.سياوش به بيتا

گفت :

اگر به خانه ميرويد من ميرسونمتون. اصلا صلاح نيست صبح به اين زودي تنها به پارك بيايد .

بيتا گفت:

مثل اينكه برادرتان از دست من ناراحتند.

سياوش گفت :

اون برادرم نيست؛ پسرعمومه. از دست شما ناراحت نيست .از دست آن اوباش ناراحته .

بيتا به اجبار با آن دو همراه شد؛ وقتي بيتا را به خانه اش رساندند در راه بازگشت به خانه سينا گفت :

آخه اون غير از دردسر براي تو چي داره ؟ به من و توچه ارتباطي داشت كه با آن جوانها گلاويز بشيم ؟

سياوش اندوهگين گفت :

مگه تو خواهر نداري؟

سينا پرسيد :

چه ربطي به خواهر من داره ؟

سياوش گفت :

اونم مثل خواهرته . كمك ميخواست نشنيدي ؟

سينا بي تفاوت گفت :

من اين حرفها حاليم نيست .فقط ميدونم عاقبت گرگ زاده گرگ شود. به خدا تو ديوونه اي ؛ دنبال دردسر ميگردي.

آنگاه قدمهايش را سريع تر كرد و عصباني زودتر ازاو وارد خانه شد.

فصل 6

سياوش بي آنكه از عواقب كار آگاه باشد عاشق بيتا شد.آنقدر كه بايد او را حداقل روزي يكبار ميديد ؛ حتي اگر باهم

حرف نميزدند در دانشكده دورادور يكديگر را مي ديدند. يك هفته پس از ديدار در پارك بيتا در محوطه ي دانشكده

به سياوش نزديك شد درحاليكه پاكت متوسطي را دردست ميفشرد .به سينا و سياوش سلام داد كه البته از سينا به

سردي پاسخ گرفت . بعد پاكت حاوي عكسها را جلوي سياوش گرفت و گفت :

اين هم عكسهاي شما.بايد بگم عكسهاتون خيلي قشنگ شده .

سياوش ازاو تشكركرد و خواست پاكت راباز كند كه سينا از دستش گرفت و گفت :

يادت رفته ما عجله داريم ؟ ميتوني بعدا آنها را ببيني .

بعد دست او را گرفت و دنبال خود كشاند و حتي فرصت خداحافظي به او نداد. وقتي سوار ماشين شدند سياوش گفت :

اين چه كاريه ؟ مگه اون چي گفت ؟

سينا گفت :

گوش كن ! اگر به او نگي كي هستي من اين كاررا ميكنم.براي عمو متاسفم كه توپسرش هستي .نميتونم بگذارم

آرامش خانواده را فداي يك دختر ... يك دختر ...

سياوش خشمگين گفت :

چرا دست ازسرم برنميداري ؟ من هركاري را كه بدانم درسته انجام ميدهم .

سينا لبريز از خشم گفت :

ميدونم اين كاررا ميكني ولي بدون من هم هركاري بتونم انجام ميدهم تا آن دختره رااز تو دور كنم ؛ دور و برتو پراز

دخترهايي است كه منتظرند بهشون اشاره كني. اون هرقدر هم دخترخوبي باشه باز هم نوه ي رضا لقايي است كه

برادرزاده ي كسي كه پدرت را به اين روز نشاند.

سياوش سكوت كرده بود و فكرميكرد حق با پسرعمويش است. او بين دو راهي مانده بود. در قلبش به بيتا علاقه داشت

و منطقش حكم ميكرد به خاطر پدرش ازاو كناره بگيرد. به سينا گفت :

من خودم باهاش حرف ميزنم.

سينا دستش را فشرد و گفت :

متاسفم ميدونم برات خيلي سخته ولي اگه كمي فكركني به همين نتيجه ميرسي. خودت ميدوني من هيچ وقت براي تو

بد نخواستم ؛ اگر يك مدت بهش فكرنكني فراموشش ميكني ؛ اوهم همينطور .اگر ازتو بي توجهي ببيند همه چيز را

فراموش خواهد كرد. الان زمان زيادي نگذشته و شما هنوز آن اندازه به هم علاقه مند نشده ايد كه نتوانيد يكديگر را از

ياد ببريد .

سياوش به ماشين استارت زد و به راه افتاد. وقتي به خانه رسيدند سلامي داد و در برابر نگاه هاي كنجكاو بقيه به اتاقشان

رفت. پس ازرفتن او سيامك ازسينا پرسيد:

موضوع چيه ؟ تا به حال اينقدر او را گرفته نديده بودم.

سينا با لبخندي ساختگي گفت :

چيزي نيست عموجان؛ يك كم سردرد داره .

سيامك پرسيد:

به دكتر نيازي نداره ؟

سينا گفت :

نه عمو؛ اگرهم بخواهد من هستم . بااجازه ميروم ببينم چشه .

كيهان شانه ي سيامك را فشرد و گفت :

توهنوز او را به چشم بيست و پنج سال قبل مي بيني ؟

سيامك گفت :

بچه هرقدر هم بزرگ بشه براي پدر و مادرش بچه است .

سياوش روي تخت دراز كشيده بود وفكرميكرد سينا به اتاق آمد و گفت :

به تو هم ميگن مرد؟ حالا ميخواهي همه بفهمند؟

سياوش گفت :

خواهش ميكنم دست بردار .من حالم خوبه فقط ميخواهم تنها باشم .

سينا نگاهي به سراپاي او انداخت و گفت :

لااقل ميتونستي كفشهايت را دربياوري.

بعد كنارش نشست و پرسيد :

ناهار نميخوري؟

سياوش بي آنكه به صورتش بنگرد گفت :

نه ميل ندارم. ازطرف من از بقيه معذرت بخواه.

سينا گفت :

به بقيه گفتم سردرد داري. مواظب باش خراب كاري نكني.

از جا برخاست ؛ به طرف در رفت و پس از مكثي كوتاه اتاق را ترك كرد. سياوش لحظاتي بي هيچ حركتي روي تخت

نشست وبعد پاكت حاوي عكس را از كيفش درآورد و آنها را بيرون كشيد. هيكل او در سايه افتاده بود. با يادآوري آن

صبح به ياد ماندني لبخندي به لب آورد و شروع به ورق زدن عكسها نمود.از او درحالتهاي مختلف عكس گرفته شده

بود. درحال ورق زدن عكسها بود كه ناگهان دهانش ازتعجب بازماند.

يكي از عكسهاي بيتا لابه لاي عكسهاي او بود. مدتي به تماشاي عكس او پرداخت. هرگز نتوانسته بود درطول اين مدت

اينقدر دقيق به او بنگرد هميشه شرم مانعش ميشد. او دختري بود با چشماني كشيده و ابروهاي مشكي پر پشت و

مژگاني كه بلند و فر خورده بود و چشمانش را حمايت ميكردند و گونه هايي كه با كوچكترين لبخند چال مي افتادند .

سياوش چشمش را بست و عكس را برگرداند و سرش را به ديوار تكيه داد ولي نميتوانست تصوير او رااز ذهن بيرون

كند . ديده ازهم گشود و به طرف پنجره رفت. عكسها هنگام بلندشدن از روي پاهايش به زمين ريخت . باد ملايمي

وزيد و آنها را جابه جا كرد و عكس بيتا را جلوي پاهاي اوكشاند .با ديدن دوباره ي عكس او قلبش فرو ريخت .مدتي

ايستاده به اونگريست ؛بالاخره خم شد و آن رااز زمين برداشت وبه قلب خود چسباند و گفت :

خدايا كمكم كن .

* * *

سياوش عكس بيتا را جاي مطمئني نهاد و درمورد آن چيزي به سينا نگفت . نميتوانست حدس بزند آن عكس عمدا لابه

لاي عكسهاي او نهاده شده يا سهوا ؛ اما هرچه كه بود قصد داشت آن را نزد خود نگه دارد .

قبلا مصمم بود با بيتا صحبت كند اما ديدن عكس او دراين كار مرددش كرد. مدتي باخودش كلنجار رفت تااينكه تصميم

گرفت به سردي بااو رفتار كند. بنابراين پس از دو روز غيبت به دانشگاه رفت. بيتا با جمعي از دوستانش گوشه اي

ايستاده بودند ولي سياوش وانمود كرد او را نديده پس بي هيچ عكس العملي دوش به دوش سينا وارد كلاس شد. بيتا

ازاين رفتار او متعجب شد.سميرا دوست نزديكش كه ازماجرا باخبر بود آهسته گفت :

اون چش بود ؟

بيتا رنجيده گفت :

نميدونم ؛ ولي حدس ميزنم هرچي كه هست زير سرپسرعمويش است.

سميرا پرسيد:

ازكجا اينقدر مطمئن ميگويي؟

بيتا آهي كشيد و گفت :

چون هميشه فاصله ي ميان ماست. حس ميكنم به نوعي ازمن بدش مي ياد.

سميرا گفت :

نميدونم تو چرا دلباخته ي او شدي ؟ توي دانشگاه بارها براي تو موقعيت هاي نادري پيدا شده .او آنقدر بي ادب بود

كه حتي به خاطر عكسها تشكرهم نكرد. نديدي چقدر مغرور ازجلوي تو گذشت .

بيتا گفت :

ميدوني كه من هميشه به دست نيافتني ها فكرميكنم. مرد بدون غرورش هيچي نيست.

سميرا گفت :

ميدوني من فكرميكنم هرگاه مردي بدونه يك زن بهش علاقه داره ازخود راضي خواهد شد. رفتار توبه گونه اي بود كه

او فهميد بهش علاقه داري براي همين امروز با تو اينطور برخورد كرد.

بيتا گفت :

من هنوز مطمئن نيستم، چون لابه لاي عكسها چيزي به او دادم كه اگر عقيده ي تو درست بود آن را به من پس ميداد.

بيتا درحاليكه سميرا با تعجب نگاهش ميكرد او را ترك نمود.بعدازظهر هنگام بازگشت به خانه بيتا براي يك لحظه وقتي

كه سينا به آبخوري رفته بود به سياوش نزديك شد وگفت :

عصر به خير.

سياوش سربه زير افكند و كوشيد لحنش سرد باشد .

سلام.

بيتا گفت :

عكسها خيلي جالب بودند اينطور نيست ؟

سياوش گفت :

بله از لطفتان متشكرم.

بيتا مكثي كرد و گفت :

مثل اينكه من لابه لاي عكسهاي شما چيزي جا گذاشته ام.ميخواستم اونو پس بگيرم.

سياوش به طرفش چرخيد و گفت:

اما من فكرنميكنم آن چيز آنقدر كوچك بوده باشد كه ازديد شما دور بماند. گذشته ازاين شما چيزي به من نداده ايد

كه من به شما پس بدهم .

بيتا گفت :

در غيراينصورت مجبورم فكركنم شما ميان اعتراف به عشق و غرورتان مردد هستيد كه البته غرورتان را به آن ترجيح

ميدهيد .

سياوش متقابلا گفت :

منهم اين كار شما را به حساب اين ميگذارم كه دختري ميخواست ازپسرمورد علاقه اش اعتراف بگيرد راهي به فكرش

نرسيد غيرازاينكه يكي ازعكسهاي خودش را به بهانه اي به او بدهد .اما دخترخانوم بايد بگم شما سخت در اشتباهيد و

آن كسي كه دنبالش ميگرديد من نيستم. امانتي شما راهم در اولين فرصت بهتون برميگردونم .

اشك درچشمان بيتا حلقه زد.چندلحظه خيره خيره به سياوش نگريست .بعد بي هيچ كلامي درحاليكه غرورش جريحه

دار شد بود او را ترك كرد. قلب سياوش ازاينكه بااو اينطور سخن گفته بود به درد آمد. زير لب گفت :

كاش ميدونستي گفتن اين حرفها مثل زخم خنجري بود كه بر قلبم نشست.خودش خوب ميدانست قادر نيست عكس

او را پس بدهد اما بهرحال بايد اين كار را ميكرد.

* * *

بيتا دنبال عكسش نيامد و سياوش هم آن را پس نداد . هر دو مثل بيگانگان ازكنار هم عبور ميكردند و حتي نگاهشان

رااز هم مي دزديدند. دوهفته ازاين واقعه گذشت تا اينكه يك روز عصر سميرا به نمايندگي ازطرف بيتا نزد سياوش

رفت و گفت :

آقاي لطفي من بايد باهاتون خصوصي صحبت كنم .

سياوش ازسينا جدا شد وچندگام عقبتر به سميرا گفت:

بفرماييد خانوم !

سميرا خشمگين درحاليكه خودش را كنترل ميكرد گفت :

اگر چه دوست من با نشان دادن علاقه اش به شما كار احمقانه اي مرتكب شد ولي چون مثل خواهرم دوستش دارم

ازطرفش نزد شما آمدم تا مطلب را بگويم .

سياوش متعجب ازصراحت او در سخن گفتن پرسيد:

چه مطلبي ؟

سميرا گفت :

او ازمن خواست بهتون بگم عكس امانتي را پس بدهيد .

سياوش پوزخندي زد و گفت :

من چند بار باخودم به دانشكده آوردم ولي چون فكركردم ايشون قصد مطالبه ي آن را ندارند دورش انداختم .

سميرا عصباني گفت:

چكار كرديد؟ دورش انداختيد ؟ واقعا كه ! شما يك ازخود راضي خودخواهيد .

سياوش خنده اي كرد و گفت :

و شما هم خانوم گستاخي خستيد. انتظار داشتيد چه كنم؟ آن عكس راهر روز به سينه مي چسباندم و دور دانشكده

ميچرخيدم؟

از قول من به دوستتان بگوييد من به عكس شما هيچ نيازي ندارم. اگرروزي دختري را دوست داشته باشم به دستش مي

آورم.پس خيالشان ازبابت عكس راحت باشد .

سميرا درحاليكه از سنگدلي سياوش حيرتزده شده بود مغرور و محكم ازاو جدا شد تا پيغام سياوش را برساند.سينا نزد

سياوش آمد و گفت:

موضوع چي بود؟ اوآنقدر عصباني بود كه رنگ صورتش كبود شده بود.

سياوش گفت :

ميدوني سينا طبيعت براي اينكه بقاي خودش را حفظ كند قربانيان زيادي ميگيرد.

بعد بي هيچ سخني به راه افتاد و سينا درحاليكه مقصود او را نمي فهميد تعقيبش نمود.

فصل هفتم

سياوش براي پس ندادن عكس متوسل به دروغ شد او شبها ساعتها به تماشاي عكس بيتا مي نشست و گاهي برايش

حرف ميزد گوشه گيري و سكوت او همه را كنجكاو كده بود و سينا هم نميتوانست انها را قانع كند شبي از شبهاي

پاييزي بود كه سيامك به كيهان گفت:

-تو او را مثل پسر خودت بزرگ كرده اي و به روحيات او بيشتر و بهتر از من اشنايي فكر ميكني گوشه گيري او چه

علتي ميتواند داشته باشد؟

كيهان فنجان چاي را جلوي بردرش گذاشت و با لبخند گفت:

-تو فكر ميكني يك جوان به سن و سال او چرا ساكت و گوشه گير ميشه برادر اون تنهاست حالا بيست و هشت سالشه

امسال درسش تمام ميشود و تو ديگه بايد به فكر عروسي باشي شايد اگر اون ازدواج كنه سينا هم تسليم بشه

نسرين با تاييد گفت:

-راست ميگه اقا سيامك اين دو تا به هم نگاه ميكنند بهتره اول براي سياوش كه بزرگتره استين بالا بزنيد تا سينا هم

نرم بشه

كيهان خنده اي بلند كرد و گفت:

-اي بابا گيريم كه انها رضايت دادند كو دختر؟

نسرين گفت:

-شما انها را راضي كنيد دخترش با من

دور و برمون هزار تا دختر هست اين نشد يكي ديگه

سيامك سر به زير افكند و گفت:

-من كه روي گفتن اين مسيله رو در خود نميبينم ميدوني داداش من سالها از اون دور بودم و هنوز با او رو درواسي دارم

فكر ميكنم

كيهان ميان حرف او گفت:

-نه بهتره خودت با او حرف بزني تو پدرشي شايد هم خودش كسي رو زير نظر داشته باشه و با تو در ميان بگذارد

سيامك مستاصل گفت:

-باشه سعي ميكنم در فرصتي مناسب باهاش حرف بزنم

كيهان گفت:

-الان بهترين فرصته چون سينا براي گرفتن جزوه از همكلاسيش بيرون رفته و اون تنهاست

سيامك به زهره نگاه كرد و چون برق تاييد را درچشمانش ديد به ناچار از جا برخاست و از پله ها بالا رفت

سياوش در حاليكه عكس بيتا را لاي يكي از كتابهايش گذاشته بود و نگاه ميكرد روي تخته نشسته بود با شنيدن ضرباتي

كه به در خورد كتابش را بست و گفت

-بله؟

سيامك وارد اتاق شد و در را پشت سر خودش بست

سياوش از جا برخاست و گفت:

-شماييد پدر؟

سيامك با مهرباني گفت:

-ميتونم بشينم؟

سياوش صندلي را نشان داد و گفت:

-البته بفرماييد

سيامك در حال نشستن روي صندلي گفت:

-اميدوارم مزاحم نباش

سياوش كتابش را داخل كمد گذاشت و مقابل پدرش نشست و گفت:

-اين چه حرفيه پدر شما هرگز مزاحم نيستين

سيامك لحظاتي سكوت كرد و سپس گفت:

-پايين تنها بودم فكر كردم چند دقيقه بيام پيش تو

سياوش با لبخندي براي پوشاندن اندوهش گفت:

-كار خوبي كردي پدر منم تنه بودم

سيامك گفت:

-تنهايي گاهي خوبه ولي نه براي هميشه حس ميكنم تو خلوت خودت را خيلي دوست دري چون حتي حاضر نيستي ما

شبي دو ساعت از حضورت لذت ببريم

سياوش دستي به صورت خود كشيد و گفت:

-اين چه حرفيه پدر؟من خيلي گرفتار و خسته ام اما قول ميدهم به محض تمام شدن درسم كنارتان باشم

سيامك به چشمانم او نگريست و گفت:

-با اينكه ميدانم اين بهانه اي بيش نيست اما ميپذيرم پسرم تنهايي ضرر و زيانهاي زيادي داره من در سالهاي تنهاييم با

در و ديوار زندان سخن گفته ام با سوسكها و موشها كه حرف زدن را از ياد نبرم اما با اين حال به نوعي افسرده و فكور

شدم اصلا از ياد برده ام چگونه بايد با اجتماع ارتباط برقرار كنم و چگونه بايد با اجتماع ارتباط برقرار كنم و

چگونه..چگونه احساساتم را بيان كنم

چگونه احساساتم را بيان كنم تنهايي فقط برازنده خداست و به عقيده من بهتره براي گريز از اين يكنواختي و خستگي

شريكي براي زندگي ات بيابي مشكلت را كه به من نگفتي لااقل در اين مورد به من پاسخ درستي بده بگو چرا هنوز با

گذشت بيست و هشت سال مجردي؟

سياوش لبخندي زد و گفت:

پدر من تنها نيستم و باور كنيد مشكلي هم ندارم و اما در مورد سوالتون اولا فكر ميكنم هنوز وقت ازدواجم نشده و ثانيا

شخصي كه بتوانم او را بتوانم او را به عنوان شريك زندگي ام قبول كنم نيافته ام

سيامك زير لب خنديد و گفت:

اينكه كاري نداره به مادرت بسپار اون خودش ميدونه چكار كنه

سياوش گفت:

از اينكه به فكر من هستيد متشكرم اما همانطور كه گفتم هنوز امادگي ازدواج رو ندارم هر وقت فكر كردم زمانش فرا

رسيده شما را هم در جريان ميگذارم در ضمن از اين به بعد هم سعي ميكنم بيشتر وقتم را با شما بگذرانم

سيامك با لحن شوخ گفت:

-از ترس بند شدن دستت همه چيز را دور ريختي؟ولي پسرم از شوخي گذشته هيچ گرفتاري زيباتر از گرفتار همسر

نيست سعي كن زودتر اين گرفتاري رو تجربه كني

سيامك براي بدرقه سيامك برخاست و گفت:

-از نصايح شما متشكرم فكر ميكنم مشكل اصلي تك فرزند بودن من باشد با اين حال قول ميدهم تا جايي كه بتونم به

ارزوهايتان جامه عمل بپوشانم

سيامك دست از پا درازتر نزد بقيه برگشت لحظاتي به انها نگريست و بعد در حاليكه بلند ميشد به خوابگاهش برود

گفت:

-بهتره به او فرصت بدهيم خودش حرف بزند او ديگه بچه نيست مطمينم خودش مي داند چه ميكند

سياوش از بالاي پله ها گفتگوي انها را شنيد.ارام به اتاقش بازگشت سرجايش دراز كشيد و در تاريكي شب ديده بر هم

گذاشت

****

حالا نوبت بيتا بود كه مغرور و سركش عمل كند او كه از دست سياوش به جهت جريحه دار كرده روحش رنجيده بود

روزها با خود سر و كله زده بود تا فكر او را از ذهن بيرون كند و تا حدودي هم موفق شد.ولي هنوز وقتي دزدانه به اين

پسر موخرمايي بلند قد مينگريست قلبش را تپشي تند ناارامي ميكرد.

او شبهاي بسياري را در خلوت اتاقش گريسته بود چون نميتوانست باور كند او تا اين اندازه سنگدل باشد اما بالاخره

وقتي كه توانست حقايق را بپذيرد سه ماه گذشته بود بيتاي سرزنده و با نشاط ديگر ان دانشجوي سابق نبود و هميشه

ارام و اندوهگين مينمود وحتي حرفهاي سميرا هم در دلش اثر نميكرد بالاخره فهميد خانه سياوش دو كوچه پايين تر از

خانه انهاست ولي هرگز نفهميد او نوه چه كسي است زيرا پدرش هرگز در ان باره چيزي نگفته بود شبها ساعتها در

جهت خانه انها كنار پنجره مي ايستاد و سعي ميكرد ترسيم كند او روبروي پنجره اش ايستاده بود و گاه ميانديشيد كه

حق با سميراست من نبايد علاقه ام را بروز ميدادم هرچه باشد او يك مرد است اگر روزي ميتوانستم از او اعتراف بگيرم

تحقير و مسخره اش ميكردم.

اما در اصل نميتوانست چنين كند زيرا وقتي نگاهشان در هم گره ميخورد قلب او دوباره به سرعت شروع به تپيدن

ميكرد و او براي پنهان كردن احساسش و فرار كردن از رسوايي به تندي از مقابلش عبور ميكرد و نگاهش را ميدزديد

هر دو ميخواستند يكديگر را برنجانند و خودشان هم نميدانستند به چه علت وقتي بيتا از مقابل سياوش و دوستانش

عبور ميكرد انها بي جهت همان لحظه ميخنديدند و پچ پچ ميكردند و همين كار را بيتا و دوستانش هنگام عبور سياوش

از برابر خود انجام ميدادند و بدين ترتيب موجبات رنجش از يكديگر را فراهم ميكردند انقدر اين حوادث چشمگير بود

كه دو دستگي بچه ها در دانشكده به خوبي حس ميشد و بچه هاي يك گروه به بچه هاي گروه مقابل هرجا ميرسيدند

متلك گويي ميكردند لاستيك هاي ماشين يكديگر را پنچر ميكردند جزوه هاي يك ديگر را گم و گور ميكردند و

ادامس روي صندلي ها ميچسباندند و همين طور نامه هاي بي نام و نشون براي هم ميفرستادند و يكديگر را در ان تهديد

ميكردند

در كوچه و خيابان مزاحم هم ميشدند و از دردسرهاي بزرگشان اين بود كه زمينه دعوا در خيابانها را فراهم ميكردند و

يا به اصطلاح به ادمهاي شر و شور پول ميدادند تا زمينه دعوا در صف اتوبوس كتابفروشي يا هر جاي ديگر فراهم كنند و

فردا گروه مقابل به فرد مجروح ميخنديدند و مسخره اش ميكردند و اين به ان گروه فرصتي ميداد تا براي فرداي گروه

مسخره كننده اش برنامه ريزي كند ديگر دانشگاه براي انها محل تجمع شده بود

يكي از همان روزها مدير دانشكده چند نفر از اعضاي هر گروه را به دفتر خود فراخواند انها كنار هم مقابل مدير

دانشكده ايستادند و سر به زير افكندند و سكوت نمودند بالاخره مدير مربوطه پس از برنداز كردن تك تك انها با لحني

سرزنش اميز گفت:

-احمقانه است شماها توي اين كانون اموزشي جمع شده ايد كه درس بخوانيد و اينده مملكت را به دست بگيريد ان وقت

مثل كوخ نشين ها كه سر يك نفر از طايفه با هم جنگ و خونريزي ميكنند رو به روي هم ايستاده ايد و حتي فكر

نميكنيد كارتان به نظام اموزشي دانشگاه لطمه ميزند سر كلاسها درس بلوا به پا ميكنيد و توي خيابانها جنگ و دعوا راه

مياندازيد لااقل دبستاني هم نيستيد كه كارتان را به كم سن و سال بودنتان ربط بدهم هيچ ميدونيد هر كدومتون چند

سال داريد؟شما اقاي لطفي كه شنيده ام رهبر يكي از اين گروه هاي اشوبگريد ميدونيد چند ساله ايد؟ايا به سر و صورت

خود در اينه نگاه كرده ايد؟من دهانم را براي گله از دختر خانومها ميبندم اما خودشان فكر كنند كارشان درست است؟

بيتا سرش را به زير افكند و لبش را گزيد مدير دانشكده ادامه داد

-گله من از شما اقايونه كه با گرز و سپر به جان خانومها افتاديد و همين طور از اقاياني گله ميكنم كه از كارهاي دور از

ادب خانومها دفاع ميكنند چند تا از استادان تقاضاي بركناري از كار را داده اند انها معتقدند كه در كلاسهاي شما نميشود

تدريس كرد دايم همهمه و شلوغي است و همه با گفتار و كلام خود زمينه بحث و جدل را فراهم ميكنند

من متاسفم كه دو تن از برجسته ترين دانشجويان رهبري اين دو گروه را به عهده دارند اما بايد بگم اگه اين بي نظمي

ادامه پيدا كند مجبورم هر دوي انها رااز دانشكده اخراج كنم حالا هم لطفا برويد و منو تنها بگذاريد و قبل از هر اقدام

من مشكلات خود را حل كنيد

بچه ها يكي يكي و بي صدا از اتاق خارج شدند و بيرون بي هيچ كلامي متفرق شدند بيتا و سياوش براي چند ثانيه به هم

خيره شدند در چشم هر دو اتش گرمي شعله ور بود بعد سميرا و سينا هر يك از انها را به دنبال خود كشيدند و به طرف

كلاس رفتند

فصل 8

اين لجبازي بچگانه بيشتر ازاين جايز نبود ادامه پيدا كند. به خصوص پس از اولتياتومي كه مدير دانشكده به آنها داد .

بهرحال يك نفر بايد پيشقدم ميشد و به اختلاف اين دو گروه خاتمه ميداد. بيتا آن روز عصر در اتاقش به فكر كردن

مشغول بود .خودش هم ازاين بازي خسته شده بود و مطمئن بود براي سياوش هم خسته كننده شده. او شماره ي

سياوش رااز يكي از دانشجويان گرفته و با ترديد به آن نگاه ميكرد. بارها دستش به طرف تلفن رفت اما نتوانست تماس

بگيرد؛ بنابراين براي چندمين بار گوشي را روي تلفن كوبيد . مطمئن بود نميتواند با او رو در رو صحبت كند و بازهم

مطمئن بود پشت تلفن راحتتر قادر به حرف زدن است . فقط نميدانست آيا سياوش به تلفن او پاسخ خواهد داد يا نه !

درهرحال چون درخانه تنها بود دل به دريا زد و شماره ي منزل سياوش را گرفت . خانواده ي سياوش همه در پذيرايي

به گفتگو مشغول بودند و سياوش هم پس از مدتها در جمع آنها حضور داشتند. زهره كنار تلفن نشسته بود كه تلفن

زنگ زد. گوشي را برداشت و سكوت بر جمع حاكم شد.

الو ! بفرماييد ... سلام عزيزم.

بعد درحاليكه به سياوش نگاه ميكرد با كنجكاوي گفت :

گوشي خدمتتون!

سپس گوشي را كنار تلفن گذاشت و به سياوش گفت :

بيا پسرم .باتو كار دارند .

سياوش كه درحال خوردن تخمه بود با آرامش پرسيد :

كيه مادر ؟

زهره با لبخندي شيطنت آميز گفت :

يك دخترخانوم ماهه .

سينا و سياوش به يكديگر نگاهي كردند و بعد سياوش ازجا برخاست و به طرف تلفن رفت .همه با لبخند نگاهش

ميكردند تنها سينا حيرتزده با نگاهش او را دنبال نمود.سيامك و زهره چشم به دهان سياوش دوخته بودند.سياوش

گوشي را برداشت و گفت :

بله !

بيتا كه مدتي به انتظار مانده بود گفت :

آقاي لطفي ؟

سياوش گفت :

شما ؟

بيتا كه مطمئن بود او را شناخته گفت :

ميخواهيد بگوييد مرا نشناختيد ؟

سياوش كه فهميد خرابكاري كرده فورا گفت :

اَه خانوم شماييد ؟

بيتا گفت :

ميخواستم باهاتون صحبت كنم .

سياوش كه خشمگين بود درحاليكه به سختي خودش را كنترل ميكرد گفت :

من ... من نميتونم صحبت كنم .

بيتا گفت :

مقصودتون اينه كه قطع ميكنيد ؟ بسيار خب منهم دوباره تماس ميگيرم .مي بينم كه جلوي خانواده كمتر زبان درازي

ميكنيد .

سياوش كه خيس عرق شده بود گفت :

چندلحظه گوشي را نگه داريد ميروم ازاتاقم صحبت كنم.

بااين جمله گوشي را در برابر چشمان كنجكاو بقيه روي تلفن گذاشت و راه پله ها را در پيش گرفت .وقتي كه بالا رفت

زهره با شادي گفت :

بالاخره خودش را لو داد.

سيامك گفت :

اون كي بود ؟

زهره دستانش رابهم كوبيد و پاسخ داد:

نميدونم ولي خيلي باادب بود؛ گفت با سياوش كار داره . اوه سيامك نميدوني چقدر منتظر اين لحظه بودم .نديدي

چطور دست و پايش را گم كرده بود؟ سينا جون حتم دارم تو بايد بدوني و طبق معمول حرف نميزني .

سينا دستپاچه گفت :

من ... من ازكجا بدونم ؟

زهره پرسيد:

حداقل بگو اسمش چيه ؟ اون كيه ؟ ازهمكلاسي هاي دانشگاهشه ؟

سينا با خنده گفت:

من نميدونم زن عمو؛ درضمن اگر اون كسي را در نظر داشت مسلما به من ميگفت .

سيامك به زهره گفت :

حق با سيناست ؛ اگر خبري بود اول او مي فهميد. بهتره عجله نكني اگر لازم باشه او خودش به ما خواهد گفت.

سياوش گوشي رااز روي تلفن برداشت و گفت :

خانوم لقايي ميشه بپرسم شماره ي منزل منو ازكجا پيدا كرديد؟ و براي چي بامن تماس گرفتيد ؟

بيتا با آرامش گفت :

جواب سوال اولتون خيلي سخت نيست. ازيكي از بچه ها شماره تان را گرفتم و اماجواب سوال دومتون؛ گفتم كه بايد

باهاتون صحبت كنم.

سياوش گفت :

ما حرفي براي گفتن بهم نداريم ؛ داريم ؟

بيتا گفت :

آقاي عزيز اگر من غرورم رو شكستم و با شما تماس گرفتم شما هم بايد همانقدر ادب بخرج دهيد و به حرفهايم

گوش كنيد.فكرميكنيد براي من خيلي آسان بود بهتون تلفن كنم ؟

درهمين حين سينا وارد اتاق شد و سياوش درحال پاسخ دادن به تلفن برايش سري تكان داد.بيتا ادامه داد:

براي من خيلي سخته جلوي مدير دانشكده زير سوال بروم؛ بااينكه علت آزار دادن شما را نمي فهمم اما به عقيده ام

منطقي نيست ما اختلافاتمان را گريبانگير دوستانمان هم بكنيم.

سياوش ازخود مطمئن گفت :

ولي اين شما بوديد كه اين لجبازي بچگانه را شروع كرديد.

بيتا خشمگين گفت :

يعني شما هيچي ؟واقعا كه !

سياوش با صداي آرامتري گفت :

ببينيد خانوم اولا كار شما اصلا درست نبود كه اينجا تلفن كنيد چون... چون خانواده ي من فكرهايي ميكنند كه نبايد

بكنند . ثانيا با شما موافقم ؛ چرا ما بايد بقيه را وارد اين بازي احمقانه كنيم ؟ من به شما تعهد اخلاقي ميدهم كه مزاحمتي

درست نكنم و شماهم قول بدهيد با گروهتان دردسر درست نكنيد. در ضمن ...

سياوش به سينا كه مقابلش نشسته بود و نگريست و ادامه داد :

درضمن ازاينكه پيشقدم شديد متشكرم؛ اين كار بيانگر گذشت شما بود. راستش ازصبح امروز داشتم فكرميكردم

چگونه به گفته ي مدير دانشكده خودمان اين اختلاف را حل كنيم .

آنسوي خط اشك درديدگان بيتا حلقه زد و گفت :

خدا نگه دار آقاي لطفي .

سياوش گفت :

خداحافظ.

سينا گوشي رااز او گرفت ؛ روي تلفن گذاشت و يكباره شروع كرد :

اون براي چي اينجا تلفن زده بود؟ درست بعداز آنكه آنهمه دردسر را توي دانشكده درست كرد. هيچ ميدوني آنهايي

كه پايين هستند چه فكرهايي درباره ات كرده اند ؟ اگر بدونند اون كيه كه زنگ زده واويلا! تصورش را بكن ؛ من كه از

يادآوري اش مو براندامم راست ميشه .

سياوش بي خيال روي تخت دراز كشيد و گفت :

اينقدر نق نزن سينا.

سينا با عجله گفت :

نق نزنم ؟ تو چطور ميتوني اينقدر راحت حرف بزني؟

سياوش لبخندي زد و گفت :

براي اينكه ماهم مقصربوديم ولي با مرد بودنمون لااقل اندازه ي او شجاعت اعتراف به اشتباهمان را نداشتيم .بااينكه به

ظاهر باهاش كاري ندارم ولي احترامي بيشترازقبل برايش قائلم .اي كاش ميتونستم اين مسئله را يك جوري بهش بگم .

سينا عصباني ازاتاق خارج شد و در را بهم كوبيد و از صداي بهم خوردن در؛ سياوش تازه به خودش آمد.

* * *

سرميز شام زهره بيشتراز هميشه به سياوش توجه نشان ميداد. در گوش سياوش زمزمه كرد:

حالا بيا و درستش كن!

سياوش متقابلا پاسخ داد:

چشم نداري ببيني به من ميرسند؟

زهره به سياوش گفت :

بخور مادر؛ چشمات گود افتاده .

سيامك با لحني آميخته به طنز گفت :

بخور باباجون .شنيدم چند وقت پيش از بي توجهي ها گله ميكردي!

وقتي شام را خوردند و سفره را جمع كردند سياوش خواست به اتاقش برود كه زهره صدايش كرد.

پسرم چندلحظه بمان.

سياوش با گامهايي سست چندپله ي بالا رفته را پايين آمد و مقابل پدر و مادرش و بقيه نشست. زهره گفت :

چرا فرار ميكني مادر؟ ديگه نميگذارم حاشيه بروي .بارها خواستم دستت را بند كنم ولي پدرت را بهانه كردي و گفتي

تا بازگشت او صبرميكني حالا پدرت برگشته و ...

سياوش دستش را بالا برد و ميان سخنان مادرش گفت :

خواهش ميكنم مادر ! من به پدر هم گفتم هنوز فرصتي برايم پيش نيامده .

زهره با شيطنت گفت :

اي بدجنس! حالا خوبه امروز عصر خودم گوشي را برداشتم.

سياوش تا بناگوش سرخ شد و سر به زير افكند و گفت :

مادر شما اشتباه ميكنيد. او يكي از هم كلاسي هاي من بود؛ جزوه اي به من داده بود كه ميخواست پس بگيرد.

زهره گفت :

حق داري سرت را زير بياندازي چون چشمات رسوايت ميكنند. حالا بگو ببينم اسمش چيه ؟ چندسالشه ؟

سياوش سرش را تكان داد و درحاليكه به عمويش مينگريست ازجا بلند شد و گفت :

عموجان شما چرا براي سينا دست بالا نميكنيد؟

سينا معترض گفت :

يعني چه ؟ توبه من چكار داري ؟ توميخواهي گرفتارشوي گناه من چيه ؟

سياوش گفت :

آخه مسئله اينه كه من نميخواهم گرفتار بشم.به زور ميخواهند گرفتارم كنند.

سيامك نگاهي به زهره كرد و گفت :

خيلي خوب پسرم؛ شايد تو درست ميگي .ولي اينو بدون از دست مادرت نميتوني فرار كني.بهتره هرموقع لازم دانستي

به ما بگي .

سياوش سرش را خم كرد و گفت :

چشم اطاعت ميكنم.

بعد در برابر چشمان كنجكاو بقيه پله ها را بالا رفت.كيهان گفت :

حركاتش كه همينو ميگه ؛ بايد ببينيم دلش چي ميگه . اون حالا همه چيز داره و درسش هم به زودي تمام ميشود.

اميدوارم آنقدر زنده بمانم كه عروسي اش را ببينم .

اين حرف كيهان به ياد سيامك آورد كه زمان طولاني گذشته و ديگر برادرش آن جوان سابق نيست كه جوانهاي محله از

قدرتش هول و هراس داشتند و ناخودآگاه گذشته ها در ذهنش تداعي شد. او هم روزگاري از كيهان حساب ميبرد و

اگر پدرشان ازچيزي گلايه داشت به كيهان ميگفت .كيهان صبور بودولي امان از وقتي كه عصباني ميشد.سيامك به ياد

آورد پدرش هميشه ازكله شقي او گله داشت و كيهان را به او نشان ميداد و مي گفت :

پسرم مردانگي به زور بازو نيست. اگر بتواني در لحظات خشم به رفتارت مسلط باشي مردي.

البته بالاخره هم كله شقي و عجله كار دستش داد و سبب شد بهترين سالهاي عمرش را در سلولهاي تاريك

بگذراند.كيهان با پرسشي او را به خود آورد .

به چه فكرميكني داداش ؟

سيامك لبخند تلخي به لب آورد و گفت :

به خيلي قبل.

زهره و نسرين براي شستن ظرفها به آشپزخانه رفتند.كيهان نزديك سيامك نشست و گفت :

بازهم رفتي توي فكر؟ ديگه گذشته ها گذشته خوب يا بد! حالا ما بايد به فكر بچه هامون باشيم.

سيامك گفت :

اصلا باورم نميشه تو حالا دوتا نوه داري. انگار براي من زمان متوقف بوده.داشتم به سوزش تركه هاي كف دستم

فكرميكردم.

كيهان به شوخي گفت :

بنا نبود از بديهاي من ياد كني .

سيامك گفت :

حالا كه فكرميكنم مي بينم بهترين اوقات زندگي ام همانموقع بود.وقتي كه من بخاطر گوش نكردن به حرفهات تنبيه

ميشدم.يادت مي ياد؟ توهميشه به نوعي منو يواش ميزدي.

كيهان گفت :

آره ؛ تو اونموقع يازده دوازده سالت بود. مادرمون خدابيامرز همش ازتوي ايوان فرياد ميزد؛ ننه تورو خدا يواش بزن

برادرته. توهم كه شيرميشدي و فرار را بر قرار ترجيح ميدادي.بعد هم تا دوسه ساعت جلوي من آفتابي نميشدي .

سيامك با لبخند پرسيد :

كيهان هيچ وقت بچه هاي خودت را زدي ؟

كيهان گفت :

خيلي كم؛ راستش من مسوول تربيت آنها نبودم.

سيامك به ساعتش نگريست و به برادرش گفت :

مايلي دوري توي خيابان بزنيم؟

كيهان گفت :

بدم نمياد.

سيامك ازجا بلند شد و گفت :

پس پاشو پيرمرد!

كيهان درحال بلندشدن گفت :

داشتيم داداش؟

هردو با خنده دست دركمر يكديگر ازخانه خارج شدند.

فصل 9

بيتا و سياوش هردو به قول خود عمل كردند و تشنج از دانشكده رخت بربست و همه خيلي زود فراموش كردند كه اصلا

ريشه ي آن جنگ و جدل ها چه بود.

سينا؛ سياوش رااز بيتا دور نگه ميداشت ولي واقعيت اين بود كه نميتوانست قلب او رااز بند بيتا رها كند. قلب او در گرو

آن دختر خونگرم و مهربان بود و با هر تپش خود او را مي طلبيد.گاهي در تنهايي مي انديشيد؛ من او را دوست دارم و

حتم دارم او هم مرا؛ اما بخاطر اختلافات پدر و مادرهايمان بايد همه چيز را فراموش كنيم. آخر گناه ما چيست كه دل به

هم باخته ايم ؟ ومن چگونه ميتوانم زجر و عذاب چندساله ي پدرم را ناديده بگيرم و ازاو بخواهم دختر دشمنانش رابه

همسري من برگزيند؟ خداوندا خودت شاهدي بارها به جنگ احساسم رفته و شكست خورده ام.

سينا به او پيشنهاد كرد يكي از دخترهاي معرفي شده توسط مادرش را براي ازدواج برگزيند تا بدين وسيله خاطره ي

بيتا را فراموش كند؛ ولي او هرگز نميتوانست احساسش را با دختري شريك شود كه عشقي ازاو در سينه ندارد. همه

نگران او بودند و كيهان براي تغيير روحيه ي او پيشنهاد مسافرت دسته جمعي داد.سياوش ازقبول اين سفرسرباز زد اما

عاقبت به اصرار بقيه راضي شد. دانشكده هم در آن زمان ترتيب اردويي را داد تا دانشجويان آب و هوايي عوض كنند

كه البته سياوش و سينا از قبل به خانواده شان قول داده بودند كه باآنها به سفر بروند. پس در برابر اصرار هم كلاسي ها

اظهار تاسف كردند و قول دادند درسفر بعدي كنار آنها باشند.

روز سفر فرا رسيد و همه به بستن چمدان مشغول شدند.سياوش بي آنكه كسي متوجه شود عكس بيتا را هم در جامه

دانش گذاشت و با قلبي شكسته همسفر بقيه شد. همراه داشتن عكس به او آرامش ميداد. احساس داشتن نوعي تعلق ؛

اينكه به كسي مي انديشد به اين اميد كه آن كس به او بيانديشد. آنقدر در خود فرو رفته و بي تفاوت شده بود كه

برايش اهميتي نداشت به كجا ميرفتند. سينا هم كه وضعيت او را درك ميكرد بااو شوخي نميكرد و سربه سرش

نميگذاشت . قبل ازاينكه حركت كنند سرراه براي بنزين زدن به پمپ بنزين رفتند و سينا و سياوش ازماشين پياده

شدند.سينا فرصتي يافت تا در فاصله پرشدن باك به او نزديك شود.

سياوش بااحتياط بران. اصلا حالت براي رانندگي مساعده ؟

سياوش جدي و محكم گفت :

منظورت چيه ازاينكه ميپرسي حالم خوبه يانه ؟ تو بهتره حواست به خودت باشه .

سينا آرامتر گفت :

لااقل يك جور رفتار كن كه خودت را انگشت نما نكني . تورو خدا بگذار اين سفر بهمون بچسبه .

كارگر به سينا نزديك شد و گفت :

باكتون پرشد آقا .

سينا پول بنزين را به كارگر پرداخت و قبل ازاينكه سوار ماشين شود دوباره به سياوش نگاهي پرمعنا انداخت و دريافت

او در عالم دگيري است ؛ زيرا بي توجه به نگاه او سوار ماشين شد.سينا پشت رل نشست تا سياوش حركت كند و اوهم

پشت سرش راه بيافتد .

سينا از كيهان پرسيد:

پدر؛ هنوز تصميم نگرفته ايدكه كجا برويم ؟

كيهان گفت :

با داداش صحبت كردم او گفت به مشهد ميرويم و در راه بازگشت دو سه روز در شمال اقامت ميكنيم ؛ فكرميكنم اگر

به آرامي حركت كرده و شبها راهم جايي استراحت كنيم حدود پنج روز ديگرمشهد باشيم .

نسرين گفت انشالله ؛ سپس پسته هاي مغز شده را مقابل كيهان و سينا گرفت و گفت :

بخوريد؛ قبلا مغز شده. شما فكرنميكنيد اگر با هواپيما سفرميكرديم راحتتر بود؟

كيهان درحاليكه به عقب مينگريست گفت :

بله راحتتر كه بود ولي مزه اش به همينه كه ازتوي شهرهاي ديگه هم رد ميشيم. داداش چندين سال رنگ آفتاب و

مهتاب را نديده ؛حالا براش فرصت خوبيه كه يك دوري تو شهرها بزنه .

سينا گفت :

همينطوره پدر .دلم براي عمو خيلي ميسوزه ؛ هنوز به اوضاع مسلط نيست.

كيهان گفت :

اين پسره كه اين روزها هوايي شده؛ همش مثل عروس توي اتاق قايم ميشه. راستي سينا تو نميدوني اون چشه ؟ شايد

داره براي داداش خودشو لوس ميكنه؟ اونم ديده اينها دست و پايشان برايش ميلرزه نازه ميكنه.

سينا درحاليكه به سياوش درماشين جلويي مينگريست با لبخند گفت:

اونو به حال خودش بگذاريد پدر. قول ميدهم اين سفر رو به راهش كند.

سياوش درماشين خودش براي گريز از سكوت نواري را داخل ضبط گذاشت :

خداوندا

ديگر دنيا براي من تاريك است

زندگي كوره راهي باريك است

آخر قصه ي من نزديك است

اين منم؛ ازهمه جا وامانده

ازهمه ي مردم دنيا رانده

عشق بي غم درخانه

خنده هاي بچگانه

براي من آرزو شده

من ؛

در بازي زندگي باخته ام

و كاخ اميدي كه ساختم

عاقبت زير و رو شد.

با غرور بي دليل آنها

زخم كهنه ي قلبم تازه شده

خدا كند اين سكوت

به شكستمان نرسد.

سيامك دكمه ي ضبط را فشار داد و نوار بيرون زد.سياوش درحين رانندگي متعجب از پدرش پرسيد:

چي شد پدر؟

سيامك گفت :

اين چه شعريه ؟ تو اين شعرها را گوش ميكني؟ بيخود نيست اينقدر روحيه ات خسته است.

سياوش آهي ازنهاد بيرون داد و گفت :

پس به چه اشعاري گوش كنم پدر؟

سيامك گفت :

اميد؛ وصال؛ فرداي بهتر و خوشبختي و پيروزي.تو هنوز خيلي جواني و روحيه ات مثل گل مي ماندكه با كوچكترين

خدشه اي آسيب ميبيند .هربار تو را مي بينم آرزو ميكنم اي كاش يكبار ديگر جوان ميشدم.

سياوش با لبخندي گفت :

بي معطلي بگم من برعكس شما فكرميكنم پدر. چون هربار به شما مينگرم آرزو ميكنم اي كاش هرچه زودتر اين

دوره طي شود ومن به سن و سال شما برسم.

سيامك خنديد و گفت:

به سن و سال من ؟ آخر پسرتو اول راه مانده اي؛ آن وقت آخر راه چه ميكني ؟

سياوش درحاليكه به روبه رو مينگريست به آرامي گفت :

آن وقت خيالم راحته كه به آخر خط رسيده ام و خيلي از آرزوها را بر خودم حرام خواهم كرد. البته اين حرف من به

آن معنا نيست كه شما آخرخط رسيده ايد نه ! من هميشه روحيه ي شما را تحسين كرده ام. چون به نظرم شما براي

هدف معيني اين همه سال را تحمل كرديد و آن هدف به شما قدرت تحمل و صبر بخشيد.

سيامك نگران گفت:

اينطور كه من فهميدم تو خودت را بي هدف ميداني و زندگي را پوچ! و گمان ميكنم آرزوهايي دست نيافتني داري! اما

تنها چيزي كه ميتونم بعنوان توشه به تو بدهم؛ تلاش و پشتكار است.براي رسيدن به مقصود بايد كوشش كرد و ازموانع

نهراسيد.

سياوش براي دلگرمي خودش پرسيد:

پدر؟ شما فكر ميكنيد من به اهدافم برسم ؟

سيامك دستش را فشرد و به گرمي گفت :

البته ؛ عزيزم تو بزرگترين وسيله براي رسيدن به آنها را داري و آن اينست كه جواني و سالهاي سعادتباري را پيش رو

داري.

سياوش نفس عميقي كشيد و پايش را روي پدال گاز فشرد و ماشين سرعت گرفت. سينا هم متعاقب او به سرعتش

افزود و زير لب زمزمه كرد:

معلوم نيست چشه !

* * *

پس ازگذشت چهارروز به مشهد رسيدند و كيهان كه از قبل سه اتاق دريك هتل رزرو كرده بود آنها را راهنمايي

نمود.سينا و سياوش دريك اتاق ؛ زوج ها هم در دو اتاق ديگر مستقر شدند.سياوش به محض اينكه وارد اتاق شدند

خودش را روي تخت انداخت و ديدگانش را براي دقايقي روي هم نهاد. سينا گفت :

من ميروم دوش بگيرم؛ توهم بهتره وسايلت راجابه جا كني وبعداز من يك دوش آب گرم بگيري .

وقتي سينا به حمام رفت سياوش پس از مطمئن شدن از رفتن او سراغ جامه دانش رفت و عكس بيتا را بيرون آورد و

پس ازاينكه دقايقي به او خيره شد گفت :

ببين چطور مارو آواره خودت كردي! تو اصلا خودت ميدوني با قلب من چه كردي؟ چرا اينقدر به من بي تفاوت نگاه

ميكني؟ آيا اصلا من درقلب تو جايي دارم ؟ نقش من در زندگي تو چيست ؟ تو چنان مرا به بند كشيده اي كه هرجا

باشم روحم نشاني تو را جستجو ميكند. اصلاچرا بايد ما روبه روي هم قرار ميگرفتيم؟ اگر سرنوشت مابهم نرسيدن است

چرا باهم آشنا شديم؟ اي كاش آن روز توي پارك تو را نمي ديدم .اي كاش ...

سينا با موهاي خيس ازحمام بيرون آمد و سياوش به سرعت عكس را در كيف دستي اش گذاشت . سينا درحال خشك

كردن موهايش گفت :

اينجا هوا خنك تر ازشيرازه ؛ تو اينطور فكرنميكني؟

بله همينطوره .

فكر نميكنم بقيه به سرعت ما آماده و جابه جا شوند.ميگم بهتره توهم حمام كني وهردو باهم دوري در شهر بزنيم.

سياوش گفت :

من حال و حوصله ندارم؛ بهتره تنها بري.

سينا روبه رويش قرار گرفت و گفت :

بازكه شروع كردي! هيچ معلومه تو براي چي به سفر آمدي؟

سياوش درحاليكه دستانش را زير سرش گذاشته و به سقف چشم دوخته بود گفت:

آمدم تااز خدا بخواهم براي حل مشكلم كمكم كند.

سينا گفت:

پس به زيارت امام رضا برو و ازاو بخواه شايد قابلت دانست و كمكت كرد و شفاعتت را پيش خدا نمود.

سياوش زمزمه كرد:

يعني ميشه ؟

سينا از بالاي سرش چشم به چشم سياوش دوخت و گفت :

اگر مقصودت بيتاست نه نميشه. فكرش رااز سرت بيرون كن و ازامام رضا بخواه دراين راه كمكت كند.

سياوش عصباني حوله اش را برداشت و به حمام رفت.

فصل دهم -اول

با پاهايش برگهايي را كه به زمين افتاده بود كنار ميزد و از كنار زدن انها صداي خش خشي به گوش ميرسيد احساس

گرسنگي مينمود در كيفش را باز كرد و چند عدد ابنبات در اورد و به دهن گذاشت با نزديك شدن به غروب ترسي

وجودش را فرا گرفت هر جا مينگريست درخت بود فكر كرد گم شده بعد به فكر خود خنديد و گفت:

-مثل بچه ها ترسو شدم هم تفنگ شكار دارم هم مردي بالغم به چه دليل بترسم

به زمين نگاه ميكرد و قدم بر ميداشت كه گوشه عكس را زير برگها ديد با شادي خم شد و ان را بيرون كشيد و بوسيد و

به قلب خود فشرد حالا بايد باز ميگشت حتما تا حالا بقيه نگران شده بودند اما مشكل اين بود كه نميدانست از كجا بايد

بازگردد هيچ نشاني وجود نداشت و همه درختان مثل هم بودند و در تاريكي مثل هيبت غولهاي ترسناك به نظر مي

امدند

از روي حدس و گمان در مسيري شروع به حركت نمود و بعد از مدتي به سمت چپ پيچيد براي شكستن سكوت سعي

كرد با صداي بلند بخواند بنابراين در حال گام برداشتن چنين خواند

پاينده باشي اي وسعت سبز

نشاني را در تو ميجويم اي وسعت سبز

با لاله هايت ميتواني باشي سرافراز

اي سرزمين اسماني اي جنگل عشق

مردان تو در استقامت مثل دماوند

در پاكي روح و صلابت مثل اروند

باد موهايش را به بازي گرفته بود و اين حس خاصي براي خواندن به او داده بود همچنان كه ارام گام برميداشت حس

كرد پشت بوته اي چيزي تكان خورد با تفنگش رو به ان نشانه گرفت و ايستاد انچه كه از پشت بوته بيورن امد باعث

حيرت سياوش گشت او يك دختر بود كه وقتي در جهت نور ماه قرار گرفت هويتش براي سياوش اشكار گشت با

تعجب گفت:

-خانوم لقايي؟شما..شما اينجا چيكار ميكنيد؟

بيتا كه انگار دنيا را به او داده وبدند با شادي گفت:

-من هم همانقدر از ديدن شما تعجب كردم

سر و صورت بيتا كثيف شده بود و دوربين به گردنش بود ادامه داد

-چقدر خوشحالم كه بالاخره يك نفر را ديدم

سياوش گفت:

*منظورتون چيه؟شما تنها توي جنگل چي كار ميكنيد؟چرتا پيشانيتان زحمي شده؟

بيتا لبخندي زد و گفت:

-راستش من گم شده ام و از اردو دور مانده ام

سياوش گفت:

-شما براي اردو به شكال امده ايد؟

بيتا گفت:

-بله ما را به رامسر اورده اند من براي گرفتن چند عكس به جنگل امده ام همانطور كه مشغول عكاسي بودم و جلو

ميرفتم نفهميدم چه شد كه گم شدم

سياوش هم با اينكه مرد بود گم شده بود ولي نميتوانست اين موضوع را اعتراف كند لذا گفت:

-من شما را به اردويتان باز ميگردانم همراه من بياييد

سپس كوشيد لحنش چون گذشته سرد باشد بيتا همانطور كه ايستاده بود به سياوش كه راه افتاده بود گفت

-متشكرم من خودم راهم را پيدا ميكنم ميل ندارم مزاحم شما باشم

سياوش بي انكه زحمت برگشتن به خود بدهد پشت به بيتا گفت:

-خواهش ميكنم راه بيفتيد شب جنگل خطرناكه و شما هم يك زن بي دفاعيد ايا ميخواهيد تمام شب را دور خودتان

بچرخيد؟ايا از خطرات احتمالي كار اگاهيد؟

بيتا كه از صميم قلب به خاطر ديدن سياوش شادمان بود با پوشاندن شادي اش گفت:

-متشكرم

سياوش جلوتر به راه افتاد در حاليكه دعا ميكرد اين راه خروج از جنگل باشد دو ساعت گذشت تا اينكه بيتا خسته

ايستاد و گفت:

-چند لحظه صبر كنيد اقاي لطفي مثل اينكه ما داريم يك مسير را دور ميزنيم؟

سياوش بي انكه خودش را ببازد گفت:

-چطور؟چطور چنين حرفي ميزنيد؟

بيتا يكي از درختان را نشان داد و گفت:

-من با ميخ روي اين درختان را در حال عبور علامت زدم تا گم نشويم اما دوباره به همين نقطه بازگشتيم

سياوش در ذهنش به هوشش افرين گفت و پاسخ داد:

-به هر حال نبايد وقت را تلف كنيم بايد هر چه زودتر از اين جنگل خارج شويم

بيتا كنار يك درخت درمانده نشست و گفت:

-فك ميكردم خودم را به راهنماي بلدي سپرده ام غافل از اينكه شما هم مثل من راه را گم كرده ايد

سياوش رنجيده و خشمگين گفت:

-ميتونيد خودتون امتحان كنيد شاد توي اين تاريكي چشم براق گرگها و سگها راهنمايتان شود

بيتا خودش را به سياوش نزديك كرد و گفت:

-گرگ؟خداي من وحشتناكه

سياوش خنده اي با صداي بلند كرد و گفت:

-ترسيديد>؟

بيتا كه زيباييش زير نور ماه چند برابر شده بود هراسان گفت:

-بله اين طبيعت هر زنه كه از گرگ بترسه

سياوش تا ان لحظه دقت نكرده بود ولي براي چند ثانيه ارزوي او براورده شد و او و بيتا كنار يكديگر ايستاده بودند از

ديدن اين منظره لبخندي به لب اورد جغدي صدا كرد و بيتا به او نزديك شد و ناخوداگاه دستش به بازوي سياوش خورد

سياوش پرسيد:

-شما از يك جغد ميترسيد پس چطور از بودن با مردي بيگانه در يك جنگل تاريك نميترسيد؟

بيتا با دستانش صورتش را پوشاند و با صدايي بغض الود گفت:

-شما ميخواهيد تلافي كنيد و مرا بترسانيد اخر از ترساندن يك زن بي دفاع چه چيز عايدتان ميشود من خسته ام گرسنه

ام احساس سرما ميكنم بنابراين مشاعرم به خوبي كار نميكند وگرنه شايد از بودن در كنار شما ميترسيدم از ام گذشته

شما تنها تكيه گاه من به عنوان يك اشنا هستيدپس چرا بايد از شما بترسم

سياوش به صورت او خيره شد اشكاهي او با گرد و غبار صورتش در هم اميخته بود و صورتش كثيف بود دستمالي در

اورد و به بيتا داد و گفت:

-چرا زودتر نگفتيد كه گرسنه و خسته ايد؟

بعد باراني خودش را روي دوش بيتا انداخت و گفت:

-به زودي گرم خواهيد شد من فكر ميكنم مجبوريم شب را در جنگل بگذرانيم اميدوارم شما اعتراضي نداشته باشيد الان

نزديك يازده شب است اول بايد اتشي درست كنيم و اميدوارم بتوانيم كلبه اي بيابيم

بيتا گفت:

-كلبه وسط جنگل؟

سياوشدر حال نگريستن به اطراف گفت:

-بله كلبه شكارچيان اين كلبه ها را براي خودشان درست ميكنند كه اگر مثل ما در شب مجبور شدند در جنگل بمانند

سرپناهي داشته باشند

بيتا بازوهاي خودش را ماليد و زمزمه كرد

-خيلي سرده

سياوش گفت :

شبهاي جنگل سرده ؛ بهتره راه بيافتيم.

مدتي درسكوت هردو به راه رفتن ادامه دادند تااينكه به يك كلبه ي دور باز رسيدند كه تنها سقفش پوشيده بود و منقلي

از چوب مهيا بود.

سياوش گفت :

بهتره شماروي اين نيمكت بنشينيد تا من چوب بياورم.

بيتا به سرعت ازجا بلندشد و گفت :

من هم... منهم باهاتون ميام .

سياوش گفت :

من همين اطرافم. نگران نباشيد ازتون دور نميشم .

بيتا هراسان و لرزان روي نيمكت نشست . بااينكه پالتوي سياوش روي دوشش بود ولي بازهم احساس سرما ميكرد.

سياوش پس ازچند دقيقه بازگشت و براي خاتمه دادن به سكوت بينشان گفت :

بايد ازالوارهاي خشك استفاده كنيم كه دود نكنه .

بيتا شرمزده گفت :

شما خودتون سرما ميخوريد بهتره پالتويتان را خودتان بپوشيد.

سياوش درحال جستجو براي كبريت گفت :

متشكرم؛ من طاقت زيادي براي تحمل سرما دارم . شما بهتره خوب خودتان را بپوشانيد.

بيتا با خاطري آسوده دوباره در پالتوي سياوش فرو رفت . سياوش بالاخره پس ازمدتي جستجو كبريت رااز كيفش

بيرون كشيد .چند چوب كبريت را خراب كرد چون بر اثر رطوبت هوا نمناك شده بودند؛ تااينكه بالاخره يكي از آنها

روشن شد و هردو اولين چيزي راكه در آن روشنايي محدود ديدند چشمان يكديگر بود.آنقدر از ديدن چهره ي

يكديگر هيجانزده شده بودند كه سياوش كبريت درحال سوختن را از ياد برد و دستش سوخت و به ناچار كبريت را به

زمين انداخت.

بيتا در تاريكي لبخند زد و گفت :

طوري شد ؟

سياوش گفت :

نه ؛ الان يكي ديگه روشن ميكنم . فقط خداكنه چوبها آتش بگيره كه البته توي اين هواي مرطوب بعيد ميدونم .

باچند كبريت ديگر تقلا كرد تااينكه بالاخره يكي از آنها روشن شد و سياوش به سختي توانست يكي ازچوبها را آتش

بزند. وقتي الوارها آتش گرفتند و دور تا دور آنها تا شعاع چندمتري روشن شد آنها تازه فهميدند كه جنگل چقدر بزرگ

است. بيتا هراسان به اطراف نگاه ميكرد كه سياوش با مهرباني گفت :

نگران نباشيد؛ فردا از جنگل بيرون ميرويم . حالا بهتره با خاطري آسوده استراحت كنيد.لطفا بياييد نزديك آتش تا

گرم شويد.

بيتا از روي نيمكت پايين آمد و دوربين رااز گردنش بيرون آورد و كنارش گذاشت . دستانش را نزديك آتش برد و با

صداي آرامي گفت :

ازاينكه منو نجات داديد متشكرم.

سياوش درحال گرم كردن دستانش گفت :

اول بگذاريد شما را به مقصد برسانم بعد تشكركنيد.

بيتا درحاليكه به آتش چشم دوخته بود گفت :

ميتونستيد منو همانجا رها كنيد ولي چنين نكرديد.

سياوش با لبخند گفت :

چرا بايد اين كار را ميكردم ؟ شما هم مثل من يك انسان بوديد و احتياج به كمك داشتيد.

بعد با شرمندگي ادامه داد:

راستش ؛ من بهتون دروغ گفتم .راه خروجي را بلد نبودم؛ اما قول ميدهم كه شما را نجات دهم.

بيتا سربلندكرد و به چشمان سياوش نگريست و لبخند زد.سياوش با ناراحتي گفت :

پيشاني شما زخمي شده .

بيتا گفت :

بله قبل ازغروب پايم به يك تنه درخت گير كرد و به زمين افتادم؛ اما چيز مهمي نيست .

سياوش گفت :

از قضا كيف كمكهاي اوليه را به من دادند. ميتونم آن زخم را شستشو بدهم.

بيتا با كنجكاوي پرسيد:

شما براي شكار آمده بوديد؟ البته فضولي منو ببخشيد؛ بيشتر از بابت آن تفنگ شكاري كنجكاو بودم.

سياوش با نگاه به تفنگ گفت:

بله ما براي شكار آمده بوديم .من از بقيه دور افتادم ولي مثل اينكه قسمت اين بود شما را پيدا كنم.

سياوش دركيفش راباز كرد و شيشه ي بتادين را بيرون آورد؛ كمي از آن را به پنبه زد و نزديك بيتا رفت. حالا نفس او

را كاملا حس ميكرد. لرزش دستانش كاملا مشهود بود.بتادين را روي زخم زد و بيتا بر اثر سوزش زخم ناله اي كرد و

تكان خورد. سياوش با مهرباني گفت :

معذرت ميخواهم؛ كمي ميسوزونه ولي بايد تحمل كنيد.

بيتا نفسش را در سينه حبس كرد و سياوش پس از شستشوي زخم از او فاصله گرفت و گفت :

معذرت ميخواهم ممكنه كيف منو از كنارتون بدهيد؟ كمي آذوقه توي اونه كه ممكنه به دردمان بخوره .

بيتا به طرف چپ چرخيد و كيف سياوش را بلندكرد؛ درهمين موقع عكس خودش كه درست جلوي دركيف بود بيرون

افتاد و مقابل بيتا روي زمين نشست. بيتا مات و مبهوت به عكس خودش مينگريست و سياوش كه علت معطلي او را

نميدانست پرسيد:

طوري شده ؟

بيتا سرش را به طرف سياوش بر گرداند و آب دهانش را قورت داد و فقط نگاهش كرد.گونه هايش مثل گلهاي

شمعداني رنگ گرفته بودند و ديگر سرما را حس نميكرد. سياوش ازجا بلندشد ؛ آتش را دور زد و به طرف كيفش رفتا

و با ديدن عكس بيتا درجا خشكش زد. حالا هردو به يكديگر مينگريستند و سكوت بينشان را فقط جرق جرق الوارها

ميشكست.بيتا سر به زير افكند ؛ سياوش به حالت كلافگي دست ميان موهايش برد و از سرپناه به سمت تاريكي بيرون

رفت و بيتا رفتنش را نظاره نمود. دوباره سرما بر وجودش چنگ انداخت؛ پالتوي سياوش را محكم تر به دور خود پيچيد.

او صداي پاي سياوش را روي برگهاي خشك را مي شنيد ولي خودش پيدا نبود. انگار يك جايي دور از چشم او خودش

را مخفي ساخته بود. بيتا با خود فكركرد اي كاش آتش نبود ؛ تامن بتوانم بپرسم چرا ؟ آخر چرا به من دروغ گفتي؟ چرا

مرا به بازي گرفته اي ؟ تو اين همه مدت مرا دوست ميداشتي ولي بامن مثل دشمنانت رفتار ميكردي. مگر من چه كرده

ام ؟ سوال آخرش به زبانش آمد و بلند در تاريكي و سكوت جنگل فرياد زد :

مگر من چه كرده بودم ؟

گريه مجالش نداد و با صداي بلند شروع به گريستن كرد.سياوش در تاريكي باخودش در جهاد بود و مي انديشيد .حالا

همه چيز نقش بر آب شده و او فكرميكند من براي خرد كردن غرورش دروغ گفتم . آرام كلبه را دور زد و روبه روي او

قرار گرفت . درحاليكه دستانش را در جيب هاي شلوارش فرو كرده بود پر توان تر به نظر مي آمد. يك گام به طرف

بيتا برداشت ولي بيتا ازجا بلندشد و ازجهت ديگر با عصبانيت خارج شد. سياوش فرياد زد:

كجا ميروي ؟

بيتا همان قدر بلند گفت :

ميروم گم بشم .

سياوش گفت :

ما همين حالا هم گم شده ايم .

بيتا عصباني و گريان ولي محكم قدم برميداشت.سياوش دنبال دويد و فرياد زد :

تو ديوونه اي ؛ هيچ ميدوني ممكنه چه بلاهايي به سرت بياد ؟

بيتا خشمگين به طرفش برگشت و گفت :

هيچ بلايي بدتر ازآن بلايي كه تو به سرم آوردي نيست . اينهمه مدت منو مسخره ميكردي ؟

سياوش در صدد توضيح برآمد و گفت :

من بايد برات توضيح بدهم ...

بيتا فرياد زد :

آنقدر دروغ بگو كه نفست بند بياد؛ ديگه حاضر نيستم حتي يك لحظه با دروغگويي مثل تو يك جا بمانم .

سياوش ناخودآگاه براي نخستين بار او را به اسم كوچك ناميد :

بيتا ....

بيتا سرجاي خود ميخكوب شد.سياوش با قدمهايي سست به او نزديك شد و درست در يك قدمي او ايستاد . براي مدتي

هردو ساكت بودند تااينكه بالاخره سياوش به سكوت بينشان خاتمه داد :

ببين براي تمام اين مدت به سبب همه ي اتفاقات ميانمان معذرت ميخواهم. فقط ميخواهم باور كني قصد من دست

انداختن يا آزار دادن تو نبوده .

بيتا به طرفش برگشت و با چشماني گريان گفت :

پس چي ؟ تو اسم اين كار خودت را چه ميگذاري ؟ عكس دختري را نزد خود نگه داري و بگي اونو دور انداختي بعد

حتي در مسافرت هم همراه خودت بياوري. تو منو تحقير كردي؛خرد كردي. علاقه ي من به تو خالص و بي ريا بود و تو

آن را رد كردي و باعث شدي احساس حقارت كنم .

سياوش به نزديكترين درخت تكيه داد و بازهم ساكت ماند.تا مغز استخوان احساس ضعف ميكرد ولي به ناچار ساكت

بود و نميدانست چه بگويد. بيتا به او نزديكتر شده و گريان گفت :

بگو همه چيز شوخي بوده ؟

سياوش چشمانش را بهم فشرد و ديده به روي او بست . بيتا بازهم جمله اش را تكرار نمود و چون از سياوش پاسخي

نشنيد غضبناك گفت :

به جهنم !

وقتي قصد كرد به راهش ادامه دهد از تاريكي وحشت كرد ولي مصمم به راه افتاد. سياوش قدرت حركت نداشت و فقط

رفتنش را نگاه ميكرد. ناگهان مثل تيري كه ازكمان رها شود به سرعت شروع به دويدن كرد و خودش را به بيتا رساند و

با دستان آهنينش بازوي او را محكم گرفت و بعد دنبال خود كشاند. بيتا فرياد ميزد و سياوش همچمنان او را دنبال خود

مي كشاند.گامهاي او مردانه و بلند بود و همين سبب ميشد بيتا دنبالش بدود. سياوش جدي و محكم در برابر داد و فرياد

او گفت :

هر قدر دوست داري فرياد بزن ؛ توي اين جنگل كسي غيراز ما نيست .تو مجبوري تا صبح همين جا بماني و اگر لازم

بدونم پاهايت را هم مي بندم .

بيتا با تمسخر گفت :

چه لزومي داره در قبال من احساس مسئوليت كني ؟ ممكنه افراد ديگري را مثل تو براي كمك گرفتن بيابم .

سياوش از شنيدن اين حرف او آنقدر عصباني شد كه بي اختيار محكم به صورت او سيلي زد و آنگاه خودش ناباورانه به

تماشا ايستاد. بيتا دستش را از دست او بيرون كشيد و وارد كلبه شد و كنار آتش نشست درحاليكه جاي سيلي سياوش را

به آرامي دست ميكشيد و قلبا ازاينكه براي سياوش اهميت داشت خوشحال بود .

سياوش پالتواش را برداشت و به آرامي روي دوش او انداخت و مقابلش نشست . درچشمان بيتا اشك حلقه زده بود ؛

براي گريز از نگاه سياوش صورتش را به سمت تاريكي چرخاند. سياوش دست زير چانه ي او گذاشت ؛ صورتش را به

طرف خودش برگرداند و آهسته گفت :

صورتم حاضره ؛ بزن !

اشك ازچشمان بيتا چكيد. سياوش اشكش را پاك كرد و غمگين گفت :

هيچ گاه دختري مثل تو نتوانسته قلب مرا تصاحب كند ولي بدون ما براي هم ساخته نشده ايم باور كن دلايلم منطقي

هستند و تو آنقدر بي آلايشي كه قادر نيستي دركشون كني . آره من نميخواستم آن عكس را به تو برگردانم براي همين

هم به دروغ متوسل شدم .بازهم نميتونم به تو برش گردانم اون تنها چيزيه كه از دختر مورد علاقه ام دارم .

بيتا دست او را به دست گرفت و گفت :

آخه چرا ؟ براي چي ؟ آيا در من عيبي مي بيني ؟

سياوش با لبخندي تلخ گفت :

اصلا اينطور نيست. خواهش ميكنم علتش را نپرس .

بعد از جا بلندشد و گفت :

توي آن كيف يك چيزهايي براي خوردن هست .من تا صبح بيدارم ؛ پس با خيال راحت بخواب .

سياوش ؛ بيتا را در حيرت و ناباوري باقي گذاشت و براي آوردن الوار بيرون رفت .

فصل يازدهم

بيتا نتوانست لب به چيزي بزند همانطور كنار اتش پپايش را دراز كرد و سرش را به نيمكت چوبي پشت سرش تكيه داد

سياوش پشت به او مقابل جنگل نشسته بود و زانوانش را در اغوش گرفته بود باد سردي ميوزيد و برگها و شاخه هاي

درختان را تكان ميداد و شعله هاي اتش بر اثر وزش باد به رقص در امده بودند

بيتا ميخواست حرف بزند ولي ميترسيد كه سياوش نخواهد به حرفهايش گوش دهد حالا حداقل خوشحال بود از اينكه

فهميده بود سياوش هم او را دوست دارد با خود گفت هيچ مردي نميتواند در حاليكه زني را دوست نميدارد عكسش را

همه جا همراه خود ببرد

به سياوش نگريست او سخت در انديشه بود و چهره اش از نيمرخ قابل بررسي نبود بيتا به ارامي گفت:

-تو نميخوابي؟

سياوش بي انكه به صورتش نگاه كند پاسخ داد

-نه با خيال راحت بخواب من مراقب اوضاع هستم

بيتا گفت:

-من از چيزي نميترسم تو ميتوني بخوابي

سياوش پاسخي نداد

بيتا مكثي كرد و گفت:

-از دست من عصباني هستي؟

سياوش زمزمه كرد

-نه

بيتا پرسيد:

-پس چرا ري از من برميگرداني؟

سياوش به عقب برگشت و در حالي كه نيمي از صورتش در تاريكي بود پاسخ داد

-اينطور كه فكر ميكني نيست تو چي؟از من ناراحتي؟

بيتا با لبخند گفت:

-نه ولي ميشه بپرسم به چي فكر ميكني؟

سيوش به اسملان نگريست و گفت:

-به همه چيز به اينكه چرا سرنوشت بايد ما را در برابر هم قرار دهد؟

بيتا خده اي كرد و گفت:

-همش همين؟اينكه سوال سختي نيست سرنوشت هرگز براي بازي هاي خود علتي نارد و هميشه هم وقايع ان غير قابل

تصور بوده هميشه اتفاقاتي ميافتد كه ما حتي نميتوانيم فكرش را بكنيم مثل اينكه من هرگز نميتوانستم تصور كنم روزي

با تودر جنگل تنها باشم ولي حالا اتفاق افتاده و تو مثل اينه اي از حقيقت روبروي من نشسته اي

بيتا دقايقي مكث كرد تا تاثير كلامش را در سياوش ببيند بعد ادامه داد

-تو يك هنرمندي با انگشتانت احساس را مينوازي و بعد به شنونده القا ميكتي و با او سخن ميگويي من نميتوانم باور

كنم تو از دختري روي ميگرداني كه دوستش داري

سياوش به ارامي گفت:

-دوست داشتن با عشق فرق داره

بيتا گفت:

-ميدونم عشق از دوست داشتن هم برتر است

سياوش به سختي برخلاف ميلش گفت:

-من عاشق تو نيستم

بيتا سرسختانه گفت:

-ما هر دو به هم علاقه داريم من علت فرار تو را از واقعيت نميدانم ولي ارزو داشتم براي هميشه در جننگل تنها رها

ميشديم بي انكه هيچ ادمي را غير از خودمان د زندگي امان داشته باشيم

سياوش پرسيد:

-تو حاضري بدون پدر و مادرت در اين جنگل وحشي با من زندگي كني؟

بيتا بي تامل پاسخ داد

-بله

پاسخ او به قدري سريع بود كه سياوش را به خنده انداخت صداي خنده سياوش موي بر اندام بيتا راست كرد به طرف

بيتا برگشت و ساكت شد در حاليكه هووز اثار خنده بر لبانش نمايان بود يك تكه الوار در اتش انداخت و به سوختنش

نگريست بيتا سعي كرد افكار او را از چهره اش بخواند لذا محكم پرسيد:

-به چه ميخندي؟

سياوش گفت:

-تو ساده اي خيلي ساده چطور ميتوني دل به مردي ببندي كه از او و خانواده اش هيچ نميداني چه چيز اينقدر ضريب

اطمينان تو را بالا برده؟

بيتا گفت:

-دلم او هيچگاه به من دروغ نميگويد در ضمن مگر حرفي از خانواده اتان زدم؟

سياوش گفت:

-حالا اگر من به شما بگويم به خاطر خوانواده ام نميتوانم از شما براي شريك زندگي ام خواستگاري كنم چه؟

بيتا رنجيده گفت:

-در ان صورت متاسفم بايد بگويم شما را موجود ضعيفي ميدانم من يكبار با مادرتون چند كلام حرف زدم اينطور به

نظرم نيامد و مطينم پدرتان هم اينگونه مردي نيست پس مجبورم تصور كنم حرفهاي شما بهانه اي بيش نيست

سياوش از جا برخاست و ادامه داد:

-ادامه دادن به اين گفتگوبي فايده است هيچي به غير از رنجش عايدمان نخواهد شد شب بخير

بيتا سرش را روي كيف سياوش گذاشت و كنار اتش دراز كشيد سياوش سرش را به ستون تكيه داد دلش ميخواست با

همه وجود فرياد بزند به خدا تو را دوست دارم اما هر با تصوير پدرش در برابر چشمانش خودنمايي ميكرد با احساس و

عقلش در جدال بود كه صداي گرم بيتا او را متوجه خود ساخت او به زمزمه شعري مشغول بود

در تاريكي بي اغاز و پايان

دري در روشني انتظار روئيد

خودم را در پس در تنها نهادم

و به درون رفتم

اتاقي بي روزن تهي نگاهم را پر كرد

سايه اي در من فرود امد

و همه شباهتم را در ناشناسي خود گم كرد

پس من كجا بودم؟

شايد زندگي ام در جاي گمشده اي نوسان داشت

و من انعكاسي بودم

كه بيخودانه همه خلوت ها را به هم ميزد

و در پايان همه روياها در سايه بهتي فرو ميريخت

من در پس در تنها مانده بودم

هميشه خودم را در پس يك در تنها ديده ام

گويي وجودم در پاي اين در جا مانده بود

در گنگي ان ريشه داشت

ايا زندگي ام صدايي بي پاسخ نبود؟

در اتاقي بي روزن انعكاسي سرگردان بود

و من در تاريكي خوابم برده بود

در ته خوابم خودم را پيدا كردم

و اين هوشياي خلوت خوابم را الود

ايا اين هوشياري خطاي من بود؟

سياوش به عقب نگريست چشمان بيتا خسته بود و به سختي با خواب در ستيز بودند مدتي طول كشد تا بالاخره ديده بر

هم گذاشت سياوش ارام به او نزديك شد پالتو اش را روي او كشيد و خود گوشه اي نشست و به فكر فرو رفت

**

بيتا صبح زودتر از سياوش ديده گشود و به اطرافش نظر انداخت سياوش كنار اتش خوابش برده بود و از اتش تنها

خاكستري در حال دود كردن به چشم ميخود به زحمت از جا برخاست همه بدنش دردميكرد حس كرد چيزي پشت

سرش است هراسان به عقب برگشت و ديد يك بچه گوزن نگاهش ميكند دستش را جلو برد و حيوان زيبا صورتش را

به ان ماليد مدتي طول نكشيد كه سياوش ديده از هم گشود بيتا گفت:

-صبح بخير

سياوش به صبح بخير او پاسخ گفت بعد از جا بلند شد و براي بيرون كردن خستگي به بدنش كش و قوس داد بيتا هنوز

نميتوانست باور كند ان شب را در جنگل گذراندند و اگر اتش خاكستر شده را نميديد باور ميكرد كه همه وقايع شب

گذشته خواب و خيال بوده است سياوش گفت:

-قبل از انكه خورشيد به وسط اسمان برسد بايد راه بيافتيم حتما تا حالا حسابي نگران ما شده اند

بيتا از جا برخاست و در حال پس دادن پالتوي سياوش گفت:

-متشكرم حتما ديشب حسابي سردت بود؟

سياوش گفت:

-نه خدا كنه شما سرما نخورده باشيد اگر اماده ايد راه بيفتيم

سيواش ساكش را به دوش انداخت و يك تكه از چوب سوخته در اتش را راي علامت زدن روي درختها برداشت و هر

دو به راه افتادند سياوش محل عبورشان را علامت ميزد و بيتا هم پشت سرش گام برميداشت و از برخي مناظر عكس

ميگرفت مدتي طول كشيد تا اينكه به يك دو راهي رسيدند سياوش كنار جاده ايستاد و جلوي يكي از ماشين ها دست

تكان داد ماشين متوقف شد و راننده پرسيد:

-كجا ميرويد؟

سياوش گفت:

-ما توي جنگل گم شده بوديم اين راه به كجا مي رود؟>

-به نور من دارم بارم كه چوب و الواره به نور ميبرم اگر مياييد سوار شويد

سياوش به طرف بيتا برگشت و گفت:

-چاره اي نيست بهتره سوار شويم و برويم ويلاي ما من ماشينمان را بر ميدارم و شما را به رامسر ميرسانم

بيتا مكثس كرد و سپس بعد از سياوش سوار ماشين شد راننده گفت:

-ديشب را توي جنگل بوديد؟

سياوش پاس داد

-بله

راننده گفت:

-چطوري توي اون سرما با خانومتان طاقت اورديد؟

بيتا و سياوش هر دو از شنيدن سخن راننده شرمگين شدند و در پاسخ سكوت كدند راننده دوباره پرسيد:

-كدوم هتل اقامت داريد؟

سياوش ادرس ويلا را به راننده داد و راننده با نگاهي به هر دوي انها گفت:

-به نظر اهل اينجا نيستيد من از همان طرف ميروم و شما را تا جلوي ويلايتان ميرسانم

يم ساعت در راه بودند تا اينكه به ويلا رسيدند بيتا پيده شد و منتظر سياوش ماند راننده از سياوش كرايه نگرفت و پس

از خداحافظي انها را ترك كرد سياوش از در ميله هاي ويلا بالا رفت و پس از اينكه وارد حياط شد در را باز كرد همه جا

ساكت بود بيتا هنوز بيرون ايستاده بود سياوش اهسته گفت:

-شما يك گوشه بايستيد تا من سوئيچ را بياورم نبايد ما رو با هم ببينند

بيتا با تعجب پرسيد:

-براي چي؟

سياوش كه از اين سوال بيتا حيرت كرده بود گفت:

-براي چي؟ خوب معلومه هزار تا فكر نابجا ميكنند به خصوص كه من ديشب را هم بيرون گذرانده ام

بيتا گفت:

-ولي شما من را نجات دادي پس

سياوش گفت:

-خوالهش ميكنم يك گوشه بايستيد و منتظرم باشيد

سياوش به ارامي از او دور شد و قصد ورود به ويلا را كرد اما در قفل بود از پله ها پايين امد و سنگ كوچكي برداشت و

ارام به پنجره اتاق طبقه دوم جايي كه سينا ساكن بود زد و چون خبري نشد دوباره اين كار را تكرار كرد سينا خواب الود

و ژوليده پشت پنجره امد با ددين سياوش در حال ايما و اشاره خواب از سرش پريد و بي توجه به اشاره هاي سياوش

فريادزد

-تويي سياوش كجا بودي؟

سياوش اهسته گفت:

-يواش بيا در را باز كن

سينا با خوشحالي گفت:

فكر كرديم گم شدي همه نگرانت بوديم

سياوش سرش را به علامت خوب پيش نرفتن كارها تكان داد و لبه پله نشست و سرش را به دست گرفت سينا به

سرعت پيراهنش را پوشيد پايين امد و در را باز كرد

-هيچ معلومه تو كجا غيبت زده؟قرار بود اگر امروز پيدايت نشد از مامورها كمك بخواهم

سياوش خشمگين گفت:

-نميتوني كمي صدايت را ارامتر كني؟مردحسابي مگر ميخواهي دزد مرغ و خروس بگيري؟

سينا گفت:

-حالا چرا فريادي ميزني>مگه از خودت شك داري؟پاشو بريم تو همه منتظرتند

سياوش دستش را از دست سينا بيرون كشيد

-يك دقيقه مهلت بده تا من هم حرف بزنم

قبل از اينكه جمله اش پايان بيرد كيهان بيرون امد و با ديدن سياوش خندان و شادمان گفت:

-عموجون خودتي؟همه نگرانت شديم تو كجا بودي؟

سياوش گفت:

-سلام عمو من توي جنگل گم شدم بعد مجبور شدم شب را همانجا بمانم

كيهان گفت:

-من هم همين را به بقيه گفتم به پدرت گفتم تو بچه نيستي حتما براي شب يك سرپناه پيدا ميكني حالا بيا داخل همه

خوشحال ميشن

سياوش گفت:

-چشم عمو شما برويد داخل من هم ميام اجازه بدهيد دست و رويم را اب بزنم

كيهان داخل ويلا شد و سياوش با اطمينان از رفتن او به سرعت سينا را گوشه اي كشاند و گفت:

-قبل از اينكه عمو همه را خبر كند بدو سوئيچ را براي من بيار بدو وقت رو تلف نكن

سينا كه از عجله او متعجب ود گفت:

-تو چته؟

سياوش با كلافگي گفت:

-همه چيز را بعدا برايت ميگنم اصلا توي راه برايت ميگم فقط به كسي چيزي نگو

سينا در حال رفتن به خانه گفت:

-تو كجا ميخواهي بروي؟

و چون عصبانيت سياوش را ديد رفت تا با سوئيچ بازگردد بيتا چشت درختچهه ها جلوي در ايستاده بود و شديدا

احساس سرما و گرسنگي ميكرد در خودش فرو رفته بود كه صداي ااز پشت سر او را به خود اورد

-چيزي ميخواستي دخترم؟

بيتا به عقب برگشت و با ديدن مردي بيگانه كه البته پدر سياوش بود از پياده روي بازمي گشت جا خورد

فصل 12

سيامك به چشمان نگران بيتا نگريست و با مهرباني گفت :

نترس دخترم ؛ فقط پرسيدم كاري داري؟ با ساكنين اين خانه كار داري ؟

بيتا گفت :

بله !

سيامك گفت :

من ساكن اين خانه ام .

بيتا نفس راحتي كشيد و گفت :

شما صاحب خانه ايد ؟

سياوش كه به انتظار سينا ايستاده بود به عقب برگشت تا بيتا را ببيند كه با ديدن پدرش قلبش فرو ريخت و زير لب

زمزمه كرد :

خدايا خودت به فريادمان برس!

از طرفي سينا با سوئيچ بازگشت و به سياوش نزديك شد و گفت :

بگير اينهم سوئيچ! حالا مي فرماييد كه چي شده ؟

و چون از سياوش پاسخي نشنيد به مسير نگاه او نگريست و سيامك را در حال صحبت با بيتا ديد. چون بيتا پشت به آنها

داشت سينا او را نشناخت بنابراين پرسيد:

عمو با كي حرف ميزنه ؟

سياوش مات و مبهوت گفت :

با بيتا !

سينا با صدايي فرياد گونه گفت :

چي؟ داري شوخي ميكني ؟

سينا وقتي حرف سياوش را باور كرد كه بيتا براي لحظه اي درحال صحبت با سيامك به عقب برگشت ؛ لذا با عصبانيت

گفت :

اون اينجا چه كار ميكنه ؟ تو ... تو اونو آوردي به اين خانه ؟

سياوش با نگراني گفت :

خدا كنه چيزي به پدر نگويد .

سيامك درحاليكه با بيتا حرف ميزد ميخنديد. سينا گفت :

اينطور كه معلومه حسابي عمو را جذب كرده .

سياوش مضطرب گفت :

شاهنامه آخرش خوشه .

صداي خنده ي بلند سيامك آنها را قدري آرامتر نمود . آنها هردو سرجايشان ايستاده بودند كه سيامك درحال آوردن

بيتا گفت :

پسرم تو آدم عجيبي هستي . همكلاسي ات را بعد از آن شب وحشتناك بيرون نگه داشته اي و خودت با پسر عمويت

خوش و بش ميكني ؟ آن هم دختر به اين نازنيني را ؟

سياوش و سينا با حيرت به سيامك و بيتا كه ظاهرا باهم به خوبي كنار آمده بودند مينگريستند. سيامك محكم به شانه ي

سياوش زد و با لبخند گفت :

چرا تعارفش نميكني ؟

سياوش زبانش باز شد و گفت :

اما ايشون ديرشون شده و مسئوولين اردو نگران ميشوند؛ من ميخواستم به محل اردو ببرمشان !

بيتا گفت :

من ميتونم چنددقيقه ي ديگر بمانم . چند دقيقه در برابر چندساعت چيزي نيست البته اگر اشكالي نداشته باشد !

سيامك با مهرباني گفت :

اصلا اشكالي ندارد دخترم . مطمئنم مادر سياوش از ديدنتون خوشحال خواهد شد .

سيامك درحال خنديدن به راه افتاد و بيتا هم به دنبالش . سياوش آستين او را كشيد و متوقفش كرد و بعد با عصبانيت

آهسته گفت :

قرار ما اين نبود .

بيتا گفت :

به نظرتون وقتي پدرتون پرسيد كي هستم چي بايد ميگفتم ؟ قيافه ام كه به گداها نمي ياد؛ مي ياد ؟ درهرحال فكر

ميكنم اگر منوبه يك فنجان چاي دعوت كنيد مردانگي را در حقم تمام كرده ايد .

درحاليكه سينا و سياوش مردد و هراسان به جاي مانده بود بيتا وارد خانه شد .سينا گفت :

حالا چكار كنيم ؟

سياوش مشتي محكم به كف دستي خودش كوبيد و گفت :

همه چيز داشت درست پيش ميرفت .

سينا كه گويي چيزي به خاطرش آمده باشد پرسيد :

صبر كن ببينم تو هنوز به من نگفتي اونو كجا ديدي وچطوري به اينجا آوردي ؟

سياوش گفت :

حتما آنقدر احمق نيستي كه فكركني من از شما جدا شدم و رفتم او رااز اردو آوردم ؛ آن هم اينجا !

سينا گفت :

اگرچه هيچ چيز رااز تو بعيد نميدونم ولي معلومه كه اينطور فكر نميكنم . بگو ببينم چطور به او برخوردي ؟

سياوش گفت :

فعلا وقت اين حرفها نيست . بايد نزد او برويم ؛ او از قصه ي خونين خانواده هايمان بي اطلاعه بايد مراقب باشيم دسته

گل به آب ندهد .

سينا حيرت زده تر از قبل پرسيد:

مقصودت اينه كه او هنوز موضوع را نميداند ؟

سياوش بي آنكه پاسخي به او بدهد به سرعت وارد خانه شد. مادرش با ديدن او جلو آمد و گفت :

پسرم خيلي نگرانت بوديم .

بعد آهسته گفت :

چه دختر نازنيني ! بهتر ازاين نميشه ؛ پدرت را حسابي گرفتار كرده . اين بدجنسي بود كه ميخواستي گرسنه ببريش ؛

نكنه همونه كه يك روز تلفني باهاش حرف زدي ؟

سياوش عصبي گفت :

دسته دوم

قسمت هفتم

قسمت هشتم

قسمت نهم

قسمت دهم

قسمت یازدهم

قسمت دوازدهم

بس كنيد مادر ؛ اون فقط همكلاسي منه كه گمشده بود . ما خيلي اتفاقي به هم برخورديم .

زهره با لبخند گفت :

حالا چرا عصباني ميشي مادر ! منكه مخالفتي ندارم ...

سياوش كه گفتگو را بي فايده ديد نزد پدر و عمويش و بيتا رفت كه حالا با آب و تاب به تعريف ماجرا مشغول بود .

سيامك چشم از بيتا برنميداشت . او حتي متوجه ي حضور سياوش و سينا سرميز نشد. سينا ازپشت عمو و پدرش به

وسيله ايما و اشاره با بيتا حرف زد و اوكه متوجه نميشد فقط سرش را تكان ميداد و دست آخر هم شانه اش را به علامت

نفهميدن بالا انداخت و سينا به ناچار كنار سياوش نشست و آرام گفت :

نميتوني حالم را بفهمي .

سياوش پاسخ داد :

تا به حال توي عمرم دختري به خونگرمي او نديده ام . تورو خدا ببين چطور پدرم را جذب كرده .

وقتي زهره و نسرين هم سرميز قرار گرفتند همه به خوردن صبحانه مشغول شدند. زهره آهسته به سيامك گفت :

چقدر بهم مي يان ؛ تو اينطور فكر نميكني ؟

سيامك با شادي زمزمه كرد :

سليقه اش به خودم برده .

كيهان خطاب به بيتا گفت :

اسمتون را به ما نگفتيد عموجون .

بيتا گفت :

اسمم بي تاست .

زهره پرسيد :

توي كلاس سياوش هستيد ؟

بيتا گفت :

نخير ؛ من عكاسي ميخونم و ايشون موسيقي.

بعد خطاب به سياوش كه خشمگين نگاهش ميكرد گفت :

آقاي لطفي بايد بگم شما چقدر براي داشتن فاميلي به اين مهرباني خوش شانسيد .

سياوش نگاهي به سقف كرد و محكم گفت :

متشكرم .

سپس با دستمال دهانش را پاك كرد و ازجا برخاست و روي ايوان رفت .سينا چندلحظه مكث كرد وبعد نزد او رفت .

سياوش عصبي قدم ميزد كه سينا گفت :

حالا كاريه كه شده ؛ بگذار ببينم آخرش چي ميشه . خود كرده را تدبير نيست ؛ كاريه كه خودت كردي .

سياوش گفت :

اصلا عين خيالش نيست . بايد معذرت بخواهد و ازمن درخواست كند به محل اردو برسونمش .

سيامك از پشت پرده به سياوش و سينا نگريست و گفت :

معلوم نيست اين پسرچشه ؟

زهره گفت :

بچه ام خجالت ميكشه .

بيتا سر به زير افكند و گفت :

همه اش تقصيرمنه ؛ نبايد مزاحم ميشدم .

زهره به سرعت گفت :

اين چه حرفيه عزيزم ؟ بهرحال ماهم نگران بوديم .درضمن ما دير يا زود مي فهميديم .

سينا؛ سياوش را داخل ويلا آورد و كنار شومينه نشاند. سيامك براي چندلحظه به آشپزخانه نزد زهره رفت . زهره

پرسيد:

چطوره ؟

سيامك با لبخند گفت :

ازسر سياوش هم زياده ؛ مثل يك تكه جواهره . راستش ياد ... ياد خواهر مرحومم مي افتم . ما هيچ وقت يك دختر

نداشتيم ؛ اون ميتونه مثل دخترمان باشه . ظاهرا اهل شيرازه و پدرش هم يك كارخانه داره ؛ حتي اگر وضع پدرش هم

خوب نبود باز فرقي نميكرد چون اون كسيه كه سياوش دوستش داره .

زهره گفت :

فاميلي پدرش را بپرس شايد تو بشناسي ! شما كارخانه دارها خيلي خوب همديگر را مي شناسيد .

سيامك گفت :

فكر بدي نيست . منكه همه چيز راازش پرسيدم اينهم ميپرسم .

بيتا درحال آماده شدن براي رفتن بود كه سيامك از آشپزخانه بيرون آمد. به او نزديك شد و گفت :

ميخواهيد برويد ؟

بيتا با شرمندگي گفت :

بله ؛ من خيلي مزاحم خانواده ي شما شدم .

سيامك گفت :

اصلا اينطور نيست . اي كاش ميشد كه باقي سفر را باهم باشيم ؛ ولي خب فعلا وضعيت شما فرق ميكنه ؛ بهرحال

فرصت زياده .راستي دخترم من هم يك كارخانه دارم. بگو فاميلي پدرت چيست ؟ شايد او را بشناسم .

سياوش آشفته قبل ازاينكه بيتا حرفي بزند به پدرش گفت :

پدر حالا وقت اين حرفها نيست . خانوم خسته است و همه در اردو نگرانش هستند.

بيتا با لبخند گفت :

مساله اي نيست ؛ من بيتا لقائي ام. ميدونيد كارخانه اي كه پدرم درحال حاضر مالكشه در اصل قبلا مال پدربزرگم بوده .

ميگن او سرمايه دار بزرگي بوده ؛ شايد او را بشناسيد اسمش رضا بود .

سياوش به حاضرين نگريست .مادر و پدر و عمو و زن عمويش رنگ به رو نداشتند و سيامك نزديك بود به زمين سقوط

كند ولي با صدايي برگشته براي حصول به اطمينان پرسيد :

اسم پدرت چيه ؟

بيتا گفت :

فريبرز.

سينا چشمانش را بست و كيهان براي جلوگيري از سقوط برادرش او را نگه داشته بود . بيتا سراسيمه و نگران نزديك او

شد و پرسيد:

طوري شده ؟

سيامك فرياد زد :

به من دست نزن !

بيتا هراسيده قدمي به عقب برداشت و به سياوش نگريست . او خيس ازعرق شده بود . كيهان خشمگين به سياوش

گفت :

زود ازاين خانه برويد بيرون .

سيامك محكم ايستاد و گفت :

هيچكس ازاين خانه خارج نميشه .

بعد خطاب به بيتا با چشماني مثل گلوله هايي آتشين گفت :

اردوي شما كجاست ؟

بيتا هراسان گفت :

من .. خودم برميگردم .

سيامك فرياد زد :

پرسيدم كجاست ؟

بيتا به سياوش نگريست و او سرش را به علامت تاييد تكان داد و سپس پاسخ داد :

در رامسر.

سيامك به زهره گفت :

سوئيچ منو بده .

زهره نگران گفت :

ولي ...

سيامك فرياد زد :

كاري كه گفتن بكن .

زهره مستاصل سوئيج را براي او آورد . سياوش به خودش جرات داد جلو برود و بگويد :

پدر من ايشون را ميرسانم .

سيامك با آرنج او را به عقب هل داد و به بيتا گفت :

راه بيافت .

بيتا بهت زده نميدانست چه بايد بكند. نميدانست بايد با آن جو ناآرام خداحافظي كند و با سيامك غضبناك برود يااينكه

از پذيرفتن حرفهاي سيامك سرباز زند ! با خود انديشيد ؛ اينها خانواده ي عجيبي هستند . وقتي براي دومين بار سيامك

به او امر كرد سوار ماشين شود او براي ثانيه هايي گذرا به حاضران در ايوان نگريست . آنها همه نگران و عصبي و

مضطرب بودند .سپس سوار ماشين شد و كنار سيامك نشست .

* * *

ماشين با سرعتي سرسام آور دل جاده را مي شكافت و پيش ميرفت. بيتا ازاين مرد خشمگين كه چشمانش مثل دو كاسه

ي لبريز از خون شده بود ميترسيد و نميدانست چه چيز اين مرد دوست داشتني را تا به اين حد عصباني كرده و نمي

فهميد چرا سياوش با آنها نيامد. فقط ميدانست نبايد حرف بزند؛ حتي كلامي و بايد چهارچشمي به روبه رو نگاه كند كه

مبادا بااين سرعت سرسام آور دچار حادثه شوند .

او دستش را محكم به دستگيره گرفته بود و با هرتكان شديد ماشين به چپ و راست كشيده ميشد . موهايش توسط باد

به صورت و دهانش كوبيده ميشد و او مجبور بود با دست آزادش آنها را مهار كند. هرچند لحظه يكبار زيرچشمي به

سيامك مينگريست ولي توان سوال كردن نداشت . براي اولين بار درطول آن يكساعت دانست سيامك عليرغم سن

بالايش مرد پرتواني است . اين مساله را از تسلط او به فرمان اتومبيل و كنترل آن درهرجهت فهميد. چيزي به رامسر

نمانده بود كه سيامك كنار جاده درمحل خلوتي محكم روي ترمز كوبيد و به بيتا گفت :

پياده شو .

بيتا به اطراف نظر انداخت ازخلوتي آن محل ترسيد ولي پياده شد. سيامك پشت به او ايستاده بود. براي دقايقي ميان

آنها سكوت برقرار شد. بيتا به سيامك نگريست و دلش براي او سوخت . درك ميكرد كه او با تنگ كردن چشمانش و

خيره شدن به روبه رو از يادآوري مساله اي اندوهگين و معذب شده ،لذا منتظر ماند تا او لب به سخن باز كند .

سياوش دقايقي مستاصل در ويلا قدم زد و بعد بي توجه به گريه هاي مادرش سوار ماشين عمويش شد و در تعقيب

پدرش به راه افتاد. نميتوانست درخانه بنشيند و دست روي دست بگذارد. نميدانست پدرش با آن خشم و عصبانيت بيتا

راكجا خواهد برد. ولي ميدانست بايد با سرعت براند و به او برسد. باخود گفت ؛ حتما بيتا تا حالا ازترس سكته كرده . او

از چيزي خبر ندارد بنابراين از رفتار پدر شوكه خواهد شد. بايد آنها را بيابم و هر اتفاقي هم كه بيافتد بيتارا به

اقامتگاهش برگردانم .

فصل 13

سيامك سنگي برداشت و ته دره پرت كرد و به سقوط آن خيره شد . قلب بيتا از ديدن ارتفاع دره فرو ريخت و سرش

گيج رفت ، قدمي به عقب برداشت و با صدايي لرزان گفت :

- من بايد ... من بايد هرچه زودتر بروم .

سيامك به سوي بيتا برگشت و گفت :

- اين دره را ببين ! آنقدر عميق و ژرفه كه اگر بنا باشد كسي تا پايين آن برود بايد صبر و حوصله ي ايوب را داشته باشد

.

قدمي به طرف بيتا برداشت و با صدايي گرفته از فرط خشم ادامه داد :

- ولي من تحمل كردم و براي بيست و پنج سال حوصله به خرج دادم . بدبختي كشيدم ، گرسنگي ، رنج ، بي خوابي و

سرما كشيدم . حسرت كشيدم كه شاهد بالندگي تنها فرزندم نيستم . فرياد كشيدم كه تنهام ، خيلي تنهام .

صداي خشمگين سيامك با بغضي توأم شد و او را وادار به سكوت نمود . بيتا كه تا به آن روز گريه ي مردي را نديده بود

اندوهگين و حيرت زده نگاهش مي كرد . سيامك بغضش را فرو داد و در ادامه گفت :

- من آن روزهاي دردناك را تحمل كردم و جواني ام را با دست خودم فنا كردم تا امروز فراغ از عذاب وجدان در كنار

همسر و فرزندم زندگي كنم و بي دغدغه باقي عمرمان را كنارشان سپري نمايم . نه اينكه تو و خانواده ات دوباره مثل

بختك روي زندگي من بيفتيد و آرامش زندگي مرا به هم بريزيد . تعجب كرده اي ؟ حق داري ، آن زمان تو هنوز به

دنيا نيامده بودي . خانواده ي تو داغ يك ننگ بودند و تنها خواهر مرا پيشكش مرگ كردند . اون ... اون از تو هم

كوچكتر بود . اون خيلي جوان بوده ، براي مردن خيلي جوان بود .

صدايش با بغضي سنگين لرزيد ولي ميان گريه خشمگين ادامه داد :

- عموي تو يك پست ملعون بود . او خواهر مرا بدبخت كرد و پدر و پدربزرگ تو از او حمايت كردند . برايش همسر

اختيار كردند و خون خواهر مرا با دادن رشوه به قاضي رسيدگي به پرونده پايمال نمودند . خواهرم از فرط اندوه و

درماندگي خودكشي كرده و من كه در آتش انتقام مي سوختم او را كشتم . با همين دستام !

سيامك دستانش را به بيتا نشان داد . بيتا وحشتزده عقبتر رفته و ناباورانه سرش را تكان مي داد . برايش سخت بود كه

بپذيرد اين مرد وحشتناك همان مرد مهربان يكساعت قبل باشد . سيامك در حال نزديك شدن به او گفت :

- بله ! با همين دستام و فكر مي كنم باز هم بتونم اين كار را بكنم . آن هم براي كساني كه بخواهند مرا دستخوش تحول

و يا بخواهند ضربه اي به من بزنند . نزديك شدن تو به سياوش تنها يك نقشه بوده مگه نه ؟

بيتا گريان گفت :

- نه ! اين طور نيست ، ما همديگر رو دوست داريم .

سيامك با تمسخر گفت :

- دوست داريد ؟ چه مزخرفها ! ميان خانواده ي ما و شما واژه اي به نام علاقه و يا دوست داشتن معني نداره . برو به

پدرت بگو كه كور خونده ديگه دستش رو شده !

بيتا دوباره با گريه گفت :

- اون هيچي نمي دونه ، قسم مي خورم . خواهش مي كنم حرفم را باور كنيد .

سيامك سنگدلانه گفت :

- روزي خواهرم به عمويت همينقدر التماس مي كرد . بيتا گفت :

- شما كه انتقام خودتان را از او گرفتيد .

سيامك فرياد زد :

- نه من انتقام خون خواهرم را از او گرفتم . ولي انتقام سالهاي بربادرفته ي جواني ام را نه ! چطور بگذارم پسرم با

دختري از خانواده ي قاتل خواهرم وصلت كند و هم خوني از ما با هم خوني از شما ازدواج كند ؟ حتي آبا و اجداد ما هم

شما را نخواهند بخشيد و يا ده نسل بعد از ما ، تو هم بهتره فكر پسر من و از سرت بيرون كني . و اين هم بدان كه اگر

دوباره تو را دور و بر او ببينم مثل حالا آرام نخواهم بود . فكر مي كنم آنقدر فهم داشته باشي كه منظورم را بفهمي !

بعد هم سوار ماشين شد و او را تنها كنار جاده رها كرد و به سمت خانه دور زد . بيتا رفتن او را نظاره نمود و در حالي كه

اشك جلوي ديدش را تار كرده بود ، در امتداد جاده شروع به حركت كرد . و به بوق زدن ماشين ها هم توجه نمي كرد .

او سخت در انديشه بود . مي خواست به حرف هاي سيامك بينديشد . به آنچه كه شنيده بود و باور نداشت ولي نمي

توانست از فروريختن اشكهايش جلوگيري كند .

سيامك با سرعتي سرسام آور از كنار سياوش عبور كرد و حتي او را نديد . سياوش چند متر جلوتر نگه داشت و گذر تند

او را نگريست و چون بيتا را همراه او نديد دوباره اتومبيلش را روشن كرد و به راه افتاد ، چند كيلومتر را گذراند تا اينكه

از دور او را ديد . گامهايش ناتوان و خسته بود و به عبور و مرور ماشين ها بي اعتنا ، كنارش ايستاد و صدايش زد . بيتا

كه به پهناي صورتش اشك مي ريخت با ديدن او به سرعت گامهايش افزود . سياوش دوباره به راه افتاد و صدايش كرد

. بيتا فرياد زد :

- برو پي كارت .

سياوش ملتمسانه گفت :

- خواهش مي كنم بيتا ، هوا سرده و تو هم خسته اي . قول مي دهم كلامي سخن نگويم ، فقط اجازه بده تو را به

اردوگاهت برسونم .

بيتا ايستاد و سياوش هم اتومبيلش را متوقف نمود . بيتا در عقب را باز كرد و سوار شد . سياوش لحظاتي به او نگريست

و بعد به راه افتاد .

مي خواست كه بپرسد ميان او و پدرش چه گذشته ولي نمي توانست . از آينه به بيتا نگريست . او هنوز گريه مي كرد و

به مناظر بيرون مي نگريست . سياوش به آرامي گفت :

- من از اين پيشامد متاسفم .

بيتا بازهم كلامي سخن نگفت و تنها لب هايش را به هم فشرد . سياوش به خودش جرات داد تا بپرسد :

- او .... پدرم به تو چي گفت ؟

با يادآوري حرف هاي سيامك بر شدت گريه ي بيتا افزوده شد . سياوش دوباره پرسيد :

- پدرم چي بهت گفت ؟

بيتا با خشم گفت :

- ديگه نمي خواهم در اين مورد چيزي بشنوم يا حرفي بزنم ! اگر در حال حاضر آرزويي در قلبم باشه . در اين خلاصه

مي شه كه زودتر به مقصد برسم و ديگه تو رو نبينم .

سياوش سكوت كرد و تا رامسر ديگر كلامي سخن نگفت . در محل اردوگاه دانشجويان نگه داشت و بيتا بي هيچ حرفي

پياده شد و او را ترك كرد . سياوش رفتن او را نظاره كرد و بعد به راه افتاد . افكار جورواجوري از ذهنش مي گذشت اما

در كنار همه ي آنها يك حقيقت بيداد مي كرد و آن عشق غير قابل انكارش به بيتا و وابستگي بي نهايتش به سيامك بود

. يك ساعت در راه بود تا اينكه به ويلا رسيد .

دقايقي جلوي ويلا داخل اتومبيلش باقي ماند و بعد پياده و وارد ويلا شد . سينا روي ايوان انتظارش را مي كشيد و به

محض وارد شدنش پايين پريد و شتابزده پرسيد :

- كجا بودي ؟ چي شده ؟

سياوش در حال شستن صورتش پرسيد :

- پدرم آمده ؟

سينا گفت :

- آره ولي يك كلام با كسي حرف نزده ، فكر كنم منتظر توست .

سياوش محكم گفت :

- من دارم مي روم .

سينا گفت :

- مي روي ؟ كجا ؟

سياوش پاسخ داد :

- نمي دونم ، ولي مي دونم ديگه نمي تونم اينجا بمونم .

سينا گفت :

- برو از عمو معذرت بخواه و بگو ... بگو تا به حال اونو نمي شناختي .

سياوش دستش را از دست او بيرون كشيد و گفت :

- دروغ بگم ؟ با خودم چه كنم ؟ به همه هم دروغ بگم به خودم كه نمي تونم . سينا دوستش دارم ، مگه جرمه ؟

سينا گفت :

- آرامتر ، مگه خيال داري دردسر درست كني ؟ آخه تو با اين پيرمرد چكار داري ؟

سياوش گفت :

- بپرس اون به من چه كار داره ؟ مسئله اي بوده كه ديگه گذشته . بيست و پنج سال گذشته !

صدايي از ايوان با غضب پاسخ داد :

- به چه قيمتي گذشته ؟

سينا و سياوش هر دو به طرف صدا برگشتند . او كسي جز كيهان نبود . پله ها را پايين آمد و به آنها نزديك شد و ادامه

داد :

- به قيمت از دست دادن چند عزيز گذشته ، تو طوري حرف مي زني كه انگار عضو اين خانواده نبوده اي ! يادت رفته ؟

كه پدر بزرگ و مادربزرگت از غصه دق كردند و پدرت سالهاي سال را در عزلت گذراند ؟ و ... عمه ات .

سياوش گفت :

- عمو جان من حال شما را مي فهمم و متاسفم ، اما مرگ و زندگي به دست خداست . آن واقعه هم به هر حال گذشته و

هر دو خانواده به پاي آن حادثه قرباني دادند . تا كي مي خواهيد با اين انتقام خونين ادامه دهيد ؟ رفتار پدر با آن دختر

بيچاره ي بي خبر از همه جا اصلاً صحيح نبود ، او تنها بيست و يك سال دارد و حتي آن زمان هنوز به دنيا نيامده بود .

كيهان محكم روي شانه ي سياوش دست گذاشت و گفت :

- تو خيلي جواني و همه چيز را مي بيني و مي گذري ولي بهتره اين سايه ي شوم را از زندگي خودت و ما كنار بزني ، ما

پس از سالها داريم بي دغدغه زندگي مي كنيم و دور و بر آن دختر گشتن فقط تباهي مياره . همانقدر كه ما از آنها مكدر

هستيم و خشمگينيم ، آنها هم از ما عصباني اند .

پس عاقلانه اينه كه همه چيز را فراموش كني . من تو را براي تعطيلات به خارج مي فرستم و بهترين دختري را بخواهي

همراهت كنم، اما او را فراموش كن .

سياوش آهسته گفت :

- متاسفم عمو . هيچكدام از اين دلايل به نظرم منطقي نمي آيند .

سپس وارد خانه شد . كيهان به سينا گفت :

- عشق چشمش را كور كرده .

سيامك كنار شومينه نشسته بود و متفكرانه به آتش نگاه مي كرد . با آمدن سياوش زهره از جا برخواست و نزدش رفت

. پالتوي او را گرفت و آهسته گفت :

- مادر جون يك وقت چيزي نگي كه او را برنجاني .

سياوش با لبخندي تلخ گفت :

- نا مادر جون خيالت راحت باشه .

سپس وارد پذيرايي شد و به سيامك گفت :

- سلام پدر .

سيامك بي آنكه به او نگاه كند خشك و خشن گفت :

- بنشين .

سياوش مكثي كرد و بعد روي نزديكترين صندلي نشست . زهره براي هردويشان چاي آورد . سيامك گفت :

- ما رو تنها بذار .

زهره نگران از پذيرايي بيرون رفت ، در را بست و پشت در گوش ايستاد . نسرين نزديكش آمد و گفت :

- غصه نخور خواهر ، اينها پدر و پسرند . خودشون از پس هم برمي يان .

اشك زهره سرازير شد و ميان گريه گفت :

- نمي دوني چي مي كشم ، نمي دوني .

***

سيامك بي مقدمه شروع به حرف زدن نمود :

- ديگه خيال ندارم از رنج هاي بيست و پنج ساله ام برات بگم . مي خوام خلاصه و در يك كلام بهت بگم دور اونو خط

بكشي و بدوني اگر حتي پري هم بود باز هم فرق نمي كرد . تصميم هاي يك پدر هميشه به صلاح فرزندش بوده . روزي

حرفهاي منو درك مي كني و خودت پدر بشي .

سياوش سر به زير افكنده و پرسيد :

- اين يه دستوره پدر ؟

سيامك محكم گفت :

- تو بچه نيستي كه بهت دستور بدن . تو يه مردي و من دارم از وارد شدن به يك گرداب برحذرت كنم .

سياوش از جا برخواست و گفت :

- درباره اش فكر مي كنم . شما چيزي از من مي خواهيد كه انجام دادنش چندان آسان نيست از من مي خواهيد قلبم را

پاره پاره كنم .

سيامك گفت :

- هيچ مي دوني تو هم با اين كارت قلب پدر رو مجروح مي كني ؟ من براي تو آرزوهاي بسياري در سينه دارم و تو تنها

ثمره ي زندگي سراسر درد و رنج مني . نمي تواني اينطور وانمود كني او را به من ترجيح مي دهي .

سياوش درمانده گفت :

- مرا در تنگنا قرار مي دهيد ؟ معلومه كه نمي توانم هيچ كس را به پدرم ترجيح بدهم . ولي پدر آخر من و او چه گناهي

كرده ايم كه بايد قرباني اختلافات گذشته شما شويم ؟

سيامك از شنيدن حرفهاي سياوش رنگش پريد و با خشم گفت :

- از اين اتاق برو بيرون ! به اينكه من پدرت باشم مشكوكم . انگار خون من در رگهاي تو نيست ! چرا وجود يك دختر

بي اصل و نسب بايد سبب شود تو مقابل من بايستي ؟

سياوش از شنيدن آن حرف ها درباره ي بيتا خشمگين شد ولي نتوانست چيزي به پدرش بگويد ، لذا در را باز كرد و در

برابر چشمان حاضرين پشت در ، اتاق را ترك كرد و به اتاق خودش رفت . چمدانش را برداشت و شروع به جمع آوري

وسايلش نمود . سينا وارد اتاقش شد و پرسيد :

- چكار مي كني ؟

سياوش جوابش را نداد و همچنان مشغول جمع آوري وسايلش شد . سينا گفت :

- سياوش خواهش مي كنم گوش كن ، هيچكس بد تو را نمي خواهد . چرا قادر نيستي درك كني ؟

سياوش در چمدانش را بست و مشغول پوشيدن پالتواش شد . دستش را به طرف سينا دراز كرد و گفت :

- خدانگه دار .

سينا دستش را به دست گرفت و گفت :

- سياوش ما هميشه مثل دو برادر بوديم و براي حرف هاي يكديگر ارزش قائل بوديم ، به خاطر من بمان .

اشك در چشمان سينا حلقه زد . سياوش او را به آغوش كشيد و گفت :

- بس كن سينا . هركس يه سرنوشتي داره .

سينا گفت :

- اگر بري به جون مادرم من هم مي گذارم مي روم .

سياوش او را محكمتر به خود فشرد و گفت :

- باشه جايي نمي رم ، مي خواهم تنها باشم . تا شما به شيراز برسيد . چند روز طول مي كشه ، مي خواهم خودم به شيراز

برگردم . تو كه منو مي شناسي ، هرگز بهت دروغ نمي گم .

سينا به صورتش نگريست و پرسيد :

- مردانه قول مي دهي ؟

سياوش با لبخند گفت :

- قول مردانه مي دهم و مي ترسم بمونم و خداي نكرده تو روي پدر بايستم . شايد براي او هم بهتر باشه ، من جلوي

چشمش نباشم ، از قول من از همه عذرخواهي و خداحافظي كن .

سينا رفتن او را نظاره كرد و در حالي كه همه سرگرم صحبت با سيامك بودند سياوش از ويلا خارج شد .

فصل 14

سيامك در انديشه هاي خود غرق شده بود كه با صداي ضربه اي به در به خود آمد . در باز شد . كيوان داخل اتاق شد و

در را پشت سر خود بست . وقتي مقابل برادرش نشست و شروع به صحبت كرد صئدايش خسته و اندوهگين بود :

- زهره گفت دو بار براي آوردنت به سر ميز شام آمده و تو نپذيرفتي ، گفتم شايد اگر من بيايم رويم را زمين نياندازي

.

سيامك گفت :

- ميلي به شام ندارم .

كيهان با لحني دلسوزانه گفت :

برادرم همه چيز را به آينده واگذار كن . اون ديگه بچه نيست . اگرچه رفتار تو هم به عنوان يك پدر اصلاً شايسته نبود .

به تو حق مي دهم ، او بايد اندوه و رنج تو را درك كند اما نياز به زمان دارد . زمان فقط براي تو پشت ميله هاي زندان

گذشته و بيست و پنج سال قبل او فقط سه سالش بود . حالا زمانه تغيير كرده و طرز فكرها عوض شده ، من او را بزرگ

كرده ام و شايد بهتر و بيشتر از تو با روحياتش آشنا باشم . بايد بي پرده بگم او به خودت برده ، كله شق و يكدنده است

. به او فرصت بده و منتظر باش . حالا بلند شو بريم شام بخوريم . همسرت خيلي ناراحته . او به اندازه ي خودش اين

همه سال رنج و مصيبت را تحمل كرده ، ديگه برايش كافيه .

سيامك با صدايي گرفته پرسيد :

- او هنوز نيامده ؟

كيهان با لبخند گفت :

- سينا مي گفت زودتر برگشته شيراز . شايد بهتر شد چون من نگران برخوردهاي بعدي شما بودم . ما هم فردا حركت

مي كنيم .

سيامك نيم نگاهي به كيهان انداخت و بعد از جا برخاست و هر دو اتاق را ترك كردند

.

سياوش از صبح يكسره در راه بود و حتي ناهار هم نخورده بود . به ساعتش نگريست از نه شب گذشته بود . كنار

مهمانخانه اي نگه داشت و از ماشين پياده شد . باد سردي مي وزيد . كنار حوضچه ي آب سر و صورتش را شست و وارد

مهمانخانه شد و سفارش غذا داد . چيزي از گلويش پايين نمي رفت ولي مي دانست به آ ن نياز دارد .

نمي خواست به چيزي بينديشد ولي نمي توانست ، دستي نامرئي مدام فكرش را به جهات ديگر سوق مي داد و وادارش

مي كرد فكر كند . به خواسته هاي خودش به خواست پدرش و به اين اوضاع درهم پيچيده ، خوب مي دانست قادر

نيست سر و ساماني به اين اوضاع دهد زيرا خراب تر از آن بود كه بشود كاري كرد . با خود گفت ، فقط اگر عمه ام آن

طور نمي شد و پدرم عموي بيتا را نكشته بود و بيست و پنج سال از عمرش را گوشه ي زندان نگذرانده بود و اگر ... اگر

.... و هزاران اگر ديگر ذهنش را احاطه كرده بود . از جا برخاست ، پول غذا را پرداخت كرد و از مهمانخانه بيرون آمد .

سوار ماشين شد و درها را قفل كرد تا چند ساعتي بخوابد ، احتياج داشت كه نظمي به فكر آشفته اش بدهد . اول اينكه

بيتا و او در وضعيت بدي قرار داشتند و مسلما ازدواج آنها غير ممكن بود و دوم اينكه پدرش رنج بيست و پنج ساله را

فراموش نخواهد كرد و او نمي توانست پدرش را ناديده بگيرد . و نمي توانست خودخواهانه و بي توجه به او به خودش

فكر كند . او حتي نمي دانست الان كه آنها را ترك كرده كارش درست بوده يا خير ؟

شب مهتابي نبود . ولي هلال كمرنگ ماه از پشت تكه ابري خاكستري ديده مي شد . رطوبت هوا كاملاً حس مي شد . و

ستارهه ا چشمك مي زدند . همه جا ساكت بود و سكوت و تاريكي بر اعصاب پر از تشنج سياوش چنگ مي انداخت .

قدري به خود مسلط شد و سعي كرد به خود اميدواري دهد كه همه چيز درست خواهد شد . خواب پلكهايش را سنگين

نمود و او ديگر نتوانست مقاومت كند . بنابراين ديده برهم نهاد .

بيتا از صبح پس از جدا شدن از سياوش يك بند گريه كرده بود و حتي سميرا هم نتوانسته بود او را آرام كند . همه فكر

مي كردند براي او اتفاقي افتاده ولي هرگز نمي توانستند به خود جرات دهند تا از او سوال كنند . مسئول اردو به چند

پاسگاه خبر داده بود كه آنها هم دو گروه تجسس اعزام كرده بودند . وقتي او به اردو بازگشت مربي شان به هردو

پاسگاه تلفن زد و بازگشت او را خبر داد .

بيتا هميشه مي شنيد كه اعضاي خانواده از عمو فريدون او با اندوه ياد مي كنند . ولي هرگز كسي به او نگفته بود چه

اتفاقي افتاده است و حالا كه از سيامك شنيده بود به قدري شوكه شده بود كه نمي توانست باور كند . اين حقيقت براي

او حقيقتي تلخ و گزنده بود كه حتي نمي خواست آن را به زبان بياورد و به كسي بگويد .

مهمتر از همه نمي توانست باور كند كه پدربزرگ محبوب و پدر مهربانش از عمويش حمايت نكرده اند . نمي توانست

بپذيرد كه آنها نه تنها گناه او را نپذيرفته اند بلكه از قبول عمه ي سياوش ، آن دختر بي گناه هم سرباز زده اند . با خود

انديشيد ، من عاشق چه كسي شده ام ؟ دل به چه كسي باخته ام ؟ به طور حتم پدرم اگر بفهمد مرا خواهد كشت . اما من

بدون سياوش اصلاً زندگي نمي كنم ، نمي توانم او را فراموش كنم . من و او هر دو قرباني اشتباهات گذشته

بزرگترهايمان شده ايم . شايد بايد به پدر او حق داد ، نمي تواند از خانواده اي عروس اختيار كند كه روزي قاتل خواهر

بيگناهش بوده اند و پدرم ... لابد فكر مي كنم من نبايد همسر پسري شوم كه خانواده اش قاتل برادرش بوده اند .

بيتا اشك از ديده سترئ و اطرافش را نگريست . هم اتاقي هاي او ساعت ها بود كه به خواب رفته بودند . آرام دراز

كشيده و ديده بر هم نهاد با اين اميد كه بتواند سياوش را علي رغم همه ي عشقي كه نسبت به او دارد به فراموشي

بسپارد و با حضور خود در زندگي او ايجاد دردسر نكند .

اولين اشعه هاي خورشيد ديدگان سياوش را آزرد . به سختي چشم گشود و سرجايش نشست . خورشيد به آرامي پشت

كوههاي مشرق بالا مي آمد و انوار طلايي خود را به زمين مي بخشيد . از ماشين پياده شد ، جاده خلوت بود و سكوت آن

ناحيه را تنها صداي شر شر آب حوضچه ي جلوي مهمانخانه مي شكست . درد بدي در ناحيه ي كمرش حس مي كرد كه

علتش خوابيدن به حالت نشسته بود . سر و صورتش را شست ، سوار ماشين شد و به راه افتاد .

پس از دو روز و اندي به شيراز رسيد ، حمامي كرد و به اتاقش رفت . احساس خستگي مفرطي داشت و حس مي كرد

مشاعرش به خوبي كار نمي كند . ديده بر هم گذاشت و در سكوت و ارامش خانه ده ساعت خوابيد . وقتي بيدار شد

خورشيد بعدظهر در حال غروب بود .

اضطراب و نگراني بر دلش چنگ انداخت . نگران آينده بود كه چه خواهد شد ؟ او يك مرد بود اما آن اراده ي مردانه را

براي فراموش كردن بيتا در خود نمي ديد . يكي دو روزي را در خانه و اتاقش به تنهايي گذراند تا اينكه خانواده اش هم

از راه رسيدند . صداي پاي سينا را شنيد و با شتاب به طرف اتاق مي آمد . در كه باز شد و سينا در آستانه ي آن قرار

گرفت سياوش از روي تخت بلند شد . سينا به طرفش آمد و پس از فشردن دستش گفت :

- انگار يك ساله كه نديدمت . خلوت كردي ؟

سياوش او را كنار خود نشاند و گفت :

- نه بابا ، همين جوري .

سينا پرسيد :

- كي رسيدي ؟

سياوش پاسخ داد :

- دو روزه .

سينا با حيرت سوال كرد :

- پرواز كردي ؟

سياوش گفت :

- شبها هم رانندگي كردم .

سينا به صورت او خيره شد و با مهرباني گفت :

- خيلي لاغر شدي . شايد به خودت رياضت هم دادي . سياوش ؟ عمو خيلي نگرانته . نمي خواهي پايين بروي و او را

ببيني ؟

سياوش سكوت نموده بود و با گوشه ي روميزي كنار تخت بازي مي كرد ، سينا ادامه داد :

- اون خيلي بيشتر از يك پدر دوستت داره . همه اش نگران بود كه تو چه مي كني ؟ چه مي خوري ؟ و كجايي ؟

سياوش همانطور كه به بازي با روميزي مشغول بود پاسخ داد :

- من بچه نيستم .

سينا گفت :

- تو خودت را وارد يك ماجراي احمقانه كرده اي . او را فراموش كن و يك عمر با آسايش زندگي كن . نمي تواني بگي

با هيچ دختري خوشبخت نمي شوي زيرا مطمئنم دختران بسياري هستند كه با تمام وجود مي پذيرند همسرت شوند .

سياوش از جا بلند شد و مقابل پنجره ايستاد و گفت :

- دارم درباره اش فكر مي كنم نه اينكه فكر كني در فكر ازدواج با دختر ديگري هستم . نه ! دارم درباره فراموش كردن

او مي انديشم .

سينا با شادي كنارش رفت و گفت :

- اين شروع يك تصميم عاقلانه است . بهت تبرريك مي گم .

سياوش گفت :

- مي خواهم ترك تحصيل كنم سينا ، فكر مي كنم نمي توانم پدرم را ناديده بگيرم .

سينا با عصبانيت گفت :

- براي چي درس را رها كني ؟

سياوش به طرفش برگشت و گفت :

- براي اينكه او را پيش روي خود نداشته باشم .

سينا بازويش را به دست گرفت و گفت :

- از خودت فرار مي كني ؟ تو بايد منطقي بتواني او را فراموش كني ، بايد به اين نتيجه برسي كه ازدواج شما عاقلانه

نيست . اين همه زحمت كشيده اي نمي تواني ميان راه جا بزني . من نمي گذارم اين كار را بكني ، بايد به خودت غلبه

كني و نگذاري حضور يك زن اراده ات را سست كند .

سياوش به طرف در رفت و سينا رفتن او را نگريست و وقتي او در را گشود پرسيد :

- كجا مي روي ؟

سياوش با صدايي اندوهباري گفت :

- مي روم پيش او ، پيش پدرم . اين همه سال منتظرش نبودم كه وقتي خسته از رنج هاي چند ساله برگشت با او چنين

كنم .

با گفتن اين سخن از اتاق خارج شد و در را هم بست . سينا مي دانست و مي توانست حس كند سياوش تا چه حد به بيتا

علاقه مند است . دلش براي او مي سوخت از اينكه مجبور بود به خاطر پدرش از عشقش چشم پوشي كند . اما چاره اي

جز اين نبود . هر دو خانواده از ديرباز چشم ديدن يكديگر را نداشتند .

سينا ، سياوش را تشويق به ادامه تحصيل نمود و براي جلوگيري از ترك تحصيل او سخت كوشيد . حالا سياوش در جمع

حاضر بود ، حرف مي زد ، مي خنديد ، به سوالات پاسخ مي داد و حتي در كارها به مادر و پدرش ياري مي رساند . ولي

در تمام مدت موج اندوه صورتش را پوشانده بود و بقيه كاملاً اين مساله را حس مي كردند . او كمتر از مكونات قلبي اش

سخن مي گفت و از گفتگو درباره ي ازدواج مي گريخت .

به او بارها و بارها دختراني پيشنهاد شد كه شايد به مراتب زيباتر از بيتا بودند . ولي هيچ يك نمي توانستند او را وادار به

پذيرفتن كنند . قلب او ديگر گنجايش پذيرش هيچ عشقي را نداشت . او ديرتر سر كلاس درس حاضر مي شد تا با بيتا

در محوطه ي دانشكده روبرو نشود و زودتر كلاسها را ترك مي كرد تا او را مقابل خود نبيند ، او را كه هميشه با چشماني

گرم و مهربانش نمايشگر عشقي پاك و بي شاعبه بود . زهره كه نگران پسرش بود روزي با در دست داشتن عكس چند

تن از دختران معرفي شده به اتاقش رفت . او مشغول نواختن آهنگي با گيتار بود كه مادرش دست از كار كشيد و گفت :

- بياييد تو مادر .

زهره در را پشت سر خودش بست و لبه ي تخت سينا مقابل سياوش نشست ، در چشمهايش غمي بزرگ حس مي كرد

كه شايد سياوش را كجبور به پرسش نمود :

- مادر جون خسته ايد ؟ طوري شده ؟

زهره آهي كشيد و گفت :

- نه عزيزم .

- پس چرا اينقدر گرفته ايد ؟

- مي دوني پسرم ، هميشه دعا مي كنم هيچ پدر و مادري مخصوصا هيچ مادري عاشق فرزندش نباشد . تو چشمان مني ،

پاره ي تن مني ، عشق مني ، همه ي اميدها و آرزوهاي مني ، اما دربرابر چشمانم داري مثل گلي پرپر مي شوي . چگونه

مي توانم سكوت كنم و يا گرفته نباشم ؟ خوب مي دونم تو با اينكه درباره ي آن دختر حرف نمي زني ولي هنوز

دوستش داري . قلب تو در گرو عشق اوست .

سياوش به مادر گريانش نگريست و گفت :

- نه اينطور نيست مادر . عشق او براي من مرد ، همانطور كه شما خواستيد . من ديگر از وصال با او دست كشيده ام .

اگرچه خيلي از دلايل به نظرم غير منطقي مي آيند ولي براي شما و پدر هر كاري مي كنم . من دختري را به عنوان

عروس به اين خانواده مي آورم كه شما دوستش داشته باشيد . اين حق شماست ، اما فعلاً نه ! باور كنيد آمادگي ازدواج

را ندارم . اين را گفتم قبل از اينكه عكسها را به من نشان دهيد . به سن و سالم نگاه نكنيد مادر ، من هنوز پسر

كوچولوي شما هستم .

زهره گفت :

- به عقيده من تو بايد اين مساله را جدي بگيري . به سينا نگاه كن ، به زودي زن عمويت برايش به خواستگاري مي رود

.

سياوش حيرت زده پرسيد :

- سينا ؟

سپس با خنده افزود :

- مثل اينكه اخبار مربوط به او شما زودتر از من فهميديد !

زهره گفت :

- من فكر مي كردم تو خبر داري . همسر آينده اش از همكلاسهايش است . در هر حال حرف من درباره ي سينا نيست

. صحبت من درباره ي خود توست . دوست دارم بدوني اگر موضوع فقط من بودم بي درنگ با ازدواج تو با هركس كه

خودت مي خواستي موافقت مي كردم . ولي عزيزم در اين بين پدرت هم هست و من نمي توانم با او مخالفت كنم و قلب

او را بشكنم گو اينكه او سالهاست كه قلبش شكسته .

سياوش به روي مادرش لبخند زد و گفت :

- مادر از اينكه دركم مي كنيد متشكرم . همين قدر هم كه به زبان مي آوريد براي من كافيه .

زهره از جا برخاست و در حال رفتن گفت :

- نمي خواهي عكسهايي را كه آوردم ببيني ؟

سياوش گفت :

- نه مادر ، مرا ببخش .

زهره گفت :

- بسيار خوب . چون من و تو هميشه رابطه دوستانه اي با هم داشته ايم منتظر مي مانم تا تو خودت پيشنهاد كني .

زهره اتاق را ترك كرد و سياوش را با افكارش تنها گذاشت .

در اين فكرم من و دانم كه هرگز

مرا ياري رفتن زين قفس نيست

اگر هم مرد زندانبان بخواهد

دگر از بهر پروازم نفس نيست .

فصل 15

سياوش متعجب بود كه چرا سينا درباره ي ازدواجش به او چيزي نگفته و نمي توانست حدس بزند كداميك از دختران

دانشكده شان نظر سينا را براي ازدواج جلب كرده است . مدتها به اين موضوع فكر مي كرد تا اينكه سينا به اتاق آمد و

گفت :

- سياوش مي خواستم باهات صحبت كنم .

سياوش گفت :

- من هم همينطور !

سينا گفت :

- پس گوش مي كنم .

سياوش مكثي كرد و بعد گفت :

- بدجنس چرا به من نگفتي مي خواهي ازدواج كني ، من بايد از مادرم بشنوم ؟

سينا با صورتي گل انداخته گفت :

- خيلي خيلي اتفاقي بود .

سياوش جلوتر رفت و در حال فشردن دستش با لبخند پرسيد :

- اون خانم خوشبخت كيه ؟ شنيدم كه از بچه هاي دانشكده است .

سينا سر به زير افكنده و گفت :

- بله درسته او را مي شناسي . راستش بهت نگفتم چون فكر مي كردم در وضعيت روحي كه داري درست نيست اين

خبر را بهت بدم . اون خانوم طاهر پوره .

سياوش به ذهنش فشار آورد ولي اسم برايش نا آشنا بود لذا پرسيد :

- گفتي كيه ؟

سينا براي راهنمايي بيشتر مجبور شد بگويد :

- دوست نزديك بيتا !

سياوش با شنيدن نام بيتا از زبان سينا براي دقايقي بر جا ميخكوب شد ولي خودش را نباخت و اخم درهم كشيد و

پرسيد :

- ولي من نديدم تو به او توجه نشان دهي .

سينا گفت :

- راستش ما در دانشكده بروز نمي داديم . همه ي قرارها و صحبت ها را بيرون انجام مي داديم . دختر خوبيه ، من از

غرور و نجابتش خوشم آمده . اسم كوچكش سميراست . قراره با مادرم برويم خواستگاري . اميدوارم اعتراضي نداشته

باشي از اينكه من زودتر از تو دارم ازدواج مي كنم .

سياوش با مهرباني گفت :

- برايت خوشحالم . او دختر متين و سنگيني است و خيلي هم به هم مي آييد . حالا كي قراره برويد خواستگاري ؟

سينا گفت :

- راستش نمي دونستم چطور بهت بگم . قرار شده او خبر دهد كه ما كي مي توانيم به خواستگاري برويم .

سينا به پرحرفي مشغول شد و سياوش در حالي كه نگاهش مي كرد حواسش جاي ديگري بود . سميرا آن شب سيامك

و زهره به اتفاق سينا و كيهان و نسرين به خواستگاري رفتند و سياوش از آمدن سرباز زد و گفت مايل است در خانه تنها

باشد . او نشسته بود و به عجله ي سينا در حاضر شدن مي خنديد . سينا وقتي آماده رفتن به طرف سياوش رفت و رويش

را بوسيد و گفت :

- اميدوارم يك روزي هم به تو بخندم . دعا كن همه چيز خوب پيش بره .

سياوش دستش را فشرد و برايش آرزوي موفقيت كرد . وقتي آنها رفتند سياوش به اتاقش برگشت و كنار پنجره

نشست . ناخودآگاه حضور در كنار پنجره و حالت گرفته ي احساسش او را ياد اين شعر انداخت :

يك پنجره براي ديدن

يك پنجره براي شنيدن

يك پنجره كه مثل حلقه ي چاهي

در انتهاي خود به قلب زمين مي رسد

و باز مي شود به سوي وسعت اين مهرباني مكرر آبي رنگ

يك پنجره كه دست هاي كوچك تنهايي را

از بخشش شبانه ي عطر ستاره هاي كريم

سرشار مي كند

و مي شود از آنجا

خورشيد را به غربت گل هاي شمعداني مهمان كرد

يك پنجره براي من كافيست

من از ديار عروسكها مي آيم

از زير سايه هاي درختان كاغذي

در باغ يك كتاب مصور

از فصل هاي خشك تجربه هاي عقيم دوستي و عشق

در كوچه هاي خاكي معصوميت

از سالهاي رشد حروف پريده رنگ الفبا

در پشت ميزهاي مدرسه ي ملول

از لحظه اي كه بچه ها توانستند

بر روي تخته حرف سنگ را بنويسند

و سارهاي سراسيمه از درخت كهنسال پر زدند

من از ميان ريشه هاي گياهان گوشتخوار مي آيم

و مغز من هنوز

لبريز از صداي وحشت پروانه ايست

كه او را دفتري به سنجاقي مصلوب كرده بودند

وقتي كه اعتماد من از ريسمان سست عدالت آويزان بود

و در تمام شهر

قلب چراغ هاي مرا تكه تكه مي كردند

وقتي كه چشم هاي كودكانه ي عشق مرا

با دستمال تيره ي قانون مي بستند

و از شقيقه هاي مضطرب آرزوي من

فواره هاي خون به بيرون مي پاشيد

وقتي كه زندگي من ديگر

چيزي نبود ، هيچ چيز به جز تيك تاك ساعت ديواري

دريافتم ، بايد ، بايد ، بايد

ديوانه وار دوست بدارم

يك پنجره براي من كافيست

يك پنجره به لحظه ي آگاهي و نگاه و سكوت

اكنون نهال گردو

آنقدر قد كشيده كه ديوار را براي برگ هاي جوانش

معني كند

از آينه بپرس

نام نجات دهنده ات را !

آيا زمين كه زير پاي تو مي لرزد

تنها تر از تو نيست ؟

پيغمبران ، رسالت ويراني را

با خود به قرن ما آورده اند ؟

اين انفجارهاي پياپي ،

و ابرهاي مسموم ،

آيا طنين آيه هاي مقدس هستند ؟

اي دوست

وقتي به ماه رسيدي

تاريخ قتل عام گلها را بنويس

هميشه خواب ها

از ارتفاع ساده لوحي خود پرت مي شوند و مي ميرند

من شبدر چهار پري را مي بويم

كه روي گور مفاهيم كهنه روئيدست

آيا آن كه در كفن انتظار و عظمت خود خاكي شد جواني من بود ؟

آيا دوباره من از پله هاي كنجكاوي خود بالا خواهم رفت ،

تا به خداي خوب كه در پشت بام خانه قدم مي زد سلام بگويم ؟

حس مي كنم كه وقت گذشته است

حس مي كنم كه لحظه ، سهم من از برگ هاي تاريخ

حس مي كنم كه ميز فاصله ي كاذبي است ،

ميان گيسوان من و دست هاي اين غريبه ي غمگين .

حرفي به من بزن

آيا كسي كه مهرباني يك جسم زنده را به تو مي بخشد ،

جز درك حس زنده بودن از تو چه مي خواهد ؟

حرفي به من بزن

من در پناه پنجره ام

و با آفتاب رابطه دارم .

خانواده ي سينا با خانواده ي سميرا به توافق رسيدند و به مناسبت نامزدي آنها جشن با شكوهي ترتيب دادند . در آن

جشن بيتا هم به عنوان دوست نزديك سميرا حضور داشت كه گاهي نگاه او و سياوش درهم گره مي خورد ولي به

سرعت از يكديگر روي بر مي گرداندند . جو براي سياوش غير قابل تحمل شده بود بنابراين براي دقايقي سالن را به

مقصد محوطه ي باغ ترك كرد . از غيبت او آنقدر نگذشته بود كه سينا نيز به باغ رفت :

- سياوش چرا اينجا تنها ايستادي ؟

سياوش با گفتن دروغي مصلحتي به او پاسخ داد :

- هواي سالن گرفته بود آمدم تا نفسي تازه كنم .

سينا كه چشمانش از برق عشق مي د رخشيدند گفت :

- امشب مهمترين شب زندگي منه و دوست دارم تو در كنار من باشي . آمدم دنبالت تا بيايي با من و سميرا چند عكس

يادگاري بياندازي .

سياوش با لبخندي خسته گفت :

- من كه هميشه كنار تو هستم ديگر لزومي به گرفتن عكس نيست .

سينا دستش را كشيد و گفت :

- مثل اينكه يادت رفته ما مثل دو حلقه ي متصل به هم بوديم ، راه بيفت .

سياوش به ناچار با او به سالن بازگشت . يكي از هم كلاسي ها فرياد زد :

- به افتخار آقا سياوش پسر عموي داماد يك كف مرتب بزنيد .

سياوش سرش را به طرف آنها خم كرد و تشكر نمود و دوباره هنگام عبور از جلوي بيتا به تپش قلب دچار شد . بيتا يك

گوشه آرام ساكت جايي كه زياد جلوي چشم نباشد نشسته بود . البته زهره و نسرين و سيامك متوجه حضور او شده

بودند ولي به احترام سميرا چيزي نمي گفتند . سينا به طور خصوصي از او خواسته بود پس از ازدواج رابطه اش را با بيتا

قطع كند و قبل از اينكه سميرا به بيتا چيزي بگويد بيتا به او گفته بود :

- سميرا جان فقط در مراسم عروسي ات حضور خواهم داشت پس از آن ديگر رفت و آمد ما جايز نيست . گاهي به من

تلفن بزن تا صدايت را بشنوم .

وقتي سياوش آماده شده بود تا با سينا و نامزدش عكس بيندازد سميرا به عكاس گفت :

- لطفا چند لحظه صبر كنيد .

بعد به طرف بيتا رفت و با مهرباني گفت :

- سياوش از نزديك ترين افراد به سيناست ، دوست دارم تو هم به عنوان نزديكترين شخص به من كنارم باشي .

بيتا گفت :

- نه دوست من ، اين كار درست نيست . نمي توانم قبول كنم .

سميرا به طرف سينا برگشت و با مهرباني پرسيد :

- تو چي فكر مي كني سينا جان ؟

سينا به عمو و زن عمو و مادر متعجبش نگريست و لاجرم از دهانش اين جمله بيرون آمد :

- خب قبول كنيد بيتا خانم .

بيتا لحظاتي درنگ كرد و بعد با تاييد سينا از جا بلند شد . خون سيامك به جوش امده بود ، خواست جلو برود كه زهره

آرام بازويش را گرفت . بيتا كنار سميرا ايستاد و سياوش هم كنار سينا ، درست لحظه اي كه عكاس دستش را روي

دكمه فشرد بيتا و سياوش به يكديگر نگريستند . سياوش عرق روي پيشاني اش را سترد و در گوش سينا آهسته گفت :

- منتظر همين بودي ؟

بعد در برابر چشمان مملو از خشم پدرش بيرون رفت . وقتي مهمانها يكي يكي آنجا را ترك كردند . سيامك و زهره و

كيهان و نسرين با خداحافظي از پدر و مادر سميرا قصد رفتن كردند . پدر سميرا به كيهان و سيامك گفت :

- اجازه بدين سينا جان و آقا سياوش شام را در كنار ما باشند .

كيهان به چشمان مشتاق سينا نگريست و گفت :

- مطمئنم كه اگر بگويم ، نه ، دل سينا را شكسته ام و بدترين كار هم شكستن دل عشاق است .

سپس سينا و سياوش هم از خانواده شان خداحافظي كردند و آنجا ماندند تا شام را در كنار بقيه باشند . هم كلاسي ها

مدتي ديگر به سرور و پايكوبي ادامه دادند و بعد آنها هم قصد رفتن نمودند . سميرا ، بيتا را به زور وادار به ماندن كرد و

به اين ترتيب باز هم سياوش و او روبروي هم قرار گرفتند . سياوش براي جلوگيري از تكرار مسائل گذشته با

عذرخواهي از جا بلند شد و با لحني پوزش خواهانه گفت :

- مرا ببخشيد از اينكه خلاف گفته ام ، دعوتتان را رد مي كنم . راستش به خاطر آوردم كه بايد به ديدن يك دوست بروم

.

بيتا كه علت رفتن او را فهميده بود ميان صحبت او به حاضرين گفت :

- من قولي براي ماندن ندارم و گمان مي كنم پدر و مادرم هم نگران باشند و اگر اجازه بدهيد رفع زحمت مي كنم .

سميرا و سينا به يكديگر نگاه كردند و سكوت نمودند . پدر سميرا سكوت را شكست و با لبخند گفت :

- شما دو تا چتون شده ؟ هر دو از نزديكترين افراد به سميرا و سينا هستيد . آنها مي خواهند شما هم در شادي شان

شريك باشيد ، هيچ كدوم جايي نمي رويد ، هر دو به وعده گاهتان تلفن بزنيد و همين جا بمونيد .

بيتا و سياوش هر دو با هم گفتند :

- ولي آخه ....

سميرا گفت :

- اما و ولي ندارد .

سياوش به سينا چشم دوخت و او را از خود مستاصل تر ديد ، به ناچار سر جايش نشست و بيتا هم روبرويش قرار

گرفت . وقتي عكاس براي مدتي عروس و داماد را براي گرفتن چند عكس به باغ برد آن دو دوباره با هم تنها شدند .

مادر سميرا دقايقي نزد آنها نشست و بعد براي ريختن چند چاي به آشپز خانه رفت . سياوش به گفتگو با پدر سميرا

پرداخت و چون تلفن زنگ زد او براي پاسخ به تلفن آن دو را ترك كرد . سياوش به ميز روبرويش چشم دوخت . ثانيه

ها برايش دير مي گذشتند . در دل سينا را ملامت كرد . زير چشمي به بيتا نظر انداخت ، او به ظاهر آرامتر بود ولي مدام

پاشنه ي كفشش را آهسته به زمين مي كوفت . چند دقيقه گذشت تا اينكه بيتا به طرف پنجره ي روبرو باغ رفت و

مقابلش ايستاد و به تماشا مشغول شد . سميرا و سينا را ديد كه در حالت هاي مختلف عكس مي گرفتند . به آن منظره

لبخند زد . با ديدن باغ به ياد شمال افتاد و حادثه ي في ما بين خودش و سياوش . صدايي از پشت سر او را به خودش

اورد . آن صدا از آن سياوش بود :

- آنها زوج خوشبختي هستند .

بيتا كمي كنار رفت تا سياوش هم مقابل پنجره بايستد . سياوش تكرار كرد :

- شما اينطور فكر نمي كنيد ؟

بيتا آهي بيصدا كشيد و گفت :

- بله همينطوره ! تا آدم خوشبختي رو چي معني كنه .

سياوش بي آنكه به او نگاه كند گفت :

- به اينكه آنقدر در بند احساس نباشد .

بيتا با صدايي بغض آلود گفت :

- ولي من خوشبختي را در گم شدن مي بينم ، گم شدن در عشق ، گم شدن در جنگل تاريكي كه فقط به دست آنكه

دوستش مي داري نجات يابي . گم شدن و ديگر پيدا نشدن ، قطره شدن و در دل دريا ناپديد شدن . خوشبختي من در

يك نگاهه ، يك كلام ، يك واژه كه بتونه سكوت بين ما رو بشكنه .

سياوش لبانش را به هم فشرد تا كلامي سخن نگويد ولي انگار ذهنش از گفته ها لبريز بود و لبانش تاب بستن دهانش را

نداشتند :

- من مدتهاست كه گم شده ام . در تاريكي وحشتناكي كه هرگز به نور نمي رسد .

بيتا قطره اشك چكيده بر روي گونه ي خود را سترد و گفت :

- چرا قرباني خواسته هاي انها مي شويم . مگه گناه ما چيه ؟ مگه دست ما به خون كسي آلوده شده ؟ گناه من چيه كه

برادر زاده ي كسي هستم كه باعث بدبختي پدرت شد ؟ و گناه تو چيه كه برادرزاده ي كسي هستي كه قرباني ندانم

كاريهاي خودش و عموي من شد ؟ سياوش عشق به دعوت كسي نمي آيد كه به دستور كسي برود . عشق ، احساس

آدمهاست . نمي دونم چرا حس مي كنم سرنوشت ما به هم مربوطه . بيا باهاشون حرف بزنيم ، ازشون درخواست كنيم

ميان ما فاصله نياندازند .

سياوش نا اميد گفت :

- بي فايده است ، ديگر حاضر نيستم كاري كنم كه از عاقبتش با اطلاعم . بالاخره پس از مدت ها فكر كرد ن تصميم

خودم را گرفته ام . ما بايد يكديگر را فراموش كنيم .

بيتا با اندوه پرسيد :

- آخه چطوري ؟ تو مي توني مرا فراموش كني ؟ و تمام آن خاطره ها و علاقه ها را ؟ اگر بگويي مي تواني پس به عشق

تو شك مي كنم چون هرگز نمي توان عشق را به فراموشي سپرد . پسري را مي شناسم كه براي نگه داشتن عكس دختر

مورد علاقه اش حتي مرتكب دروغ شد . آيا قادر است عشقي با اين درجه را يكباره از قلبش بيرون كند ؟ سياوش بيا

همديگر را دوست داشته باشيم و منتظر زمان باشيم . قلب آنها از سنگ نيست . شايد به مرور نرم شد . چرا ما با هم

لجبازي كنيم ؟

سياوش يكي از گلهاي سبد گلي را بيورن كشيد و به طرف بيتا گرفت . بيتا دست را جلو برد و آن را گرفت سپس

سرش را بلند كرد و به چشمان سياوش نگريست . تفاهم و عشق در آنها موج مي زد .

فصل 16

بهاره به ورق زدن مجله ي مد مشغول بود و فريبرز به خواندن هفته نامه . هريك در سكوت به كار خود سرگرم بودند تا

اينكه بهاره پرسيد :

- فريبرز مسافرتي كه قول داده بودي چي شد ؟

فريبرز عينكش را جابه جا كرد ، سرش را از روزنامه بلند كرد و گفت :

- فعلاً مقدور نيست . اولاً بيتا كلاس داره ، ثانيا دارم سفراش مي گيرم . نمي توانم كارخانه را رها كنم .

بهاره با لحني رنجيده گفت :

منظورت اينه كه فعلا صبر كنم ؟ ولي من به بچه ها قول دادم ساسان و كاميار منتظرند كه من نزد آنها بروم .

فريبرز عصبي گفت :

- اگر دوست داري تنها برو چون من نمي تونم دنبال تو راه بيفتم .

بهاره پرسيد :

- يعني بچه هايت برايت مهم نيستند ؟

فريبرز كلافه مجله را به گوشه اي پرت كرد و گفت :

- مهم نيستند ؟ چه حرف هاي احمقانه اي ! از بس برام بي اهميتند از صبح تا شب جون مي كنم تا خرج هردويشان را

بدهم ؟ اگر كارخانه ورشكسته بشه از كجا مي تونم بيارم تا خرج زندگي پر دنگ و فنگ تو را بدهم ؟

بهاره خشمگين با صداي بلند گفت :

- تو فكر مي كني فقط خودت شوهر و پدري ؟

فريبرز گفت :

- نه ! من نمي دونم فقط بچه هاي من ماه را فتح كرده اند و در خارج زن گرفته اند ؟ آنها دارند آن سر دنيا كيف مي

كنند من بدبخت بايد خرجشان را بدهم . به اميد درس خواندن فرستادمشان تا براي خودشون آدم بشن . ماهي ميليونها

تومان به پول ايران برايشان پول فرستادم ، اما دريغ و درد ! حالا هم كه جنابعالي بهشون افتخار هم مي كنيد .

بهاره گفت :

- خارج رفتن عرضه مي خواهد .

فريبرز پوزخندي زد و گفت :

- براي خارج رفتن جيب بابا بايد پر پول باشه . خانم اين روزها تو سر سگ بزني قهر مي كنه ميره خارج ، چيز ديگه اي

نبود كه بهش افتخار كني ؟

با زنگ تلفن هر دو از جر و بحث دست كشيدند . بهاره گوشي را برداشت و گفت :

- بله ؟

سياوش از آن سوي خط مودبانه پرسيد :

- معدرت مي خوام بيتا خانوم هستند ؟

بهاره كه از گفت و گو با فريبرز عصباني بود با لحني سرد گفت :

- گوشي را نگه داريد .

آنگاه با صداي بلند بيتا را صدا زد . بيتا از اتاقش بيرون امد و گفت :

- بله مامان ؟

بهاره گفت :

- تلفنت را بردار . با تو كار دارند .

آنگاه خودش گوشي را روي تلفن گذاشت و گفت :

- به هر حال من تا تموم شدن كلاسهاي بيتا صبر مي كنم پس از آن اگر آمدي با هم ميريم و گرنه من تنها به سوئد مي

روم .

فريبرز كه گويي با يادآوري بيتا چيزي به خاطرش آمده باشد گفت :

- راستي يه خبر مهم دارم ، فراموش كردم بهت بگم .

- چه خبري ؟

- مربوط به بيتاست . براي او خواستگار مناسبي پيدا شده . حدس بزن كيه ؟

بهاره گفت :

- نمي دانم !

فريبرز گفت :

- پسر يكي از شركت هاي رقيب ، شركت سورتمه .

بهاره با مسرت گفت :

- اين خيلي فرصت خوبيه ، ولي ببينم پسرش چطور بيتا را نديده خواستگاري كرده ؟

فريبرز گفت :

اون بيتا را پسنديده ، يعني عكسش را روي ميز من ديده . البته خودش نه ، بلكه پدرش .

- چطور ممكنه از طرف پسرش حرف بزنه ؟

- خانم مگه همه ي پسرها مثل پسرهاي ما هستند ؟ اون بي اجازه ي پدرش آب نمي خوره . مال ما سر خود در خارج

ازدواج كردند و بچه دار شدند . خود من بدون اجازه ي پدرم پلك نمي زدم .

بهاره گفت :

- خوب حالا نمي خواهد از خودت تعريف كني . از پسره بگو . تا بيتا سرش با تلفن گرمه فرصت خوبيه .

فريبرز گفت :

پسره مهندسي خونده و فرزند دوم خانواده است . كارخانه ي پدرش را اداره مي كنه و به طوري كه شنيدم توي كارش

خيلي هم وارده تو با بيتا حرف بزن و قانعش كن ، من به آنها قول دادم .

- قبل از اينكه با او صحبت كني قول دادي ؟

- چنين فرصتي را مگر در خواب ببيند . خيلي از دخترها منتظرند او لب تر كند .

بهاره گفت :

- بسيار خوب ، دقيقاً چه شبي ميان ؟

فريبرز گفت :

- شب جمعه همين هفته . بگو به سر ولباسش برسه و مثل شلخته ها جلوي آنها حاضر نشه . بگذار من هم يك تلفن

بكنم و بگم كه با تو حرف زدم .

فريبرز گوشي را برداشت . بيتا هنوز داشت با تلفن حرف مي زد . بهاره آمد صحبت كند كه فريبرز با دست اشاره كرد

ساكت باشد . دستش را جلوي دهانه ي گوشي گذاشت و گوش به سخنان آنها سپرد :

- سياوش من تو را پاسوز خودم كرده ام . اگر از من نا اميد شده بودي حالا همسر اختيار كرده بودي .

سياوش گفت :

- حالا هم تصور مي كنم ازدواج كرده ام ، بالاخره آنها را راضي مي كنم .

بيتا گفت :

- چي مي گي ؟ آنها هرگز قبول نخواهند كرد كه برادرزاده ي قاتل عمه ات را برايت خواستگاري كنند .

سياوش گفت :

- ديگه ميل ندارم اين حرف ها را از تو بشنوم . عمه ي مرا عموي تو نكشت . او خودش خودش را كشت .

بيتا گفت :

- چه فرقي مي كنه ؟ به هر حال او باعث مرگ عمه ات شد .

سياوش گفت :

- دلم برات تنگ شده مي خواهم ببينمت .

بيتا گفت :

- تو كه هر روز مرا در دانشكده مي بيني .

سياوش با خنده گفت :

- با هم كه حرفي نمي زنيم . تازه ساعت كلاسهايمان با هم فرق داره . بعضي روزها هم كه تو كلاس نداري .

- باشه قرارمان كجا ؟

- حافظيه خوبه ؟

- باشه چه ساعتي ؟

- ساعت هفت بعدازظهر .

بيتا گفت :

- ديگه نمي تونم بيشتر از اين باهات حرف بزنم آنها مشكوك مي شوند .

سياوش گفت :

- هميشه همينطوره ، براي عاشقا زمان سريع مي گذرد . پس تا يك ساعت ديگه در حافظيه !

بيتا گفت :

- خداحافظ

سياوش گفت :

- مراقب خودت باش .

بيتا گوشي را گذاشت و فريبرز كه مثل گلوله اي از آتش شده بود خشمگين گوشي را محكم روي تلفن كوبيد . بهاره

پرسيد :

- چي شده ؟

فريبرز در حالي كه خون خونش را مي خورد گفت :

- بفرماييد اين هم از اين .

بهاره گفت :

- براي چي به تلفن او گوش مي كردي ؟

فريبرز عصبي گفت :

- از بس تو بي خيال شدي و ولش كردي اينطور شده !

بهاره پرسيد :

- چطوري شده ؟

قبل ازآنكه فريبرز به سوال بهاره پاسخ دهد در اتاق بيتا باز شد و او خندان و شادان از اتاق بيرون آمد . فريبرز با خشم

به او نگريست و پرسيد :

- به سلامتي كجا تشريف مي بريد ؟

بيتا خونسرد و مسلط گفت :

- به خانه ي يكي از دوستام مي رم تا با هم درس بخونيم .

فريبرز گفت :

- روز جمعه ؟

بهاره پادرمياني كرد و گفت :

- اون كه ديگه بچه نيست . در ضمن با ماشين من مي ره برو به سلامت فقط زود برگرد .

بيتا از مادرش خداحافظي كرد و بعد براي خداحافظي با پدرش به سمت چپ چرخيد و با ديدن خشم پدر خنده بر لبانش

خشكيد . خيلي سريع و حيرت زده خداحافظي كرد و به طرف در به راه افتاد . بهاره با شعف و غرور رفتنش را نظاره

نمود و بعد به فريبرز گفت :

- اون خيلي جذابه مگه نه ؟ درست مثل جوانيه اي من .

فريبرز با خشم گفت :

- تو واقعاً يك مادري ؟ از كجا مي دوني كه او به خانه ي دوستش رفت .

بهاره با افاده گفت :

- پناه بر خدا تو به دخترت هم شك داري ؟

فريبرز گفت :

- نه خير مطمئن حرف مي زنم . اين پسره كي بود كه بهش تلفن زد ؟ تو او را مي شناسي ؟

بهاره گفت :

- يكي از هم كلاسي هاشه . از صدايش او را مي شناسم . بارها به بيتا تلفن كرده .

فريبرز عصباني از جايش برخاست و فرياد زد :

- بارها تلفن زده ؟ مي دوني اون كيه ؟ مي دوني دخترت كجا رفت ؟

بهاره كلافه گفت :

- همچين حرف مي زني انگار تو مي دوني .

فريبرز گفت :

كاش عوضي شنيده بودم ولي اون پسر .... نوه ي لطيفه .

بهاره از جا بلند شد و پرسيد :

- پسر كي ؟ پسر سيامك ؟

فريبرز گفت :

- شنيده بودم يك پسر داره ولي او را از نزديك نديده ام .

بهاره با وحشت پرسيد :

- مگه سيامك آزاد شده ؟

آره از بچه ها شنيدم آزاد شده . و حتماً واسه دختر من دام گذاشته .

بهاره خشمگين گفت :

- برادر تو دردسر درست كرد . تاوانش را ما بايد پس بدهيم ؟

فريبرز گفت :

- حالا وقت اين حرف ها نيست . اون بعد از بيست و پنج سال مثل يه مار زخمي مي مونه .

بهاره هراسان پرسيد :

- حالا .. حالا اون كجا رفت ؟

فريبرز در حال پوشيدن پيراهنش گفت :

- با پسره قرار گذاشت كه در حافظيه به ديدارش برود . اگر با من مي آيي حاضر شو . فقط داد و فرياد نكن .

بهاره به سرعت مانتواش را پوشيد و همراه فريبرز به راه افتاد .

سياوش روي نيمكت سرد و مرطوب كنار حافظيه زير درخت بيد نشسته بود كه بيتا از دور پيدا شد سياوش از جا

برخاست و در حالي كه لبخند مهرباني را روي لب حفظ مي كرد ، به او نزديك شد . وقتي به بيتا رسيد به گرمي دستانش

را فشرد و گفت :

- سردت نيست ؟

بيتا گفت :

- نه

- پس چرا دستانت سردند .

بيتا با شيطنت گفت :

- شايد هم تو خيلي گرمي . زياد كه معطلت نكردم .

سياوش گفت :

- نه من كمي زود آمدم . اميدوارم از اينكه روز تعطيلي تو را از خانه بيرون آموردم ناراحت نشد هباشي . راستش كمي

حوصله ام سر رفته بود . بعد از به توافق رسيدنمان نمي توانم يك جا بمانم .

بيتا گفت :

- من هم همين وضعيت را دارم . اي كاش مي شد هرچه زودتر به اين وضعيت خاتمه داد .

سياوش پرسيد :

- تو تا چه ساعتي مي تواني بيرون باشي ؟ مي خواهم اگر قبول كني شام مهمانت كنم .

بيتا گفت :

- راستش نمي تونم شام بيرون باشم .

آن طرف تر بهاره و فريبرز از فاصله اي نه چندان دور به آنها مي نگريستند . فريبرز با حيرت گفت :

- پناه بر خدا ! انگار با سيامك مثل سيبي است كه از وسط نصف شده . از ياد آوري سيامك موي بر اندامش راست شد .

بهاره گفت :

- دختره ي احمق حتما نمي دونه به كي دلبسته .

فريبرز با عصبانيت غريد :

- همين منو ديوونه كرده . دختر ما مي دونه و به اون علاقه مند شده .

بهاره با ناباوري گفت :

- اين امكان نداره . چطور مي تونه با علم به اينكه آنها قاتل عمويش هستند چنين كاري كنه ؟ !

قدمي به جلو برداشت تا نزد آنها برود . فريبرز بازويش را گرفت و گفت :

- كجا مي ري ؟

- دارم ميرم يه سيلي توي گوش اين دختر سر به هوا بزنم و دو تا آب دهان هم جلوي پاي اون بي غيرت بندازم .

فريبرز با اينكه عصباني تر از بهاره بود او را به عقب كشيد و گفت :

- صبر كن . آشي براي سيامك بپزم كه يه وجب روغن بياندازد . برايش نقشه دارم .

بهاره با عصبانيت گفت :

- دوباره دنبال دردسر مي گردي ؟ تو جلوي دختر خودت رو بگير به پسر آنها چه كار داري ؟

فريبرز در حال نگاه كردن به دو دلداده گفت :

- اين طوري روي بيتا هم كم مي شه . به اصطلاح به در مي گوييم كه ديوار بشنود .

برق انتقام در چشمان فريبرز درخشيد . درخشش آن به حدي بود كه بهاره ترسيد و پرسيد :

- حالا مي خواهي چه كار كني ؟

فريبرز گفت :

- تو و من هر دو خودمان را به نفهميدن مي زنيم و اصلا به روي بيتا نياور باقي با من .

فصل 17

بيتا خوشحال و شادمان وارد خانه شد . و با صداي بلند به بهاره و فريبرز سلام داد . فريبرز در پاسخ فقط سري تكان داد

و بهاره به سردي گفت :

-سلام .

بيتا نگاهي به هر دوي آنها كرد و سپس به طرف اتاقش به راه افتاد . وقتي خواست در اتاق را باز كند فريبرز بي آنكه به

او نگاه كند گفت :

-لباست را عوض كن و پيش من بيا . باهات كار دارم .

بيتا به مادرش نگريست . صورت او هم سرد بود و چون چيزي دستگيرش نشد وارد اتاقش گرديد . لباسش را عوض

كرد . موهايش را شانه زد ، و از اتاق بيرون آمد و مقابل آنها نشست . مي دانست هرگاه پدرش آنقدر سرد است از

چيزي عصباني است . ولي نمي توانست حدس بزند چه چيزي تا اين درجه او را عصباني كرده . فريبرز سيگاري روشن

كرد و در حالي كه جدي تر از هر زمان ديگر شده بود گفت :

-براي تو موقعيت خوبي پيدا شده كه ازدواج كني . او پسر يكي از كارخانه دارهاي بزرگ شيرازه . آنها هفته ي آينده به

خواستگاري تو مي آيند .

بيتا از شنيدن اين خبر شوكه شد و فريبرز براي فهميدن عكس العمل او خيره خيره نگاهش مي كرد . بيتا به سختي آب

دهانش را فرو داد و گفت :

-ولي..... ولي پدر من نمي توانم قبول كنم .

فريبرز پرسيد :

-براي چي ؟ مگه هر دختري نبايد روزي ازدواج كند ؟

بيتا دستپاچه گفت :

-من اصلاً مقصودم اين نيست كه ازدواج نمي كنم ، بلكه مقصودم اينه كه فعلاً نمي توانم ازدواج كنم .

فريبرز گفت :

-تو چطور هنوز او را نديده جواب رد مي دهي ؟ مگه اينكه ... مگه اينكه فكرهايي توي سرت باشه .

بيتا درمانده به مادرش نگريست . او هم به اندازه ي پدرش عصبي بود . از جا بلند شد تا به اتاقش برود . فريبرز عصباني

گفت :

-دارم باهات حرف مي زنم ، كجا مي روي ؟

بيتا گفت :

-شما خودتان بريديد و خودتان هم دوخته ايد . ديگر چه نيازي به جواب من داريد ؟

فريبرز گفت :

-من هم از تو جوابي نخواستم . فقط خواستم بدوني كه بايد با او ازدواج كني .

بيتا با صدايي بغض آلود گفت :

-ازدواج با او يا با پول او ؟ شما حتي در سعادت فرزندانتان هم دنبال پول و منفعت خودتون هستيد . در اصل مي خواهيد

مرا معامله كنيد .

فريبرز عصباني از جا بلند شد كه بهاره دست او را گرفت و او را نشاند. بعد خطاب به بيتا گفت :

-حالا آنقدر گستاخ شدي كه روي پدرت مي ايستي ؟ تو بايد هرچه او مي گويد انجام دهي . او خير و صلاح تو را مي

خواهد . نمي تواند بپذيرد تو روزي دست مرد يك لاقبايي را بگيري و نزدش بياوري و بگويي خيال ازدواج با او را داري !

بيتا فرياد زد :

-آخر چطور مي توانم مردي را به همسري بپذيرم كه درباره اش هيچي نمي دونم ؟ برادرهايم هر كدام سرنوشت

خودشون را به دست گرفتند ، چرا مرا در انتخابم آزاد نمي گذاريد ؟ گناه من چيست ؟ فقط اينه كه دخترم ؟

بهاره خشمگين گفت :

-ببين چي دارم بهت مي گم ، هر حلقه اي توي گوشت كرده اي بيرون بياور . يا او يا تا آخر عمر كنج خانه .

فريبرز گفت :

-يا او يعني چه ؟ بايد او را بپذيرد . وگرنه بايد ترك تحصيل كند و گوشه ي خانه بنشيند .

بيتا ميان گريه به هر دوي آنها نگاه كرد و گفت :

-آيا من فرزند حقيقي شما هستم ؟ كدام پدر و مادري بي توجه به آينده ي فرزندشان او را مجبور به پذيرش ازدواج

تحميلي مي كنند ؟

سپس دوان دوان به اتاقش رفت و در را هم قفل كرد . بهاره به فريبرز گفت :

-فكر نمي كني قدري زياده روي كردي ؟

فريبرز گفت :

-نه لازم بود .

بيتا گوشي را برداشت و به سياوش تلفن كرد . اما هر بار زهره گوشي را بر مي داشت . وقتي تماس با اورا بي فايده ديد

فكر كرد فردا موضوع را با او در ميان بگذارد .

بيتا ياد داشتي براي سياوش نوشت . به اين مضمون :

« بيتا » ! سياوش بايد تو را ببينم . موضوع مهمي پيش آمده

بعد يادداشت را به سميرا داد و گفت :

-تو حالا به او نزديك تري ، در فرصتي مناسب دور از چشم سينا اين يادداشت را به او بده .

سميرا گفت :

-من حرفي ندارم ولي اگه سينا بفهمه خيلي ناراحت مي شود .

بيتا گفت :

-خواهش مي كنم سميرا ، موضوع خيلي مهمه .

سميرا پرسيد :

-طوري شده ؟

بيتا سر به زير افكند و گفت :

-راستش پدرم منو وادار كرده با كسي كه مرا از او خواستگاري كرده ازدواج كنم.

سميرا با ناراحتي گفت :

-حالا چه كار مي كني ؟ چه مي تواتم بكنم ؟ تا پدرم رضايت ندهد كه نمي توانم ازدواج كنم . بايد با سياوش صحبت كنم

.

سميرا گفت :

-يادداشت را به سياوش مي رسانم ، نگران نباش .

سميرا به اتفاق سينا نزد سياوش رفتند . سياوش گفت :

-راستي مادرم بناست به خاطر شما مهماني بدهد . شما هم بياييد سميرا خانم .

سميرا گفت :

-من كه دائم آنجا هستم .

سينا گفت :

-غريبه نداريم ، خواهر هاي من و دايي هاي سياوش هستند .

سميرا گفت :

-قبول مي كنم و متشكرم . سينا ممكنه براي من كمي آب بياوري ؟

سينا گفت :

-به روي چشم .

سينا به طرف آبخوري رفت و سميرا به سرعت يادداشت را جلوي سياوش گرفت و گفت :

-لطفاً بگيريد . اين و بيتا داده . موضوع خيلي مهمه .

سياوش يادداشت را گرفت و در جيبش گذاشت . سميرا گفت :

-جوابش رو به من بگين بهش مي رسانم .

وقتي سينا آمد سميرا او را به طرفي برد تا سياوش يادداشت را بخواند ، سياوش يادداشت را باز كرد و پس از خواندن

آن به فكر فرو رفت . مي دانست بايد موضوع تازه اي در ميان باشد . چون انها ديروز همديگر را ديده بودند . دلش

شور افتاد . به سينا و سميرا نگريست . سينا با يكي از همكلاسي ها مشغول صحبت بودند . سياوش نزد آنها رفت و در

فرصتي مناسب آهسته به سميرا گفت :

-بعد از كلاس منتظرش هستم . شما هم با سينا برويد .

سميرا در فرصتي مناسب پيغام سياوش را به بيتا رساند . وقتي كلاسها تعطيل شد سميرا زودتر با سينا از دانشكده خارج

شد بيتا هم دقايقي بعد از دانشكده بيرون آمد و سياوش را به انتظار خودش ديد . سوار ماشين شد و با مهرباني گفت :

-سلام . معذرت مي خواهم كه توي دردسر انداختمت .

سياوش با نگراني ماشين را روشن كرد و پرسيد :

-طوري شده ؟

بيتا با لبخندي تلخ در حالي كه حلقه ي اشكي در چشمش نقش بسته بود براي گريز از نگاه سياوش به بيرون نگريست .

نمي خواست سياوش اشكش را ببيند . سياوش پرسيد :

-اتفاقي افتاده ؟

بيتا با صدايي بغض آلود گفت :

-فكر مي كنم به آخر خط رسيده ايم .

سياوش گفت :

-چطور ؟

-پدرم مي خواهد من با كسي كه خودش مي خواهد ازدواج كنم .

سياوش سكوت كرده بود . بيتا نگاهش كرد . رنگ صورتش به قرمزي گراييده بود ، آرنجش را به لبه ي شيشه تكيه

داد و آرام به پيشاني اش دست كشيد . در آن هواي خنك عرق بر پيشاني اش نقش بسته بود . چند بار سعي كرد چيزي

بگويد . ولي نتوانست . چه مي توانست بگويد ؟ بيتا ادامه داد :

-حالا چهكار كنيم سياوش . من مي ترسم . فكر مي كنم پدر و مادرم يك چيزهايي فهميده اند .

سياوش به آرامي پرسيد :

-اون كيه ؟

بيتا در حال گريه كردن گفت :

-پسر مدير كارخانه سورتمه .

سياوش پوزخندي زد و گفت :

-اون يكي از بزرگترين كارخانه دارهاي شيرازه . قبول كن ، معلومه پدرت در انتخاب دامادش موفق بوده .

بيتا از لحن او رنجيد . و گفت :

-اين فقط عقيده ي پدرمه . چرا با كنايه حرف مي زني ؟

سياوش گفت :

-اون كه منو به دامادي نمي پذيره و دست يكدانه دخترش را در دست من نمي گذاره .

بيتا دستش را فشرد و گفت :

-امتحان كن . سياوش من هم تو را دوستدارم و ازت حمايت ميكنم .

سياوش فرياد زد :

-آخه چطوري ؟ حتي .. حتي پدر و مادرم فكر مي كنند من تو را فراموش كرده ام . ازدواج ما فقط يك روياست .

بيتا با اميدواري گفت :

-هنوز از طرف پدر من اميدي هست . تو هرچه مي كني براي زندگي مان مي كني . آخر همين هفته آنها مي خواهند به

خواستگاري من بيايند .

سياوش با ياد آوردن روزهاي هفته با وحشت پرسيد :

-آخر همين هفته ؟

با سكوت بيتا و هق هق گريه هايش پاسخش را گرفت . بيتا را سر كوچه پياده نمود . و با قلبي مالامال از اندوه راهي

خانه شد . سياوش آن شب در سراسر مهماني ساكت و اندوهگين بود . و تنها سميرا علت اندوه او را مي فهميد . پس از

صرف شام او از مهمانان معذرت خواست و به اتاقش رفت . احساس تنهايي مي كرد و ديگر در جمعي حتي خانواده اش

حس بيگانگي داشت . خيلي سخت است كه انسان در جمعي باشد كه زبانش را نمي دانند . همين طور كه به ديوار چشم

دوخته بود و هياهوي مهمانان از پايين به گش مي رسيد تابلوي شعري از اشعار نيما نظرش را جلب نمود .

تو را من چشم در راهم

شباهنگام

كه مي گيرند در شاخه تلاجن سايه ها رنگ سياهي

وزان دل خستگانت راست اندوهي فراهم

تو را من چشم در راهم شباهنگام

در آن دم كه بر جا دره ها چون مرده ماران خفتگانند

در آن نوبت كه بندد دست نيلوفر به پاي سرو كوهي دام

گَرَم يادآوري يا نه ، من از يادت نمي كاهم

ترا من چشم در راهم

براي نخستين بار براي عشقش اشك حسرت از ديدگانش روان شد . به ياد آورد او يك مرد است . بر جاي نشست و

صورتش را پوشاند . با خود گفت ؟ آيا اين منم ؟ سياوش ؟ نميخواهم و نمي توانم از دستش بدهم . نمي توانم ياد او را

از ذهنم پاك كنم . پريشان و مستاصل شروع به قدم زدن كرد ، درمانده چند مشت به ديوار كوبيد . و از يادآوري انچه

كه در انتظارش بود وحشتي عجيب سراپايش را فراگرفت . مي خواست براي ساعتي بي خيال از اين مشكل ديده بر هم

بگذارد و وقتي ديدگانش را باز كند كه ببيند صبح شده . با ليواني آب يك قرص آرام بخش خورد . ساعتي طول كشيد تا

قرص بر جسم خسته ي او اثر كرد و آنگاه به خواب رفت .

روزهاي هفته به سرعت طي شد و سياوش هنوز در فكر چاره بود . هربار خواست با پدرش سخن بگويد نيرويي نامرئي

وادار به سكوتش مي كرد . ديدن پدر با آن چهره ي پر چين و چروك ، خسته از غصه ي زندگي خويش شرمنده اش مي

نمود . شب ها تا ساعت ها در طول اتاق قدم مي زد و مستاصل فكر مي كرد تا اينكه آخر هفته فرا رسيد . از دور در

دانشكده به چهره ي بيتا مي نگريست . تمنا در ان موج مي زد . و برق اشكي در چشمانش مي درخشيد . سرش را به

علامت تاسف تكان داد . بيتا از دانشكده خارج شد و سياوش رفتنش را نگريست .

بهاره به سرعت به كارگرها دستور مي داد :

-اين را آن طرف بگذاريد ، آن را اين طرف بگذاريد .

در حالي كه موهايش را مرتب و تكه تكه در بيگودي ها پيچيده بود . بيتا به دكور عوض شده ي خانه نگريست و آرام به

اتاقش رفت ولي بي آنكه حال و حوصله ي عوض كردن لباسش را داشته باشد از پنجره به درختان حياط خيره شد .

انديشيد ، سياوش هم نتوانست كاري صورت دهد . مثل اينكه بايد به تقدير خود گردن نهم . آخر او چگونه مي تواند به

خاطر من پدرش را فراموش كند ؟ اشم از ديدگانش سرازير شد . و گونه هايش را سوزاند . از جا برخاست و مقابل آينه

رفت . چشمانش از فرط گريه ورم كرده بود و گونه هايش فر ورفته بود . بهاره در اتاقش را گشود و گفت :

-تو كي آمدي ؟

بيتا گفت :

-تازه امده ام .

منتظر بود كه مادرش بپرسد چرا صورتش برافروخته و قرمز است . اما بهاره برخلاف او نه تنها چيزي نپرسيد بلكه گفت

:

-زود باش حاضر شو . موهايت را مرتب كن و لباس درست و حسابي بپوش . اونو بپوش كه كاميار پارسال برات از سوئد

فرستاد . چيه ؟ چرا منو نگاه مي كني ؟

بيتا كه خودش را ناچار مي ديد به طرف مادرش رفت و با تمنا گفت :

-مادر جون تو رو خدا با من اين كار رو نكنيد .

بهاره خودش را متعجب نشان داد و گفت :

-كدوم كار ؟ مگه بناست دارت بزنيم ؟ پدرت به فكر سعادت توست . اگر سعادتت برايش مهم نبود ، تو را به دست

اولين كسي كه مي آمد مي داد . هر دختري آرزو داره همچين موقعيت هايي سراغش بياد . آنوقت تو ايستادي ناله مي

كني ؟ زود باش عجله كن كه وقت نداريم .

بهاره او را ترك كرد و در اتاق را هم بست . بيتا فهميد كه ديگر همه چيز تمام شده و كار از كار گذشته . آرام اشكهايش

را از گونه سترد . او روي به دست گرفتن احساسات مادرش حساب مي كرد ولي حالا مي فهميد چه چيز مادرش را تا

اين درجه بي تفاوت كرده است . آن روز فريبرز زودتر از هميشه به خانه آمد . در حالي كه يك بغل شيريني و ميوه را

حمل مي كرد و شادي از قيافه اش پيدا بود.

فصل 18

بيتا در اتاقش نشسته بود كه مهمانها آمدند . اصلاً اشتياق و كنجكاوي براي ديدن آنها نداشت . او صداي تعارف و

احوالپرسي چاپلوسانه ي پدر و مادرش و آواي خوشامدگويي آنها را شنيد . دقايقي گذتش تا اينكه مادرش به اتاقش آمد

و آهسته گفت :

-تو كه هنوز اينجا نشسته اي ! آنها سراغ تو را مي گيرند . بهتره چند تا چاي بريزي و بياوري .

بيتا دوباره براي آزمودن شانس خود گفت :

-مادر ؟

بهاره گفت :

-هيچي نگو ! بهتره تا پدرت را عصباني نكرده اي با من بيايي بيرون .

بعد از رفتن بهاره ، بيتا با اندوه از جا برخاست و به آشپزخانه رفت . چند فنجان چاي ريخت و به طرف پذيرايي به راه

افتاد ، مهمانها با ديدن او از جاي برخاستند . بيتا به آرامي سلام داد و پاسخ شنيد ، بعد روي نزديك ترين مبل به مادرش

نشست . پدر خواستگارش كه همان كارخانه دار بزرگ و محبوب پدرش بود گفت :

-به به ، خودشون از عكسشون هم باوقارترند . اسم شما چيه دخترم ؟

بيتا با اندوه بي آنكه سربلند كند گفت :

-بيتا .

آقاي مينايي كه همان كارخانه دار بزرگ است به همسرش گفت :

-اين حجب و حياي يك دختر را مي رساند .

خانم مينايي با لبخند گفت :

-ما براي پسرمان خيلي جاها به خواستگاري رفتيم ، ولي قسمت نبود . تا اينكه يكروز مينايي به خانه آمد و گفت در دفتر

شما عكس دخترخانمتون را ديده.

فريبرز گفت :

-دختر ما كوچك شماست . با تشريف فرمايي خودتون سرافرازمان فرموديد . البته بيتاي من هم خواستگاران زيادي

دارد ولي چه بهتر كه به يك پسر خانواده دار شوهر كنه . مي دونيد ؟ ما همين يك دختر را داريم . دو پسرمون هردو به

سوئد رفته اند . اينه كه سرنوشت دخترمون خيلي برايمان اهميت داره .

بهاره شيريني تعارف كرد و در ادامه گفت :

-البته سرنوشت هر بچه اي براي پدر و مادرش مهمه .

آقاي مينايي گفت :

-بگذاريد دو كلمه هم اين دختر گلم حرف بزنه .

همه چشم ها به طرف بيتا چرخيد . بيتا زير نگاه آنها احساس سنگيني مي نمود . لذا با سردي گفت :

-من ... من حرفي براي گفتن ندارم .

فريبرز به سرعت براي رفع و رجوع او گفت :

-مقصود بيتا جون اينه كه در جايي كه بزرگترها هستند حرفي براي گفتن نداره .

بيتا به پدرش نگاهي كرد و چشم غره اي از او تحويل گرفت . بهاره پرسيد :

-آقازاده چكاره اند ؟

خانم مينايي گفت :

-پسرم مهندسه و كارخانه ي پدرش را اداره مي كنه .

بهاره به بيتا گفت :

-مادرجون پاشو ميده تعارف كن !

بيتا به ناچار از جا بلند شد و ظرف ميوه را به دست گرفت و به مهمانها تعارف كرد . خانم مينايي در حال نگريستن به او

گفت :

-هزار ما شاء الله

بيتا جلوي پسر آقاي مينايي هم ميوه گرفت ولي نگاهش را روي ميوه ها متمركز نمود . پسر مينايي زير چشمي به او

نگاه انداخت و لبخند زد . آقاي مينايي در حال برداشتن ميوه گفت :

-لبخند بزن دخترم ، مي دوني من دوست دارم عروسهايم خندان باشند .

فريبرز گفت :

-اون هميشه هم اينقدر جدي نيست جناب آقاي مينايي !

بهاره ادامه داد :

-بچه ام خجالت مي كشه .

بيتا ظرف ميوه را روي ميز گذاشت و سر جايش نشست . با خود انديشيد ، به چي بايد لبخند بزنم ؟ به اين ازدواج

تحميلي ؟ به اينكه حتي نبايد عقيده ام را بگويم ؟ مهمانها ساعتي نشستند و بعد آماده ي رفتن شدند . خانم مينايي قبل

از خداحافظي و خارج شدن از اتاق پذيرايي جعبه اي را از كيفش بيرون اورد و به طرف بيتا گرفت و آنگا گفت :

-اين يك هديه ي ناقابله . اميدوارم بپسندي !

بيتا به مادرش نگريست ، بهاره با حركت سر تاييد كرد اما بيتا لحظاتي درنگ نمود . نمي دانست ان را بپذيرد يا نه ؟

نمي توانست حدس بزند اگر هديه را بگيرد يا نگيرد چه اتفاقي خواهد افتاد . به ناچار با دستاني لرزان جعبه ي جواهر را

از دست خانم مينايي گرفت و تشكر نمود . . آنها رفتند و بيتا در پذيرايي باقي ماند . برايش باور كردني نبود آنها آمده

اند و اگر جعبه ي جواهر و سبد گل به عنوان علامت حضورشان نبود گمان مي كرد هرآنچه به خاطر مي آورد تنها

خواب بوده است .

پس از رفتن مهمانها بهاره و فريبرز تا ساعت ها نقشه كشيدند و درباره ي ميزان مهريه و نوع مراسم گفتگو كردند . بيتا

هنوز جعبه ي جواهر را نگشوده بود . بهاره نزدش آمد و با مسرت پرسيد :

-خانم مينايي چي برات آورده بود ؟

وچون پاسخي از بيتا نگرفت به گشودن جعبه مشغول شد . با ديدن گردنبند جواهرنشان فريادي از شادي كشيد و

فريبرز را صدا كرد و گفت :

-به نظرت اين گردنبند براي جلسه ي اول زيادي سنگين نيست ؟

فريبرز در حال سبك و سنگين كردن گردنبند گفت :

-دختر من لياقتش را دارد .

بيتا نگاهي به پدر و مادر حريصش انداخت و بعد بي هيچ سخني آنها را به قصد اتاقش ترك كرد . تمام شب را گريه

كرد و با خود مي گفت ، سياوش من بي تو مي ميرم ، تو زندگي مني . تو با من از آينده ي زيبا سخن گفتي . تو دست

هايت را به من بخشيدي ، چشمهايت را ، مهربانيت را ، تو به من گوش مي دهي و مرا نمي بيني .

حالا من در اين اتاقي كه در اين تنهايي ام در دلم به ميزان عشق تو مي انديشم . به بهانه هاي ساده اي كه مانع خوشبختي

ما شده اند . به از دست دادن انسانهايي كه سالهاست زير خرمنها خاك حتي خودشان هم خودشان را از ياد برده اند .

واقعاً سهم من اين است ؟ سهم من بالا رفتن از پله ي متروكي است كه سالهاست ديگر اعتباري به استحكامش نيست ؟

سهم من از زندگي كردن با خاطرات تلخ گذشته است و زنده به گور شدن با آنها ؟ سياوش ، من دختر غمگيني را مي

شناسم كه در اقيانوش عشق تو جاي دارد و هنوز به آينده دلش را خوش كرده است . شايد فردا روز ديگري باشد .

كمكش كن !

سياوش روي نيمكتي مقابل حافظيه نشسته بود و هر يك دقيقه به ساعتش مي نگريست . پس از دقايقي به قدم زدن در

محوطه حافظيه پرداخت تا زمان زودتر بگذرد . مدتي گذشت تا اينكه بيتا از دور با قدمهايي آهسته به او نزديك شد .

سياوش با ديدن او شادي به چهره اش دويد .

-سلام ، تو كجا بودي ؟ ديگه داشتم از آمدنت نا اميد مي شدم .

بيتا روي نيمكت سرد نشست و سياوش هم در كنارش قرار گرفت . گونه هاي بيتا از سرما گل انداخته و از سرما بود يا

اندوه حلقه اشكي بر چشمش نقش بسته بود ولي نمي چكيد . سياوش از مدت ها قبل او را با اين حلقه اشك مي ديد ولي

تاب پرسيدن نداشت . بالاخره بيتا لب باز كرد و پرسيد :

-چرا خواستي منو ببيني ؟

-اين چه حرفيه ؟ نگران بودم .

-تو اگر نگران بودي كاري صورت مي دادي ؟

سياوش سر به زير افكنده و گفت :

-پس براي چي وقتمان را با حرف هاي بيهوده تلف كنيم ؟

سياوش روي از ا و برگرداند و از جا بلند شد و كنار حوض رفت . بيتا مدتي به او نگريست آنگاه به طرف او رفت و پشت

سرش ايستاد و آرام ولي با بغض گفت :

-معذرت مي خوام ، حال خودم را نمي فهمم . سياوش زندگي من در معرض خطره ، من اصلاً علاقه اي به او ندارم ولي

دير يا زود برايش نامزد مي شوم و باهاش ازدواج مي كنم و براي فرار از اين حقيقت تلخ روي كمك هيچ كسي حتي

كاميار و ساسان هم نمي توانم حساب كنم . آنها حتي جواب نامه ام را ندادند . خودم را سپرده ام به دست خدا .

سياوش دستانش را در جيبش فرو برد و به اب حوضچه خيره شد و گفت :

-تقصير تو نيست ، تقصير منه كه نمي توانم درست تصميم بگيرم و اينطوري تو را هم بلاتكليف كرده ام ، اما باور كن من

قصدم معطل كردن تو نيست . در برزخ عجيبي مانده ام ، اميدوارم حالم را بفهمي . ديشب تا صبح نتوانسته ام ديده بر

هم بگذارم . بايد مي ديدمت و ازت مي پرسيدم .

بيتا با صدايي گرفته از اندوه گفت :

-مي خواهند اواسط هفته ي آينده مرا براي او نامزد كنند و اگر كارها همان طور پيش برود تا قبل از پايان امسال ما را

عقد مي كند . سياوش به طرفش برگشت و ناباورانه پرسيد :

-تا قبل از سال جديد ، يعني حدود يك ماه ديگر ؟ اين بي انصافي است .

بيتا پوزخندي زد و گفت :

-فعلاً كه انصاف براي من فراموش شده .

سياوش گفت :

-آيا مي تواني با پسر مينايي حرف بزني ؟ بهش بگو من با اين وصلت موافق نيستم .

بيتا گفت :

-آن بيچاره هم حق انتخاب ندارد ، هرچه پدر و مادرش مي گويند قبول مي كنه . حرف زدن با او بي فايده است .

سياوش دستي ميان موهايش كشيد آنگاه به بيتا نگريست و دستانش را به دست گرفت و گفت :

-كمي ديگر به من فرصت بده .

بيتا در حالي كه با تمام وجود به سياوش نگاه مي گرد گفت ك

-اگر بدونم به فكرم هستي هر كاري مي كنم .

سياوش با لبخندي آرامبخش گفت :

-همه چيز درست مي شه . فقط صبور باش و بدان سياوش با هر تپش قلبش تورا مي خواند . بدان هرگز قادر نيستم

فراموشت كنم . بدان طاقت ديدن اشكهايت را دارم . چندي است كه مي بينم چشمانت اشك آلودند . اندوه تو زودتر از

هجرت مرا از پاي در مي آورد .

اشك بيتا دوباره سرازير شد . سياوش به آرامي بر گونه هاي نمناكش دست كشيد ، در حالي كه بغض سنگين گلوي

خودش را آزار مي داد . در آن غروب غمگين هر دو از يكديگر را جدا شدند . در حالي كه برف سنگيني شروع به

باريدن كرده بود .

درد تاريكي است درد خواستن

رفتن و بيهوده خود را كاستن

سر نهادن بر سيه دل سينه ها

سينه آلودن به چرك كينه ها

در نوازش ، نيش ماران يافتن

زر نهادن در كف طرار ها

گمشدن در پهنه ي بازارها

فصل 19

سياوش روي تخت نشسته بود و به عكس بيتا لاي كتابش نگاه مي كرد كه در زدند . سرش را بلند كرد و پدرش را ديد ،

لبخندي بر لب آورد و از جا برخاست . سيامك او را به نشستن دعوت نمود و خودش هم بربه رويش قرار گرفت .

-چكار مي كردي پسرم ؟

-درس مي خواندن پدر .

-فكر مي كنم پيز ديگه اي به پايانش نمانده ؟

-بله همينطوره .

-آيا براي آينده برنامه اي نداري ؟

سياوش سكوت اختيار كرد . سيامك ادامه داد :

-رشته ي تحصيلي تو يك رشته ي هنري است و نمي شود از راه آن امرار معاش كرد بنابراين ازت مي خواهم كه هر

وقت درست تمام شد روي همكاري با من در گرداندن كارخانه فكر كني ! در ازاي كارت حقوق خوبي بهت مي دهم .

سياوش به پدرش نگريست و گفت :

-متشكرم پدر .

سيامك با مهرباني گفت :

-از من تشكر نكن پسر . من تمام عمر نتوانستم براي تو كاري كنم . دوست دارم اگر به چيزي نياز داشتي به من بگويي

.

سياوش گفت :

-متشكرم . حتماً چنين خواهم كرد .

سيامك از جا بلند شد و در حال رفتن گفت :

-اگرچه بعيد مي دانم كه چنين كني ولي حرفت را باور مي كنم . تو اين اواخر اصلاً به خودت رسيدگي نمي كني .

صورتت را اصلاح نمي كني ، موهايت را كوتاه نمي كني و تغذيه ي مناسبي هم نداري . دوست دارم فكر كنم علت اين

مساله فشار درسهايت مي باشد ولي اگر غير از اين است دوست دارم مثل دو مرد با هم به گفتگو بنشينيم .

سياوش به گلهاي قالي چشم دوخته بود و چيزي در درونش وسوسه اش مي كرد تا سخن بگويد . سيامك لحظاتي درنگ

كرد و بعد در اتاق را باز نمود . سياوش بي اختيار گفت :

-پدر ؟

سيامك به جانبش برگشت و گفت :

-بله پسرم ؟

سياوش لحظاتي به پدرش نگريست و بعد گفت :

-هيچي !

سيامك پرسيد :

-چيزي مي خواستي بگي ؟

سياوش به سرعت گفت :

-نه ... نه پدر هيچي !

سيامك از اتاق خارج شد و در را بست . سياوش ساعتها با خودش كلنجار رفت تا اينكه تصميمش را گرفت و با همين

اطمينان خانه را ترك كرد .

سياوش با ماشين به كارخانه ي پدر بيتا رفت . كارخانه بناي عظيم و هيولا شكلي داشت . سياوش از عمويش شنيده بود

كه وارثين رضا كارخانه داران بزرگي هستند ولي هرگز حتي در فكرش هم نمي گنجيد كارخانه ي انها اينقدر بزرگ

باشد . نگاهي به سر و روي خود انداخت تا مطمئن شود همه چيز مرتب است . جلوي در از دربان كارخانه پرسيد آيا مي

تواند فريبرز خان را ببيند ؟ دربان نگاهي به سايبان او انداخت و گفت :

-شما از دوستان نزديكشان هستيد ؟

سياوش دستپاچه گفت :

-نخير !

دربان دوباره پرسيد :

-چرا ايشون را به اسم كوچك صدا مي كنيد ؟ اينجا همه ايشون را به نام آقاي لقايي مي شناسند .

سياوش كه حال و حوصله ي سر و كله زدن با دربان را نداشت كلافه گفت :

-بسيار خوب ، مي خواهم آقاي لقايي را ببينم ؟

دربان به سمت راست اشاره كرد و گفت :

-برويد سمت راست و بعد پله ها بالا برويد . دفتر ايشون اونجاست .

سياوش به طرف راست رفته و با گامهاي لرزان از پله ها بالا رفت . دختر جواني كه سمت منشي مدير عامل را داشت به

پاسخگويي تلفن مشغول بود ، منتظر ايستاد تا صحبتش تمام شود ، وقتي گفتگوي او با تلفن تمام شد آهسته گفت :

-ببخشيد خانوم ، مي تونم آقاي لقايي را ملاقات كنم ؟

دختر جوان نگاهي به او كرد و گفت :

-كارتون شخصي است يا اداري ؟

سياوش گفت :

-خير ، كارم شخصي است .

-وقت گرفتيد ؟

سياوش كه در كارخانه ي عمو و پدرش چنين ضوابطي نديده بود با تعجب پرسيد :

-وقت ؟ از چه كسي ؟

منشي گفت :

-از آقاي مدير عامل .

-نه خير خانوم .

-اسمتون را بفرماييد .

سياوش اسمش را گفت و منتظر ايستاد . منشي گفت :

-از ايشون سوال مي كنم ، اگر شما را بپذيرند من حرفي ندارم ، فعلا بنشينيد .

سياوش با اضطراب روي نخستين صندلي نشست . منشي جوان براي دقايقي داخل اتاق رفت و وقتي بيرون آمد گفت :

-آقاي لطفي گفتند شما را مي پذيرند . مي تونيد برويد داخل .

سياوش كه تصور نمي كرد او را بپذيرد از جا برخاست و به طرف اتاق فريبرز به راه افتاد ، چند ضربه به در زد ولي

پاسخي نشنيد در را باز كرد و وارد شد . در ديد اول فقط دود ديد ، وقتي چشمش به دود عادت كرد پشت ميز بزرگي

فريبرز را براي نخستين بار ديد در حالي كه دو نفر در دو طرفش ايستاده بودند و هريك سيگار برگي به لب داشتند .

سر فريبرز روي ورقه هاي جلويش خم شده وسيگاري گوشه ي لبش بود . او در حال امضاء كردن ورقه هاي بي آنكه به

سياوش نگاه كند گفت :

-به شما ياد ندادند قبل از ورود اجازه بگيريد ؟

سياوش خودش را كنترل نمود و با صداي شمرده اي گفت :

-من چند بار در زدم ولي پاسخي نشنيدم .

فريبرز گفت :

-شايد من بهت اجازه ورود ندادم .

سياوش بي اختيار با لحن برنده اي گفت :

-ولي منشي تان چيزي غير از اين به من گفت .

فريبرز سيگار گوشه ي لبش را برداشت و لاي دو انگشتش گرفت و در حال نگاه كردن به سياوش با لحن كنايه آميزي

گفت :

-زبانت كه مثل زبان پدرت تيز و برنده است . حالا بايد ديد چكار داري !

سياوش گفت :

-پس مرا مي شناسيد ؟

فريبرز گفت :

-كيه كه فتوكپي چهره ي پدرت را نشناسه ؟ كارت چيه بچه ؟

لحن سرد و خشك فريبرز عرق سردي به كمر سياوش دواند . با اين لحن سرد نمي توانست خواسته اش را بگويد ولي

بايد مي گفت زيرا درست روبروي او ايستاده بود و هيچ علت ديگري براي حضورش نداشت . به هر دو مرد كنار او

نگريست و گفت :

-بايد باهاتون تنها حرف بزنم . موضوع خيلي خصوصي است .

فريبرز به عقب تكيه داد و پك محكمي به سيگارش زد و گفت :

-اگر حرفي داري مجبوري جلوي آنها بزني ، اگر چه خودت و حرفهايت برايم پشيزي ارزش ندارند . بگو ! چي براي

گفتن داشتي كه به خودت اجازه دادي پايت را در كارخانه ي من بگذاري . بايد بگم زير سقف من به قاتل و خانواده ي

قاتل برادرم خوشامد گفته نخواهد شد .

خون به چهره ي سياوش دويد ، مكثي كرد و با آرامشي تصنعي گفت :

-من براي مخاصمه نيامده ام ...

فريبرز خنده اي كرد و ميان حرف او گفت :

-واقعاً ؟ ولي تا ديروز كه اينطور بوده ، گوش كن بچه ، ما دو خانوده سابقه ي عداوت و دشمني چند ساله داريم .

سياوش چند قدم به او نزديك تر شد و با لحني جدي گفت :

-من نمي دونم ميان شما چي گذشته ! من ...

فريبرز گفت :

-مي توني از پدرت بپرسي ، برايت خواهد گفت ، شايد هم قصه ي دروغيني گفته باشه ، اما من برايت واقعيت را بازگو

مي كنم . عمه ات رسوايي ببار آورد كه ميخواستند برادر مرا مسبب بدونند ولي مردانه ايستاد و گفت كه كار من نبوده .

آنوقت پدر ديوانه ي تو برادر مرا كشت ، آن هم براي اينكه عمه ات تصميم گرفته بود خودش را از رسوايي كه ببار

آورده بود خلاص كند .

سياوش طاقتش تمام شد و فرياد زد :

-اصلاً اين طور نبوده ، گرچه حالا ديگر گذشته ها گذشته ، نمي دونم مي گذاريد حرفم را بزنم يا نه ؟

فريبرز از جا بلند شد و گفت :

-تو حق نداري در دفتر من صدايت را بلند كني .

سياوش براي لحظه اي فراموش كرده بود براي چه نزد او آمده . لذا با صداي آرامي گفت :

-معذرت مي خواهم .

فريبرز لبخند تمسخر آميزي به لب آورد و سر جايش نشست . سياوش لبش را به دندان گزيد و با آرامش شروع به

صحبت كردن نمود .

-آقاي لقايي ، به هر حال آن زمان من تنها سه سالم بود . آنچه كه من مي دونم بر اساس شنيده هايم مي باشد . اصلاً نمي

فهمم چرا بايد اين موضوع پيش مي آمده ، چون بطوري كه شنيده ام پدر مرحوم شما با پدربزرگ من دوستان بسيار

نزديكي بوده اند .

فريبرز با تمسخر گفت :

-هه ، چه مزخرفها . شايد خيلي قبل اينطور بوده ، ولي پدربزرگ تو با كلاه برداري سهم پدر مرا صاحب شد آنگاه بناي

ناسازگاري گذاشت و گفت كه مي خواهد جدا شود .

سياوش هم همانقدر آميخته به تمسخر گفت :

-بطوري كه پيداست پدرتان چندان هم ضرر نكرده كه از پدربزرگ من جدا شده .

فريبرز كه از حاضر جوابي سياوش عصبي شده بود خشمگين گفت :

-گوش كن بچه ، من وقت زيادي ندارم كه براي تو تلف كنم . بگو حرفت چيه وگرنه مجبورم بگم بيرونت كنند .

سياوش گفت :

-من ... من آمده ام كه از دخترتون خواستگاري كنم .

فريبرز با چنان شتابي از جا برخاست كه صندلي اش نقش زمين شد . آنگاه فرياد زد :

-بيتا ؟ تو چطور جرات مي كني حتي اسم او را به زبان بياوري ؟ زود گورت را از اين جا گم كن . تو حتي لياقت نوكري

اش را هم نداري چه برسه به همسري !

سپس خطاب به دو نفر حاضر گفت :

-زود اين ولگرد را بيرون كنيد .

سياوش كه از هتاكي و بي ادبي او خشمگين شده بود گفت :

-مثل اينكه حق با پدرم بود . عاقبت گرگ زاده گرگ شود .

آن دو نفر به طرف سياوش حمله كردند و هريك از يك سو او را مورد ضرب و شتم قرار دادند . او توان حركت كردن

نداشت و در دستان آن دو نفر مثل پرنده اي در قفس بود . وقتي حسابي كتك خورد فريبرز دستور داد كه ديگر او را

نزنند . سياوش علي رغم ضعفش از جا برخاست و با صورت غرق خونش به او نگريست . فريبرز گفت :

-حالا چي مي گي ؟ بازهم جرات داري خواسته ات را تكرار كني ؟

سياوش براي جلوگيري از افتادنش دست به ديوار گرفت و با صداي ضعيفي گفت :

-تو ارزش عشق را نمي فهمي چون تمام عمرت مثل حيوان زندگي كردي ؟ خيلي متاسفم كه بيتا دخترتوست . او حتماً

نمي داند تمام عمر با چه هيولايي زندگي كرده . تو آنقدر نامردي كه براي زدن من دو نفر را فرستادي ، اگر مردي

خودت براي مبارزه با من بيا .

فريبرز خنده اي كرد و به حال نزار سياوش نگريست و گفت :

-من ؟ مگر ديوانه ام ؟ اصلاً در شان من نيست .

سياوش فرياد زد :

- شان توست كه دستور دهي كسي را به قصد مرگ بزنند كه تقريباً پسرانت هم سن و سال اويند ؟ تو شان را به چه

معني مي كني ؟

فريبرز دستي به سيبيلش كشيد و گفت :

-خب ناراحت نباش . اگر واقعاً آنطور كه لاف مي زني عاشق بيتا باشي هراسي از اين برخوردها نبايد داشته باشي . هنوز

به سوال من جواب نداده اي پرسيدم آيا هنوز خواسته ات را تكرار مي كني ؟

سياوش در حالي كه خون از سر و صورتش مي چكيد گفت :

-قطره قطره ي اين خون ها به عشق بيتا به زمين مي چكد . به خدا قسم اگر عشق بيتا نبود هرگز قدمي به اين سو بر

نمي داشتم . با اينكه انتظار هر كاري را از تو داشتم غير از اين كار .

فريبرز با خودخواهي وصف ناشدني گفت :

-تو براي خواستگاري از دختر من آمده اي اما آيا سيامك از اين موضوع خبر داد ؟

سياوش گفت :

-او تو را لايق حرف زدن نمي داند .

فريبرز گوشي تلفن را برداشت و در حال گرفتن شماره ي كارخانه سيامك و كيهان با خونسردي گفت :

-ولي تو را لايق مي دونه ! به پدرت بگو نزد من آمده اي كه از دخترم خواستگاري كني .

سياوش در حالي كه ضعف مانع از حركتش مي شد گفت :

-تو يك جانور كثيفي .

ارتباط تلفني برقرار شد و فريبرز گفت كه مي خواهد با سيامك لطفي صحبت كند . سيامك پس از برداشتن گوشي گفت

:

-من سيامك لطفي هستم ، بفرماييد .

فريبرز در حال صحبت كردن با سيامك به سياوش نظر انداخت و گفت :

-تو هنوز زنده اي ؟ زنده ماندنت باعث تاسفه .

سيامك كه هنوز صداي او را نشناخته بود پرسيد :

-شما كي هستيد ؟

فريبرز با لحني تمسخر آميز گفت :

-يعني صداي رفقاي قديمي را فراموش كرده اي ؟ يا اينكه سالهاي عزلت هوش از سرت ربوده ؟

كيهان نگاهي به سيامك انداخت و چون او را عصباني ديد از جا برخاست و نزديكش رفت . فريبرز گفت :

-آنچه كه باعث شد به تو تلفن كنم گستاخي پسرت بود .

سيامك گفت :

-پسرم ؟

فريبرز با تمسخر گفت :

-اون ادعا مي كنه لياقت دامادي منو داره ولي من شك دارم .

سيامك خشمگين فرياد زد :

-تو يك دروغگوي پستي .

فريبرز بي آنكه از حرفهاي او عصباني شود گفت :

-مي توني با خودش حرف بزني ، او الان پيش منه . البته قبل از اينكه با او حرف بزني بهتره بگم اگر الان دنبالش بياييد

بد نيست چون حال نزاري داره.

بعد بي آنكه منتظر شنيدن پاسخ باشد گوشي را به طرف سياوش گرفت . سياوش كه نقش زمين شده بود با صدايي

ضعيف گفت :

-پدر ... منم سياوش .

سيامك خشمگين پرسيد :

-تو ... تو نزد او چه مي كني ؟

سياوش گفت :

-خواهش مي كنم خودتون را ناراحت نكنيد .

سيامك فرياد زد :

-احمق چطور توانستي پيش او بروي ؟

ناله و لحن صداي سياوش سبب شد بپرسد :

-تو حالت خوبه ؟ چه بلايي به سرت آمده ؟

سياوش نمي توانست پاسخي به پدرش بدهد . فريبرز گوشي را از دست داد او گرفت و گفت :

-ناراحت نباش فقط چند تا خراش كوچيكه ، يك هفته اي خوب ميشه . جلوي در كارخانه سوارش كنيد .

آنگاه گوشي را روي تلفن كوبيد . سيامك چند بار گفت :

-الو .. الو ...

ولي ارتباط قطع شده بود . كيهان ليواني آب برايش ريخت و گفت :

-نگران نباش ، همين حالا مي روم دنبالش .

سيامك گفت :

-من هم ميام ، اين پسر باعث سرافكندگي منه .

كيهان گرچه خودش هم از دست سياوش خشمگين بود اما گفت :

-اون جوونه ، بهش خورده نگير . هنوز سرش باد دارد .

فريبرز به دو نفر حاضر در اتاق گفت :

-اين تن لش را جلوي در كارخانه بياندازيد تا بياييد سوارش كنند .

آنها سياوش را كشان كشان تا جلوي در بردند و انگاه او را يك گوشه رها كردند .

فصل 20

آنقدر طول نكشيد كه سيامك و كيهان رسيدند. هنوز ماشين كاملا متوقف نشده بود كه سيامك از آن بيرون پريد و

چابك و محكم به طرف سياوش كه به ديوار كارخانه تكيه داد و نشسته بود رفت . از سر و روي سياوش خون مي چكيد

و زير چشمانش نقش كبودي خودنمايي ميكرد . سيامك جلوي او نشست و با صدايي فريادگونه گفت :

يا خدا! ببين نامسلمان چي به روزش آورده ! بگو ببينم كي اين بلا را به سرت آورده؟ حرف بزن پسر !

كيهان هم نزد آنها آمد و درحاليكه دست سياوش را روي شانه ي خود ميگذاشت گفت :

حالا وقت اين حرفها نيست ؛ كمك كن ببريمش خانه .

سيامك كه خونش به جوش آمده بود به طرف كارخانه قدم برداشت و گفت :

پدرش را درميارم.

كيهان براي نخستين بار پس از سالها فرياد زد :

برگرد سيامك !

سيامك سرجاي خود ميخكوب شد. كيهان ادامه داد:

ميخواهي دوباره مصيبت به خانه بياري؟

سيامك گفت :

ميگي بايستم و نگاه كنم ؟ مگر نمي بيني چي به روز اين بچه آورده ؟

كيهان به سيامك نزديك شد و آرام گفت :

ميدونم چه حالي داري ؛ ولي صبركن . سياوش ديگه بچه نيست ؛ بيا بايد او را نزد دكتر ببريم .

سيامك درحاليكه مشتش را گره كرده بود و دندانهايش را بهم مي سائيد به بناي كارخانه نگريست و بعد به طرف

سياوش رفت و يكي از دستهاي او را روي شانه اش گذاشت و با كمك كيهان ازجا بلندش كرد. سياوش در سرش

احساس درد عجيبي ميكرد و پاهايش توان تحمل كردن وزنش را نداشتند و دست چپش بر اثر لگدهاي آن دو نفر بي

حس بود. وقتي روي پاهايش ايستاد با صداي گرفته اي گفت :

ميتونم خودم راه برم ؛ دستام رو رها كنيد .

كيهان با غضب گفت :

ديگه قهرمان بازي بسه . به خدا سياوش اگر حتي يك كلام ديگه حرف بزني يك سيلي توي گوشت ميزنم .

سيامك در اتومبيل را باز كرد و سياوش را در صندلي عقب خواباند. كيهان پشت رل قرار گرفت و درحال رانندگي از

آينه به سياوش نگريست و گفت :

بهتره ببريمش خانه بعد من ميرم دنبال دكتر.

سيامك فقط به عقب مينگريست و زمزمه ميكرد:

خدايا به خودت مي سپارمش .

وقتي به خانه رسيدند كيهان به سرعت در خانه را باز كرد و ماشين را داخل برد. هنگاميكه در را بست با صداي بلند

گفت :

زهره ؛ نسرين يكجا بياندازيد .

زهره روي ايوان آمد و با ديدن سياوش كه خون آلود بود به سرو روي خودش كوبيد و به سرعت پايين آمد. به آنها

نزديك شد و از سيامك با گريه پرسيد :

چي شده سيامك ؟ چي به روزش آمده ؟

كيهان درحال كمك به سياوش گفت :

چيزي نيست زن داداش ؛ فقط يك جا برايش بيانداز . اينقدر هم داد و فرياد نكن همسايه ها را خبر ميكني .

زهره ملتمسانه از سيامك پرسيد:

چي شده سيامك ؟ بچه ام غرق خونه !

سيامك كه از فرط خشم كبود شده بود گفت :

برو خانه ؛ نترس حالش آنقدرها بد نيست . الان داداش ميره دنبال دكتر .

زهره با چادرش سر و روي خون آلود سياوش را پاك كرد و درحال بوسيدنش گفت :

الهي دردت به جونم مادر؛ چي شده ؟ كي تورو به اين روز انداخته ؟

نسرين با سر و صداي زهره به حياط آمد و با ديدن سياوش روي صورتش كوبيد. زهره گفت :

ببين چي به روز بچه ام آمده نسرين جان .

كيهان و سيامك ؛ سياوش ر ا به خانه بردند و زهره درحاليكه به نسرين تكيه كرده بود بالا رفت . طولي نكشيد كه دكتر

آمد و پس از معاينه و شستشوي زخمهاي سياوش از اتاق بيرون امد. سيامك درحاليكه حوله را براي خشك كردن

دستها به دكتر ميداد با نگراني پرسيد:

دكتر حالش چطوره ؟

دكتر درحال خشك كردن دستهايش به جمع نگران نگريست و گفت :

من زخمهايش را شستشو دادم ؛ اما براي اطمينان از علت سرگيجه ها بايد يك عكس از سرش بگيريد چون از

سرگيجه و سردرد گلايه داره . تقويتش كنيد ؛ خون زيادي ازش رفته و سعي كنيد اعصابش را تحريك نكنيد .براي

تسكين دردهايش اين نسخه را نوشتم برايش تهيه كنيد. ولي فراموش نكنيد كه در اولين فرصت از سرش عكس

بگيريد .

سيامك نسخه رااز دست دكتر گرفت و او را تا جلوي در بدرقه كرد . وقتي داخل خانه شد زهره را در اتاق سياوش ديد.

او درحال گريه كردن مي پرسيد:

كي اين بلا را به سرت آورده مادر؟ يك كلام حرف بزن !

سيامك آهسته بطوريكه سياوش متوجه نشود به زهره اشاره كرد كه بيرون بيايد. وقتي بيرون آمد به آرامي در اتاق را

بست و گفت :

چرا اينقدر بالاي سرش گريه ميكني ؟ مگر نشنيدي دكتر چي گفت ؛ اون حالش خوبه فقط كمي بدنش كوفته شده .

زهره پرسيد:

لااقل بگو چه بلايي سرش آمده ؟

سيامك به اعماق چشمان زهره نگريست و بي هيچ كلامي او را ترك كرد. روي ايوان رفت و براي نخستين بار در

عمرش سيگاري از كيهان گرفت و روشن كرد. كيهان به زن برادر گريانش نزديك شد و گفت :

اين بلا را فريبرز به سرش آورده ؛ اون سرخود رفته بوده خواستگاري دختر فريبرز . اين بلا را در اصل خود سياوش

به سرخودش آورده . حكايت شده حكايت خربزه و عسل دركنارهم ! حالا هم لطفا اينقدر بي تابي نكن ؛ سيامك به

قدركافي ناراحت هست ! الحمدالله خطر برطرف شد و خدا به ما رحم كرد.

كيهان سپس به برادرش نزديك شد و او را روي صندلي نشاند و خودش هم كنارش قرار گرفت . سيامك درحاليكه به

دور دست مي نگريست گفت :

مي بيني داداش ؟ عمري را به چه اميدي در زندان سپري كردم ؟ اي كاش در تنهايي و عزلت مرده بودم !

كيهان دستش را فشرد و گفت :

اين چه حرفيه ؟ اون جوونه . توكه ماشاالله سني ازت گذشته .

سيامك با صدايي بغض آلود گفت :

آخه چه سرشكستگي ازاين بالاتر كه پسر آدم دشمنش برود و التماس كند و اينطوري به خانه برگرده ؟ به خدا اگر

گذاشته بودي آن پست فطرت را ميفرستادم پيش باباش !

كيهان با ملايمت گفت :

سعي كن استراحت كني ؛ هميشه با عصبانيت كارها بدتر از قبل خواهد شد. او مخصوصا اين كاررا كرده كه تو را

عصباني كند و يك بلواي ديگر به پا كند و بعد از آب گل آلود ماهي بگيرد. تو حالا سو پيشينه داري و هرحركتي از تو

سربزند زير ذره بين قانون است . احتمالا سياوش پس ازاين واقعه در افكارش تجديد نظر خواهد كرد .

دراين هنگام سينا درخانه را باز كرد و وارد حياط شد با ديدن آثار خون روي در ماشين و سنگفرش حياط با قدمهايي

سريع وارد خانه شد و پيش ازهر سخني وحشت زده از مادرش پرسيد:

چي شده ؟

نسرين گوشه اي به حالت زمزمه همه چيز را برايش تعريف كرد و او پس از شنيدن ماجرا دوان دوان به اتاق سياوش

رفت .

با ديدن سياوش اشك در چشمانش حلقه زد . ابتدا به طرف پنجره رفت تا او اشكش را نبيند ؛ بغض را فرو داد و اشك

از ديده سترد . سياوش كه بر اثر تورم چشمانش تنگ شده بود با صداي گرفته گفت :

تويي سينا ؟ داري گريه ميكني ؟

سينا با صدايي لرزان گفت :

نه !

سياوش لبخند زد و گفت :

چرا داري گريه ميكني ؟

سينا به طرفش برگشت و درحاليكه كنار تختش زانو ميزد پرسيد:

آخه تو چرا پيش او رفتي ؟

سياوش ديدگانش را بست ودرحاليكه قطره اشكي از گوشه ي چشمش ميچكيد گفت :

پدر عشق بسوزه !

سينا عصباني گفت :

آخه مگه زن قحطه ؟ اين چه عشقيه كه فقط باعث دردسر توست . اگر كم سن و سال بودي ميگفتم گول خوردي ولي

تو كه بچه نيستي ؛ آدم با عشق بايد احساس خوشبختي كنه نه اينكه همش عذاب بكشه .

سياوش گفت :

اگر ميدونستم بهش ميرسم حاضر بودم ده برابرش را بخورم .

سينا خشمگين ازجا برخاست و گفت :

به خدا تو ديوونه اي. حداقل بگذار جاي زخم هايت خوب بشه بعد بگو.

سياوش براي عوض كردن مسير گفتگو پرسيد:

سميرا چطوره ؟

سينا به سردي گفت :

خوبه متشكرم . خدا را شكر كه با خودم نياوردمش وگرنه با ديدن تو غش ميكرد .

سياوش با خنده گفت :

يعني اينقدر اوضاعم خرابه ؟

سينا آينه ي كوچكي را جلوي رويش گرفت و گفت :

بهتره خودت را ببيني .

سياوش با ديدن خودش تازه فهميد چرا مادر و پدر و بقيه اينقدر شوكه شده اند گفت :

بااين قيافه فكر نميكنم بتونم حداقل تا سه هفته به دانشكده بيام .

سينا درحال بيرون رفتن ازاتاق گفت :

بهتره استراحت كني ؛ من هم ميرم تا راحت بخوابي . فعلا خداحافظ.

سياوش با لبخند گفت:

متشكرم .

* * *

يك هفته از بيماري سياوش گذشت ؛ حالا او قادر بود روي پاهاي خودش بايستد ولي هنوز نميتوانست دست چپش رابه

خوبي تكان دهد و زير چشمش كماكان كبود بود . درطول اين مدت زهره با غذاهاي مقوي و خوب تقويتش ميكرد ولي

او تمام حواسش پيش بيتا بود وگاهي در خلوت ساعتها با عكس او سخن ميگفت . سيامك دراين مدت پا به اتاق او

نگذاشته بود و اين سبب عذاب وجدان سياوش شده بود. او حتي جرات نداشت درباره ي پدرش از كسي سوال كند.

ميدانست بايد در اولين فرصت به ديدنش برودو دستش را ببوسد؛ اما حتي شجاعت اين كاررا هم در خودش نمي ديد و

از ترس روبه رو شدن با پدرش زماني ازاتاق بيرون مي آمد كه مطمئن ميشد او درخانه نيست .

كارش شده بود قدم زدن در محوطه ي حياط و خيره شدن به غروب. پايان هفتمين روز زهره پس از آوردن سيني

غذايش با خوشحالي گفت :

شكرخدا رنگ و رويت جا آمده .پدرت برايت گوسفندي نذر كرده كه به زودي قرباني اش ميكند.

سياوش با شنيدن نام پدر به خودش جرات داد تا بپرسد:

پدر كه به ديدن من نيامده ؛ چطور برام قرباني ميكند؟

زهره درحال هم زدن ظرف سوپ گفت :

اون تورو خيلي دوست داره .كاش مي فهميدي كه خير و صلاحت را ميخواهد.

سياوش سربه زير افكند و سكوت كرد. زهره از سكوت او بهره جست و گفت :

تو پسر تحصيل كرده و باشعوري هستي . بايد توي اين مدت به دست بوسش ميرفتي. او اصلا ازتو انتظار انجام آن كار

را نداشت .

سياوش سربلند كرد و گفت :

مادر مگه من چه كرده ام ؟ خداي نكرده مرتكب دزدي و كلاهبرداري شده ام ؟

زهره ظرف سوپ را روي ميز گذاشت و گفت :

تو نبايد اين كار را ميكردي حداقل به خاطر پدرت . در زندگي بعضي چيزها هست كه آدم بي توجه به درست يا غلط

بودنش نبايد انجامشان دهد. تمام ناراحتي پدرت سراين مساله است كه چرا تو خودت را تحقير كردي؟

سياوش گفت :

مادرجون مگه خودشما نبوديد كه آنقدر از بيا تعريف كرديد؟

زهره با آرامش پاسخ داد:

بله درسته ؛ البته تاوقتي كه فهميدم او چه كسي است .

ولي او هنوز آن زمان به دنيا نيامده بوده .

زهره براي قانع كردن او گفت :

پسرم بعضي از زخم ها هستند كه حتي پس از سالها ترميم نميشوند. خودت ديدي فريبرز باتو چه كرد ؛ درحاليكه تو

آن زمان تنها سه سالت بود. اين آتش انتقام و كينه است . تو نبايد با ندانم كاري سبب بروز اتفاقات بعدي شوي . اسم

اين كار بازي با آتش است و من اميدواترم تو روي سرعقل بيايي .و اما علت اينكه پدرت دراين يك هفته به ديدنت

نيامد اين بود كه ميترسيد مبادا سخناني ميان شما گفته شود كه باعث ناراحتي تو گردد. او حتي در بدترين لحظات

زندگي اش به آرامش تو فكرميكند. بايد قدر او را بداني و مثل چشمانت پاسش بداري. سوپت خنك شده بهتره آن را

بخوري وبعد استراحت كني تا زودتر بتواني ازجا بلند شوي.

سياوش به رفتن مادرش نگريست وبعد با تصور ميزان ناراحتي پدرش پرده اي از اندوه صورتش را پوشاند .

* * *

سياوش درطول آن چند روز نشنيد پدرش حرفي به او بزند و اين بيشتر آزارش ميداد. باخودش جنگيد تا اينكه توانست

به خود بقبولاند بايد به ديدن او برود. آن روز جمعه بود و پدرش درخانه حضور داشت ؛ به آرامي از پله ها پايين آمد و

سيامك را ديد كه در صندلي راحتي اش فرو رفته است و روزنامه ميخواند. او با ديدن سياوش ميان پله ها ؛ هيچ حركتي

نكرد و پس ازنگاه گذرا دوباره چشمانش را به متن روزنامه دوخت و اخم درهم كشيد .زهره از آشپزخانه با سيني چاي

بيورن آمد و با ديدن سياوش گفت :

آمدي مادر؟ چاي آوردم بيا بخور.

سياوش فقط به پدرش مينگريست . عمويش كيهان در باغچه مشغول بود و سينا با نامزدش به گردش رفته بودند؛

بنابراين فرصت مناسبي بود.سياوش به آرامي قدم برداشت و جلوي سيامك ايستاد. سيامك نگاهش را به صورتش

دوخت. هردو سكوت كرده بودند؛ ناگهان سياوش جلوي پاي پدرش زانو زد و دستش را به دست گرفت و بوسيد.

سيامك دستش رااز دست او بيرون كشيد و سرش را نوازش كرد. سياوش سرش را روي پاهاي او گذاشت و با بغض

گفت :

پدر ... منو ببخشيد؟ حتما من درنظرتان پسرناسپاسي هستم ؟

سيامك به آرامي درحاليكه صداي خودش هم ازفرط هيجان ميلرزيد گفت :

هيس ... آروم ؛ مردكه گريه نميكنه.بلندشو ؛ به خودت فشار نيار .

سيامك شانه هاي سياوش را گرفت و او را بلند كرد؛ زهره هم اشك ميريخت. سياوش وقتي مقابل پدرش ايستاد دوباره

او را سخت در آغوش گرفت و سيامك تازه فهميد كه پسرش چقدر بزرگ شده و از درك اين موضوع احساسي از غرور

سراپايش را فراگرفت .

سيامك او رااز خود جداكرد و روي صندلي نشاند ؛ زهره براي هردوي آنها چاي گذاشت و خودش هم دركنار آنها

نشست . سيامك آهسته شروع به حرف زدن كرد و صدايش به گوش سياوش مثل نواي آرامبخش يك لالايي بود:

آنچه كه منو از دستت رنجاند عمق عملت نبود گو اينكه آن هم به حد خودش قبيح بود ؛ بلكه من ازاين رنجيدم كه تو

قبل ازهركاري صادقانه بامن حرف نزدي و مرا از تصميمت مطلع ننمودي. من هميشه فكرميكردم من وتو پدر و پسر

رفيقي هستيم .

سياوش شرمگين گفت :

ماهنوز هم پدر و پسر رفيقي هستيم پدر؛ولي آنچه كه سبب شد من مساله راباشما درميان نگذارم اين بود كه

نميخواستم شما را ناراحت كنم .

سيامك گفت :

من درباره ي چند و چون ماجرا چيزي نميپرسم و ميل هم ندارم چيزي بدانم .اما اميدوارم هيچ گاه تو را در آن حال

نبينم. خوشحالم كه حالت مساعده !

فصل 21

يك هفته بود كه بيتا از سياوش خبري نداشت و هرگاه درباره ي او از سميرا پرسشي ميكرد او از دادن پاسخ طفره

ميرفت . رفتار سينا هم خيلي برايش عجيب بود. او هربار به محض رو در رويي با او با غضب و خشمي بيشتر از گذشته

نگاهش ميكرد و همين سبب ميشد كه بيتا نتواند درباره ي غيبت سياوش سوال كند. پس از گذشت يك هفته بالاخره

طاقتش تمام شد و با لحني برنده از سميرا پرسيد:

محض رضاي خدا بگو چه اتفاقي براي او افتاده ؟ نامزدت طوري به من نگاه ميكند انگار من قتل كرده ام .

سميرا او را دعوت به آرامش نمود و درحاليكه با دستمال اشكهاي او را ميسترد گفت :

او را به حال خودش بگذار. اينقدربي تابي نكن. سياوش براي چند روز مرخصي گرفته و به مسافرت رفته .

بيتا درحاليكه گريه ميكرد گفت :

اگر ميخواست به سفر برود حتما به من ميگفت . آخرين بار يك روز قبل از غيبتش او را ديدم . سميرا تو از گفتن

چيزي طفره ميروي . به من بگو ؛ آيا براي او اتفاقي افتاده ؟

سميرا كه برسر دو راهي مانده بود با آرامش گفت :

خواهش ميكنم آرام باش. اگر قول ميدهي ساكت باشي و گريه نكني واقعيت را برايت خواهم گفت . البته من اول

فكركردم تو از ماجرا با خبري ولي بعد كه سراغ سياوش ر ا گرفتي فهميدم از ماجرا بي اطلاعي . ببينم مگر شما تلفني

باهم صحبت نكرديد .

بيتا گفت :

قرار ما اين بود كه من ديگر تماس نگيرم و منتظر تماس او باشم ولي نامزدي ام به عقب افتاد و ميخواستم به او خبر

دهم . اما هربار تلفن زدم كسي غير ازاو گوشي را برداشت و من هم بي هيچ حرفي تلفن را قطع ميكردم.

سميرا با شادي پرسيد:

نامزدي ات بهم خورد؟

زياد شادي نكن فعلا بهم خورده ؛ چون درست دو روز قبل از نامزدي برادر بزرگ آقاي مينايي فوت كرد . مسير حرف

را عوض نكن ؛ به من بگو سياوش كجاست ؟

سميرا سر به زير انداخت و گفت :

اميدوارم ازاينكه من اين خبر را به تو ميدهم ناراحت نشوي . راستش درست يك هفته قبل يا يكي دو روز بيشتر

سياوش به ديدن پدرت ميرود و اينطور كه من از سينا شنيدم تو رااز پدرت خواستگاري ميكند .پدرت هم به اتفاق دونفر

ديگر آنقدر او را ميزنند كه توان راه رفتن خود راهم از دست ميدهد .بعد هم به پدر سياوش تلفن ميكند و حضور

سياوش را اطلاع ميدهد .

بيتا درحاليكه حيرتزده به سخنان سميرا گوش ميداد سرش را به علامت ناباوري به چپ و راست تكان داد و گفت :

اينها حقيقت نداره .

سميرا سكوت اختيار كرد.بيتا سراو را بالا گرفت و پرسيد:

حتما همه ي اينها يك شوخي بود نه ؟ سميرا جواب بده!

سميرا به آرامي گفت :

سينا ازم خواسته بود موضوع را بهت نگم ؛ اما نتوانستم گريه ات را ببينم و سكوت كنم .

بيتا ازجا برخاست .سميرا دستش را گرفت و گفت :

كجا ميروي ؟

بيتا گفت :

ميرم ديدنش ؛ من بايد بدونم چه اتفاقي افتاده اگرچه هنوز هم نميتونم باور كنم. داگر اينطور بود پدرم حتما چيزي

ميگفت .

سميرا او را سرجايش نشاند و گفت :

بيتا خواهش ميكنم عاقلانه رفتار كن. تو با رفتنت فقط اوضاع را بدتر ميكني . گذشته از آن شنيده ام او فردا به

دانشكده خواهد آمد. تو هنوز از تصميم هاي بعدي او پس ازاين واقعه بي خبري ؛ پس لطفا صبركن .

بيتا درحاليكه تمام آن شب بي انتها دل توي دلش نبود به انتظار فردا نشست. صبح زودتر از هميشه ازخانه بيرون

آمد.دردلش هنوز حرفهاي سميرا را باور نداشت .هرقدر به پدرش فكر ميكرد نميتوانست بپذيرد او اينقدر سنگدل است

.وقتي كه سياوش پابه دانشكده گذاشت جمعي از بچه ها دورش حلقه زدند؛ بيتا از فاصله اي نچندان دور به او

مينگريست و نميتوانست به چشمانش اعتماد كند . هنوز زير چشمانش كبود بود و دست چپش در پناه باندي كشي به

گردنش آويزان شده بود. قطره هاي اشك از ديدگانش چكيد . سميرا او را در آغوش گرفت و دلداري اش داد. بيتا بار

ديگر به سياوش نگريست سپس به سميرا گفت :

من اصلا حالم خوش نيست ؛ ميروم خانه .

قبل ازاينكه سميرا حرفي بزند به طرف در خروجي رفت. سياوش او را درحال بيرون رفتن از دانشكده ديد و ازميان

حلقه ي بچه ها با صداي بلند صدا زد :

بيتا !

بيتا با شنيدن صداي او سرجاي خود باقي ماند. بچه ها همه منتظر عكس العمل آن دو بودند زير آنها هرگز به ياد

نداشتند سياوش او را به نام كوچكش صدا كند. نگاهها همه به طرف بيتا چرخيد. بيتا شرمنده به آهستگي به طرفش

برگشت . سياوش حس كرد شانه هايش افتادند. دست آهنين سينا دور بازويش حلقه شد؛ سياوش به صورت سينا

نگريست .سينا زمزمه كرد:

نه سياوش!

سياوش به آساني دستش را رها ساخت؛ دوتن از بچه هاي سرراهش را كنار زد و به طرف بيتا قدم برداشت . بيتا

ناخودآگاه چشمانش را بست . سياوش به او نزديك شد و درست در يك قدمي او ايستاد. پرسيد:

چرا چشمانت را بسته اي؟

بيتا ديده ازهم گشود و با ديدن سياوش از نزديك دوباره اشكش جاري شد. زمزمه كرد.

چه به سرت آمده ؟

سياوش با لبخندي تلخ گفت :

تو بايد بهتر بدوني.

بيتا ميان گريه گفت:

خواهش ميكنم نمك روي زخمم نپاش.

كجا ميروي؟

ميروم گم بشم؛ تاب ديدنت را ندارم. از وقتي من وارد زندگي ات شده ام دردسر با خود آورده ام.

سياوش به آرامي خنديد. بيتا عصباني گفت:

تا به اين درجه آسيب ديده اي آن وقت مي خندي؟

سياوش پاسخ داد:

براي همين ميخندم .ميدوني؟ سينا ميگه من از پرروترين آدمهاي روي زمينم. تو چي فكر ميكني ؟

بيتا زمزمه كرد:

اوه ... خداي من !

سياوش به گرمي گفت :

من خيال داشتم تسليم بشم ولي اين كار پدرت مصمم كرد محكم بايستم . بيتا من كسي نيستم كه به اين راحتي ميدان

را خالي كنم ؛ اگر ميتونستم خودم به پدرت ميگفتم.من تو رااز بند او آزاد ميكنم.

بيتا ملتمسانه براي جلوگيري از اتفاق ديگري گفت :

بيخود خودت را به خطر نيانداز. منو فراموش كن و ...

سياوش انگشت اشاره اش را روي بيني گذارد و گفت :

هيس! ديگه چيزي نگو .حالا برو سركلاس.

بيتا براي چند ثانيه به صورت مهربان و لبخند دوست داشتني سياوش نگريست.و بعد به طرف كلاسش رفت. سياوش

رفتن او را نظاره كرد . سپس ديد كه سينا مثل گلوله اي از آتش نزديكش ميشود. منتظر بود هرچيزي ازاو بشنود .

* * *

پس از تمام شدن كلاسها سياوش به اتفاق سينا و سميرا راهي خانه شد و بيتا هم پس از خداحافظي از سميرا راهي خانه

گرديد. وقتي خيابان دانشكده رارد كرد و وارد خيابان فرعي خلوت شد؛ اتومبيلي كنارش ترمز كرد.سرنشين ماشين كه

كسي جز كيهان عموي سياوش نبود شيشه را پايين كشيد و مودب اما خيلي سرد گفت :

بيتا خانوم ؛ لطفا سوار شويد . ميخواستم چنددقيقه از وقتتان را بگيرم .

بيتا ابتدا مردد ايستاد و بعد پس از نگريستن به اطراف سوار ماشين كيهان شد.كيهان به سردي سلام او را پاسخ داد و

بعد حركت كرد؛ دقايقي هردو ساكت بودند تااينكه كيهان شروع به سخن گفتن كرد:

سياوش را ديديد؟

بيتا به آرامي گفت :

بله !

كيهان نگاهي به او كرد و گفت :

ديديد چي به سرش آمده ؟

بيتا دوباره گفت :

بله !

كيهان جاي خلوتي ماشين را نگه داشت و ادامه داد :

و حتما هم ميدونيد چطور آن حادثه پيش آمده !

متاسفانه بله ! وبايد بگم چيزي براي گفتن ندارم.

كيهان پيپش را روشن كرد و پس از مكثي كوتاه گفت :

حتما تعجب كرده ايد ازاينكه مرا مي بينيد .من مخصوصا اين ساعت را انتخاب كردم تا بچه ها نفهمند؛ حتي سينا هم

نميداند كه من به ديدن شما آمده ام. من به هيچ كس نگفته ام و مطمئنم اين ديدار ميان ما مخفي خواهد ماند.

بيتا در صداي او خشونتي حس نكرد وازاينكه مورد اطمينان كسي از طرف آنها قرار ميگرفت خوشحال بود لذا به چشمان

كيهان نگريست و گفت :

مطمئن باشيد همينطور خواهد بود.

كيهان گفت :

خوبه ! شما از لحاظ مالي وضع خوبي داريد و به طوريكه مي بينم دختر زيبايي هم هستيد ؛ پس نميتوانم پاروي حق

بگذارم و بگم خودتون را به سياوش بسته ايد. من سياوش را مثل پسرم بزرگ كرده ام و ميدونم وقتي كه براي كسي

اينقدر تقلا ميكند حتما او ارزشش را دارد. اما وقتي كه اوضاع و شرايط مثل حالا مساعد نباشد عشق به تنهايي نميتواند

عامل خوشبختي آدمها باشد حتما حرف منو تاييد ميكنيد!

بيتا سربه زير افكند و گفت :

آقاي لطفي باور كنيد من او را به خاطر خودش دوست دارم. من خانواده ي او راهم دوست دارم و اصلا از علاقه به او

هدف بدي را دنبال نميكنم.پدر سياوش مرا متهم به پهن كردن دام كردند درحاليكه من اصلا چنين قصدي ندارم . من و

او فكر ميكنيم ميتوانيم دركنارهم خوشبخت باشيم.

دختركوچيك من ؛ تو و او هيچ يك بااين وضعيت خوشبخت نخواهيد بود.من درك ميكنم كه شما در زمان اختلاف ما

بزرگترها حضور نداشته ايد ولي چاره چيه ؟ شما هم بايد تابع خانواده هايتان باشيد. براي تو فرصت هاي زيادي هست و

من مطمئنم دركنار هركسي غير از سياوش سعادتمند خواهي بود.حضور هريك ازشما دونفر درخانواده ديگري مثل

حضور دشمن درخاك خودي است. تواگر خواهان سعادت سياوش باشي خودت را كنار ميكشي! من انتظار ندارم پاسخت

را به من بدهي ؛ با خودت فكركن و بعد تصميم بگير .يا تباهي سياوش و يا ...

كيهان سكوت كرد و بيتا بغضش را فرو داد. كيهان ماشين را روشن كرد و گفت :

پوزش ميخوام نميتونم شما را برسونم ميدونيد كه ما همسايه ايم .

بيتا درماشين را باز كرد و پياده شد.كيهان حركت كرد و ازنظر او ناپديد شد. باد سر اسفند ماه مي وزيد و بي باكانه

برصورت بيتا سيلي ميزد. آهسته به راه افتاد و خودش را به دست سرنوشت سپرد.

* * *

اوضاع بيتا درخانه هم آنقدرها خوب نبود چون بهاره و فريبرز ازعقب افتادن نامزدي عصباني بودند و مدام به او غر

ميزدند و ميگفتند:

ازبس تونه آوردي؛ بهم خورد. حالا آنها دراين فاصله دختر بهتري را پيدا ميكنند و ديگر حتي سراغي ازتو نميگيرند.

ولي حرفهاي آنها براي بيتا حكايت ميخ آهنين و سنگ شده بود. آن شب ساعتها به حرفهاي كيهان انديشيد. ميان دو

راهي مانده بود و نميتوانست درست تصميم بگيرد. حرفهاي او مثل پتك برسرش فرود مي آمد:

اگر خواهان خوشبختي او هستي ... اگر خواهان خوشبختي او هستي ...

سرش را ميان بالش فرو برد و زمزمه كرد:

در دنيا هيچي نيست كه من بيش از سعادت سياوش بخواهم .

صبح با چشماني پف كرده و سري منگ راهي دانشكده شد. سميرا به محض ديدن او پرسيد:

ديشب خوب نخوابيدي ؟

نه تا ديروقت درس ميخواندم.

خوش به حالت ؛ منكه ديشب تا ديروقت خانه ي سينا بودم. نميدوني چقدر از دست كارها و حرفهاي سياوش وسينا

خنديدم...

ناگهان متوجه ي نگاه هاي حيرت بار بيتا شد. حرفش را قطع كرد و پس از مكثي كوتاه گفت :

معذرت ميخوام حواسم نبود كه تو ...

بيتا با لبخندي تلخ درحال درآوردن جزوه هايش گفت :

نه طوري نيست . خواهش ميكنم راحت باش.

سميرا دست بيتا را به دست گرفت و با مهرباني گفت :

تو خيلي خسته و ضعيف شده اي . فكر ميكني اين كار درسته ؟ به عقيده ي من سياوش پسر مناسبي است ولي آيا تو

ميتواني خانواده اش را ناديده بگيري؟ در يك ازدواج موفق نيمي خانواده و نيمي خود شخص ؛ تو بايد هردو را در نظر

بگيري.

توهم ميگي دست بردارم ؟

من در آن حد نيستم كه راهنمايي كنم . من فقط دارم از آينده تو را آگاه ميسازم !

بيتا به گرمي دستش را فشرد و گفت :

روي حرفهايت فكر ميكنم سميرا. ازاينكه به فكرمي متشكرم .

فصل 22

سه هفته پس از وقايع ذكر شده نزديك سال نو خانواده ي مينايي بار ديگر براي نامزدي با فريبرز قرار و مدار گذاشتند.

بيتا سعي كرد بپذيرد قسمتش اين بوده ؛ لذا حتي درباره ي تاريخ نامزدي به سياوش چيزي نگفت فقط به طور خصوصي

به سميرا گفت در تاريخ مشخصي براي نامزدي او حضور پيدا كند. آن روز سميرا و بيتا هردو درخانه ي سميرا ساعتها

گريستند. سميرا گفت :

چه سرنوشت دردناكي .

بيتا كه سعي ميكرد گريه نكند با صدايي بغض آلود ميان خنده اي تصنعي گفت :

آنقدرها هم دردناك نيست . منكه قرار نيست به دار آويخته شوم .

سميرا كه ازحال واقعي او خبر نداشت دردل روحيه اش را ستود و به بيتا گفت :

تو فكر ميكني داري كار درستي ميكني ؟

بيتا پاسخ داد :

كار درستي ميكنم ؟ من اصلا حق انتخاب ندارم .گو اينكه اگر حق انتخابم داشتم مانع سعادت سياوش نميشدم .من

براي خوشبختي او هركاري ميكنم . سميراجان خواهش ميكنم درباره ي نامزدي من به او چيزي نگو ؛ من ديگر تصميم

خودم را گرفته ام . فقط اين ورقه را بعدا به سياوش بده .

سميرا به علامت تاييد سري تكان داد و دوباره شروع به گريستن نمود. آن شب ساعتي پس از رفتن بيتا ؛ سينا به خانه

شان آمد ولي سميراحتي براي خوشامدگويي از اتاقش بيرون نيامد . سميرا شنيد كه او دارد درباره اش از مادرش سوال

ميكند و چنددقيقه بعد سينا وارد اتاقش شد درحاليكه دسته گلي به دست داشت . با لبخند گفت :

سلام خانوم ؛ حالا ديگه ما آنقدر زياد مي آييمي اينجا كه تحويل نميگيري ؟باشه عيب نداره ما هم منت مي كشيم .

سميرا درحاليكه سعي ميكرد به چشمان او نگاه نكند گفت :

دوباره كه گل خريدي ؟ چرا اين گلهاي معصوم را مياري تا اينجا جلوي چشم من خشك بشن ؟

سينا درحاليكه مقابل او مي نشست گفت :

جاي گل توي گلستانه و توهم كه يك باغ گلي ؛ ببينمت ؛ چرا چشمات قرمزند ؟

سميرا روي ازاو برگرفت . سينا سرش را برگرداند و پرسيد:

چي شده ؟ سرسال نو گريه كرده اي ؟ براي چي ؟

سميرا دوباره اشكش سرازير شد .سينا كه طاقت ديدن اشك او را نداشت جلوي پايش نشست و پرسيد :

نميخواهي به من بگي ؟ از دست من ناراحتي ؟ يا بگو يا ميرم از مادرت ميپرسم .

سميرا درحاليكه اشكهايش را پاك ميكرد گفت :

خواهش ميكنم منو تنها بگذار سينا . باور كن هيچ وقت تا اين اندازه اندوهگين نبوده ام .

سينا دستان او را به دست گرفت و گفت :

من بيرون نميروم تااينكه بدونم تو براي چي ناراحتي .

سميرا درحاليكه به چشمان او مينگريست گفت :

بيتا ... بيتا آخر اين هفته نامزد خواهد شد.

لبان سينا به لبخندي گشوده شد و دستان سميرا را از فرط شادي غرق بوسه كرد و گفت :

عموم حاضره به خاطر اين خبر هرچه بخواهي مژدگاني بدهد . خب به هرحال من ميدونستم او آخر سر سياوش را

ترك خواهد كرد .فقط براي سياوش ناراحتم كه به خاطرش آن همه بدبختي كشيد.

سميرا عصباني ازجا بلند شد و گفت :

تو احمقي سينا ؛ او دارد به خاطر سعادت سياوش چنين كاري ميكند . بايد ازخودت خجالت بكشي كه تمام اين مدت

خودت را نخود آش كردي . تو داري درحضور من به دوستم توهين ميكني ؟ من دوستم را مي شناسم ؛ او اصلا بي وفا

نيست . بيا بگير ؛ اين كاغذ را براي سياوش نوشته .بد نيست اگر تو هم اين شعر را بخواني .

سينا ورقه ي تا شده اي رااز دست سميرا گرفت ؛ بازش كرد و چنين خواند :

رفتم ؛ مرا ببخش و مگو او وفا نداشت

راهي به جز گريز برايم نمانده بود

اين عشق آتشين پر از درد ولي اميد

بر وادي گناه و جنونم كشانده بود

رفتم كه داغ بوسه پر حسرت تو را

با اشكهاي ديده شستشو دهم

رفتم كه ناتمام بمانم در اين سرود

رفتم كه با نگفته به خود آبرو دهم

رفتم مگو مگو ، كه چرا رفت؛ ننگ بود

عشق من و نياز تو و سوز و ساز ما

از پرده ي خموشي و ظلمت چو نور صبح

بيرون فتاده بود به يكباره راز ما

رفتم كه گم شوم چو يكي قطره اشك گرم

در لا به لاي دامن شبرنگ زندگي

رفتم كه در سياهي يك گور بي نشان

فارغ شوم زكشمكش و جنگ زندگي

من از دو چشم روشن و گريان گريختم

از خنده هاي وحشي طوفان گريختم

از بستر وصال به آغوش سرد هجر

آزرده از ملامت وجدان گريختم

اي سينه در حرارت سوزان خود بسوز

ديگر سراغ شعله ي آتش زمن مگير

ميخواستم كه شعله شوم سركشي كنم

مرغي شدم به كنج قفس بسته و امير

روحي مشوشم كه شبي بي خبر ز خويش

در دامن سكوت به تلخي گريستم

نالان زكرده ها و پشيمان زگفته ها

ديدم كه لايق تو و عشق تو نيستم .

سينا با ورقه به شومينه نزديك شد و آن را در آتش انداخت. سميرا معترض جلو رفت كه آن را بردارد ولي سينا

جلويش را گرفت و گفت :

من كاري را كردم كه به صلاح سياوش بود .

سميرا ازكنار سينا به طرف مبل رفت ؛ روي آن نشست و به سوختن كاغذ خيره شد و به آرامي گفت :

چرا اين كار را كردي؟ او به من اعتماد كرده بود.

سينا به طرف سميرا رفت و گفت :

آرام باش سميراجان ؛ ما اصلا نبايد دراين باره به سياوش چيزي بگوييم .

سميرا اندوهگين گفت :

بيتا هم همين را خواست .

سينا دستان او را گرفت ؛ ازجا بلندش كرد و گفت :

حالا بخند ؛ خواهش ميكنم . تنها هشت روز به سال نو مانده. آمدم دنبالت كه باهم بيرون برويم .

سميرا اشكهايش رااز گونه زدود و زمزمه كرد:

بيچاره بيتا .

بعد دنبال سينا به راه افتاد .

* * *

سياوش از سردي رفتار بيتا در حيرت بود. او آشكارا از سياوش كناره ميگرفت و سعي ميكرد موجبات رويارويي بااو را

فراهم نكند. عصر روزي كه بنا بود بيتا با پسر مينايي نامزد شود ؛ سياوش بي خبر ازهمه جا در اتاقش با دلشوره دست و

پنجه نرم ميكرد. مدتي در اتاق قدم زد درحاليكه تمام مدت سينا زيرچشمي نگاهش ميكرد بالاخره به طرف لباسهايش

رفت و مشغول عوض كردن لباسهايش شد. سينا سرش رااز روي كتاب بلند كرد و پرسيد:

كجا ميروي ؟

ميورم دوري بزنم .

سينا كتاب را بست و مشكوك گفت :

فكر نميكنم اين هوا براي قدم زدن هواي مساعدي باشد .

سياوش بي آنكه حتي به سينا نگاه كند جلوي آينه به بستن شال گردنش مشغول شد . سينا ازجا بلندشد و پشت سرش

ايستاد و درحاليكه در آينه به او مينگريست گفت :

ميخواهي منهم باهات بيام ؟

نه متشكرم .ميخواهم تنها باشم .

سينا ؛ سياوش را به طرف خودش برگرداند و درحاليكه دندانهايش را بهم مي ساييد از ميان دندانهايش گفت :

سياوش !

سياوش كه چشمانش رسوايش كرده بود سر به زير افكند. سينا گفت :

محض رضاي خدا سرعقل بيا . منكه ميدونم تو كجا ميروي .

سياوش دستش رااز دست او بيرون كشيد و به طرف در رفت .سينا همه ي قوايش را جمع كرد و با عصبانيت گفت :

تو داري خودت را با روياي رسيدن به او سرگرم ميكني . او به زودي ازدواج ميكنه .

سياوش سرجايش ماند و به آرامي به طرف سينا برگشت . حيرت و ناباوري درچهره اش موج ميزد. سينا كه هرگز قصد

گفتن چنين چيزي را نداشت عصبي و پشيمان لبانش را بهم ميفشرد .سياوش با گامهايي لرزان به طرفش آمد و محكم

بازوهاي او را به دست گرفت و درحاليكه با نگاهش تا اعماق وجود او را ميكاويد آهسته پرسيد:

تو چي ميدوني ؟

سينا هيچ حركتي نكرد و سكوت نمود. سياوش محكم او را تكان داد و تكرار كرد :

تو يك چيزي ميدوني ؛ مگه نه ؟

سينا ترسيد ؛ ازهيجان او ترسيد . به آرامي خودش رااز دست او آزاد نمود و سپس به طرف صندلي هدايتش كرد و گفت

:

اون امروز با پسر تاجري نامزد خواهد شد .

سياوش مثل اسفند ازجا پريد و گفت :

اين دروغه ؛ اگر اينطور بود به من ميگفت .اون ... اون هرگز به كسي علاقه نداشت . تو اين حرفها را از روي نفرت

ميزني .

سينا گفت :

من حقيقت را گفتم .سميراهم امروز آنجاست .

سياوش با عجله به طرف در رفت . سينا گفت :

نامزدي او در خانه شان نيست ؛ پس عجله نكن. تو داري حماقت ميكني .

سياوش نگاهي به او كرد و زير باران ازخانه خارج شد . باعجله و دوان دوان فاصله ي خانه ي خودشان تا خانه ي آنها

طي كرد. بارها زنگ خانه شان را فشرد و چون نااميد شد به خانه ي كناري مراجعه كرد. مدتي معطل شد تااينكه پسر

نوجواني جلوي درآمد و با ديدن سر و روي خيس از باران او با تعجب پرسيد:

باكي كار داريد ؟

سياوش پرسيد:

دختر همسايه ي شما را امروز نامزد ميكنند آيا آدرس آنجا را ميدونيد ؟

پسر نوجوان آدرس تالاري راكه بيتا آنجا رسما براي پسر مينايي نامزد ميشد به سياوش داد و سياوش با عجله به راه

افتاد . آن راه كوتاه به نظرش يك دنيا آمد. بالاخره به محل برگزاري مراسم رسيد. ماشين هاي بسياري پارك شده بود.

با عجله از پله ها بالا رفت ولي وقتي قصد ورود داشت سينه به سينه پدر بيتا درآمد.صورت هردو از خشمي آشكار كبود

شده بود. فريبرز گره ي كراواتش را شل تر كرد و هردو چشم در چشم هم دوخته بودند. فريبرز پرسيد:

تو اينجا چه غلطي ميكني ؟

سياوش پاسخ داد :

آمدم تا او رااز بند تو آزاد كنم . تو داري او را زنده به گور ميكني .

فريبرز با تمسخر گفت :

تو يك بچه ي احمقي . فكر رسيدن به او را بايد با خودت به گور ببري . تو حتي لياقت نوكري اش را هم نداري ؛ اينو

قبلا هم گفته ام .

سياوش قدمي به طرف او برداشت .ميخواست ازخشم منفجر شود. ازدو طرف فريبرز آن دونفري كه او را به حد مرگ

كتك زده بودند نزدش آمدند.سياوش دانست آمدن او رااز قبل پيش بيني كرده اند.قدم ديگري برداشت تا ازميان آنها

عبور كند ولي آن دو نفر نگهش داشتند.فريبرز لبخند تمسخر آميزي زد و دوباره داخل تالار رفت. سياوش ازپشت

شيشه بيتا را كنار پسر مينايي ديد ؛ قيافه اش محزون و گرفته بود. تقلا كرد خودش رااز دست آن دو نفر رها كند ولي

نتوانست داد و فريادش هم ميان هياهوي حاضرين گم شد. آن دونفر تلاش ميكردند او را به بيرون هدايت كنند ولي

گويي او به زمين چسبيده بود؛ اشك بيگانگي درچشمانش حلقه زد وبارها و بارها بيتا را ناميد. ولي بيتا او را نمي ديد

.پسر مينايي حلقه اي را به دست بيتا نمود و همه فرياد شادي كشيدند؛ آنگاه بيتا صورت خانوم مينايي را بوسيد و

سياوش دانست كه ديگرهمه چيز پايان يافته. از تقلا دست كشيد و گذاشت آن دونفر به طرف پايين هدايتش كنند.وقتي

جلوي در رسيدند سياوش را بيرون هل دادند و خود جلوي در ايستادند. سياوش دقايقي درحاليكه نقش زمين شده بود

ناباورانه به آنچه ديده بود انديشيد و بعد دلشكسته ازجابر خاست و با شانه هايي افتاده به راه افتاد.ساعتها بي هدف راه

رفت و انديشيد .به سرنوشت ؛ به بيتا ؛ به خودش . متوجه گذشت زمان نبود و نفهميد چگونه به خانه رسيد. سيامك با

نگراني جلوي در منتظرش بود و با تمام وجود احساس سرما ميكرد.وقتي سياوش داخل كوچه پيچيد ؛سيامك نفس

راحتي كشيد و چند قدم به طرف سركوچه برداشت. سياوش با ديدن پدرش سرجاي خود ايستاد ؛ دلش آغوش گرم

سيامك را ميخواست.دلش آن شانه هاي ستبر و محكم را ميخواست كه تكيه گاهش باشد و آن دستهاي گرم و نوازشگر

را. آنگاه نه سرما را مي فهميد و نه هيچ چيز ديگر .

دوباره به راه افتاد و درست جلوي سيامك ايستاد. سيامك دستهايش رابه طرفش دراز كرد ؛سياوش به آغوشش رفت و

به تلخي گريست. سيامك موهايش را به آرامي دست كشيد و چيزهاي نامفهومي زمزمه كرد. سياوش نمي فهميد او چه

ميگويد ولي همانقدر كه صدايش رامي شنيد كافي بود. آهسته ميان گريه گفت :

ديگر همه چيز تمام شد پدر؛ همه چيز! من شكست تلخي را تجربه كردم ؛ خيلي تلخ پدر! براي هزارمين بار اشتباه

دسته سوم

قسمت سیزدهم

قسمت چهاردهم

قسمت پانزدهم

قسمت شانزدهم

قسمت هفدهم

كردم .

سيامك سكوت كرد و او را به خود فشرد. سياوش كه گويي ازياد برده بود با چه كسي سخن ميگويد اندوهش را بيرون

ميريخت :

من تنهايي را با تمام وجود لمس كردم . نميدونم چرا حس ميكنم كه همه ي درها به رويم بسته است. آخه چرا ؟ چرا ؟

كجاي كارم غلط بود؟

سيامك او را بسوي خانه هدايت كرد و در پاسخ به سوالهاي زهره از سياوش ؛ او را دعوت به سكوت كرد. سپس

سياوش راازميان جمع حيرتزده عبور داد و به اتاقش برد و به او درآوردن لباسهاي خيسش كمك كرد آنگاه ازاو

خواست كه بخوابد. وقتي كه او خسته و ناتوان و سرمازده ديده برهم نهاد سيامك آهسته از اتاق خارج شد. همه منتظر

بودند او چيزي بگويد. لحظاتي به جمع نگريست و سپس گفت :

ضربه ي يكباره سخت تر از ضربات به تدريج ولي محكم است. او شوكه شده ؛ مدتي به حال خودش بگذاريدش . او

نياز دارد به خودش مسلط شود.

سياوش وقتي ديده برهم نهاد ديگر چيزي نفهميد؛ گويي داروي بيهوشي سركشيده بود .

فصل 23

بيتا هنوز باور نداشت چه به روزش آمده .بهار نزديك بود ولي او هيچ يك از زيبايي هاي آن را نمي ديد. قلبش

ازاندوهي سخت فشرده بود. براي او هداياي سنگيني آورده بودند و پدرومادرش در پوست خود نمي گنجيدند. كاميار و

ساسان برايش پيام تبريك فرستادند و او تلگراف آنها را در آتش انداخت ؛ از دستشان سخت عصباني بود زيرا

ازبرادرانش انتظار كمك داشت .

از فكركردن به سياوش ميگريخت .نميخواست و نميتوانست ب او بيانديشد؛ زيرا انديشيدن به او عذابي سخت وجدانش

را مي آزرد . با دستان خودش ويرانه هاي خوشبختي اش را جمع آوري ميكرد. خوشبختي اش بازيچه ي سرگذشت غم

بار گذشتگان شده بود. او خسته بود و ازهمه انسانها بيزار. قلبش مثل سنگي خارا گشته بود و گمان نميكرد همسر آينده

اش بتواند به قلبش وارد شود. او حس ميكرد محبت و عشق دردنيا مرده و عشق مثل راه رفتن روي شيشه است كه هر

آن ممكن است فرو ريزد. همه ميگفتند او دخترخوشبختي است ولي او دلش ميخواست فرياد بزند:

اين خوشبختي از آن شما ! من نميخواهم خوشبخت باشم !

اما هربار صدايش درگلو خفه ميشد و بغضي عجيب مانع حرف زدنش ميشد. مثل عروسكي كوكي حرفهايي راكه ديگران

ديكته ميكردند ميگفت. شده بود انساني فاقد احساس ؛ او ديگر از زيبايي گل چيزي درك نميكرد و آرامش را در

سكوت ميديد. تصميم گرفته بود كه پس از عيد به دانشگاه نرود زيرا درخود ميلي براي ادامه ي تحصيل نميديد. وقتي

تصميمش را با پدر و مادرش درميان گذاشت آنها هم از تصميم او استقبال كردند.فريبرز در ادامه ي تشويقش گفت :

بايد به فكر زندگي آينده ات باشي ؛ عكاسي چيزي نيست كه در آينده به درد تو بخورد.

اما دليلي اينكه او ترك تحصيل ميكرد نه به خاطر پدرش يا آينده ؛ بلكه به خاطر خودش بود. به خاطر تسكين روح

آزرده اش. حالا ديگر حتي اصرارهاي سميراهم بيهوده بود.گويي گوش پذيرش منطقي او ازكار افتاده بود . وجيد

نامزدش پسرساده دل و كمرويي بود و بيتا ازاين بابت خدا را شكر ميكرد. او توقع زيادي از بيتا نداشت و اغلب دلش را

به لبخند او خوش مي نمود. اگر كسي سوالي ازاو ميكرد پاسخ ميداد درغيراينصورت سكوت ميكرد. بيتا دلش براي او

ميسوخت زيرا او را قرباني خودش مي ديد. مطمئن بود دختران زيادي هستند كه قادرد او را خوشبخت كنند ولي

خودش را در انجام اين كار ناتوان ميديد.

آنها باهم به اصرار بزرگترها بيرون ميرفتند و دركنارهم بي هيچ گفتگويي ساعتها روي نيمكت پارك مي نشستند. به

آدمها نگاه ميكردند؛ به درختان ؛ به بچه ها و يا به هرچه كه از ديد ديگران موضوع بي اهميتي بود.بيتا فكر ميكرد كه

اگر وحيد تا آخر عمر بااو همين طور رفتار كند گلايه اي اززندگي دركنار او نخواهد داشت ؛ ولي هميشه هم اينطور نبود.

لحظاتي پيش مي آمد كه زيبايي بيتا قلب وحيد را بي تاب ميكرد و آرزو ميكرد اي كاش براي لحظاتي كوتاه دستان او را

به دست گيرد و يكبار كه سعي كرد دست او را به دست بگيرد بيتا چنان عصباني شد كه او ترسيد. بعد هم كيفش را به

دست گرفت و تنها به طرف خانه به راه افتاد و دراين باره به هيچ كس توضيحي نداد.

از طرفي سياوش هم هنوز بطوركامل نتوانسته بود به خودش مسلط شود. او مي انديشيد؛ چقدر خوبست كه انسانهاي دور

و برم دركم ميكنند. او دائم آن شب باراني را به ياد مي آورد ؛ ميدانست آن شب چيزهايي را به پدرش اعتراف كرد كه

نبايد ميگفت و ازاينكه مثل پسربچه اي گريان به آغوش سيامك پريده بود شرمگين بود. ولي سيامك آنقدر خوب و

مهربان بود كه به او يادآوري نميكرد. بهاري كه همه سرتاسر سال منتظر ورودش بودند آمد ؛ ولي او هيچ احساسي

ازعوض شدن سال نداشت و وقتي توپ سال نو را به صدا درآوردند تنها فكركرد كه من بيست و نه ساله شدم ؛ آنگاه

احساس خستگي كرد . احساس تحول، اينكه ديگر آدمي نيست كه خودش را وارد ماجراهاي يك دختر كند. ديگر كسي

نيست كه بتواند قلبش را بعنوان يك جوان در اختيار عشقي تازه گذارد .

روزي سيامك به او پيشنهاد همكاري دركارخانه را داده بود و او نپذيرفته و گفته بود ؛ پدر كار دركارخانه قلب آدم را

ماشيني ميكند. من ميخواهم خودم باشم و براي همين رشته ي موسيقي را برگزيدم . من از سرو صداي ماشين آلات و

دود بيزارم ؛ ازاينكه رئيس باشم و دستور دهم متنفرم .ولي حالا با حيرت در مي يافت ميتواند دركارخانه كاركند.

ميخواست روزي آنقدر ثروتمند شود كه در تصور هيچ كس نباشد. لذا با پدرش صحبت كرد و قرار شد او دوماه پس از

عيد كه درسش تمام ميشود نزد او مشغول شود .

همه هم خوشحال بودند و هم متعجب ؛ هيچ كس باور نميكرد سياوش سرسخت به يكباره اينقدر عوض شود. ميان دو

ابروي او بر اثر اخمي كه بر چهره داشت خطي عميق افتاده بود ولي خودش به آن اعتنايي نداشت. كيهان معتقد بود

حضور يك رئيس جوان دركارخانه لازمه و ميگفت او ميتواند بااستفاده از روشهاي جديد كارخانه را به نحو مطلوبي اداره

كند. حالا سينا هم در كارخانه تنها نبود و عصرها هردو پس از رفتن پدرهايشان به حساب و كتاب مشغول بودند.سياوش

فقدان بيتا را در دانشكده حس ميكرد ولي نميخواست علتش رابداند ؛ حتي سميرا دور از چشم سينا روزي شروع به

صحبت درباره ي بيتا كرد. ولي سياوش او را وادار به سكوت نمود و گفت :

خانوم ديگه مايل نيستم درباره ي او چيزي بشنوم .

حتي سينا ازاو كنجكاوتر بود؛ چون از سميرا پرسيد كه چرا بيتا دردانشكده حضور ندارد؟ وقتي سميرا به او گفته بود كه

بيتا ترك تحصيل كرده و انصراف داده به فكرفرو رفته بود. پس ازگذشت دوماه سياوش و سينا هردو فارغ التحصيل

شدند و از آن به بعد باقي وقت خود را صرف كارخانه كردند.سيامك بارها از اتاق شيشه اي روبه كارخانه به سياوش

نگريست و دلش به درد آمد. او در لباس كار با كلاه ايمني به نظارت و صورت برداري مشغول بود و به كارگران

دستوراتي ميداد. صورت او به صورت مديران سرسخت نمي ماند كه كارگرها از آنان ميترسند. بلكه صورتش به صورت

موسيقي دان شكست خورده اي شبيه بود كه به دنبال ضربه ي سختي حرفه ي خود را عوض كرده است .

او دور از چشم پدر گاهي سيگار ميكشيد و خود رابا اين تصور دلداري ميداد كه همه ي راه ها به خوشبختي منتهي

نميشود. ولي ميدانست كه ديگر تحت هيچ شرايطي خوشبختي را حس نخواهد كرد. غروب يكي از روزها كه دلش

گرفته بود تصميم گرفت به شاهچراغ برود و زيارتي كند. راهي آنجا شد و پس از گذراندن ساعتي به طرف حافظيه به

راه افتاد . با ديدن نيمكت روبه روي حوض به ياد گذشته افتاد. او و بيتا بارها در آن مكان با يكديگر ملاقات كرده و به

يكديگر دلداري داده بودند. باهم عهد بسته بودند كه يكديگر را از ياد نبرند و ... اشك درديدگان سياوش حلقه زد.

ماهها بود كه گريه نكرده بود ؛ حس ميكرد سبك ميشود .دلش نميخواست براي عشق از دست رفته اشك بريزد ولي

اشكها در كنترلش نبودند. از سرمزار حافظ بلندشد تا به خانه بازگردد كه بيتا را ديد. به چشمانش نميتوانست اعتماد

كند. او روي نيمكت هميشگي نشسته بود و به غروب خونين خورشيد چشم دوخته بود.بايد ميرفت ولي پاهايش توان

گام برداشتن نداشت . زمزمه كرد:

به من نگاه كن . من اينجام درست در چند قدمي تو!

سربيتا به طرف چپ چرخيد و با ديدن سياوش يكباره ازجا پريد و پس ازنگاه حسرت بار با عجله درجهت مخالف به راه

افتاد .سياوش ناخودآگاه دنبالش دويد و با دستي لرزان او را به طرف خودش برگرداند .هردو يكديگر را از پشت موج

اشك مي ديدند. هريك فكرميكرد ديگري روياست . بيتا لرزش دستان او را روي بازوهاي خود حس ميكرد.سياوش با

انگشتان لرزان اشكهاي او رااز روي گونه زدود و با بغض گفت :

اين تويي ؟ باور نميكنم !

بيتا پرسيد:

تو اينجا چه ميكني ؟

سياوش او را روي نيمكت نشاند و خود كنارش قرار گرفت و گفت :

فكر نميكردم كه ديگر تو را ببينم .آمده بودم قدري خود را سبك كنم.

بيتا درحاليكه از اعماق وجود او را دوست ميداشت چهره اي به ظاهر بي تفاوت به خود گرفت و گفت :

ولي من هرهفته به اينجا مي آيم. البته نه براي تو!

سياوش ازسردي رفتار او حيرت كرد وپرسيد:

آيا اين تويي بيتا؟ يا من دختري شبيه به تو را كنار خود نشانده ام ؟

بيتا با تحكم گفت :

بيتايي كه تو مي شناختي مرد. او حالا متعلق به تو نيست ؛ متعلق به مرد ديگري است .

بيتا پس از گفتن اين حرفها ازجا بلندشد كه برود ولي سياوش روبه رويش قرار گرفت و گفت :

تو دروغ ميگي . نميدونم چرا؟ ولي همينقدر ميدونم كه تو او را دوست نداري.

بيتا با جديت گفت :

آقاي لطفي شما داريد درباره ي شوهر من حرف ميزنيد.

سياوش درحاليكه شوكه شده بود گفت :

تو دروغ ميگي ؛ تو دروغ ميگي .من ديدم كه چطور با ديدن من دچارهمان احساس شدي كه من شدم. من يك كلام از

حرفهاي تو را باور نميكنم تااينكه از زبانت بشنوم از من متنفري!

بيتا رويش را به طرف درختان برگرداند تا سياوش اشكش را نبيند .ولي سياوش مقابلش قرار گرفت و درحاليكه خودش

هم اشك ميريخت گفت :

بگو ؛ بگو ازمن متنفري ؛ آنگاه باور ميكنم. تو نميدوني من چه روزگار سختي را گذراندم .آن شب لعنتي تا ساعتها

گريه كردم .از شنيدن خبر ازدواجت شوكه شدم.تو مرا اميدوار كرده بودي؛ من به عشق تو دلخوش بودم. حالا هم

نميتونم باور كنم تو بطور اتفاقي اينجايي. يادت رفته ؟ سه شنبه ي هرهفته ما در حافظيه يكديگر را ملاقات ميكرديم و

تو به من دراينجا قول دادي!

بيتا همچنان اشك ميريخت. ميان گريه گفت :

خواهش ميكنم دست ازسرم بردار.من ميخواهم تو را فراموش كنم.

سياوش پرسيد:

آخه براي چي ؟ هنوز هم دير نشده تو ميتوني نامزدي ات را بهم بزني. تو متعلق به قلب مني ؛ براي ابد. بعد ازتو هرگز

نتوانستم به هيچ كس فكركنم. تو رفتي و با خودت من حقيقي را بردي.

بيتا سرش را به چپ و راست تكان ميداد وسعي ميكرد به حرفهاي او نينديشد. سياوش گفت:

من بازهم ميگم ؛ بارها و بارها ؛ آنقدر كه همه ي عالم بدونند. تو را دوست دارم بيتا و بي تو نميتوانم زندگي كنم.بيا و

خوشبختي ازدست رفته را به من برگردان. ما نيازي به ديگران نداريم ؛ عشق ما تكيه گاه ماست . من و تو روزگار سختي

را گذرانده ايم و فكر ميكنم تاوان سنگيني براي عشقمان پرداختيم .ديگه بسه !

بيتا به چشمان سياوش نگريست و اصلا متوجه نبود با فاصله اي نچندان دور دو چشم ديگر آنها را زير نظر دارد. آن

شخص كسي غير از وحيد نبود. او پس ازاينكه بيتا را درخانه پيدا نكرده بود ازمادر بيتا پرسيده بود كه كجا ميتواند او را

بيابد و با دانستن اين مساله براي بردن بيتا آمده بود. اما با ديدن بيتا و سياوش دور زد و خشمگين به خانه برگشت .

فصل 24

فريبرز و بهاره بي صبرانه منتظر آمدن بيتا بودند. بهاره ميترسيد كه مبادا فريبرز با عصبانيتي كه دارد كاري صورت دهد

. او زيرلب چيزهايي را زمزمه ميكرد و هرچند دقيقه يكبار با صداي بلند فرياد ميزد:

اي دختره ي احمق . آبروي منو بردي!

وقتي صداي ماشين بيتا به گوش او رسيد مثل شيرزخمي ازجا برخاست . بهاره به آرامي و با ملاحضه گفت :

آروم باش و سعي كن با آرامش حرف بزني .

بيتا پس ازمدتها با شادماني وارد خانه شد و گفت :

سلام بابا ؛ سلام مامان .

فريبرز خشمگين گفت :

بايد تو را بكشم ! بيتا پشت بهاره ايستاد و با هراس پرسيد:

چي شده پدر!

فريبرز ادامه داد :

تو مايه ي ننگ خانواده مايي! باكي بودي ؟ بازهم با آن پسره ي بي سرو پا؟!

بيتا كه تازه فهميده بود علت عصبانيت پدرش چيست گفت :

چه كسي چنين حرفي زده ؟

فريبرز بهاره را كنار زد و سيلي محكمي به صورت بيتا زد ؛ سپس خشمگين گفت :

براي تو چه فرقي ميكنه ؟ توفكر ميكني من نميدونم چه ميكني ؟

بهاره دست او را گرفته و ملتمسانه گفت :

فريبرز خواهش ميكنم خودت را كنترل كن ؛ ما همين يك دختر را داريم .

فريبرز، بيتا را روي زمين انداخت و عصباني گفت :

همان بهتر كه همين يكي راهم نداشته باشيم. نديدي كه مينايي و همسرش چي به ما گفتند ؟ او با وجود داشتن نامزد با

آن پسره بي سرو پا قرار ملاقات ميگذارد و آن وقت به بهانه ي رفتن به حافظيه او را مي بيند و خوش و بش ميكند.

بيتا درحاليكه سرش براثرضربه به شدت درد ميكرد ميان گريه فرياد زد:

ازاو متنفرم ؛ از خانواده اش ؛ ازشما ؛ ازهمه . من نميدانستم كه در آنجا سياوش را خواهم ديد. يك روز او از همكلاسي

هاي من بوده ؛ من نميتوانم فقط براي اينكه شما از آنها متنفريد آدابم را فراموش كنم و وانمود كنم كه او را نمي شناسم

.

فريبرز دوباره او را به باد كتك گرفت و گفت :

از جلوي چشمم دور شو. تو ديگه عروس خانواده ي مينايي نيستي ، پسرشان نميتواند دختري را به همسري اختيار كند

كه به او وفادار نيست .تو نمي فهمي شنيدن اين سخنان چقدر براي من گران تمام شد؟ تو حتي به او لبخند نميزدي يا

كلامي سخن نمي گفتي ؛ او چطور ميتواند تحمل كند تو را با مردي بيگانه در حال گفتگو ببيند و چيزي نگويد ؟

بيتا لب خونينش را دست كشيد و گفت :

خوشحالم كه نامزدي ام بااو بهم خورد و من شما را بهتر شناختم.پدر شما درلباس يك انسان هستيد ولي فاقد

احساسات انساني. هرچند از كسي كه ديگران را به قصد مرگ ميزند بيش ازاين نميتوان انتظار داشت.

آنگاه به سختي ازجا برخاست و حتي دست كمك بهاره را پس زد و به اتاقش رفت . فريبرز گفت :

آن پسرك پاك مغزش را شستشو داده .

بهاره ميان گريه گفت :

چطور توانستي دخترت را آنطور كتك بزني ؟ روزي او همه ي وجود تو بود.

فريبرز مثل ديوانگان گفت :

نامزدي اش بهم خورد !

بهاره فرياد زد:

به درك كه بهم خورد . تو به چه قيمتي ميخواستي او را شوهر دهي ؟ به قيمت مرگش؟او به وحيد علاقع نداشت ؛ من

هربار آنها را باهم مي ديدم دچار اندوه ميشدم. دخترمان داشت از دست ميرفت و تو فقط به اعتبار خودت فكر ميكردي

. به اينكه بگن داماد فريبرز پسر فلان كارخانه دار است .آه فريبرز تو همه چيز رااز ياد برده اي. اگر پدرت كارخانه اي

نداشت كه تو صاحبش باشي هرگز از ياد نميبردي كه حتي پول تو جيبت را هم ازاو ميگرفتي ؛ تا حالا سكوت كردم و

هيچ نگفتم ولي ديگر نميتوانم . من دو فرزندم را به سرزمين بيگانه فرستادم و فقط همين يك دختر برايم باقي مانده ؛

نميتوانم بادست خودم زنده به گورش كنم .

فريبرز سيلي محكمي به صورت بهاره نواخت و خود ناباورانه به تماشا ايستاد. بهاره به اتاق خودش رفت و سكوتي سخت

برخانه حاكم شد. بيتا همه ي حرفهاي مادرش را شنيد . به آرامي از اتاقش بيرون آمد و به اتاق مادرش رفت ؛ او

صورتش را پوشانده بود و گريه ميكرد. بيتا نزديكش رفت ؛ بهاره او را سخت در آغوش گرفت و بيتا در آغوش امن

مادر به آرامي گريست . بهاره موهايش را بوسيد و زمزمه كرد:

ديگر چنين اتفاقي نخواهد افتاد. تا من هستم اينطور نخواهد شد .

* * *

سياوش و بيتا يكديگر را ملاقات ميكردند ولي كسي ازاين ماجرا باخبر نبود.سيامك متوجه تغيير روحيه ي سياوش شده

بود و ميدانست حتما اتفاقي افتاده لذا تصميم گرفت او را تعقيب كند .فقط اميدوار بود حدسش نادرست باشد ؛ ولي وقتي

كه سياوش و بيتا را باهم ديد به حقيقت پي برد. با نگريستن به سياوش قلبش از اندوهي سنگين لبريز شد . او

نميتوانست بفهمد چرا سياوش قادر به فراموش كردن بيتا نيست ؟ با خود گفت ؛ سياوش تو به من قول دادي. تو حتي با

ديدن اين دختر نميتواني سرقولت باشي. من نمي فهمم چه چيز اين دختر براي تو غيرقابل فراموشي است ؟ او يك

دختر معمولي با يك قيافه ي معمولي است. سيامك مدتها به تماشاي دو دلداده پرداخت وبعد به خانه رفت .زهره كتش

را گرفت و پرسيد:

كجا بودي؟

سيامك بي آنكه پاسخ دهد به اتاقش رفت . زهره پشت سرش وارد اتاق شد و دررا هم بست .سيامك گفت :

منو تنها بگذار.

زهره مصرانه گفت :

من بيرون نميرم.بايد بدونم چي شده ؟

سيامك گفت :

چيزي نيست ؛ خسته ام.

الان يك ساله كه تو برگشتي ولي هميشه در پاسخ به سوال من ميگي خسته اي ؛، سيامك منهم خسته ام. اين حق منه

كه بدونم چه چيزي تو را اندوهگين كرده ؟ چرا هميشه گرفته و ناراحتي ؟

سيامك درحال نگريستن به بيرون با صداي آرامي گفت :

حق با توست . من نبايد ناراحتي خودم را به خانه بياورم .

اينجا خانه ي توست و من همسر توام .

همسرم ؛ شريك زندگي ام ؛ سالها عمرم را گوشه ي زندان سپري كردم و اميدوار بودم با آزاد شدنم بتوانم سالهاي

باقي عمرم را بي دغدغه سپري كنم ولي افسوس! مثل اينكه اين آرزوي زيادي بود كه من داشتم .

زهره دستش را روي بازوي شوهرش گذاشت و گفت :

چه چيز خلاف اين مساله بوده ؟

سيامك لبخند تلخي زد و به طرف زهره برگشت و گفت :

سياوش !

اوكه حالا مطابق ميل تو عمل ميكند .

به ظاهر بله ! ولي درقلب او نيستم ؛ بااو خيلي فاصله دارم .نميتوانم او را تغيير دهم چون او مثل خودم كله شق و يك

دنده است . او جواني من است . چگونه ميتوانم خودم را تغيير دهم ؟ گاهي فكرميكنم اصلا من براي چي اين همه سال

در آن سلولهاي نمناك بودم ؟ براي من مهم است چون سالهاي عمر من تباه شده ؛ براي من مهم است چون هر دقيقه

اي را كه در زندان گذراندم به آن واقعه انديشيدم . به اينكه كارم درست بوده و انتقام خون خواهرم سهيلا را گرفته ام

.غافل ازاينكه اينجا همه چيز سالهاست كه فراموش شده . من ميخواهم به زور سياوش را وادار كنم براي سالهاي از

دست رفته ي من حرمت قائل شود.

زهره گفت :

او بايد براي سالهاي ازدست رفته ي تو حرمت قائل باشد و اين را هم بدان ما هرگز چيزي را فراموش نكرده ايم . با

شناختي كه ازتو دارم ميدونم اين حرفها را بي پايه و اساس نميزني . حتما چيزي شده ! اگر در ارتباط با سياوش است به

من بسپار .

سيامك دست او را روي بازوي خودش فشرد و نگاهي سپاسگزارانه به همسرش كرد و گفت :

ازتو متشكرم ؛ ولي من خودم بايد با او صحبت كنم. فريبرز يك حيوان كثيف است و اگر اينطور نبود اينقدر براي

سياوش نگران نبودم. من مطمئنم اگر بو ببرد دخترش با سياوش در ارتباط است آرام نخواهد نشست .

زهره آشفته پرسيد:

مگر آن دو دوباره يكديگر را ملاقات ميكنند؟ بطوريكه شنيدم دختر فريبرز چندماه قبل با پسر تاجري نامزد شد .

سيامك به تلخي گفت :

براي همين هم نگرانم ..پسرمان يك عاشق كوره ! اوهيچ چيز را نمي بيند. زهره براي آدمهاي عاشق حرفهاي همه بوي

خصومت ميدهد و فكر ميكنند همه دشمن آنها هستند حتي پدر و مادرشان! قلب من براي يك دانه فرزندم در سينه

ميتپد . او همه ي سرمايه ي زندگي من است .

زهره براي نخستين بار خشمگين گفت :

سياوش ديوانه شده ! من ازتو معذرت ميخواهم ؛ خواهش ميكنم خودت را ناراحت نكن. او همانقدر كه كله شق است

منطقي هم هست . من ميدانم كه تو بدخواه او نيستي ؛ اما اميدوارم ازاو به دل نگيري . دخترك پاك عقل ازسرش ربوده .

سيامك گفت :

به گمانم سياوش آمد . وانمود كن از موضوع بي خبري ؛ بعد هم بگو من كارش دارم.

زهره اشكهاي خود را پاك كرد و ازاتاق خارج شد .سياوش در اتاقش به عوض كردن لباس مشغول بود .زهره با ديدن

او گفت :

پدرت مايل است تورا ببيند.

وبعد بي آنكه منتظر پاسخ بماند او را ترك كرد. سياوش پس از تعويض لباس به اتاق پدرش رفت . با ديدن سيامك به

آرامي سلامي داد و به انتظار ايستاد. سيامك او را دعوت به نشستن كردو آنگاه گفت :

دليل اينكه خواستم تو را ببينم كاملا واضحه و گمان ميكنم خودت بداني.

سياوش گفت :

فقط ميدونم وقتي كه مرا نزد خود فراميخوانيد حتما باب نصيحت را به رويم مي گشاييد.

گوش كن پسر! من به خوبي ميدانم تو بازهم به ملاقات دختر فريبرز ميروي.

سياوش سعي كرد چيزي بگويد كه سيامك وادار به سكوتش كرد و گفت :

سعي نكن انكار كني زيرا من همين امروز شما دونفر را باهم ديدم. ديگر قصد ندارم مثل گذشته امر و نهي ات كنم

زيرا ظاهرا تو گوش شنوا براي پذيرش نداري. فقط متعجبم كه تو چگونه دنبال دختري ميروي كه اكنون متعلق به مرد

ديگري است ؟ آيا تو درخشش حلقه اش را نديدي؟ يا عشق آنقدر كورت كرده كه متوجه حقايق نيستي ؟

سياوش براي دفاع ازخود گفت :

پدر او نامزدي اش را بهم زده .

سيامك با لبخند تمسخر آميز گفت :

جمله ي خوبي را براي دفاع ازخودت به زبان آوردي . اما اين پاسخي نيست كه براي عهدشكني به پدر ميدهند. توبه

من قول دادي ؛ نه يكبار بلكه چندبار ؛ اما افسوس كه عهدهاي تو ناپايدارند. نميدانم چرا گمان ميكني من دشمن توام و

بدتو را ميخواهم ؟ بارها خطرات سرراهت را به تو گوشزد كردم ولي تو توجه نميكني . حالا عليرغم ميلم بايد صبركنم تا

خودت به نتيجه برسي. سياوش من پدر اين دخترك را مي شناسم ؛ ما از بچگي باهم بزرگ شده ايم. او ذات بدي دارد و

اگر متوجه شود كه تو با دخترش در ارتباطي بيكار نخواهد نشست. تو دور يك دردسر ميگردي و من برايت نگرانم . اي

كاش كمي فكر ميكردي.

سيامك ساكت شد .او منتظر بودپس از گفتن حقايق از سياوش پاسخ قانع كننده اي بگيرد ولي سياوش ازجا بلندشد و بي

آنكه به صورت پدرش بنگرد گفت :

پدر من هرقدر باخودم مبارزه ميكنم نميتوانم او را فراموش كنم ؛ اميدوارم درك كنيد. براي هركس خوشبختي دريك

چيز نهفته است ؛ منهم احساس ميكنم دركنار بيتا خوشبختم . من هم باشما موافقم ؛ پدر او يك ديو بد ذات است ولي

خودش مثل گلي درشوره زار گير كرده . شما ميتوانيد تر و خشك را باهم بسوزانيد ولي من نه !

سيامك خشمگين گفت :

از جلوي چشم من دور شو ؛ از امروز فكرميكنم پسري ندارم. توفقط ميتواني دراين خانه بخوري و بخوابي ولي ديگر

حق آمدن به كارخانه را نداري. آن دختر هرقدر برايت عزيز باشد نميتواند جاي پدر و مادرت را برايت پركند. يا شايد

تو حاضري ما را هم فداي عشق او كني؟ گمان ميكردم پسري در انتظارم است كه ميتوانم روي او بعنوان عصاي پيري

حساب كنم ولي افسوس كه تو حتي پس ازگذشت سي سال هنوز هم بچگانه فكر ميكني ! براي از دست دادنت خيلي

تاسف ميخورم ولي براي خودم بيشتر. اميدوارم هيچ زماني و تحت هيچ شرايطي روي كمك هاي من حساب نكني !

سياوش خواست چيزي بگويد ولي نتوانست. اينجا بايد يا عشقش ويا پدر و مادرش را انتخاب ميكرد. آرام دراتاق را باز

كرد و بيرون رفت و در را پشت سر خود بست. اشك درديدگان سيامك حلقه زد و زمزمه نمود:

آرزو داشتم بماني و رو سپيدم كني و بااينكه قولهايت ناپايدارند بازهم قول دهي. يك پدر و مادر هميشه حرفهاي

فرزندشان را باور ميكنند حتي اگر بدانند او دروغ ميگويد. اما مثل اينكه عشق تو برتر ازاين حرفها بود ومن هم نميتوانم

كاري كنم غير ازاينكه منتظر بمانم .

فصل 25

عليرغم پنهانكاريهاي بهاره ؛ فريبرز متوجه ي ملاقات هاي بيتا و سياوش گرديد. يكي از دفعاتي كه بيتا از ملاقات با

سياوش بازگشت فريبرز او را نزد خود فراخواند و گفت :

مي بينم كه آن پسرك ادب نشده و هنوز دور وبر تو ميگردد .بايد بگويم او جوان سرسختي است و تو نيز باكمال ميل

او را پذيرفته اي ! آيا گمان ميكني او از صميم قلب تو را دوست دارد ؟!

بيتا كه ازنرمش پدرش شادمان شده بود گفت :

بله پدر.

فريبرز گفت :

به او بگو مايلم ملاقاتش كنم .اگر او واقعا تو را دوست داشته باشد . براي رسيدن به تو شرايط مرا ميپذيرد.

بهاره مداخله كرد و گفت :

تو حتي از آب هم كره ميگيري.

فريبرز با جديت گفت :

اين يك كار مردانه است پس بهتره دخالت نكني .

بيتا گفت :

اگر او پذيرفت شما را ببيند بايد كجا حضور پيدا كند ؟

فريبرز درحاليكه از افكار مورد علاقه اش برق عجيبي در ديدگانش ميدرخشيد گفت :

دركارخانه ؛ فردا ساعت 7 بعدازظهر .نگران نباش بااو كاري ندارم . من پدر توام ؛ نميتوانم تو رامفت و مجاني به او

تسليم كنم. اگر او تو را بخواهد از هفت خوان خواهد گذشت . تنها در آنصورت باور خواهم كردكه تو را از اعماق وجود

دوست دارد .

بيتا با اطمينان گفت :

اطمينان دارم كه نزدتان خواهد آمد. اما آيا در آنصورت اجازه خواهيد داد كه باهم ازدواج كنيم ؟

فريبرز گفت :

اگر به آن درجه ي اعتماد برسم بله ! بايد ديد او از شرايط من چگونه استقبال خواهد كرد .

بيتا شادي اش را پنهان كرد و به اتاقش رفت . حس ميكرد به آرزويش خيلي نزديك است. باخود گفت ؛ فقط اگر

سياوش بپذيرد كه پدر را ملاقات كند! ...

بيتا براي فردا با سياوش وعده ي ديدار داشت ؛ پس فقط بايد صبرميكرد. آن شب را با خوابهاي طلايي به صبح رساند و

ساعت ده صبح اميدوار و دل زنده به قرارگاه رفت . سياوش به محض اينكه او را ديد متوجه شد كه به دليل خاصي تا اين

درجه خوشحال و خرسند است . اما قبل از آنكه سوالي بپرسد بيتا گفت :

براي دادن اين خبر بايد به من مژدگاني بدهي !

سياوش كه برعكس او بخاطر مشاجره با پدرش گرفته بود گفت :

گمان نميكنم هيچ چيز اينقدر كه تو ميگويي برايم حائز اهميت باشد.

بيتا با شيطنت پرسيد:

حتي اگر مربوط به من باشد؟

سياوش با حالتي مشكوك پرسيد:

چي شده بيتا ؟

بيتا گفت :

پدرم تقريبا با ازدواج ما موافقت كرده .

سياوش كه از فريبرز قبول اين مساله را بعيد ميدانست گفت :

باور كردني نيست !

حق داري كه باور نكني ؛ من هم نمي توانستم باور كنم ولي حقيقت داره فقط...

سياوش با عجله پرسيد:

فقط چي ؟

بيتا سربه زير افكند و گفت :

فقط تو بايد نزد او بروي ؛ ظاهرا براي قبول اين مساله پيشنهاداتي دارد .

سياوش كه ميدانست سلام گرگ بي طمع نيست به عقب تكيه داد و با تمسخر گفت :

پس پدرت بازهم براي آزار و اذيت من خواب ديده ؟ ببين بيتا دفعه ي قبل هم من به خواست تو نزد او رفتم و مزدم

راهم گرفتم .

بيتا رنجيده گفت :

از بابت آن دفعه متاسفم ؛ ولي درباره ي اين دفعه به من قول داده .اگر قراره ما باهم زندگي كنيم حتما تو اين فداكاري

را مي پذيري .

سياوش براي در رفتن از زير اين درخواست گفت :

برفرض كه پدر تو هم موافقت كرد ؛ تكليف من چيه ؟ با پدر و مادرم چه كنم ؟ پدرم يكي از مخالفان سرسخت اين

ازدواج است .

بيتا دست سياوش را فشرد و گفت :

به مرور همه چيز درست خواهد شد و آنها مرا خواهند پذيرفت . منهم سعي ميكنم عروس خوبي باشم .

سياوش براي دقايقي سكوت كرد و سپس گفت :

مشكلات من دراينجا به پايان نميرسد. پدرم مرا از خودش طرد كرد ؛ او فهميده من تو را مي بينم . من بعنوان يكي از

خواستگاران تو بايد شغلي داشته باشم. نميتوانم بيكار و بي پول تو رااز پدرت خواستگاري كنم .

بيتا گفت :

من پول تو را نميخواهم . تو جواني و ميتواني با زور بازويت زندگي مان را اداره كني .

سياوش با تمسخر گفت :

تو ميخواهي فقط با روياهاي شيرينت زندگي كني . من حاضر نيستم تو را به هيچ قيمتي ازدست بدهم ولي حاضر هم

نيستم ازابتدا نزد فاميل تو تحقير شوم.

بيتا با صدايي بغض آلود گفت :

هيچ سر در نمي يارم ! تو تا به حال منتظر اين پيشامد بودي ولي حالا كه به مقصود نزديك شده ايم بهانه مي آوري؟

من فكر ميكنم تو دنبال چيزي هستي تا به وسيله آن همه چيز را خراب كني .

سياوش بخاطر تهمتي كه بيتا به او زد عصباني ازجا بلند شد و گفت :

احمقانه است ؛ من اگر هرچيزي ميگم بخاطر سعادت توست. تو دختر نازپرورده اي بوده اي چگونه ميتواني با من

ازصفر شروع كني ؟

بيتا گفت :

پدرم هست !

سياوش عصباني گفت :

من نميخواهم كه پدرت زندگي ما را اداره كند.ميل ندارم زير دين او باشم.

بيتا خشمگين ازجابرخاست و درحاليكه كيفش را روي دوشش مي انداخت گفت :

بسيار خب ؛ من ميروم ولي چنانچه فكركردي ميتوانيم باهم زندگي كنيم نزد پدرم برو. او راس ساعت هفت بعدازظهر

امروز منتظر توست . فعلا خدانگهدار .

سياوش رفتن او را نگريست و بعد به طرف خانه به راه افتاد .

* * *

سياوش مطمئن بود فريبرز نقشه ي تازه اي براي او دارد لذا در رفتن مردد بود. از طرفي نميتوانست دست از بيتا بكشد.

با خود گفت ؛ حق با بيتاست ؛ من مدتها منتظر اين لحظه بودم. اوضاع هرقدر هم بد شود بدتر ازحالا نميشود.پدرم از

دستم رنجيده ؛ يگانه دوست و همدم صميمي ام سينا كنارم گذاشته و مادرم با سكوتش كه از صدها بد و بيراه بدتر است

اسباب عذابم شده . من يك بازنده ام ؛ ديگر چه دارم كه از دست بدهم ؟ من او را دوست دارم و حاضرم بخاطرش هر

كاري بكنم . پس چرا به ديدن پدرش نروم ؟

بااين افكار براي دومين بار راهي كارخانه ي پدر بيتا شد. ظاهرا فريبرز از قبل منتظر آمدن او بود چون منشي اش به

محض ديدن سياوش به اتاق فريبرز راهنمايي اش نمود. اينبار فريبرز تنهابود و با ورود سياوش به اتاقش لبخندي به لب

آوردو گفت :

سلام دوست من ؛ خوشحالم ازاينكه دوباره تو را مي بينم.

سياوش درلحن صحبت او تمسخر سنگيني را حس كرد كه به نظرش مربوط به ديدار گذشته بود لذا با آهنگي سرد

گفت :

منكه فكر نميكنم اينطور باشه ولي درهرحال متشكرم . به نظر پذيرايي اينبار گرمتر از گذشته است .

فريبرز گفت:

زياد به خودت اميدوار نباش. تازه چنددقيقه است كه آمدي.

سياوش محكم گفت :

نميتواني مرا بترساني ؛ من به ميل خودم آمده ام .

از جسارتت خوشم آمده و بايد اعتراف كنم من از مردهاي جسور خوشم مي ياد .

سياوش درحاليكه سرجاي خودش ايستاده بود براي تغيير مسير گفتگو گفت :

پيغام داده بوديد كه ميخواهيد مرا ببينيد.

فريبرز مبل روبه روي ميزش را به سياوش نشان داد و گفت :

بگير بنشين . براي شنيدن حرفهاي من نياز به شهامت و قدرت داري!

سياوش لحظه اي درنگ كرد و سپس روي مبل نشست. فريبرز پيپش را روشن كرد و سفارش چاي داد؛ بعد درحاليكه

نگاهش را روي سياوش متمركز كرده بود گفت :

تو جوان برازنده اي هستي ؛ ولي هر قدر هم كه برازنده باشي و درقلب دخترمن جا داشته باشي بازهم پسر سيامك

لطفي هستي ! پسر آن قاتل ...

سياوش مثل فنر ازروي مبل پريد و با خشونت گفت :

من آمده ام تا درباره ي بيتا بشنوم .شما اجازه نداريد درحضور من به پدرم توهين كنيد.

فريبرز با خونسردي با دست اشاره كرد و گفت :

بگير بشين پسر ؛ من خيال ندارم با تو بحث كنم و جنگ اعصاب راه بياندازم. همانطور كه گفتي ميخواهم درباره ي بيتا

حرف بزنم . تو ادعا ميكني كه دختر مرا دوست داري و اگر درست فهميده باشم بيتا هم تو را.ولي من خوب ميدونم

پدرو مادر تو با ازدواجت موافق نيستند؛ همانطور كه من نيستم . تنها فرقي كه من دارم اينست كه بخاطر سعادت دخترم

هركاري ميكنم. قبول كن به عنوان يك پدر نميتوانم دخترم را با تو راهي خانه اي كنم كه براي او جايي نيست .

من او را به خانه ي پدري ام نمي برم ؛ پدرم برايم خانه گرفته.

فريبرز خنده اي كرد و گفت :

پدرت ؟گوش كن بچه ؛ دختر من نبايد با صدقه ي پدرت زندگي كنه . او خودش داراي ثروت سرشاري است .اگرچه

ادعا ميكنه تو به او خيلي علاقه داري ولي من باور ندارم و تو بايد بهم حق بدي . تو پسر يكي از كينه جوترين دشمنان

مني ؛ بنابراين براي بدست آوردن بيتا بايد تلاش كني و حسن نيتت را به من ثابت نمايي . ميدوني من درباره ي آينده ي

بيتا بسيار سختگيرم علي الخصوص اگر پاي تو درميان باشد.

سياوش لبخند تمسخر آميزي به لب آورد و گفت :

ميدونم كه در پس حرفهاي شما مقصود خاصي نهفته است . شما از زدن اين حرفها چه منظوري داريد و ازمن چه

ميخواهيد ؟

فريبرز لبخندي زد و دود پيپش را به طرف او راند و گفت :

خوشم مي ياد كه پسر تيزي هستي ولي در عاقل بودنت شك دارم كه اميدوارم به من ثابت كني اشتباه ميكنم. داماد

آينده ي من بايد طرف من و ازخود من باشد. اگر تو ميخواهي علاقه ات را ثابت كني بايد خودت را از ديدار خانواده ات

محروم كني و دست توافق و دوستي به من بدهي .

سياوش با شنيدن پيشنهاد او با رويي برافروخته براي دومين بار ازجا برخاست و فرياد زد:

تو چي ميگويي؟ ازپدر و مادرم دست بكشم ؟

فريبرز او را به آرامش دعوت كرد و گفت :

تو مجبور به قبول اين پيشنهاد نيستي . ميتواني كاملا فكركني و بعد به من پاسخ دهي .

سياوش با عصبانيت گفت:

پيشنهاد تو به قدري احمقانه است كه من نيازي به انديشيدن نمي بينم .

فريبرز با آرامش گفت:

دراينصورت راه خروجي را به تو نشان ميدهم.

سياوش درحاليكه به طرف در ميرفت گفت :

تو يك جانور رذلي!

فريبرز اخم درهم كشيدو گفت :

روزي مجبور ميشوي براي رسيدن به هدفت ازمن معذرت بخواهي .

سياوش در را باز كردو گفت :

اين آرزو را با خود به گور ببر.

فريبرز از پشت شيشه رفتن او را نگريست و زمزمه كرد:

تو باز ميگردي ؛ من مطمئنم .

فصل 26

سياوش به وضوح مي فهميد وارد بازي خطرناكي شده ولي مثل معتادي از تكرار اين بازي لذت ميبرد. تنها چيزي كه

درلحظات وحشت از آينده دلگرمي اش ميداد فكر به دست آوردن بيتا بود. او فكر ميكرد در آينده همه چيز درست

خواهد شد. از فريبرز بيزار بود و گمان نميكرد در معيت او بتواند تاب بياورد. او داشت از عشقش به بيتا سواستفاده

ميكرد ولي سياوش حق اعتراض درخود نمي ديد . در پايان هفتمين روز پس از مدتها انديشيدن جامه دانش را برداشت

و لباسهايش را در آن نهاد. درحال جمع آوري لباسهايش بود كه سينا وارد اتاق شد و با ديدن او به سردي پرسيد:

به سلامتي مسافرت ميرويد؟

سياوش خشمگين گفت :

اگرچه از لحن حرف زدنت خوشم نمي ياد ولي بله ؛ دارم به سفر ميروم .تو اعتراضي داري؟

سينا گفت :

من نه ! ولي آيا نميخواهي قبل از رفتن از پدر و مادرت خداحافظي كني ؟

نيازي نيست تو كاسه ي داغتر از آش باشي؛ اگر لازم ميدانستم چنين ميكردم.

سينا او را به طرف خودش برگرداند و عصباني گفت :

تو اصلا سياوش گذشته نيستي ؛ يك احمق درست و حسابي شدي.

سياوش با تمسخر گفت :

چه ميدوني ؟ شايد همنشيني تو درمن اثر گذاشته !

سينا كه نميتوانست چنين حرفهايي رااز سياوش باور كند سيلي محكمي به گوش او نواخت . سياوش سوزش سيلي را

روي صورتش حس ميكرد ولي حتي دست به صورتش نبرد. جامه دانش را برداشت و بي هيچ كلامي خانه را ترك كرد.

او مخصوصا آن روز را براي رفتن انتخاب كرده بود چون مادر و پدر و عمو و زن عمويش براي بازديد يكي از اقوام

بيرون رفته بودند.تاب نگريستن در چشمان والدينش را نداشت و به اينصورت سرپوشي بر وجدانش ميگذاشت .

يكراست به كارخانه رفت ؛ منشي نگاهي به جامه دان سياوش انداخت و پرسيد:

آيا ميخواهيد آقاي لقايي را ببينيد؟

سياوش گفت :

بله ، البته خصوصي!

منشي گفت :

منتظر بنشينيد تا با ايشون درميون بگذارم.

سياوش مدتي مضطرب و نگران به انتظار نشست تا اينكه منشي به او اجازه ورود داد. فريبرز با ديدن او خنده ي بلندي

كرد كه سياوش چندشش شد. آنگاه گفت :

به تو گفته بودم برميگردي.

سياوش ترجيح داد سكوت اختيار كند ولي از فرط خشم دسته ي جامه دانش را ميفشرد. فريبرز با نگاهي به جامه دان او

گفت :

از سرو وضعت پيداست تصميمت را گرفته اي ! آيا به حرفهاي من خوب فكركرده اي ؟ بايد بدوني اگر تصميم گرفته

اي ديگر نميتواني زير قولت بزني . من تحت هيچ شرايطي نميگذارم خانواده ات را ببيني . فكر پنهان كاري راهم از كله

ات بيرون كن چون خبرها خيلي زود به من ميرسد.

سياوش با تمسخر گفت :

زحمت نكش ؛ اگر پدرم بداند من به تو پناه آورده ام هرگز درخانه اش را به روي من نخواهد گشود .

مي بينم كه هنوز زبان تلخ و برنده اي داري!

فقط بدان من بخاطر تو چنين كاري نكردم و فقط بخاطر بيتا تسليم اين پيشنهاد شدم .

فريبرز گفت :

همين براي من كافيه ؛ او دخترمنه و سرنوشتش برايم مهمه . متاسفانه من نميتوانم به تو جايي بدهم ؛ بايد به فكر جاي

مناسبي براي خودت باشي و براي اينكه حسن نيتت را به من نشان دهي روزها همين جا مشغول به كار باش.

و اگر نپذيرم كه براي تو كار كنم چه ؟

فريبرز با لبخندي شيطاني گفت :

ميدونم كه ميپذيري وگرنه دليلي براي حضورت در اينجا نبود.

سياوش از فرط خشم برافروخته شده بود .به طرف در رفت و با صدايي سرد و خشكي گفت :

تا فردا.

فريبرز گفت :

موفق باشي جوان .

سياوش جلوي در ايستاد و پرسيد:

در اين مدت ميتونم بيتا را ببينم ؟

فريبرز گفت :

من حال او را به تو ميگم ؛ شايد بتونم تخفيفي به تو بدهم و آن هم اينكه درحضور من تلفني باهم صحبت كنيد.

سياوش گفت :

ازكجا بدانم به من پشت پا نميزني ؟

فريبرز از جا بلند شد و نزد سياوش آمد و گفت :

او بچه نيست ؛ بايد ازدواجش موافق ميل خودش باشد . تو مجبوري به من اعتماد كني.

سياوش با نفرت گفت :

تو قادري شيطان را درس دهي .

فريبرز بازوي او را گرفت و گفت :

بايد در رفتارت تجديد نظركني ، حالا من كارفرماي توام .

سياوش از اتاق او خارج شد و به طرف نزديكترين مسافرخانه به راه افتاد. او خوب ميدانست فريبرز ميخواهد با

استخدام او جنجال به پا كند و از آن طريق ضربه اي به پدرش بزند.ولي با خود مي انديشيد ؛ وقتي كه دخترش را صاحب

شدم تلافي ميكنم. بيتا اررزش همه ي اين مصائب را دارد. در مسافرخانه اي اتاق گرفت و مستقر شد

* * *

انعكاس اين اتفاق مثل صداي توپي بلند در شهر پيچيد . سيامك از فرط اندوه و استيصال بستري شد. او كه گمان ميكرد

سياوش به سفر رفته وقتي كه از يكي از مشتريانش شنيد كه پسرش به استخدام فريبرز درآمده شوكه شد. نميتوانست

باور كند ولي وقتي كه چندنفر باهم اين موضوع را به او اطلاع دادند مجبور شد بپذيرد كه حقيقت دارد. به نظرش تلخي

پذيرفتن اين مساله از تحمل آن بيست و پنج سال سختتر بود.

او همه ي اين اتفاقات رااز چشم فريبرز ميديد چندبار خواست نزد او برود ولي كيهان مانعش شد و گفت بايد حوصله

كند. كيهان مطمئن بود فريبرز از برپايي اين نمايش هدفي را دنبال ميكند و رفتن سيامك تنها كارها را بدتر خواهد كرد.

سينا هم رغبتي به رو در رويي با سياوش درخودش نمي ديد و اخبار سلامتي او رااز سميرا ميگرفت. سميرا بارها به بيتا

التماس كرده بود سياوش را تشويق به بازگشت نزد پدر و مادرش كند ؛ حتي به او گفت كه سيامك حال مناسبي ندارد

ولي بيتا ميدانست بايد اين درخواست رااز پدرش بكند نه از سياوش ؛ زيرا حالا او دردستان پدرش مثل عروسكي كوكي

شده بود.

خودش را ملامت ميكرد ازاينكه نفرين پدر و مادر دلشكسته اي را براي خودش خريده . او حتي تصور نميكرد پدرش

چنين شرط سنگيني جلوي پاي او بگذارد و به خوبي مي فهميد سياوش روزهاي سخت تنهايي اش را به اميد او سپري

ميكند . اما از اين اندوهگين بود كه قادر نيست كاري صورت دهد. روي خواست نزد مادر سياوش برود و بگويد در اين

ماجرا بي تقصير است ولي نتوانست ؛ روي مقابله با او را د رخود نمي ديد . پدرش براي او و سياوش جاسوس گذاشته

بود. تنها هفته اي سه بار تلفني آن هم براي زمان كوتاهي در حضور پدرش با سياوش سخن ميگفت . او فكر ميكرد

پدرش قلبي در سينه ندارد كه مانع ديدار پدر و فرزندي ميشود. ديگر التماس كردن به او را بي فايده ميديد ؛ حتي

مادرش هم قادر نبود او را از تصميمش منصرف كند. روزي بهاره به فريبرز گفت :

من يك مادرم و ميدانم او اكنون در فراق فرزندش چه ميكشد ! اين بي انصافي است كه تو نميگذاري او پدر و مادرش

را ملاقات كند. آيا ميتوانستي بپذيري تحت شرايطي از ديدن فرزندت محروم شوي؟

فريبرز با سنگدلي پاسخ داد:

لازم نيست مرا با آنها قياس كني. پسر خودشان اينطور خواست ؛ منكه او را مجبور نكردم. مگر در اين شهر دختر

ديگري وجود ندارد؟ او چشمش دختر مرا گرفته و من هم نميتوانم بيتا را همينطوري به او بدهم .

بس كن مرد ؛ فكرميكني من نميدانم تو براي چه اين كار را كرده اي ؟ تو بخاطر دخترت نيست كه چنين كردي ؛بلكه

براي خودت اين كار را كردي ؛ براي اينكه به سيامك ضربه بزني. شنيده ام او احوال خوشي ندارد. تو به او ضربه زدي ؛

جواني اش را بر باد دادي ؛ چرا دست بردار نيستي ؟

فريبرز خشمگين گفت :

از كي تا به حال تو اينقدر طيبه و طاهر شدي؟ او حقش بود عمرش را در زندان تلف كند زيرا برادرم را كشته بود.

تو براي گرفتن انتقام از او دخترت را وسيله قرار داده اي. آخر اين دو جوان چه گناهي كرده اند؟ منكه ميدانم تو

دخترت را به او نخواهي داد.پس چرا معطلش ميكني؟

فريبرز فرياد زد:

عجب گرفتاري شديم! اينقدر سربه سرمن نگذار بهاره من ميدونم چه ميكنم ؛ تو بي جهت دخالت نكن .

بسيار خب ؛ من سكوت ميكنم ولي اگر بلايي به سردخترم بيايد من ميدانم و تو!

او دختر من هم هست ؛ اينو فراموش نكن .

سياوش به سختي انجام وظيفه ميكرد و براي خانواده اش بسيار دلتنگ شده بود. فريبرز در ازاي كار سخت او حقوق

اندكي ميداد و زندگي او به سختي ميگذشت .سياوش براي دستان مهربان و گرم مادر دلتنگ شده بود. ميدانست او حالا

بسيار بي تابي ميكند و پدرش سخت ازاو رنجيده ولي راهي بود كه تا نيمه رفته بود و ديگر نميتوانست بازگردد.

زهره كه سياوش تنها فرزندش بود بي قرار ديدارش بود ولي نميتوانست به كسي چيزي بگويد زيرا ميدانست سيامك

آنقدر دلشكسته است كه آشكارا از حرف زدن درباره ي سياوش فرار ميكند. شبها تا ساعتها برايش اشك ميريخت و از

خدا ميخواست سايه ي حمايت خودش رااز او دريغ نكند.

نميتوانست و نميخواست از سيامك بخواهد مطابق ميل سياوش رفتار كند. زيرا عمل سياوش درنظرش توهين بزرگي

بود و او حتي بعنوان يك مادر هم نميتوانست آن را ناديده بگيرد.لذا همه چيز را درخودش فرو ميريخت ؛ تا اينكه يكي

ازهمان شبها از فرط اندوه نقش زمين شد. كيهان و سيامك او را به بيمارستان رساندند و با فاصله اي نچندان زياد سينا و

سميرا و نسرين هم آمدند. دكتر پس از معاينه ي او دستور داد به بخش سي سي يو منتقلش كنند و در پاسخ به سوال

سيامك گفت :

حمله ي قلبي . ايشون بايد چند روز اينجا باشند.

كيهان گفت :

ولي آقاي دكتر ايشون سابقه ي ناراحتي قلبي ندارند.

دكتر پرسيد:

آيا طي اين مدت استرس داشته اند؟

سيامك سكوت كرد و كيهان پاسخ داد:

بله آقاي دكتر .

دكتر گفت :

بي تاثير نيست ! درهرحال بايد استراحت مطلق كنند. احتمال سكته زياده .

سيامك به آرامي روي صندلي نشست . كيهان كنارش آمد و گفت :

به خودت مسلط باش داداش.

سميرا آهسته به سينا گفت:

تو فكر نميكني اگر سراغ سياوش بري بهتره ؟

سينا با يادآوري سياوش گفت :

من نميروم .

سينا اوني كه مريضه مادرشه . اگر خداي نكرده اتفاقي بيافتد تو خودت را ملامت ميكني كه چرا به سياوش خبر ندادي .

من نمي دونم كجا بايد او را پيدا كنم.

من ميدونم ؛ از بيتا پرسيده ام ؛ بيا باهم برويم.

سينا لحظه اي درنگ كرد وبعد به نسرين نزديك شد ؛ آهسته چيزي به او گفت و بعد نزد سميرا آمد و گفت :

برويم .

سميرا و سينا به مسافرخانه مزبور رفتند و سراغ سياوش را گرفتند .مدتي طول كشيد تااينكه او پايين آمد و با ديدن

سميرا وسينا تعجب كرد. به تندي پرسيد:

براي چي اينجا آمديد؟

سميرا گفت :

آمديم شما را ببينيم آقا سياوش.

سياوش براي اينكه تحت نظر بود به سردي گفت :

من نميخواهم شما را ببينم.

سينا مچ دستش را گرفت و از ميان دندانهايش گفت :

سياوش!

سميرا پادر مياني كرد و گفت :

آقا سياوش ، مادرتون مريضه .

سياوش با شنيدن نام مادرش به تندي پرسيد:

مادرم ؟ اون چشه ؟

سينا با كنايه گفت :

ازخودت بپرس. يك ماهه كه او را نديده اي.

سميرا با سرزنش گفت :

سينا خواهش ميكنم بس كن.

سپس خطاب به سياوش كه از فرط اندوه به ديوار تكيه داده بود گفت :

ايشون الان در بخش مراقبت هاي قلبي بستري اند. ما وظيفه دونستيم به شما اطلاع دهيم .

سياوش آرام آرام روي زمين نشست .بايد ميرفت ؛ حتي اگر فريبرز جلويش را ميگرفت او را ميكشت . سميرا پرسيد:

آقا سياوش شما با ما مي آييد ؟

سياوش با صدايي گرفته گفت :

بله ؛ لطفا چندلحظه صبركنيد تا من حاضرشوم .

سينا كمكش كرد تا ازجا بلند شود. آنگاه به انتظار ايستاد تا او بازگردد.

فصل 27

آنچه كه بيشتر از بيماري مادرش او را نگران ميساخت رو در رويي پدرش بود. خودش را آماده كرده بود كه حتي از

پدرش سيلي بخورد و يا سيامك اب دهانش را به صورت او تف كند ؛ يا غيرتش را زير سوال ببرد. اما درهر صورت و

تحت هرشرايطي بايد به ديدار مادرش ميرفت. درطول راه هرسه ساكت بودند تااينكه به بيمارستان رسيدند. وقتي داخل

راهرو پيچيدند سياوش ، پدر و عمو و زن عمويش را ديد. سيامك با ديدن او خواست جلو برود كه كيهان بازويش را

محكم گرفت و چيزي در گوشش زمزمه كرد. سياوش گامهايش را آهسته نمود و سعي كرد از نگاه به سيامك حذر

كند.ولي انگار آن نگاه هرلحظه فرياد ميزد و او رامتهم ميكرد. وقتي به چندقدمي آنها رسيد آرام گفت:

سلام .

سيامك پشتش را به او كرد و سعي نمود به خودش و خشمش غلبه كند. كيهان آرام ولي سرد پاسخ سلامش را داد وبعد

گفت :

دكتر اونجاست ؛ ممكنه به تو اجازه بدهد براي چندلحظه او را ببيني.

سياوش نگاهي به پدرش كرد و به طرف دكتر رفت ؛ او داشت چيزي در دفترش مينوشت . با صدايي اندوه بار گفت:

دكتر ؛ من ميتونم مادرم را ببينم ؟

دكتر پرسيد:

مادرت ؟

بله ؛ زهره كياني را ؟

دكتر با به ياد آوردن زهره گفت :

اون ملاقات نداره .

سياوش ملتمسانه گفت :

من بايد او را ببينم .

دكتردستش را روي شانه سياوش گذاشت و گفت :

او بايد عاري از هرگونه هيجان باشه .

سياوش گفت :

قول ميدهم با او صحبت نكنم.فقط لطفا اجازه بدهيد او را ببينم.

دكتر مكثي كرد و سپس گفت :

پس فقط از پشت شيشه آن هم براي چند لحظه !

سياوش تشكر كرد و دكتر به يكي از پرستارها گفت كه او را تا اتاق زهره همراهي كند.سياوش و پرستار به طرف بخش

به راه افتادند. پرستار جلوي اتاق شيشه اي ايستاد و سياوش چهره ي زهره را ديد كه آرام و خسته و خفته بود. اشك بر

روي گونه هايش جاري شد. پرستار به آرامي پرسيد:

شما چه نسبتي با ايشون داريد؟

سياوش با اندوه گفت :

اگر لايق فرزندي اش باشم ؛ پسرشم!

مدتي به مادرش نگاه كرد شايد كه پلكش را باز كند و حضور او را حس كند ولي او آرام خفته بود و در اثر مسكن

تزريقي هيچ چيز نمي فهميد. سياوش به طرف در خروجي به راه افتاد. دوباره به طرف دكتر رفت وپرسيد:

دكتر حال مادرم بهتر خواهد شد؟

دكتر گفت :

توكل به خدا او چند روز در سي سي يو خواهد بود اگر علائم مشكوكي ديده نشود ترتيب انتقالش به بخش ديگر را

ميدهم. ولي درهرحال ازاين به بعد هيجانات روحي براش مضره . دادن اخبار بد و ناگوار و مباحثه با بيمار ممكنه خطر

مرگ به همراه داشته باشد. من به خانواده تان هم گفتم حضور شما دراينجا بي فايده است. ميتوانيد فردا ساعت سه

بعدازظهر به ديدنش بياييد. حالا به خانه برويد و استراحت كنيد.

وقتي سياوش به راهرو بازگشت عمو و پدرش و زن عمويش را درحال رفتن ديد. سينا سرجايش ايستاده بود ؛ باديدن

سياوش جلو آمد و بي آنكه به چشمان او بنگرد گفت :

ما داريم به خانه ميرويم .ايستاده بودم تا باتو خداحافظي كنم.

سياوش گفت :

متشكرم.

سينا پرسيد:

ميدونم كه نبايد بپرسم ولي آيا تو با ما مي آيي؟

سياوش سكوت كرد . سينا گفت :

بسيار خب من دارم ميروم. به اميد ديدار .

سياوش آنقدر ايستاد تا سينا از نظرش دور شد .به ساعتش نگريست ؛ چيزي به صبح نمانده بود به راه افتاد ولي تن

خسته اش قدرت حركت نداشت. سوار ماشيني شد وبه مسافرخانه بازگشت و باقي شب را انديشيد و دعا كرد .

* * *

وقتي اولين اشعه هاي خورشيد ديدگانش را آزرد از جا بلندشد . همه ي بدنش درد ميكرد. مدتي لبه ي تخت نشست و

سرش را ميان دستهايش گرفت ؛ سپس لباسهايش را عوض كرد و ازاتاق بيرون رفت . مسئول مسافرخانه با ديدن او

گفت :

از صبح يك آقايي دو بار تماس گرفتند و با شما كار داشتند.

سياوش پرسيد:

خودش را معرفي نكرد؟

گفت من كار فرمايش هستم.

چيز ديگه اي نگفت ؟

گفت بهتون بگم باهاش تماس بگيريد.

سياوش گفت :

دارم ميرم پيشش ؛ خيلي ممنون.

مسئول مسافرخانه گفت :

فقط يك عرض ديگر هم داشتم .لطفا ديگه آخرشب و نصف شب از مسافرخانه بيرون نرويد ؛ چون ما در را راس

ساعت يازده مي بنديم .

سياوش كه از زندگي به آن وضع خسته شده بود گفت :

باشه ؛ فراموش نميكنم.

سياوش ميدانست كه او حق دارد ولي با اينحال عصباني بود كه با داشتن خانه و زندگي بايد اينگونه زندگي كند و مسبب

همه چيز را پدربيتا ميدانست . مدتي در راه بود تا اينكه به كارخانه رسيد. به منشي گفت :

بايد رئيس را ببينم.

منشي گفت :

معذرت ميخواهم آقاي لطفي؛ ايشون ديگه شما را نمي پذيرند.

سياوش ناباورانه گفت :

حتما اشتباه شده. خودشون با من كار دارند.

ولي به من اينطور گفتند.

سياوش فرياد زد:

يعني چه ؟ مگه من مضحكه ي دست ايشونم ؟ من نيازي به اجازه ي شما ندارم ؛ خودم راه را بلدم .

از مشاجره و داد و فرياد سياوش با منشي فريبرز از اتاقش بيرون آمد. سياوش با ديدن او گفت :

اين دختره ي احمق اجازه ي ورود به من نداد.

فريبرز با صدايي محكم و رسا گفت :

تو به چه حقي دركارخانه ي من داد و فرياد ميكني؟ اينجا كه اصطبل نيست !من مهمانان محترمي دارم ؛ فرصت ندارم

وقتم را با يك كارگر معمولي بگذرانم.

سياوش با تمسخر گفت :

كارگر معمولي؟ تو چطور جرات ميكني بگي من يك كارگرم؟

فريبرز در اتاقش را بست و به او نزديكتر شد و نزد منشي اش به او گفت :

من خودم گفته بودم تو را راه ندهند. گمان ميكني من احمقم ؟

سياوش گفت :

براي چي ؟ مگه چه اتفاقي افتاده ؟

فريبرز گفت :

ما با هم قراري گذاشته بوديم مگه نه ؟ من دوبار باهات تماس گرفتم تا بهت بگم ديگه اينجا نيايي ؛ حالا كه آمدي ؛

مستقيما ميگم . ماديگه باهم كاري نداريم.

سياوش عصباني به طرف فريبرز حمله كرد و يقه اش را گرفت و گفت:

كاري نداري؟ حالا ؟ حالا كه پدر و مادر و عزيزانم را ازم گرفتي؟

فريبرز خودش رااز چنگ او رها ساخت و درحال مرتب كردن دستمال گردنش گفت :

تو خودت باعث شدي. ماباهم قرار گذاشته بوديم تا خانواده ات را تحت هيچ شرايطي ملاقات نكني. مگه نه ؟ تو عهد

شكني كردي. قرار ما از همين حالا فسخ شده و من دخترم را به تو نخواهم داد.

سياوش عصباني فرياد زد:

تو يك حيوان كثافتي! مادرم داشت ميمرد ؛ چطور ميتوانستم به ديدنش نروم ؟ آيا بايد براي ديدن خانواده ام در آن

شرايط ازتو اجازه بگيرم ؟

فريبرز با خونسردي و خودخواهي گفت :

اين چيزي بود كه خودت خواستي كسي تو را مجبور به اين كار نكرده بود. هركه طاووس خواهد جور هندوستان كشد.

سياوش كيفش را به دست گرفت و گفت :

طاووس از آن خودت . گردن نهادن به دستورات تو حماقت محضه . مگه نوبر دخترت را آوردي؟ بيتا براي من

ارزشمنده ؛ ولي گمان نميكنم حتي خود او راضي باشد كه بخاطرش چنين كنيم . من ميروم ولي از قول من به بيتا بگو

همه چيز ميان ما تمام شد. به او بگو خودت سبب اين اتفاق شدي.

فريبرز كه از اين پيشامد قلبا خرسند بود با لبخند گفت :

باكمال ميل خواهم گفت . اگر پيغام ديگري هم داشته باشي به ديده ي منت ميپذيرم.

سياوش از دفتر كاراو خارج شد و در را محكم بهم كوبيد. منشي كه شاهد اين گفتگو بود پس از رفتن سياوش سرجاي

خودش نشست .فريبرز گفت:

خانوم شما هم هرچه ديديد فراموش كنيد. ميل ندارم به يك چشم برهم زدن همه از اين واقعه باخبر شوند!

آنگاه به اتاقش رفت .

* * *

سياوش روي بازگشت به خانه را نداشت لذا دوباره به مهمانخانه برگشت. ميل نداشت به كارهايي كه صورت داده بود

بيانديشد. او خودش و خانواده اش را آواره ي عشقي كرده بود كه اميدي به وصالش نبود ومهمتر ازهمه مادرش را

آزرده بود. دلش ميخواست ميتوانست با دستهاي خودش فريبرز را خفه كند ولي او را حتي لايق مردن نيز نميدانست.

دوست داشت همانطور كه او را ذره ذره عذاب داده بود ؛ عذابش دهد.بعدازظهر به ديدار مادرش رفت . سيامك بازهم

به او بي اعتنايي كرد. جو خانواده برايش سنگين بود لذا پس از ديدن مادرش كه بازهم آرام خفته بود؛ آنها را ترك

كرد. دلش ميخواست سيامك به گوشش سيلي ميزد ولي با سكوتش بيشتر از قبل عذابش نميداد. سيامك او را به حال

خودش گذاشته بود وعليرغم اصرارهاي كيهان مايل نبود بااو حتي كلامي سخن بگويد. نسرين گفت :

آقا سيامك اون جوانه ؛ اگر به حال خودش رهايش كنيد ممكنه هزار مشكل برايش پيش بيايد . در پناه خودتان

بگيردش.

سيامك دلشكسته پاسخ داده بود :

زن داداش فكرميكنم اصلا بچه نداشته ام. درضمن او ديگه بچه نيست . خودش بايد بتواند خير و شرش را تشخيص

دهد.

پس از گذشت چند روز كه بيتا از سياوش بي خبر بود از پدرش سراغ او را گرفت . فريبرز كه از شنيدن اسم سياوش

خشمگين شده بود با عصبانيت گفت:

ديگه حق نداري حتي اسم او را به زبان بياوري.

بهاره پرسيد:

دوباره چي شده ؟ او كه كاملا مطابق ميل تو رفتار ميكند.

فريبرز گفت :

مطابق ميل من ؟ او الان يك هفته است كه نزد من نيامده !

بيتا پرسيد:

براي چي پدر؟ او كه بي دليل چنين كاري نميكند.

فريبرز فرياد زد:

يعني ميگويي من دروغ ميگم ؟

بهاره پرسيد:

توضيح بده چطور اينطور شد؟

فريبرز مكثي كرد وسپس به بيتا گفت :

تو بايد فكر او رااز سرت بيرون كني ؛ او مردي نيست كه بتواند تو را خوشبخت كند. خودش به من گفت به تو بگم

همه چيز تمام شد.

بيتا گفت :

باور نميكنم پدر. من آخرين بار بااو به خوبي و خوشي خداحافظي كردم و او چيزي در اينباره به من نگفت .

فريبرز با تمسخر گفت:

يعني ميگويي من دروغ ميگم ؟ بسيار خب پس چرا ديگر به تو تلفن نكرد؟

بيتا كه نميتوانست با طناب پدرش داخل چاه برود سكوت كرد. برايش باور كردني نبود سياوش بي خود و بي دليل همه

چيز را زير پا بگذارد . فريبرز كه متوجه شك و ترديد او شده بود گفت :

تو ميتوني خودت با او صحبت كني. ميدوني كه كجا بايد او را بيابي!

بيتا بي معطلي مانتواش را پوشيد و سوئيچ ماشين رااز مادرش گرفت و از خانه خارج شد؛ ميدانست ميتواند او را در

مسافرخانه بيابد. وقتي به آنجا رسيد به مسئول مسافرخانه گفت كه ميخواهد او را ببيند . مدتي طول كشيد تا اينكه

سياوش از پله ها پايين آمد و با ديدن بيتا سرجايش مات و مبهوت باقي ماند.بيتا از جا برخاست و نزديكش رفت ؛

سياوش عصباني پرسيد:

تو اينجا چه ميكني ؟

بيتا از لحن او متعجب شد و پرسيد:

چه چيز اينقدر تو را عصباني كرده ؟

سياوش نگاهي به صاحب مسافرخانه انداخت و بعد آهسته تر گفت :

لابد بازهم ميخواهي بگويي ازهمه چيز بي اطلاعي.

بيتا شمرده گفت :

من هر وقت كه گفتم بي اطلاعم ؛ دروغ نگفتم .

سياوش به آرامي گفت :

بايد باهات صحبت كنم.

ماشين آوردم ؛ اينجا نميشه صحبت كرد اگر مايلي برويم بيرون !

سياوش دنبال او به راه افتاد . مقداري از مسير راه رو هردو ساكت بودند تا اينكه بيتا گفت :

مطمئنم اتفاقي افتاده كه اينقدر عصباني هستي.

سياوش باتمسخر گفت :

چه عجب پدرت اعتبار كرده تو را تنها نزد من بفرستد.

لحن صحبتت كاملا خصمانه است ولي من حرفي نميزنم و منتظر مي مانم تا خودت بگي . نتوانستم باوركني تو به پدر

گفتي همه چيز تمام شده .

سياوش بي معطلي گفت :

بايد باور ميكردي.

بيتا ماشين را متوقف كرد و گفت :

چي ؟

سياوش به آرامي گفت :

ديگه خسته شدم ؛ فكرميكنم داريم بازي ميكنيم . من نميدونم اين ماجرا تا چه زمان ادامه خواهد داشت . مادرم را

قرباني كرده ام ؛ پدرم و خانواده ام را . اين در اصل من نبودم كه خواستم همه چيز را پايان دهم بلكه پدرت خواست . او

از اينكه به ديدن مادر بيمارم رفتم عصباني شد و عذر مرا خواست . بهرحال من فكرميكنم اين به صلاح هردوي ماست .

خواهش ميكنم عاقلانه فكركن و ديگر به ديدن من نيا ؛منهم سعي ميكنم همه چيز را فراموش كنم.

سياوش پس از گفتن اين حرفها در ماشين را باز كرد و بي هيچ كلامي از آن پياده شد. بيتا سرش را روي فرمان گذاشت

و اشك ريخت ؛ آنگاه با سرعت دور زد و به طرف خانه به راه افتاد. وقتي كليد به در انداخت بهاره به استقبالش آمد و

بيتا بدون درنظر گرفتن او با عجله وارد خانه شد. پدرش با ديدن او هيچ حركتي نكرد ؛ تنها گفت :

خب ؛ او را ديدي ؟ به حرف من رسيدي؟

بيتا كيفش را روي مبل انداخت و مقابل پدرش قرار گرفت و با لبخندي تمسخرآميز گفت:

بله به حرف شما رسيدم . اي كاش از اول باور ميكردم كه شما نه تنها قصد آزار او بلكه قصد آزار مرا داريد تا به آن

وسيله آتش انتقامتان را خاموش كنيد. واقعا پدرشما چطور توانستيد اين همه مدت او را آزار دهيد و با اميدي واهي

منتظر نگهش داريد؟ شما حتي به من هم رحم نكرديد.

اشك از ديدگان بيتا سرازير شد. فريبرز كه خود را در مظان اتهام ميديد با صدايي فرياد گونه گفت :

قديمها دخترها يك حجب و حيايي داشتند. اگر پدرشا ميگفت بميرند مي مردند.

بيتا گفت :

شما مرا خيلي وقته كه كشتيد پدر. اگر مخالفت ميكرديد بيشتر قابل قبول بود تااينكه ازمن به عنوان طعمه براي

رسيدن به هدفتان استفاده كنيد!

بهاره كنارش نشست و آرام سرش را به آغوش كشيد و نگاه تندي به فريبرز انداخت . فريبرز گفت :

بله لوسش كن ؛ اگر اين همه مدت حمايت تو نبود او اينقدر گستاخ نميشد. ازمن چه انتظاري داريد؟ بروم به پسرك

التماس كنم ؟

بهاره گفت :

تو هيچ وقت جز براي منافع خودت التماس نميكني !

فريبرز گفت :

درهرحال ديگه بازي تمام شد. تو بايد او را فراموش كني دختر!

بيتا از جا بلندشد ؛ به اتاقش رفت و در راهم قفل كرد. بهاره با خشم گفت :

تو ديگه هيچ چيز برايت مهم نيست و من نمي فهمم تو اصلا براي چي زندگي ميكني ؟ ديگر هيچ چيز قادر نيست قلب

تو را به محبت وادارد ؛ نه مهر پدري ونه وظيفه ي همسري . خيلي متاسفم .

فريبرز درحاليكه با آرامش به كشيدن سيگار مشغول بود گفت:

اگر تا آن درجه متاسفي ؛ منهم براي تاسفت ارزش قائلم . ميتوني ازمن جدا شوي و نزد پسرهايت بروي. شايد آنجا

توانستي به آرزوهايت دست پيدا كني .

بهاره با تنفر گفت :

منتظر عقيده ي تو نبودم . اگر خيالم از بابت بيتا آسوده بود مطمئن باش حتي ساعتي باتو زير يك سقف سرنميكردم.

بيتا مدتي در اتاقش گريست و آنگاه به طرف جعبه ي قرص هاي آرام بخش رفت . فكركرد ديگر زندگي به چه درد من

ميخورد؟ شايد با مرگ من سياوش هم باقي عمرش را خوشبخت زندگي كند و پدرم هم دائم دغدغه نداشته باشد. من

اصلا موجود اضافي هستم. از زندگي چه لذتي ميبرم؟ چهارده عدد از قرص ها را بيرون آورد و با ليواني آب سركشيد ؛

بعد هم آرام روي تخت خوابيد. كم كم چشمانش سنگين شدند. هنوز صداي جر و بحث پدر و مادرش را مي شنيد . آرام

زمزمه كرد:

همه چيز تموم شد. نيازي نيست . بخاطر من با يكديگر مشاجره كنيد. خداحافظ مادر ؛ خداحافظ پدر ؛خداحافظ سياوش

و خداحافظ زندگي !

تصوير اتاق در برابر چشمانش تيره و تار شده بود.دلش ميخواست بخوابد. حس كرد هيچوقت به اين اندازه آرام نبوده .

ديده برهم گذاشت و ديگر چيزي نفهميد .

فصل 28

بهاره نالان و گريان و فريبرز عصبي و هراسان جلوي در اورژانس ايستاده بودند. پزشكان با عجله داخل اتاق ميرفتند و

بيرون مي آمدند.بلندگو با صداي آرام ولي عجولانه ي دختري جوان دائم پزشكان متعددي را به بخش اورژانس پيچ

ميكرد. فريبرز از هركدام از پزشكان كه پرسشي ميكرد پاسخي نميگرفت . آنها در حال صحبت باهم اصطلاحاتي را به

كار ميبرد كه فريبرز سر از آنها در نمي آورد ولي همين قدر ميدانست كه حال بيتا خوب نيست و همين وحشتي عجيب

برجانش انداخته بود.

پس ازاينكه بهاره به اتاق بيتا رفته و او را صدا كرده و پاسخي نگرفته بود به سرعت با فريبرز او را به بيمارستان رسانده

بودند . به خصوص وقتي كه بالاي سر او ظرف خالي قرص را يافته بود مطمئن شده بود كه بيتا دست به خودكشي زده

است . او در پاسخ به سوال پزشكان كه پرسيده بودند او چند قرص مصرف كرده پاسخي نداشت. فقط از صميم قلب

آرزو ميكرد خداوند او را زنده نگه دارد.

در حدود پنج ساعت پزشكان تلاش خستگي ناپذيري براي نجات دادن او كردند. در تمام طول آن مدت فريبرز ناباورانه

به انتظار ايستاده و بي هيچ سخني ؛ حرفها و كنايه هاي بهاره را به جان خريده بود. بهاره معتقد بود او سبب اين اتفاق

شده و فريبرز در محكمه ي وجدانش آشكارا خودش را مقصر ميديد . با خود گفت ؛ خدايا اگر او را زنده به من

بازگرداني مطابق ميلش رفتار خواهم كرد. فقط به من رحم كن ؛ من اصلا چنين قصدي نداشتم . پس ازگذشت چند

ساعت پزشك ارشد با خستگي به آنان نزديك شد . بهاره پرسيد:

دكتر ؛ دكتر دخترم ؟!...

دكتر گفت :

او نجات پيدا كرد. زنده ماندنش يك معجزه است .

بهاره با التماس پرسيد:

دكتر ميتونم او را ببينم ؟

نه ؛ چون او حالا بر اثر مسكن بيهوشه ؛ شايد چندساعت ديگر. فقط من متعجبم چرا او بايد بااين سن و سال اقدام به

خودكشي كند؟ او هنوز خيلي جوانه !

فريبرز سر به زير افكند و سكوت نمود . دكتر در ادامه گفت :

مراقبش باشيد و تقويتش كنيد ؛ بهش اميدواري بديد كه زندگي قشنگه .

پس از رفتن دكتر ؛ فريبرز كتش را به تن كرد و به راه افتاد. بهاره پرسيد:

كجا ميروي ؟ مگر نميخواهي او را ببيني؟

فريبرز گفت :

فردا ميام . بايد جايي بروم .

بهاره با تعجب رفتن او را نگريست و دوباره در سالن انتظار نشست . فريبرز از بيمارستان بيرون آمد. نسيم ملايمي

موهايش را به بازي گرفته بود . سوار ماشين شد ؛ لحظاتي درنگ كرد و بعد به راه افتاد . مدتي در خيابانها دور ميزد و

در فكر فرو رفته بود تا اينكه بالاخره تصميمش را گرفت و به طرف مسافرخانه اي كه سياوش در آنجا مستقر بود رفت .

به ساعتش نگريست ؛ از يازده شب گذشته بود. آرام چند ضربه به در مسافرخانه زد ؛ مدتي طول كشيد تا پيرمردي در

را باز كرد و با ديدن فريبرز پرسيد:

چيه آقا نصف شبي؟ اتاق ميخواهي ؟

فريبرز گفت :

ميخواهم آقاي لطفي را ببينم.

پيرمرد كه ازخواب پريده بود عصباني گفت :

هي آقاي لطفي ؛ آقاي لطفي ! اگر اين بابا اين همه كس و كار داره چرا آمده اينجا ؟ معلوم نيست چكاره است كه همه

ي شهر باهاش كار دارند. الان نميشه آقا ؛ شايد هم خواب باشه .

فريبرز گفت :

خواب يا بيدار ؛ من بايد او را ببينم.

صاحب مسافرخانه درحاليكه اخم درهم كشيده بود گفت :

همين جا بمون تا صداش كنم .

بعد از پله ها غرغركنان بالا رفت و فريبرز نيز روي نزديكترين صندلي نشست .وقتي كه صاحب مسافرخانه به در اتاق

سياوش كوبيد او خواب بود. با عجله از جا بلند شد و در را باز كرد و پرسيد:

چي شده ؟

پيرمرد گفت :

از من ميپرسي؟ برو از آن مرده بپرس! مگه من نگفتم تا يازده شب در بازه ؟ آمده ميگه بايد فورا شما را ببينه .

قلب سياوش فرو ريخت. فكركرد شايد سينا باشد؟ مادرم !...

با عجله پيرمرد را كنار زد واز پله ها پايين رفت . فريبرز با ديدن او از جا برخاست . سياوش چنان تعجب كرد كه براي

جلوگيري از افتادنش دست به ديوار گرفت . فريبرز گفت :

خواب بودي؟ درهرحال من بايد به اينجا مي آمدم ؛ ميخواهم باهات حرف بزنم.

سياوش گفت :

ميتونيم بيرون قدم بزنيم.

فريبرز پذيرفت و هردو مسافرخانه را ترك كردند. مدتي ميانشان به سكوت گذشت تا اينكه فريبرز گفت :

بايد بگم پسر ؛ كه تو و دخترم منو از رو برديد. ميل ندارم تا آخر عمر به خاطر مردن او خودم را ملامت كنم ؛ گو اينكه

مرده ي اين دختر براي من بهتره تا زنده اش .

فريبرز چون تعجب و سردرگمي سياوش را ديد ادامه داد:

حتما تعجب كرده اي و از حرفهاي من سردر نمي آوري؟ او امروز پس از اينكه از پيش تو برگشت اقدام به خودكشي

كرد ؛ ولي نترس او زنده ماند. دكترها نجاتش دادند و حالا در بيمارستان بستري است .من الان از پيش او مي يام.

نميدونم تو به او چه گفتي ولي قدرمسلم ازبرهم خوردن ماجرا ناراحت بود. ميدوني من نميتوانم مانع تپيدن يك قلب

بشم؛ حالا هرقدر كه قسي القلب باشم . او تو را دوست داره و تو هم او را ؛ بسيار خب باهم ازدواج كنيد.

سياوش از راه رفتن باز ايستاد و پرسيد:

آيا اين موقع شب آمده اي كه بار ديگر برايم نقشه بكشي و با وعده هاي دروغين آزارم دهي ؟

فريبرز گفت :

تو براي رسيدن به او نياز به رضايت من داري ؛ من هم با ازدواجتان موافقت ميكنم. آيا در من نقشي از ديوانگي مي

بيني كه بخاطرش نيمه شب نزد تو بيايم ؟ من اين كار را براي دخترم ميكنم.اگرچه هنوز هم تو را لايق دامادي خود

نميدانم. ميدانم كه اگر با وصلت شما مخالفت كنم با دست خودم او را كشته ام .

سياوش ساكت بود و به او مينگريست .فريبرز ادامه داد:

در هر زمان كه آمادگي داشتي ميتواني بااو ازدواج كني. فقط بخاطر داشته باش من به او يك ريال براي كمك نميدهم و

بهتره توهم روي كمك من حساب نكني. تو اگر او را ميخواهي بايد خوردت خوشبختي كني. فردا نزد او برو و خودت

اين خبر را به او بده . هر موقع تصميم گرفتيد خبرم كنيد تا براي امضا به محضر بيايم . اگرچه ميدونم ميش را به دست

گرگ مي سپارم ولي مراقبش باش.

اشك در چشمان فريبرز حلقه زد. از سياوش جدا شد و به طرف ماشينش رفت . سياوش كه هنوز به حرفهاي او اعتماد

نداشت به مرور آنچه كه شنيده بود مشغول شد.

* * *

برق شادي در چشمان بيتا مي درخشيد و صداي هق هق گريه ي بهاره سكوت دفتر محضردار را مي شكست . فريبرز بي

هيچ سخني به امضا كردن مشغول بود و رنگ به چهره نداشت . سياوش پس از جاري شدن خطبه ي عقد حلقه ي ساده

اي را به دست بيتا انداخت .بهاره به آرامي ميان گريه گفت :

انگار نه انگار كه اين دو به عقد هم درآمده اند.

فريبرز آهسته و اندوهگين گفت :

مقصر خود اوست . كسي است كه خودش انتخاب كرده .

بهاره گفت :

تو ميتوانستي ترتيب جشن كوچكي را بدهي .

فريبرز با خشم گفت :

ميخواهي آبروي مرا ببري؟ كدام جشن ازدواجي را ديده اي كه خانواده ي داماد حضور نداشته باشند. حق بيتاست كه

مثل بيوه ها به خانه ي بخت برود. حالا قسمت اعظم سختي ها مانده . من تنها به خاطر خودش رضايت به اين ازدواج

دادم وگرنه هنوز هم اين پسره ي يك لاقبا را قبول ندارم . نگاه كن دخترمان چنان شاده كه انگار با پسر شاه ازدواج

كرده .

بهاره گفت :

همين براي من كافيه ؛ همين قدر كه او را شاد مي بينم خوشحالم .تو بااين كارت ثابت كردي كه هنوز قسي القلب

نشده اي . هيچ كس نميتواند جلوي پرواز اين دو كبوتر عاشق را بگيرد. فقط اميدوارم اوضاع از ايني كه هست بدتر

نشود ؛ چون بطوري كه شنيدم هنوز پدر و مادر سياوش بي خبرند.

فريبرز زمزمه كرد:

بالاخره باخبر خواهندشد.

فريبرز پس از مراسم به سردي با آن دو خداحافظي كردو بهاره درحاليكه بيتا را سخت در آغوش گرفته بود برايشان

آرزوي خوشبختي كرد. سياوش از قبل دواتاق اجاره كرده بود و ميخواست به زودي با پدرش درباره ي خانه صحبت

كند.آن شب آن دو تا پاسي از شب گذشته به گفتگو پرداختند و براي آينده نقشه كشيدند. سياوش با مهرباني گفت :

ديدي كه بالاخره تو را به دست آوردم؟

بيتا گفت :

قلب ما متعلق به يكديگر بود.ولي سياوش چگونه ميخواهي اين خبر را به پدرت بدهي؟

ما ازهفت خوان گذشته ايم . ازاين به بعد كارها آسانتر است. اگر آنها ببينند ما در كنار هم خوشبخت و سعادتمنديم

دست از لجبازي برميدارند .آنها بيش از هرچيز نگران سعادت ما هستند؛ فكر ميكنند ما دركنار هم خوشبخت نخواهيم

بود. ما هم بايد اين موضوع را به آنها ثابت كنيم كه اشتباه ميكنند.

سياوش دست بيتا را بلند كرد و بوسيد آنگاه ادامه داد:

شايد نتوانم زندگي مرفهي مثل خانه ي پدرت برايت فراهم كنم ؛ آخه من يك هنرمند فقيرم. ولي سعي ميكنم نگذارم

زياد سختي بكشي. درعوض تو بايد به من قول بدهي .قول دهي كه ديگر هيچگاه آن كار بچگانه را تكرار نكني!

بيتا سربه زير افكند و گفت :

وقتي تو را در كنارم دارم چرا بايد چنين كنم؟ من آن كار را بخاطر تو كردم.

سياوش گفت :

بنا به هر علتي ديگر هرگز آن كار را تكرار نكن. قول ميدهي ؟

بيتا با لبخند گفت :

اميدوارم خواب نباشم!

فصل 29

دو هفته از ازدواج آنها ميگذشت كه سياوش تصميم گرفت موضوع را با خانواده اش در ميان بگذارد. به ديدن پدر و

عمويش در كارخانه رفت. كيهان به محض ديدن او جلو رفت و پرسيد:

تو اينجا چكار ميكني ؟

سياوش گفت :

سلام عموجون .حالتون چطوره ؟

كيهان گفت :

تو چطوري؟ هيچ ميدوني ما چندوقته كه از تو بي خبريم ؟ چرا سري به ما نميزني ؟

سياوش لبخند زد و گفت :

معذرت ميخواهم عموجون . پدرم كجاست ؟

الان برميگرده؛ براي سركشي كارگرها رفت . بگير بشين .

سياوش نشست و كيهان درحاليكه براي او چاي ميريخت پرسيد:

به مادرت سر زدي ؟

هنوز نه ؛ حالش چطوره ؟

كيهان روبه روي او نشست و گفت :

بايد باهاش كج دار مريض رفتار كرد.

سياوش با لبخند پرسيد:

سينا را نمي بينم. مگه اينجا نمي ياد.

اون با همسرش مسافرت رفته ؛ آخه سميرا قبول كرد جشن نگيرند و به ماه عسل بروند و قال قضيه را بكنند. اتفاقا

خيلي دلش برايت تنگ شده بود. بگو بدانم روزگارت چگونه است ؟ چه ميكني ؟

سياوش درحال نوشيدن چاي با خونسردي گفت :

ازدواج كرده ام و به كار مشغولم .

چاي به گلوي كيهان پريد و پس از سرفه هاي مكرر با صداي گرفته پرسيد:

چي ؟ ازدواج كردي ؟ كي ؟!

سياوش گفت :

با دختر آقاي لقايي ؛ دوهفته قبل.

كيهان با دستمالي دهانش را پاك كرد و ازجا بلندشد . سياوش به او نگريست و گفت :

چرا عصباني شديد عموجون ؟ من كه كار بدي نكرده ام ؛ تنها با دختر مورد علاقه ام ازدواج كردم. حالا هم آمدم به

دست بوسي پدرم تا برايم دعا كند.

كيهان عصباني گفت :

حالا؟ حالا آمدي؟ تو فكر نكردي رضايت او هم مهمه ؟ تو هيچ ميدوني چه كرده اي؟ من هميشه فكر ميكردم تو فقط

لجبازي ولي حالا مي بينم كه علاوه براين عيب بي عقل هم هستي.

سياوش ازجا برخاست و گفت :

عموجان ؛ خواهش ميكنم. بيتا دختر خوبيه و من به پدر او كاري ندارم.

ولي او خون پدرش تو رگ هاشه . هيچ وقت پدرش را رها نميكنه و تو را بچسبه ! پسر تو خيلي احمقي ؛ هرگز فكر

نميكردم تااين درجه احمق باشي. تو با پدرت مشورت نكردي و آن دختر را عقد كردي چون فكر ميكردي بااين كار

سيامك را در عمل انجام شده قرار ميدهي . فقط من مانده ام كه چطور ميخواهي اين مساله را به او بگويي؟

آنها درحال صحبت بودند كه سيامك وارد دفتر شد. به نظر سياوش آمد كه او خيلي پيرشده . سيامك با ديدن او به

سردي پرسيد:

تو براي چي به اينجا آمده اي ؟

سياوش جلوتر رفت و خم شد تا دست پدرش را ببوسد. سيامك دستش را عقب كشيد و ازاو فاصله گرفت و دوباره

سوالش را تكرار كرد. سياوش نميخواست اينقدر با عجله موضوع را به پدرش بگويد ؛ مطمئنا با حالي كه او داشت جان

سالم به در نمي برد. كيهان مدتي به هردوي آنها نگريست و سپس به طرف سيامك رفت و او را به طرف مبل هدايت

كرد و با لحني ساختگي گفت :

شما هردو پس ازمدتها به يكديگر رسيده ايد صحيح نيست با هم نزاع كنيد.

سيامك روي مبل نشست درحاليكه صورتش از خشمي آشكار كبود شده بود و دستهايش ميلرزيد . سياوش سر به زير

افكند و ترجيح داد سكوت كند و باقي مسائل را به عمويش واگذار نمايد. كيهان چاي ديگري جلوي سيامك گذاشت و

درحاليكه به سياوش مينگريست گفت :

تو بايد او را ببخشي برادر. بهرحال او حالا اينجاست و هنوز تو را به اندازه ي همه ي عالم دوست دارد.

سيامك به كيهان گفت :

او مرا خرد كرد و آنگاه از روي نعش خرد شده ي من رد شد. اين رسم پدر داري است ؟ حس ميكنم كمرم شكسته

داداش .

كيهان گفت :

آدميزاد جايزالخطاست . به او به ديده ي بخشش بنگر.

سيامك خطاب به سياوش گفت :

حالا براي چي اينجا آمدي . لابد او بيرونت كرد؟

سياوش گفت :

پدر ؛ امروز اينجا آمدم كه بگم من ... من ...

سيامك چشم به دهان او دوخته بود ولي سياوش نتوانست به او بگويد با بيتا ازدواج كرده ؛ لذا سكوتي نمود و سربه زير

افكند . كيهان كه سيامك را منتظر ديد گفت :

به پسرت تبريك بگو داداش . او حالا ازدواج كرده .

سيامك نتوانست ازتعجبش جلوگيري كند و با دهان باز به كيهان خيره شد.كيهان سوالش را در چشمانش خواند

بنابراين در ادامه گفت :

با دختر فريبرز .

سيامك ازجا بلندشد . كيهان دانه هاي درشت عرق را روي پيشاني اش ديد كه درحال فرو چكيدن بودند. ميان هر سه

نفر آنها سكوتي سخت حاكم بود و تنها سرو صداي دستگاه ها به گوش ميرسيد. سيامك خواست چيزي بگويد ولي

نتوانست .براي اينكه سياوش را مقابل خود نبيند كنار پنجره رفت .برايش باور كردني نبود ولي وقتي ازكيهان شنيد ؛

دريافت كه بايد بپذيرد. او هنوز سياوش را كودك چندين سال قبل ميديد و پاك از ياد برده بود كه او حالا بيست و نه

سال دارد. با صدايي گرفته پرسيد:

چرااين كار را بامن كردي؟

كيهان سياوش را بااشاره ي دست به ادامه ي سكوت دعوت كرد و خود نزد برادرش رفت. سيامك با حس كردن او

كنار خود گفت :

به تو نگفته بودم او كمر به مرگ من بسته ؟!

كيهان شانه اش را فشرد و گفت :

به خودت فشار نيار. دراينكه او كار بدي كرده حرفي نيست ؛ اما حالا اينجاست كنارتو. اوهنوز هم پسرتوست و پسرتو

هم باقي خواهد ماند. خون تو در رگهاي اوست .

سيامك به طرف سياوش برگشت و فرياد زد:

من نميخواهم چنين پسري داشته باشم. زود ازاينجا برو بيرون. اسم تو را در ذهنم خط زدم و به مادرت ميگم تو

مردي. حتي اگر بميري هم برايت جامه ي عزا نخواهم پوشيد.

كيهان او را محكم نگه داشته بود. سياوش ازجا برخاست و قصد رفتن نمود.

سيامك فرياد زد:

فقط به خاطر داشته باش نميتواني روي كمك من حساب كني. من براي تو آرزوهاي بسياري داشتم اما همه را نقش

برآب كردي. آن خانه را برايت خريده بودم كه در آينده با همسرت در آن زندگي كني ولي نه براي اينكه دست دختر

فريبرز را بگيري و داخلش ببري. برو ديگر حتي نميخواهم براي لحظه اي تو را ببينم.

سياوش ازكارخانه خارج شد.باران شروع به باريدن نمود. دانست ديگر روي كمك پدرش هم نميتواند حساب كند. حالا

او و بيتا تنهاي تنها بودند. باخود گفت بايد روي پاي خودم بايستم ؛ من در شروع راه سختي قرار گرفته ام. حالا حتي

نميتوانم به تحصيلاتم تكيه كنم.نميتوانم به همسرم به جاي ناهار و شام تحصيلات بدهم.با قلبي سرشار ازغم به خانه

رفت و همه چيز را به بيتا گفت .بيتا هم اندوهگين شد و گفت :

همه اش تقصيرمنه . اگر با من ازدواج نكرده بودي دچار اين همه مشكل نميشدي.

سياوش با لبخند گفت :

حالا هم پشيمان نيستم ؛ مگر اينكه تو ناراحت باشي! از سختي هايي كه پيش رو داريم ميترسي؟

نه ! ولي براي تو نگرانم. حالا بايد علاوه بر خرج خودت خرج مراهم بدهي . اجازه بده منهم كاركنم و در اين راه

كمكت باشم.

سياوش گفت :

تو همين كه بامن ازدواج كردي و از بلاتكليفي نجاتم دادي كمك بزرگي به من كردي. باقي را به عهده ي من بگذار.

بيتا اگرچه نگران بود ولي براي رضايت خاطر سياوش گفت :

هر طور كه تو بخواهي .

* * *

سياوش مدتها دنبال كار گشت ولي در شهري به آن كوچكي جايي براي يك نوازنده نبود. بالاخره مجبور شد براي

گذران زندگي به شغلي دور از تحصيلاتش بپردازد. اوبعنوان يك كارگر ساده مشغول به كار شد. اگرچه حقوقش ناچيز

بود و زندگيشان به سختي ميگذشت ولي دركنارهم احساس خوشبختي ميكردند.

سياوش هر روز صبح با لبخند بيتا ازخانه خارج ميشد و هرروز عصر به اميد اينكه زودتر او را ببيند با عجله به خانه

بازميگشت .همه چيز خوب پيش ميرفت تا اينكه عصر يك روز هنگام بازگشت به خانه با يك خودروي سواري تصادف

كرد و نقش زمين شد. راننده هراسان او را نگريست و بعد از ترس فرار كرد. جمعي از عابرين سياوش را به بيمارستان

رساندند؛ سپس تلفن صاحبخانه اش را پيدا كردند و وضعيت سياوش رابه آنها اطلاع دادند.

بيتا نگران و منتظر جلوي در ايستاده بود كه زن صاحبخانه به او خبر داد سياوش در بيمارستان بستري است . بيتا كه از

شنيدن اين خبر شوكه شده بود با كمك همسايه لباس به تن كرد و به طرف بيمارستان به راه افتاد. درتمام طول راه دعا

ميكرد سياوش صدمه جدي نديده باشد و زنده بماند؛ تااينكه بالاخره به بيمارستان رسيدند .باگامهايي لرزان به سمت

پذيرش رفت و گفت :

من ... من همسر آن مرد تصادفي ام.

دخترجوان نگاهي به او كردو گفت :

بفرماييد اونجا ؛ جناب سروان با شما كار دارند.

سروان به بيتا نزديك شد. بيتا گفت :

چي شده جناب سروان ؟

سروان با مهرباني گفت :

خواهش ميكنم به خودتون مسلط باشيد و همراه من بيايد.

بيتا اشكهايش را پاك كرد و همراه سروان به راه افتاد .او جلوي اتاقي توقف كردو بعد كنار رفت تا بيتا وارد شود.بيتا

دراتاق را باز كرد و با ديدن سياوش كه غرق خون بود فريادي ازترس كشيد و به طرف سروان برگشت. دو دكتر و يك

پرستار به معاينه ي او مشغول بودند. سروان گفت :

او همسر شماست ؟

بيتا كه قدرت تكلم نداشت باسر تاييد كرد و آنگاه وحشت زده پرسيد:

اون ... اون مرده ؟

دكتر از پشت سرش گفت :

نه دخترم ؛ او زنده است فقط بيهوشه . بر اثر تصادف ضربه ي مغزي شده و خيلي سريع حداكثر تا يك ساعت ديگر

بايد عمل بشه .

بيتا با گريه گفت :

خب عملش كنيد دكتر.

سروان او را به بيرون هدايت كردو در اتاق را بست و گفت :

براي عمل او نياز به پول دارند.

بيتا خشمگين گفت :

من درحال حاضر پولي ندارم. بايد از آن دونفري كه او را به اين روز انداخته اند پول بگيريد!

سروان مهربانانه بااشاره به آن دونفر گفت :

آن دونفر اين كار را نكرده اند ؛ آنها فقط او را به بيمارستان رسانده اند. ضارب گريخته و ما دنبال او هستيم.بنابر

شهادت شاهدين او سرنشين يك پيكان فيلي رنگ بوده .مطمئن باشيد او را پيدا ميكنيم.

بيتا اندوهگين به آن دو نفر نزديك شد و تشكركرد. يكي از آن دونفر گفت :

خانم به خدا ما زن و بچه داريم بگين اجازه بدهند ما برويم.

بيتا ازسروان خواهش كرد آن دونفر را رهاكنند. سروان گفت :

بايد به چندسوال پاسخ بدهند ؛ بعد هم ميتوانند به خانه شان بروند. شما هم بهتره نگران آنها نباشيد و هرچه زودتر

پول تهيه كنيد.

بيتا با به يادآوردن وضع مالي شان و خطر مرگ براي سياوش دچار دلهره و نگراني شد. سروان او را ترك كردو به

طرف آن دونفر رفت. بيتا از بيمارستان خارج شد و ميان گريه سوار ماشيني شد و آدرس منزل پدرش را داد؛ اميدوار

بود پدرش با دانستن موضوع به او كمك كند.باران تندي مي باريد كه از ماشين پياده شد و به راننده گفت منتظر باشد.

باانگشتان لرزانش زنگ را بارها و بارها فشرد ؛ وقتي در باز شد با گامهايي بلند وارد خانه شد. بهاره با ديدن او در آن

وضعيت با وحشت پرسيد:

چي شده ؟

بيتا او را سخت در آغوش گرفت و ميان گريه گفت :

مادر بخاطر خدا به من كمك كنيد. سياوش داره مي ميره. او تصادف كرده و بايد عمل بشه.

بهاره با ديدن دخترش در آن وضعيت اندوهگين شد و شروع به گريستن كرد؛ اما قبل ازاينكهب ه دخترش پاسخي

بدهد صداي محكم و خونسرد فريبرز از فراز پله ها به گوش بيتا رسيد:

پس به اين روزهم رسيدي؟ ازمن تقاضاي كمك نداشته باش. فراموش كردي كه من در ازاي چه قولي با ازدواج شما

موافقت كردم؟

بهاره نزد او رفت و ملتمسانه گفت :

فريبرز الان وقت اين حرفها نيست. بهش كمك كن؛ بخاطر دخترمان.

فريبرز از پله ها پايين آمد و به دخترش نزديك شد و گفت :

از اين خانه برو بيرون و حتي براي يك ريال روي من حساب نكن.

بيتا روي پاهاي پدرش افتاد و باگريه گفت :

پدر وقت تنگه ؛ به من كمك كنيد. اصلا... اصلا فكركنيد كه به يك مستمند كمك ميكنيد. در ازاي اين محبت شما

هركاري ميكنم.

فريبرز پاهايش رااز دستان او بيرون كشيدو گفت :

محبت من تمام شده . حالا برو!

بيتا درمانده ازجا بلندشد. دانست كه اصرار به پدرش تلف كردن وقت است لذا به طرف در رفت .بهاره به طرفش آمد و

پرسيد:

حالا چه ميكني؟

بيتا ميان گريه سرش را به علامت بلاتكليفي تكان داد. فريبرز ميان پله ها ايستاد و پرسيد:

گفتي دكترش گفته اگر پول نرسه او مي ميره ؟

بيتا كه تصور كرد توانسته قلب پدرش را نرم كند گفت :

بله ؛ دكتر اينطور گفت .

فريبرز با لبخندي از روي بدجنسي گفت :

خب معطل كن ؛ بگذار بميره. بيااينجا باما يك چاي بخور. توهنوز خيلي جواني و فرصتهاي بسياري داري.

بيتا خشمگين و گريان ميان رگبار و طوفان ازخانه ي پدرش خارج شد. راننده هنوز به انتظار او ايستاده بود.سوار ماشين

شد و دستور حركت داد. راننده پرسيد:

حالا كجاميرويد؟

بيتا ميان گريه آدرش خانه ي پدر سياوش را داد . راننده خواست علت گريه ي او را بپرسد ولي سكوت كرد وبه سمت

آدرس مورد نظر به راه افتاد.

فصل 30

بيتا مردد و هراسان ميان باد و باران و گريه براي نخستين بار جلوي خانه ي سيامك از ماشين پياده شد. لحظاتي ايستاد

ولي با به ياد آوردن سياوش و فرصت اندك به ناچار زنگ را فشرد. همه ي وجودش ميلرزيد ولي اين لرزش از سرما

نبود بلكه از اضطراب و وحشت بود. ته قلبش اميدوار بود پدر و مادر سياوش بخاطر پسرشان كمك كنند.مدتي طول

كشيد تااينكه سينا در را گشود و با ديدن بيتا كه خيس از باران بود حيرتزده سرجايش خشكش زد .بيتا گفت :

بخاطر خدا به من كمك كنيد ؛ سياوش درحال مرگه.

سينا با شنيدن نام سياوش او را داخل خانه آورد و با عجله پرسيد:

چي شده ؟

بيتا مختصر به شرح ماجرا پرداخت .سينا گفت:

همين جا باشيد تا من برگردم.

كجا ميرويد؟

ميروم لباسم را بپوشم.

اون به پول نياز داره.

سعي ميكنم تهيه كنم. همين جا باشيد.

سينا داخل خانه رفت . سيامك و كيهان به تماشاي تلويزيون مشغول بودند.سميرا پرسيد:

كي بود سينا ؟

سينا بي آنكه جواب او را بدهد به سرعت بالا رفت و به عوض كردن لباسش مشغول شد. سميرا به دنبالش وارد اتاق شد

و پرسيد:

چي شده سينا ؟

سياوش در خطره .

چه اتفاقي افتاده؟

اون تصادف كرده. من يك مقدار پول دارم ؛ تو چي ؟

نه آنقدر كه به دردت بخوره!

بايد عجله كنيم. بيتا جلوي در منتظره .

سميرامتعجب گفت :

تو او را زير باران گذاشته اي ؟ من ميروم پيشش.

سينا او را نگه داشت و گفت :

تو همين جا مي موني ؛ نبايد كسي بفهمه او اينجاست . ميدوني كه ! بايد از پدرم پول بگيرم.

سينا از اتاق خارج شد و به آرامي پدرش را صدا زد و ازاو خواست چند لحظه نزدش بيايد. كيهان با عذرخواهي از

برادرش نزد سينا رفت و پرسيد:

چي شده ؟

سينا گفت :

پدر به كمي پول نياز دارم .ميدونيد ... سياوش...

قبل ازاينكه حرفش به اتمام برسد سيامك در را باز كرد و پرسيد:

سياوش چي ؟

سينا با دهان باز به عمويش نگريست و ساكت ماند. سيامك كنار پنجره رفت و از دور بيتا را ديد . به طرف سينا برگشت

و عصباني پرسيد:

گفتم سياوش چي ؟ پول را براي چي ميخواهي ؟

كيهان گفت :

بگو پسرم ! چي شده ؟

سينا با احتياط گفت :

سياوش تصادف كرده ؛ او براي عمل نياز به پول داره .

قلب سيامك فرو ريخت ولي خودش را كنترل كرد.كيهان گفت :

برو از اتاق من آن كيف پول را بياور.

سينا به راه افتاد كه سيامك گفت :

پول براي چي ؟ اون پسر منه داداش ؛ اگرهم قرار باشه پولي داده بشه اين منم كه بايد كمك كنم.

كيهان شمرده گفت :

تو الان عصباني هستي. اون...

سيامك او را وادار به سكوت كرد و گفت :

من ميدونم دارم چه ميكنم. سينا لطفا برو به دخترك بگو بياد داخل.

ولي عمو...

گفتم برو !

سينا لحظه اي درنگ كرد وبعد نزد بيتا رفت و سيامك از پشت پنجره اتاق ديد كه او به اتفاق سينا وارد خانه شد.

سيامك به كيهان گفت :

هيچ كس حرف نميزنه .

كيهان گفت :

اميدوارم بدوني چه ميكني !

سيامك از اتاق خارج شد و به دنبال او كيهان و سميرا هم اتاق را ترك كردند. موهاي بيتا براثر باران خيس شده بود و

به گردنش چسبيده بود. شاهرگش به تندي ميزد و لباسش هم خيس از باران بود. زهره و نسرين با ديدن او شوكه

شدند. سيامك از پله ها پايين آمد و مقابل او قرار گرفت . بيتا روي پاهاي او افتاد .سيامك گفت :

تو پا داري روي آنها بايست .

بيتا به پا خاست . سيامك پرسيد:

براي چي به اينجا آمدي؟ من آخرين بار به تو گفته بودم كه جايي در خانواده ي لطفي نداري!

بيتا گريان و شرمزده گفت :

بخاطر خدا پدر؛ او داره مي ميره . من حاضرم براي نجات او هركاري بكنم. مرا بكشيد ؛ به زنجيرم بكشيد ولي او را

نجات بدهيد .خواهش ميكنم .

اشكهاي بيتا از صورتش سرازير شده و به گردنش ميريخت. سميراهم با ديدن او شروع به گريستن كرد كه كيهان سر

او را به آغوش كشيد. زهره هراسان پرسيد:

چي شده ؟ براي سياوش چه اتفاقي افتاده ؟

سيامك گفت :

حرص خوردن براي تو سمه زن ؛ تو جوش نزن.

بيتا دوباره به التماس افتاد و گفت :

مادر بخاطر خدا به او كمك كنيد .من كنيزتان خواهم شد و مثل خدمتكاري خدمتتان را خواهم كرد.

اشك از ديدگان زهره جاري شد و به سيامك گفت :

بهش كمك كن سيامك ؛ بخاطرمن.

سيامك گفت :

اصرار نكن ؛ من بخاطر هيچ كس به او كمك نخواهم كرد. او به من پشت پا زد و بدون اجازه ي من با اين دختر ازدواج

كرد.

زهره دستهاي سيامك را گرفت و ميان گريه گفت :

او را ببخش ؛ بخاطر من ببخش. من خودم او را به دست بوسي تو خواهم آورد. او تنها فرزند ماست ؛ من پس ازاو مي

ميرم. آيا به مرگ من راضي ميشوي ؟ آيا رضا داري كه مرا پس از آن همه سال سختي روانه ي گور كني؟

سيامك دستان زهره را به دست گرفت و گفت :

تو مرا در معذورات قرار ميدهي ؟

زهره ملتمسانه گفت :

من تا به حال ازتو چيزي نخواسته ام ولي حالا ميخواهم .گمان ميكنم اين حق من باشد؟ تو به من مديوني.

سيامك به چشمان گريان همسرش نگريست . آنگاه خطاب به بيتا گفت :

بسيار خب من مي پذيرم كمك كنم فقط بخاطر همسرم .

بيتا ميان گريه به پاهاي سيامك افتاد و گفت :

هرگز ... هرگز فراموش نخواهم كرد.

سيامك گفت :

ولي كمك من در ازاي يك شرط است.

بيتا گفت :

چه شرطي؟

همه به دهان سيامك چشم دوخته بودند.سيامك گفت :

تو گفتي براي نجات جان او حتي حاضري بميري! آيا واقعا اينقدر او را دوست داري؟

بيتا گفت :

بله !

زهره گفت :

سيامك ؟

سيامك با اشاره ي دست او را وادار به سكوت نمود و ادامه داد:

نميخواهد بخاطر نجات او بميري ؛ بخاطر نجات جان او خودت را كنار بكش!

بيتا ميان گريه گفت :

ولي من همسر او هستم !

سيامك گفت :

ازاو كناره بگير.

بيتا گفت :

سياوش قبول نخواهد كرد.

سيامك گفت:

او با من ! من پول را به بيمارستان پرداخت ميكنم و درعوض تو دراين برگه براي سياوش مينويسي ديگر پس ازاين

واقعه حاضر نيستي به زندگي بااو ادامه دهي . ضميمه ي اين نامه هم حلقه ات را ميگذاري.

چشمان سيامك از برق انتقام ميدرخشيد. بيتا مانده بود كه چه كند؛ سياوش چشمان او بود ولي حالا اين فروغ داشت به

ظلمت ميگراييد.فرصت كم بود و مرگ درست در فاصله ي چند قدمي سياوش ! كيهان خواست مداخله كند ولي سيامك

نپذيرفت ؛ او حتي به حرفهاي زهره هم بي اعتنا بود. به بيتا گفت :

من منتظرم !

بيتا با چشماني اشكبار گفت :

چه بايد بنويسم ؟

سيامك كاغذ و قلمي را به او داد و گفت بنويس:

ازدواج ما ازاول غلط بود ؛ ولي هنوز دير نشده . من ديگر

نميتوانم و نميخواهم با تو به اين زندگي ادامه دهم ؛ براي همين پاي خودم رااز زندگي ات بيرون ميكشم. هرگاه به

نتيجه اي رسيدي كه من رسيدم براي انجام مراسم قانوني نزدم بيا.

بيتا ؛ همسرت .

بيتا با ديدگاني اشكبار نامه را امضا كرد. سيامك به حلقه اش اشاره كرد و گفت :

آن را در بيار.

بيتا حلقه رااز دستش بيرون كشيد و به طرف سيامك گرفت . سيامك ورقه را لوله كرد و داخل حلقه جاي داد . آنگاه

گفت :

حالا تو آن ماشين را مرخص ميكني و ما را به بيمارستان مي بري.

بيتا ازجا برخاست و به طرف در رفت . در فاصله اي كه سيامك براي رفتن به بيمارستان حاضر ميشد سميرا به كيهان

گفت :

پدر لطفا با عمو صحبت كنيد ؛ اين كار منصفانه نيست . بيتا حالا از خانواده اش رانده شده اگر ازاو هم مانده شود آن

وقت چه بايد بكند؟

كيهان به عروسش نگريست و گفت :

من سعي كردم صحبت كنم ولي مانع شد. من او را مي شناسم ؛ دوباره برگشته به سالها قبل و مسبب اين كارهم

سياوش است. اوهم خودش را بدبخت كرد وهم آن دختر بيچاره را .

زهره به اتاق سيامك رفت و براي نخستين بار با صدايي بلند گفت :

من هرگز نميدانستم تو اينقدر سنگدلي سيامك . براي سالهايي كه به پايت ماندم غبطه ميخورم ؛ تو لياقت تحمل مرا

نداشتي . اي كاش مرده بودي و بيرون نمي آمدي . تو مثل يك زالو خون بچه ات را مي مكي .

سيامك به طرف زهره قدم برداشت و درحالي كه دردنيا از رنجاندن او بيش ازهرچيز متنفر بود گفت :

زهره ... من...

زهره ميان گريه فرياد زد:

به من نزديك نشو . ديگه هرگز در قلب من جايي براي تو نيست . اگر روزي عموي آن دختر سبب مرگ خواهر تو

شد تو سبب مرگ احساس و عشق فرزندت شدي. عمل تو به مراتب غيرقابل بخشش تر ازعمل اوست .

سيامك اندوهگين از اتاق خارج شد و به اتفاق كيهان ؛ سينا و بيتا راهي بيمارستان شد . نسرين هم نزد زهره رفت و او را

در آغوش كشيد . در بيمارستان پس از پرداختن پول به سرعت سياوش را به اتاق عمل بردند . بيتا كناري ايستاده بود و

گريه ميكرد . سينا با ديدن او از كرده هاي خودش پشيمان شد ؛ او باور نميكرد بيتا خواسته ي عمويش را بپذيرد و

پذيرفتن خواسته ي او يعني اوج احساس و عشق واقعي ! حالا در دلش براي بيتا احترامي بيشتر از قبل قائل بود ولي

ميدانست كه خيلي دير شده . عمل سياوش حدود ده ساعت طول كشيد وتمام مدت آن چهارنفر مقابل هم ايستاده بودند

و انتظار ميكشيدند ؛ تا اينكه دكتر جراح ازاتاق عمل بيرون آمد . سيامك به او نزديك شد و پرسيد:

چي شد دكتر ؟

دكتر با رضايت خاطري كه درچهره اش پيدا بود گفت :

عمل موفقيت آميز بود؛ بهتون تبريك ميگم. او تا حدود دو ساعت ديگر به هوش مياد.

بيتا سر به جانب آسمان برداشت و گفت :

خدايا متشكرم.

سيامك به او نزديك شد و با لحن بيگانه اي گفت :

اميدوارم قولت را فراموش نكرده باشي.

بيتا با به ياد آوردن قرارشان خنده بر لبانش خشكيد. به سينا و كيهان نگريست ؛ درچهره ي هردوي آنها ترحم موج

ميزد. ناگهان در آن جمع احساس بيگانگي كرد. لذا با گامهايي لرزان به راه افتاد. سيامك گفت :

من تو را ميرسانم .

كيهان فهميد برادرش به فكر تلافي است ولي نتوانست قدمي بردارد. بيتا با لباسهاي كثيف و خيس از باران با ظاهري

ژوليده همراه سيامك به راه افتاد . در طول مسير ميان آنها سخني رد و بدل نشد تااينكه به خانه ي فريبرز رسيدند.

سيامك از ماشين پياده شد و به فشردن زنگ پرداخت. مدتي طول كشيد تااينكه در باز شد . سيامك ؛ بيتا را به داخل

فرستاد و خود نيز وارد خانه شد و ميان حياط بزرگ ايستاد. فريبرز ازخانه بيرون آمد و با ديدن بيتا و سيامك باهم

حيرت زده ايستاد. سيامك با تمسخر بيتا را به جلو هل داد و گفت :

اينهم امانتي ات. گفتم شايد اگر همينطوري رهايش كنم حق دوستي را ادا نكرده ام .

سيامك پس از گفتن اين حرف راه آمده را بازگشت و در را بهم كوبيد. بيتا قطره قطره اشك ميريخت كه فريبرز به او

نزديك شد ؛ مدتي به يكديگر نگريستند بعد او بيتا را در آغوش گرفت ؛ درحاليكه همه ي وجودش از نفرت و كينه

نسبت به سيامك انباشته بود. سيامك براي اولين بار حس كرد توانسته شعله ي آتش انتقامش را تسكين دهد و ازاين

موضوع خرسند بود. تصور او اين بود كه كاري را كرده كه به نفع سياوش است .

فصل 31

سياوش پس از گذشت دو ساعت به هوش آمد. در سرش احساس سبكي ميكرد و وقتي ديده گشود چهره ي تار زني را

ديد . ابتدا فكركرد بيتاست . آرام گفت :

بيتا ؛ بيتا .

زهره به او نزديكتر شد و دستش را به دست گرفت و با بغض گفت :

من اينجام عزيزم.

سياوش مادرش را شناخت. مادرخم شد و بوسه اي پر محبت برسر باندپيچي شده ي او زد و گفت :

حالت خوبه ؟ چيزي نميخواهي ؟

سياوش گفت :

من كجام ؟

زهره گفت :

در بيمارستاني ؛ خدا به تو رحم كرد . آن از خدا بي خبر بعد از تصادف باتو فرار كرد.

سياوش كم كم به ياد آورد كه چگونه اين اتفاق برايش افتاد. به زهره گفت :

من داشتم برميگشتم خانه ؛ پيش بيتا. مادر اون كجاست ؟

قبل ازاينكه زهره پاسخي به او بدهد سيامك از روي صندلي گوشه ي اتاق برخاست و به او نزديك شد.سياوش از ديدن

او تعجب كرد .سيامك گفت :

اون رفت ! براي هميشه !

سياوش سعي كرد حركتي كند ولي سيامك او را خواباند و گفت :

سعي كن تقلا نكني پسر.

سياوش باهمه ي قوايش گفت :

اين دروغه !

سياوش ورقه ي دست خط بيتا را كه در حلقه كرده بود به طرف او گرفت و گفت :

چشمانت كه سالمند. ميتوني بخوني .

سياوش با دستان بي رمقش ورقه را باز كرد و پس از خواندن آن حلقه را نگريست و به گوشه اي پرت كرد و گفت :

اين حقيقت نداره .

زهره هم اشك به ديده آورد. سيامك خونسرد گفت :

پس گوش كن. ده ها بار به تو گفتم اين دختر به دردت نميخوره ولي گوش نكردي. اوپس ازاينكه فهميد اميدي به

زنده ماندنت نيست اين ورقه و حلقه را به من داد تا به تو بدهم ؛ بعد هم نزد پدرش رفت. تو شانس آوردي كه زنده

ماندي و بايد بگم زنده ماندنت را اول به خداوند بعد به من مديوني .

سياوش خشمگين پرسيد:

چرا به من كمك كرديد ؟ بهتر بود پس ازاين واقعه ميگذاشتيد بميرم .شنيدم كه يك روز گفتيد از مردن من

اندوهگين نخواهيد شد .

سيامك گفت :

براي اينكه پسرم بودي . تو هنوز خيلي جواني و فرصتهاي بسياري داري ؛ به شرط آنكه مغزت را به كار بياندازي. حالا

استراحت كن.

زهره بغضش را فرو داد . نميتوانست سيامك را نزد سياوش خراب كند . او عميقا دلش براي بيتا و سياوش ميسوخت

ولي ميان دو راهي مانده بود. يك هفته بعد به اصرار خود سياوش او را از بيمارستان مرخص كردند . او پس از شنيدن

حرفهاي پدرش با هيچ كس حتي يك كلام سخن نگفته بود. رفتار و حركاتش به مجسمه ها شبيه شده بود و ديگر حتي

اشك هم نميريخت .

سيامك جلوي او گوسفند قرباني كرد. سياوش به خانه ي پدري اش بازگشت ولي در آن احساس غربت ميكرد و مدام

حس ميكرد چيزي را گم كرده ؛ نميخواست بپذيرد بازنده شده . عصباني بود كه چرا نميتواند از دست بيتا رنجيده باشد.

ابتدا حرفهاي پدرش را باور نكرد و در بيمارستان چشم انتظار بيتا نشست ؛ ولي وقتي كه پس از گذشت يك هفته خبري

ازاو نشد باور كرد كه حرفهاي پدرش عين واقعيت است .

دلش ميخواست آنقدر غذا و آب نخورد تا بميرد. زندگي در نظرش مثل جهنم شده بود و او قادر نبود اين عذاب

تدريجي را تحمل كند . زهره هر بار پس از ديدن او دچار عذاب وجدان ميشد. سنگيني آن راز ميخواست خفه اش كند

ولي به سختي آن را در سينه مهار ميكرد. سياوش حتي با سينا هم صحبت نميكرد و از صبح تا شب كنار پنجره روي

تختش به بيرون مينگريست .

* * *

حال بيتا هم بهتر از سياوش نبود و ازصبح تا شب فقط گريه ميكرد .گويي منتظر يك واقعه بود. او مسبب ازهم پاشيدگي

زندگي اش را اختلافات پوسيده بزرگترها ميدانست . فريبرز مدت زيادي با او حرف زده و سعي كرده بود با وعده هاي

شيرين در آينده دردش را التيام بخشد ولي در درون او غوغايي به پا بود .او حالا وضعيتش را كاملا متفاوت با گذشته مي

ديد . او اكنون زن شوهرداري بود كه بالاجبار از همسرش دور شده و چه بسا به زودي ازهم جدا ميشدند.

بهاره كه حال او را مي فهميد كمتر مزاحمش ميشد و فقط زمان شام و ناهار صدايش ميكرد. اوهم كه ميلي به غذا نداشت

؛ يك لقمه بر دهان ميگذاشت و با باقي غذايش بازي ميكرد. فريبرز هم كه اصلا سرميز حاضر نميشد. او مدتها به

كارخانه نرفت و خودش را در اتاقش حبس نمود. بهاره بارها سعي كرد با او صحبت كند ولي هر بار بي نتيجه بود. يكي

از دفعاتي كه از دست كارهاي او خسته شده بود عصباني گفت :

هيچ معلومه كه تو چته ؟ تا به حال كه منتظر بودي اين دو نتوانند باهم زندگي كنند و بيتا به خانه برگشته عصباني و

ناراحتي . اون دختر دلشكسته است ؛ تو بايد بهش دلداري بدي. اگر آن شب پول داده بودي او مجبور نميشد نزد

خانواده ي شوهر برود و التماس كند. اون پسر داماد توست ؛ شوهر دخترت ؛ ولي تو به مرگش راضي بودي.

فريبرز پس از مدتها لب به سخن باز كرد و گفت :

من آن پسر را نخواستم و حالا هم نميخواهم. من ميخواستم روزي دخترم به طرفم بياد ؛ولي نه اينكه سيامك او را مثل

بچه گدايي نزد من بياورد . او حالا به من ميخندد و ازاينكه توانسته مرا خرد كند به خود مي بالد.

بهاره پوزخندي زد و گفت :

گمان ميكردم براي وضعيت دخترت ناراحتي . تو براي مغلوب شدنت اندوهگيني ! مرد دست ازاين لجبازي احمقانه

بردار ؛ تو فقط داري با زندگي و روحيه ي دخترت بازي ميكني .لابد حالا هم خلوت كردي كه نقشه بكشي چطور سيامك

را به زمين گرم بزني ؟

فريبرز گفت :

ازاين اتاق برو بيرون . تو هميشه فقط به من نيش زدي. هرچه ميكشم از دست تو ميكشم . اگر تو دخترت را مطيع من

تربيت كرده بودي . زن اين پسره ي شارلاتان نميشد كه حالا سيامك او را مثل يك سربار نزد من بياورد . دختر يكدانه

ي من ؛ دختر فريبرز بايد به خفت و خواري به خانه ي پدرش بازگردد .

بهاره گفت :

يواشتر ؛ نمي بيني روحيه ي او خرابه ؟ ميخواهم او را براي مدتي نزد برادرهايش ببرم بلكه ازاين حال و هوا بيرون

بياد. آيا تو هم همراه ما مي آيي؟

فريبرز درحاليكه به انديشيدن مشغول بود گفت :

نه ؛ به نظر منهم فكر خوبيه . با خودش حرف زدي ؟

خودش كه مثل عروسك كوكي شده ؛ هرچي كه ميگم بي مخالفت اجرا ميكنه .

تازه داره سرعقل مي ياد. من ترتيب بليطتان را ميدهم .حالا برو و منو تنها بگذار .

بهاره نگاهي عاقل اندر سفيه به او انداخت و اتاق را ترك كرد . فريبرز مدتها فكركرد تا اينكه تصميمش را گرفت . از

يادآوري آن تصميم برق عجيبي در چشمش درخشيد. با آن فكر به بستر رفت .

* * *

معاون فريبرز وارد دفتركارخانه شد و منتظر ايستاد .فريبرز بي آنكه سربلند كند پرسيد:

چكار كردي ياشار ؟!

معاون گفت :

قربان آن كساني كه ميخواستيد پيدا كردم .

الان كجاند؟

همين جا. اجازه مي دهيد بيارمشان داخل ؟

با تاييد فريبرز ؛ معاون سه مرد هيكل دار و شرور را وارد دفتر نمود. يكي از آنان كه آدمسي دردهانش بود درحال

جويدن آن با لحني زننده گفت :

سلام قربان ؛ ما در خدمتيم .

فريبرز به معاونش گفت :

تو به آنها گفتي چه بايد بكنند ؟

بله قربان .

يكي از آن سه نفر گفت :

فقط مثل اينكه سرحساب كتاب توافقمان نميشه .

فريبرز به عقب تكيه داد و گفت :

چقدر ميخواهيد ؟

مرد تنومند جواب داد:

دو برابر رقمي كه گفتيد .

فريبرز لحظه اي درنگ كرد و بعد سه دسته اسكناس روي ميز پرت كرد و گفت :

بعد از پايان كار ما همديگر را نمي شناسيم .

مرد گفت :

خيالتان راحت باشه ؛ ما كه اين موها را توي آسياب سفيد نكرده ايم .

سپس فريبرز اشاره كرد از دفترش خارج شوند. آنگاه از معاونش پرسيد:

آنها مطمئنند ؟!

معاونش گفت :

آنها شغلشان همينه ؛ درتمام بدنشان آثار چاقو ديده ميشود. شما خيالتان راحت باشه . آنها از هيچي باك ندارند.

خيلي خب اينقدر از آنها تعريف نكن ؛ آخرش معلوم ميشه . قرار ما كي شد ؟

فردا عصر ؛ به شرط اينكه سيامك خان هم سرقرار بياد .

ولي فردا عصر خانوم و دختر من عازم سوئد هستند.

معاونش با لبخند گفت :

من چون اين مساله را ميدونستم دوساعت بعد از رفتن خانومها قرار گذاشتم .

فريبرز با مسرت خاطر خنديد و گفت :

خوبه ؛ تو باهوشي ياشار!

معاونش هم خنديد و گفت :

متشكرم قربان . فقط اميدوارم روي قولي كه به من داديد باشيد .

فريبرز گفت :

همه ي كارها كه تمام شد دست بيتا را ميگذارم توي دستت . اگرچه فكر ميكنم او ازسرتو زياده .

معاونش رنجيده گفت :

من خوشبختشان ميكنم قربان. به سن و سالم نگاه نكنيد ؛ هنوز دلم جوونه !

خيلي خب حالا برو و به كارگرها سركشي كن.

پس از رفتن او فريبرز با صداي بلند به آنچه كه در آينده اتفاق مي افتاد خنديد .

* * *

بيتا با بي ميلي ، لباسهايش راداخل چمدان مي گذاشت . بهاره به اتاقش آمد و گفت :

بايد عجله كني بيتا وگرنه از پرواز عقب مي مانيم.

بيتا دوباره به جمع كردن لباسهايش پرداخت . بهاره كنارش نشست و گفت :

بيتا تو بايد سعي كني به خودت مسلط باشي؛ نبايد خودت را ببازي . شايد وقتي كه برگشتي سياوش به حقيقت دست

پيدا كند و خودش بيايد دنبالت .

با تصور اين رويا برق خفيفي از شادي درچشمان بيتا درخشيد و گفت :

يعني ميشه مادر؟

بهاره گفت :

البته دخترم . پيش خدا هيچ چيز غيرممكن نيست ؛ فقط ازاو بخواه . حالا عجله كن .

بيتا دوباره به يادآورد كه بايد وطن را ترك كند لذا بر اندوه دوباره صورتش را پوشاند .

* * *

زهره كه از بي تابي سياوش آگاه بود تصميم گرفت عليرغم ميلش راز شوهرش را فاش كند . به اتاق سياوش رفت ؛ او

به نواختن آهنگي با پيانو سرگرم بود كه با ديدن مادر دست از كار كشيد . زهره گفت :

مزاحمت شدم ؟

سياوش گفت :

نه مادر ؛ ولي اگر تنهام بگذاريد بهتره .

زهره گفت :

با اين حرفهايت نمك به زخم من مي پاشي!

سياوش آهي كشيد و گفت :

چه زخمي مادر؟ فعلا كه زخم من كاري تر از شماست ! چه زخمي بدتر از اينكه همسرت با يك تصادف تركت كند و

حلقه اش را برايت پس بفرستد ؟ ولي نميدونم چرا هنوز دوستش دارم ؟ هركاري ميكنم نميتوانم دلم را به طلاق دادنش

راضي كنم .

زهره با مهرباني درحاليكه صدايش از بغض سنگين ميلرزيد گفت :

خب براي اينكه فكر ميكني او به تو وفادار بوده .

سياوش با تمسخر گفت :

ولي نبوده . او به من وفادار نماند.

زهره اين پا و آن پا كرد و گفت :

ميدوني من بايد چيزي را به تو بگم .

ازحالت چهره ي زهره قلب سياوش فرو ريخت. حس كرد بايد مطلب مربوط به او باشد . لذا به آرامي پرسيد:

چه چيز را مادر؟!

زهره نتوانست اشكش را كنترل كند و ميان گريه گفت :

ديگه نميتوانم بيشتر ازاين سقوط تدريجي تو را تحمل كنم ؛ بگذار حقيقت را بگم . من يك پايم لب گوره ؛ نبايد به تو

دروغ بگم . حتي اگر بدانم آن دروغ به نفع تو و زندگي توست .

سياوش گفت :

حرف بزنيد مادر ؛ چي شده ؟ شما چي رو به من دروغ گفتيد؟ شما كه تمام اين مدت سكوت كرديد ؟

زهره گفت :

بيتا نميخواست تو را ترك كند. عشق زيادش به تو وز ندگي تو باعث شد شرط پدرت را بپذيرد و آن نامه را بنويسد .

من از آنجا فهميدم كه او واقعا به تو علاقمنده و فقط بخاطر تو در آن شب وحشتناك به خانه ي ما آمد.

سياوش سردرگم پرسيد :

يعني او به ميل خودش منو ترك نكرده ؟

نه پسرم ؛ او تحت شرايطي مجبور شد بخاطر تو چنين كند. او حتي تا پايان عمل در بيمارستان ماند وبعد بخاطر قولش

آنجا را ترك كرد .

سياوش از جا بلندشد و به عوض كردن لباسش پرداخت. زهره هم از جا بلندشد و پرسيد:

كجا ميروي ؟

ميروم دنبالش مادر.

آنگاه پيشاني مادرش را بوسيد و گفت :

اگرچه نمي فهمم چرا تا حالا سكوت كرديد ولي ازتون متشكرم مادر. خيلي دوستتان دارم .

زهره از بالا به رفتن او نگريست و اشكهايش رااز گونه سترد. نميدانست چه پاسخي بايد به سيامك بدهد ولي حالا

احساس سبكي ميكرد و ديگر چيزي به نام عذاب وجدان آزارش نميداد .

فصل 32

سياوش با سرعت هر چه تمام تر تا خانه ي فريبرز دويد . از اينكه هرگز به عشق بيتا شك نكرده بود از خودش راضي

بود . ولي نمي دانست چگونه با بيتا رو به رو شود .

مي دانست او خيلي دلشكسته است و از اين بابت نگران بود . وقتي به خانه ي آنها رسيد زنگ را فشرد مدتي معطل ماند

تا اينكه باغبان خانه در را باز كرد . به او گفت :

_ مي خواهم بيتا خانوم را ببينم.

باغبان گفت :

_ رفتند فرودگاه ، خانوم و دخترشان عازم خارج هستند .

سياوش يقه ي باغبان را گرفت و گفت :

_ گوش كن پيرمرد ، به من دروغ نگو.

باغبان خودش را از دست او رها ساخت و عصباني گفت :

_ چرا بايد دروغ بگم جوان ؟ بيا خانه را بگرد ؟

سياوش با عجله پرسيد :

_ كي ؟ كي رفتند ؟

باغبان با لحني خشن گفت :

_ يك ربع پيش .

سياوش ديگه معطل نكرد ، به خيابان دويد و جلوي اولين ماشين را گرفت ولي او قبول نكرد كه او را برساند . نا اميد

ايستاده بود كه يك موتورسوار را ازدور ديد جلوي او دست گرفت و جوان موتورسوار ايستاد . سياوش گفت :

_ داداش هر چي بخواهي مي دهم فقط منو به فرودگاه برسون.

جوان با شيطنت گفت :

_ بپر بالا!

سياوش پشت او نشست و گفت :

_ سريع برو.

جوان كه منتظر همين حرف بود سرعت گرفت . با صداي بلند پرسيد :

_ عاشقي ؟

سياوش گفت :

_ آره.

جوان خنده اي كرد و گفت :

_ مخلص هر چي عاشقه . غصه نخور بهش مي رسي.

سياوش محكم نشسته بود و از سرعت او مي ترسيد ، ولي جوان خيلي وارد بود و حتي به خاطر او از چند چراغ قرمز هم

رد شد و خطر جريمه شدن را به جان خريد . وقتي كه به فرودگاه رسيدند سياوش دسته ي اسكناس را به طرف او

گرفت و گفت :

_ هر چقدر دوست داري بردار.

جوان دستش را پس زد و گفت :

_ برو ، خدا كنه به موقع رسيده باشي. عوضش دعا كن ما هم به آرزوي دلمون برسيم .

سياوش پس از تشكر از او با عجله وارد سالن انتظار شد و به اطراف نظر انداخت . بيتا را ديد كه كنار بهاره نشسته بود

لذا به سرعت به آنها نزديك شد . بيتا با ديدن او از جا برخاست. سياوش گفت :

_ بيتا !

بهاره با ديدن سياوش حتي قدرت حركت نداشت . سياوش از ميان جمعيت عبور كرد و رو به روي بيتا ايستاد . بيتا به

آغوشش رفت و سياوش او را محكم به خود فشرد ،انگار مي ترسيد هر لحظه چيز ديگري باعث جدايي آنها شود . بهاره

با ديدن اين صحنه نتوانست جلوي ريزش اشكش را بگيرد . سياوش به بيتا گفت :

_ بايد با من برگردي .

بيتا ميان گريه گفت :

_ ديگه هيچي نمي تونه مانع آمدنم با تو باشه ؟

سياوش گفت :

_ هيچي !

بيتا گفت :

_ پس راه بيافتيم.

بهاره گفت :

_ من هم ميام!

هر سه با هم به راه افتادند. بهاره سر كوچه از ماشين پياده شد و سياوش خطاب به او گفت :

_ با اجازه شما بيتا را مي برم پيش مادرم . مطمئنم از ديدنش خوشحال خواهد شد .

بهاره با مهرباني گفت :

_ اينطوري بهتره .

آنها از بهاره خداحافظي كردند و به طرف خانه ي پدر سياوش رفتند وقتي وارد حياط شدند زهره سراسيمه بيرون دويد

و گفت :

_ تويي مادر ؟ به هيچ كس دسترسي ندارم . كيهان و سينا براي آوردن جنس رفتند به يكي از كارخانه هاي خارج از

شهر .

سياوش پرسيد :

_ چي شده مادر ؟

زهره گفت :

_ فريبرز خان به خانه تلفن زد ، پدرت خانه بود ازش خواست براي پاره اي از صحبتها درباره ي شما دوتا بروند كارگاه

قديمي .

بيتا به سرعت گفت :

_ من آدرس آن كارگاه را بلدم .

سياوش گفت :

_ برام بنويس .

بيتا گفت :

من هم با تو ميام .

سياوش گفت :

_ تو پيش مادر بمون . الان سميرا هم مياد .

زهره كنار او قرار گرفت و گفت :

_ حق با اونه .

سياوش آدرس را از بيتا گرفت و به سرعت به راه افاد. مي دانست صحبتهاي آن دو هرگز با آرامش صورت نمي گيرد و

اصولا ميان آنها چيزي به نام آرامش و صلح معنا ندارد . اما چيزي كه سبب تعجبش شده بود اين بود كه چرا فريبرز

براي صحبت كارگاهي به اين دور افتادگي را انتخاب كرده ؟

دلش شور مي زد و مسافت به نظرش طولاني تر شده بود . پس از گذشت نيم ساعت به محل مورد نظر رسيد . ماشين

پدرش و فريبرز را شناخت ، وقتي كاملا به كارگاه نزديك شد صداي ناله و فرياد پدرش را شناخت . به سرعت وارد

كارگاه شد و ديد دو نفر به زدن پدرش مشغولند ، فرياد زد :

_ نامردها چكار مي كنيد ؟

فريبرز با ديدن او خواست فرار كند كه سياوش به طرفش پريد و پس از زد و خورد او را به زمين انداخت . سپس به

طرف پدرش رفت . يكي از آن سه نفر برايش چاقو كشيد ، سيامك خودش را جلوي او انداخت و ضربه بر شكم او فرو

رفت . ياشار ، معاون فريبرز باديدن اين صحنه گفت :

_ ديوونه ها بنا نبود او را بكشيد ، فقط بايد كتكش مي زديد .

سيامك به زمين افتاد و در خون غلطيد . سياوش به رويش خم شد و فرياد زد :

_ پدر !

آن سه نفر فرار را بر قرار ترجيح دادند . سياوش چند قدم به دنبال آنها دويد ولي ناله ي پدرش وادار به ماندنش كرد .

دست پدرش را به دست گرفت و با ديدن خون وحشت كرد . ميان گريه گفت :

_ پدر شما زنده مي مونيد . بلند شويد شما را به دكتر مي رسونم.

سياوش خواست او را بلند كند كه سيامك همه ي قوايش را جمع كرد و دو دست او را گرفت و با صدايي ضعيف گفت :

_ وقت تنگه ، من زنده نمي مونم . مي خواهم باهات حرف بزنم.

سياوش گفت :

_ بعدا پدر ، بعدا ، شما زنده مي مونيد .

سيامك گفت :

_ نه من مي ميرم و يكي از دلايلش خودم هستم ، با آن كينه ي طولاني . پسرم به من قول بده اشتباه منو مرتكب نشي و

بذر كينه را در دلت نپاشي . از قاتل من كينه به دل نگير ، فقط مجازاتش كن.

سياوش باعجله گفت :

_ باشه پدر ، فقط مجازات .

سيامك گفت :

_ و همسرت !

سياوش با شنيدن نام بيتا مكث كرد . سيامك همه ي قوايش را جمع كرد و گفت :

_ اون عاشق توست . دوستش داشته باش.

سياوش نتوانست جلوي ريزش اشكش را بگيرد . مي دانست حالا وقت گريه نيست ولي دست خودش نبود . صداي

پارك كردن ماشيني را روي جاده ي شني شنيد . فرياد زد :

_ كمك ! كمك كنيد !

چند نفر دواندوانوارد كارگاه شدند . سياوش آنها را شناخت و فرياد زد :

_عمو كمك كنيد .

كيهان بالاي سر سيامك نشست و دست او را به دست گرفت . سيامك لبخندي زد و سپس روي پاي سياوش جان داد .

سياتوش فرياد كشيد و فريادش در خلوت كارگاه پيچيد . نيروي پليس با فاصله ي كمي سر رسيد . فريبرز يك گوشه

افتاده بود ، او را تكان دادند ولي حركتي نكرد . افسر مسئول نبضش را گرفت و گفت :

_ او مرده .

****************************

با صحبت هاي سياوش نيروي پليس خيلي زود توانست عاملين اين قتل را شناسايي و دستگير كند . آن سه نفر در همان

مراحل اوليه ي بازجويي به همه چيز اعتراف كردند و همچنين درباره ي قتل فريبرز گفتند كه سياوش با او درگير شده

و در خلال درگيري او را به قتل رسانده . وقتي از سياوش بازجويي كردند ، سياوش با ناباوري گفت :

_ من هنوز هم باور نمي كنم او مرده باشه . من فقط هلش دادم .

افسر مسئول گفت :

_ جنازه ي او به پزشكي قانوني فرستاده شده تا علت مرگ معلوم شود . اگر بر اثر سكته يا ايست قلبي باشد تو شانس

آوردي ، در غير اين صورت ...

همه منتظر نتيجه كالبد شكافي بودند و در اين مدت سياوش در بند بود . پس از سه روز نتيجه كالبد شكافي مشخص شد

و دادگاه محاكمه ي عاملين اين ماجرا برگزار شد . همه در آن دادگاه حضور داشتند . پس از عنوان كردن نتايج

بازجويي ، دادگاه راي خود را صادر كرد :

_ هيئت منصفه پس از شور و مشورت به اين نتيجه رسيد كه جريان قتل مرحوم سيامكلطفي به دستور فريبرز لقايي كه

خود به قتل رسيده صورت گرفته و عاملين اين جنايت سه نفر به نامهاي ... و ... و ... هستند كه هر سه سابقه داران به

حساب مي آيند و همين طور معاون كارخانه ي مرحوم لقايي به نام ياشار غديري به خاطر اطاعت از دستور نيز مجرم

شناخته مي شود.

همچنين بنا بر نتيجه ي كالبد شكافي كه روي جسد فريبرز لقايي صورت گرفته سياوش لطفي فرزند سيامك لطفي نيز

قاتل محسوب مي شود . زيرا گزارش كالبد شكافي نشان مي دهد كه نام برده بر اثر ضربه ي سر فوت كرده است .

دادگاه مطابق قانون مجرم درجه اول را به خاطر قتل عمد به اعدام محكوم مي نمايد و مجرمين درجه دوم كه شامل

معاون كارخانه دار و آن دو نفر هستند به جرم مشاركت در قتل و اجراي دستور فريبرز لقايي به پنج سال زندان محكوم

مي كند.

همچنين سياوش لطفي را به عنوان مجرم درجه ي اول به خاطر قتل غير عمد فريبرز لقايي و چشمپوشي از خانواده ي

مقتول از شكايتشان به هشت سال حبس محكوم مي نمايد. ختم دادگاه اعلام مي شود .

در دستهاي سياوش دستبندي سنگيني مي كرد . بيتا به او نزديك شد و با گريه گفت :

_ نتوانستم كاري برايت صورت دهم.

سياوش پيشاني او را بوسيد و گفت :

_ قسمت من اين بود ، من و تو قرباني گذشته ها شديم . براي خودم نگران نيستم ، براي تو نگرانم چون هشت سال

زمان كمي نيست .

بيتا ميان گريه گفت :

_ منتظرت مي مونم . خيلي زود اين سالها تموم ميشه.

سياوش گذاشت تا سينا او را در آغوش بگيرد ، سپس به او گفت :

_ مراقب همسرم باش.

زهره هم او را بوسيد ولي هيچ نتوانست به زبان بياورد و فقط گريه مي كرد . كيهان هم از او خداحافظي كرد و به او

اطمينان خاطر داد كه همه چيز تا بازگشت او رو به راه خواهد بود . نگهبانان سياوش را از ميان آنها حركت دادند و سوار

ماشين كردند . بيتا تاب ديدن رفتن او را نداشت ، به آعوش مادرش خزيد و به تلخي گريست .

*

سياوش نامه بيتا را باز كرد و چنين خواند :

مسافر به انتظارت خواهم ماند . تا ابد براي هميشه ! زيرا مي دانم كه به سوي من باز خواهي گشت . پس با همه ي توانم

تلخي اين انتظار را تحمل خواهم كرد . به انتظارت خواهم ماند زيرا قلب من با هر تپش خود آهنگ خاطرات گذشته را

مي نوازد . قلبي كه در آن خاطره ها و خوشي ها تا ابد مدفون است . حتي اگر بدانم جسمت به سوي من باز نمي گردد

باز هم به انتظار مي نشينم . شايد روزي صداي پايي را بشنوم كه از آن تو باشد .

تابستان 77

پایان

_____________-

یکم غمناک بود نه؟اما یه عشق واقعی

نظرتون راجبه اینطور رمان ها درهمراه من چیه؟

منتظرنظرات شما راجبه رمان این ماه و انتخاب رمان ماه آینده وکلا کتاب بزرگ همراه من چیه؟

همراه من همیشه همراه من

ماهنامه

مقدمه

دسته سوم

دسته چهارم

نکته: رمان هایی که درقسمت ماهنامه(این قسمت)درج میشود همگی گلچینی ازبهترین رمان های هست که خواندم،پس این قسمت را به هیچ وجع از دست ندهید.

______________-

نام رمان:

-------

بنابه دلایلی نام رمان را درقسمت اخر درج میشود.

نویسنده:

miss.no 1.2004

____________

خلاصه رمان:

رمان درمورد یه دختره به اسم شراره از یه خانواده مذهبی که عاشق میشه وخانوادش(برادراش)اونو ازخونه میندازند بیرون و...

امیدوارم لذت ببریدوپیشنهاد میکنم به هیچ وجع این رمان بسیارزیباراازدست ندهید.

__________________

ابتدای این رمان، ماه(دسته اول ودوم)ویا(قسمت اول تا دهم)درماه مرداد1391 میباشد که میتوانیدازسایت دریافت ومطالعه بفرمایید.

_______________________

بر روي ما نگاه خدا خنده مي زند ،

هر چند ره به ساحل لطفش نبرده ايم.

زيرا چو زاهدان سيه كار خرقه پوش ،

پنهان ز ديدگان خدا مي نخورده ايم

پيشاني ار ز داغ گناهي سيه شود ،

بهتر ز داغ مهر نماز از سر ريا .

نام خدا نبردن از آن به كه زير لب ،

بهر فريب خلق بگوئي خدا خدا .

ما را چه غم كه شيخ شبي در ميان جمع ،

بر رويمان ببست به شادي در بهشت .

او مي گشايد … او كه به لطف و صفاي خويش ،

گوئي كه خاك طينت ما را ز غم سرشت .

توفان طعنه ، خنده ي ما را ز لب نشست ،

كوهيم و در ميانه ي دريا نشسته ايم .

چون سينه جاي گوهر يكتاي راستيست ،

زين رو بموج حادثه تنها نشسته ايم .

مائيم … ما كه طعنه زاهد شنيده ايم ،

مائيم … ما كه جامه تقوي دريده ايم ؛

زيرا درون جامه بجز پيكر فريب ،

زين هاديان راه حقيقت ، نديده ايم !

آن آتشي كه در دل ما شعله مي كشيد ،

گر در ميان دامن شيخ اوفتاده بود ؛

ديگر بما كه سوخته ايم از شرار عشق ،

نام گناهكاره رسوا ! نداده بود .

بگذار تا به طعنه بگويند مردمان ،

در گوش هم حكايت عشق مدام ! ما .

هرگز نميرد آنكه دلش زنده شد به عشق »

« ثبت است در جريده عالم دوام ما

دسته سوم

قسمت یازدهم

قسمت دوازدهم

قسمت سیزدهم

قسمت چهاردهم

قسمت پانزدهم

قسمت شانزدهم

برگه ها رو از داخل دستگاه خارج كردم ... تشكري زير لبي رو زبون روندم و راه در اتاق رو پيش گرفتم كه صداش دوباره رعشه

تموم كه تموم ... بدون امضاء و اجازه » « ... خوب كارم تموم شد ديگه » « ؟ كجا » : به جونم انداخت ... آخر از دستش لقوه ميگيرم

آخرش من ميدونم هيچ حرمتي بين من و اين « ... من نميتوني كاري رو انجام بدي ... بذار اينجا باشه نيم ساعت بعد بيا دنبالش

ديوونه پابرجا نميمونه ... هر چي بود و هست ، در آينده نمي مونه ...

صبح زود ، از خونه با سلام و صلوات زدم بيرون ... به شركت كه رسيدم ، حاجي شايسته منتظرم بود ... چه بهتر ... نه هنوز مهندس

حسام اومده بود كه از قيافه كنجكاوش يه جوريم بشه ، نه اون مهندس كله خر كه از همراهي باباش با من ناكجاش به جيز جيز

بيفته ...

پشت سر حاجي ، با سري افكنده ، راه پله ها رو دوباره رو به پايين طي كردم ... بيرون ساختمان ، توي پاركينگ ، توي ماشين

سفيد حاجي شايسته ، در كنار قيافه متفكر اون ، روي صندلي جلو نشستم ... خجالت ميكشيدم از اينهمه بي كسي ... خجالت

ميكشيدم از اينهمه آبرو ريزي ... كاشكي ميشد با خاله ميرفتم ... نميشد كه با مردي مثل حاجي ، برم ... اين ديگه يه ويزيت ساده

نبود ... يه عمل بود ... حاجي نيم نگاهي گذرا به قيافه مغموم و در هم فرو رفته ام انداخت ... حتما از اينهمه در خود مچاله شدگيم ،

التهابم رو فهميد كه سفت و محكم روبرو رو نگاه كرد و هيچ نگفت تا آزمايشگاه پزشكي قانوني ...

با زانوهاي لرزون ... مسير دو روز پيش رو ، از كنار ماشين ، پياده تا آزمايشگاه ، در كنار حاجي طي كردم ... بازم روي پله ها ،

نگاهي مهربون به صورتم انداخت كه نميتونم بگم پدرانه بود يا خيرخواهانه يا چيز ديگه ... من تو تموم عمرم نگاه مهربون پدرانه

اي نديده بودم كه اين نگاه رو هم مشابه همون بدونم ...

توي سالن انتظار ، راه به طرف صندليهاي اون روز گرفتم ... روي اولين صندلي دم دست نشستم ... نگاه حاجي ، توي سالن بين

انبوه مراجعين گشت ... چرخي زد و جايي ثابت موند ... لبخندي به لبش نشست ... با نگاه ، رد لبخند و سمت نگاه حاجي رو دنبال

كردم ... به اونچه كه رسيدم ، دهنم از تعجب باز موند ... مامان ؟!

ماما هم كه متوجه ما شد ، از جا بلند شد ... صاف و مستقيم ، قدم به قدم به حاجي شايسته نزديك شد ... كار كي ميتونه باشه ؟ خاله

؟ قربونش برم كه آخرش طاقت نياورد منو بي كس و تنها بفرسته ... دقيقا از اونروز شوم ، از همون روزي كه تصميم گرفتم يه بار

ديگه براي نجات زندگي سگيم برم دفتر حاجي مقدم ... همونروزي كه ماما طبق معمول هميشه گير دفتر و دستك روضه خوني و

جلسات خودش بود ... تا الان نديده بودمش ... چقدر رنگ پريده و لاغر شده بود ... از صندلي كنار من ، بي صدا ، آروم و با

طمئنينه رد شد ... به حاجي رسيد ... حاجي با لبخندي روي لب چند كلامي باهاش رد و بدل كرد ... ماما مضطرب بود و پردلهره ...

روشو محكمتر گرفت ... حاجي با دست اشاره اي به سمت من كرد ... ماما برگشت سمت من ... با سه قدم نه چندان بزرگ ،

خودش رو به من رسوند ... دستي روي شونه هاي لرزون من گذاشت و سفت و دلداري دهنده ، فشارشون داد ... چشمم رو بالا

كشيدم تا به چشماش رسيد ... خيس بود و پر محبت ... دستم به سمت صورتم رفت و زانوهاي لرزونم به بالا كشيده شد ... رد

اشكي بي صدا روي صورتم جا خوش كرده بود ... كي اشكم رو صورتم رد انداخته بود ؟ نميدونم ... چه حسي بود كه بازم نبض پر

تپش و پر كوبشي از جاي برخورد دستاي ماما راه گرفت و توي بند بند سلولهاي تنم به جريان افتاد ... خودم رو وا دادم به پهناي

سينه اش ... بازم من بودم و اون ولاغير ...

ديگه كي ماما ... چرا هيچ » « ... شيششششششش اينجا نه ... الان وقتش نيست ... همه چي درست ميشه ... صبر كن » « ... ماما »

ماما انگشت اشاره دست چپش رو فشار داد رو « ؟ راهكاري برام بجز صبر نداري ؟ كي درست ميشه ؟ يه عمره شنيدم ... ديگه كي

ملت كنجكاون ... زل زدن به چشماي گريونت ... حرف و حديث رو بيشتر از اين نكن ... صبر كن ... چيزي كه هيچوقت ياد » : لبام

خواستم بگم آخه چطور ؟ خواستم بگم با كدوم پشتوانه ؟ خواستم بگم اونروزي كه زير دست « نگرفتي ... نه از من ، نه از روزگار

و پاي شهيد و حميد و سعيد له شدم و بابا آب دهن روم پاشيد و از خونه انداختم بيرون ، تو كجا بودي كه بازم راه و روش صبر

كردن رو بهم نشون بدي ؟ خواستم بگم ... چي ميگفتم . سفت و ساكت با عضلاتي منقبض ، منتظر موندم ... حاجي شايسته با چند

نوبت توئه دخترم ... پاشو ... پاشو خانوم ... ايشالا به همين زودي » : قدم بهم نزديك شد ... بالاي سرم ... شونه به شونه ماما ايستاد

« ... نتيجه صبرت رو ميبيني ... زمستون ميگذره و روسياهي به زغاله

افتان و خيزان ... با دستي كه كم جون تر از دست خودم زير بازومو گرفته بود ... با دستاي ماما ... كشون كشون خودم رو به اتاق

معاينه رسوندم ... ماما كيسه اي رو از زير چادر بيرون كشيد ... يه دست لباس اتاق عمل ... سبز پسته اي خيلي روشن كه به

سفيدي ميزد ، يه جفت دمپايي پلاستيكي صورتي رنگ ... چند تا ملافه از توي كيسه خارج كرد ... به كمكم اومد و بجاي دستاي

بيجونم ، با دستاي خودش دونه دونه دكمه هاي مانتومو باز كرد ... مقنعه ام رو از سرم بيرون كشيد و دو دستم رو از حصار

آستينهاي مانتو آزاد كرد ... با يه حركت نه چندان شتاب زده ، مانتو و مقنعه ام رو روي كيسه پلاستيكي روي تخت اتاق معاينه

انداخت ... دست زير تاپم برد و گيره لباس زيرم رو از زير تاپ آزاد كرد ... با يه حركت تاپ و لباس زير رو با هم از تنم بيرون

كشيد ... ناخوداگاه دست جلو بردم و دستام رو چليپا روي دو سينه ام گذاشتم ... با سرعتي باورنكردني ، دست جلو آورد و لباس

پشت باز رو بهم نزديك كرد ... با يه حركت دستاي چليپا شده ام رو از قفل هم باز كردم و چپوندم تو جفت آستيناي لباس ... ماما

با حركتي خاص دو بازومو گرفت و با خشونتي مادرانه بدنم رو كشيد به آغوشش و دستاش رو از دو طرف برد پشت و دو بند

لباس رو محكم كشيد به سمت هم و گره داد ... چادر نمازم رو از توي ساك دستيش بيرون كشيد و انداخت روي شونه هام ...

كلاهي به رنگ لباس رو گذاشت رو سرم ... موهام رو از دور صورت مسخ شدم داد زير كلاه ... دستش رو دو طرف صورتم

گذاشت و با حركتي تند و پر خشونت كشيدم سمت خودش و منو بين سينه هاي باز از همش قرار داد ... سرم رو به شونه گذاشت

و هق هق خفيف و بي صداش رو به گوشم رسوند ... از صداي هق هق خفه اش ... سه تا آه مقطع و بي فاصله ، از سينه ام بيرون زد

... صداي گريه پر دردم بين سينه هاي پركوبشش خفه شد ... غم عالم بغض شد و از كانالي نامرئي از سينه من به سينه ماما و

بالعكس راه گرفت ... درد همو نا گفته خوب ميدونستيم ... منو بي صدا از خودش جدا كرد ... دستي به صورتش كشيد و زير لب

زمزمه اي كرد و به صورتم فوت كرد ... حتما آيت الكرسي بوده ... شايدم وان يكاد ... هر چي بود زمزمه هايي بود كه از لحظه اول

تولدم ، تو اون شرايط سخت ... تو اون لحظه هاي بحراني به گوشم نشسته بود و تا الان ادامه داشت ... از تموم زندگي من ، همه

لحظه ها پاك شدن جز همين دو لحظه ... دستي پشت كمرم كشيد ... منو به سمت جلو هل داد ... از در اتاقي داخل شدم و ماما

پشت در موند ... بي حرف و بي صدا ... آمپولي بهم تزريق شد و تموم بدنم رو سست كرد ... تو هاله اي از ابهام ... توي سبكي

سيال لحظه ها غرق بودم ... نميدونم چقدر گذشت ... چي شد ... چي كردن ... چي از تنم برداشتن ... همه چي بود و نبود ... دنيا

بود و نبود ... حس ميكردم توي اتاق ، بالاي تخت ... جايي توي فضاي بالاي سرم ... معلقم ... كار تموم شد ... بي حس بودم و ذهنم

سبك ... پاهام سنگين بود و مثل كوه بهم فشار مياورد ... كشاله هاي رونم سفت بود و پر درد ... بدنم با دو دست پر قدرت كش

اومد و روي تخت ديگه اي افتادم ... زمان ميگذشت و من معلق بودم ... بالاخره تموم شد و با هر جون كندني بود به خودم اومدم

.... دوباره چشمم به اون سرنگ با نيدل خيلي بلندش افتاد ... نميترسيدم ... ولي معلق بودم ... روي پوست صاف شكمم مور مور

ميشد ، شايد تاثير داروي بي حسي بود ... ماما نبود و من تنها ... لباسام هنوز روي همون تخت بود ... به تن كردم ... از اتاق زدم

بيرون ... حاجي تنها پشت در ايستاده بود ... سخت و متفكر ... نگاهم رو از صورت حاجي برداشتم و دور سالن انتظار كش دادم ...

موندنش اينجا ، كار تو رو » « ؟ چرا ؟! چرا رفت » « ... نگرد ... نيست ... رفت » : نبود ... صداي حاجي زمزمه وار تو گوشم نشست

سخت تر ميكرد ... بايد ميرفت ... يه خورده تحمل كن ... تا هفته اي ديگه ، خدا بخواد همه چي تموم ميشه ... بايد منتظر نمونه

هاي پي سي آرت بمونيم ... نمونه كه تكثير شد براي سه آزمايشگاه متعبر ميفرستن ... هيچ نگراني اي نداره ، با جواب اين

آزمايش ، دست و پاي حاجي مقدم بيش از پيش بسته ميشه ... به اميد خدا به هفته نكشيده ، راحتت ميكنم ... همونطور كه خودت

« ميخواي

چقدر ممنونش بودم ... چقدر حس آرامشي كه بهم ميبخشيد خوب بود ... نگاهي به صورتش انداختم ... مامان كجا رفت ؟ ماما هم

نيازي نيست زياد به » : ... حاجي رو ميشناخت ؟ مرده بودم برسم خونه و از خاله بپرسم ... حاجي منو دم خونه خاله پياده كرد

خودت فشار بياري ... فردا هم اگه تونستي ، نري دانشگاه بهتره ... امتحانات كه تموم شده و ترم جديد هم هنوز بي ثباته ... بمون

« تو خونه و استراحت كن ... هفته آينده كه برگردي شركت ، ايشالا با خبرهاي خوبي روبرو بشي

تعطيلات عيد ، موقعيت خوبي بود براي يادگيري نرم افزارهاي مورد نيازم ... مثل بچه اي نو پا ، تشنه يادگيري بودم ... قبلا از نويد

خواسته بودم ، هر چي سي دي آموزشي سراغ داره برام بياره ... شب تا صبح ، صبح تا شب ، اينقد سي دي هاي آموزشي رو زير و

رو كرده بودم و تمرين كرده بودم كه ديگه خيلي راحت سر از تموم برنامه هاي آفيس در مياوردم . نسرين هم يه چند تا جزوه

حسابداري ، مال يكي از دوستاش رو برام آورده بود تا مطالعه كنم ... وقت خوبي بود تا يه خورده تو كارم پيشرفت كنم و اينقد

دست و پا چلفت بازي در نيارم كه راه به راه به اين مهندس ادا اصولي ببازم و بهونه دستش بدم و اونم يه پوزخند زشت رو قيافه

اش بنشونه و سواد نم كشيده ام رو به چشمم بياره ...

يك ماه و نيم گذشته مثل برق و باد گذشته بود ... حاجي شايسته به قول خودش عمل كرد ، نميدونم چطور و به چه زبون طلاقم رو

مفت و مسلم از در واقع بهتره بگم حاجي مقدم گرفت ... نه رضا ... رضا همونطور تو بيخردي خودش موند ... تا دنيا دنياست هم

ميمونه ... هيچ حسرتي از خط خوردن اسمش توي شناسنامه ام به دلم نيفتاد ... اتفاقات زيادي رو توي اين يك و نيم ماه مونده از

سال از سر گذروندم ... يه مهر طلاق كه نميدونم كي و چطور روي شناسنامه ام نشست ... مبلغ قابل توجي پول حروم و نجس كه با

اكراه خودم و حاجي مقدم توي حسابم واريز شد ... هر كاري كردم از پس خاله بر نيومدم كه اين پول رو قبول نكنم ... حاجي

به دردت ميخوره بابا جان ... بيش از اونچه كه بهش احتياج داشتي نخواستم بگيرم ... وگرنه » : شايسته هم پدرانه نصيحتم كرد

» : بهش توپيدم « ... مهرت رو تا قرون آخرش از حلقومشون ميكشيدم بيرون ... اين حد رو هم براي روي پا ايستادنت كافي بود

حلال حرومش رو تو تعيين نميكني ، كار » : حاجي حرفم رو قطع كرده بود « ... ولي حاجي اين پول حرومه ... از گلوم پايين نميره

دلم نميخواست پولو قبول كنم ... ولي نميدونم توي چشماي حاجي شايسته « خداست ... فعلا اينو داشته باش ، خداي تو هم بزرگه

چي بود كه ترغيبم كرد با همون اكراه پول رو بگيرم ... يك صدم مهريه ام هم نميشد ولي ... همين رو هم خدا عالمه حاجي

تا فهميد كه آزمايشت تو سه جا تست شده و جواب همه هم يكيه » : شايسته با چه ترفندي از اون ملعون گرفته ... به قول خودش

... از ترس يه وارث ناخونده ، هرچي گفتم قبول كرد ... درضمن ، با شكايت نامه اي كه وكيلم براش رد كرده بود و يه عالمه

پاپوشي كه به روش خودش براش دوخته شده بود ، جرات نداشت حرفي رو حرف بياره ... ديگه بيشتر از اين لازم نيست خودت

اما چطور حاجي ؟ با وجود اين بچه ؟ ... بي نام و » « ... رو آزار بدي ... تو الان آزادي كه خيلي راحت راه خودت رو انتخاب كني

» « ... فكرت رو خراب نام و نشون اين طفل معصوم نكن ... اونم به وقتش درست ميشه ... به قول مامانت صبر نداريها » « ؟ نشون

نه ... نه بيشتر از اونچه » : حاجي اخمي رو پيشوني نشونده بود و عضلاتش رو سفت كرده بود « ؟ حاجي شما مامان منو ميشناختي

فكرت رو بهتره بجاي درگير كردن به حرفاي صد من يه غاز ، مشغول كارت كني كه راه به « « ؟ خوب از كجا » « ... تو ميشناسيش

راه اين مهندس فلك زده رو حرصي نكني و مثل اسفند رو آتيش به جلز و ولز بندازيش كه منو متهم كنه از آرمانهام دست كشيدم

و رابطه رو به ضابطه ترجيح دادم و بيخيال شايسته سالاري شده ام ... خودت كه خوب به اخلاقش آشنا شدي ... اينم يه جورايي

واقعا هم كم طاقت بود ... اخلاقش روز به روز « مثل خودت ، صبر نداره تا زمانيكه تو شايستگيت رو بهش ثابت كني ... كم طاقته

افسرده تر و بي اعصاب ترم ميكرد ... ديگه كارم ازش به جنون كشيده بود ... خوب شد كه اين فرصت كوتاه دست اومده بود كه

لااقل تمدد اعصابي داشته باشم ...

پوست شكمم هنوز كشيده ست ... نبض تپنده اي زير اون جريان داره كه با تموم وجود اظهار موجوديت ميكنه ... هر چي كه

بيشتر ازش چشم پوشي كنم و نا ديده بگيرمش ، بازم اين تكونهاي محكم و پر زور بهم حالي ميكنه كه من تنها نيستم و يكي

ديگه ام هست ... كسي كه سايه اي از وجودش روي زندگيم تا ابد سنگيني ميكنه ... ولي شكيمم ديگه صاف نيست ... يه حجم به

حجمش اضاف شده و پهلوهام پر شده و سفت ... ميدونم كه بزرگ شده و چشم رو هم بذارم به تموم دنيا اعلام موجوديت ميكنه

... فكر و خيالش لحظه اي ذهنم رو خالي نميذاره ...

دو روز از طلاقم بيشتر نگذشته بود كه يه بار صبح الي الطلوع به محض پا گذاشتنم از خونه به بيرون ، بابا جلوم ظاهر شد ... نفسم

تو سينه حبس شد و قلبم از تپش ايستاد ... تا سر حد مرگ ترسيده بودم ... نه از كتك هايي كه قبلا هم مزه اش زير زبونم رفته

بود ... از تهمتهاي جديد ... از قاضي نرفته حكم گرفتن ... از طرد شدن بيش از اين ... از ترسي كه براي خانواده خاله به جونم

افتاده بود ... آب دهنم خشك شده بود ... مثل راه گم گشته اي تو برهوت بودم ...

لبخندي نادر روي لبهاي بابام بود كه بر خلاف تموم افكارم درمورد اون ، تصنعي و از روي ريا نبود ... گرم و صميمانه و بي شيله

پيله ، دقيقا مثل لبخندهاي حاجي شايسته ... بابا با قدمهايي لرزون كه نميدونم واقعا لرزون بود يا به چشم من لرزون مي اومد بهم

نزديك شد ... قدمي به عقب رفتم ولي ... بابا با دو قد بلند فاصله رو به حداقل رسوند ... سفت و محكم بازوهامو به چنگ گرفت ...

از ترس آبرو ريزي راه انداختن ، اونم در ملا عام و جلو خونه خاله اينا ، جزء به جزء صورتم مچاله شد ... قلبم هري پايين ريخت

خدا منو ببخشه ، خدا منو ببخشه ... به خاطر » : ... ولي بابا اجازه ادامه اين حالت رو ازم گرفت و با صداي نرم و نادم زمزمه كرد

تموم بلاهايي كه از روز اول به سرت نازل كردم و جهنمي كه از همون موقع برات ساختم ... خدا منو ببخشه ... اميد بخششي از تو

ندارم ... ولي در خالصانه ترين حالت از خدا ميخوام منو ببخشه و تو رو خوشبخت كنه ... ميدونم چي به روزت آوردم ... ولي باور

كن من نميدونستم ... كدوم پدريه كه حاضر بشه به جيگر گوشه اش بهتون ببنده ؟ كدوم پدريه كه نگاه بيگناه پاره تنش رو از

نگاه هاي كثيف و هرز شيطون تشخيص نده ... جز من ؟ جز من كه اين مدت آمار جهنم رو دقيق براي شيطون نگه داشتم ... باور

كن من نميدونستم ... من از كجا بايد ميفهميدم اون فيلمها ... اون عكسها ... اون همه سند و مدرك ... بيا بريم دخترم ... بيا بريم از

تو حرفش « ... اين جهنم نجاتت بدم ... قسم ميخورم هر چي ازت گرفتم دوباره بهت برگردونم ... همه كوتاهيهام رو جبران كنم

نه ؟! چي نه ؟ نميخواي برگردي خونه ؟ بخدا قسم نميذارم شهيد و حميد و سعيد بهت بگن بالاي چشمت ابرو ... » « ! نه » : پريدم

من خيلي وقته باورم رو به شما » « مثل كوه پشتت مي ايستم ... تموم حق و حقوق گرفته شده ات رو بهت برميگردونم ... باور كن

از دست دادم ... باور اينكه شما هم مردي هستي از مردان خدا ... باور اينكه شما هم حسي داري به اسم احساس پدري ، باور اينكه

بخشيدم ... برو بابا ... بخشيدمت ... وظيفه من » : بغض كينه تو گلوم چنبره انداخته بود ... ولي بايد باهاش اتمام حجت ميكردم « ...

نيست كه خطاي تو رو ببخشم ، ولي ميبخشم ... اگه اين آرومت ميكنه ، ميبخشمت ... ولي ازم نخواه دوباره پا به اون جهنمي كه

آمارش رو خوب داري بذارم ... شيطون هنوز هم توي اون خونه لونه كرده ... ميخوام روي پاي خودم بايستم ... ميخوام زندگيم رو

خودم و با دستاي خودم بسازم ... بسه هر چي منتظر موندم تا شما و پسرات برام تعيين تكليف كنين و خط به خط ديكته كنين و

تو ذهنم اومد ... « ... سرنوشت بنويسين ... اونم همش با جوهر سياه ... ميخوام سرنوشتم رو خودم بنويسم ... با جوهرهاي رنگي

بذار به زخم بي آبرويي كه تو و پسرات » ... جوهرهاي رنگي ، آبي فيروزه اي ، نارنجي ، صورتي ... خوش نقش و با سليقه ... چليپا

به تنم زدين ، نيشتر بزنم به اين دمل چركي ... بذارين مرهم پيدا كنم ... بذارين خودم رو از گندابي كه شما برام پهن كردين

بكشم بيرون ... بذارين يادم بره كه چطور با يقه پاره شده ... با بدن زخم و كبود ... در اوج بي حرمتي و بي غيرتي ، چهار مرد به

بيا بريم دخترم ... ميدونم چي ميگي ميدونم چي كشيدي ... پدر هر » « ... ظاهر خوش غيرت ، پرتم كردن از در اون خونه بيرون

چي » « ... سه تاشون رو در ميارم ... خودم زخماتو مرهم ميذارم ... خودم همه اونچيزايي كه از دست دادي بهت برميگردونم

برميگردوني بابا ؟ چي ؟ كدومشون رو ؟ كدومشون قابل برگشته ؟ دخترانگيم ؟ ... مهر غليظ بيوه گيم ؟ ... آبروي به حراج رفته

ام ؟ ... معصوميت به چالش كشيده شده ام ؟ ... حرف و حديثاي پشت سرم ... كدوم زخم رو ميتوني مرهم بذاري ؟ برو بابا ... برو

« ... ... برو و وقتي براي هر كدوم اينا مرهم پيدا كردي برگرد

بابا رفت ... ها كه ديگه ممنوعيتي براي پا گذاشتنم به اون دخمه تنگ و تاريك ندارم ... ولي ... هر چه ميكنم دلم رو رضا بدم به

برگشت به آغوش باز خانوده ... بازم ميبينم خانواده ما به هر چه شبيه بود جز خانواده ... ماما ديگه ممنوعيتي براي ديدن من نداره

... ولي از بس خاله زخم زبون ميزنه و جز و ولز بالا پايينش رو در مياره ، بازم كنارم نيست ... خونه خاله خوبه ولي ... با اينكه خطر

حاجي مقدم با اون برگهاي برنده اي كه تو دست دارم كمتر از هر موقع ديگه ست و ديگه تهديدي اونچنان كه بود ، زندگي ساكت

و آرومشون رو دچار تشنج نميكنه ... بازم دلم باهام يكي نيست كه بيش از اين اسباب زحمتشون باشم ... مدتيه مثل پشه رو مخ

حاجي شايسته ام كه يه جاي خوب برام پيدا كنه ... دوست دارم مستقل بشم و طعم خوش استقلال رو به حلاوت و شيريني توي

رگهام جاري كنم ... جنسيت بچه ام از همون آزمايش مشخص شده ... يه پسر ... وجود اين پسر ميتونه سايه اي شوم از مقدمها رو

براي هميشه رو زندگيم سفت و محكم نگه داره ...

از داشتنش ، دلچركين نيستم ... ولي ، خوشبخت و خوشحال هم نيستم ... نميدونم حس مادري چيه ، نميدونم چون حسش نكردم

براي ، « هست » ... تموم كوبشهاي زير پوست شيكمم ، تموم اون حجم افزاينده ، هر لحظه بهم ياد آوري ميكنه كه هست ... اين

من ، فقط يه كلمه نيست ... معني و مفهمومش عميقترين و پر مفهموم ترين كلمه ايه كه تا بحال ديدم و شنيدم و حس كردم ... اين

يعني من بايد تلاش كنم ، نه براي خودم ، براي يكي ديگه ، از خودم ... اين يعني ، من روزي روزگاري هم نفس مردي به بيغيرتي

رضا بودم ... اين يعني جزئي از مقدمها كه من بايد به خواست و رضايت قلبي و با جون و دل ازش محافظت كنم ... اين يعني خطر

همشيه و همه جا تهديدم ميكنه ... سايه اي سنگين كه هميشه سنگينيش گردنم رو بدرد مياره و چه بسا كه بشكنه ... اين يعني

امروز من گرو فردا و فرداي من گرو طبع و منيت مقدمهاست ... خوب ميدونم يه روزي ، روزگاري ... باز هم مثل اين چند مدت

گذشته و اين بار براي داشتن اين نبض تپنده ، بايد به جنگي تن به تن و فرساينده با مقدمها برم ... وقتي كه از رنگ و رو افتادم و

تب عاشقي حاجي مقدم سرد شد و يادش اومد نوه اي هم داره ... فكر كردن به همون فرداها ، كافيه تا جسم و روحم رو به تحليل

ببره ...

تموم زورم و فشار اين روزهام ، روي حاجي شايسته ، به اينجا رسيده كه قبل از ارديبهشت جايي رو برام پيدا ميكنه تا از هر نظر

آسوده و راحت ، با امنيت كامل ، به زندگي با پسرم ادامه بدم ... از ذوق داشتن خونه زندگي اي كه حاجي قولش رو بهم داده ،

سخت و پر اشتياق زحمت ميكشم ... الان ديگه سنگ صبوري دارم كه دردم رو راحت و بي تنش براش بگم و همدرديشو بدون

احساس حقارت به دل بگيرم و بغضم رو باز كنم و اشكم و بي خجالت براش روونه كنم ... يه حس دوست داشته شدن و مهم بودن

، بازم شكر ...

يكي دو هفته قبل از عيد ، دختر و خانوم حاجي ، بدون خبر قبلي ، اومدن دفتر ... با اينكه براي بار اولي بود كه اون دوتا رو ميديدم

، ولي برق نگاهي آشنا تو چشماي حاج خانوم بود كه نميدونم از كجا و براي چه به چشمم آشنا ميومد ... بر خلاف اونچه انتظار

داشتم ، خانوم حاجي ، يه زن امروزي و با حجابي باز بود ... اصلا فكرش رو هم نميكردم كه حاج خانوم حاج خانومي كه ورد زبون

حاجي شايسته بود ، اين خانوم ترگل ورگلي باشه كه ميبينم ...

شباهت بي حد و حصري به مهندس داشت ، يا درواقع بايد بگم اين مهندس بود كه قيافه مامانش رو به ارث برده بود ... ولي

برخلاف قيافه اي كه از مادرش به ارث برده بود ، يه جو اخلاق خوب و خانومانه و خوش مشرب مادر بهش ارث نرسيده بود ...

زني قد بلند و چهارشونه ، با مو هايي بلوند كرده و چشمهايي درشت عسلي رنگ كه از شدت عسلي بودن ، بيشتر به زردي ميزد با

رگه هايي كه معلوم نبود سبزه يا قهوه اي ... ابروهايي پر كه هنوز هم پيوند داشت ... چونه اي گرد و دندونهاي رديف و سفيد ...

موهايي صاف و ضخيم كه مشخص بود به زور و اجبار به رنگ بلوند دراومده ... بيني اي يوناني بلند و خوش تراش با نوكي نه

چندان گرد ... و نه چندان نوك تيز ... گونه هايي برجسته كه تنها فرق ميون ته چهره اش با مهندس ، همون اخم عجين شده با

چهره مهندس بود و مژه هاي بلند و تاب برداشته حاج خانوم ... انگشتهايي كشيده و قامتي بلند با پاهايي كشيده ... كفش پاشنه

تخت خانومانه و مانتويي خوش دوخت و خوش تن ... كه كشيدگي اندامش رو بيشتر به چشم مي آورد ... لبهايي خوش فرم كه

لحظه اي لبخند از روشون برچيده نميشد ... ناخنهايي حالت دار ... روسري اي به جنس ابريشم ، ساده با زمينه اي مشكي براق و

دو گل بزرگ اركيده و گلايول به رنگ سرخابي و پوست پيازي نقش بسته بر زمينه مشكي ... و دختر حاجي كه الحق دختر حاجي

بود ... با چهره اي از حاجي به ارث برده ... صورتي پهن ، لب و دهني سرخ رنگ و غنچه ، دماغي بلند و خوش فرم ... پيشاني فراخ

با دو خط موازي افقي روي اون ، چشمهاي ميشي ، قد متوسط ... خوش پوش و خوش چهره ، با صلابتي عيان توي رفتارش ... خانوم

و با شخصيت ... چهره اي قاب گرفته شده توي چادري مشكي و خوش نقش و نگار ... برام جاي تعجب داشت ... نميدونم بر

حسب سختگيريهاي حاجي بود ، يا از روي عشق و علاقه كه چهره خوش فرم و با طراوتش رو در قابي مشكي از چادر به رخ

ميكشوند ...

حاج خانوم خودش رو سارا معرفي كرد و دخترش رو افشيد ... رفتاري بي نهايت خودموني و بي رنگ و ريا داشتن ... ولي اونچه كه

ذهن منو به خودش مشغول كرد ... مهربوني و صميميت غير عادي اونها در برخورد با من بود ... مشخص بود كه حاجي قبلا زياد

اسم من رو جلوي اونها به زبون آورده ... حاج خانوم بينهايت اصرار كرد تا در ايام تعطيلات عيد به خونه اونها هم سر بزنم و

اوقاتي رو با اونها بگذرونم ... اگه پاي مهندس توي اون خونه باز نبود ، امكان نداشت در قبول دعوتشون ترديدي نشون بدم ... ولي

خوب ... اينهمه جز و ولز شدن توي محيط بسته شركت برام كافي بود و نيازي نداشتم كه طعم تلخ و جهنمي اخلاقش رو در

محيطي بيشتر از اينجا هم تحمل كنم ... در مقابل اصرار و پافشاري اونها ، جوابي ضمني دادم و موكولش كردم به فرداهاي آتي ...

به قول معروف ، دور از شتر بخواب و خواب آشفته نبين ... مخصوصا با برخورد خوب و عيدي بي سابقه اي كه آخر سال به

هميديگه داديم ...

آخر سال ... طبق اونچه شنيدم ... مطابق روال هر ساله ، حاجي شايسته ، براي سر و سامون دادن به وضعيت كارهاي در دست

اقدامش ، دائما در سفر بود ... اراك ، خوزستان ، تبريز ، اصفهان ... تموم كارهاي داخل شهري هم قائدتا به عهده من ... حجم كارم

سنگين بود و توقعات همچنان بالا ... مخصوصا با اين اخلاق گند مهندس كه روز به روز سعي ميكرد فشار كارم رو زيادتر و زيادتر

كنه ...

من نميدونم اين اصلا تا حالا زن باردار به چشم ديده ؟ اصلا دركي از اين موقعيت داره ؟ تموم اونچه كه نصيب من از قدرت

ادراكش ميشه ، اُردها و فشارهاي بيشتر كاريه ... خدا رو شكر كه حاجي پيش دستي كرد و كليد اتاق رو بهم داد ... قبلا كه حاجي

بود ، وقت نهار رو ميتونستم از شدت فشارهايي كه به جسم و جونم وارد ميشد ، كم كنم و ساعتي رو بي دغدغه روي كاناپه كنج

اتاق استراحت كنم ... ولي از موقعي كه حاجي رفته ، عمدا و كاملا محسوس ، ساعت استراحتم رو به دهنم زهرمار كرده بود ...

نميدونم ميتونه درك كنه كه وقتي با اين وضعيت ، با اين حجم بزرگ دردي كه توي كمر و پهلوهام ميپيچيد ، وقتي به سختي

خودم رو روي كاناپه مچاله ميكنم ، چقدر بلند شدن و خروج از اين حالت سخته ؟ حتما ميدونست ... براي همين هم سعي ميكرد

توي ساعت استراحتم ... بارها و بارها با اين وضعيت ، براي بهونه هاي الكي و كارهاي بي مورد و بي ضرورت ، بلندم كنه ... با تقه

هاي وحشيانه و پر صدايي كه به در اتاق ميكوبيد ...

با اينكه درك وضعيت من براي كسي سخت نيست و ساعت استراحت كارمندان اصلا جزو ساعت كاري محاسبه نميشه و من دليلي

براي جوابگويي به بهانه هاي ابلهانه اش نداشتم ، باز هم دست از سرم برنميداشت و دائما اين يه ساعت رو به كامم زهر ميكرد ...

آخر سال رو هم با دعوايي جانانه به اتمام رسوند ... با انتظارات بي جا ... زور گويي ، اجبار در قبول دستورات و مشغله هايي خارج

از حيطه كاريم ... درسته كه اين كارها در قلمرو مدرك تحصيلي من بود ... ولي اونچه مسلم بود و به عمد بهش بهايي نميداد ، اين

نكته بود كه كار من توي اون شركت ، رسيدگي به كارهاي حسابداريه نه كارهايي مثل كنترل پروژه و آسيب شناسي و خوردگي

مواد ... نقشه هايي كه به آب خوردني برام قابل ترسيم بود ، ولي به من ربطي نداشت ... در واقع و مخلص كلام اينكه ، تموم اين

كارهايي كه در نبود حاجي ، به من تحميل ميكرد ، همه و همه جزو حيطه كاري اون و از وظايف خودش بود ... پر مسلم بود كه

وقتش رو به يللي و تللي و بي مسئوليتي ميگذرونه و كم كاري خودش رو با فشار بيشتر به من جبران ميكنه ... اين از صداهاي

قهقهه مانندي كه گاه و بيگاه از درز اتاقش بيرون ميزد و دوستاني رنگارنگ كه در نبود حاجي فرصت عرض اندام پيدا كرده بودند

... وب گرديهايي كه به چشم ميديدم و صداي سازي كه گاهي در ساعات پاياني روز در حيني كه اكثر كارمندان شركت به خونه

رفته و من با حجم عظيمي از كارها رو توي دفتر تنها گذاشته بودند ... البته به استثناي مهندس كه اصولا بود و نبودش توي شركت

توفيري نداشت و مسئوليتي رو براي خودش قائل نميشد ... گاهي كه مجبور به گرفتن امضايي يا پرينت برگه اي ميشدم و ناچار از

به صدا در آوردن در اتاقش ، خيلي راحت ميفهميدم كه عمدا سعي ميكنه بي مسئوليتي خودش رو در قبال شركت به گوش من

برسونه و من پيامش رو از بي تكليف بودنش در هنگام چت كردن و وب دادن به دخترهاي رنگارنگ ميگرفتم و گاهي با صداهايي

كه نامفهموم از در اتاق به بيرون درز ميكرد و نشون از صحبت كردن و ويس ميلاش داشت ... پيامش خيلي واضح به گوشم

ميرسيد : به تو ربطي نداره و اصولا تو عددي نيستي كه من در مقابلت كمي شرم داشته باشم يا مسئوليت بپذيرم ... چندين و چند

بار دستم روي شماره گير تلفن رفت و قصد كردم گزارش اين همه فشار و فرصت طلبي رو به حاجي بدم ، ولي هر بار پشيمون

ميشدم و درمونده تر ... ميدونستم كه با كوچكترين گوشزدي به حاجي ، دنيا رو برام بصورت جهنم سه بعدي ترسيم ميكنه و

همين يه ذره حرمتي هم كه بينمون مونده ، دود ميشه و به هوا ميره ... سعي كردم به حرفا و نصيحتهاي حاجي گوش بدم و كمتر

اجازه برخورد خصمانه رو از جانب خودم صادر كنم ... ولي اين آخريها ، ديگه واقعا در حد و گنجايش ظرفيتم نبود ... اونهم سوء

استفاده از موقعيتي كه حاجي بهم داده بود ...

خوب من حسابدار بودم و تموم خرده ريزها و مبالغي كه از بانك به عنوان تنخواه برميداشتم ، فقط در حد مساعده كاركنان و

خرجهاي ضروري و خرده ريزهاي مايحتاج كارگاه بود و اونچه مسلم بود ، اجازه برداشت بيش از اين مبلغ رو به هيچ وجه در

حيطه اختيارات خودم نميدونستم ... درسته كه رشته تحصيليم حسابداري نبود ، ولي با اين حال ، در طول اين مدت كمي كه به اين

كار مشغول بودم ، تجربه اي در اين مورد بدست آورده بودم و در مقابل درخواستهاي نه چندان محترمانه و معقولانه اش براي

برداشت از حساب ، از اونجايي كه به هيچ عنوان سياهه اي از اقلام مورد نيازش رو در اختيارم نميگذاشت تا با توجه به اونها چك

امضاء شده تحويلش بدم ، براي من مسئوليت داشت و هر بار كه با اُرد و دستور يه برگ چك امضاء شده بي مبلغ ازم ميخواست ،

محترمانه دست رد به سينه اش ميزدم و بهش يادآوري ميكردم كه تنها با اجازه حاجي ، اونهم در مبالغي كه مشخصه و مورد تاييد

حاجي هست ، چك صادر ميكنم ... و همين حرف كافي بود تا ذره ذره حرمتهاي ميون ما آب شه و چيزي ازش نمونه و هر بار اين

او بود كه با حالتي شاكي و طلبكار با همراه حاجي تماس ميگرفت و شكايتهايي بلند و بالا از من به حاجي تحويل ميداد و كم

كاريهايي رو بهم نسبت ميداد و هر بار هم حاجي رو متقاعد ، و با قيافه اي پيروز ، بنا به دستور حاجي ، منو مجبور به صدور چكي

بدون مبلغ در وجه خودش ميكرد ... نميدونم چه قصد و نيتي از اين كار داشت ولي به هر حال هر بار باز هم من همون واكنش رو

بروز ميدادم تا اون روز كه در مقابل اصرارش بازم پافشاري كردم و از كوره در رفت و هر چي هم سعي كرد با حاجي تماس بگيره

و روش قبل رو در پيش بگيره ... موبايل حاجي در دسترس نبود و همين جري ترش كرد و هر چي از دهنش دراومد ، نثار من

بيچاره ... بازم جاي شكر داشت كه هيچ ناظر و شاهدي در اين برخورد خشن و غير دوستانه نبود و بنا به اقتضاي آخر سال و

سنگيني حجم كارها ، مجبور بودم ساعاتي رو بدون حضور مابقي كارمندها توي دفتر بگذرونم و از قضا اون روز ، در كمال

بدشانسي ، خورده بودم به تور اين مهندس هيچي نفهم ...

فكر كنم اگه روش ميشد ، يه فصل هم كتك جانانه نوش كرده بودم كه خدا رو شكر ، كار به زد و خورد نكشيد و ماجرا با كوتاه

اومدن كينه توزانه مهندس ختم به ناكجا آباد شد ...

اينم از ختم اتفاقاي ريز و درشت و خوش و ناخوش روزهاي پاياني سال كه احساساتي ضد و نقيض ، از خوشي و ناخوشي ، ترس و

دلهره و اضطراب و كينه همه و همه به رو به جونم انداخت تا تموم شد ... يكي از سالهاي پر حادثه زندگيم تموم شد و پا به سالي

نوتر با حوادثي به مراتب غير قابل پيشبيني تر گذاشتم ...

در طول چند روز تعطيلي ايام عيد ، كه مثل برق و باد گذشت ، با پادرميوني و ي مصرانه و تند تند خاله و شوهر خاله و حتي

نويد ، دو سه باري بابا و مامان براي ديدنم به خونه خاله اومدن ... هر چند از طرز برخورد مامان با خاله به راحتي ميشد حدس زد

كه حداقل ماما راضي به اومدن به اينجا نبوده ، هرچند براي خاله موقعيت خوبي بود كه دق دلش رو سر ماماي بيچاره خالي كنه ...

گهگاهي لج و لجبازيهاي حسودانه و كودكانه اشون خنده رو به لبهاي ما بچه ها مياورد و گاهي حس خورد شدگي كه به ماما از اين

» : برخوردهاي هميشگي دست ميداد ، عذاب وجداني گريبونم رو ميگرفت و حالم اساسي بد ميشد ... دائم با خودم زمزمه ميكنم

ولي بازم دلم راضي به همراه شدن و « ؟ كافي نيست ؟ اين يه تنبيهه ؟ تنبيه براي پدر و مادرم ؟ اگه تنبيهه بازم بس نيست

برگشتن توي اون دخمه تيره و تار نميشد ... بازم بايد صبر كنم ... چيزي كه ماما عقيده داره من ندارم و من خودم بشدت بهش

عقيده دارم و ميدونم كه اگه صبري نبود ، يحتمل تا امروز روز ، اثري از آثار من نمونده بود ...

بابا هر چه كرد متقاعدم كنه و از خطرات احتمالي زندگي به تنهايي برام بگه ، مودبانه و سرد ، حرفش رو رد كردم و نصيحتهاش

رو از گوشم بيرون كردم ... ولي اين ميون اخلاق ماما جاي سوال بيشتري برام داشت كه گرچه مثل هميشه ، مستقيم ازم حمايت

نميكرد ، ولي همين اظهار نظر نكردنش يعني اعلام رضايت ضمني اون از اين جدايي و تنها زندگي كردن ... هر چي توي ديدارهاي

اخير ، به مامان فشار آوردم برام پرده از راز آشنايي با حاجي شايسته برداره ، فقط با انكارش روبرو شدم و ايما و اشاره اش كه

جلو خاله و بابا بيشتر از اين حرف رو كش ندم ... كنجكاويم بيش از پي

دعوتها

تحريك شد ولي باز چشماي جستجوگر خاله و اشتياق

بابا براي سر درآوردن از بحث ميون ما باعث شد دندون رو جيگر بذارم ..

از طرف ديگه ، بابا خيلي سعي كرد بهم نزديك بشه و تا ميتونه كم كاريهاي گذشته اش رو جبران كنه ، ولي من ديگه دختر

نابالغي نبودم كه دل به نوازشهاي پدرونه بسپارم و با يه بابا جون قربونت برم گوشام مخملي شه ...

با جديت تمام بين همه ي جمع اعلام كردم كه تا پونزده بيست روز ديگه ، مستقل ميشم و ختم كلام ... بماند از قشقرقي كه خاله

اونشب راه انداخت و تلاشش براي مايوس و پشيمون كردنم ... و دخترهاي خاله كه اونشب بي شك اين تخطئه براشون بوجود

اومده بود كه امشب ، شب آخر اقامت من توي اون خونه است و همين باعث شده بود كه مثل دو تا جوجه تازه سر از تخم

درآورده با چشمهايي خيس و مژه هايي فرخورده ، التماس آميز و گريون ازم بخوان توي تصميمم تجديد نظر كنم و از رفتن چشم

پوشي ... دلم براي دسته گلاي خاله ام سوخت ... چقدر اين دو دختر خوب بودن و قانع ... نسرين با اينكه صبور تر و خوددار تر از

نسترن بود ، ولي در كنترل احساساتش بشدت ناتوان و همين عاملي شده بود براي گريه هاي مداومش و نسترن كه به جاي گريه

و زاري همپاي نسرين ، درسته منو قورت داد و تا ميتونست با چشماي خيس ناسزا بارم ميكرد كه نرم ... مگه ميشد ؟ حس ميكنم

زمان براي من متوقف شده ... متوقف شده و در جايي در ايستگاهي خلوت ايستاده تا خودم رو بهش برسونم ... فكر ميكنم اگه

تعجيل به خرج ندم ، توي آخرين ايستگاه بازميمونم و ديگه راهي براي عوض كردن سرنوشتم نميمونه ... بايد ميرفتم ... ميرفتم

به هر قيمتي كه بود ...

ايام بعد از تعطيلات عيد ، اولين روزهاي حضور توي شركت ، بدون حضور حاجي ، به سختي و با مرارت به سر رسيد ... درسته كه

مهندس بعد از دعواي آخر يه خورده آتيشش خوابيده بود و زياد باهام سرشاخ نميشد ، ولي خوب ، همين بلاتكليفي ، بخصوص كه

الان همه از سوا شدنم از خونواده خاله و مستقل شدنم با خبر شده بودن و من فكر ميكردم هر يه روز تاخير ، برابره با دامن زدن

به حس ناتواني من و تزلزلم از انتخاب اين راه ... و اين حس منو وا ميداشت هر روز دو سه بار با موبايل حاجي شايسته تماس

بگيرم و توي گوشي پچ پچ كنم و قاعدتا شاخكاي مهندس رو هم تيزتر كنم ، تا جايي كه ديگه رو دربايستي رو كامل كنار گذاشت

خانوم ، لطف كنين توي ساعات خلوتي شركت ، الي الخصوص حالا كه خانم حميدي » : و شرم رو خورد و حيا رو قي كرد و گفت

هم مرخصي تشريف داره ، به جاي نشستن توي اون سنگر ، بفرمايين سر جاي خانوم حميدي بشينين و توي اتاق خودتون نرين ...

و به دنبال اين تصميم ، خودش هم در « ... درست نيست هر كي از در وارد بشه با شركت سوت و كور و خالي رو برو بشه

سنگرش رو باز كرد و بست نشست تو ديدرس من و بپاي من شد ...

درسته كه از نظر عقلي ، حق با اون بود و صحبتاش معقول ، ولي براي مني كه توي اين مدت از خودم هم بهتر شناخته بودمش ،

سخت نبود پي بردن به نيت درونيش ... و اين از غافلگيريهاش زمان پچ پچ هاي من با حاجي مشخص بود و حتي گاهي به جاي

اينكه سر زده بالاي سرم ظاهر بشه كه مچم رو بگيره و از متن حرفامون باخبر بشه ، پا رو فراتر ميذاشت و گوشي رو حين صحبتم

بلند ميكرد و ثانيه هايي بي وقفه و بي صدا به متن مكالمات منو حاجي گوش ميداد ... كم كم اين خاله زنك بازيهاش روي اعصابم

ميرفت و حتي بيشتر از اون اونقدر نرونهاي عصبيم رو به چالش ميكشيد كه مجبور ميشدم برخورد مستقيمي باهاش داشته باشم ...

يكي دو باري هم به محض مطلع شدن از اين كار زشت و خبيثانه اش ، بدون در نظر گرفتن يه جفت گوش اونور خط كه به عنوان

مهندس جون اوني كه » : شخص ثالث صداي ما رو داشت ، از همون گوشي تلفن تيكه اي بارش ميكردم و بهش حالي ميكردم كه

ها كه گوشامون درازه ، ولي باور كن اين بل بودن ربطي » : اونم كم نميارود و همونجوري جواب ميداد « فكر ميكني منم ، خودتي

بين اين مكالمات متشنج و ملتهب هر روزه ميون من و مهندس ، اين ، اون گوش سوم بود « ... به خر بودن نداره ، فقط ارث حاجيه

كه ميشنيد و ريز ريز به اين بحثهاي بچگونه ما ميخنديد و سعي ميكرد ميانه رو بگيره و از راه دور ، جلوي خشم دو اژدهاي

آتشين رو سد آب ببنده ... گاهي با نصيحت كردنهاي پدرانه ، گاهي با تيكه و كنايه و گاهي هم با توپ و تشرهاي رياست مابانه ...

بالاخره بعد از كلي استفاده از اهرمهاي فشار و به صلابه كشوندن اعصاب حاجي بيچاره ، نتيجه اينهمه پافشاريمو ديدم و در آخر

اين من بودم كه پيروز ميدان شدم ... حاجي كه قصد داشت سفر كاري – تفريحي خودش رو بيش از اينها ادامه بده ، مجبور شد تن

به لجاجت من بده و مثل هميشه دستم رو بگيره ... درسته كه حالا ميتونستم از كمك بابا هم برخوردار بشم ، ولي براي اثبات

توانايي پوشالي و خيالي خودم ، سماجت به خرج ميدادم و سعي ميكردم كمكهاي بابا رو با تموم توان پس بزنم ... هنوز دلچركين

بودم و گذشته سياه و ننگين خودم رو دستپخت شلم شورباي بابا ميدونستم ... دوست نداشتم زياد تحت تاثير تعريفها و متلكهاي

خاله درمورد تفاوت فاحش گذشته و حال بابا قرار بگيرم ... بهرحال اون پدرم بود ، ولي ، از طرف ديگه هم نميتونم منكر تموم اين

بلاهايي كه بر سرم نازل شده و همه و همه اش بازتاب تمام نماي همين تغييرات فاحش بابا بود بشم ... اگه اون اينهمه تغيير

نميكرد و از شهيد و حميد و سعيد سه اژدهاي غول پيكر نميساخت ... اگه اون تن به بازي كثيف قدرت مابين سه قطب قدرتي

افراها با تك قطب پر قدرت مقدم نميداد ، الان هم حال روز من ايني نبود كه هستم ... اگه اون اين بازي كثيف رو از ابتدا ، با محو

كردن و خرد كردن سامان و خانواده اش شروع نميكرد ، الان منم براي خودم عشقي داشتم و خونه اي باصفا ... اگه اون ... هي

شري ! از اين همه اما و اگه ها بگذر كه راه جديد تو سواي تموم راههاي گذشته است ... مسيري نامرئي رو به جلو ... بدون كمك

افراها ... توي اين مسير ، نميخوام از خاله و نويد هم كمكي بگيرم ... دستهاي هميشه دراز شده نويد به جلوي چشمام ، مثل

ريسموني چرب ميمونه كه اطميناني به استحكام و جديتش در نگه داشتنم نميبينم ... چه بسا فردايي از فرداها ، همين طناب ، به

دور گردنم پيچيده بشه و از من نسخه اي دوم براي ترور شخصيتي به خاله بده ، اونم نه ماما كه اينبار سيبل اصلي نشون گيري

خود من باشم ... نميخوام منفي بافي كنم ... نميخوام نمك بخورم و نمك دون بشكنم ... نميخوام منكر درهاي باز خونه خاله ، اونم

وقتيكه همه درها بروم بسته بود بشم ... ولي ، ريسك هم نميخوام كرده باشم ... رفتار اين دو خواهر هميشه حس منت پذيري منو

تحت تاثير قرار داده و باعث شده تا قيام قيامت ، به اينجور كمك ها و دلسوزيها ، به چشمي خصمانه و غير مطمئن نگاه كنم ...

دوست دارم آينده ام رو با سربلندي بسازم ... سري افراشته كه تموم سرسپردگيها و بندگيها و حقارتهاي پيشين رو از خاطرم ببره

... ها كه اين بدبيني گاهي درمورد حاجي شايسته هم صدق ميكنه ولي خوب ... از قديم گفتن منت صد پشت غريبه رو بكش و زير

بار يه آشنا نرو ... همين عقيده منو واداشته تا با كمال پررويي و با جسارت تموم ، روز و شب حاجي رو بهش حروم كنم و دنيا رو با

طعمي تلخ به حلقومش فرو كنم و ميخ بشم روي اعصابش ، تا كارم رو راه بندازه و كمكم كنه تا استقلال نداشته ام رو چون حقي

ذاتي بدست بيارم ... هرچند ميدونم هرگز ... هرگز ... اين اظهار لطفها و اين كمكهاي حمايتگرانه رو نميتونم براش جبران كنم ...

ولي سواي از بار منتي كه دم به دم ، حاجي ، به دوشم هر لحظه سنگين ترش ميكنه ، همين كه گهگاهي با ظرافت توي پر مهندس

ميزنه و مسائل مربوط به من رو با جديت دنبال ميكنه ، حس خوبي بهم ميده ... حس پدري كه دخترشو بيشتر از پسر اخمو و بد

قلقش دوست داره و اين خوشحالم ميكنه ...

شيكمم از اون حالتي صافي خارج شده و به راحتي تو چشم ميزنه و خودش رو به رخ ميكشه ... از به معرض نمايش دراوردنش

جلوي همه و بيشتر از همه مهندس شرمنده و خجالت زده هستم ... اين احساس ، صددرصد برميگرده به همون طرز نگاه كردن

زشت و پر تحقير مهندس به برجستگي روي شكمم ... جوريكه گاهي دچاره شبهه ميشم و سعي ميكنم به گناه نكرده خودم واقف

بشم و براي توجيحش پيش خودم ، دليل و برهان بيارم ... فكر ميكنم ، نوع نگاه مهندس به شيكم من ، هيچ فرقي با نوع نگاه

حاجي مقدم به اون نداره ... تنها تفاوتش در نيت اونهاست ، ولي نوع نگاه ، از يه جنسه ... هر دو پر تحقير و بدبين ... هر دو با حس

القاي كلمه زشت و ننگ آور حروم زاده ...

حس خيلي بديه ... چوب گناه نكرده رو خوردن ، بد دردي داره ... گاهي دلم ميخواد از اين حجم برجسته روي شيكمم متنفر بشم

، ولي در كمال تعجب ، ميبينم ، اون حس بيتفاوتي اوليه من در مقابل اين نبض تپنده پر كوبش ، رفته رفته كمرنگ و كمرنگ تر

شده و با شگفتي تمام به اين نتيجه ميرسم كه دچار گردشي صد و هشتاد درجه اي شده و جديدا ، حس مالكيتي شديد همراه با

علاقه رو بهم تزريق ميكنه ... با هر كوبشش ، دلهره اي گنگ به دلم چنگ ميزنه و قلبم رو از احساسات بد خالي ميكنه و توي تهي

اين فضا ، به دنبال علاقه اي عميق و بي بديل ميگرده ... فكر ميكنم دارم عاشق ميشم ... عشقي بي نياز از معشوق ... عشقي توصيف

نكردني ... عاشق موجودي كه موجوديتش از توست و حس خوب عاشقي رو ضربان به ضربان ، به دهليز سرد و خاموش قلبم

پمپاژ ميكنه ... تازه تازه دارم درك ميكنم ... من كه عاشق نبودم ؟! ... قديما ... شيطنتها ... خواهشها و نيازها ... سامان ، رضا ... همه

اونهايي كه فكر ميكردم روزي روزگاري در گذشته سهمي از عشق رو از دلم چنگ زده بودن و به يغما برده بودن ، هيچ كدوم

عشق نبودن ... عشق ، همين نبض تپنده پر كوبش زير پوست كشيده و برجسته تن منه ... همه ي عشق ...

فشارهاي عصبي و استرس زايي كه به تن و روحم چنگ ميزنه ، يه كوبش اين نبض تپنده ست كه مثل گلبولي سفيد به جنگ

باهاشون ميره و با تن و بدني كوچيك و نامرئي ، همه اونها رو از وجودم پاك ميكنه و انرژي اي مضاعف بهم ميبخشه ... حال و روز

ورزشكار دوپينگي رو دارم كه قدرت لايزالي براي شكست تموم حريفها رو در خودش يه جا داره ... يه كوبش كم جونش كافيه تا

همه ي عناصر قدرت زاي عالم رو به زير پوستم دعوت كنه و از رويارويي با تمومشون سربلند بيرون بياد ... راه من پيدا شده ...

عاشقي كردن و در راه عشق فنا شدن ... فرقي نميكنه اين عشق يه مقدم باشه ... مهم اينه كه از منه ... مهم اينه كه موجوديتش

وابسته به وجود منه ... كسي نميتونه براش عشوه گري كنه و با عشوه عشقشو از من بگيره ... كسي نميتونه جاي منو براي اون پر

كنه ... كسي نميتونه با تهديد اونو از من دور كنه ... چرا كه اون خود منيت منه ...

برام مهم نيست ، ديگه برام مهم نيست ... چه نگاه كثيف و هرزه حاجي مقدم ، چه نگاه كثيف و پر تحقير مهندس ... مهم حس

عشقيه كه توي وجود من جوونه زده و من به هيچ كس اجازه تصاحبش رو نخواهم داد ... حتي همين الان كه مهندس باز هم با

پوزخندي زشت با نگاهي از بالا به پايين هيكلم و بلعكس از پايين به بالا سعي ميكنه عشقو كمرنگ كنه ... من اين اجازه رو بهش

مهندس ، لطفا هر كاري غير از كارهاي مربوط » : نميدم و براي اينكه اين اجازه رو بهش ندم بهتره تا ديالوگم رو بكوبم به سرش

به حسابداري با من دارين ، لطف كنين و خودتون تشريف بيارين و البته با اجازه ورودي كه بهتون ميدم ، خواهشتون رو با من

درميون بذارين ... نميشه كه هر دم به دقيقه ، وقت و بي وقت ، با بهونه و بي بهونه منو احضار كنين و مثل چوب الف جلوتون علَمم

كنين و اُرد بدين ... ميدونين كه دارم بهتون لطف ميكنم و خارج از برنامه كم كاريهاي شما رو در خصوص مسئوليتهاتون توي

چهره به خون « ... شركت ، جبران ميكنم ... پس لطفا از اين به بعد از حسن نيت من سوء استفاده نكنين و به من دستور ندين

نشسته و دم بريده شده مهندس ، به گلبول سفيد ريشه زده در وجودم انرژِي داد و باز هم منو از پذيرش شكست خونابه ي

مترشح شده از زخمهاي حقارت ايمن كرد ... احساس لذت ميكنم از خودم ... ولي مهندس پا پس نميكشه و باز هم ميخواد توي

اين جنگ تن به تن شانس خودش رو امتحان كنه ، براي همينه كه راه و بيراه دستور ميده و ايرادهاي بني اسرائيلي از پرونده هاي

مالي ميگيره و از همه بدتر لجاجتيه كه به خرج ميده ... دقيقا پشت سرم صداي گامهاي پر خشمش رو ميشنوم و دري كه چنان با

فشار بي در زدن و بي اجازه باز ميكنه كه محكم به پشتم ميخوره و دردي به كمرم ميندازه ... صدايي دورگه از خشم و پر غيظ و

اين تو » « اين چه طرز وارد شدنه ؟ خوبه همين الان بهتون هشدار دادم در نزده به اتاق من وارد نشين » ... حالتي طلبكار و پر مدعا

نيستي كه بايد دستور بده ... اينجا ملك شش دانگ و شخصي سركار عليه نيست كه من بي اجازه واردش نشم ... من حاجي نيستم

كه ليلي به لالاي يه زن لوس و بي چاك دهن بذارم ... بهتره لوس بازيهاتون رو محدود كنين به روابطتون با حاجي ... شماها ، با هر

جفتتون هستم ... تو گوش تو يكي بره ، بهتره خودت هم به اون حاجي حالي كني ... من وارد بازي كثيف ميون شما دوتا نميشم ...

انگشتش رو تهديد آميز « ... مفهوم ؟ در ضمن ... اين اوراق مناقصه رو فقط تا پس فردا فرصت دارين روبراه كنين و تحويل بدين

حواست باشه ، فكر خاله زنك » : به سمت صورتم توي هوا چرخ داد و بي توجه به دهن باز مونده و حالت هستيريك من ادامه داد

دوباره از ولومش كم كرد و به تته پته « ... بازي هم به ذهنت خطور نكنه ... وگرنه ... به ولاي علي ... به مولا قسم ، من ميدونم و تو

در ضمن ... اين مناقصه ... مربوط به قبل از عيده ... قبل از سفر حاجي ، حاجي داده » : افتاد و يه چين از گره كور ابروهاش باز شد

بود تمومش كنم كه منم بخاطر مشغله زياد نتونستم روش كار كنم ... فرصت چنداني نداره بهتره خيلي سريع اقدام كني ، قبل از

با پوزخندي « ... اينكه مهلتش خاتمه پيدا كنه ... يادت باشه ... چغلي اين يكي رو هم به حاجي نميكني كه نخود چي كشمش بگيري

، منو توي همون حالت بهت و ناباوري به حال خودم گذاشت و با حركتي شتاب زده در رو بهم كوبيد ...

از صداي تند برخورد در با چارچوب ، رعشه اي به بدنم افتاد كه از زمان و مكانِ جايي توي برهوت بيرونم آورد و انداختم وسط

اتاقم توي دفتر شركت ... منظورش چي بود ؟ نكنه ؟ نكنه ؟ ... خشمي ، از فكر خطور كرده به ش ، تموم وجودم رو در برگرفت ..

طاقتم تموم شد ... چرخي به عقب زدم و در اتاق رو باز كردم و دقيقا مثل خودش ، در رو با صداي گوش خراش به ديوار پشتش

ببين جوجه مهندس ، من با اون باباي پير و » : كوبوندم و با صورتي به خون نشسته و چشمهايي آتشين رو در روش قرار گرفتم

زهوار در رفته ات ، هيچ صنمي ندارم ... بار آخرت باشه به خودت جرات ميديد و به من تهمت ميزني ... تو كه هيچ ... شاخ تر از

ببين خانوم تيتيش ... بهتره براي من يكي بازي در نياري ... اين تياترايي كه تو امروز از خودت درمياري ، » « ... تو رو هم شيكوندم

ما توي زندگي قبليون واحداشو پاس كرديم و مدركش و به خاك داديم ... حواست باشه جلوي كي ايستادي و دمتو به دم كي گره

ميزني ... نگاه به اين حالت خفته ام نكن ... نعره بكشم ، روحت مستاجر اون دنيا ميشه ... حاليت هست يا نيست ... اگه پشتت به

تو حق نداري علنا به من توهين كني ... حق نداري بهم تهمت بزني ... حق » « ... حاجي گرمه ، مطمئن باش اونم جلوي من موشه

نداري به چشم يه زن خراب به من نگاه كني ... حق نداري بخاطر حمايت حاجي از من ، فكر هرز درمورد من بكني ... بيشتر از من

حاجي ، خوش ندارم بد اونو به من بگي ... تو ... تو حق نداري فكر بد راجع به ما بكني ... تو چي ميدوني مشكلات من چيه و

چطوري روزگار من با حاجي بر خورده ... تو حق نداري منو مثل اون زنايي كه صبح تا شب پشت مانيتورت از سوراخ لنز وب كمت

هجوم اشك پشت پلك چشمهام ، فشار مياورد ... نبايد بايستم تا اوج ذلت منو ببينه ... بازم مثل خودش در « ... ميبيني مقايسه كني

رو با استحكام تموم به هم كوبوندم ... فقط خدا به داد چاچوب اين درها برسه تا فردا كه حاجي بر ميگرده و به اين دعواها خاتمه

ميده ... فكر ميكنم در سالمي توي چارچوب نمونده باشه ...

بايد تموم سعي و هنرم رو يه جا به خرج بدم تا گنداي اين احمق زبون نفهم رو راست ريست كنم . اگه به خاطر حاجي و ارج و

قرب و شخصيتي كه توي شركتهاي طرف قرارداد داشت نبود ، محال ممكن بود كه بخوام همچين خودم رو به زحمت بندازم تا

گندشو جمع كنم ... گذشته از فرصت كم باقي مونده از وقت ارائه مناقصه كه دقيقا براي فردا ساعت 10 صبح بود ، واقعا توش

مونده ام كه چجوري اوضاع نا بسامان اين اوراق رو رو به راه كنم ... اين برگها ، بيشتر از اينكه به نظر اسناد مهم و نمونه قرارداد

پيش نويس شده باشن ، شباهت به دفتر نت نويسي يا كاغذهاي روغني تمرين خط دارن ... چه كاريه كه گل به گل هر جاي برگه

ها كه رسيده مشق كرده ؟ من اينا رو چجور بايد درست كنم ؟ لاك سفيد غلط گير رو برداشتم و تا اونجا كه ميتونستم ، سياه

مشقهاي بچمون رو تر و تميز كردم ... طبق روال هميشه ، كپي از تموم اوراق براي بايگاني برداشتم و كليه اسناد و مدارك رو

ممهور به مهر شركت كردم ... جاي امضاء مدير عامل خالي بود ... آخه عاقل ، جاي سياه مشق كردن يه چند تا امضاء پاي اين مادر

مرده ها ميزدي ... فرمهاي مربوط به سوابق كاري شركت و شماره ثبت و شماره حساب بانكي و مشخصات صاحبان امضا ء رو پر

كردم ... جاي امضا ء مدير عامل خالي بود ... سريعا برنامه اي براي زمانبندي پيش بيني شده نوشتم ... از تنور اين مهندس كه بجز

آتيش خشم چيز ديگه اي گرم نميشد بايد اطلاعات ناقص خودم رو بكار ميگرفتم ... جدول كنترل پروژه رو از روي ليست برنامه

زمانبندي تنظيم كردم و نمودارهاي مربوط به پيشرفت تئوري و فيزيكي پروژه ، بصورتي فرماتيك رسم كردم ، كليه اطلاعات رو

به صورت كامپيوتري از نو ترسيم كردم ... خدا پدر و مادر نويد با سي دي هاي آموزشي كه برام آورده بود رو بيامرزه ... با ياد

گرفتن حدوديه ام اس پروجكت و فتوشاپ كارم خيلي كمتر ميشد و راحت ميتونستم برنامه زمانبدي و كنترل پروژه بنويسم ...

كار اصلاح نقشه ها با فرمت جي پيج هم راحت بود ... فرم هاي دبليو پي اس ( فرمهاي مربوط به جوشكاري و نوع جوش روي

فلزات مختلف ) رو از توي كتابچه كدها و كنترل خوردگي حاجي دراوردم و تند و تند طبق نوع متريال خواسته شده نوشتم ... همه

رو توي فرم پيش نويس ذخيره شده بازنويسي كردم ، سي دي مربوط به نقشه هاي پروژه رو روي دستگاه گذاشتم و با فتوشاپ

همه نقشه هاي ازبيلت رو از طرح و مهر شركت سازنده اصلي پاك كردم و ريمارك كردم ... كپي هاي آماده از نمونه پروژه هاي

اجرا شده و سوابق قبلي رو كه قبلا تهيه كرده بودم و آماده براي شركت در مناقصه بود ، از توي قفسه روبرويي خارج كردم ... نامه

مخصوص تقاضاي ضمانتنامه بانكي كه از قبل تايپ كرده بودم و سيو شده بود رو با اسم پروژه جديد و با مبلغ جديد سيو كردم و با

يه كليك به گوشه مانيتور فرستادم ... دو پاكت آماده بزرگ آ 3 براي قراردادن فرمهاي مربوطه و اسناد و مدارك و پيشنهاد فني و

مالي آماده كردم ... پيشنهاد مالي و فني از قبل تايپ شده مربوط به مناقصه قبل رو بالا اوردم و تمومه تغييرات مربوط به مناقصه

جديد رو روش اعمال كردم ... هوا رو به گرمي گذاشته بود و حجم زياد هيجان ناشي از دعوا به علاوه دولا راست شدن هام ، دردي

توي پهلو و كمرم پيچونده بود و عرقي از گوشه شقيقه هام راه به پايين كشونده بود ... بي توجه به خستگي ناشي از تنش و فعاليت

زياد ، تند و تند در گاو صندوق رو باز كردم و سفته هايي به مبلغ ضمانتنامه بانكي مورد نياز كشيدم بيرون و فوري پشت و روي

سفته ها رو ظهر نويسي كردم ... خوشبختانه قبل از سفر ، حاجي ، هم خودش و هم امضاء دو ضامن معتبر رو در ظهر سفته ها

نشونده بود ... مهر شركت رو در دو جا پشت سفته ها فشار دادم و جلوي اسم متعهد هم كوبوندم ... چك سفيد امضاء مربوط به

تضمين ضمانت نامه بانكي رو هم در وجه بانك ، ظهر نويسي كردم ... موند امضاء مدير عامل ... دو فرم مربوط به مشخصات

شركت و مناقصه مربوطه رو با سليقه هر چه تمام تر آماده كردم و با كليكي به گوشه مانيتور فرستادم ... يه بار ديگه همه اسناد

تنظيم شده و آماده پرينت رو چك كردم و مدارك رو دونه دونه مهر زدم و حجم انبوه كاغذها رو براي امضاء مدير عامل رو هم

چيدم ... همه فايلها و فرمتهاي آماده شده و نقشه هاي اصلاح شده رو با دستور پرينت فرستادم روي پابليك امير سام ... نفس

عميقي كشيدم و سعي كردم تموم خشم هجوم آورده از زر زرها و چرند گويي هاي مهندس رو فعلا مسكوت و به نقطه كور ذهنم

بسپارم و مدارك رو به دست گرفتم و با بسم اللهي رفتم سمت اتاق مهندس

تقه اي آروم به در زدم و بدون اينكه منتظر جوابش باشم در رو باز كردم و مستقيم رفتم سمت ميزش ... رو دربايستي رو كنار زدم

مهندس » : و ضمني كه حجم انبوه توده متراكم از برگه هاي توي دستم رو روي ميز جلوش قرار ميدادم ، با لحني دستوري توپيدم

، بلند شين از روي صندلي ... ميخوام پرينت كنم ، كارم زياده و وقتم كم ... در ضمن اين برگه ها رو هم هر جا مهر شركت هست

عمدا لطفا رو با مكثي طولاني به زبون آوردم ... با تعجبي كه دقيقا مثل دو علامت سوال توي « ! مزين كنين به امضاء تون ... لطفا

چشماش سو سو ميزد ، از جاش ، بي كلام و كاملا صامت بلند شد ... ساكت تر از خودش ، دقيقا در حد سينماي صامت ، سر جام

نشستم و تند تند سربرگ گذاشتم ... براي ديدن دستورهاي بعدي پرينت و نوع كاغذي كه بايد استفاده ميكردم ، مجبور به

استفاده از مانتيور روشن جلوم بودم ... دل رو به دريا زدم و بي حيا تر از خودش موس رو به دست گرفتم ... صفحه ي خاموش

مانيتور ، اسم رمز ميخواست ... پسوردش رو سوال كردم تا ويندوز رو بالا بيارم ... بي حيا تر از من پوزخندي براي حرصي كردنم

رو لب نشوند و مثل بار اول ، خودش رو انداخت جلوم ... بي ترس تر از گذشته ، سانتيمتري از جام تكون نخوردم و گذاشتم

معذب بمونم و اونو خوشحال از وضعيت موش مرده خودم نبينم ... درحاليكه هيكلش با فاصله كمي از هيكلم روي صندلي قرار

داشت ، تند و تند دستهاش رو روي چند كليد گذاشت و اينقدر سريع اينكار رو كرد تا اصلا فرصت نكنم از زير بغل آويزونش

صفحه كيبرد رو ببينم ... بچه ... فكر ميكرد خيلي فضوليم گل كرده كه بخوام سر از پسورد ويندوزش دربيارم ... بوي عطر

لعنتيش ، از اين فاصله كم شامه ام رو پر كرده بود ... بوي تلخ و ملايمي كه نشون از اخلاق تلخ و بي انعطاف صاحبش داشت ... به

محض وارد كردن پسورد ، با اخمي كه نميدونم از كجا توي همين چند ثانيه خطوط پيشونيش رو غليظ كرده بود ، خودش رو از

فضاي خالي جلوي ميز كند و صاف ايستاد ... بي توجه بهش و بدون كوچكترين كنجكاوي اي دستورات پرينت رو چك كردم و تند

و تند برگه گذاشتم و پرينت بيرون كشيدم و برگه گذاشتم و پرينت بيرون كشيدم و در آخر همه رو مرتب كردم و جلوش

قرار نيست كه من تا تموم شدن همه اين آت و آشغالها سر پا بايستم و مثل » : ... گذاشتم تا امضاء بزنه ... متعجب نگاهم كرد

تموم موقعيتهاي ديگه ام ، همشو دو دستي تقديم جنابعالي كنم نه ؟ ميشه از روي صندلي مدير عامل بلند شين و به همون صندلي

منشي يا نهايتا حسابدار تكيه بزنين و بذارين منم به وظايفم برسم ؟ يا نه ، قصد دارين اين صندلي رو هم مثل چيزهاي ديگه

نه شراره ... نه ... الان وقت خوبي براي عصبي شدن نيست ... اين ديوونه اي كه جلوته ، قصدش فقط و فقط « ؟ ... هاپولي كنين

بوجود آوردن همين جو ملتهبه ... لبخندي نادر رو لب نشوندم و دوطرف لبهاي قلوه ايم رو به طرز مقبولي از هم باز كردم و شراره

خواهش ميكنم ... » : هاي آتيشين چشمام رو پشت لبخندم پنهون كردم و با نيشي باز شده و با دستهايي به منظور بفرماييد گفتم

اين شما و اين هم صندلي كاذب قدرتنمايتون ... لطف كنين و هر وقت وظايفتون تموم شد و برگه هاي زير دستتون رو به امضاتون

مزين كردين ، بذارين روي ميزم ... من بايد الان برم بانك دنبال ضمانتنامه بانكي ، وقتي براي قدرتنمايي روي صندلي لعنتي شما

توي بهت و حيرت گذاشتمش و تند و شتاب زده كيفم رو از روي صندلي كنار ميزم چنگ زدم و حين توي « ... ندارم ... با اجازه

پاكت قرار دادن نامه ها و چك و سفته هاي مربوطه شماره آژانس سر خيابون رو گرفتم و سريعتر از اونچه بايد از پله ها رفتم

پايين ... ساعت 12 بود و اگه عجله ميكردم ، ميتونستم كارهاي مربوط به ضمانتنامه بانكي رو توي همين وقت كم انجام بدم و

خيالم رو از اين ضمانتنامه مناقصه راحت كنم ... بعد از سه هفته كه از تاريخ وصول اوراق ميگذشت ، دقيقا بايد همين روز آخري

يادش ميفتاد ... حيف حاجي كه همچين پسري داره ...

بالاخره حاجي و الوعده وفا ... خونه اي كه برام درنظر گرفته ، يه آپارتمان دو خوابه تقريبا درندشته ... البته نه اينكه خيلي بزرگ

باشه ها ، براي مني كه خودمم و يه فسقل بچه ، بزرگه ... يه آپارتمان شيك و تر و تميز ، توي منطقه اي خوش آب و هوا و شمالي ،

توي يه برج بيست طبقه كه آپارتمان منو پسر كوچولوم ، طبقه نهم برجه ... نماي جلوي آپارتمان ، يه محوطه پارك مانند از فضاي

سبزه ، جون ميده براي استراحت بعد از ظهرهاي بهاري ... سه لنگه درب بزرگ دروازه مانند كه همگي برقي هستن و در ضلع

هاي شرقي و غربي و شمالي قرار دارن و به زير زمين يا همون پاركينگ راه دارن ... يه درب بزرگ شيشه اي با طرح زيبايي به

رنگ قهوه اي از گره چيني ، جلوي ساختمون و در ضلع جنوبي داره كه اونم با سيستم امنيتي بالا و ضد سرقت ، نشون از اهميت

امنيت من براي حاجي داره ... لابي برج ، پوشيده از سنگهاي گرانيتي قهوه اي و زيتوني و كرم و با پنلهاي كار شده توي ديوار و

چراغهاي مخفي درون پنلها ، محيطي رمانتيك و آرام بخش بوجود آورده ... آكواريومي بزرگ در سمت راست لابي ، پر از

ماهيهاي كمياب و زيبا و تابلوهايي خيره كننده از اماكن فرهنگي و آثار باستاني ايران به روي ديوارها با فواصل متعدد خود نمايي

ميكنه ... در سه سمت ديوارهاي روبه درب ورودي شش آسانسور بصورت جفتي كار شده كه رفت و آمد ساكنين برج رو در

ساعات پر ترافيك روز راحت تر ميكنه ... دقيقا روبروي ورودي برج ، راه پله اي بصورت مارپيچ و از استوانه هاي خوش طرح

مركب از شيشه و استيل راه به طبقات مختلف داره و در كنار هر جفت آسانسور ، آبسرد كن و صندوقهايي با عناوين پيشنهادات ،

روزنامه هاي روز ، آبونمان قرار داره ... در سمت مخالف هر جفت آسانسور هم گلدانهايي بزرگ كه حاوي درختهاي تزئيني

نخلهاي آفريقايي و استوايي هستن ... كف لابي ، گرانيت براق فرش شده كه صداي قيژ قيژ كفشها روي اون ، نشون از شدت

تميزي و خوش جنسيشونه ... سقف كل برج هم پوشيده شده از پنلهاي كناف با طرح هاي زيبا و شيشه هاي طرح خورده از گره

چيني با رنگ آميزي و طرحهايي زيبا بصورت برگهاي پاييزي و در طيف هاي قرمز و نارنجي و قهوه اي و زرد ، نورهايي رو به

پايين و روي سنگ فرشهاي گرانيتي براق منعكس ميكنه ... از آسانسور قسمت غربي كه وارد بشي ، دقيقا روبه راهرويي خارج

ميشي كه سومين درب از سمت راست ، درب آپارتمان متعلق به منه ... درب قهوه اي سوخته ضد سرقت با طرحي از گره چيني به

شكل بوته جقه كه از پشتش نوري ضعيف به بيرون منعكسه ... پا كه به داخل آپارتمان ميذاري ، يه حال و پذيرايي مربع مستطيل

كه با دو هلال در سمت چپ و راست بصورت عمودي از سقف تا زمين ، تو خالي با نورهاي مخفي ، از جنس كناف ، قسمت نهار

خوري و پذيرايي رو از هم جدا ميكنه ... سقف پذيرايي با نورمخفي هاي ال اي دي كوچيك به شكل ستاره هاي پراكنده ، حالتي

رويايي به اون ميبخشه ... آشپزخونه اي اُپن با طراحي مدرن ، بدون پيشخون اُپن و فقط جزيره اي در وسط كه حكم ميز غذا

خوري رو داره ... كابينتهاي بادمجوني و نقره اي براق بصورت يكدست و بدون دسته ، دكوراسيون شيك و ساده اي به آشپز داده

و البته به خاطر نداشتن پيشخوان ، فضاي پذيرايي رو به طور محسوسي بزرگتر به نمايش گذاشته ... در انتها ، دقيقا روبروي آشپز

و مماس با درب ورودي ، راهرويي كه در نظر مخفي ميزنه و زياد به چشم نميخوره ... داخل راهرو دو درب روبروي هم ، متعلق

به سرويسهاي بهداشتي ... و دو درب در پايان و در كنار هم ، متعلق به اتاقها ... رنگ آميزي خونه پر روح و با رنگهاي متنوع از

طيف رنگهاي روشن متعلق به پذيرايي تا طيف رنگهاي تيره تر متعلق به اتاق خواب اول ... رنگ آميزي اتاق خواب دوم هم ،

طرحي بچگانه به رنگهاي آبي و سبز چمني و صورتي و سفيد ... طرحي كه تداعي كننده موجهاي شناور آب ، چمنهاي لرزان به

دست باد و آسمون لكه دار از ابرهاي سفيده ... كل اتاق فرنيچري هماهنگ داره و شامل ست كاملي از وسايل اتاق بچه ست به

رنگ آبي آسموني ... كمد ، دراور ، ميز تحرير و كتابخونه و كاناپه اي جاسازي شده در تخت و كمدي دو تيكه و بزرگ ... كف اتاق

پوشيده شده از موكتي پرز بلند با طرح عروسكي ... براي لحظه اي ، شوقي ، از پوست كشيده تنم به رگ به رگ جاري توي بدنم

تزريق شد ... كوچولوي من هم از دكور اتاق خوشش اومده بود ... نسترن كه آينه و قرآني به دست داشت و هنوز از تصميم من

عصبي بود ، با ديدن طراحي شاد و زيباي اتاق كودك ، همه دلخوريهاشو به دست فراموشي سپرد و همراه با جيغهاي خفه ، كه

نشون از ذوق بينهايتش بود ، حق رو به من داد كه بخوام مستقل بشم و طعم داشتن همچين خونه اي رو به دندون بكشم ... توي

پذيرايي سيستم صوتي و تصويري بزرگي خودنمايي ميكرد كه زياد شوقي براي استفاده از اون توي وجودم حس نكردم ، در

عوض ، برقي از چشماي نسترن ساتع شد كه مشخص بود ذوق استفاده از اين سيستم مجهز تا دقيقه اي ديگه ، از پا ميندازش ،

دراز به دراز ، كف همون سالن ... اما نسرين ، از همون لحظه ورود ، جفت پا پريد تو آشپزخونه و شروع كرد به تست كردن و

واي شري ، من ديگه از اين آشپزخونه با تيپا هم شوتم كني ، » : چك كردن وسايل و تجهيزات برقي و پذيرايي آشپز و جيغ زد

ولي اتاق خواب خودم ، تنها جايي بود كه صداي جيغ ذوق زده « ... بيرون نميزنم ... جون ميده توش آشپزي كنيم واسه آقامون

خودم رو درآورد ... يه اتاق بزرگ و دلباز ، به رنگ زرشكي و سفيد ... با تركيب طرح هايي از گل ريز و درشت و خطوط افقي و

عمودي مخالف هم از دو رنگ سفيد و زرشكي كه توي سقف هم همون تركيب ، محيطي شاد و زنده رو مجسم ميكرد ... سرويس

خوابي سفيد رنگ با روتختي هاي زرشكي و بالشهاي فراوون سفيد و زرشكي ... ميز تحريري گوشه اتاق با يه لب تاب سفيد رنگ

و اسپيكرهايي بزرگ و سفيد مات در چهار گوشه اتاق و يه كنسول آرايشي ... باورم نميشد حتي روفرشيهايي به رنگ زرشكي زير

تخت خواب پيدا بود ... با ناباوري به حاجي شايسته خيره شدم به سن و سالش نميومد همچين سليقه تاپي داشته باشه ... صداي

حاجي ، خيلي خوشكله ... واقعا فكر نميكردم يه روزي صاحب همچين خونه اي بشم ... اونم خودم به » : حيرت زده ام رو لرزوندم

كار افشيده ... آخه افشيد معماري خونده ، توي ايتاليا ... يه دوره كامل » « ؟ تنهايي ... اينا ... منظورم اينهمه سليقه ، مال كيه

دكوراتوري هم گذرونده ... يه شركت طراحي و دكوراسيون داخلي هم داره ... از سليقه ات خبر نداشت و با همون شناخت

كوتاهي كه ازت پيدا كرده بود ، طي همون يه جلسه نصفه نيمه اي كه ديده بودت ، اين طرح رو پيشنهاد داد ... عاشق كارشه ... به

قول سامي ، هر سال دكور خونه ما رو مياره پايين ، سالي سه چهار بارم دكور خونه خودش رو و دقيقه اي يه بارم دكور شوهرش

رو ... البته اينا نظر من نيستن ها ... نظر امير سامه ... خودش هم توي همين طبقه خونه داره ... ايشالا بعدا سر فرصت اونجا ها رو

« ... مرسي حاجي ... بخدا نميدونم چجوري ازتون تشكر كنم ... شما حق پدري رو به گردن من تموم كردين » « ... هم نشونت ميدم

نگو دخترم ... ايشالا يه شب جمعه ، دعوتمون ميكني شام خونه ات ، دستپختت به همه اينا ميچربه ... بايد ببينم دست پخت »

حاجي تو رو خدا شرمنده ترم نكنين ... اينجا و خونه افشيد خانوم نداره ... منو از اون » « ... دخترمون هم مثل خودش خوبه يا نه

نه دخترم ... تو هم مثل اوني ... عزيزتر نباشي ، عزيزتر از تو هم نيست ... اينمدت هم بايد » « ... جدا بدونين ، دلخور ميشم

ببخشي كه دور گردوندمت و طول و تفسيرش دادم ... ميخواستم كامل بشه ، تموم كه شد يه باره ببيني ... با اين وضعيتت فقط

الان دقيقا درك ميكنم كه چرا آقاي حاتمي ، تو هر يه كلامي كه به زبون مياورد ، صد كلام ، مجيز حاجي رو « ... زحمتت زياد ميشد

ميگفت و تصدقش ميرفت ... الحق كه فرشته بودن برازنده اش بود ...

محبت بابا كم بود ، جديدا محبتهاي قلنبه اي هم از طرف داداشا به طرفم مرحمت شده ... دم به دم پيغام رو پيغام كه خواهر من ،

گذشته ها گذشته ... ما گذشتيم ، تو هم بگذر ... بهتره تك نموني و برگردي خونه ... درست نيست يه زن تنها زندگي كنه ...

نميدونم اون غيرتشون وقتي كه چنگ انداختن به لباسم و تا سينه يقه ام رو پاره كردن ، كجا بود ؟ غيرتي كه فقط با زور و قدرت

نمايي به چشم ميومد ... بازم ميخوان زور بگن ، با اين تفاوت كه لحن زورگوييشون از دستهاي مشت شده شون به زبونشون منتقل

شده ... به جاي اينكه جسمم رو نشونه بگيرن ، روحم رو هدف گرفتن ... نميتونم كوتاه بيام ... ولي اين وسط ، رفتار بابا متعادل تر

شده ، ديگه اونقدرا به پر و پام نميپيچه ... هر از گاهي با ماما سري بهم ميزنن ... جام خوبه و امنيت مكانيم بالا ... دختر حاجي ،

افشيد ، گاهي بهم سري ميزنه و باهام چند كلامي هم صحبت ميشه ... مسيرم به شركت زياد دور نيست ، ولي دانشگاه ، چرا ...

نسترن ، خاله رو دم به دم ميپيچونه و پيش من تلپه ... البته من ناراحت نيستم ، هم شاده ، هم فضول نيست ، هم زبر و زرنگه ...

اكثر خريدهاي مورد نيازم رو هم انجام ميده ... گاهي هم خودم ، توي مسير برگشت از شركت يا دانشگاه ، نوني ، خرت و پرتي

خورده ريزي ميخرم ... طعم زندگي مستقل زير دندونم مزه خوبي ميده ...

اوايل فكر ميكردم ، دختر حاجي اين خونه رو برام پيدا كرده ، ولي ، يه بار كه بحثش پيش اومد فهميدم كه نصف اين برج عظيم

مال خود حاجيه ... نميخوام درموردش بدبين باشم ، ولي اينهمه پول از كجا ؟ حاجي آدم سخت كوش و فعاليه ، ولي بازم برام جا

نيفتاده كه اينهمه پول ميتونه از راه حلال قلنبه بشه ...

خونه دختر حاجي طبقه دهمه ... يادم بود يه بار حاجي بهم گفت تو همين طبقه ست ... زياد كنجكاوي نكردم ... بالاخره دهم و نهم

زياد با هم توفيري نداشت ... ولي ، امروز كه از در خونه به قصد شركت زدم بيرون ، مهندس رو در حال خروج از واحد پنجم كه

ته راهرو هست ديدم ... براي لحظاتي با حالت بهت و شوك بهش خيره شدم ... حتي سلام هم ته گلوم فريز شد ... ولي اون ، خيلي

عادي ، يا بهتره بگم غير عادي ، طبق معمول هميشه بي سلام و بي تفاوت از كنارم رد شد و دكمه آسانسور اولي رو زد ... بامكثي

كوتاه ، پيش خودم فكر كردم : من كه طاقت و تحمل اونو ، توي يه شركت با مساحت 300 متر ندارم ، چه بهتر كه توي اتاقك

محدود 4 متري هم نداشته باشم ... دور از شتر بخواب و خواب آشفته نبين ... قبل از اينكه درب آسانسور براش باز بشه ، در

كنارش ايستادم و بيتفاوت تر از خودش ، دكمه آسانسور كناري رو زدم ...نگاه خيره اش پشت گردنم رو ميسوزوند ... سعي كردم

برنگردم و پوزخند زشتي كه مطمئنم روي لباش جا خوش كرده رو نبينم ... قبل از باز شدن درب آسانسور روبروي مهندس ،

درب آسانسور روبروي من باز شد ، بي تفاوتتر از اون ، بدون اينكه نگاهي به صورت پر تمسخرش بندازم ، وارد شدم و دكمه لابي

رو فشار دادم ، در لحظه آخر بسته شدن درب آسانسور ، قيافه مهندس به نظرم متعجب اومد ... از كارم احساس خوبي بهم دست

داد ... مار از پونه بدش مياد ، دم لونه اش هم سبز ميشه ... حالا اين مثل مناسب حال من بود يا اون رو نميدونم ولي ، مطمئنم بود

...

خاله دو سه روزي يه بار ، با نويد و نسرين به ديدنم مياد ... از اين اظهار دلتنگي خاله ، نميدونم چه حسي داشته باشم ... ولي حس

تا به نبودت تو خونه عادت كنيم ، طول ميكشه ... پس مجبوري فعلا » : خوبيه ... شوهر خاله هم به ديدنم مياد ... به قول خاله

تحملمون كني تا ترك عادت كنيم ... هنوز هم گاهي فراموشم ميشه تو نيستي ... برات شام نگه ميدارم و روزهايي كه دانشگاه

اگه اين حرفا رو به ماما ميزد ، هيچ هيجاني توم « ... داري ، سهم نهار ظهرتو نگه ميدارم تا اگه خسته از راه رسيدي گشنه نموني

ايجاد نميكرد ، ولي اين حرفها رو به من ميزنه و اين برام مهيجه ...

اولين باره كه با تصميم قبلي ، با شوق و با دلهره براي دونستن سلامتي بچه ام ، نوبت دكتر ميگيرم ... يكي از دكترهاي خوش

آوازه زنان و زايمان رو انتخاب كردم و با پاي خودم پا به مطبش گذاشتم ... قبل از هرگونه معاينه اي ، ليست آزمايشهاي متعددي

رو برام روي برگه اي از دفترچه بيمه ام نوشت و در برگي ديگه هم ، سونوگرافي ... حس خوبي داشتم ...

با اينكه كارمند دائمي شركت نبودم و تموم سي روز ماه رو سر كار نبودم ، با اينحال حاجي كليه حق و حقوق بيمه ايم رو واريز

ميكنه و منو تحت پوشش بيمه قرار داده ... آزمايشهام رو انجام دادم و براي سونوگرافي ، طبق يه حس كنجكاوي دروني ، بجاي

سونوگرافي ساده ، تصميم گرفتم به يه مركز سونوگرافي سه بعدي برم ... دلم ميخواست ببينم ... موجودي كه ذره ذره از وجود

من ميكشيد و به خودش اضاف ميكرد رو دوست داشتم ببينم ... دوست داشتم تمام و كمال حس كنم ... نسترن از ذوق جيغ جيغ

ميكرد ، وقتي كه دكتر ماسماسك دستگاهش رو لغزون كرد و روي شيكمم قرار داد ... دستهام اينقدر سرد شده بود و لرزي به

اندامم افتاده بود ، كه براي خودم هم تعجب آور بود ... ديدن كودكي بدون مو با قيافه اي كه توي هاله اي از ابهام بود ، با چشم و

دهني بسته ، دستهاي مشت شده و پايي كه تو شيكم جمع كرده بود و هر از گاهي با فشار دستگاه روي شيكمم ، تكوني بهش

ميداد و لگدي نثارم ميكرد و من به چشم ميديدم كه پايي كوچولو از تاي زانو باز ميشه و به ديواره شيكمم و توي پهلوهام ضرب

ميزنه ... ضربه اي كم جون كه كه قدرتش مستقيم قلبم رو نشونه ميرفت و فشاري بهش وارد ميكرد ... حس ميكردم از كوهي بلند

پرتاب شدم و هيچ وقت به زمين نميرسم ... معلق ، توي جايي بين آسمون و دره ... مهر اون صورت اخمو ، صد چندان به دلم افتاد

و قلبم رو بهم فشرد و مچاله ام كرد ... عاشق بودم ، عاشق ترم كرد ... دكتر سي دي از فيلم رو بهم تحويل داد ...

لحظاتي طولاني از خلوت فراغت شبهام رو جلوي ال سي دي بزرگ توي پذيرايي ، روي كاناپه راحتي روبروي تلويزيون ميشينم و

به سي دي پخش شده از دستگاه هوم سينما خيره ميشم ... صدايي از ضربانهاي قوي و پر كوبش ، از اون موجود كوچيك مچاله

شده ، در حجم عظيم آبها ، اكو ميشه به گوشم ... موسيقي روح نوازي كه صداي كوبشش از هر سمفوني اي خوش صداتر به گوشم

ميشينه و منو لحظه به لحظه عاشقتر ميكنه ... دوستش دارم ... به خودم اعتراف ميكنم ، صريح و بي پرده : دوستش دارم و براي

داشتنش ، قادرم كوهي رو جابجا كنم ...

حاجي و مهندس ، گاه به گاه ، توي روي هم مي ايستند و هوار ميكشن ... اين رفتار از جفتشون بعيده ... قديمها ، با تموم اختلافات

عقيدتي و اخلاقي كه با هم داشتن ، هرگز نديده بودم كه شخصيت هم رو خرد كنن و بي رودربايستي همديگه رو محكوم كنن به

بي مسئوليتي ، به دل نسوختگي ، به غرور ، به سرخودي ، به بي چشم و رويي ، به زور گويي ...

باورم نميشه ... مثل اينكه پدر و پسر ، همه پرده هاي حرمت رو بين هم دريده ان و صاف صاف تو چشم هم زل ميزنن و در محيط

شوهر ننه هم از سرت » « ؟ براي همه بابايي ، به ما كه ميرسه ميشي شوهر ننه » : بسته شركت ، جلوي هم شاخ و شونه ميكشن

به خودت رفتم ... پسر كو ندارد نشان از پدر ... دست از سرم » « ... زياده ، آدمي به بي چشم و رويي تو نديدم ... قد و يه دنده

زندگيت مال خودت ، دو دسته بچسب » « ؟ بردار ... چرا نميذاري به حال خودم باشم ... چرا مث گرگ چنگ انداختي رو زندگيم

مگه ميذاري ؟ اينجوري ؟ با اين شرايط ، بذار مستقل شم ... پول منو بده بذار به كار خودم برسم ... تا كي بايد مث » « ... بهش

استغفرالله ، چي » « ... سگ برات جون بكنم و چشمم به دستات باشه ؟ براي همه خوب حاتم بخشي ميكني ، به ما كه ميرسه

تو اصلا حسن هم داري ، سراپا » « ؟ كدومشو جواب دادي » « ؟ خواستي كه ازت دريغ كردم ؟ كودوم حسنتو بي جواب گذاشتم

شما چي ؟ سراپا استبداد ، خودكامگي ، فخر فروشي ... زور گويي ؟ بابا جان من ، نميخوام ، نميخوام برام

دل بسوزوني ، منم برات دل نميسوزونم ... راه من و تو از هم جداست ... عيسي به دينش ، موسي به دينش

روز به روز ، بحثهاي فرسايشي ، ميونشون بيشتر ميشه ... با هر بحثي كه پيش مياد ، بي برنده ... هر دو بازنده ، درخود فرو ميرن

... دلم براي حاجي ميسوزه ... بازم خدا رو شكر كه وضعيت من تثبيت شده و در اين ميون ديگه خيالش از طرف من تخته ... از

اون طرف هم دلم براي مهندس ميسوزه ... ها كه دلم ميخواد سر به تنش نباشه ، ولي ، در ميون اين همه بحثهاي هر روزه ، اونم

روز به روز داغون تر ميشه ... ياد خودم مي افتم با تفاوتهاي ميون خودم و خانواده ام ، بحثهاي هر روزه و فرساينده مخربي كه

داشتم ... همون بحثهايي كه با برد هاي كوچيك من به آتيش بس ميرسيد و با برد هاي بزرگ اونها به پايان ميرسيد ...

اين وسط ، فكر ميكنم جاي من با مهندس عوض شده ... حسش ميكنم ، دركش ميكنم ... اين روزها رو ديدم ... اين فرسايشهاي

هر روزه ي روح و جسم رو كشيدم ... گاهي حاجي رو نصيحت ميكنم و براش از دلواپسيهام ميگم ... از سختيهايي كه ناشي از

تصميمات يه طرفه خانواده ام براي من بود ... چند باري التماس گونه ، ازش خواستم تحت فشار نذارش و بذاره اونجور كه ميخواد

از زندگيش لذت ببره ... دائما خودم و اين حجم افزاينده روي شيكمم رو به رخ ميكشيدم و ميخواستم همون بلا رو به سر مهندس

يعني منظورت اينه كه نتيجه » : نازل نكنه ... حاجي از اينهمه دلسوزي غير عاديم ، متعجب ميشد ... گاهي به شوخي ميگفت

گاهي « ؟ بحثهاي من هم براي مهندس يه شيكم بالا اومده ست ؟ ميدوني اگه بفهمه اين مدلي ازش دفاع ميكني سرتو به باده ميده

» : گاهي هم قيافه اش سخت ميشد ، متفكر ميگفت « ... سرش زيادي باد داره ... آخر اين غرورش كار دستش ميده » : هم ميگفت

« ؟ تو با اون فرق داري ... تو براي حق مسلم خودت تلاش ميكردي ... اون چي

حالا كه وضعيتم به شكل خوب و آرامش بخشي در اومده ، به ياد آني افتادم ... دوست خوبي كه از راه دور هم دلش برام پر تپش

بود ... آني ... آني ... آني ... مادر دوتا بچه تخس و شيطون ... باورم نميشه ... دوست يادگار روزهاي خوبم ، الان مادر شده ، صاحب

زندگي شده ... صاحب سر و همسر ... ولي هنوز دوسته ... هنوز تو ياده ... هنوز دلش برام پر ميزنه و هنوز دلم براش پر ميكشه ...

دلم براش تنگ شده بود ... كلي التماسش كردم تا بياد سري بهم بزنه ... با وضعيت نچندان مطلوبي كه من داشتم ، حالا ... حتي با

اين آزادي نسبي ، بازم نميتونستم خودم رو مزاحم زندگيش كم ... ولي اون فرق داشت ... اون ميتونست بياد و بايد ميومد و انرژي

به من تزريق ميكرد ... انرژيهاي مثبت ... همه اوني كه احتياج دارم ... توي اين روزگار بي كسي ... ميخوامش ... شونه هاي

بيغرضش رو ميخوام ... دستهاي پر از مهربونيش رو ميخوام ... بازم دلم ميخواد توي بغلش ، مثل يه بچه كوچيك مادر گم كرده ،

مچاله شم ... مثل همون روزها ... مچاله شم و با هم بخنديم ... اينقدر بخنديم كه رد اشك رو روي گونه هامون احساس كنيم ...

بياد همه اون شبها ... همه اون فروغها كه با هم خونديم ... همه اون شيطنتها كه با هم كرديم ... همه اون روزگار پر آسايش بي

دغدغه رو باز سازي كنيم ... ماكت وار ... باز سازي كنيم ... بياد اون شبي كه توي حياط بزرگ طبقه پايين ، توي بي برقي تابستون

... از هرم گرما ... كتابها رو زير بغل گرفتيم و زير انداز انداختيم و نشستيم روش بخنديم ... واكمن من با صدايي خش دار و پر

زوزه ميخوند :

من كويرم اي خدا با حسرت يك قطره آب

يه عمره كه دريا رو ميبينم تو سراب

بهار برام يه اسمه يه اسمه كهنه تو كتاب

حرف من با آسمون چرا ميمونه بي جواب

خدايا خدايا كويرم كويرم

بگو ابر بباره ميخوام جون بگيرم

تموم دغدغه مون يه امتحان سخت بود و يه استاد كله شق ... تموم دلخوشيمون ، يه آسمون بود با تموم ستاره هاي چشمك زن ...

تموم فكر و ذكرمون شمردن ستاره ها ... يادش بخير ... چه شبي بود ... گرم ... پر ستاره ... پر اضطراب ... اضطراب براي امتحان

سخت فردا ... كي درس ميخوند ... اضطراب بود ، ولي كي درس ميخوند ؟

اگه بارون بباره آروم آروم و نم نم رو لب خشك و تشنم ... گيسوي سبز جنگل تنمو مي پوشونه

« ... آني ببين چقدر ستاره ... چه پر تلا لو »

« ؟ آره واقعا ... شري »

« ؟ جونم »

« ؟ تو هم ستاره ها رو مثل من با هاله اي دورشون ميبيني »

« ... ؟ آره ... مگه نبايد يه هاله دورشون باشه »

« ... چرا ... ولي من فكر ميكنم اگه با عينك ببينيمشون ... اين هاله رو نداشته باشن ... تو چي ميگي »

پرنده رو درختها ميسازه آشيونه

خدايا خدايا كويرم كويرم

بگو ابر بباره ميخوام جون بگيرم ...

« ؟ مينا ؟ تو چي فكر ميكني »

« ؟ ... حالت خوبه شري ؟ مينا كپيده ... خوابه ... خانم از بس تو هپروت عاشقي بود ... خور پوفش هواست ... بريم عينك بياريم »

بگو ابر بباره ... ميخوام جون بگيرم ...

« ... بريم »

اگه بارون بباره آروم آروم نم نم رولب خشك تشنم

گيسوي سبز جنگل تنمو ميپوشونه

پرنده رو درختها ميسازه آشيونه

» ... چه پر احساس بود ستاره اي كه نورش كم و زياد ميشد ... بي عينك پر هاله ... با عينك شفاف و تند و تيز ... كويرم ... كويرم

« ... شري چه كيفي ميده

ميخوام بارون بباره رو تن خشك و خسته ام ... « ؟ ... آره ... واقعا ... آني بيا بريم بزنيم به دبه هاي زير راه پله »

« ... نه خره ... عموم اومده ... خوابش سبكه »

« ؟ آني »

« ؟ ها »

« ؟ بريم اون دكهه سر كوچه دو نخ سيگار بگيريم »

« ... چي ميگي ؟ شري ؟ خل شدي ؟ ساعت دو نصفه شبه »

من كويرم اي خدا ، با حسرت يه قطره آب ... « ... خو باشه ... هوا خوبه »

« ؟ خره تو اين تاريكي و بي برقي ؟ ميدزدنمون ها »

سگ ما رو ميدزده ؟ تازه شم اون هميشه با يه چراغ پيكنيكي تا صبح تو دكه اش سر ميكنه ... چه فرقي داره براش تاريك باشه و »

« ... ما برق نداشته باشيم ؟ دكه اون روشنه

« ... شيطون نشو شري ... خدا خفه ات كنه ... عقل نداريها ... مينا بيدار شه سكته ميكنه »

« ... بيخيال اين خرس قطبي ... تو خواب تابستونه اس ... بريم ديگه ... كيف داره » ... من كويرم اي خدا

« ؟ آخه چه كيفي » ... بذار ابر بباره

ممنوعه ست ، همينش كيف داره ... فك كن ! شهيد تو خواب هم نميتونه ببينه من يه پك سيگار بكشم » ... با حسرت يه قطره آب

يه عمره كه دريا رو از دور ميبينم تو سراب ... ، « ... ، ته دلم غنج ميره

« ديوونه شدي شري ... سعيد موشو آتيش بزنن لت و پارت كرده »

« بيخيال آني ... اون همينطوري هم لت و پارم ميكنه بي بهونه ... بريم ديگه آني » ... خدايا ... خدايا

همون موقع ردي از سايه اي موهوم رو سرمون افتاد ... با هم پي سايه افتاديم ... فهيم بود ، پسر عموي آني ... تنها چيزي كه از

موقعيتمون درك كرديم ، صداي زمزمه وار فهيم بود كه زير لب هجي ميكرد ، چيزي شبيه به دختراي انقلاب اسلامي ... يه نگاه به

حالت هر سه مون انداختم ... مينا غرق خواب ... با يه تاپ بلند بالا زانو بدون شلوار ، تاپش تا ناكجا آباد بالا رفته بود ... رونش ياد

كنتكاكي مينداخت آدم رو ... لذيذ و جذاب ... و من كه وسط بودم ، دامني كوتاه ، گل گلي و رنگ رنگي ... پر چين ، بالاي رونم

جمع شده بود ... نيم تنه ام تا زير سينه هام ... آني ، يه تاپ دو بنده با شورت ... اي واي بر ما ... تنها عكس العملمون ، هر كدوم به

نوبت يه تيپا به مينا براي هوشيار كردنش و هر چه سريعتر از معركه گريختن خودمون بود ... اينكه فهيم اون موقع شب توي دو

اتاق انباري كنج حياط پايين چيكار داشت مهم نبود ، مهم ريخت و قيافه خنده دار ما سه دختر دانشجو بود ، زير نور مهتاب ... به

محض اينكه خودمون روي توي اتاق ديديم ، هر دو پشت به پشت هم به ستون وسط اتاق تكيه داديم و هم زمان خنديديم ... مينا

مبهوت و متوحش ، پر از خشم و ناباوري ، از خواب پريده بود ... وسط اتاق نشسته بود و تند و تند واژه ميساخت ... واژه هاي بي

معني ... بي ادبانه ... فحش ... بي نزاكتي ميكرد ... بي نزاكتي ميكرد ... فحش به جد و آباد من و آني روونه ميكرد و ما هر دو

ميخنديديم ... و ميخنديديم ...

« ؟ آني »

« ؟ جوون »

« ؟ اين فهيم ديوونه چي ميگفت »

والا من نفهميدم ... ميگفت كه گفته باشه ... فك كن ! سه تا حوري پري ، لخت و » ... مينا هنوز فحش ميداد ، ما هنوز ميخنديدم

هنوز ميخنديديم ... مينا هنوز تو بهت بود ... هنوز فحش ميداد ... « ؟ سيليت ، لنگ و پاچه هوا كرده بودن ، چي داشت بگه بدبخت

چه ميدونم ، ميگفت دختراي انقلاب اسلامي ... هي هي ... من فقط همين رو شنيدم ... خاك تو سرمون ، دار و ندارمون رو فهيم »

« ... ديد و كاري نكرديم

« ها ها ها ... مينا رو بگو ، هنوز داره جد و آباد ما دو تا رو به مهموني دعوت ميكنه »

از همون راه دور ، از همون خطوط بي احساس تلفن ، رد التماس گونه صدام رو ، آني تشخيص داد ... مثل هميشه ... دركم كرد ... و

چه خوب كه بعد از پايان امتحانات بچه اش ميومد تا مرهم زخمهاي كهنه ام باشه ...

« چي ميگي حاجي ... نميشه ... بخدا نميشه ... اصلا اين فكر رو به مخيله ات هم راه نده ... فكرش هم ديوونه ام ميكنه ... نميشه »

« ؟ چرا نميشه دخترم » : حاجي خونسرديشو حفظ ميكنه

صدام بالا ميره ... نه محكم ... ولي جيغ ميشه ... سرخابي ميشه ... بنفش ميشه ... آژير ميشه ... ته گلوم رو ميسوزونه ... قلبم ...

قلب فشرده ام ... گامب گامب ... دو طرف پيشونيم ... تيك تيك ... ته حلزوني گوشم ، وز وز ، حجم فزاينده روي شيكمم ، توي

پهلوهام ... لگد لگد پرتم ميكنه وسط برهوت ... برام مهم نيست ، مهندس توي اتاق بغلي گوش وايساده ، برام مهم نيست پوزخند

زشتي رو لب نشونده و با اون اخلاق گند حرص درارش داره به ريش من ميخنده ، برام مهم نيست فردا اين همه توهين به حاجي

« ... به من نگو دخترم ... من دختر شما نيستم ... نگو دخترم » : رو علم ميكنه و ميكوبه تو فرق سر حاجي ، جيغ زدم

صدام آوانس ميده ... پايين مياد ... خرد ميشه ... بي حس ميشم ... دورگه ميشه ... منزجر ميشم ... شقيقه هام ميكوبه ... ميكوبه ...

قلبم ، فشرده ميشه ... ميشكنم ... بي صدا ، در سكوت ... دهنم خشك ميشه ... بيمزه ... نه ... گس ، مستاصل ، برام مهم نيست

من دختر شما نيستم ، حداقل الان نيستم ... » : صداي خرد شدنم تو گوش مهندس گند دماغ مزخرف ميشينه و آتو ازم ميگيره

« ... تمام حسن نيتتون دود شد و به هوا رفت ... تمامِ جلوي چشمم پرده سياه شد ... من دختر شما نيستم ... ديگه نيستم

شما پيش خودتون چي فكر » : برام مهم نيست ميشنوه ، جدال بي سلاح منو با حاجي ميشنوه و چه فكري پيش خودش ميكنه

كردين ؟ فكر منو نكردين ... نكنين ، اون چي ؟ من از شما نيستم ... اون كه هست ... كي گفته هميشه پازل هاي زندگي با هم جور

درميان ... كي گفته هميشه ميشه با يه خورده فكر كردن چيدشون جفت هم ؟ ها كي گفته ؟ شما پيش خودت فكر نكردي ، شايد

« ... ؟ تو اين ميون دو سه تكه اساسي از اين پازل ، لا به لاي زندگي اجباري من گم شده باشه

خراب شده باشه ... بيمصرف شده باشه ... دقيقا مثل خود من ... » : برام مهم نيست كه اونم بفهمه كه من تاريخ مصرفم گذشته

« ... ميفهمين ... مثل خود من ، بي مصرف

لبخند و لحن خونسردش حرصي ترم كرد ... خرد ترم كرد ... بي صدا ترم كرد ... پر بغض شدم ... وا دادم ، وا رفتم ... رفتم ...

دخترم ؛ خدا شاهده ... خودش گواهه ... » : صورت حاجي ، پيش چشمم ، جلو اومد ، عقب رفت و من فقط لب زدنش رو ميديدم

مثل هميشه ... مثل تموم اين همه وقت ... مثل همه گذشته ها ... مثل همه وظايفم ... اينم يه وظيفه ست و من فقط وسيله ام ... من

« ... فقط يه وسيله ام ... هميشه بودم ... از اين به بعد هم ميمونم

بره اي شدم به مسلخ رفته ، چشمام مظلوم شد ، التماس شد ... برام مهم نبود لحن التماس گونه من حقارتم رو برخ مهندس ميكشه

« ؟ چه وظيفه اي ؟ كي اين وظيفه رو به دوش شما گذاشته » : ، مهندس پر غرور پر نخوت

برو از مادرت بپرس ... خودش برات توضيح ميده ... من هميشه » : ... چشماش ني زد ... مردمك توي چشماش تلو تلو ميخورد

سعي كردم وظيفه ام رو به نحو احسنت انجام بدم ... مطمئن باش مثل هميشه ، مصلحت تو اولين چيزيه كه از خدا خواستم ...

« ... مطمئن باش

چرا اون حاجي ؟ چرا » : پر بغض شدم و بي حس ... شاخكام تيز شد و از تيزي صدام كم كرد ... واداده ... سرخورده ... زير لب

« ... اون ؟ ... يكي ديگه ... يكي ديگه ... ترو خدا رحم كن

براش مهم نبود كه همه اين ديالوگهاي دو نفره رو ، نفر سوم داره ميشنوه ، براش مهم نبود احساس اون نفر سوم ، براش مهم نبود

هيچكس بهتر از اون نيست ... اون تو گرفتن حق استاده ... ميگيره به زور ... » : ارزش من پيش اون نفر سوم ... براش مهم نبود

مخصوصا اگه حق به اسمش باشه ... وقتي به اسمش باشه ... ميگيرش ... با چنگ و دندون حفظش ميكنه ... تا پاي جون ... نميذاره

حقش توي اين دنياي ظالم و بي عدالت به زير دندون كسي ديگه مزه بده ... به نامش كه باشه ... براي حفظش تلاش ميكنه ... منم

« ... ميخوام سندش رو شش دنگ به اسمش بزنم ... مطمئن باش نميذاره دست هيچ احدي بهش برسه ... مطمئن باش

برام مهم نبود ، بذار اونم بفهمه كه من تو چه برزخي هستم ... بذار بدونه كه نميخوام شريك برزخي من باشه ... برام مهم نبود كه

درك نميكنم حاجي ... اين همه حسن نيتت رو درك نميكنم ... حق منو به » : هيچي ، هيچي ... از من ، از من بودن من ، نميمونه

زور به اسم يكي ديگه بزني كه داشته باشمش ، دركش نميكنم ... شما رو هم درك نميكنم ... آخه زوركي ؟ مگه ميشه ؟ مگه زوره

« ؟ ... مگه بچه نوپاست كه به زور يه چيزي رو ازش بگيري و يه چيز ديگه بهش بدي

هنوز ، مردمك چشماش تلو تلو ميخورد ... براش مهم نبود ، بعدها براش مهم نبود ، آينده براش مهم نبود ، جبهه گيري بعدها

براش مهم نبود ، نتيجه اين بحث توهين آميز عليه اون براش مهم نبود ... بلند ميگفت ، از عمد بلند ميگفت ... ميگفت كه بشنوه ...

ساده ست دخترم ... تو دنبال حقتي ... اونم دنبال حقش ... حق گرفتنيست ... دادني نيست ... حق رو بايد » : ميگفت كه اونم بشنوه

بايد به زور گرفت و با چنگ و دندون حفظ كرد ... حق رو بايد به نيش گرفت ... بايد براي گرفتنش تلاش كرد ، سختي كشيد تا

قدرش رو دونست ... بايد جفتتون تلاش كنين تا به حقتون برسين ... من به اندازه كافي بي تلاش حقش رو بهش دادم ... ولي اون

« ... زياده خواهه ... مغروره ... حق نداشته اش رو ميخواد ... پس بايد تلاش كنه و براش زحمت بكشه

برام مهم نبود كه بفهمه چي درموردش فكر ميكنم ، برام مهم نبود كه بفهمه چه ديدي نسبت به اون دارم ... برام مهم نبود فكر

ولي حاجي گناه داره ... شما داري بدبختش ميكني ... داري آينده اش رو به آتيش ميكشي ... داري » : كنه دشمنشم يا خير خواهش

خوردش ميكني ... منو هم خورد ميكني ... ولي اونو داغون تر ... ترو خدا حاجي بگذر ... منكر نميشم كه گاها حتي دلم ميخواد

گردنش رو هم بشكنم ... منكر نميشم كه چشم ديدنش رو ندارم ... منكر نميشم كه ميخوام سر به تنش نباشه ... منكر نميشم كه

حاضرم با عزرائيل پيمون ببندم اما با اين نه ... منكر نميشم كه اونم آينه تمام نماي منه ... اونم همين دعاهاي خير رو براي من داره

... همين نفرت بي پايان ... ولي ، باور كن دوست ندارم خرد شدن كسي رو ببينم ... نه خودم نه يكي ، شايد بدبخت تر از خودم ...

شما چه فرقي با باباي من داري ؟ شما هم ميخواي افسار زندگي يكي ديگه رو به دست بگيري و بجاش ، براش تصميم گيري كني

« ...

حاجي خنديد ... چه جاي خنده ي بي موقع ؟ ابرو بالا انداخت ، با چشم و ابرو به ديوار رو برو ، به ديوار مشاع اتاق خودش و

مهندس اشاره كرد و با لحني جدي كه با لب خندونش جور در نميومد ... بلند ، فراتر از قدرت ديوار مشاع روبرو ... اونقدر بلند كه

نه دخترم ... اشتباه نكن ... من دارم » : مثل تيري از چله كمان گريخته ، از ديوار گذر كنه و به گوش مهندس بشينه ، غريد

موقعيت در اختيارش قرار ميدم ... يه موقعيت خوب كه به حقش برسه ... در انتخاب راه حل من ، اون آزاده ... بي جبر و بي

« ... جبروت ... آزاد و رها ... تصميم با خودشه

تموم روز ... تموم شب ... درگيرم ... ذهنم ، عقلم ، احساسم ... نبضم ... نبض پر كوبش زير پوست كشيده برجسته شكمم ...

درگيريم ... فكرم بيش از اين كاربرد نداره ... حسي توي تنم نيست ... مغزم ميكوبه ... گامب گامب ... شقيقه هام تير ميكشه ...

سرم درده ... جلوي چشمام لكه هاي رنگيه ... لكه هاي رنگي ، سرخ ، بنفش ، خاكستري ، سياه سفيد ، زرد ... نفسم ... گرفته ... پر

آه ، پر بغض ... خسته ... پر از درگيري ... در نمياد لامصب ... بكش ، بكش ، عميق ... پنجره ها همه بازن ، ولي باز هم هوا كمه ...

باز هم تنگه ، باز هم كم آوردم ... آه ... در بيا ، لعنتي ، در بيا ... لامصب ... بي وجدان ، دارم خفه ميشم ... يه خورده بالا بيا ... دارم

ميسوزم ... اين بغض لعنتي رو بزن كنار ، از جفتش يه كوره راه پيدا كن و بيا بالا ... جون به سرم كردي ... تنگي ، خفه ام كردي ...

براي ديوار سينه ام ، زيادي گنده اي ... به دردسر انداختيم ... بيا بيرون ... بيا بيرون بذار راحت شم ... نفس ... نفس ... با توام ... با

تو ... يا ببر و خفه ام كن ... ساقطم كن ... يا بيا بالا و راحتم كن ... راحتم كن ...

حاجي ؟ تو پيش خودت چي فكر كردي ؟ اين چه راه حليه ؟ هويت اين نبض تپنده ... نام و نشونش ؟ به اون چه ربطي داره ؟

همين امروز ، سه ماه و ده روز از طلاقم گذشت ... همين امروز براي نبض تپنده ام ، نام و نشون پيدا شد ... همين امروز نبض تپنده

پر كوبش من شش ماه رو رد كرد همين امروز ارديبهشت با بارون به نيمه رسيد ... بارون ارديبهشتي ... هويت ... نبض ... مقدم ...

شايسته ... مهندس ... من ... ما ...

آخه مامان من ، بگو ، تو بگو ... اين حاجي شايست كيه ؟ بگو و راحتم كن ... اون كيه كه بايد تو زندگي من دخالت كنه ؟ براي »

« ؟ بچه من هويت پيدا كنه ؟ نام و نشون خودش رو بهش بده

« ... شراره ، صداتو چرا ميندازي رو سرت ، بيار پايين مامان جان ، الاناست كه سكته كنيها ... فكر اون بچه باش »

من هستم ... فكر اون بچه هستم ، ولي اونو درك نميكنم ، اون چرا فكر اين بچه ست ؟ اون چرا شده دايه دلسوزتر از مادر ؟ آره »

« ؟ دلسوز تر از تو ... تو چرا قد اون دلت براي من نميسوزه ... تو چرا منو شوهر نميدي ؟ چرا اون ميخواد شوهرم بده

چه شوهري ؟ چه كشكي ؟ نكنه خودت هم باورت شده ؟ يه عقد ، دو سه ماهه ، فقط براي اينكه بعدها كسي نتونه اين بچه رو از »

« چنگت دربياره ... فقط بخاطر اينكه اين بچه نام و نشون داشته باشه ، بي پدر به دنيا نياد

مامان ... دائم ... ميفهمي ؟ دائم ... مگه خودش پدر نداره ؟ خوب من كه سايه سنگين رضا تا آخر عمر رو سرم افتاده ، چه يه »

وجب بلندتر ، چه يه وجب كوتاه تر ؟ چشمش كور ، مجبورش ميكنم آزمايش بده و با آزمايش خودم مقايسه اش ميكنم ، همه

« ؟ چي حله ، چه نيازي به اين كارها ؟ به اين شكنجه ها ؟ به اين عقد دو سه ماهه دائم

دختر ، مثل اينكه يادت رفته با كيا طرف معامله بودي ؟ فردا پس فردا كه نون خشك سق زدي و اينو به دندون كشيدي و از آب »

و گل درش آوردي ، تيكه تيكه اش ميكنن و از چنگت درش ميارن ... اون شغال پير ، اون كفتار ... منتظر همين فرصتهاست ... چرا

« ... نميخواي درك كني

« ؟ پس اين همه بدبختي ، اين آزمايش مسخره براي چيم بود »

مگه مقدمها براي تو اهميت دارن ؟ اون حاجي شايسته بيچاره ، جون كند ... ميدوني چه كارا كه نكرد ، با چه تياتري از رضا نمونه »

گرفت ... از بزاق دهن گرفته تا موهاي سرش ؟ فكر ميكني براي چي اينكارا رو كرد ؟ براي اينكه دو دستي ، جگر گوشه ي تو رو

بندازه تو دامن مقدمها ، اونا كه خودشون بهتر از هر كسي ميدونن اين بچه تخم كيه ، اوني كه مهم بود ، اوني كه براش ثابت كردن

پاكي و نجابت تو مهم بود ، مقدم نبود ، آقات بود ... اون برادراي بي بصيرتت بود ... خاله ت بود ... فك و فاميل بي چاك و دهن

خودمون بود ... وگرنه گوشت رو كه دس گربه نميدن ... اين بيچاره جون كند تا آبروي تو رو برگردونه ... اينقدر سند و مدرك

« ازشون گرفت كه فردا پس فردا فيلشون ياد هندستون نكنه ولي از فردا كي خبر داره ؟ كي مجاب اون كفتار پير ميشه

« ؟ اين درست ، دسش درد نكنه ، ديگه چي از جونم ميخواد ؟ اگه پس فردا طلاقم ندن چي »

چي از جونت ميخواد ؟ بده ميخواد اسم و رسم به بچه ات بده ، سر و صاحاب به بچه ات بده ؟ فكر ميكني اون نميتونه بدبين باشه »

؟ به تو ، به بچه ات ، فردا پس فردا تو ادعاي ارث ميراث نداشته باشي ؟ ميخواي سه ماه عقد كني ، بعدم كه بارت رو زمين

« ؟ گذاشتي و براي بچه ات شناسنامه گرفتي ، طلاق ميگيري ، تموم ... ديگه اين همه الم شنگه براي چيه

هان ؟ الم شنگه ، آخه تو كه پسر مزخرف اينو نميشناسي ... چرا نميخواي بفهمي ، عقد دائم ... با كي ؟ با پسر گنده دماغ اين ؟ »

« تو حاجي خوش اخلاق و خوش سر و صحبت رو ديدي ، پسر هفت خط بي بته اش رو كه نديدي

چرا ديدمش از تو هم بهتر ميشناسمش ... اونم لنگه باباشه ... هم تو خوبياش ، هم تو بدياش ... اين حاجي كه تو الان ميبيني ، »

« ... ترگل و ورگل ، گذشته ش ، لنگه همين پسر به نظر تو الدنگش بوده ... آينه تمام نما ... دقيقا مثل باباي تو با پسراش

« ... هه ... پس اونم جوونياش يه الدنگ بوده ... اونم ريا كاره ، اونم بنا به مصلحت خوب شده ... مثل بابام با پسراش »

چرت نگو شراره ... اينا ريا كار نيستن ، اينا چيزي رو مخفي نميكنن ... فكر ميكني نميشد براي ظاهر ، ظاهرشون رو لنگه بابات »

درست كنن ؟ اينا همينطوري بودن ، همينطوري هم ميمونن ... همين حاجي كه اينهمه امروز انگ بهش چسبوندي ... ميدوني شصت

« ؟ بار بيشتر رفته حج ؟ ميدوني بيشتر از شصت بار خونه خدا رو زيارت كرده

« ... با خدا خدا كردن ، كسي با خدا نميشه ... مهم نفس عمله »

دقيقا ... اونم ادعايي نداره ، اونم خدا خدا نميكنه ، به بچه هاش هم ياد نميده خدا خدا كنن ... اون بجاي پر كردن جيب شيخ و »

شيوخ عربستان ، پولشو خرج بچه يتيم ميكنه ... جهاز دختر دم بخت بي پدر ميده ... سرپرست بچه هاي بي پدر مادر ميشه ... اين

« ... حج نيست ، اين با خدا بودن نيست ؟ كي ميدونه ؟ حتي بچه هاش هم نميدونن ... هيچ كس نميدونه

« ؟ پس تو چه سر و سري با اون داري كه از جيك و پيكش باخبري »

درست حرف بزن شراره ... من مادرتم ، همون طور كه هيچوقت بهت شك نكردم ، تو هم حق نداري به من تهمت بزني ... من »

اگه جيك و پيكش رو ميدونم ، بخاطر اينه كه تموم اين كارا رو از طريق من انجام ميده ... براي اينه كه من اين آدماي بدبخت رو

بهش معرفي ميكنم ... نه الان ، كه بيست و پنج ساله ... درست از وقتي كه تو بدنيا اومدي ... براي اينكه تو هم يكي از اون بچه

يتيمايي كه دست نوازش همين حاجي رو سرت بود تا بزرگ شي ... براي اينكه تو اون برهوت خون و خونريزي ، تو اون جهنمي

كه باباي بيغيرتت به خاطر مال دنيا منو با يه بچه تو شيكم ، رو به موت ول كرد ، همين حاجي بود كه به دادم رسيد ... همين حاجي

بود كه اون نصف شب وحشتناك ، زير رگبار بمب و خمپاره ، تك و تنها ، فرشته اي شد سوار بر موتوري زهوار در رفته ... با دست

خالي ، دستش رو تا آرنج كرد تو رحم من و جسم نيمه جون تو رو كشيد بيرون ... همين حاجي بود كه با چاقوي كثيف توي

پوتيناي بو كرده ارتشيش ، ناف تو رو از ناف من جدا كرد ... همين حاجي بود كه با دستاي پر خون ، تو رو ، جسم پر خون تو رو ،

بالا برد و تو گوشت اذان خوند ... همين حاجي بود كه زخمي شد ، بخاطر اينكه بار پنج تا بچه بي سرپرست رو صحيح و سالم به

« ؟ مقصد برسونه ... همين حاجي بود كه الان تو هستي ... بازم بگم ؟ بازم ميخواي بدوني ، چرا حاجي دايه دلسوز تر از مادره برات

« ؟ پس تا الان كجا بود ؟ چرا تو سايه »

فكر ميكني صحيح بود ؟ يه زن بي سرپرست كه معلوم نبود شوهر مفقود الاثرش كجاست بياد و دم به دم تو زندگي من سرك »

بكشه و آبروي خودش و منو به باد بده ؟ تنها كسي كه خبر داره از تموم اون سالها ، خاله ته ... با زن حاجي ... تو تموم اون سالها ،

فكر كردي شهيد مفو ، كه دماغشم نميتونست بالا بكشه ، دو قران ده شاهي باباتو كرد كوه پول ؟ نه جانم ... نه دخترم ... نه عزيزم

... اين حاجي بود كه سرمايه نصفه نيمه باباتو از راه حلال چندين و چند برابر كرد ... اين حاجي بود كه اونهمه سال تو سايه موند ،

بخاطر اينكه براي يه زن بي سرپرست حرف درست نكنن ... بعد از اون هم ، با اون همه تغييري كه باباي تو كرده بود ، به نظرت

صحيح بود كه بياد و آفتابي بشه ؟ كه بياد و بگه من تموم اين سالها ، زن و بچه تورو به نيش كشيدم و با چنگ و دندون به اينجا

رسوندم ؟ اصلا حاجي احتياجي به اين كارها داره ؟ تموم اين كارهايي كه براي ما كرد ، براي صدها زن و بچه بي سرپرست ديگه

هم كرد ، همشون هم تو سايه ... مثل هميشه ... اينكه براي تو بيش از همه اونها ميكنه ، فقط به خاطر اينه كه تو براي اون ، از همه

اونها بيشتري ... از همه اونها ارزشمند تري ... از همون نيمه شب طوفاني جهنمي ، حكم بچه شو پيدا كردي ... جسم نيمه جون تو ،

تا خود اهواز ، يه لحظه هم از بغلش در نيومد ... مهرت همون لحظه تولد به دلش افتاد ... دكتر كه نبود كه بدنيا آوردن بچه ،

عاشقش نكنه ... فرشته اي بود كه اون نيمه شب بر سر ما نازل شد تا عاشق تو باشه ... خدا فرستادش تا عاشق تو باشه ... تو تموم

اين سالها ، حتي با وجود برگشتن بابات ، بازم تو رو ول نكرد ... همون سامان ، قبل از اينكه پدر و برادرات بفهمن كه تو رو ميخواد

، اين حاجي بود كه فهميد و تحقيق كرد و گفت خوبه ... گفت با جربزه ست ... گفت پاكه ... من احمق بودم كه زندگي تو رو به

لجن كشوندم ، من بودم كه بي هوا ، بد موقع چفت دهنم رو باز كردم و از سامان براي پدر بي همه چيز تو گفتم ... من بودم كه

موندم تو چارراه چه كنم ، وقتي كه حاجي ايران نبود ، گند زدم به زندگيت ... اگه صبر كرده بودم تا حاجي برگرده ، اگه منتظر

بودم تا خودش دست به كار بشه و سامان رو بفرسته در خونه ما ، الان تو اينجا نبودي ... ولي خدا شاهده ، اسم مقدم ها اومده بود

و بابات مصر بود ، خدا شاهده ، خودش گواهه كه ميخواستم نذارم كار از كار بگذره تا به اينجا برسي ... نميتونستم منتظر حاجي

بمونم تا بياد چاره درد بي درمون اون روزاي تو رو پيدا كنه ... اون بي شرفا ، كيسه دوخته بودن ، براي شراكت با يه گرگ طماع

تر از خودشون كيسه دوخته بودن ... من چي ميتونستم بكنم ؟ من يه عمره چي ميتونم بكنم ؟ من كجاي اين زندگي هستم ؟ زور

اون سه تا رو دارم ، يا قدرت جنگ با باباتو ؟ خودت كه ديدي چطوري يه شبه آفت شدن و به خرمن زندگيت افتادن ... خودت كه

شاهد بودي نذاشتن لب از لب باز كنم ... همه مدارك رو عليه تو جمع كرده بودن تا زبون من رو ببندن ... حكم كرده بودن تو رو

بدبخت كنن ... من چيكاره بودم ؟ اگه حاجي بود ، مطمئن باش كار تو به الان و چه كنم چه كنم نميكشيد ... الان هم خيالم تخته

تخته ... ميدونم پدري رو در حقت تمام و كمال ميكنه ... ميدونم بد تو رو نميخواد ... ميدونم نبايد دل به دل بابات بدم و بشينم اون

« ... و برادرات برات ببرن و بدوزن ... ميدونم بايد كار رو به كار دان بدم ... تو هم دلت رو يكدله كن

خوب چرا اون ؟ چرا يه شوهر ديگه برام پيدا نكرد ؟ چرا منو سرنوشت اين بچه رو به دستاي اين مرتيكه مزخرف سپرد ؟ چرا »

« ؟ از يكي ديگه مايه نذاشت

كي معتمد تر از پسر خودش ؟ كي لايق تر از بچه خودش ... فكر ميكني مقدم ها همينطوري از پا ميفتن ؟ فكر ميكني دست رو »

دست ميذارن و ولت ميكنن به امان خدا و يه دعاي خير هم بدرقه راهت ميكنن ... حاجي فكر فرداي تو رو كرده ... با هر كي

بخوان شوخي كنن ، با حاجي كه نميتونن ... با نوه حاجي كه نميتونن ... ميتونن ... اون سياست داره ... اون ميدونه چجوري از آب

« ... گل آلود ماهي بگيره ... اون زبون مقدم كفتار رو خوب بلده ... اون جواب سياهي رو بلده با سياهي بده ... و جواب سفيدي رو

« ؟ اين وسط تو چه نقشي داري »

من ؟ من هيچي ... من فقط بازي گردانم ... من هيچ رلي ندارم ... من بازيگرا رو هدايت ميكنم ... من تو رو هدايت ميكنم سمت »

« ... حاجي ... من تو رو ميسپرم به دست حاجي ... من تو رو ميفرستم بري تو شركت حاجي كار كني

« ؟ پس نويد »

حاجي اصلا نويد رو نميشناخت ... نويد يه مهره بود ... تو توي سنگر خاله ت قايم شده بودي ... براي اينكه از اون سنگر تنگ و »

تاريك در بياي و برسي به اينجا ، بايد سياهي لشكر پيدا ميكردم ... حاجي رو فرستادم سر وقت نويد و محمدي كه از طريق اونا تو

بري اونجا ... فكر ميكني حاجي نميتونه ظرف يه روز منشي و كارمند پيدا كنه ؟ چه لزومي داشت كه به محمدي و نويد بسپره دنبال

كارمند خوب و شناس بگردن ... چون مطمئن بود نويد اونقدر دلش براي تو ميسوزه كه تو رو پيشنهاد بده ... اينقدر بدبين نباش

« ... ... اينقدر يه طرفه به قاضي نرو

آه شري ... اينم از اين قسمت ... هر كاري كني ، به هر دري بزني ، خودت رو مثله كني ، بازم تقديرت اينه ... بازم تقديرت گفته ،

پيشوني نوشتت گفته ، بشين همونجا كه ميشونمت ... تموم تلاش خدا براي تو ، ساختن افساريست كه در نهايت به ديگران سپرده

ميشه ... نه در دستان تو ... قصد تنهايي ندارم ، ولي گاهي بودن با آدمها تنها ترت ميكنه ... اين كه بشيني و آدمها دورت رو بگيرن

و بگن صلاحت اينه ... بگن توكل كن ... اگه قراره من توكل كنم ، پس چرا شماها پافشاري ميكنين ؟ بذارين بشينم برسم به توكلم

... بذارين خدا هم يه خورده سرش خلوت بشه و يه وقتي هم به من بده ... اي خدا !! افسار منو كي ساختي و پرداختي؟ كي

سپرديش به اين و اون ؟ من كجاي اين دنيا قرار دارم ؟ خدا نيستي ؟ سرت شلوغه ؟ ... با اين حال بازم خدا باش ... تو رو خدا ،

خدا باش ... كارت رو به دست اين و اون نسپار ... خسته اي ؟ ميدونم ، منم خسته ام ... ولي قربونت برم ، كي بلده كار تو رو مثل

خودت به انجام برسونه ؟ يه خورده با ما باش ، جاي دوري نميره ، به وقتش به اونها هم ميرسي ... يه خورده حواست رو جمع

زندگي من كن ...

نه از افسانه مي ترسم نه از شيطان

نه از كفر و نه از ايمان

نه از آتش نه از حرمان

نه از فردا نه از مردن

نه از پيمانه مي خوردن

ميدونم ميخوايم ، ميدونم دوسم داري ، ميدونم بدمو نميخواي ، ولي تو رو خدا ... يه خورده هم در عمل نشون بده با مايي ... سختم

نكن ... راضيم به رضاي تو ، تو به خرد شدن من راضي نباش ... خنده زارم نكن ...

خدا را مي شناسم از شما بهتر

شما را از خدا بهتر

خدا از هرچه پندارم جدا باشد

خدا هرگز نمي خواهد خدا باشد

نمي خواهد خدا بازيچه ي دست شما باشد

كه او هرگز نمي خواهد چنين آيينه اي وحشت نما باشد

خدايا ... دستمو بگير ، از اين چارراه شلوغ چه كنم چه كنم ، به سلامت بگذرونم ... توكلم به خودت ... نميخوام شق القمر كني ...

فقط دستمو بگير ... همين ...

بگو موسي بگو موسي

پريشان تر تويي يا من ...

« ؟ دخترم ، شما حرفي حديثي ، شرطي ، شروطي با مهندس نداري »

اين اولين باريه كه من و مهندس و حاجي ، با هم سر يه ميز بشينيم و تبادل نظر كنيم ... چه سخته شرايط ... شرايط قرار گرفتن

سه ايدوئولوژي كنار هم ... شرايط سازگار شدن با همه اونچه كه با هم ساگار نيست ... بگو موسي ... بگو موسي ، پريشان تر تويي

« ... من شرايط خاصي ندارم ... جز اينكه يه طلاق بدون قيد و شرط ، دقيقا بعد از تولد بچه ... همين » : ؟ يا من

پوزخند زشتي كه گوشه لب نشونده ... طرز نگاه چندش آوري كه رو صورتم تاب خورد و چرخيد و چرخيد تا رسيد به اين حجم

فزاينده زننده ي روي شيكمم و باز برگشت تو ني ني چشمام ، عرق سردي سروند روي تيره پشتم و راه گرفت تا نشيمنگاهم و

كسي كشته مرده چشم و ابروي مشكي شما » : صداش چخماقي شد روي نرونهاي عصبيم ، چخ چخ ... پر از جرقه هاي آتشين

« ... نيست خانوم ... مطمئن باش اينقدر بد سليقه نيستم كه عاشق

حاجي لب گزيد ... نه از افسانه مي ترسم نه از شيطان ... نه از كفر و نه از ايمان ... نه از آتش نه از حرمان ... نه از فردا نه از مردن

« ... حاجي بهتره اين بحث همين جا تموم بشه ... بيخيال شو لطفا ... من انصراف ميدم از اين معامله » : ... نه از پيمانه مي خوردن

بسه ديگه ... بچه شدين ؟ ... با هر دوتونم ... » : حاجي عصبي شد ... كه او هرگز نميخواهد چنين آينه اي وحشت نما باشد ... غريد

بهتره عاقلانه برخورد كنين ... نشستيم اينجا بحث عاقلانه كنيم ... جنگ كه نداريم ... ميخوايم به يه نكته مثبت برسيم ... بهتره

چنگ و دندون به هم نشون ندين ... تو ... امير سام ، حق نداشته ات رو ميخواي ؟ اين گوي و اين ميدان ... من از حق زن و بچه ام

نميتونم بكنم بدم به تو ... به اندازه خودت بهت دادم ... از سرت هم زياده ... بيشتر ميخواي ؟ مرد باش ، زحمت بكش ، در بيار ...

تموم اين پروژه هاي قديمي ، هر چي توش هست مال خودت ... تو اين دو سه ماه يه خورده زحمت بكش ، هر چي توش دراومد

مال تو ... ميدوني كه بيشتر از اين نميتونم هلو بپر تو گلو ، دار و ندارم رو بچپونم تو دهنت ... كم نيست ... هفت تا پروژه بزرگه

كه فقط صورت وضعيت يكيشون ميتونه تو رو به آرزوهاي دور و درازت برسونه ... ميدوني كه همشون تا مرحله نهايي رسيدن ...

نزديك تحويل هستن ... سختيشون رو كشيدم ... از دار و ندارم هم خرجشون كردم ... پولاش مونده تو بگير ... تمومشون كن و

بگير ... پيشنهاد بدي نيست ... خودت هم ميدوني ... اونقدري هست كه سبيلاتو چرب كنه مث بچه آدم بشونت سر جات ... منم از

اين هفت تا قرار داد ، هيچي نميخوام ... قرارداد پتروشيمي بندر امام مال من ، خودم با تيم جنوب ميرم خوزستان ... تو دست و بال

« ؟ تو هم نيستم ... ببينم مردش هستي جربزه نشون بدي بگم نوش جونش يا نه

و اما تو شراره ... نميخواد خودت رو با مسائل پيش پا » : چشم چرخوند ... رو من ثابت شد ... لبخندي دلگرم كننده به لب نشوند

افتاده از پا بندازي ... وقت هست بعدا خصمانه تر ، به كينه كدورتات با مهندس برسي ... فعلا دندون به جيگر بگير ... بعد از اينكه

به سلامتي بارت رو به زمين گذاشتي ، هر چقدر خواستي ، چنگ ودندون نشونش بده ... ولي فعلا به فكر صلاح و مصلحت خودت

باش ... تو اين مدت ، دوش به دوش مهندس ، بدون خون و خونريزي ، كارتو بكن ... دو ماه ديگه مرخصي زايمانت شروع ميشه

... بعدش ميشيني توي خونه تا بچه ات به دنيا بياد ... افشيد هست ... حاج خانوم هم هست ... هر كاري داشتي ميتوني ازشون

كمك بخواي ... بي منت ... نوه شونه ، منتي سر تو نيست ... و اما شرايط ... بهتره صاف و صادقانه موضع همو مشخص كنين بعدا

« ؟ بحث و گله پيش نياد ... ديگه شرط ديگه اي نداري

نه حاجي همون كه گفتم ... حرف ديگه اي هم » : ؟ لب چيدم ... اخم كردم ... بگو موسي ... بگو موسي ... پريشان تر تويي يا من

« ... ندارم ... فقط اگه مهندس سختشونه ... بهتره همين الان قائله رو ختم به خير كنن

» : ... اخم كرد ... نه جنگي با كسي دارم ... نه كس با من ... قيافه متفكري به خودش گرفت ... مكث كرد ... عاقبت به حرف اومد

« ؟ خوب ... به سلامتي ... بجز پول اين پروژه ها ... از اون بچه هم سهم ميبرم ديگه

عصبي شدم ... دوستانه به نظر نميرسه ... زنگ خطر ... بچه ام ... نبض تپنده پر كوبش زير پوست كشيده تنم ... برگشتم ... زل

زدم تو صورتش ... بايد چنگ و دندون نشون بدم ... دقت كرد ... به قيافه عصبيم دقت كرد ... لب به هم فشرد ... حاضرم قسم

« ... حداقل قد اسمي كه بهش ميدم ... قد حق پدري خودم » : بخورم چشماش برق شيطاني داشت

بد ميگم حاجي ؟ چرا مادمازل » : اخمم غليظ تر شد ... دقت كرد ... بازم تو صورتم دقيق شد ... حق به جانب برگشت طرف حاجي

اينجوري برام خط و نشون ميكشه ؟ مگه تو بد كردي ... مگه حق پدري به گردنش نداشتي ؟ تازه ، سندش هم به اسمت نخورده

بود ... ولي اين ، سندش ميخواد به اسم من زده بشه ... يه خونه قولنامه ميكني ، اگه توش آدم بكشن ... معامله خبط بكنن ... فسق

و فجور كنن ... مسئوليتش گردن صاحب سنده ... اين كه ديگه جاي خود داره ... بچه من ... امير فرخ شايسته ... نام پدر ، امير سام

شايسته ... فردا قاتل شد ، دزد شد ... فسق و فجور كرد ، نميگن نام مادر ... ميگن نام پدر ... حق ندارم قد نام پدر ارزش داشته

باشم ؟ شرطم فقط همينه ... پس فردا طلاق گرفت ، حق نداره منو از حقم ساقط كنه ... من حق پدريمو براي خودم محفوظ نگه

ميدارم ... شوور كرد ... بازم حق پدريمو ميخوام ... حق نداره آبها كه از آسياب افتاد ... حاجي مقدم به درك اسفل السافلين رسيد

... حقمو ازم بگيره ... اُ اُ اُ ... اينجوري نگام نكن زهره ام تركيد ... فكر خواب شب ما هم باش خانوم ... خودشو نميخوام ... گُه

شوييش مال خودت ، بزرگ كردنش با خودت ... شب هم تو بغل خودت بخوابونش ... ولي من ميخوامش ... بايد زير نظر خودم

بزرگ شه ... شما كه حرفي نداري حاجي ؟ داري ؟ سند خانوم كه به اسمت نبود ... ولي بودي ... تو زندگيش بودي ... حق خودت

دونستي ... تا شوهر دادنش هم حق خودت دونستي ... حالا من دارم آش نخورده ... دهن خودم رو ميسوزونم ... تربيتش بايد زير

نظر خودم باشه يا نه ؟ ... من از اين خانوم ... فقط حق پدريمو ميخوام ... پسرمو ميخوام ... چيز زياديه ؟ بايد تموم تصميمات اين

بچه ... با هم فكري من باشه ... سر خود حق نداره براي بچه من تصميم بگيره ... قبوله ؟ قبوله ... بگو قبلت ، قبول نيست برو يه بابا

« ... ديگه برا بچه ات پيدا كن ... تو به خير و ما به سلامت

دستام مشت شد ... دهنم خشك شد ... سرم به دوران افتاد ... خدايا ، بيم آن دارم ، مبادا رهگذاري را بيازارم ... بگو موسي ، بگو

من نيستم حاجي » : ؟ موسي ، پريشان تر تويي يا من ؟ اين ديوونه ست ... منم ديوونه ام ؟ خودم رو از چاله در بيارم بندازم تو چاه

... اين هنوز هيچي نشده ، تا اسم بچه منو هم انتخاب كرده ... فردا پس فردا ميخواد هي ازم پواَن بگيره ... من رشوه به كسي

« ... نميدم

اووپس !! شما خيلي رو داري خانوم ... من كه نميتونم بشينم بچه ام » : ... ابرو هاش بالا پريد ... خنده اش مضحك شد ... پخ كرد

باري به هر جهت بار بياد ... به اجداااادم قسم نميخوام حضانتش رو بردارم براي خودم ... آخه پمپرز بلد نيستم عوض كنم ... از بو

« ... گه بچه هم خوشم نمياد

ولي خانوم محترم ... اين بچه فردا تو اين اجتماع ... تو اين جنگل ... ميخواد با اسم و رسم من بزرگ شه ... پس فردا » : جدي شد

اومديم و زد و نخاله بار اومد ... من مردم ... ادعاي ارث و ميراث كرد براي باز مانده هاي من !! ... نبايد بفهمم ارث و ميراث بي

زبون من زير دندون كي قرچ قرچ ميكنه ... مطمئن باش هر تصميمي بخوام بگيرم ... اول مصلحتش رو در نظر ميگيرم ، دوم اسم و

« ؟ رسم خودم رو ... سوم نظر ماماني خوشكلش رو ... بد ميگم حاجي ؟ تو كه اين راه رو رفتي ، ميتوني دركم كني نه

نميتونم حاجي ... من » : ... كفري شدم ... بگو موسي ... بگو موسي ... پريشان تر تويي يا من ؟ نه از افسانه ميترسم نه از شيطان

شرايط اين آقا رو درك نميكنم ... نميتونم قبولش كنم ... بچه من گشنه نميمونه كه بدنيا نيومده چنگ و دندون تيز كنه ، طمع كنه

« ... براي مال باد آورده آقا

استپ خانوم استپ ... من دارم آينده ام رو تيره و تار ميكنم ... دارم بچه دار ميشم ... دارم پدر ميشم ... چيز زيادي خواستم ؟ »

اينكه تو هر تصميمي كه براي بچه من ميگيري نظر منم لحاظ كني ؟ بد بود قبول نميكنم ، بد گفتم قبول نميكني ... تو اين مملكت ،

بجز ثبت احوال هزارتا جاي ديگه هم هست ... مدرسه ... اجتماع ... زندان ... دادگاه ... حاجي مقدم ... رضا مقدم ... هزار تا ديگه ...

من بايد فردا جواب همه اينا رو بدم ... بچه بازي كه نيست ... يه بچه ست كه اگه خوب بشه من افتخار ميكنم ... اگه بد بشه ، تف

« ... سر بالاست

« ... مهندس جان شما بفرما ... من با شراره صحبت ميكنم » : حاجي متفكر بود ... به حرف اومد

« ... اما حاجي »

« ... شيششششششش ... اما نداره ... با هم صحبت ميكنيم »

حاجي ... من چطور ميتونم اعتماد كنم ؟ شما چي پيش » : مهندس پيروز و قد برافراشته از اتاق بيرون رفت ... علي موند و حوضش

« ... خودتون فكر ميكنين

عزيزم ... بهتره دو جانبه فكر كني ... اين بچه ، فردا پس فردا هر اتفاقي كه خواست بيفته ، به حمايت يه پدر نياز داره ... قبلا هم »

بهت گفتم ... مهندس تو گرفتن حق استاده ... مطمئن باش از دار و ندارش خوب مواظبت ميكنه ... ايني كه من ميشناسم ، جون به

عزرائيل نميده ... فكر كن ... يه خورده هم حق رو به مهندس بده ... اونم خوبي اون بچه رو ميخواد ... منتها به روش خودش ...

نترس ... اونقدر پست نيست كه بخواد از اين موقعيت سوء استفاده كنه ... من ميشناسمش ... خيلي خوب ميشناسمش ... وقتي

قراره پدر اون بچه باشه ... پس اونچه كه در آينده اتفاق مي افته ، خواه نا خواه اونو هم درگير ميكنه ... وقتي پاي خيرش هست ...

پاي شرش هم بايد باشه يا نه ؟ در ضمن ، من باهاش قرار ميذارم ... ولي توي قباله هم شرط ميكنم ... نه حق حضانت بچه رو داره

و نه حق تعيين تكليف براش ، بدون در نظر گرفتن نظر تو ... اين اصرار و پافشاريش ... همه از سر لجبازي با منه ... يه خورده اش

هم بر ميگرده به زبون عقربي تو ... ميخواد حرصت بده ... توكل كن به خدا ... بذار همه چي رو روال قبلي پيش بره ... فردا ميرين

دنبال مقدمات كار و انشاالله اگه خدا بخود تا بعد از ظهر مسئله رو خاتمه ميديد ... تو هم دو ماه اينو تحمل كن دندون رو جيگر

بگو موسي ، بگو موسي ... پريشان تر تويي يا من ؟ « ... بذار ... تموم ميشه

يه زماني ، نه چندان دور ولي ، يه زماني ... من بودم و تنهايي و سكوت و درهايي بسته ... من بودم و دنياي ظالم با تمام همه ي

ظلمهايش ... من بودم و تن و بدني خون آلود و زخهمايي بر قلبم ... جانم ... من بودم و يك نبض تپنده بي كوبش و يك در باز ...

خونه ي خاله ... حالا ... امشب ... همين حالا ، منم ... يه چارديواري از آن خودم ... يه نبض پر كوبش ... مال خودم ... به اشتراك يه

غريبه ... منم و اين چارديواري و اين نبض پر كوبش و اين در بسته و اين همه آدم ... حاجي شايسته ته سالن ، روبروي سيستم

صوتي تصويري ، بروي مبلهاي تازه و نويي كه با سليقه افشيد خريداري شده ... در كنارش بروي همون مبل ، بابا ... حاج منصور

افرا ... همون كه رفت و ما ... مامان و من رو ، در حجمي از دود و آتش و خون ، به دستهاي تنهايي مخاطر آميزي كه تنها گرمي

بخشش ، نفسهاي مسيحايي حاجي شايسته بود ، سپرده بود و امروز آمده بود ... آمده بود تا باز ما ... من و اين نبض تپنده پر

كوبش رو ، به دستهاي مسيحايي حاجي شايسته بسپاره ... بار اول به اختيار و جبر پول ، بار دوم از سر ناچاري و سرافكندگي ... بابا

، امروز خيلي سعي كرده بود ... سعي كرده بود تا باز هم برام شوهر پيدا كنه ... يه شوهر دائمي ... دقيقا به همون دائمي و پايداري

رضا ... بايد زير بار ميرفتم ؟ بايد قبول ميكردم ؟ بايد دختر خوبي ميشدم و ميگفتم چشم ؟ به اين پدر ميگفتم چشم ؟ نه ... شاكي

نه بابا ... نميتونم باز هم افسار زندگيم رو » : ... روزگار منم ... تموم اين شهر متهم ... يه حادثه چند ساعته ... با من مياد قدم قدم

« ... بسپرم به شما ... شما يه بار به اندازه 22 سال عمر ... اعتمادتون رو تست كردين ... جواب نداد ... رو من جواب نداد

نگاه شرمگينش رو به پايين دوخت ، لب گزيد ... لا الله الي اللهي گفت و تسبيح شاه مقصوديش رو يه دور چرخوند ... دو دور

چرخوند ... سه دور چرخوند ... اينقدر حرف زد و حرف زد و چرخوند و چرخوند كه هم سر من گيج رفت ، هم مهره ها ... ولي نه

آخه دخترم ... تو اينها رو چقدر ميشناسي ؟ اين درست نيست كه اينقدر به » : ... من كوتاه اومدم و از عزمم كم كردم نه مهره ها

رئيست نزديك بشي كه اونو از زندگيت با خبر كني ... اسرار زندگيت رو روي دايره بريزي ... ميدونم آدم خوبيه ... اينو از اون

همه زحمتي كه برات كشيد تا بيگناهيت رو ثابت كنه و آبروي برباد رفته تو رو برگردونه ، ميشد فهميد ... سخت نبود ... ولي دليل

نداشت كه از روز اول تو ، خودت رو براش لخت و عور به نمايش بذاري ... زندگيتو براش كالبد شكافي كني ... اينقدر بهش اعتماد

« ... كني

آخه پدر من ، شما كه » : ... خشم شدم ... عقده هاي 25 سال عمر سر باز كرد ... زخما دهن وا ميكنن ، وقتي دل از دشنه پره

ماشالله تعالي ، خودتون خدا بوديد ... خداي ديگه اي رو بنده نبوديد كه بخواستم با شماها ، به اعتماد شماها ، خودم رو از اين

مخمصه نجات بدم ... آدم شناس بودم كه به شما اعتماد نكردم ، آدم شناس بودم كه به حاجي شايسته اعتماد كردم ... بهاي اعتماد

ديگرون ، ارزشيه كه به انسان ميدن ... اگه شما براي من ارزش قائل بوديد ، الان ، امروز ، اينجا ... جز خانواده ما ، كسي ديگه اي

نبود ... حاجي شايسته اي نبود ... من بودم ، شما و چهارتا برادر و يه مادر ... ولي ... امروز من ، به تموم اون روزهام گره خورده ...

اون روزهايي كه بايد اعتماد ميكرديد ... به من ... نكرديد ... نميبينيد ... از من اعتماد نميبينيد ... جلب نميشه ... مثل مهري كه شش

وقتي تو « ... دونگ جلب نميشه ... از شما به قلب من جلب نميشه ... بذارين اين داستان تموم بشه ، خوب يا بد ... بذارين تموم بشه

چشم هر كسي ، برق فريب رو ميشه ديد ، راه ضيافت رو به من ، دستهاي كي نشون ميده ؟

هنوز شرمنده بود ... هنوز تند و تند دست به محاسن بلندش ميكشيد ... هنوز گوشه اي از سبيلهاي آنكادر شده اش رو به دندون

پس داداشات چي ؟ » : ؟ ميگزيد ... يه چيزي انگار گم شده ، توي نگاه من و تو ... راه ضيافت رو به من ، دستهاي كي نشون ميده

« ... نميخواي اونها بدونن ؟ بعدا بفهمن بد ميشه ها ... ناراحت ميشن

اخم كنم ؟ جيغ بزنم ؟ خودم رو خفه كنم ؟ كدوم داداش ؟ همونا كه با حاجي مقدم كيسه دوختن ؟ همونا كه تن و بدنم رو كبود

كردن ؟ همونا كه عاشقي رو به من حروم كردن ؟ همونا كه منو بيحرمت كردن و از خونه شوتم كردن بيرون ؟ وقتي كه عشق ،

من برادر ندارم ... نه امروز نه اون روزهاي قديم و نه » : ... همرنگ نفرت ميشه ... تمرين مرگ ميكنم ، تو گود اين پياده رو

فرداهايي كه ميان ... شما اشتباه كردي ... معذرت خواستي ... طلب بخشش كردي ، بابام بودي ، بخشيدم ... من عادت ندارم غريبه

« ... ها رو هم بيخود و بي دليل ببخشم

خاله قربون صدقه ام ميره ... دلش به طرز عجيبي ، ميخواد همه اين امشب ، واقعي باشه ... اينو از برق چشماي زير ابروهاي

عروس حاجي ... » : نازكش ميشه تشخيص داد ... و نسترن كه راه به راه بشكن ميزنه و تو دست و پا وول ميخوره و دم به دم ميگه

« ... شيكمت تو آفسايده ... بپا نره تو چشم دوماد

زهرمار ... يه بار ديگه عروس حاجي ، عروس » : و من كه خنده زار عالم ... ميزنم به طبل بيعاري و پا به پاش ميخندم و ميگم

و باز هم تو خودم گم ميشم و ذهنم رو سر به نيست ميكم ... دارم به داشتن يه زخم « ... حاجي ، بستي به دم من ، من ميدونم و تو

، تو سينه عادت ميكنم ... دارم شبامو با تن ، يه مرده قسمت ميكنم ... بگو از كدوم طرف ، ميشه به آرامش رسيد ؟!

مهندس ، موذيانه ترين حالت ممكنه رو به خودش گرفته ... يه گوشه اي ، دور از چشم ، فقط تو چشم من نشسته ... تا نگام به

نگاش ميفته ، ني ني چشماش رو به برق مينشونه ، نگاه چندش آوري به هيكل پنگوئن وار من ميندازه و چشماش رو تو كاسه

ميچرخونه و ميكشه رو اندام كشيده و خوش تراش نسرين ... اين يعني چي ؟ خوب ميفهمم يعني چي ... تو تموم اين روزها ، اين

قدر روي اخلاقش شناخت پيدا كرده ام كه بفهمم از تموم اين حجم فزاينده روي شكمم ، متنفره ... ولي چرا ... چرا ؟ چرا بايد

پسر من » : ؟ حريص اينهمه نفرت باشه ؟ چرا شرط اين فداكاري پولي رو ، داشتن اين حجم فزاينده پر كوبش نفرت انگيز ميدونه

اين همه نفرت رو به چند پول سياه ميخره ؟ به « ... چطوره خانوم ؟ جاش كه راحته انشاء الله تعالا ؟ ... بگو بابا سلام ميرسونه

صورت وضعيت هفت پروژه رو به اتمام پر نون و آبدار ؟

مامان سعي ميكنه مثل هميشه ، موذيانه ساكت بشينه و اظهار نظر نكنه ... سياست زنانه ... خوب ميدونم همين الان هم در حال

بازيگرداني و بازيگر چرخونيه ...

ميدونم برات سخته دخترم ... شرايطت حاجي رو از پا انداخته ... دلم » : ... حاج خانوم ، محبت مادرانه اش رو در حقم تموم ميكنه

نميخواست امشب ، با اين صورت نافرم بيام اينجا ، يه عمره ، من ، حاجي ... آرزومون دامادي امير سام و عروس شدن توئه ... ولي

باور كن هيچوقت آرزو نميكردم تو اينجا باشي ... با اين اوضاع و ما براي آينده شما دو تا بحث كنيم ... من تو رو به اندازه تموم

اين سالها كه با مادرت دوستم ، به اندازه تموم اين سالها كه حاجي ميخوادت ، ميخوام ... اميدوارم از من نرنجي و منو جاي مادرت

بدوني ... هر مشكلي ، هر جايي كه داشتي ، من هستم ... امير سام ، بچه بدي نيست ... ولي خوب ، نميتونم بگم خوبه ... بد قلقه ...

خوب ميدونم اگه بخواد اعصاب براي كسي نذاره ، كارش رو به نحو احسنت انجام ميده ... اميدوارم زياد باهاش به درهاي بسته

لبخند زوركي « ... نخوري ، ولي اگه هر زماني اذيتي توي اين چند ماه ازش ديدي ، حتما به من بگو ... گوشش رو خوب ميپيچونم

به چهره پر محبتش مينشونم ... خوب ميدونم مهندس چه جور اخلاقي داره ... پر غرور ، پر مدعا ، بي مسئوليت ، پر خواه ... خدا

عاقبت منو بخير بگذرونه ...

افشيد و شوهرش ، مهندس جاويد كه به تازگي دوره آموزشي خودش رو گذرونده و از آمريكا برگشته ، گوشه اي از سالن ، به

دور از هياهو ، نشسته و گل ميگن و گل ميشنون ... بي خيالي و بي غمي از چهره هر دوشون ساطع بود ... گه گاه لبخندهايي

دوستانه و البته متين و خانومانه از طرف خودش به سمت من پرتاب ميكرد و با اين كار دل گرمي كوچيكي بهم ميداد ... امشب

همه اينها جمع شده بودند ، اينجا ، پشت اين در بسته ، بين چارديواري تنهايي من ، تا براي اين توده برجسته روي شكمم ،

بزرگتري كنن و پدر بيارن ... چه حال و روز خنده داري ... تا بوده و نبوده ، همه جمع ميشدن ... به شادي ، سرنوشت دو جوون رو

بهم بدوزن و يه دختر و پسر رو به مزايده اي عاشقانه بذارن ... امشب ، اينجا ... اين جمع اومده بودن تا سرنوشت يه بچه رو به

مردي ديگه بدوزن ... دارم به داشتن يه زخم ، تو سينه عادت ميكنم ... دارم شبامو با تن ، يه مرده قسمت ميكنم ...

نتيجه تموم مذاكرات ... نتيجه تموم بحثها ... شرايط ... حرف من ... شروط اون ، همه و همه به دست حاجي شايسته به قلم كشيده

شد ... به امضاء جمع رسيد و جلسه ختم به خير ! شد ... شاكي روزگار منم ، تموم اين شهر متهم ... يه حادثه چند ساعته ، با من

مياد قدم قدم ...

عاقبت ، اونچه كه برام رقم خورده بود ، اونچه كه بهش ميگفتن ، تن به تقدير دادن ، و اونچه كه من ميگم تقدير رو براي كسي

رقم زدن ، رسيد ... لحظه اي كه همه اون رو پيوند قلبها ميدونن ، يكي شدن ، پيمان بستن ... لحظه اي كه براي من ، خود زني بود

... پيمان با مهندس امير سام شايسته ... من ، امروز ، هيجدهم ارديبهشت ، ساعت پنج بعد از ظهر يك روز بهاري ، روي

صندليهايي خشك ، در سالني به حجم شصت متر ، با شكمي به حجم شش ماه و نيم ، نشستم و منتظرم تا عاقد ، اين پيونده

گنگم ... به اندازه تموم مجهولات عالم گنگم ... چي رو بايد قبول كنم ؟ به چه بايد «  قبلت » : فرخنده رو به ثبت برسونه ... ميپرسه

رضا داشته باشم ؟ اصلا من بايد بگم قبلت يا همين نبض تپنده پر كوبشي كه تا دقايقي پيش ، بي هويت بود و الان ، اين لحظه قرار

بود هويتي نو پيدا كنه ؟ ناخودآگاه دستم به شكمم سريد ... كوبشش زير انگشتاي دست سردم حس شد و من نفهميدم منظورش

چي بود ؟ قبلت يا نه ...

واقعا اين پسر ديوونه ست ... ميدونستم قرص واجبه ، ولي نه با اين دوز بالا ... دست تو دست مامان ، درحاليكه از استرس و فشار

عصبي جوني در بدن نداشتم ، در كنار حاجي شايسته و بابا ، قدم به قدم ، از ماشين ها فاصله گرفتم و يواش يواش با پاهايي لرزون

» : به دفتر ثب طلاق و ازدواج نزديك شدم ... تو فرصتي كه همه در كنار ماشينها ايستاده بودند ، حاجي به طرفش برگشت و گفت

« ؟ بيا ديگه بابا ... منتظر چي هستي

شما با عروست برو ، مواظب پسر منم باش ، من با اين عروس بد هيكل ، قدم از قدم بر » : برق چشماش ، قرمز بود و شيطاني

« ... نميدارم

تموم وجودم شعله اي شد ، سوزنده ... از هر چه كه بترسي به سرت مياد ... يه عمر از حقارت متنفر بودم ، يه عمر جنگيدم تا حس

تلخ تحقير رو لمس نكنم ... ولي يه عمره تو طالعم بجز حقارت هيچي نبوده و نيست ... اخم كردم ... دلم ميخواست همه اين دقايق

اگه ميخواي حرص منو در بياري ، مطمئن باش كه با اين لودگيهاي تو در نمياد ... متاسفم كه » : رو گرز كنم ، بزنم تو فرق سرش

تو رو ، حاجي از تو لپ لپ درآورده ... يا شايدم ، حاج خانوم يه شب پر ستاره كه تو ايوون ايستاده بوده ، از تو يه بغچه كه به دهن

يه لك لك آويزون بود ، كشيده بيرون ... بهرحال ، آش كشك خالته ، بخوري پاته ، نخوري پاته ، مجبوري اين هيكل قناس رو يه

چند ماهي به عنوان همسرت ، به همه معرفي كني ... ميتوني بگي پسري كه قراره گير من بياد خيلي با كلاسه ، قراره برام ، خدا ،

حاجي ريز ريز « ... ايميلش كنه به آدرس ايميلم ... اين عروس بد هيكل هم ، از بس زياده خوري كرده ، شيكمش باد كرده

خنديد ... من ريز ريز در خودم پيچيدم و كيلو كيلو غصه خوردم ...

قباله نوشته شده ، به تاريخ هشت ماه پيش . تاريخ عقد ، دقيقا مصادفه با تاريخ 13 مهر سال پيش ... از اينهمه قدرت مشروعيت

بخشي حاجي شايسته ، غرق حيرت شدم ... مهريه به خواست حاجي ، نزديك بود يه سفر حج و 114 سكه بهار آزادي طرح قديم

ثبت بشه ، كه بشدت با مخالفت من روبرو شد ... از حاجي شدن خاطره ي بد داشتم و از سكه ... با نيم نگاهي به چهره مهندس ،

راحت ميشد پي به درونش برد ... اين فكر آزار دهنده تو قيافه اش داد ميزد كه : عادت داره ... با هر كي پيوند ببنده ، بارش رو

هم ببنده ... ميخواد منو هم مثل مقدمها سر كيسه كنه و طلاق بگيره ... نه ... نبايد فكر كنه قراني از اون به من خواهد رسيد ... يه نه

بزرگ به اينهمه حاتم بخشي حاجي شايسته گفتم و در مقابل حيرت همه ، مهريه رو با اجازه خودم ، يه شاخه گل داوودي زرد

اعلام كردم ... حاجي ترش كرد ... بابا چرتكه انداخت ... ابروهاي نويد بالا زد ... خاله بشكوني از كنار رونم گرفت كه صداي آخم

ميون خنده پر صداي مهندس گم شد ...

به همين راحتي ، به ربع ساعت وقت ، مهندس شد شريك كودك درون من ... پسر من ... پسر ما ... به قول مهندس ، امير فرخ ...

چه خوش اشتها ...

كليه شرط و شروط جلسه شب پيش ، در صفحه توضيحات قباله ، به ثبت رسيد ... مخصوصا شرط مهندس كه كلمه به كلمه ديكته

حق طلاق ، با توافق طرفين و فقط و فقط بعد از سن دوماهگي نوزاد زوجه . زوجه ميتواند بعد از دو ماه » : كرد و عاقد به قلم آورد

از تولد نوزاد ، در خواست طلاق داده و با تفويض كليه حقوق يك پدر به جز حق حضانت ، تا پايان هيجده سالگي كودك ، به زوج ،

پيگير طلاق باشد ... كليه خرج و مخارج مربوط به كودك ، تا پايان هيجده سالگي بر عهده و هزينه زوج بوده و حق حضانت اولاد ،

حتي پس از ازدواج زوجه با غير ، از ايشان ساقط نميشود ... در ضمن ، ارائه هر گونه آزمايش يا مدركي ، دال بر ساقط نمودن حق

« ... پدري از زوج ، توسط زوجه مورد قبول نمي باشد و حق پدري را از ايشان ساقط نمي نمايد

با يه حركت تند و سريع برگشتم و به صورت اون كه با پوزخندي درشت و كج به لب ، به من زل زده بود ، نگاه كردم ... صداش

نترس ، ديدي كه ديكته كردم ، فرزند زوجه ... نميخوام شيكمت رو بيارم بالا ... به شخصه ... من به هميني » : زير گوشم آزارم داد

كه داري قانعم ... ولي بذل و بخشش هم نميكنم ... بايد به من حق پدر بودن رو بدي ... دوماه وقت داري به بچه ات ياد بدي بگه

« ؟ بابا ... راستي بعد از دوماه بلده بگه بابا

پر مسلمه كه با ديوونه اي زنجير پاره كرده طرفم ... آخه كدوم بچه اي دو ماهه ميگه بابا ؟ فكر كنم از امشب بايد كلاس خصوصي

بذارم براي اين نبض تپنده پر كوبش و هجي كنم بابا ... زير لب زمزمه ميكنم بابا و دست ميكشم به اين حجم برامده اي كه بابا ،

به چشم پر نفرت به اون زل زده ... نبض زير دستم ميكوبه ...

ساعت از دوازده شب گذشته ... خاله و نويد ، از همون محضر ، خداحافظي كردن و رفتن ... بدون اينكه كامشون رو از اين پيوند

خجسته شيرين كرده باشن ... افشيد و شوهرش دست تو دست هم ، خنده كنان خداحافظي كردن و سوار بر ماشين از پيچ كوچه

زياد به خودت فشار نيار ... فكر » : گذشتن ... مامان بوسه اي مادرانه به پيشونيم نشوند ... با احتياط به بغل كشيدم و زمزمه كرد

هيچي هم نكن ... اين روزا هم ميگذره ... منو از حال خودت بيخبر نذار ... ديگه نميام اونجا ... نميخوام گزك دست بابات بدم ... به

قول تو ، اعتمادي به اين مرد نيست ... همونطور كه تو نميتوني بهش اعتماد كني ، منم نميتونم ... سعي ميكنم تند و تند بهت سر

بوسه اي ديگه و خدا حافظ ريز و زمزمه وار ... « ... بزنم ... دختراي خاله ات رو هم شبها پيش خودت نگه دار ... من ديگه برم

بابا ، سر به زير گرفته بود ... ميشد از چهره گرفته و افروخته اش ، پي به درونش برد كه : بازم يه طلاق ديگه ... اين دختر ،

آبرويي براي من نميذاره ...

بابا جون ... نميخوام نكوهشت كنم ... گذشته ها گذشته ... ولي سعي كن ، حالا كه كار به اينجا رسيده » : اينو از حرفاش هم فهميدم

« ... ، با مهندس بسازي ... نذار بازم يه مهر ديگه تو شناسنامه ات بخوره

تنها جوابم به حرفهاي بابا ، يه پوزخند بود ... درست مثل پوزخند رو لب مهندس بعد از بله گفتن من ... بابا و مامان هم رفتن و منو

با دعاي خير ! سپردن به دست خانواده حاجي شايسته ... مهندس ، عينك آفتابيشو به چشم زد ، سويچ ماشينش رو تو دست

الو ، غزلكم ، من كارم تموم ، مامان بچه رو روونه كنم ، اومدم » : چرخوند ، گوشي موبايلش رو تو دست جابجا كرد ، شماره گرفت

هه ... سرم رو بلند كردم و از ته دل لبخندي به روش پاشيدم ... « ؟ ... هستي كه هاني

حاجي سر به زير گرفت ... حاج خانوم ، خودش رو با وسايل خيالي توي كيفش مشغول كرد ... مهندس دزدگير ماشين رو زد

خوب ديگه ، شما رو به خير ، ما رو به سلامت ... كاري ديگه كه نمونده ؟ آها ... فقط حواست به پسرم » : ... دست به جيب ايستاد

« ... باشه ... فردا دير نكني ، هشت تو شركت ... باباي مادمازل ... اوه ببخشيد ... باباي مادام

خوب خانوم ... چيكار مونده ؟ بريم يه » : ... حاجي دست دور شونه ام پيچوند ... با دست ديگه زير بازوي حاج خانوم رو گرفت

« ... شام خوشمزه بديم به اين دختر خوشكلمون بعد هم بريم يه سر خونه ، دخترم هنوز خونمون رو با قدمهاش بركت نبخشيده

« ... نه حاجي ، من ديگه ميرم خونه ، خسته ام »

نگو عزيزم ... من كلي تدارك ديدم ... امشب رو با من و حاجي باش ... تو ديگه مثل افشيدم ميموني ... » : حاج خانوم لب گزيد

« ... نميخوام تنها باشي

« ... نه تنها نيستم ... قراره نسرين و نسترن بيان اونجا ، ميان پشت در ميمونن گناه دارن »

باشه دخترم ... شما هم حاج خانوم ، تداركاتت رو براي يه شب ديگه ببين ... خسته ست » : دست حاجي ، دور شونه هام سفت شد

... ولي از قرار شام كه نميتوني فرار كني ... يه امشب رو به بهونه تو ، ميخوام حاج خانوم رو مهمون كنم ... نياي ، با من نمياد ،

جوابم لبخندي بود و بس ... « ... امشب گشنه ميخوابم ها

شام رو با حاجي و حاج خانوم ، خورديم ... حاجي پيتزا دوست داره ... منم پيتزا دوست دارم ... حاج خانوم قرمه سبزي با برنج ...

امير سام هم مثل من عاشق قورمه سبزيه ... اگه ميفهميد ميخوايم بيايم بيرون قرمه سبزي بخوريم ، حتما اونم » : حاج خانوم ميگه

حاجي اخم كرد ... معلومه كه نميومد كنار يه زن شيكم بالا اومده ، تو رستوران به اين شلوغي و معروفي قرمه سبزي « ... ميومد

بخوره ...

حاجي و حاج خانوم هم با من به خونه ام اومدن ... يكي دو ساعت موندن و به محض رسيدن نسرين و نسترن ، اونا هم راهي شدن

» : ... دختراي خاله سعي زيادي كردن كه حال و احوال منو به احسن حال تحول بدن ... نسرين شيريني پخت ... من نخوردم ، گفت

نسترن اما ، گرم گرم خورد ... لودگي كرد و خنديد و خندوند و بالاخره « ... براي صبحت ... صبحا قندت ميفته ، بخوري خوبه

جفتشون ، راهي اتاق به قول مهندس امير فرخ شدن تا بخوابن ...

روغن زيتون رو برداشتم ، روي كاناپه سه نفره دراز كشيدم ، لباس گلگشاد تنم رو بالا زدم ، كف دستامو چرب كردم و دايره وار

به شكم كشيدم ... دوباره چرب كردم و به كشاله هاي رونم كشيدم ... باز چرب كردم و به زير بغلم كشيدم ... ساق پام ، ساعد

دستم ... ماساژ ... فكر ، خيال ... ساعتها رو به عقب برگردون ، اگه بازم فرصتي ميبيني ... بگو تو گذشته چي ميبيني ، كه تو رو از

آينده ترسونده ؟ ساعتها رو به عقب برگردون ، اون همه خاطره رو پيدا كن ... يه جهان تازه رو من وا كن ... صداي زنگ در بلند

شد ، با سستي از جا بلند شدم ... ساعت دوازده شبه ... كي ميتونه باشه ؟ از چشمي در نگاه كردم ، اووووووووف به گمونم جنگ

نرم شروع شد ، در رو باز كردم ، يه تيشرت پرتقالي سه دكمه بدون يقه ، با سه دكمه باز ، يه شلوار جين سورمه اي تيره ... يه

صندل سورمه اي ، يه بند چرم دور مچ دست چپش ، يه زنجير طلاي زرد ضخيم دور گردنش كه در تضاد با پوست روشن و موهاي

مشكي سينه اش بود ، و شاخه اي گل داوودي زرد رنگ توي دست راستش ... موهاش رو حالت دار ، بهم ريخته روي پيشوني ول

مامان پسرم چطوره ؟ پسر من » : ... داده بود ... چشماش از زردي ، همرنگ بلوز تنش شده بود ، زير نور قرمز مخفي سقف راهرو

با دهن اداي بالا آوردن در آورد ... « ... چطوره ؟ اَخ بو روغن زيتون ميدي ... حالم رو بهم زدي

» : شمشير از رو بسته ... مخل آسايش ... ميشه زمين خورد و گريه نكرد ... ساعتها رو به عقب برگردون ، اگه بازم فرصتي ميبيني

« ؟ فرمايش

اُ اُ اُ ... جلو پسر من با ادب باش ، دوست ندارم از همين الان بي ادبي رو از مامانش ارث ببره ... همون زور بزني ، قيافه ات رو به »

بچه ام ارث برسوني ، كلي دعا گوت ميشم ... خوشم نمياد بچه ام زشت و بي ادب بشه ... سعي كني تو روم نگاه كني ، مثل خودم

حواست باشه ، علاقه ندارم عين ماست دربياد ... تلقين كن ژن وايش رو سركوب كني ... » : جدي شد « ... بشه هم بد نيست

« ... اينجوري براي جفتتون بهتره

« ؟ چشم ، سفارش ميكنم بهش ، فرمايش » : اخمم رو غليظ كردم

ميدونستم اينقد بد اخلاقي عقدت نميكردم ... گندت بزنن ... من خوش ندارم بدهكار كسي باشم ... عشقم ميكشه طلبكار باشم ... »

« ... بيا اينم مهريه ات

» : ... دست دراز كرد و شاخه گل داوودي زرد رو با يه ابرو بالا داده ، گرفت جلوم ... دست دراز كردم ، شاخه گل رو گرفتم

حسابم باهات صاف شد ... ديگه طلبي ندارم ، حالا ميتوني بري و بعد از اين هم ، در اين واحد رو فراموش كني ... منم خوش ندارم

« ... باز صداي زنگ اين خونه رو بلند كني

هوششش ، رم نكن مادام ... هنوز مهر شناسنامه ات خشك نشده ها ... شرط و شروطمون يادت رفت ؟ تو ميخواي حق پدري منو »

ازم سلب كني ... ببين ، من الان مهرتو دادم ... مهر زن رو كه بدي ، بعدش ديگه تمام و كمال مال خودته ... حواست باشه من كيم

« ... ... در اين خونه ، هيچوقت روي امير سام بسته نميشه ... من عادت دارم هر شب به پسرم شب بخير بگم

« ؟ از كي اونوقت ؟ كي فرصت كردي عادت كني » : ؟ شوخيش گرفته

بذار فكر كنم ... اممم ... » : ابروهاشو به هم نزديك كرد ، قيافه متفكر به خودش گرفت ، با انگشت چند بار به شقيقه اش كوبوند

اگه بخوايم به حساب كتاب حاجي حساب كنيم ، دقيقا شش ماه و نيمه ... اما اگه بخوام خودم حساب كنم ، شيش ساعت و بيست و

« ... پنج دقيقه ... نه ... بيست و شش دقيقه ست ... بكش كنار

« ؟ جونم » : متعجب ، ابرو بالا دادم ، لاي در رو يه خورده بيشتر بستم

همون كه گفتم ... خوش ندارم مونگل » : دست برد به دستگيره در و فشارش داد به داخل ، دستگيره از داخل به شكمم فشار آورد

« ... بازي در بياري برام ... حرفم مفهوم بود ، ميخوام به پسرم شب بخير بگم

بيخود ... لازم نكرده ... هر وقت اومد بيرون تا دلت خواست براش كارت پستال بفرست ... فعلا ، نه ... فعلا ميتوني بري باهاش »

« ... چت كني ، اگه خواب بود ، براش ايميل كن ... برو ميخوام بخوابم

« ؟ هوي چيكار ميكني وحشي » : فشار رو بيشتر كرد ... دستگيره به شكمم فشار آورد ، دردم اومد

با من بازي نكن ... حاجي چي بت گفت ؟ ... من تو گرفتن حق استادم ... اينو يادت باشه » : از فشار دستگيره كم نكرد ، جدي شد

... به زبون خوش بكش كنار اون هيكل بوم غلتونت رو ... با توام خانوم ... نذار روز اولي براي اعاده ي حقوقم متوسل به زور بشم

« ...

« ... از همين جا حال و احوال كن برو »

« ... نچ ، نميشه ... بايد با بچه ام اتمام حجت كنم ... بايد خودمو بهش معرفي كنم ... بايد حسش كنم »

دستم رو از روي دستگيره بلند كردم « ... ديوانه »

دسته چهارم

قسمت هفدهم

قسمت هجدهم

قسمت نوزدهم

قسمت بیستم

قسمت بیست ویکم

پا به داخل خونه گذاشت ... اخمم رو باز نكردم ، عقب گرد كردم ... نشستم رو كاناپه ... اومد روبروم ايستاد ... نگاهي به شيشه

بچه منو با روغن زيتون » : روغن زيتون انداخت ... ساعت رو به عقب برگردون ، اگه بازم فرصتي ميبيني ... پوزخندي به لب نشوند

كنارم نشست ، دستش رو پيش « ... نرم ميكني ؟ ... بچه من با مهر پدري نرم ميشه ... نميخوام يه بچه عقده اي تحويل اجتماع بدم

كشيد ، روي حجم فزاينده شكمم گذاشت ... نرم نرم نرم ... قلبم فشرده شد ... حس كرد ... كوبيد ، نبض تپنده زير پوست كشيده

تنم ، حس كرد ... شوكه شد ... از حركت ماهي وار زير انگشتهاي دستش ، رعشه به تنش افتاد ، شوكه شد ... حس كردم ...

سردي دستش رو حس كردم ... موهاي بدنم سيخ شد ... پوست شكمم مور مور شد ... گرم شدم ، قلبم گامب گامب زد ... صداي

قلبش ، ريتيميك تو گوشم بود ... از زير تيشرت پرتقاليش ، حركت تند سينه اش پيدا بود ... رو پيشونيش عرق نشست ... سرد يا

گرم ؟ نميدونم ... رو پيشونيم عرق نشست ، سرد يا گرم ، نميدونم ... زير پوست چرب و كشيده تنم ، حركت ماهي وار تكرار شد

... پوزخندش جمع شده بود ... يه لحظه دست كشيد كنار ... باز دست سروند روي شكمم ... كمرم تير كشيد ... خم شد ... به قصد

بوسه روي شكمم ، خم شد ... نبوسيد ... سرش رو بلند كرد ... تو چشماش نفرت بيداد كرد ... با حركتي تند ، دستش رو از روي

سومين حس حركت ماهي وار ، عقب كشيد ... گل زرد داوودي توي دستم ، مچاله شد ... نفسم بريد ... بلند شد ... بي حرف از در

خونه بيرون زد ... گنگ موندم ... بي حركت ... سر به عقب برگردوندم ... دخترا خواب بودن ...

خواب ، روياي فراموشيهاست ، خواب را درياب ، كه در ان دولت خاموشيهاست ... بايد بخوابم ... بايد همه اين بغض توي گلوم رو

خواب كنم ، به دست فراموشي بسپارم ... چرا امشب از من گريزونه ... خواب رو ميگم ... چرا به چشمم نمياد ... چرا منو در

خودش نميپيچونه ... چرا حلم نميكنه ؟ ... خواب رو ميگم ... ساعتها از رفتن باباي اين نبض تپنده ميگذره ... نه من ، نه او ،

نخوابيديم ... اون چي ؟ اون خوابه ؟ با اين بار سنگين نفرت ، خوابش ميبره ؟

تا صبح در جا زدم ... نشستم ، به پهلو چرخيدم ... باز درجا زدم ... باز نشستم ، به پهلو چرخيدم ... اين دنده ، اون دنده ، چپ ،

راست ... خورشيد طلوع كرد ... صبح شد ... شفق پيدا شد ... چشمام گرم شد ... چشم كه باز كردم ، از هفت و بيست رد شده بود

... وقتي براي تلف كردن نداشتم ... تند و تند ، آبي به دست و رو زدم ... پف چشمام غوغا ميكرد ... به درك ... لباس پوشيدم ...

نوك انگشتام سر شده بود ... دكمه هاي مانتو رو نميتونستم ببندم ... به درك ... موهام در هم شده بود ... برس كشيدم ، كلنجار

رفتم ، باز نشد ... به درك ... مقنعه به سر كردم ، ضعف داشتم ، گيج بودم ... به درك ... در خونه رو بستم ، دم آسانسور ايستاده

بود ، تا چشمش به من افتاد ، دكمه آسانسور رو زد ، وارد شد ، سلام نكرده وارد شد ... به درك ... دكمه آسانسور بغلي رو زدم ...

سوار شدم ، دكمه لابي رو زدم ... هشت ... هفت ... شش ... پنج ... در باز شد ... دوتا خانوم يكي مسن ، يكي جوون سوار شدن ...

مسن تر لبخند زد ... بهش لبخند زدم ... جوونه رو برگردوند ... به درك ... چهار ... سه ... دو ... يك ... صداي ظريفي توي گوشم

پيچيد : لابي ... در رو هل دادم ... تنم رو بيرون كشيدم ... از لابي بيرون زدم ... قدمهام رو تند كردم ... از محوطه خارج شدم ... تند

تر ... تند تر ... هوا گرم شده ... هرم تابستونه داره ... به درك ... به پيچ كوچه نزديك شدم ... ماشين شاسي بلند مهندس با شتاب

، از كنارم گذشت ... بوق نزد ، نايستاد ... به درك ... بازم تند تر ... عرق كردم ... خيس شدم ... ماشين زرد رنگي رد شد ، بوق زد

... دست تكون دادم ، ايستاد ... مسيرم رو گفتم ، به مسيرش نميخورد ... به درك ... بازم رفتم ... رفتم ... سر خيابون بعدي يه

ماشين ديگه ، با مسيرم هماهنگ بود ... سوار شدم ، عقب ... ساعت رو مچ دستم رو چك كردم ، هشت پنج كم ... ديرم ميشه ...

دير ميرسم ... به درك ... دم شركت پياده شدم ... كرايه رو حساب كردم ... باقي پولم رو گرفتم ... ساعتم رو چك كردم ... هشت

و پنج ... دير شده بود ... به درك ... ماشين مهندس محوطه كنار شركت پارك بود ... پله ها رو دو تا سه تا كردم ... در بالا رو باز

كردم ... آقا حسين سلام كرد ... صبح بخير گفتم ... خانوم حميدي لبخند زد ، به نشونه سلام ، با لبخندي جوابگوش شدم ...

برگشتم ، توي اتاق فني اداري ، آقاي حسام و شمس با هم مشغول صحبت بودن ، سلام بلندي دادم ... بلند جواب شنيدم ... در اتاق

حاجي بسته بود ... نيستش ... امروز دفتر مركزي پتروشيمي بندر امام ، تو هفت تير جلسه داشت ... كليد به در انداختم ، در اتاق

مهندس باز شد ... همون تيشرت آستين بلند لخت پرتقالي تنش بود ... با جين يخي و كفش اسپرت ليوايز آبي ، پرتقالي ، كرمش

آقاي شمس ، تو تايم شيت خانوم مهندس ، شش دقيقه ديركرد لحاظ كن ... » : ... مچ دستش رو جلو چشمش گرفت ... اخم كرد

دير اومدي خانوم افرا ... پروژه ها سنگينن ... ميدوني كه ، سرعت عمل ، دقت ، وقت شناسي ... يادت نره ... آخرين باره دير مياي

اخم كردم ... به درك ... در اتاق رو باز كردم ... كار امروزم ساخته ست ... من جاي حاجي بودم ، از جون مايه ميذاشتم ، هفته « ...

شيطونه « ... افرا ... بيا اينجا » : اي سه جلسه مرتب و متناوب ، ميبردمش روانپزشك ... سيستم رو روشن كردم ... صداش بلند شد

ميگه بزنم لهش كنم ... حوس جنگ داره ...

سر از روي سيستم بلند كردم ... با سرعتي لاك پشت وار ، راه اتاقش رو در پيش گرفتم ... دم در تقه اي زدم و منتظر ايستادم ...

« بيا تو » : بازم صداش

بله مهندس

: كاغذي جلوش بود ... روش نوشته بود ... چي ، نميدونم ... درگير بود ... دور خودش تاب ميخورد ... اههم كردم ، سر بلند كرد

اوراق مالي و فني ، قراردادها ، نمودار پيشرفت فيزيكي ، صورت وضعيت ها ، برنامه زمانبندي ، استدمنتها ، دبليو پي اس ها ...

نقشه ها ... شرايط پرداختها ... اقلام مورد نياز ... نامه هاي اداري ... درخواست مواد و مصالح مورد نياز ... موارد وصول شده ، موارد

در دست اقدام ... پرداخت بابت خريد كالا ... سفارشهاي در دست اقدام ... مربوط به هر هفت پروژه رو با خلاصه اي از شرح كار ،

... روي پرونده هر پروژه ، به نفكيك بذار ، دسته بندي كن ، تا نيم ساعت ديگه رو ميزم باشه

چيه ؟ ميخوام ببينم ، خوابي كه تو و حاجي برام ديدين ، چقدر مي ارزه ... زود باش » : عاقل اندر سفيه نگاش كردم ... اخم كرد

... جون بكن

ميري تو سايت مناقصه هاي شركت نفت » : ... با انگشت دست چپ ، گوشه چشم چپش رو خاروند ، يه ابرو بالا داد ، يه ابرو پايين

... همينطور پتروشيمي ... هر چي مناقصه مربوط به كار ما ميشه ، يه نسخه پرينتشون رو ميخوام ... مزنه بزن ... سنگيناش رو جدا

كنه ... ترجيحا ، مال تهران باشه ... حوصله دوره گردي ندارم ... براي من اخم نكن ... من كفاره بده نيستم ... اول اونا كه گفتم ،

... بعد بقيه اش

برم نون بخرم ؟ چايي چي ، نميخواين ؟ ميزتون تميزه » : ... اخمم كه باز نشد ، هيچ ، غليظ تر شد ... قصد جونم رو كرده ... ديوونه

... يا پاكش كنم ... مثل اينكه جناب عالي فراموش كردين من اينجا چه كاره ام ؟ نه

يادم نرفته ... ولي بهتره تو هم خوب به ياد داشته باشي ، دو ماه وقت داري به تموم اين كارها سر و » : پوزخندي صدا دار كشيد

سامون بدي ... وگرنه مرخصي زايمان بي مرخصي زايمان ... رو به موتم كه باشي ، ده ماه هم از حاملگيت بگذره ، من از پولم

نميگذرم ... بايد همشون تموم بشه ... تموم و كمال ... دونه دونه صورت وضعيتها رو هم نقد ميكني ... عاشق چشم و ابروي خمارت

نبودم كه خودم رو به آب و آتيش بكشم ... تا اونجا كه خبر دارم ، اَخته هم نشدم كه محتاج يكي ديگه باشم جورم رو بكشه ...

... حاليته كه نه ؟ برو جون بكن ... آها ... تا يادم نرفته ، يه پرينت از آخرين وضعيت موجودي حساب بانكي هم بهم بده

؟ ديگه

وقت نهار سق بزن ... نميخوام دو ماه ديگه مارمولك تحويلم بدي ... يا هي دم به دم افه غش كردن برداري ... امروز هم آخرين

؟ بارته كه به پسرم صبحونه نداده ، راتو ميكشي مياي شركت ... افتاد

... شما غصه منو نخور

جدي ؟ ... يعني تو واقعا داري به نتايج رمانتيك ميرسي تو اين وضعيت ؟ چي باعث شده كه عقل ناقصت بهت چراغ سبز نشون »

بده كه من غصه تو رو ميخورم ؟ گفتم پسر منو گرسنه نذار ... برو از جلو چشمم ... بجاي مخ منو زدن ، زودتر اونچيزايي كه بهت

... گفتم حاضر كن ... پا به پاي من بايد جون بكني

بي صدا خنديد ..... چشم ، اما اول جون تو رو ميكنم » : از گوشه چشم ، چشم غره اي نثارش كردم

عقب گرد كردم و از اتاقش زدم بيرون ... تا نيم ساعت بعد ، « ... بعيد ميدونم پا به پاي شما به جايي برسم ... حتي به قبرستون »

همه مدارك رو آماده كردم ... ببرم بهش بدم ؟ نه ... بايد بذارم پا به پاي من جون بكنه ... صبر كردم ... ده دقيقه ديگه گذشت ...

: كليك كردم روش ... باز شد ... نوشتم ... amirsam_ نيومد ... نيم ساعت شد ... نيومد ... چراغ ياهوش روشن بود ... 1982

سند كردم ... در اتاقم با « ... مدارك آماده ست ... نيم ساعته آماده ست ... خودتو جمع كن ، اگه دنبال پولتي ، پا به پام جون بكن

شدت باز شد ... اومد تو ... خنديد ... پوزخند نداشت ... فقط خنديد ... پرونده ها رو بلند كرد ... زونكن ها زياد بودن ... نيشخند زد

.. پا به پام ، ها ؟ بقيه اش رو تو بيار ... جون بكن » : ...

لا الله الي الله ... در بهزيستي رو تخته كنن بهتره ، آخه اينم شد وضعيت ، چارتا بي آزار رو زير پوشش ميگيرن ، يه مردم آزاري

مثل اينو ول ميدن تو اجتماع ؟ زخم ميزني اما ، از ذام بيزاري ... دير ميرسي از راه ، اسم اين زرنگي نيست ... زود ميري اما ، اين

عادت قشنگي نيست ... با خودت كه درگيري ، از همه طلبكاري ... من كه از تو دل كندم ، بسكه مردم آزاري ... من كه از تو دل

كندم ، بسكه مردم آزاري ...

يه سري حرفهاي شخصي ، يه ترانه خصوصي ... مي نويسم رو پيانو ، با يه خود نويس طوسي ... چهار هفته ... فقط چهار هفته ...

زمان زيادي نيست ... ولي همين زمان هم براي پشيموني بسه ... مثل خر تو گل گير كردم ... يه قشون حس منظم ، مثل يه ارتش

محكم ... كم كم دارم مطمئن ميشم كه اسكيزو فرني حاد داره ... تنبل بالفطره كه هست ... اختلال رفتاري هم كه داره ... هذيون

هم تا دلت بخواد ميگه ، توهم هم كه تو خونش شناوره ... دم به دم كه سر از يه دنيا در مياره ... يه دقيقه ميشه يه باباي چشم

انتظار ، مهربون ، مسئول پر از عطوفت پدري ... يه دقيقه هم ميشه قاتل روح و جسم من بيچاره ... بايد با حاجي صحبت كنم ، اين

بايد تحت نظر باشه ... پشت تو واسادم اينجا ، توي اين طوسي مبهم ... آخه مگه ميشه هر روز تا ميتونه از من بيچاره مثل يابو كار

بكشه ... شب كه ميشه اينقدر طبيعي نقش يه باباي خوب رو بازي كنه كه كم كم باورم بشه عاشق اين بچه ست ... فقط اگه

نگاههاي جنون آميز پر از نفرتش به اين حجم فزاينده برجسته نبود ... مطمئنا مهربون ترين باباي دنيا به چشم ميومد ... ذهن

خلاق حقيقت ، با سليقه ام نميخونه ... تو اين چهار هفته از زندگي ساقطم كرده ... من بيچاره براي تموم عمرم بايد درد داشته باشم

هم درد ميكنه ... مشروعيت بخشي به اين نبض تپنده ... مشروعيت بخشي اي كه حاجي « گذشته ام » ، خوب نيست « حالم » ...

شايسته گذاشت تو كاسه ام ، كم از درد نا مشروعي نداره ... اون موقع يه جور بدبختي داشتم ، الان هزار و يه جور ... يه شناسنامه

تازه ، واسه ي خودم گرفتم ... يه شناسنامه كه قلبم ، بايد عادت كنه كم كم ... تو اين چهار هفته ، دور از چشم حاجي شايسته ،

بلايي نبوده كه به سر من بيچاره نازل نكرده باشه ... روزها جلاد ، شبها عاشق دلسوخته ... آخه دردت چيه مرد ؟ چرا من بايد

تاوان لج و لجبازي تو با حاجي رو پس بدم ؟ عصبي تر از هميشه ، اين روزا خيلي كلافه ام ... روحمو ميشكافم اينبار ، تا يكي از نو

ببافم ... حاجي ما رو ول كرد و رفت ، رفت تا تو جربزه كار كردن نشون بدي ، نه از من بيچاره يه ماشين تحرير ، يه كارگر فني ،

يه بازرس فني ، يه حسابدار ، يه همه فن حريف بسازي ... تو بيست روزي كه از رفتن حاجي گذشته ، كار هر روز من شده پيگيري

مطالبات آقا ... نقد كردن صورت وضعيت ها ، پر كردن حساب بانكي ... وصول چك ... كار اون ، نگم بهتره ... از هميشه عاطفي تر

، مستقل شدي تو از من ... صبح به صبح كه مياد سر كار ، عملا شركت رو تبديل به پاتوق ميكنه ... وقت اضاف بياره چت ميكنه ...

از هر دو اينا كه سرش خلوت بشه ، به حساب من بيچاره ميرسه و كارهاي روزم رو چك ميكنه و شرح وظايف تازه ميده ... فقط تو

يه چيز تيز و فرزه ، اونم حساب كتاب ماليه ... مو رو از ماست بيرون ميكشه ... ساعت كه به شب ميرسه ... رو دوازده كه متوقف

ميشه ، زنگ خونه رو به صدا در مياره ... معاشقه پدرانه اش شروع ميشه ... واسه من ديگه مهم نيست ، كي كجاي قصه جاشه ... چه

كسي بدون دعوت ، پاش تو اين ترانه واشه ... كم كم به گرماي دستهاش عادت كردم ، كم كم نياز پيدا كردم ، كم كم خوشم

اومده ... اين نبض تپنده پر كوبش هم ، شب كه به دوازده ميرسه ، كوبنده تر ضرب ميگيره ... اونم عادت كرده ، اونم خوشش

اومده ، اونم نياز داره ... نه به من رحم ميكنه ، نه به احساس درگير شده ام ، نه به فريادهاي بي صداي اين نبض تپنده ... نوك

انگشتهاش رو شكمم ، رو اين برجستگي فزاينده ، نرم و پر احساس ميلغزه ... ميلغزه و ذهنم رو ميلغزونه ، ميلغزه و درگيرترم

ميكنه ... ميلغزه و پيچ و تاب ماهي وار زير پوست كشيده تنم رو لمس ميكنه ... با هر ضربه اي ، رگه هاي زرد چشمش براق ميشه

... برق چي ؟ نميدونم ... توي جسمم مرد با تو ، روح آخرين تهمتن ...

كم كم دارم معتاد ميشم ، به ساعت دوازده نيمه شب معتاد ميشم ... به گرماي لذت بخش نوك انگشتهاش معتاد ميشم ، به هرم

نفسش روي پوست كشيده تنم معتاد ميشم ... اون چي ؟ اون چه حسي داره ؟ آيا واقعا حس يه پدر عاشق رو داره ؟ نه ... نداره ...

اين از نفرت غوطه ور توي گرده هاي زرد چشماش مشخصه ... هر شب مياد ... هر شب با يه شاخه گل زرد داوودي مياد ... بدون

هيچ نجواي عاشقانه اي ... بدون هيچ نگاه اغوا كننده اي ... من به سبك خودم اين بار ، بيمه ميشم تو ترانه ... با همين حرفهاي

شخصي ، كه ندارن عاشقانه ... مياد ... مياد و هر شب مهريه ام رو تمام و كمال پرداخت ميكنه و بازم تكرار ميكنه و پرداخت ميكنه

و در عوض مهريه اي كه پرداخت ميشه ... عند المطالبه و مكرر ، هيچي جز لمس اين نبض تپنده پر كوبش نميخواد ... اما من به

اين لمسها معتاد شدم ... من به نوك اين انگشتها معتاد شدم ... من به نرمي سر انگشتهايي كه جاي چربي روغن زيتون ، تركهاي

ريز روي پوست شكمم رو غلغلك ميده معتاد شدم ... من به جون كندن روزانه و شبانه معتاد شدم و درجه اعتيادم و نيازم ، روز به

روز ، ساعت به ساعت بالاتر ميره ... من به روزهاي بيتفاوت بودنش معتاد شدم ، من به پا به پاش جون كندن ، معتاد شدم ... تموم

قسمت سختش مال من ، لذت جنون آميزش ، مال اون ... لذت از شكنجه كردن من ... شكنجه هاي روزانه ، شكنجه هاي شبانه ...

ديگه يا زنگي زنگي ، يا كه نه ! رومي رومي ... خسته ام از اين تعادل ، اين تعادل عمومي ... كم كم دارم مثل خودش اسكيزوفرني

ميشم ... حضور فعال توي دو دنياي متفاوت ... دنياي خيالي شبانه ، دنياي حقيقي روزانه ... من به هر دو مدل جون كندن ، معتاد

شدم ... ديگه به چشمم ، اون مهندس بيتفاوت گذشته نيست ... كم كم ديگه نيست ... ساعت كه به دوازده نزديكه ميشه ، قلبم

نواي ديگه اي ساز ميكنه ، حجم فزاينده شكمم نواي ديگه اي ساز ميكنه ... ذهن خلاق حقيقت ، با سليقه ام نميخونه ... نوسان داره

و در من ، همه چي رنگ جنونه ... مرز بين واقعيت و رويا رو گم كردم ، جايي ، در دور دستها گم شده ... هر چه بيشتر ميدوم ،

دور تر ميشم ... گم تر ميشم ... اي كاش روز و شب ، يابو وار ازم كار ميكشيد و جسمم رو فرسوده ميكرد و لذت ميبرد ... من از

اين جون كندنهاي شبانه ، بيزارم ... معتادم ... مثل يه معتاد كه از خماري بيزاره ... مثل يه معتاد كه از نئشگي بيزاره ... مثل يه

معتاد كه از زندگي انگلي بيزاره ... من از اين زندگي بيزارم ... معتادم ... مجبورم ... بيزارم ... مجبورم ... فاجعه خيلي عميقه ، درد

هفته پيش ، نوبت دكتر داشتم ... بايد ميرفتم ... بايد وضعيت اين نبض تپنده پر كوبش رو چك ميكردم ... نوبتم بعد از ظهر بود ...

توي راهرو ، همزمان با خروج من از درب آپارتمان ، اونم از درب آسانسور پا به بيرون گذاشت ... تنها نبود ... سه تا دختر آنتيك

با تيپهاي اونچناني ، چهارتا پسر جوون همه جغله و خوش تيپ ... صداي قهقه اشون كل راهرو رو پر كرده بود ... زير نور مخفي

سقف راهرو ، نورهاي آبي و قرمز ، برق شيطاني چشمهاش ، چشم ميزد ... از سر صبح كلاس داشتم ... امتحانام شروع شده ...

امروز نديده بودمش ... يه بلوز چهارخونه آبي ، سفيد ، فيروزه اي ، سرمه اي پوشيده بود با يقه و سر دستهايي با چهارخونه درشت

تر ... آستينهاي بلوزش رو ، خوش مدل تا زده بود تا وسط ساعدهاش ... يه شلوار مشكي پارچه اي كلاسيك براق به پا داشت و يه

كفش چرمي مشكي مات ... دكمه هاي بلوزش باز بود و برق طلايي زنجيرش ، تو گردن چشم ميزد ... بي سلام ، بي تفاوت از

كنارم گذشت ... بي سلام به ظاهر بيتفاوت از كنارش گذشتم ... سه قدم كه ازم فاصله گرفت ، دست تو جيب داشت ، رو پاشنه پا

... مامان پسر من كجا تشريف فرما ميشن ؟ در خدمت باشيم مادام » : چرخيد ... از همون فاصله پرسيد

... دكتر : صداي قهقهه سه دختر و چهار پسر همراهش تو گوشم پيچيد ... زمزمه كردم

صداها ، پر صدا تر شدن و تكرار و تكرار ... رگه هاي چشماش نگران شد ... نور اميدي به قلبم تابيد ... سه قدم فاصله رو با شتاب

؟ چرا ؟ چي شده ؟ ... مريضي : ... كوتاه كرد

: ته دلم يه جور ناجوري غنج رفت ... مالش رفت ... ضعف كرد ... دل نگرانيش خوشايند بود ... به دلم نشست ... خاله ميگه

مهرش جوشيده ؟ تو قلب من جوشيده ؟ با يه شاخه تكرار شونده گل زرد داوودي « ... مهريه زن رو كه بدي ، مهرش ميجوشه

مهرش جوشيده ؟ شاخه هاي تكرار شونده زرد رنگ داوودي كه شبهاي اول تو دستم مچاله ميشد ... تا چند شب پيش

ميذاشتمشون رو اُپن آشپزخونه ... چند شبه تا بره ميگيرم دستم ، لبخند ميزنم ... ديشب تا بياد و بره ، تو دستم گرفتم و بوييدم ...

همه اون دقايق آزار دهنده بيزار كننده ، گرفتم تو دستم و بوييدم ...

... نه ... مريض نيستم ... بايد برم چكاپ » : ... تو چشماش زل زدم ، لبخند زدم

؟ زود كارت تموم ميشه » : ... دقيق شد ... نگاهش عميق شد

نميدونم ... فكر نكنم ... آخه بايد سنو هم برم ... اول ميرم سنو ، بعد ميرم دكتر ... شايد سنوگرافي شلوغ » : دلم بيشتر ضعف رفت

... باشه ... آخه نوبت ندارم

بابك ... با بچه ها برين » : دست به جيب برد ... كليدي از جيبش بيرون كشيد ... از همون فاصله شوت كرد سمت يكي از پسرها

« ... داخل ... از خودتون پذيرايي كنين ... تمرينتون رو بي من انجام بدين ... اگه تا دو ساعت ديگه نيومدم ، كليد رو بده افشيد

« ... بدون تو ؟ نميشه كه » : يكي از دخترها لب برچيد

آيم سو سوري هاني ... مجبورم برم ... بايد وضعيت پسرمو » : لبخند زد ... پوزخند نبود ، لبخند با نمكي بود كه كمتر ديده بودم

صداي قهقهه بار ديگه تو راهرو پيچيد ... « ... چك كنم ... فردا تمرين رو تكرار ميكنيم اوكي ... باباي سوييتي

اولين بار بود در كنارش قدم بر ميداشتم ... متنفر بودم از اين وضعيت ... اونم متنفر بود ... خودش قبلا گفته بود ... كيه كه دلش

بخواد كنار يه بوم غلتون راه بره ... اونم يكي مثل اين ... عرق شرم رو پيشونيم نشست ... قيافه اش شرمنده نبود ... من شرمنده

چرا تنها ؟ چرا به دخر خاله هات نگفتي » : ... بودم ... كنارم كه راه ميرفت ... اين حس رو تقويت ميكرد ... انرژي منفي ميداد

؟ باهات بيان

نسرين كه سرما خورده ، ترسيد بياد پيشم ويروسيم كنه ... نسترن هم كه » : ... براي اولين بار سوار يه آسانسور مشترك شديم

« ... امتحان داره ، يه چند روزي رفته خوابگاه با هم كلاساش درس بخونه

« ... افشيد چي ؟ چرا از افشيد نخواستي باهات بياد ، يا ماما » : لب فشرد ... تعلل كرد ... پرسيد

نخواستم مزاحمشون باشم ... افشيد جون كه تازه خسته از سر » : ؟ نگران تنهايي منه ، يا اينكه از مخمصه همراهي با من كلافه ست

« ... كار برگشته ... دو ساعت ديگه باز هم بايد بره ... حاج خانوم هم كه مسيرش دوره ... مزاحم شما هم نميشم ... خودم ميرفتم

ابروهام بالا پريد ... اميدم « ... كسي نميتونه مزاحم من باشه ... بجز اون مزاحم كوچولويي كه دستم بهش نميرسه » : پوزخند زد

پريد تو يه پاكت پستي دو قبضه پيش تاز و رفت به مقصدي نا معلوم ...

توي طبقه سوم ، دو تا مرد ، يه بچه با يه زن سوار شدن ... حجم ميونمون رو با دستي كه به پشت كمرم گذاشت كمتر كرد ... با يه

دست دور پهلوي بر آمده ام ، منو به سمت خودش كشوند ... يكي از مردها لبخند زد ... به چي نميدونم ، لبخندش رو با لبخندي

گشادتر جواب داد ... چرا ؟ نميدونم ... حسي كه بهم داد ... بيزارترم كرد ... دليلش رو نميدونم ... همه با هم ، توي پاركينگ از

آسانسور خارج شديم ... يه دست به دور پهلوهام پيچونده بود و با دست ديگه ، ريموت ماشين رو روشن كرد ... فشاري به دستش

وارد كردم و فاصله ام رو زيادتر كردم ... اخم كرد ... تو كه از اين حجم برجسته فزاينده متنفري ... تو كه از قدم برداشتن با اين

زن بد هيكل عق ميزني ... اخمت چيه ؟

كنار ماشين شاسي بلندش ، ايستاد ... در رو باز كرد ... زير دو بازومو گرفت و با فشاري خفيف ، كمكم كرد ... نشستم ، براي بار

دوم روي اين صندلي نشستم ... اون روز چقدر دور بود ... روزي كه دم در دادگاه ، با حاجي سوار اين ماشين شده بودم ، چقدر از

امروز دور بود ... حاجي چقدر از من دور بود ... مهندس در عوض همه اين دوريها به من نزديك بود ... فكرم درگير شده ... فكرم

درگير مهندس شده ... فكرم درگير يه بيمار خود بزرگ پندار شده ... قبلا بزرگ پندار ديدم ... خودشون رو سياست مدار ميبينن

... فضانورد ميبينن ... رئيس جمهور ميبينن ... اين با همشون فرق ميكنه ... خود بزرگ پنداريش حاد تره ... خودش رو پدر ميبينه

... ساعت دوازده شب كه ميشه ... بيماريش با شدت و حلت بيشتري عود ميكنه ... يه روانپريش ، با مهر پدري فزاينده ... با شاخه

« ؟ كجا بايد بريم » : ... اي گل زرد داوودي در دست

حواسم از اميد تو پاكت ... از بيماري عود كرده مهندس ، از درگيري فكريم باز شد ... برگشتم كنار مهندس روي صندلي سمت

شاگرد ... دست كردم تو كيفم ... كارت ويزيت سنوگرافي رو از كيف بيرون كشيدم ... بي صدا ، دادم دستش ... آدرس رو خوند

... يه جايي بود نزديك فردوسي ... با يه حركت ژستيك ، كارت رو شوت كرد رو جلو داشبوردي ماشين ... دنده رو عوض كرد ...

« ؟ تا كي بايد بياي شركت » : ... سه ... چهار ، پاشو بيشتر رو گاز فشرد

« ... قاعداتا تا يه ماه ديگه » : چشم از پنجره كنارم برداشتم ، زل زدم تو چشمهاش

« ؟ امتحانات كي تموم ميشه » : ... لب به هم فشرد

« ؟ شايد تا ده روز ديگه ... چطور » : متعجب شدم ... از اين سوالا گاهي نميپرسيد

« ؟ چرا شايد » : گره كوري بين دو ابروش ايجاد شد

نميدونم چرا ؟ نميدونم چه حسي بود ؟ نميدونم چطور به زبونم اومد ... نميدونم ... شايد هم گفتم كه فقط گفته باشم ... بدون

آخه امروز كه سونو كنم ، شايد با دكتر مشورت » : اينكه قصدش رو داشته باشم ... شايد از اين بيزاري فزاينده خسته شده بودم

« ... كنم و تو همين دو سه روزه ، اگه وضعيتم رضايت بخش بود ، هفت ماهه زايمان كنم

كه چي بشه ؟ با اجازه كي ؟ اينقد » : ؟ اين نگاه عصباني ... اين اخم غليظ ، اين صداي فرياد ... بايد فكر ميكردم از سر نگرانيه

« ... ؟ سرخودي

هوي ، چرا داد ميزني ؟ كر شدم ... نميخوام بيشتر از اين نگه ش دارم ... بچه » : ؟ گوشم صدا داد ... وز وز كرد ... به اون چه

« ... خودمه

از كي اونوقت ؟ مثل اينكه بل كل منو ... حق و حقوق منو ، بردي تو نقطه خاموش » : صداش پايين تر كشيده شد ... ولوم كم كرد

مغزت چپوندي ؟ از اين خبرا نيست ... فكرشم نكن ... فكر نكن ميشينم تا سر خود هر كاري دلت خواس بكني ... بچه ام بچه ام

« ؟ هم نكن ... منم ازش سهم دارم ... تو نميتوني تنهايي براش تصميم بگيري ... يادت رفته

چرا ترش ميشي ؟ خوب چيكار كنم ؟ شيكمم كشيده پايين ... كمرم تير ميكشه ... فعاليتم زياده ... دارم جون ميكنم ... دستام بي »

حس شدن ... پي و تاندوماي دست و پام متورم شدن ... بي حس ميشم ... نوك انگشتام سر شده ... كارم زياده ... پدرم در اومده ...

كف پاهام گز گز ميكنه ... ورم دارم ... از تو اون شركت لعنتي كه برميگردم ، پا از كفش بيرون ميذارم ... آب زير پوستم جمع

ميشه كف پام ، تازه پا دردام شروع ميشه ... شب تا صبح خواب ندارم ... زانوهام داره ساب بر ميداره ... نفس كم ميارم ... يه دقيقه

« ؟ كه دير برسم سر كار ، حسابم با كرام الكاتبينه ... تو تو كدوم اينا سهم داري

كدوم مردي تو اينا سهم داره ؟ دليل خوبي براي توجيه نياوردي ... اولين و آخرين زن دنيا هم نيستي كه هم كار ميكنه هم بچه »

« ... ميزاد ... بهرحال من نميتونم اجازه بدم ... خودت رو سبك نكن با تز آبكيت ... من تو كتم نميره ... عمرا اگه زير بار برم

« ... بهرحال من شانسم رو امتحان ميكنم ... اينجوري به نفع تو هم هست ، زودتر از اين قيد و بند نخواسته باز ميشي »

« ... تو جرات داري فكرش رو به زبون بيار »

« ... دكتر اوكي بده ، بقيه اش به تو ربطي نداره »

ربطش به رضايت نامه عمله ... ميتوني برو يواشكي حرفتو به كرسي بشون ... پدر خودت و اون دكتري كه زير بار حرف نا حساب »

« ... تو بره در ميارم ... يادت نره ... جايگاه من تو زندگيت يادت نره

يادم ميمونه كه تو هيشكي نيستي ... اينو هميشه يادمه ... فكر نكن با يه ماده تبصره تو قباله ميتوني خودت رو به جايي برسوني »

كه براي من ... من ... شراره افرا ... بكن نكن راه بندازي ... من اگه قرار بود زير بار حرف زور برم ، بجاي اينكه خودم رو با بند

« ... پوسيده به تو بچسبونم ، ميرفتم خونه بابام مينشستم

يادت نره كه مجبور بودي ... مطئنا راه بهتري نداشتي ... به موقع ميفهمي كه من كيم ... جايگاهم بهت ثابت ميشه ... مجبوري ... »

تا اسمت از شناسنامه من خط نخورده ، مجبوري ... منو ، بكن نكنم رو ، حرف زورم رو ، مجبوري فرو كني تو گوشت ... من حاجي

« ... نيستم كه با دوتا عشوه خركيت ، رام بشم و سواري بدم ... به نفعته با من در نيفتي

« ... خيلي نامردي ... تو كه جاي من نيستي ... تو كه اينهمه درد رو تنهايي نميكشي ... تو كه منو نميفهمي »

نيازي نيست كه جات باشم تا مرد باشم ... تو كه نا مرد زياد ديدي دور و برت ... يكي بيشتر و كمتر برات توفيري نداره ... من »

« ... سر حرف خودم هستم ... پياده شو

به روبرو نگاه كردم ... رسيده بوديم ... با همون اخمهاي در هم ، كنارم راه افتاد ...

زخم ميزني اما ، از جذام بيزاري ... مثل اينكه يادش رفته ... يادش رفته كه ، اون يه مرد متاهل پر تجربه نيست ... اون فقط يه

پسره يا خونه پرش يه مرد نيمه متاهل ... يه مرد نيمه متاهل كه كل حسش از پدر بودن ، خلاصه ميشه رو حس لامسه سر انگشت

دستهاش ... و اين صفحه نمايش دستگاه سنو بود كه موقعيت زماني – مكانيشو ، بهش يادآوري كرد ... بيادش افتاد ... بياد آورد ...

اين زن ، اين زن با اين حجم برجسته دراز كش روي تخت ، كيه ... اين بچه ، اين نبض تپنده پر كوبش با حركت آرام و ماهي وار ،

ويبره موبايل نيست ... يه موجوده با دو دست و دو پا و يه سر و نقطه اي تپنده و پر نبض به اسم قلب ... اين صداي پر صداي

گامب گامب اكو دار ، صداي جاز آهنگهاي پينك فلويد نيست ... صداي قلب اين نبض تپنده ست ... حي و حاضر ... زنده و

تماشايي ... فكش منقبض شد ... دستهاش مشت بود ... اخمش غليظ تر ... گرده هاي زرد رنگ توي چشماش ، توي سرخي

محيطشون ، غرق بودن ... رگه هاي طلايي خورشيد ، روي درياي پرتلاطم سرخ يه غروب طوفاني ... زيبا و پر مخاطره ... نفسهاش

تند و مقطع ... لبش از هر خنده و پوزخندي خالي ... آخه ديوونه ، تو كه نميتوني ، تو كه طاقت ديدنش رو نداري ، اين اداها چيه كه

از خودت در مياري ؟ چه كاريه اين تريپ پدرانه رو برداشتن ؟ جمش كن برو بچسب به زندگيت ... دير ميرسياز راه ، اسم اين

زرنگي نيست ... ولي نه ... اين بشر ، پر رو تر از اين حرفهاست ... خيلي راحت ، ماسك پر تجربگي ، پدرانه و محتاطي ... نميدونم

از كجا كش رفت و به چهره كشوند ... خيلي عادي و مقتدر ... يه پدر مقتدر ، جلوي دكتر نشست و صاف رفت سر اصل مطلب ... :

« ... خانوم دكتر ، خانوم بنده ، تمايل دارن نوزاد من رو هفت ماهه به دنيا بيارن »

« ؟ چرا » : نگاه متعجب من و دكتر با هم به سمتش كش اومد ... خانوم دكتر عينكش رو روي چشم جا بجا كرد ، ابرو بالا كشيد

« ... دقيقا نميدونم ... خودش ميگه شكمم پايين كشيده » : ظاهر بيغرضانه از خطوط چهره اش ساخت

خوب اين كه به تنهايي ملاك نيست ... هنوز از نظر واژينال ، » : دكتر عينك چشمش رو برداشت ، با دستمالي تو دست چرخوند

مشكلي براي نگه داري بچه پيش نيومده ... در ضمن اگر كار به جاي باريك هم كشيده بشه ، با استفاد از دارو ، ميتونن عضلات

رحم رو منقبض نگه دارن و از سر خوردن بچه به دهانه رحم جلو گيري كنن ... نيازي به تولد پيش از موعد نيست ... اين كار رو ما

در مواقع خيلي ضروري و نادر انجام ميديم و حتي در اون مواقع استثنايي هم سعي ميكنيم با استراحت مطلق و روشهاي ورزشي و

« دارويي تا اونجا كه ميشه ، زمان تولد رو به عقب بيندازيم ... بهر حال ، هر تولد پيش از موعدي ، ريسك خودش رو داره

با دروغ همدستي ، از غرور لبريزي ... جاي آبرو داري ، آبرومو ميريزي ... خاك بر سرش ... آخه مرد حسابي ، تو چيكاره اي كه

نشستي بر و بر زل زدي تو چشم دكتر و باهاش درمورد وضعيت واژينال من بحث ميكني ؟ عرق سردي كه بر پيشوني داشتم و

اينهمه وقت رو پيشونيم حفظش كرده بودم ، راه به پايين گرفت ... شر شر ... برگشت سمتم ... نيمچه لبخندي موذي وار رو لب

داشت ... خودش رو به سمت ميز دكتر سر داد ، برگه اي دستمال كاغذي از جعبه بيرون كشيد ، و در كمال پررويي گرفت جلو

من ... منظورش روشن بود : عرقت رو خشك كن ...

گذشته از اين ، از سر بودن دستهاش ميناله ... پدر منو دراورده از بس نال و نال ميكنه ... » : دوباره رو به دكتر كرد با جديت كامل

زخم ميزني اما ، از جذام بيزاري ... « ... ميگه فعاليتم زياده

خوب يه خورده اش از نازه ... » : ... دكتر دوباره نگاه جدي به من كرد ... آزمايشها و نتيجه سنوگرافي رو چك كرد ... لبخند زد

خانومتون بارداره ... ناز زن باردار رو بايد كشيد ... بقيه اش هم برميگرده به عوامل متفرقه و جانبي ... فعاليت براي زن باردار خوبه

... عزيزم ... همين فعاليت زياد باعث ميشه هم عضلاتت سفت تر بشه ، هم جنينت بهتر رشد كنه و هم زايمان بهتري داشته باشي

... اگه تو مچ دستت مشكلي نداري و ساق پات هم سوزن سوزني نميشه ... پس هم سندروم تونل كارپال منتفيه و هم ترومبو فليت

... اكثر اين سوزن سوزن شدن نوك انگشتهاي دست و پا ، بخاطر استفاده نا مناسب از اونهاست ... هر وقت دردي مشابه درد

زايمان داشتي ، تنگي نفس ، سردرد سرگيجه ، حالت تهوع ، خونريزي ، فشار خون كم يا زياد ... اونموقع بهتره فعاليتت رو كنترل

« ؟ كني حركات جنينت چطوره

« ... خوبه ... مرتب تكون ميخوره » : بدون اينكه منتظر جواب من باشه ، تند و سريع گفت

خوب الحمدالله وضعيت جنينت رو به راهه ... وضعيت واژينالت هم رو به راهه ... مشكلي تو » : دكتر لبخندي به لب نشوند

نگهداري بچه نداري ... به گردن و شونه هات فشار نيار ... بين كار مرتب ورزشهاي دستي و گردني انجام بده ... فعاليتت رو كمتر

كن ولي لازم نيست خيلي كم يا قطعش كني ... خوابت رو هم تنظيم كن ... دو هفته اي يك بار هم براي چكاپ بيا اينجا ... اگه زير

دلت درد گرفت ، رون ، لگن ، پشت ، ساق پات متورم و دردناك شد ... يا خونريزي داشتي و يا دردهايي شبيه درد زايمان با فاصله

بيست دقيقه يا كمتر ، اون موقع سريعا اقدام كن ... يه سري قرص هم برات مينويسم كه استفاده كن ... نيازي به تولد زودرس

« ... نيست ... اگه هم لازم ميدوني ، ميتونم برات تست اعصاب بنويسم

« ... نه مرسي ... فكر نميكنم نياز باشه » : اخم كردم

لبخند « ... همون فعاليتم رو محدود ميكنم ، فكر كنم درست بشه » : چشم غره اي به مهندس رفتم دوباره برگشتم سمت دكتر

موذيانه اي رو لب داشت ...

دلت خنك شد ؟ همه بدبختيم مال خر حمالي كردنه ... ديدي كه دكتر » : به محض خروج از مطب دكتر ، طلبكار برگشتم سمتش

« ... چي گفت ؟ ديگه حق نداري ازم مثل خر كار بكشي

بلا نسبت خر بيچاره ... پولاي منو زودتر جمع و جور كن ... خرحماليت پيش كش ... ديگه نميخواد » : خنديد ، پر صدا خنديد

كارهاي توي شركت رو انجام بدي ، فقط برو دنبال صورت وضعيت ها ، بقيه كارهات رو بين خانم حميدي ، آقاي شمس و آقاي

حسام تقسيم ميكنم ... كارهاي حسابداري هم كه كار نيست ، چارتا فاكتور ميخواي وارد كني ، يه چك بنويسي ، يه دو تا ليست

پرينت كني ... ديگه اينهمه ناز و ادا نداره ... ديدي كه دكتر چي گفت ؟ براي من ناز نكن ... من فقط باباي بچه تم ، شوهرت كه

« ... نيستم ناز كني برام

هوي هوي ، حواست رو جمع كن ، پسر خاله نشي ... من در حد همون باباي بچه هم قبولت ندارم ... شوهر ... تو ميدوني اصلا »

« ؟ شوهر بودن يعني چي

با دروغ همدستي ، از غرور « ... نه نميدونم ، ولي سعي ميكنم هر چه زودتر آقا رضا رو پيدا كنم ازش بپرسم » : ... تلخ شد ، ديوونه

لبريزي ... جاي آبرو داري ، آبرومو ميريزي ...

دلم ميخواست همونجا دراز به دراز ميمردم ... بيشعور ...تموم زورش رو زد ، تا حرف رو به اينجا بكشونه ... ميدونستم اين گربه

اگه اون شوهر بود باهاش ميموندم ... اون وقت نيازي به برگ چغندري به اسم » : ... اي نيست كه محض رضاي خدا موش بگيره

هيشكي از تو راضي نيست ، از همه طلبكاري ... من كه از تو « ... مهندس امير سام شايسته نداشتم ... منو برسون خونه ام مهندس

دل كندم ، بس كه مردم آزاري ...

توي روزهاي بعد از اون ، كارم سبك تر شده بود ... ولي خوب بازم بايد برم دنبال اموال آقا ... اين خيلي خسته كننده تر از

نشستن و تايپ كردنه ... بي رحم ، بي انصاف ... تيشه برداشته ، ميكشه به ريشه منه بيچاره ... جنگ عصبي ، يه تنه و بي اسپانسر

... حكم ابدي منه ... هفت خط و مرموزي ، مثل مهره ماري ... مهربون شدي امروز ، باز چه نقشه اي داري ...

بالاخره ، بعد از چهار هفته پا به پاي مهندس جون كندن !! امروز ... همين امروز كه الي القاعده بايد ميرفتم دنبال صورت وضعيت

نفتكشها نزديك پارك وي ، فرصتي براي يه مرخصي اجباري پيش اومد ... آني صبح كله سحر تماس گرفت ... اراك رو رد كرده

بود وقتي زنگ ميزد ... امروز نزديك ظهر ميرسه ... بايد ميرفتم ايستگاه قطار دنبالش ... آدرسم رو نداره ... با كلي دو دو تا چارتا

كردن ، عاقبت دل به دريا زدم ، صبح اول وقت ، قبل از اينكه بخوره پس كله اش و راهي دفتر بشه ، بايد خودم رو بهش ميرسوندم

... مانتو خفاشي گل و گشادم رو تن كردم ، شالم رو به سرم كشيدم ، كفشهاي تابستونه پاشنه تختم رو به پا كردم ، يه دور تو خونه

چرخيدم ، از تر و تميز بودن خونه مطمئن شدم ، راه افتادم سمت واحد مهندس ، انتهاي راهرو ... ده بار زنگ زدم ، سه بار مجبور

« ؟ بله » : شدم با گوشيش تماس بگيرم ، عاقبت از خواب خرسيش بيدار شد

« ... سلام مهندس ... صبح بخير » : يه دور ديگه بسم الله گفتم

« ؟ شما » : ... صداي دو رگه اش داد ميزد هنوز خوابه

« ؟ منم مهندس شراره ... ميشه درو باز كنين » : احمق سلام هم بلد نيست

شراره كدوم خريه » : ؟ خواب تو چشمش بود يا گيج ميزد يا تماس من نا محتمل بود يا طبق معمول موذيگريش گل كرده بود

« ؟ ديگه

« ؟ به همين زودي مامان پسرتو فراموش كردي مهندس ؟ در رو بار كن من پشت درم » : ... عصبي شدم

« ؟ پشت در چه غلطي ميكني »

« ... همون غلطي كه هر شب شما ميكني ... لطفا در رو باز كنين » : ... اين ديگه خيلي رو داشت

حرف از دهنم در نيومده در رو پاشنه چرخيد ... موهاش بهم ريخته بود ... يه تيشرت سفيد تنش بود ، يه گرمكن سورمه اي ...

« ... فرمايش » : دستي به دور گردنش كشيد ، دهن دره كرد

« سلام » : حيف كه كارم گيره وگرنه ميدونستم چه جواب دندون شكني بهش بدم

« ؟ فرض كنيم عليك ... فرمايش »

« ... مهندس من امروز نميتونم بيام سر كار ... كار دارم »

« ... ؟ حالا اينجا كارمندي ؟ يا مامان پسر من »

« ... چه فرقي داره ؟ خواستم اطلاع بدم بهتون »

« ؟ اووخت »

« ؟ راستش مهمون از شهرستان مياد برام ، بايد برم ايستگاه قطار دنبالش ... نميتونم بيام ... ميشه »

نه نميشه ... شما ميتوني تشريف ببري شركت ، بر گ مرخصي پر كني ، تحويل آقاي شمس بدي ، آقاي شمس تحويل من بده ، »

« ... اگه موافقت شد ، ميتوني تشريف ببري

« ... آخه مهندس ، من تا بيام شركت و برگردم ، كلي وقتم تلف ميشه ... زشته مهمونم ميمونه پا در هوا »

به من چه خانوم ... بار آخرت باشه براي كارهاي اداري مياي پشت اين در رو ميزني ها ... من چه گناهي كردم كه حاجي صاف »

« ؟ برات يه خونه گرفته جفت من ؟ كه هي دم به دقيقه كاراي شركت رو بياري بكوبي تو ملاج من

« ... اي بابا ، مهندس ... موقعيت اضطراريه ... وگرنه مزاحمت نميشدم كه ... خواهش ميكنم درك كنين »

من دركم كجا بود ؟ ... نميدونم يعني چي ... شما تشريف ببر شركت ، كليد خونتو بده ، ميدم افشيد بره دنبالش ... شما بجاي »

« ؟ ليدري كردن ، برو بچسب دنبال پول دراوردن ... مگه نه امروز بايد بري دنبال صورت وضعيت ؟ ها

خوب ميرم ... امروز كه چهارشنبه ست ... اينا در حالت عادي منظم سر كارشون نيستن ... بخدا برنامه شون دستمه صبح تا برسن »

جلسه صبح گاهي دارن ... يه چرخي تو اتاقاي هم ميزنن ، بعدش ميرن صبحونه ساعت ده و نيم يازده برميگردن سر كارشون ...

يه دو تا چايي ميخورن بعدم ميرن نهار ... ساعت دو و نيم تازه برميگردن چونشون رو گرم ميكنن ... تا بجنبن نصفشون با

سرويس ساعت 3 در ميرن نصف ديگه هم ساعت سه و نيم يه چند تايي هم تحمل ميكنن تا چهار و بيست ... تازه اين مال هر روز

هفته بجز چهارشنبه ست ... بذار برم ، در عوض قول ميدم شنبه اول وقت برم دنبال كارش تا چكشو نقد نكردم بر نگردم شركت

« ...

نميشه مادام ... با من يك به دو نكن ... براي بچه ت خوب نيست اينهمه حرص ... اصلا تو برو دنبال كار ، من خودم قول ميدم برم »

« ... دنبالش ، اوكي

« ؟ آخه چرا حرف زور ميزنين ؟ شما از كجا بايد بدوني كه دنبال كي بايد بري »

همين كه گفتم ... ميگي ، ميفهمم ... حالا هم اگه ميخواي امير فرخم باباشو ببينه ، بفرما تو ، اگه هنوز كارمند مني ، بفرما شركت ، »

« ؟ تاخير نخوري ... كسر كار برات ميزنم ها

« ... اقلا بذار خودم بيام باهات ... زشته ، تو رو نميشناسه »

« اي بابا ... خوب آشنا ميشم ... چقد چونه ميزني ؟ من زنه پر چونه دوست ندارم ها ... برو ديگه هاني »

پس نرو تا برم كيفمو بردارم ، كليد آپارتمون رو هم بهت ميدم ، » : ... احمق خودخواهي زير لب زمزمه كردم كه صد البته شنيد

« ... نزديك كه شد بهت اس ميدم بري دنبالش ... خودتو غرق چت كردن نكني فراموش شه ها ... تر و خدا سامي

با دست رو دهنم كوبوندم ... جلو جفت چشماش ... اي بابا ... نميدونم چرا زبونم جلو اين بابا هي هرز ميره ... حالا تو اين هيلي

اگه الان مامان امير فرخي ، اشكال نداره ، نميخواد رنگ به رنگ شي » : ويلي سامي چي بود ؟ زير چشمي پاييدمش ... بيتفاوت بود

، ولي خدا به دادت برسه اگه كارمندم باشي ... مطمئن باش با يه اردنگي از كل اين كره خاكي شوتت ميكنم بيرون ... من خوشم

نمياد با كارمنداي شركت سلام عليك كنم ، واي به روزي كه بخوان صميمي تر از دوستام صدام كنن ... حاج خانوم هم هنوز جرات

« ... نكرده منو اينجوري صدا كنه

ببخشيد مهندس ... از دهنم پريد ... در ضمن ، من عادت ندارم دم در خونه همكارا برم و » : مظلوم شدم ، سر به زير انداختم

« ... باهاشون خوش و بش كنم

« ... حالا مثلا اين خوش و بش بود ؟ همون احمق بيشعوري كه گفتي ؟ فكر نكن كر بودم نشنيدم ها ... برو نگران نباش »

كليد رو از دسته كليدم جدا كردم ، كيفم رو زير بغل زدم و از در خونه اومدم بيرون ... چاره اي نبود ، بايد بهش اعتماد ميكردم ...

ديگه » : بازم جلو در آپارتمانش ايستادم ... كليد رو بهش دادم ، و بازم براي بار چندم ، التماس آميز تو قيافه اش نگاه كردم

سفارش نميكنم ها مهندس ... تو رو خدا حواست به مهمونم باشه

خيلي خوب بابا ، گريه نكن ... چشم ... مامان امير فرخي ديگه ، كاريش نميشه كرد ... تو برو ، منم اس زدي ميرم دنبال مهمونت »

« ...

با دلي پر آشوب و فكري پر هذيون ، رفتم ، رفتم و اعتماد كردم ... مجبورم اعتماد كنم ... از كجا ؟ چطوري ؟ نميدونم ... يه حسي

درم زنده شده ، يه حسي كه ميگه ميشه به اين مرد سراپا نخوت و غرور ... به اين دخمه پيچيده حسادت ، به اين متظاهر پدر نما ،

به اين طناب پوسيده چنگ بندازم ... اعتماد كنم ... فقط اگه ... اگه اين نگاه زرد ، تو آشيونه اش نفرت جمع نميكرد ...

امير سام ، گره كور زندگي من ... كجا بود ، از كجا اومد ؟ از كي منو معتاد سر انگشتهاي نوازشگرش كرد ؟ و مني كه قبل از اين

همه اتفاقات حتي دوست نداشتم ببينمش ، چطور معتاد ديدنش شدم ؟ چرا امروز ، نه از سر اجبار ، كه از دل براش جون كندم ؟

... اون چي ؟ اون مجبور بود بره دنبال آني ؟ ميتونست نره ... ميتونست بهونه بياره ... ميتونستم زنگ بزنم و بگم با آژانس بياد ...

همينطور كه زنگ زدم و گفتم كسي رو جاي خودم ميفرستم دنبالش ، همينطور كه مشخصات ظاهريش رو پرسيدم و بهش گفتم

بشينه توي ايستگاه اتوبوس ، ضلع شمالي ميدون راه آهن ... همينطور ميتونستم بهش آدرس بدم بياد خونه ، ميتونستم كليد براش

بذارم ... ميتونستم ... من كه باهاش رودربايستي نداشتم ... چرا پيشنهاد داد ؟ چرا چرا از بازي خوشش مياد ؟ چرا من از اين بازي

خوشم اومده ؟ يه خورده زود نيست ؟ دلبسته شدن به نوك انگشتهاي نوازشگرانه بيتفاوت و پر نفرت ... اونهم در عرض يكماه ؟

تو اين وقت تنگ ... از مردي كه ميدوني مال تو نيست ... ميدوني سهم تو نيست ... ميدوني حق تو نيست ؟ شايد چون اونم مثل منه

... شايد چون اونم ميخواد خودش باشه و خودش مثل منه ... اين همون وجه مشترك ميون شخصيت اون و سامانه ... سامان هم

ميخواست خودش باشه ... ميخواست خودم باشم ... ولي خود من رو دوست داشت ... اين چي ؟ از اين رفتارهاي ماليخوليايي

اسكيزوفرنيك چه قصد و نيتي داره ؟ قبلا ازم دور بود ... اصلا بحساب نميومد ... تو چشمم نبود ... الان چرا اينقدر آشناست ؟ چرا

از همه آشناتره ؟ حتي با اين لحن بيزار و بي ادب ؟ چرا دوست ندارم دم به دم گوشي تلفن رو بردارم و زنگ بزنم به حاجي و

ازش شكايت كنم ؟ چرا دوست ندارم حاجي ميون ما باشه ؟ چرا دلم ميخواد دختر هاي خاله شب نيان پيشم ... چرا چند شبه

نميخوام بيان پيشم ... چرا دلم ميخواد تموم اين لحظات بيزاري رو ... فقط من باشم و او و ميون ما اين نبض تپنده ؟ چرا نفساش

بوي غريبه نميده ؟ چرا شرمم نمياد ؟ ها كه دختر اُپن مايندي بودم ... در اوج سانسور شخصيتي شهيد و حميد و سعيد ، بازم باز

بودم ... فكرم ... ذهنم ، رفتارم ... باز بود ... كثيف نبودم ولي بسته هم نبودم ... باز بودم ... زير آبي ميرفتم .. شيطوني ميكردم ...

خجالت نميكشيدم ... ولي توي روابط بشدت بسته بودم ... خودم ميخواستم بسته رفتار كنم ... با سامان ... گاهي شيطنت ميكردم

ولي نه از مرزي فراتر ... رضا ، اصلا هيچ هيجاني برام نداشت ... چرا لمس دستهاش اغوام نميكرد ؟ چرا گرمم نميكرد ... چرا

سردم نميكرد ؟ چرا باهاش سرد بودم ، سردتر شدم ؟ چرا سر انگشتاش مور مورم نميكرد ؟ چرا تو اوج احساسات بازم بي حس

بودم از حضورش ؟ چرا هواي داغي كه از نفسش به پوستم ميخورد ، بوي ته معده اش رو به دماغم ميكشوند و بدم ميومد ؟ چرا ؟

شايد چون ، مثل من نبود ... جفت من نبود ... زودتر از سامان از ذهنم گريخت ... داشتم بهش عادت ميكردم ، ولي همين عادت

هم ذره ذره بود ... تند و پر شتاب نبود ... داشتم عاشق سامان ميشدم ... ولي فقط داشتم ... ذره ذره ... آهسته ، پيوسته ... تو دو

سال ... نه يك ماه ... اين سرعت و شتاب ، ناگهان ... منو به كجا ميبره ؟ اين همون ايستگاهي بود كه بايد ميدويدم تا بهش برسم ؟

اگه تنها اين محرميته كه منو چنين شتابان ، به سمت عادت ، به سمت ناكجا آباد ... به سمت و سويي كه اسمش رو هم جرات ندارم

تو ذهن بيارم ، ميكشونه ، چرا با سامان تو دو سال هم نرسيدم ... به اين همه احساس متضاد نرسيدم ؟ چرا با رضا ... شوهرم ...

پدر بچه ام ، به هيچ جا نرسيدم ؟ با رضا ، به مرز عادت هم با ماده و تبصره ... كور مال كور مال ... سلانه سلانه نزديك شدم و بازم

بهش نرسيدم ... چرا نه متنفر شدم ازش نه مشتاق ؟ ولي اين ... ايني كه دقيقه به دقيقه متضاد پروري ميكنه ... ذهنم رو درگير

ميكنه ... نفرت ... محبت ... نياز ... جنگ ... مقاومت ... تند ، پر شتاب ، با سرعت ، رنگ به رنگ ميشه ... اونهمه نديدن ، عاقلانست

كه به يكباره تبديل بشه ؟ رنگ عوض كنه ... اونروزها خيلي نگذشته ان ... ولي ... خيلي دورن ... خيلي ... يادم نمياد از كي مرز بين

نديدن و همه تن چشم شدن و خيره به دنبال او گشتن در هم تنيده شد ... اين جاده يه طرفه ... كي دو طرفه شد ؟ كي عملش با

عكس العملش برام مهم شد ؟ چطور ؟ با چند شاخه گل زرد داوودي ؟ با يه صيغه خنده دار كه در اون لحظه نميدونستم من بگم

قبلت يا حكم كنم به اين نبض تپنده كه بگه قبلت ... به جاي من ؟ شايد از وقتي كه حاجي رفت ... شايد عمدا رفت ؟ شايد منو تو

اين برزخ به عمد تنها گذاشت ... با شريك برزخيم ؟ گيرم ، من اونو بخوام ، اون از من چي ميخواد ... گيرم اون باشه آشنا تر از

هر آشنايم ... من چي ؟ من براي او چه هستم ؟ مامان پسر قلابيش ؟ يا فراتر ؟ شخصيت روز ... شخصيت شب ... كدوم حقيقته ،

كدوم سراب ؟ چرا مرز بين واقعيت و خيال گم شده ؟ تو هاله اي از غربت ابر وار ميون ما گم شده ؟ كدوم حقيقت داره ؟ حكم

زور جون كندن روزانه ، يا حكم زور جون كندن شبانه ؟ كه من به هر دوي اين جون كندن معتاد شدم ... صبوريم كمه ، بيقراريم

زياده ... چقد بيقرارم منه صاف و ساده ...

« ؟ شري ، خوشتيپه كيه فرستاديش دنبال من » : آني زنگ زد

« ؟ چطور ؟ ميخواي بري تو كارش مخشو بزني » : خنديدم ... مستانه خنديدم

« ... آره با هيمن توله تو بغلم ... خيلي هم بهم مياد مخ بزنم » : خنديد ... آروم خنديد و يواش تر حرف زد

« ؟ با يه توله تو شيكم چي ؟ ميشه مخ زد » : تلخ شدم

آره ... تو باشي آره ... ديوونه تو كه عاشق نبودي ... كي شوور كردي ؟ مگه فتوا » : بازم خنديد ، طعنه حرفمو نخونده خنديد

ندادي ، شوي نكنم هرگز هرگز الا به عشق ؟ ... همونروزاي طلاق و طلاق كشونت كه برات شوهر پيدا كردم ، كري ميخوندي ...

« ؟ چطور شد شيطون شدي

« ؟ خودش گفت شوهرمه » : خنده ام گرفت

آره ... الانم اينجاست ... تو آشپزخونه داره برام قهوه درست ميكنه ، منم مثلا ميخوام لباس راحتي تن كنم ... تو اتاق توام ... قابل »

« ... اعتماد ؟ نياد بپره روم

« ... خاك تو مخت آني ... الان ميام ... نترس ... كاري به كار تو نداره ... ليستش پر و پيمون پره »

« ... ؟ آخه چطوري ... كي زن اين شدي »

گفته بودي بعد از امتحانات پسرت مياي ... منم چيزي بهت نگفتم ... خواستم بياي بهت بگم ... جريان داره ... بعد برات سر »

« ... فرصت تعريف ميكنم ... بذار برم بانك يه چكه بذارمش به حساب ... سريع ميام ... چيزي خواستي بگو برات بياره

« ؟ باشه ... زود بيا منتظرم ... صداي يه زن مياد ... كيه »

« ... نميدونم ... آها شايد خواهرشه ... تو برو پيششون ... منم تا يه نيم ساعت ديگه كارم تموم برميگردم »

اي كاش ميشد با همين شيكمم مخش رو بزنم ... ميشد بيشتر ازش انتظار داشته باشم ... ميشد تنهاييم رو باهاش قسمت كنم ...

ميشد از عطر گرم نفسش مست بشم ... نخورده جام مي ، مست بشم ... عزيزم ، چقد تلخه كام من از تو ...

كليد نداشتم ، زنگ در رو زدم ، شديم برعكس ... هر شب هر شب ، من پشت اون در ، اون جاي من جلوي در ... امروز ... الان ،

من جلو اين در ، در خونه ام ، منتظرم تا در رو پاشنه بچرخه ... بچرخه و اون در رو بروم باز كنه ... من كه شاخه گل زرد داوودي

ندارم ... ولي مهر دارم ... مهر ... حتي بي پرداخت مهريه ... اگه اون شاخه شاخه مهريه ميده ، من نفس نفس ، مهر تو ريه هام

دميده ميشه ... من ضربان به ضربان ، مهر به دهليز چپم فشار مياره ... راه رگ رگ بدنم رو ميگيره و جاري ميشه ... سه ماه طول

كشيد ... كوبيد ... ضربه زد ... پذيرفتم ... اين نبض تپنده رو پذيرفتم ... نبضي كه تشخيصش از كوبشهاي رگ و پي ام سخت بود

... سه ماه طول كشيد تا جاي خودش رو تو قلبم ، تو دهليز چپم ، پيدا كرد ... راه گرفت ... رگ به رگ ... ولي اين غريبه پر دروغ

... به ماه نكشيد ، راه خودش رو پيدا كرد ... آشنا شد ... با رگ به رگ اين نبض لعنتي توي تموم رگهام جاري شد ... آشنا شد ...

بي هيچ نجواي عاشقانه اي ، آشنا شد ... تو ني ني گرده هاي زرد رنگ چشمهاش ... غرق شدم ... لبخند زدم ... چشمم به دستهاي

خالي از داوودي زرد افتاد ... خنديدم ... مهر خواستم ... مهر دادم ... صبوريم كمه ، بيقراريم زياده ... چقد بيقرارم ، منه صاف و

ساده ...

« سلام »

« ... سلام خانوم ... خسته نباشي مادام ... آخ اخ آخ چقد عرق كردي ... من متاسفم كه اينهمه فشار و استرس رو تحمل ميكني »

مهربون شدي امروز ، باز چه نقشه اي داري ؟ ... « ؟؟؟ جونم »

صداي خنده هاي خفه آني و افشيد از توي سالن ميومد ... صد درصد « ... جونت سلامت ... بفرما تو ... قدم رو چشم و جون ما بذار »

شنواي مباحثه دو نفره ما دم درب ورودي هستن ... دلم براي آني پر كشيد ... دلتنگ بودم ... شدم ... بيشتر شدم ... پريدم تو ...

آني ... عزيزم ... دلم يه ذره شده بود برات ... جيگر خاله رو باش ... واي چه » : آغوش پر حجمم رو باز كردم ، بلند و پر صدا

« ... خوشكله ... آني تو هيبت پسرونه ست ها ... چي كردي تو با اين ته تغاريت ... علي چرا نيومد باهاتون

اوي اوي اوي ... حواست رو جمع كن ... بزني بچه بيچاره رو پرس كني ... چه خوشكل شدي نا » : ... آني با احتياط خزيد تو آغوشم

« ؟ كس ... پسر اينقد خوشكلت كرده

جانم ؟ « ... سلام زن داداش ... خسته نباشي ... حواست به ني نيمون باشه له نشه ... كنترل كن خودتو » : صداي افشيد ، دور تر اومد

زن داداش ... از اين ناپرهيزيا نميكرد افشيد ، گاهي ... لبخندي رو لبش بود ... شايد عمق صميمت من و آني براش ملموس نبود ...

چيزي بين من و آني نيست ... قايم كردني از هم نداريم ... لختيم ... برهنه ... مادر زاد ...

سلام افشيد جون ... خوبي عزيزم ... خسته نيستم ... كاراي سام » : تو بازي جديد حل شدم ... رل گرفتم ... بازي كردم ، حل شدم

« ... كه آدمو خسته نميكنه ... اون خسته شد رفت دنبال آني جون

بازي خوبيه ... خوشم مياد ... اونا كه عمق صميميت من و آني رو بي خبرن ... پس بتازم خوبه ... چشم چرخوندم ... لبخند به لب

اي بابا ... اين چه حرفيه مادام » : ... داشت ... موذي و مردم آزار ... بازي ميده ... بازي ميكنه ... بازيگره ... خوش نقشه ... حرفه ايه

؟ ... آني جون اينقد خوش مشرب و خوش صحبته كه اصلا بعد مسافت رو حاليم نشد ... در ضمن تو بايد منو ببخشي ... نبايد اينقد

« ؟ بهت فشار بيارم ... پسرم چطوره

« ... از احوال پرسياي بابا جونش ... خوبه مرسي » : لبخند زدم ... بي ريا ... مجلس بي رياست بسم الله

اذيتت نكرد ؟ ... كارت با اين وروجك پر سر و صدا راه » : لبخندش عميق تر شد ... حل تر شد ... جا افتاد ... تو نقشش جا افتاد

« ؟ افتاد ؟ اخم نكرد ؟ لگد پروني نكرد

« ؟ نه ... ميدونه كار باباشه ... اذيت نميكنه ... بيا بشين ... چرا سر پا » : لبخندم رو نگه داشتم ... چشمام رو هم زوم كردم

خواستم برم شركت ، ديدم زشته آني جون رو تنها بذارم ... زنگ زدم افشيد هم بياد ... حرف همو خوب ميفهمن ... كلي دل و »

« ... قلوه دادن به هم

مرسي افشيد جون ... ببخش تو رو خدا » : ... لبخندم رو رو نمايي كردم ... چرخيدم ... سمت افشيد ... سمت آني ... سمت امير سام

چه پررو شدم من ... سامي ... ولي خودش گفت ... گفت كه اگه مامان پسر من باشي ، اشكال « ... ... سامي نگفت مزاحم تو ميشه

« تو هم ببخش آني جون ... سامي گفت نرو ... من يه دندگي كردم » : ... نداره بگي سامي ... تو بازي پررو شدن مجازه

ولي از زبونش « اينجاي آدم دروغگو » ابروهاش با يه سوت پريد بالا ... لبخندش رنگ گرفت ... واژه ساخت ... باهام حرف زد

« ... بس كه لجبازي ... فكر قلب ضعيف من كه نيستي ... تا تو برگردي دلم هزار راه رفت » : بيرون زد

« ... واي شري ... چه شوهر مسئولي » : آني خنديد

خنديدم ... پوزخند ... آني نفهميد ... لازم نبود الان بفهمه ... فعلا بازي جذابه ... حيفه با رنگ حقيقت زشت بشه ... سياه بازي بشه ...

چشمك زدم ... هر سه ديدن ... « ... كجا شو ديدي ... هم عاشقه ... هم مسئول ... هم دلسوز ... هم بچه دوست ... خداي احساسه » :

هر سه خنديدن ... همسفر شدن ، مثل در بدر شدن خوبه ... پس قدم بزن با من ، توي راه و بيراهه ...

بي وجدان ... چرا بيخبر ؟ داشتيم ؟ ... موذي ... چرا منو دعوت نكردي ... اين جور » : ... آني غليظ تر خنديد ... حقيقي تر خنديد

« ؟ مواقع غريبه ميشم

خبري نبود ... بي خبر و بي سر و صدا ... يه عقد محضري بود » : جاي منو پر كرد ... بجام زبون چرخوند ... تيز ... تلخ ... پر طعنه

ديگه ... حال خانوم رو براه نبود ... فعلا تو همين مرحله تيك آف زديم ... ايشالا بعد حموم ده روزه اش ، از خجالتتون در ميايم ...

اين حريف خسته رو ، خسته تر نكن ... اين دراي بسته رو ف بسته تر « ؟ هم ختنه سورون دعوتين ... هم عروسي ... مگه نه شري

نكن ... اين همه سنگ نپاش ، اينهمه سخت نگير ... خوان هفتصدم گذشت ... اين چه هفت خوانيه ؟ ...

واي شري ، چه شوهر » : عرق كردم ... شرم كردم ... مچاله شدم ... همه خنديدن ... من خورد شدم ... لب فشردم ... آني قهقهه زد

با مزه اي داري ... ختنه سورون و عروسي با هم ؟ ضايعات داره كه ... يه خورده با اين شوهر عصا قورت داده من آشناش كن ،

امير سام بلند بلند خنديد ... « ... بلكه تاثير پذيري كنه ، از اون حال و هواي دكتري در بياد ... خيلي خشكه با مزاجم سازگار نيست

افشيد لب گزيد و خنديد ... من لب گزيدم و پيچيدم ... جاي آبرو داري ، آبرو مو ميريزي ... هفت خط و مرموزي ، مثل مهره ي

ماري ...

بلند شد ... اومد كنارم ... دستش رو گرفت رو سر شونه ام ، محكم فشار داد ... خم شد ... بوسيد ... گونه ام رو بوسيد ... براي

عزيزم » : ... اولين بار گونه ام رو بوسيد ... صورتم تر شد ... ها كرد تو صورتم ... نفسش دم شد ... دمش جون داد ... جون گرفت

« ؟ ... شما راحت باشين ... غذا هم گرفتم براتون ... خسته نباشي بازم ... من برم شركت ... پرينت بانك رو هم آوردي باهات

دست كردم تو كيفم ، برگه ها رو گرفتم جلوش ... اين چه راه و رسميه ، اين چه امتحانيه « ... آره » : ... نفس كشيدم ... تند و مقطع

...

مرحبا به اين خانوم همه فن حريف ... » : ... باز كرد نگاه كرد ... لبخند زد ... به رقم بالا رفته حسابش لبخند زد ... چشمك زد

جوابم نكن ، مردم از نااميدي « ؟ كارت بيسته ... خودت آخر بيستاي دنيا ... امري نيست ، آني خانوم ؟ شما با من مياي افشيد جان

... شايد عاشقم شي ، خدا رو چه ديدي ؟

چرا منم ميام ... خوشحال شدم آني جون ... ايشالا شب بازم بهت سر ميزنم ... شما هم بيا بالا ... شري جون » : افشيد لبخند زد

« ... بيارش يه سر بالا ... قدم رنجه كن خانوم ... آپارتمان ما رو هم نور ببخش ... مثل آپارتمان شما نمك نداره نمك گير كنه

شايد عاشقم شي ، خدا رو چه ديدي ؟ ... « ؟ مگه نه » : برگشت سمت امير سام ... لبخند زد

خواهش ميكنم مهندس ... چوبكاري ميفرماييد ... خجالتم دادين ... ايشالا به جبران ... همينطور شما افشيد » : ... آني سرخ شد

« ... جون ... حتما ميام ... مگه نه شري

خيال كن جواب منو دادي ... عزيزم جواب خدا رو چه ميدي ؟ ... « ... حتما » : ... از سر اجبار لبخند زدم

خجالت ميكشم ... چشمام بي اختيار شدن ... كنترل ندارن ... شبا جاشونو خيس ميكنن ... آبرومو ميبرن ...

بالاخره با آني تنها شدم ... نشستم جلوش ... اعتراف خواست ، اعتراف كردم ... به همه چي صاف و صادق گفتم ... صاف و صادق

شري ، اينو از كجا يافتي ؟ ... نگفته بودي ؟ حقش بود ضايعت ميكردم ، جلو چشم خودش و خواهرش » : پرسيد ، صاف و صادق

« ... تف تو روت مينداختم ، حالا ديگه با ما هم بله ؟ نامرد

« ... آني ، لوس نشو ... منو تو و اين حرفا ... نداشتيم كه ... خاله زنك شدي »

« ؟ نه تو شدي ... يواشكي ، چراغ خاموشي ، شوهر كردي »

« ... به جون آني اونطور كه تو فكر ميكني نيست »

فعلا كه هست ... عاشق پيشه ... گرم ، پر احساس ... شوخ ... خنده رو ... هموني كه ميخواستي ... كور از خدا چي ميخواد ... يه »

« ... جفت جور ... خدا خواسته برات ديگه ؟ اين وسط آني گور به گور شده ، لولوي كدوم خرمنيه

د اشتباه ميكني گلي ... بخدا اصلا اوني كه تو فكرش رو ميكني نيست ... تو اين چند ماهي كه نديدمت خيلي اتفاقا افتاد ... »

نميخواستم كامت رو تلخ كنم ... تو چه گناهي كرده بودي كه هر دم و دقيقه كوله بار بدبختيمو رو سرت آوار كنم ... بچه سر شير

« ... داري ، برات خوب نيست ... اينهمه خبر مهيج بد از بد بدتر

بله شما حق داري ... ديدم چقد بده ... خدا در كيسه اش رو سفت ميكنه ، دلش نمياد از اين بدها راه براه تو چنته ما بذاره ... مدام »

« ... تو رو مستفيض ميكنه ... منم خواستم نداد

خدا نكنه براي تو از اين چيزا بخواد ... بهت كه گفتم ... در بدري و بي آبروييم رو برات گفتم ... غيظ و قهر خانواده ام رو برات »

گفتم .... بعد همه اينا ، يه دفعه ، از كجا ، نميدونم ؟... از اعماق تاريخ ، خدا فرشته اي بر من آدميزاد سر تا پا گناه نازل كرد ...

جريان حاجي شايسته رو كه سر بسته برات گفته بودم ... اينا پسر و دختر همين حاجي شايسته هستن ... نميدونن ... جريان منو تو

« ... رو نميدونن ... به اصطلاح ميخواستن آبرو داري كنن ... نميخواستن تو از درون اين ماجرا با خبر بشي

« ؟ چي ميگي ؟ يعني اين خوشكله شوهرت نيست ؟ همش پشمه »

« ... نه شوهرمه ... اينش راسته »

« ... خو ... پ چي ؟ چي ميگي تو ؟ اين صغري كبري چيدنا چيزي رو عوض نميكنه »

نه جون تو ... صغري كبري نميچينم ... بايد بهت بگم خودت كلاهتو قاضي كن ... حقيقت اينه كه ، اين همش يه معامله پاياپايه ... »

اون نام و نشون و مشروعيت به بچه من ميده و اونو از چنگ رضا و باباش در مياره برام ... حاجي هم هر چي پوله پروژه هاشه ميده

« ... به اون باحاش عشق و حال كنه ... همين

« ؟ چي ؟ واضح بگو ... بخاطر پول ؟ ... حاجي اين وسط چيكارست ؟ چطور اينقد ارج و قرب پيدا كردي »

گفتم كه از اعماق تاريخ اومده ... حاجي آشناي مامانمه ... زير جولكي با مامانم همكاره ... دست به خيره ... كارش كمك كردنه ... »

« ... همونيه كه منو بدنيا آورده ... تو اون نيمه شب زير بمب و بارون

« ... ولي تو كه گفتي خودت با پاهاي خودت اومدي تو اين دنيا »

نه ... منم تازه فهميدم ... من با پاهاي خودم نيومدم به اين دنيا ... من با دستهاي حاجي اومدم به اين دنيا ... حاجي مامانو سر من »

زائونده ... اينو به هيچكي نگفتن ... بابا و داداشامو كه ميشناسي ... اين يه رازه ... كسه زيادي ازش خبر نداره ... ماما قبل عقد بهم

گفت ... بعدشم كه اينهمه زحمت كشيد ... طلاقم رو از رضا گرفت ... تموم حق و حقوق رضا از داشتن اين بچه رو هم از حلقومش

بيرون كشيد ... طلاقم رو هم به عقب تر از تاريخ بارداريم ... به قبل از اينكه از خونه حاجي مقدم بزنم بيرون ... به قبل از اينكه بيام

پيش تو ، به همون روزا تاريخ زد ، ثبت كرد ... عقدمم به همون سه ماه و ده روز بعد از اون تاريخ ... به قبل از بارداريم ... نميخواد

بچه بزرگ شد ، هيچ علامت سوالي از هويتش ، براش پيش بياد ... ولي با اين كارش ، منو انداخت تو يه هچل بزرگتر ... آني دارم

« ... ديوونه ميشم

« ... چرا ؟ خوب خدا خيرش بده ... هم خودش هم پسرش رو ، ديگه مشكلت چيه »

« ... آخه تو هيچي نميدوني ... اين پسر حاجي ، ديوونه ست ... يه رواني به تمام معنا ... اسكيزوفرني حاد داره »

« ؟ دروغ ميگي ؟! پسر به اين سالمي ، تويي كه مشكل داري ... دلت مياد »

بخدا راست ميگم ... اين سينمايي پر جاذبه امروز رو نبين ها ... يه ديوونه به تمام معناست ... روزا مثل خر ازم كار ميكشه ... »

« ... دلش ميخواد بزنه شكمم رو پاپيون كنه ... بذارنش با يه لگد ، تو شكمم ، اين بچه رو از زندگي ساقط ميكنه

« ... ؟ نه ؟! ... بش نمياد اينقد خطري باشه ... اينقد خشن ... رزمي كاره »

« ... از اين شديدتر ... به شرفم قسم ... خودم برق نفرت رو از صد فرسخي تو چشماش تشخيص ميدم ... ولي عجيبش اين نيست »

« ... ؟ چيه »

حس پدرونه شه ... حسي كه شب به شب ، سر ساعت دوازده گل ميكنه ... هر شب هر شب ، مياد اينجا ، بهت گفتم مهريه ام چيه »

« ؟

« ... نه ... چيه ؟! لابد حاجي سنگ تموم گذاشته نه ، نگو كه تررياردر شدي »

نه خره ... نزديك بود بشم ... حاجي سنگ تموم گذاشت ... از اون اونچنانياش ... ولي نخواستم ... تموم مهريه ام ، يه شاخه گل »

« ... زرد داووديه

« ؟ جدي »

« ... به خدا ... باور نميكني ، قباله ام رو بيارم ببيني »

« ؟ چرا اينقد كم ؟ چرا زرد ؟ ديوونه اقلا يه شاخه گل رز صورتي .. يا قرمز ... بابات قبول كرد »

بابام حرص خورد ... مهربون شده ... بدبختم كرده ، حالا بابا بودن يادش اومده ... ازم عذرخواهي كرد ... دل برام سوزوند ... ولي »

بازم چرتكه انداخت ... عاقد كه مهريه رو ثبت كرد ... دلم خنك شد ... همه حساب كتاباي بابام بهم ريخت ... خالمو بگو ،

« ... ميخواست خودش رو دار بزنه

« !؟ خوب »

« ... خوب به جمالت ... هر شب مياد اينجا ... با يه شاخه گل زرد داوودي ... مهريه ام رو پرداخت ميكنه »

« ... ؟ خاك تو مخت ... عشقي ميكني ها ... مهريه ات رو ميده و بله » : ... پريد تو حرفم

گمشو ... كي ميخواي آدم شي آني ... منحرف ... مياد ولي نه ... از اون بله ها نداره ... جنونش عود ميكنه ... چشماش پر نفرت ، »

دستاش گرم ... پر نوازش ... پدرانه ، شيكمم رو نوازش ميكنه ... به قول خودش با پسرش راز و نياز ميكنه ... به قول خودش

« ... ميخواد پسرش رو به خودش عادت بده

« ... ايول ... چه رمانتيك ... مگه بده »

آره ... تو نفرت تو چشماش رو نديدي ... دروغه ... تموم حسش دروغه ... پافشاري ميكنه ... تظاهر به عشق پدري داره ... اصلا »

منو نميبينه ... جنون داره ... همش چشم ميشه ... تمركز ميكنه رو شكمم ... ميخواد ديوونه ام كنه ... جاي اينكه اين بچه رو به

خودش عادت بده ، روح منو به بازي ميگيره ... دارم دق ميكنم ... داره دقم ميده ... تو گلوم گير كرده ... نه ميشه هضمش كنم ...

نه ميشه بالا بيارمش ... بر خوردم ... تو بازيش بر خوردم ... داغونم كرده ... قبلنا ، سايه اش رو با تير ميزدم ... خصومتم باهاش

حدي نداشت ... الان داغون شدم ... بي هويت شدم ... شدم جريان كلاغه ... نه راه رفتن كبكه رو ياد گرفتم ، نه راه رفتن خودم

يادم مونده ... خواستم به بچه ام هويت بدم ، هويت خودم رو هم ازم گرفته ... زودتر از اونچه كه بايد وا دادم ... شل شدم ... شب

به شب ، چشمام به در خشك ميشه ... بي صبر ميشم ... دلم تند تند ميزنه ... محتاج شدم ... گدا شدم ... گداي سر انگشتاش ...

« ... باور كن آني

« ... اون چي ؟ معلومه عاشقته ... بخدا »

نه ديوونه ... اشتباه نكن ... اون فقط ميخواد دل منو خون كنه ... از روز اول ميخواست پوز منو بزنه ... الان هم داره پوز ميزنه ... »

ميخواد عادتم بده ... ميخواد محتاج ببينم ... ميخواد زبونم رو كوتاه كنه ... ميخواد با يه تير دو نشون بزنه ... هم منو محو كنه ، هم

« ... انتقام از باباش بگيره ... تيشه بده اره بگير با باباش داره ... همه اينا رو ميدونم ، اما بازم دارم وا ميدم ... خيلي تند و پر شتاب

« ... پ حاجي چي ؟ از قصد و نيتش بي خبره كه تو رو دو قبضه حوالش كرده »

نميدونم ... منم از قصد و نيت حاجي بيخبرم ... حاجي به جورايي دلش آرومه ... عمدا ولمون كرده گذاشتمون وسط ميدون جنگ »

و صلح ... خودش رو گم و گور كرده ... دو هفته اي يه بار مياد اينجا ، ولي تو هيچ كاري دخالت نميكنه ... ميدون رو به جفتمون

« ... واگذار كرده ، نشسته كنار گود

« ... خدا رو چه ديدي ... شايد عاشق بچه ات شد ... شايد خواستش ، بذار بدنيا بياد ، مهرش به دلش ميشينه »

نه ... حسم بهم دروغ نميگه ... اون هيچوقت عاشقش نميشه ... ولي چرا اين همه اصرار ميكنه ؟ اينهمه پافشاري روي حق و حقوق »

پدرونش ، نميدونم چرا ، حيرونم ... باور كن حق و حقوق پدر بودنش رو سفت و سخت ، تو قباله آورده كه فرداي روز زيرش

نزنم ... همين دو هفته پيش ، از زبونم در رفت ... ديدم نميتونم ادامه بدم ... ديدم دارم شل ميگيرم ... ديدم دارم وا ميدم ... گفتم

تا كار از كار نگذشته ، بهتره برم زودتر از موعد وضع حمل كنم ... اونچون قشقرقي به پا كرد كه بيا و ببين ... مثل زنا ، زنگ زد به

حاجي تهديد كردن كه اگه اينكار رو بكنه ، فلان فلانش ميكنم ... دهنمو سرويس كرد ... به غلط كردن انداختم ... تا نگم گه

« ... خوردم ، دست از سرم بر نداشت

چه كيس با حاليه ... خوب اين كه خوبه ... بالاخره اونم وا ميده ... الان نه ، يه سال ديگه ... مردا تشنه محبتن ، بهش محبت كن ، »

« ... رگ خوابشو پيدا كن

چي ميگي آني ؟ با كدوم وقت ؟ بچه كه دو ماهه بشه ، من بايد از اين قيد و بند راحتش كنم ... بايد تقاضاي » : ... لبخندم تلخ شد

« ... طلاق بدم ... بايد جدا شيم

« ؟ تو ميخواي يا اون »

« ... از اول ، همين قرارمون بود ... اون ميخواست ، منم ميخواستم ... اون بايد بشينه كنار ، من بايد تقاضا بدم »

« ؟ خوب شايد ميخواد بهت فرصت بده ... اگه تو تقاضا ندي ، چي ميشه »

هيچي ... هيچي نميشه ... تو كه نيستي بينمون ... بين منو و اون ، بجز همين نوازشهاي نيمه شب هيچي ديگه نيست ... باورت »

« ؟ ميشه ، اين بوسي كه امروز تند و سريع رو گونه ام زد ، بار اول بود ... اونم براي حفظ تظاهر ... از سر ريا

« ... از سر تظاهر ، اونم اينقد طبيعي ؟ من باور نميكنم ... ميدوني كه من تو اين موارد خبره ام ... منو نميتونه رنگ كنه »

« ؟ دلم ميخواست حرفات راس بود ... بگذريم ... چه خبرا ؟ از هستي خبري نداري »

« ... اوه گفتي هستي ... هستي تباه شد ، به فنا رفت »

« !؟ چطور »

« !؟ ... اون پسر عموي مامانش يادته كه عاشقش بود »

« ... خوب آره ... قيدشو زد ... پسره هم با همكارش ازدواج كرد ... اونم دندون عشق و عاشقيشو كشيد »

با اون آره ... ولي زد و عاشق يكي از دوستاي داييش شد ... پسره ، بچه طلاق بود ، خانواده اش قبول نكردن ، ولي هستي لجاجت »

« ... كرد ... پا فشاري كرد ... با خانواده اش درگير شد

خوب آخرش يادمه پسره مخشو زد با هم در برن ، هستي هم هر چي طلا داشت جمع كرد و با هم رفتن ، قيد مامان و باباشو هم »

« !؟ زد ، بعدم پسره سوء استفاده كرد و طلاها رو به جيب زد و با دختر عمه اش ريخت رو هم ... بعدش رو بگو

هيچي ديگه ... هستي بازم عاشق شد ... يه مدت خيلي طولاني ازش بيخبر بودم ... بعد از اون با يه نفر ديگه آشنا شد ... پسره يه »

ديوونه به تمام عياره ... كتك كمترين جواب محبتهاي هستي ست ... كي فكر ميكرد هستي اي كه اينقدر ادعاي عقل كلي داشت به

« ؟ ... اينجا برسه

« ؟ آره خوب ... من كه اصلا فكرش رو نميكردم ... حالا چي ؟ راضيه »

راضي ؟ ميگم پسره جنون داره ... هستي يه دختر گيرش اومده ... مامان و باباي پسره از هم جدا شدن ... مامانه شوهر كرده بود »

و وضعش توپ بود ، باباهه هي زنگ ميزد و راپورت مامانه رو به پدره ميداد ... پسره رو برعليه مامانش تحريك ميكرد ... يه روز

كه هستي رو دخترش باردار بود ، مامانه مياد سري بهشون بزنه ، پسره هم كه از قبلش باباهه آنتريكش كرده بود ، تا مامانه

« ... ميرسه ، ميفته به جون مامانش ، مامانه رو با ضرب شصت و هفت ضربه چاقو ميكشه

« ؟ اي واي ... راست ميگي »

بخدا ... هستي كه ميخواسته جداشون كنه ، اونو هم هل ميده ، هستي بيهوش ميشه ... وقتي به هوش مياد ، ميبينه مامانه رو تيكه »

تيكه كرده ، خودش رو هم با ضرب چاقو مجروح كرده ... خود زني كرده بود ... بعد هم به همون صورت مامانش رو ول ميكنه و با

« ... هستي بيچاره ميزنه به كوه ... فرار ميكنه ، با باباش تماس ميگيره و بهش ميگه چيكار كرده

« ؟ الان زندانه »

نه بابا ... نميدونم چطوري باباهه نجاتش داده ... باباش دنبال پرونده رو ميگيره ، پسره رو آزاد ميكنه ... الان هستي بيچاره داره با »

« ... يه قاتل زندگي ميكنه

« ؟ ديگه چه زندگي اي ؟ خوب چرا طلاق نميگيره »

مگه جرات داره ؟ شوهرش روانيه ... بخدا يه لحظه كه گفتي امير سام روانيه ، ياد شوهر هستي افتادم ... من اونو ديدم ... ديگه به »

« ؟ اين پسره بيچاره انگ رواني بودن نزني ها ... اين كجا ، اون شوهر هستي كجا

« ؟ حالا هستي چيكار ميكنه »

هيچي ... يه مدت ميخواست قيد پسره رو بزنه ، پسره تهديدش كرد ... گفت خودش و دخترش رو آتيش ميزنه ... هستي هم »

ناچار شد ... مونده باهاش ... مثل سگ جون ميكنه ... كار ميكنه تا شيكم خودش و دخترش و اون پسره قاتل رو سير كنه ... پسره

« ... هم اعصاب درست درمون كه نداره

« ؟ بيچاره هستي ... چقدر دلم براش سوخت ... خواهرات چطورن ؟ مامانت اينا »

ماما كه خوبه ... مثل هميشه ... ارد ميده ... دخترا هم خوبن ... براي آذين خواستگار اومده ... شايد شوهرش بديم ... منم كه گير »

« ... و گرفتار اين دو تا پسرم ... ايشالا پسرت بدنيا بياد ، خودت ميفهمي گرفتار يعني چي ... از خودت و امير سام بگو

« ... چي بگم ؟ مثل اينكه باورت نميشه چيز خاصي نيست »

« ... شري ، نميتوني منو گول بزني ... تو تغيير كردي ... اين تغيير از كجا اومده ... نميتوني منكر بشي ، من تو رو خوب ميشناسم »

نه آني منكر نيستم ... غير از اينكه من وا دادم ... چيز ديگه اي ندارم بگم ... يه عمر نداشتم ... خيلي چيزا رو نداشتم ... توي »

زندگي مجردي ، توي اون سالهاي نكبت ... هميشه ميخواستم داشته باشم ... احساسات يه آدم عادي رو داشته باشم ... عاشقي رو

تجربه كنم ... نيازهايي كه يه عمر سركوب كردم ... زير نقاب تعصبات كور ... مگه من تو عمرم با چند نفر از جنس مخالف سر و

كار داشتم ؟ مگه چندتا مرد رو ميشناختم ؟ يه باره از اون زندگي بسته افتادم تو محيط باز دانشگاه ... داشتم خوب پيش ميرفتم ،

با سامان خوب پيش ميرفتم ... ولي نشد ، نذاشتن كه به جايي برسم ... صاف افتادم تو يه رابطه ... رابطه با رضا ... يه شوهر ...

قاعدتا بايد اونجا ديگه به جايي ميرسيدم ... بايد يه چيزي ميشد ... يه زن ، با رابطه اي باز ... كامل ... لمسي ، حسي ، رمانتيك ...

ولي به هيچ جا نرسيدم ... با رضا هم به هيچ جا نرسيدم ... نشد برسم ... باباش نذاشت ، موش دووند ... مثل بختك افتاد رو اون

چيزي كه بايد اتفاق مي افتاد بين ما ... خيلي زود گرمي آغوشي كه فكر ميكردم پيدا كردم رو به سردي گذاشت ... رضا رو از من

گرفت ، نذاشت با اون به نيازهايي كه ميخواستم و محتاجش بودم برسم ... من يه رابطه باز ميخوام ... گرمم ... سرد مزاج كه نيستم

... دوست دارم ... لمس ميخوام ، ناز و نوازش ميخوام ، يه رابطه آزاد و تميز ... با كسي كه مال خودمه ... با كسي كه مال اونم ... ولي

بازم ندارمش ... الان هم ندارم ... چيزي كه ميخوام رو هيچوقت نداشتم ... بغل صدقه اي نميخوام ... محبت مدل بچه يتيمي

نميخوام ... الان چي دارم ؟ بازم اوني كه ميخوام رو ندارم ... به نظرت با امير سام به كجا ميتونم برسم ؟ وقتي كه حتي نميدونم

احساسش از اين لمسها چيه ؟ وقتي كه عشقي نيست ... وقتي كه همه چيز موقتيه ... رابطه چه معنايي ميتونه داشته باشه ؟ اين

لمسها خيلي لذت بخشه ... اين نوازشهاي هميشگي خيلي خوبه ... من دوستشون دارم ... ولي تا كي ميتونم داشته باشمشون ؟ چه

اعتمادي ميتونم به اين رابطه داشته باشم ؟ وا دادن خوبه ، ولي براي كي ؟ اين خوبه ولي در صورتي كه اون هم معتاد اين نوازشها

شده باشه ... ظاهرش سخت كوشه ... تو اين رابطه سخت كوشه ... ولي اين نميتونه تموم ماجرا باشه ... من ميترسم ... ميترسم از

اينكه راه رو به خطا برم ... من الان ، حسرت يه عمر نياز رو تو دل دارم ... من به عشق لمسي رسيدم ... از حس به اينجا رسيدم ...

« ... دوست دارم اين تجربه رو ... ولي به نظر تو اين عشقه ؟ من از هوس بيزارم

اشتباه نكن ... هوس جزئي از عشقه ... ولي به تنهايي عشق نميشه ... دوست داشتن نميشه ... هوس تنها دوست داشتن رو بوجود »

نمياره ... هميشه توي پستوش يه جايي نقطه اي از وجدان درد داره ... خوب ... اين خيلي قابل دركه ... تو به چيزهايي كه يه عمر

ازشون محرم بودي ، به ممنوعه هات رسيدي ، نميتوني اين حجم عظيمي كه از احساسات متفاوت به مغزت هجوم آورده رو هضم

كني ... ولي عزيزم ، مگه عشق چيه ؟ اون مدينه فاضله ؟ اين كه دو نفر بشينن به پاي هم ، يه عالمه ماجراي جنجالي پيش بيارن ،

آيا به هم برسن آيا نرسن ... بدون هيچ لمسي ... بي هيچ لذتي ... اين اون معناي عشقه ؟ عشق جنبه داره ... حسي ، عقلي ، قلبي ...

بصري ... عشق رو بايد ثابت كرد ... نه اينجوري ، نه از استمساك ... نه از رياضت كشي ، نه از زندگي بودايي . تو برهه هاي زماني ،

تو يه عمر زندگي ... عشق رو زماني ميشه ثابت كرد كه باهاش روبرو بشي ... مگه تموم عشق اينه كه بشيني روبروي كسي كه

دوستش داري و تو چشماش نگاه كني ؟ بايد اعتماد كني ، بايد ببيني ، بايد لمس كني ، بايد فداكاري كني ، بايد بي ريا باشي ...

هيچكدوم اينا نيست ، مگر اينكه در شرايط خودش .، وقتي به جايي رسيدي كه بايد فداكاري كني ، اگه تونستي بگذري ، از

بدترينها بگذري ، يعني عاشقي ... وقتي وقت ديدن شد ، تونستي ببيني ، وقتي بجاي خودت ، بجاي تمايلات خودت ، بجاي نياز

خودت ، كسي ديگه ، تمايلات اون و نيازهاش رو ديدي ، عاشقي ... وقتي لمس شدي ، لمس كردي ، لذت بردي ، لذت دادي ...

عذاب نكشيدي ... وجدان درد نداشتي ، عاشقي ... تو توي كدوم يك از اين مراحلي ؟ ميتوني ببينيش ؟ ميتوني از لمسش لذت

« ؟ ببري ؟ ميتوني براش فداكاري كني

من ، ... من نميدونم عادت كردم ، نميدونم خودمو گم كردم ، نميدونم به دريا رسيدم و شناگر شدم ... نميدونم چه حسي دارم ... »

فقط ميدونم كه از نديدن به ديدن رسيدم ... خيلي ماه ها كنارش بودم ، متنفر بودم ، نخواستم ببينمش ، هيچ حسي بهش نداشتم ...

« ... فكر و ايده اي براي عاشقش بودن نداشتم

شايد اون داشته ... شايد اون داره با اين كار باهات تله پاتي ميكنه ... شايد اونو نميديدي ، داره وادارت ميكنه ببينيش ... شايد »

« ؟ اون داره هولت ميده

من اينطور فكر نميكنم ... من زماني با اون روبرو شدم كه يه زنه متاهل بودم ، يه زن باردار متاهل ... هنوز تو قيد و بند زندگي با »

رضا و مشكلاتش بودم ... هنوز دست و پام بسته بود ... در ضمن ، تو اونو نميشناسي ... با يه برخورد كوتاه نميتوني از شخصيت

مرموز اون دربياري ... اون برام دقيقا يه گره كوره ... با دندون باز نميشه ، با دست باز نميشه ... اصلا نميخواد باز بشه ... اون فقط

« ... به اجبار باباش وارد اين رابطه شده ... البته اگه بشه اسمش رو رابطه گذاشت

من به حرفات اعتمادي ندارم ... نميتونم دركشون كنم ... من از تو پر تجربه ترم ... چه لزومي داره خودش رو درگير اين رابطه »

كنه ... چه لزومي داره خودش رو با تو درگير كنه ... من فكر ميكنم اون برنامه ريزي قوي داره ... اون پروژه خودشو داره ... اون

برنامه زمانبندي براي خودش تعريف كرده و روي اجراي اين برنامه كنترل داره ... عاقله و ميدونه كه چيكار كنه ... اينو مطمئنم

كه داره هولت ميده ... ولي از اينكه به كجا هولت ميده مطمئن نيستم ... چرا ميخواد تو رو درگير كنه ... عاقلانه نيست ... اينكه از

روي عداوت اين كار رو بكنه عاقلانه نيست ... تو تعريف درستي از اخلاق اون نداري ... چه لزومي داره براي درگير كردن تو ،

« ... خودش رو عذاب بده ؟ بايد بگردي و پيامش رو پيدا كني ... اون با اين كارش يه پيام سر بسته داره ... اونو بگرد و پيدا كن

امير سام ... اون چه پيامي ميتونه براي من داشته باشه ؟ از اينهمه عذابي كه طي اين درگيري لمسي نصيب خودش ميكنه ، چه

قصدي داره ... هر چي به عقب برميگردم ، هر چي فكر ميكنم ، بجز اون حالتهاي تنفر آميز ، بجز اون تحقير ها ... ناديده

گرفتنهاي اجباري ، چيزي به خاطرم نمياد ... اون فقط ميخواد منو درگير كنه و در پايان از اين تراژدي ضربه اي محكمتر از همه

ضربه هاي گذشته به من بزنه ...

اي خدا ، چرا اينقد من خنگم ؟ چرا هيچي از تجزيه و تحليل حاليم نيست ، چرا تحليل رفتاري بلد نيستم ؟ ... چرا آني با چند دقيقه

دقت تو رفتار امير سام به اين همه نتيجه ميرسه و من به هيچ ؟ چرا يه خط از نگاه امير سام رو من نميخونم و اون از توش يك

كتاب قصه درمياره ؟ ... چرا من هيچ تجربه اي ندارم ؟ ...چطوره كه يه عمر ، حالا هرچند كوتاه ، ولي يه عمر جلو چشمامه و من

هيچي ازش نميدونم و آني تو يه روز اينهمه چيز ميدونه ؟ ... منم دلم ميخواد بدونم ... دوست دارم نتيجه بگيرم ، مثل همه دختراي

ديگه ... شرمم مياد از اينكه مثل دختراي ديگه ، بخوام بدونم ... من حق ندارم مثل هيچ دختر ديگه اي بدونم ، ولي بازم دلم

ميخواد ... با هر كي تعارف داشته باشم ، با خودم كه ندارم ... دلم ميخواد يه دختر تازه بالغ باشم ... يه دختر مجرد آفتاب مهتاب

نديده ... ولي نيستم ... آفتاب مهتاب ديده شدم ... ولي به خودم كه دروغ نميتونم بگم ... حس سادگي ، حس شرمهاي دخترانه ،

حس نازكردنهاي پر عشوه ... هست ... اما هيچوقت فرصت عرض اندام نداشته ... شب از نيمه هاي زمستون گذشته ...حالا ميخوام

داشته باشم ، حالا ميخوام حس كنم ... مگه من چمه ؟ به قول آني هيچي فقط درد بچه امه ...

صبوريم كمه ، بيقراريم زياده ... چقدر بيقرارم منه صاف و ساده ... عزيزم چقد سخته دل كندن از تو ، عزيزم چقدر تلخه كام من

از تو ...

دلم ميخواد فرصت انتخاب داشته باشم ... ندارم ... فرصتهاي من سوخت شده ... فرصتهاي منو سوخت كردن ، از چنگم درآوردن

... حالا ... امروز ... اينجا ، دلم ميخواد اوني باشم كه ظاهرا هستم ... تو خونه حاجي شايسته ، دلم ميخواد عروس باشم ... به همون

نيستم ... نه اينكه نيستم ها ، هستم ولي نميشه بمونم ... حتي اگه معجزه اي بشه و ... « عروس حاجي » : شيريني كه نسترن ميگفت

اون عاشق اين نبض تپنده پركوبش بشه ، بازم نميشه ... نميشه جواب اينهمه اعتماد ، اينهمه خوبي ، اينهمه فداكاري حاجي رو با

خيانت در امانت بدم ... عاشق شم ، عاشق پسرش ...

دل تنگ يعني تو ، يعني كنارم باش ... هم بيقرارم كن ، هم بيقرارم باش ... دلتنگ يعني من ، يعني تو رو خواستن ...

دلتنگم ... ميون اين خانواده مهربون دلتنگم ... دلتنگ فرصتهاي رفته ... روزهايي كه هرگز برنخواهند گشت ... دلتنگ اين ساعت

... همين الان ... همين لحظه در ميون اينهمه آدمهاي خوبي كه يه عمر توي لحظه هاي زندگي من رد پاشون كم رنگ بوده ... حالا

ميخوام باشه ... قوي ... مثل تموم محبتهاي حاج خانوم كه قويتر از يه برق فشار قوي ، از دهليز چپم ميگذره و تو رگ و پي ام

جاري ميشه و من رو لبريز از خواستن ميكنه ... دلتنگ محبتهاي خواهرانه افشيد ، وقتي اينقدر نزديك به منه و اينقدر صميمي زن

عروس منو » داداش صدام ميزنه ... دلتنگم ، دلتنگ اينهمه دخترم گفتهاي پر لحن حاجي شايسته ... دلتنگ اون لحن پر ذوق گفتن

وقتيكه آني و امير سام دست به يكي ميكردن براي اذيت كردن و مسخره كردن من ... به راه رفتنم خنديدن ... به « اذيت نكنين

بلند شدنم خنديدن ... به سنگيني اين حجم پر تپش خنديدن ... دلتنگم ... دل تنگ عزيزم گفتنهاي امير سام توي اين جمع

صميمي ... وقتيكه سر ميز شام ، با لحن خوش آيندي ازم ميخواست از هر غذايي بچشم ... دلتنگ حس مادر شوهر داشتن ...

خواهر شوهر داشتن ... زن بودن ... ناز كردن ... دل بردن ... آخ گفتن و نفس بروندن ... نفس گرفتن و نفس دادن ... دلتنگ يعني

تو ، يعني كنارم باش ... دلتنگ يعني من ، يعني تو رو خواستن ...

برخلاف انتظارم ، مثل همه پيش داوريهاي غلط گذشته ام ، درمورد همه چي از جمله خونه حاجي شايسته ، امروز فهميدم كه چقدر

زندگي كم تجملشون رو دوست دارم . برعكس خونه افشيد ... اون آپارتمان بزرگ و دكوراتيو كلاسيك پرطمطراق شاهانه رومي

... پر از نشانه هاي فرهنگ ايتاليك ... خونه حاجي شايسته ، يه خونه با دكور سنتي اصيل ايراني با مخده هايي بزرگ تكيه داده به

ديوار ... گرم و صميمانه ... يه خونه متوسط با چهار اتاق خواب و يه سالن و يه پذيرايي ... يه آشپزخونه ساده با وسايلي كه همه

رنگ و رويي از يه زندگي دور از تجملات ... ساده ، اصيل ، سنتي ... ايراني ايراني رو فرياد ميزد ... قاليهاي لاكي با طرح هاي سنتي

و قاليچه هاي طرح صحنه شكار ... ديواركوب هاي سنتي با طرح هايي از نبرد رستم و سهراب ... آرش كمانگير ... چايخونه حاجي

شايسته كه با گبه و مخده هاي گرد ابريشم بافت و نيم تخت هايي كه دور تا دور چايخونه دور يه حوض خونه با يه فواره و پنج

آبنما در وسط اون ، محيطي شاعرانه ساخته بودند ... روتختيهاي ترمه و اطلس ... قليون شاه عباسي ... استكانهاي كمر باريك دور

طلايي و چكاوك و قمري و قناري و مرغ عشقهايي كه تو اون محيط دل افروز آواز سر ميدادن و قلب و روح آدم رو به بازي

ميگرفتن .... در تعجبم ، امير سام با اون روحيه ، چطور در همچين محيطي بزرگ شده ... تو اين حياط باصفا ، گل هاي رنگارنگ ...

با اين حجم عظيم روح و احساس ...

براي اولين بار و تنها اولين بار شاهد اين اعجاب شگفت انگيز بودم ... برام غير قابل باور بود ... تصور ناپذير ... عاشقانه هايي كه

حاجي شايسته براي حاج خانوم ميزد و ميخوند ... نواي تاري كه از دل بر مي اومد و به دل آدم مينشست ... خداي احساس تو

چشمهاي حاجي شايسته تلالو ميكرد ... و اونچه كه من نديدم و آني ديد ... تو چشماي امير سام ...

من ياد نگرفتم ؛ نديدم ... بلد نيستم ... يه عمر بين ماما و بابام چشم چرخوندم و يه نصف خط نخوندم ... از كي بايد ياد ميگرفتم ؟

اولين معلم انسان ، پدر و مادرشه ... وقتي از ديگ اونا بخاري براي من بلند نشه ، از كدوم ديگ بايد بخار بلند ميشد ؟ حاجي مقدم

و اون زن ساده لوح امل بي فرهنگش كه تنها خاصيتش از زن بودن ، جمع كردن طلا دور خودش بود و برخ كشيدنش به اين و اون

... بدم مياد از زنايي كه تنها ايده شون از زن بودن ، پول گرفتن و زاييدنه ... شوهره پول بده ، هر چي خواست و هر چي كرد

اشكال نداره ... به اين ميگن زندگي ؟ يا اين كانوني كه امروز افتخار دارم مهمونش باشم ؟ اونم به يمن و ميمنت حضور آني . حاج

خانوم ، زني كه پول از سر و كولش پارو ميزنه ، ولي دلش ميخواد عاشقانه زندگي كنه ... ساده و بي ريا ... نه مثل خانواده ي من ، از

بيرون ساده و بي زرق و برق ، از تو ، قصر باشكوه و شاهانه ... حاجي شايسته نميگه ندارم ... همه ميدونن داره و ميدونن كه خيلي

داره ، ولي حاج خانوم لزومي نميبينه كه تو خونه جار بزنه داريم ... خيلي داريم ... ولي جار ميزنه داريم ... عشق داريم ... خيلي

داريم ... اينو من با اين همه بي تجربگي هم ديدم ... حس كردم ... بو كشيدم ... خوش بو بود ... متعفن نبود ... پر رنگ و ريا نبود

... همه عمر دلم ميخواد توي اين چايخونه سنتي بمونم و عشق بگيرم و عشق بدم ... حس خوبي كه ميونشون هست ...

يه خانواده با اخلاق هر كي به هر كي ... تو اين خانواده هر كي خودشه ... حاج خانوم ، همون دختر اشرافي و سرهنگ زاده زمان

شاهي كه الان زن يه حاج آقاست ... با همون خصوصيات اخلاقي ، ميون اينهمه سادگي ... وصله ناجوري كه خيلي جوره ... حاجي

شايسته ... حاج بابا شايسته من ... فرشته منزِل من ... با همون اخلاق شوخ و جدي ... با همون صلابت و شفقت ... با همون رحم و

جبر ... با همون قد افراشته و شونه هاي پهن ... تسبيح به دست ... سر به سجده ... بي ريا ... با چهره نوراني بدون رقص نور جانبي

... بدور از انوار متلالو از چراغهاي چپ و راست زوم شده رو چهره ... پر نور و درخشنده ... نور خدايي ... خدا خدا ميكنه ... ولي ،

بي رنگ و لعاب ... عاشقانه ... با عشقي كه لحظه به لحظه به زن و فرزندش ميده ... خدا رو عبادت ميكنه ... با عاشقانه هاي پر

احساسي كه براي حاج خانوم ميخونه ، خدا رو عبادت ميكنه ... با پيوند آسماني اي كه ارزش براش قائله ، خدا رو عبادت ميكنه ...

افشيد ... دختر حاجي ... چقدر اين حجاب بهش مياد ... چقدر چهره زير چادرش بهش مياد ... چقدر دستهاي ظريفي كه با

انگشتري الماس ظريفتر شده ... با اون دستبند الماس نشون روي دستكشهايي كه به دست داره بهش مياد ... حاجي شايسته ميگه :

اين راهيه كه خودش انتخاب كرده ... لا اكراه في الدين ... اون دلش ميخواد اينجور باشه ... اينجور بگرده ... تو ايتاليا هم با همين »

تيپ ميگشت ... دوستاش زمين تا آسمون باهاش فرق دارن ... چه خارجي ، چه ايراني ... ولي اونها هم با همين تيپ و خصوصيات

اونو ميخوان ... شوهرش هم همينطور ... محمد عاشق افشيده ... با همين تيپ و با همين سر و وضع ... اون تو ايتاليا عاشق افشيد

شد ... اينجا ازدواج كردن ... اينجا موندگار شدن ... همه خانواده محمد ساكن آمريكا هستن و محمد براي يه اردوي دانشجويي به

ايتاليا اومده بود ... افشيد رو ديد ... دلش لرزيد ... مثل من ... مهشيد رو ديدم ، دلم لرزيد ... با تموم اختلافهاي خانوادگي اي كه

داشتيم ، خواستمش ... خانواده محمد مثل خود ما هستن ، ولي خانواده مهشيد مثل خود ما نبودن ... اختلاف زياد بود ... از زمين تا

آسمون ... ولي به پام نشست ، به پاش نشستم ... هنوز انقلاب نشده بود كه گرفتمش ... هنوز انقلاب نشده بود كه خودش رو ثابت

كرد ... مذهبي نبود ... نشد ... مذهبي بودم ... تكون نخوردم ... اين قانون خانواده ماست ... لا اكراه في الدين ... ولي ميديدم ...

تلاش ميكرد ... زحمت ميكشيد كه از امير سام ، نسخه دوم منو تربيت كنه ... نماز تو گوشش ميخوند ... براش جايزه ميذاشت سر

وقت بخونه ... تسبيح به دستش ميداد ... قرآن يادش ميداد ... از فرهنگ قشر خودش هم متاثرش ميكرد ... امير سام ، ميوه عشق

ماست ... بهره ما از صبر ... بهره ما از عشق ... بينابين منو مهشيد ... نيم از من ، نيم از مهشيد ... گله ندارم ... پسرمه ... خود

خودش با تموم خصوصيات خوب و بدش ... من براي عقايدش احترام قائلم ... كوچيك بود ، مسجد ميرفت ... بزرگتر شد ، ديگه

نرفت ... خلاف كه نكرد ... نمازش رو خوند ، ولي بي رنگ و لعاب ... جوونيش رو كرد ... دوست دختر گرفت ... هرزگي نكرد ...

هرزگي تو ذات آدمه ... تو ذات امير سام من نيست ... خاصه ... يه عالمه دوست دختر داره ... مثل دوستاي پسرش ... افشيد هم

داشت ... يه عالمه دوستاي پسر داشت ... از دانشگاه گرفته تا الان كه ازدواج كرده ... نه قايمكي ... نه با هرزگي ... يه دوستي ساده

... همكاراش ... هم دانشكده اياش ... هنوز هم باهاشون رفت و آمد داره ... با محمد هم دوستن ... آدم هرزه ، هرزه پيدا ميكنه ...

آدم صاف ، صاف ... دوستاي امير سام ... دخترا رو ميگم ... همشون بي رنگ و لعاب باهاش دوستن ... بعضياشون با شوهر و

نامزداشون باهاش دوستن بعضيا مجردن ... فقط باهاش دوستن ... مثل بقيه دوستاش ، بي منظور ... بي شيله پيله ... ولي خوب ، دل

« ... پسرم گيره ... نه الان ...كه خيلي وقته گيره

الان چي حاجي ؟ ... الانم گيره ؟ با اين اوضاع ؟ با اين اتفاق » : دلم رفت ... ضعف كردم ... گيره ... خيلي وقته گيره ... بغض كردم

« ؟

« ... هنوزم گيره ... با همين اوضاع ... با تموم اين اتفاقا » : چشماش شيشه بود ... بي روح

مشكلي پيش نمياد ... بعد از اين ؟! ... اون ميدونه ؟ وضعيت امير » : نفسم بريد ... قلبم تير كشيد ... مغزم زوزه كشيد ... سوت زد

« ؟ سام رو ميگم

آره ... اونم ميدونه ... وضعيت امير رو ميدونه ... » : ... لبخند زد ... مهربون ... دلسوزانه ، پدرانه ... پدر من يا امير سام ؟ نميدونم

نميدونم مشكلي هست يا نيست ... ولي امير كار بلده ... خوب ميدونه از چه راهي به حقش برسه ... تو نگران اون پدر سوخته هفت

« ... خط نباش

من نگران خودمم ... بايد باشم ... بي امتيازي ، از هر حس حقارتي ، حقارت بار تره ... من هيچ امتيازي ندارم ... من صفر هم نيستم

... من هيچ هم نيستم ... من همه وجودم بينهايت منفي داره ... من از بي امتيازي پرم ... نه پر نيستم ... دارم ... كلي امتياز دارم ،

ولي همه منفي ... يه مهر طلاق ... يه جوجه تو شيكم ... يه مهر ننگ و بدنامي رو تخت پيشوني ... حتي اگه باز هم آني خط نگاه امير

سام رو بخونه ... رمانتيك و عاشقانه بخونه ... براي من پر امتياز بخونه ... دل امير سام رو به دل من و اين نبض تپنده زنجير كنه ...

پيوند ما رو آسموني بدونه ... مهر اون رو تو دل من و كانال مهر من رو به قلب اون ، به دهليز چپش ، باز و نامسدود ببينه ... اون

دلش گيره ... خيلي وقته كه گيره ... مال الان نيست ... يه روز دو روزه نيست ... اونم ميدونه ... حتما با همين اوصاف بازم

ميخوادش ... بازم به پاش ميشينه ... اون نخواد ... اون نشينه ... امير سام كه ميخوادش ... اون بلده حقش رو از حلقوم سرنوشت

بيرون بكشه ... اون بلده ... حرفه ايه ...

بيچاره من ... بيچاره احساسات سركوب شده من ... بيچاره دل پر خواهش من ... بيچاره قلب بي تجربه من ... بيچاره تموم

نيازهاي جسمي و روحي من ... بيچاره اين همه اعتياد من به لمس سر انگشتهاي امير سام ...

صداش ، انگار از اعماق زمين بيرون زد ... انگار از ميلياردها سال نوري دور تر ، پر فاصله تر ... تو پستوي اين چايخونه سنتي ،

خانومي ، عزيزم ... كجايي شما ؟ ... اينجا با اين حاجي دو دوزه باز چي ميكني » : ميون خلوت من و حاجي شايسته ، فاصله انداخت

؟ حاجي تو اين خلوتيا مخ مادام شري ما رو تيليت نكني ... به شما جماعت دو دوزه باز اعتمادي نيست ... بلكتم مخ اين زن ما رو

بزني ، از سر حسادت ، همين يه ذره عاشقي ميون ما رو هم نيست و نابود كني ، مبادا بي دختر بشي ... نترس دخترت مال خودت

« ... ... من كاري با دختر شوما ندارم ... تو رو سر جدت ، مخ زن منو منفي نكن ... تازه يه خورده مهربون شده

نترس ، زنت شيش دونگ مال خودت ... من دارم دختر خودم رو » : حاجي قهقه زد ... يه پدر سوخته زبون باز گفت و بازم قهقه زد

روشن ميكنم ، گول سر و تيپ و زبون چرب و نرم آقا گرگا رو نخوره ... دارم براش داستان شنگول منگول تعريف ميكنم ... مگه

« ؟ نه دخترم

لبخند زدم ... به تظاهر ... با قلب مچاله ... دهليز چپ و راستم جا عوض كرد ... خونم كثيف شد ... نبضم برگشت ... رگ و پي ام

« آآآآخ » : خشك شد ... كبود شدم ... كمرم تير كشيد ... نبض تپنده پر كوبشم لگد پروند گفتم

چي شد خانومم ؟ درد داري ؟ رنگت پريده ... حاجي چرا » : ظاهرا هول شد ... ظاهرا نگران شد ... ظاهرا دستپاچه شد ... پريد جلو

حواستو جم نميكني ؟ ببين چه رنگي ازش پريده ... خسته شده ... پاشو عزيزم ... پاشو گلم ... بيا بريم يه خورده دراز بكش ، خيلي

« ... وقته نشستي ... بهت فشار اومده

خواستم ... خواستم مخالفت كنم ... خواستم بزنم زير گريه ... خواستم بغضم رو باز كنم ... خواستم بزنم زير همه مهربونيهاي

ظاهريش ... نخواستم ... عادت به اين همه مهربوني ظاهري رو نخواستم ... نميخوام ... تحملش رو ندارم ... بغضم پر قدرت تر شد

... دلم بيشتر لرزيد ... خواستم بگم دست از سرم بردار ... سرم گيج رفت ... فشارم افتاد ... بازم ضربه زد ... كمرم تير كشيد ...

بازم تظاهر كرد ... دست برد زير بغلم رو چنگ زد ... دستش رو بين سينه هام و شكمم ، تو فرو « آخ » : بازم از دهنم دراومد

رفتگي بين دو قوس پر حجم گذاشت ، فشار داد ... قلبم تند تر ، پر صدا تر ، پر خواهش تر ... زد ... بازم ضعف كردم ... كشون

كشون ، سلانه سلانه رسيدم در اتاق ... با پا لاي در رو تا ته باز كرد ... پا گذاشتم به اتاق ... دستش هنوز بين دو حجم برآمده سينه

و شكمم بود ... كف دستش ... صداي قلبم رو از كف دستش حس ميكردم ... گامب گامب پر كوبش با تيراژ بالا ميزد ... خواستم از

تكرار پرصداي قلبم كم كنم ... خواستم آبروي خودم رو محفوظ نگه دارم ... نشد ... قلبم نافرماني ميكرد ... حرف حرف خودش

سامي ولم كن ... خودم ميتونم راه » : ... بود و كار خودش رو ميكرد ... تند ميزد ، با صدا ميزد ... صداش كف دست امير سام بود

« ... برم

فشار كف دستش بيشتر شد ... صداي قلب من تند تر شد ... آبروم رفت ... حتي بيشتر از اون روز كه از سه تا داداشام كتك نوش

كردم ... لكه حيض شدم ... حتي بيشتر از اون روز آبروم رفت ... آبروم زير كف دست امير سام بود ... توي ضربه به ضربه قلبم ...

ولي اون دلش گيره ... خيلي وقته كه گيره ... تموم استيصالم يه قطره اشك شد ... چكيد ... رو گونه ام لغزيد ... آبروم رفت ...

پيش امير سام آبروم رفت ... پته ام رو آب ريخته شد ... مچم ... مچم باز شد ... بازم كمرم تير كشيد ... دستم رو به كمر زدم ...

« آخ » : بازم گفتم

نگام كرد ... با فشار دست به جلو هولم داد ... دستش رو چنگ كرد ، مشتش رو فشرد ... تو همون فرو رفتگي بين سينه ها و

« ... يه كم تحمل كن عزيزم ... اگه مشكل داري ببرمت دكتر » : ... شكمم فشرد ... چنگ زد

سرد شدم ... سنگ شدم ... من عزيزش نيستم ... من هيچكسش نيستم ... من اصلا كسي نيستم ... اخم كردم ... درشت و پر غيظ :

لازم نيست ... خوب ميشم ... امروز زياد نشستم ، عادت ندارم به نشستن زياد ... شما ميتوني بري ... در ضمن ، آني تموم ماجراي »

ميون من و شما رو ميدونه ... اين وسط غريبه اي نيست كه به خاطرش بازي كنين و خودتون رو به زحمت بندازين ... من همون

مامان پسرتونم ... همون پسري كه با تموم وجود ازش متنفرين ... خودتون رو خسته نكنين مهندس ... تا همين جا هم لطف

« ... كردين ... لازم نيست با اين نمايش مسخره ، از اين بيشتر منو خجالت بدين

من لزومي » : اخم كرد ... عضلات فكش رو محكم و فشرده كرد ... منقبض ... رگه هاي طلايي چشماش تو كاسه خون نشست

نميبينم كه براي كسي بازي كنم ... اصولا از كسي واهمه ندارم ... يادت باشه ... من هميشه نگران پسرم هستم ... تو تو قلب من

نيستي ... نميتوني نظر بدي كه از كي متنفرم و كي رو دوست دارم ... پس خواهشا نظرت رو براي خودت نگه دار ... از اين نازاي

« ... خركي هم براي من نيا ... ناز پسرم رو ميكشم ... كيلو كيلو ميكشم ... ولي بدون ، تو رو هرگز

رو تختي رو عقب كشيد ... بالش رو صاف كرد ... با همون كف دستي كه تو فرو رفتگي بود ، با يه فشار ، هولم داد رو تخت ... رو

پهلو دراز كش شدم ... يه بالش نرم از روي تخت برداشت ... زير شكمم ... زير اون حجم برجسته گذاشت ... پاهام رو دراز كرد

... يه پام رو نيمه جمع گذاشت رو بالش ... دردم كمتر شد ... رفت ... برگشت ... يه شيشه روغن بچه جانسون دستش بود ... رو

تخت كنارم نشست ... نفسم از اين همه نزديكي بند اومد ... خم شد روم ، بالش رو از زير سرم كشيد بيرون ... زير سرم تخت شد

... پيراهن نرم و لطيف گل دار گل و گشادي كه روي سينه اش كش دوزي شده بود و از زير سينه آزاد بود ، با چينهاي ريز ... زد

بالا ... عادت داشتم ... به اين كارش عادت داشتم ... ديگه شرم نميكردم ... ديگه خجالت نميكشيدم ... شوهرم بود ... با يه عقد

دائم ... حتي اگه فرصتم سه ماه و نيم بود ، موقت بود ... بازم بود ... بازم وقت داشتم كه اينهمه نوازش رو بچشم و سير نشم ...

نوازشاش مثل آب شوره ... هر چي بچشي سير نميشي ، تشنه تر ميشي ... عطش ميگيري ... گر ميگيري ... عطش دارم ... گر

مامان جاي كرم ، از روغن بچه جانسون براي » : ... گرفتم ... چشمامو بستم ، لذتش رو بو كشيدم ... كف دو دستش رو خيس كرد

نرم كردن پوستش استفاده ميكنه ... از بو روغن زيتون بدم مياد ... مگه پسر من سالاده كه روغن زيتون بش بزنم ... اين بوش

« ... خوب تره

چشمام بسته بود ... بو ميكشيدم ... اينهمه لذت رو بو ميكشيدم ... دستش رو شق كرده بود ... با كف دست ، بدون اينكه نوك

انگشتاش روي شكمم رو لمس كنه ، چند بار دايره وار روي شكمم كشيد ... يه حسي بهم داد ... تا حالا اينجوري حس نگرفته بودم

... چشمام بسته بود ... لذتش رو بو ميكشيدم ... به ريه هام ... نوك انگشتاش رو بازم چرب كرد ... بدون اينكه كف دستش به

شكمم بخوره ، نوك انگشتاش رو آروم و پر نوازش به پوست كشيده تنم ، كشيد ... مور مور شدم ... هر دو خوب بود ... هر دو

حس ... هم كف دستش ، هم نوك انگشتاش ... اون آروم ميكرد ... اين مور مور ... حس ميكردم موهاي بدنم سيخ شده .. حس

جديدي بود ... لمس جديد ... نداشتم ... اين حس رو تا حالا نداشتم ... بازم نوك انگشتش رو چرب كرد ... چشمام بسته بود ...

قفسه « ... لبت ترك ترك شده ... اين خوبه » : ... آروم روي لبم كشيد ... نوك انگشت كوچيكه دستش رو آروم روي لبم كشيد

اينجا اتاق قديم منه » : سينه ام بالا پايين ميشد ... چشمام بسته بود ... لذتم بي محدوديت ... صداش نرم بود ... مثل هيچوقت ديگه

چشمام بسته بود ... نوك انگشتش از رو لبم كنار رفت ... نرم بود ... لبش زودگذر رو لبم افتاد ... نرم بود ... « ... ... هنوزم هست

كنترل قلبم دست خودم نبود ... جهنم ، به درك ، دلش گيره ... به جهنم ... منم گيرم ... دلم گيره ... دلم ميخواد ... قفسه سينه ام

من بازي بلد نيستم ... بازيگر » : با صدا بالا و پايين ميشد ... صداش لاله گوشم رو نوازش ميكرد ... نفساش رو گردنم ها ميشد

خوبي نيستم ... گاهي از تو نقشم بيرون ميزنم ... خارج ميزنم ... جدي ميشم ... مثل الانه ... ببخش كه از نقشم بيرون زدم ...

ببخش كه چند ثانيه يادم رفت باباي پسرت باشم ... ببخش كه گاهي دلم ميخواد باباي پسرت نباشم ... دلم ميخواد خودم باشم ...

چشمام رو باز كردم ... تو گرده هاي طلايي چشماش غرق شدم ... چشام بي اينكه بخوام « ... نقش خودم ... هميني كه الان هستم

رو هم ميرفت ... نخورده مستي ميكردم ... رندي ميكردم ... خماري ميكشيدم ... نئشه هم بودم ... دستش رو رو چشمام گذاشت ...

ميرم » : لاي پلكام رو بست ... بازم لبم ، نرمي لبش رو حس كرد ... تند و زود گذر ... نئشه تر شدم ... لب باز كرد ... نئشگيم پريد

درد دارم ... دردم « ... كه راحت باشي ... درد داشتي صدام كن ببرمت دكتر ... نگران آني هم نباش ... اگه خواست ميارمش پيشت

گفتني نيست ... كمرم نيست ... قلبمه ... تير ميكشه ... تبمه ... گر ميگيرم ... گفتني نيست ... دردم گذري بودن اين لذتهاست ...

دردم گفتني نيست ... شب بود خسته بودم ، چشمامو بسته بودم ... خورشيد سر زد و من پيشت نشسته بودم ... چشمامو باز كردم ،

ديدم ازت خبر نيست ... ديدم برام تو دنيا ، از تو عزيزتر نيست ... با من بمون ... با من بمون ... با من بمون ... با من بمون ... با من

بمون

چرا نميتونم اين شخصيت مرموز رو بشناسم ؟ چرا عقلم قد نميده ؟ قد ديلماجي چشماش قد نميده ؟ من كه هميشه نمره يك

كلاس هستم ... من كه از هوش كم ندارم ، اگه داشتم كه اينهمه درسام خوب نبود ... اينهمه رتبه دانشگاهم عالي نبود ... بهترين

دانشگاه با اين همه مشكلات درس نميخوندم ... اينقد خوب زبان ياد نميگرفتم ... چرا زبون چشماي امير سام حاليم نيست ... چرا

معني اين رفتاراي ضد و نقيضش رو نميفهمم ؟ چرا بعد از اينهمه مهربوني ، بازم سنگ ميشه ... پشت هر مهربونيش يه كوه سنگي

خوابيده ... لعنت به اين ديوار ... لعنت به اين آوار ... لعنت به اين ديدار ... من زير آوارم ... دلخونم از چشمات ، ماه پس ابرم ...

من كاسه صبرم ، اين كاسه لبريزه ...

آني بيچاره رفت ... بازم نذاشت اونو به ايستگاه قطار برسونم ... چرا ؟! پولاش مهم تر بود ؟ هنوز از صورت وضعيتها يه دونه ديگه

مونده ... امروز يكيشون رو نقد كردم بازم طبق معمول چسبوندم به ته حساب بانكيش و چند پله بالاتر كشوندمش ... حسابش پر

و پيمون شده ... قيمت بابا دار شدن بچه من خيلي بالاست ... اون روز نميدونستم كه اينهمه خرج رو دست حاجي گذاشتم ... هفت

تا صورت وضعيت به قول مهندس باقلوا ... يكي از اون يكي پر قيمت تر ... تموم هزينه خريد متريال رو حاجي از همون سي درصد

پيش پرداخت هزينه كرده ... نقشه ها رو در كمال تعجب ، خود تنبلش طراحي كرده و مهندس حسام كشيده ... خودش دوباره

اَپروو كرده ... كنترل پروژه و خوردگي رو خودش زحمت كشيده ... نه بابا بچه زحمت هم كشيده ، اين منم كه به تنبلياش رسيدم

... شايدم از حضور من بيچاره بيگاري كشيده و بقيه ته مونده كارها رو به من سپرده ... تموم هزينه هاي كارگري و حقوق و

دستمزد رو طبق قرارداد خود حاجي متقبل شده ... هلو بپر تو گلو ، از هر صورت وضعيت شصت و تا شصت و پنج درصد رسيد به

حساب بانكي مهندس ، پنج تا ده درصد هم موند تا پايان تحويل دائم پروژه ها بعنوان ضمانت حسن انجام كار ... يه قرار داد ديگه

مونده كه تقريبا تو مرحله بازرسي فني قرار داره ... به محض اينكه بازرس فني كارفرما اونو تاييد كنه ، كار من شروع ميشه و بايد

صورت وضعيتش رو منهاي مبلغ حسن انجام كار ، تنظيم كنم و پول مونده اش رو بگيرم و بريزم به حساب و والسلام ... مرخصيم

شروع ميشه ... تو اين چند هفته خيلي خسته شدم ... روزهاي سنگيني و كارهاي زياد و نفس گير ... خستگيهاي پايان ناپذير ...

پياده رويهاي تو پتروشيمي و تو دفاتر ... هواي گرم تابستون و شر شر عرق ... نمكهاي معلق تو هوا و عرق پر نمك خوابيده رو

پوستم حالم رو بد ميكنه ... كاشكي ميشد اين دفاتر بازرسي فني رو من نرم ... با اين هيكل سنگين ، با اين پاهاي ورم كرده ...

بيشتر از سر ترحم كارم رو زود راه مي اندازن ... گاهي فكر ميكنم اين مهندس رو نميشناسم ... اصلا نميشناسم ... اين محيط به

هيچ وجه مناسب حال يه زن نيست چه برسه به زني مثل من ، حامله ... سنگين ... ورم كرده ... با اين پياده رويهاي طولاني مدت ...

اصلا من فكر ميكنم تا بحال خودش پا به اين جاهايي كه من گذاشتم نذاشته ، وگرنه كدوم آدمي كه ذره اي بو از انسانيت برده و پا

به همچين جاهايي گذاشته ، دلش مياد زني با وضعيت من رو به اين جهنم بفرسته ؟ تو اين اختناق هوا ... تو اين هواي سنگين از

سمها ... آمونياك معلق تو هوا ... همراه با گرماي سوزان تابستون كه انگار داغ ترين تابستون خداست ... نميدونم چرا اينقدر

سنگ شده ... چرا اينقد تحمل ناپذير شده ... سفت و سخت ... ميخواستم ... خودم ميخواستم از مهربونياش كم كنه تا عادتش از

سرم بپره ... ولي نه تا اين حد ... خستگي فعاليتهاي زياد از يك طرف ، خستگي رفتارهاي بي تعادل اون هم از طرف ديگه ، تموم

توانم رو كشيده ... نا ندارم ... به خونه كه ميرسم ، پاهام از ورم گز گز ميكنه ... آب زير پاشنه هاي پام دردآور تر ميشه ... شب تا

اگررمانی دارید که زیباست ودوستش دارید

متن رمان رابرای مابفرستید یافقط نام رمان رادرنظرات بفرماییدتابانام خودتان دربرنامه قرارگیرد

__________________

اگرنویسنده رمانی هستید،رمانتان رابرای ما ارسال کنید تادرنسخه جدید همراه من قرارداده شود.

متن رمانتان رابرای مابفرستید تاابتدادرهمراه من وبعددرکتاب موبایل جداگانه ای باتم همراه من بانام خودتان ساخته ودرسایت قرارخواهدگرفت.

کتاب بزرگ همراه من جایست برای شکوفاسازی استعدادهای شما

منتظرارسالی های شماهستیم

رمانهایی که هرماه درکتاب بزرگ همراه من درج میشود سعی شده ازرمانهای خاص، سرگرم کننده وهمچنین آموزنده استفاده شود (بخصوص رمانهای بخش ماهنامه)

پس به هیچ وجع این بخش را ازدست ندهید.

همچنین تشکرمیکنم ازهمه عزیزانی که نظردادن که تعداد بسیاربسیار زیادی هم هستند که واقعا تشکرمیکنم ازاین همه لطفی که به ما دارید

امیدوارم از رمان این ماه هم لذت ببرید.ونظرات فراموش نشه.

اشعار

خـداونـد از نـگاه ملاصـدرا

زیبای عاشقانه حسین پناهی

عاشقانه ها

کفر نمی گویم

روز معلم

خـداونـد از نـگاه ملاصـدرا

خداوند بی نهایت است و لا مکان و بی زمان

اما بقدر فهم تو کوچک میشود

و بقدر نیاز تو فرود می آید

و بقدر آرزوی تو گسترده میشود

و بقدر ایمان تو کارگشا میشود

و به قدر نخ پیر زنان دوزنده باریک میشود

و به قدر دل امیدواران گرم میشود

یتیمان را پدر می شود و مادر

بی برادران را برادر می شود

بی همسرماندگان را همسر میشود

عقیمان را فرزند میشود

ناامیدان را امید می شود

گمگشتگان را راه میشود

در تاریکی ماندگان را نور میشود

رزمندگان را شمشیر می شود

پیران را عصا می شود

و محتاجان به عشق را عشق می شود

خداوند همه چیز می شود همه کس را

به شرط اعتقاد

به شرط پاکی دل

به شرط طهارت روح

به شرط پرهیز از معامله با ابلیس

بشویید قلب هایتان را از هر احساس ناروا

و مغز هایتان را از هر اندیشه خلاف

و زبان هایتان را از هر گفتار ِناپاک

و دست هایتان را از هر آلودگی در بازار

و بپرهیزید

از ناجوانمردیهــا

ناراستی ها

نامردمی ها!

چنین کنید تا ببینید که خداوند

چگونه بر سر سفره ی شما

با کاسه یی خوراک و تکه ای نان می نشیند

و بر بند تاب، با کودکانتان تاب میخورد

و در دکان شما کفه های ترازویتان را میزان میکند

و در کوچه های خلوت شب با شما آواز میخواند

مگر از زندگی چه میخواهید

که در خدایی خدا یافت نمیشود؟

که به شیطان پناه میبرید؟

که در عشق یافت نمیشود

که به نفرت پناه میبرید؟

که در حقیقت یافت نمیشود

که به دروغ پناه میبرید؟

که در سلامت یافت نمیشود

که به خلاف پناه میبرید؟

و مگر حکمت زیستن را از یاد برده اید

که انسانیت را پاس نمی دارید! ؟

ارسالی از طرف جناب آقای

مجتبی اسماعیل نژاد از لنگرود

زیبای عاشقانه حسین پناهی

مگسی را کشتم

نه به این جرم که حیوان پلیدی است، بد است

و نه چون نسبت سودش به ضرر یک به صد است

طفل معصوم به دور سر من میچرخید،

به خیالش قندم

یا که چون اغذیه ی مشهورش تا به این حد گندم!!!

ای دو صد نور به قبرش بارد؛

مگس خوبی بود…

من به این جرم که از یاد تو بیرونم کرد،

مگسی را کشتم …!

عاشقانه ها

مگر کور باشد نقاشی

که به دیدن تو چهره تصویر کند

که انگشت به دهان میماند

که گر این کار از بشری ساخته بود

نه سنگی بود یارای به دوش کشیدن بار تصویر تو

نه قلمی این چنین توانا

به نقش زدن

بازدم سحر گاهیت بشارت بهاران است

نسیمی (ا)ست که جهان را مینوازد

خوشا خزانی که از آه سرد تو آغاز میشود

باران به لبخند تو مانند است

شکوهناک میبارد و

دلگیر میانجامد

و صدایت آنی (ا)ست

که به آزادی و عشق بدل میکند شعر را

آه اگر تاب تحمل ات در من بود...

توان ایستادن به زیر نگاهت

توان شنفتن سکوتت

که آرامش بعد از طوفان بدان مانند است.

آه اگر در حضورت فکرم یخ نمیزد و

زبانم در التهاب جنبیدن بند نمیامد

آه اگر به دیدارت

دست هایم به گرفتن دستهای تو

وا نمیماند و

سراسر وجودم درمانده نمیشد

از گفتن دوستت دارم

از كجا شروع كنم كه تو هم باشی؟

ازبهار چشمانت كه بیدارم كرد؟

یا

زمستان گونه های یخی ام كه تو را خواباند؟

از چه شروع كنم كه تو هم باشی؟

از همین بالها كه تو روی شانه هایم گذاشتی؟

یا از رد پایم كه روی وجدانت ماند؟

از كه شروع كنم كه تو هم باشی؟

از تو

یا من؟

کفر نمی گویم

خدایا کفر نمی‌گویم،

پریشانم،

چه می‌خواهی‌ تو از جانم؟!

مرا بی ‌آنکه خود خواهم اسیر زندگی ‌کردی.

خداوندا!

اگر روزی ‌ز عرش خود به زیر آیی

لباس فقر پوشی

غرورت را برای ‌تکه نانی

‌به زیر پای‌ نامردان بیاندازی‌

و شب آهسته و خسته

تهی‌ دست و زبان بسته

به سوی ‌خانه باز آیی

زمین و آسمان را کفر می‌گویی

نمی‌گویی؟!

خداوندا!

اگر در روز گرما خیز تابستان

تنت بر سایه‌ی ‌دیوار بگشایی

لبت بر کاسه‌ی‌ مسی‌ قیر اندود بگذاری

و قدری آن طرف‌تر

عمارت‌های ‌مرمرین بینی‌

و اعصابت برای‌ سکه‌ای‌ این‌سو و آن‌سو در روان باشد

زمین و آسمان را کفر می‌گویی

نمی‌گویی؟!

خداوندا!

اگر روزی‌ بشر گردی‌

ز حال بندگانت با خبر گردی‌

پشیمان می‌شوی‌ از قصه خلقت، از این بودن، از این بدعت.

خداوندا تو مسئولی.

خداوندا تو می‌دانی‌ که انسان بودن و ماندن

در این دنیا چه دشوار است،

چه رنجی ‌می‌کشد آنکس که انسان است و از احساس سرشار است…

دکتر علی شریعتی

می‌توان در سایه آموختن گنج عشق جاودان اندوختن

اول از استاد ، یاد آموختیم پس ، سویدای سواد آموختیم

از پدر گر قالب تن یافتیم از معلم جان روشن یافتیم

ای معلم چون کنم توصیف تو چون خدا مشکل توان تعریف تو

ای تو کشتی نجات روح ما ای به طوفان جهالت نوح ما

یک پدر بخشنده آب و گل است یک پدر روشنگر جان و دل است

لیک اگر پرسی کدامین برترین آنکه دین آموزد و علم یقین

استاد شهریار

دلنوشته ها

دلتنگی وسرنوشت من

النا

یادتو

دلخوش

اشعارشما

دلتنگی وسرنوشت من

آینده روشن

شاهراه عشق

زیستگاه عشق

مرگ عشق

اسیر

امتحان

بدرقه

بغلی

به اسمه ایمان

پاورقی

آینده روشن

آرزوی بودنت مثله سرابه/این دله درمونده ازدوریت كبابه/فكرمن هرلحظه بایادتوئه/این دله درمونده رودلخوش به یادت میكنم/درزمان حال میمونم ولی/كاش آیندم مثه دیروزهاروشن بشه/تانباشه آرزوی بودنت تنهاسراب/كائنات عالمو تسلیمه فرمان میكنم/میدهم فرمان كه آینده مثه دیروزهاروشن بشه/ میدهم فرمان كه آینده برایت عشقه من،مثله رویاهایه شیرینت بشه/دوستدارت تاابدتاپای جان میمونمو/میدهم فرمان:برایت هرچه راازبهترینهادوست میداری بشه

شاهراه عشق

برسردوراهیه عشق وعقل هستم ...

شاهراهی که به تو ختم میشود، وکوره راهی که به تنهایی میرسد، و وجدانی که اخطارمیدهد:

انتهای هردوراه، پشیمانی است!

پریشانم،راهنمایی جز احساسم ندارم

احساسم ازمن پریشانتراست...

حریفه دلم هم نیستم

وجودتو، زورش را زیادکرده است

وقتی تو درآن هستی،

بیتفاوتی ممکن نیست وقتی تو عشق هستی،

پرهیزگاری آسان نیست وقتی اینچنین وابسته شده ام،

تحمل فاصله ها جز مرگ نیست

دیگرتحمل ندارم، دوستت دارم...

گامهایم را استوار میکنم،و قدم در شاهراه عشق میگذارم...

شاهراهی که به تو ختم میشود، راهی که انتهایش

ختم بخیراست شاهراه عشق،

صراطی مستقیم برای گذاشتن ازفاصله ها است...

زیستگاه عشق

نبایدنگاه را به چشمهادوخت وقتی که آمادگی نیست/

آنگاه که چشم بازمیکنی وخودت را میبینی که ناخواسته اسیرعشق شده ای/

اگربروی دل میشکندوگربمانی دل می پوسد/

اینچنین،چاره فقط مرگ میشود/

افکارت بی اراده گورمیکنند/

عشق را با خون دل غسل میدهند/

درلفافه ی سکوت می پیچند/

برشانه ی خاطرات تشییع میکنند/

ومشتی فراموشی برعشق میپاشند/

اما،فکرنکن دیگرعشقی نیست، عشق همواره درچشمهااست/

حتی اگرعشقی فراموش شود/

تصویرش درچشم باقی است/

چشم ها زیستگاه عشق هستند/

چشمی که عاشق میشود/

کورهم که شود، عاشق میماند/

نباید چشم ها را به بازی گرفت/

اگرنمیتوانی عشق را، زندگی کنی نگاهت رابه چشمهاندوز/

چشم هازیستگاه عشق هستند/

نباید نگاه را به چشمهادوخت،/

وقتی که آمادگی نیست....

مرگ عشق

دیگه چیزی نمیگم، آخرین حرف همینه

روزه ی عشق میگیرم، بی تو تنها میمیرم

راضی نیستم، ولی تو با ادات گفتی برو،

خواستمت از دل وجون اما تو گفتی نمون

غرور زیاده تو شد اربابه دلت ،

هرچی اون ازت بخوادمیشینه به لبت

من برات یه بازیچم بد شکستی دلمو

باغرور لعنتیت زدی کشتی حسمو...

عشق نشناسی عزیز نمیدونی قدرمو

عشق بچه بازی نیست، نکن عشق بازی عزیز

دل مقدسه به عشق نشکن به سنگ هجرکیفره شکستنش،

سخته عزیز حالا دم دمای مردنه منه دوریه تو،

داره من رو میشکنه میمیرم من از نبودنت عزیزم

کاش این آخرین نفس رو تویه آغوشه تومیشد بکشم...

میخوام از رواحترام خودکشی کنم برات

اینجوری مردنه من دیگه جرمش به تو نیست

کیفرت نمیکنن برو خوش باش ای عزیز

اسیر

گذاشتی توی برزخ منو/صادر كن دیگه زودتر حكممو/یا بفرستم بهشت قلبت/یا بنداز جهنم فراموشی /خستم كردی با اون اخلاقت/ نخواستم اصلا خودم میرم تبعیدی/تبعیدی بهتر ازین اسیریه/ نمیفهمی به خدا خودتم هیچی/ شدی زندونی تو اعماق خودت/ بزن بشكن قفسو بیا بیرون/ببین دارم میرم،دیگه نداری منو/ همون بهتر بمون تو زندونت/ خودتو گم كردی با اون غرورت/ اسیر تویی نه من/ بمون تو زندونت

امتحان

پروردگارا،آیااین هم آزمایش است؟/ آزمایشی سخت برای سنجیدن ایمان من؟/بعیدمیدانم بی كمكت قبول شوم!/امتحان درس عشق؛عشقی كه یك سرش توهستی وسردیگرش از جنس خاك/حیران گشته ام،همچون دیوانگانه مادرزاد مجنون گشته ام/ هرچه میجویم بیشترگم میكنم/درراه حل این مسئله تنهایك روش دارم/هرچه رابرای خودمیخواهم برای دیگری هم بخواهم/من رسیدن به رضايه تورابرای خودمیخواهم/ پس همینگونه برای عشقه خاكی ام هم رضایت تورامیخواهم/وقتی هردو،تورا داشته باشیم مثل این است كه یكدیگرراداریم/كاش اوهم همین را بخواهدوبدانداینگونه هردو دراین آزمون سربلندمیشویم/آنگاه من و اودرپناه تو مامیشویم

بدرقه

خداحافظ رفیقه نیمه راهم/خداحافظ بگو تا كم نیارم/خداحافظ عزیزه مونده در یاد/خداحافظ كه عشقت كرده بیداد/دوستت دارم نمیمونم سره رات/نمیخواهم بگیرم از تو رویات/برو جونم خدا پشت و پناهت/منم اشكامو ميريزم پسه پات/دله سبزم با یه كاسه پر از اشك/به امیده سلامتیت میشه فرش/ همیشه عاشقم حتی با رویات/همیشه پشتتم حتی تو خوابات/تو كه میری نمیمونى به یادم/خداحافظ بگو تا كم نیارم

بغلی

وقتی تو نبودت میخوام/بغل كنم زانوهامو/دیگه بغلی بهم نمیدن/منو مقصر میدونن/میگن اونی كه بغلیت كرده بود،منم/شده بودی اونقدر بغلی/نميشد غفلت كرد ازت/نميشد زمینت گذاشت/تا دراز میكرد یكی دستاشو/میرفتی بغلش/زمینت گذاشتم فقط یه لحظه/تا كه ازباغچه احساس/بچینم عشق بیشتر برای تو /برگشتم و دیدمت تو یه بغل دیگه/ كاش ميفهميدن زانوهام/ نبودم من مقصر/ تو نداشتی لیاقت عشق بیشترو/اصلا نداشتی تو لیاقت عشق منو/بازم اما زانوهام دارن میگن/ بودم من مقصر،راستم میگن خودم بغليت كرده بودم/اونا خوب فهمیدن/من زدم خودمو به نفهمی

به اسمه ایمان

جنگی كه بردنش بسته به ایمان است/ جنگه خونینه درون/نبرده بین عقل و عشق/عقل دفاع میكند،به اسمه مقدسات/حال آنكه عشق،خود دفاع مقدس است/دلیله این همه آشوب/دشمنی نامرئی به نامه هوس است/هوسی كه جعلی زیركانه از عشق است و مخله عقل/ عقل و عشق هر دو بازنده اند/این همان قسمه راسته شیطان است/نه عقل حریفش میشود و نه عشق/تنها حریفش ایمان است/و ما همه سست ایمان/ عقل و عشق را به جانه هم انداخته ایم ،به اسمه ایمان/وقتی كه عقل و عشق هر دو باختند/چنگ میزنیم به ریسمانه توبه،به اسمه ایمان/ ازاین به بعد هر كار میكنیم، دلخوش به ریسمانه توبه/عقل رفته، عشق مرده، ریسمان پوسیده/و هنوز دلخوشیم به پوسیده ریسمان توبه،به اسمه ایمان

اشعارزیبای ارسال شده این قسمت را سرکار خانم فاطمه نیاز 21 ساله از شیراز سروده اند.

تشکرمیکنم ازایشان

النا

سرپناه

عشقم

تنهائی

دلتنگی

پاورقی

سرپناه

سرپناه ،تواین دنیای پرازگرگ چطوری باید سر کنم؟!

من یه دونه دل داشتم دادم به عشقم..دیگه بدون دلم ..بدون عشقم..چیکارکنم؟

ولی من هیچ وقت عشقی که به اون دارم به نفرت وکینه تبدیل نمیکنم حتی الان که برای همیشه مال کس دیگه ی شد..

براش یه دعامیکنم..

خدایااونی که کنارشه به اندازه ی من دوسش داشته باشه،بهش محبت کنه..خدایا ، یارش دلش یه جای دیگه نباشه وفقط به رسم تقدیرسر راه عشق من قرارگرفته باشه.

عشقم

عشقم...

مدتهاست رفتی...

دیگرخبری ازتوندارم...

نمیدانم الان دست دردست چه کسی خوشحال وخندان روزگارت رامیگذرانی...!

همین قدرمیدانم که جای خالیت درزندگیم مرارنج میدهد.

همین قدرمیدانم که هرروز رأس ساعت آشنائیمان دلم برایت تنگ میشودواشکهایم به آرامی گونه هایم راخیس میکنندوبه من می فهمانندکه دیگردستان پرمهرت نیستندتاآنهاراپاک کنی.

امروزبیش ازهمیشه دلم تمنای داشتنت رادارد..بیچاره دلم..دل است دیگر!نمیفهمدکه برای همیشه تنهاشده...نمیفهمدکه دیگردلت برایش تنگ نمیشود.

بعدازرفتنت هرکس درمسیرزندگیم قرارگرفت نتوانست جای خالیت رابرایم پرکند،من تورابادلم انتخاب کردم و"دل اشتباه نمیکند".

همیشه میگفتی توکه مراندیدی چطورعاشقم شدی؟

راست میگفتی..!

حالاباچشمانم خیلی هارامیبینم ولی عاشق هیچ کدامشان نمیشوم.

نمیدانم بادلم چه کردی که ندیده عاشقت شدم.!

توکه میدانستی روزی ترکم میکنی چرادرمسیرزندگیم قرارگرفتی؟چرابرایم این همه خاطره که هرکدامشان یک تکه ازقلبم رازخمی میکندبه یادگارگذاشتی؟

وقتی به تومیگفتم"عشقم" میخندیدی ومیگفتی:به من نگوعشقم..!به این کلمه عادت نکن!

آره ،راست میگفتی ..توهیچ وقت معنی این کلمه رادرک

"تنهائی"

خدایا به بندگانت یادبده تو تنهایی آدم پا نذارن،یاد بده اگه رفتن و تنهاییش رو شکستن ،اگه دنیای تازه ی رو بهش نشون دادن،اگه یادش دادن عاشق بشه،اگه ازتاریکی به روشنائی آوردنش..تا ته خط باهاش بمونن..!

وقتی تو تنهائیه خودت هستی، خودتی و دنیای سرد بی کسی.!ولی وقتی برای اولین باربه کسی اجازه دادی به حریم تنهائیت پا بذاره دیگه بودن بدونه اونو باور نداری..دیگه زندگی بی اون ازجهنم قبل از اومدنش بدتره..حاضری بمیری تا اینکه بشینی و چشمات رفتنش به طرف کسی که روزی ازش متنفر بود رو تماشا کنه..واین یعنی زنده به گور شدن!..

نفس میکشی درحالیکه نفست بالا نمیاد..راه میری درست مثل اینکه مدت هاست پاهات رو جائی جا گذاشتی..میخوری ومیخوابی اما بجز غصه وکابوس چیزی نصیبت نمیشه..

خدایا خسته ام ...ازهمه ی بندگانت خسته ام..ازهمه ی اونائی که تو تنهائیم پاگذاشتن و دنیای پاکم رو آلوده کردن ورفتن...خسته ام..خسته..

"دلتنگی"

حس مبهمی داری وقتی دلتنگ عشقت میشی

..غم..شادی..بودن.. نبودن..داشتن..نداشتن.. تنهائی..باهم بودن..

همه ی اینا باهم به تو هجوم میارن و اونوقته که نمیدونی دست کدوم یکی ازاین واژه ها رو باید بگیری وباخودت ببری؟!

هرکدومو انتخاب میکنی میبینی انتخابت اشتباه بوده وافسوس میخوری چرا نمیتونی همشو با هم بر داری تاحداقل دلت خوش باشه که همه ی عشقت رو هم داری و هم نداری..!

اگه بشینی بادقت به واژه ها نگاه کنی اونا هم دارن مثل دلت آروم آروم اشک میریزن والتماست میکنن تا برشون داری و به دنبال عشقت بگردی وباتمام وجودت اونا رو بهش تقدیم کنی شایدقلبش به رحم بیاد و فکر رفتنو از سرش بیرون کنه..!

یعنی میشه؟؟وقتی واژه ها با سرد بودنشون گریه میکنن.،میشه قلب عشقت بلرزه وبرگرده پیشت و تو رو از این برزخ دلتنگی وتنهایی نجات بده؟؟میشه خداجون؟؟

اشعار زیبای ارسالی این قسمت را سرکارخانم النا27 ساله ازاصفهان سروده اند.

تشکرمیکنیم ازایشان

یادتو

یادتو

این چه حسی ست

یزن

دل من

کعبه

پاورقی

یاد تو

امروز بازم اون روزا اومد توی یادم

همون روزا که مال تو بودم

اما چه زود تموم شد اون زمونه

منو نذاشت حتی واسه بهونه

حالا که یاد تو میفتم

گونه هام شده جای شبنم

میخوام زار بزنم تا دنیا بدونه

شدم یه جسد که بی زبونه

حتی اونم منو تنها گذاشت

همونی که بی من شب نداشت

منی که همه هستیش بودم

رفیق روزای تلخش بودم

نمیدونم چرا منو تنها گذاشت

میون این همه غمها گذاشت

من که در حقش بدی نکردم

من که دوستش داشتم بیشتر از خودم

آخه چرا درد تقدیر منه

چرا غم شریک زندگی منه

میخوام از این درد من رها شم

میخوام دورت کنم از خیالم

هر چند این کار ناممکنه

اما میتونم چون این نفرین منه

این چه حسی ست

این چه دردی ست که بدان مبتلا گشته ام

این چه حسی ست که از آن چون عارفان گشته ام

این چه شوری ست که از آن غوغا گشته ام

این چه حالی ست که از آن چون مستان گشته ام

کسی داند که این چیست

کسی داند که از کیست

کسی داند مرحمش چیست

کسی داند عاقبتش چیست

گر کس نداند گویم

گر کس نباید گویم

گر عالم مرا از این کار باز دارد

گر جان از کف دهم گویم

که این عشق است همه عالم بداند

که این کار دل است هرکس آن را نیابد

که این گوهر از وجود است

که این ثروت از من است گویم تا بداند

گر دنیا را ندارم خدا را که دارم

گر دوستی ندارم عشق را که دارم

گر چیزی ندارم دل که دارم

گر باز اصرار می کنم چون انسانم

بیا و به من لطف کن

جوابم بده حتی در آن صبر کن

اما نگو که مرا نخواهی

نگو که بی من میتوانی

که من دیوانه خواهم شد

که من چونان مجنون خواهم شد

که سر از کوه و بیابان در خواهم آورد

که من بی تو نمی توانم که من بی تو خواهم مرد

بزن

بزن این ساز را که ساز عشق است

بزن این تیغ را که مرحم درد است

بزن این سیلی را تا بیدارم کنی

بزن به حرمت آن آشنایی و این تنهایی

دل من

ای دل من ناله مکن

اینهمه شیون و این ضجه مکن

طاقت زجر ندارم مرا افسرده مکن

دور از مردم دور از آن یار مکن

دانم که مرا ترک کرد و رفت

دانم که مرا زجر داد و رفت

دانم که او عهدش را شکست

دانم که او پیمان را شکست

لیک طاقت دوری ندارم

ایوب هم باشم طاقت این را ندارم

حتی نای انتقام را هم ندارم

درد دوری درد مرگ است طاقت این را ندارم

روزها بینمش با دیگری ست

هم سخن هم درد زخمهایش آن یکی ست

آتش اندر من باز آید پدید

وقتی که بینم همدم شب هایش دیگری ست

خواهم زمان گردد عقب قبل از اینکه آن دیگری وارد شود

دستش گیرم برمش شهر دگر تا هوای هر کس و هر چیز از سر رود

اما این خیال بیهوده است

این گذر جاده نیست عمر من است

کعبه

آن خانه که دورش چرخیدی دانی چیست

آن بیت قبا پوش را دانی از کیست

آن خانه عشق است خانه امید

آن خانه ذات لایتناهی ست

آن معبد روح است

غسل خانه جسم است

که آن آب گواراست

منزه ز بدی هاست

لیاقت خواهد رفتن به کعبه

کسی خواهد به راستی باشد او بنده

کسی خواهد همچو من نباشد

سراپا از گنه او را نباشد

کسی خواهد پاک باشد مثل شیشه

کسی خواهد نباشد در وجودش خورده شیشه

ولی او رحیم و مهربانست

او کریم است او خدای رحمانست

می پذیرد هرکه را توبه کند در بارگاهش

می پذیرد هر که بشکست دو صد بار او پیمانش

می پذیرد هر که دل را شکسته

می پذیرد هر که دنیا را کرده بنده

خوشا آن کس که آن خانه را دید

خوشا آن کس که مست زین پیمانه گردید

خوشا آن درویش عاشق

خوشا آن سوار بر موج همچو قایق

اشعار زیبای ارسالی این قسمت توسط آقای عبدالغنی براهویی سروده شده است.

تشکرمیکنیم ازایشان

دلخوش

عجـب دلـمان خـوش است ما آدمـها

درد دل مرد ایرانی با زن هموطنش

پاورقی

عجـب دلـمان خـوش است ما آدمـها

عجـب دلـمان خـوش است ما آدمـها ...

از همان روز اول که به دنیا می آییم دلمان خوش است

دلمان خوش است که مادری داریم که شیرمان می دهد

دلمان خوش است که پدری داریم که می توانیم با موهای صورتش بازی کنیم

دلمان خوش است که همه گوسفند ها و گاو ها و مرغ ها برای شکم ما آفریده شده اند

دلمان به این خوش می شود که زمین زیر پای ماست و آسمان هم

دلمان به قیافه خودمان توی آینه خوش می شود

یا به اینکه توی جیبمان یک دسته اسکناس داریم

دلمان به لباس نویی خوش می شود و به اصلاح سر و صورتی ذوق می کنیم

یا وقتی که جشن تولدی برایمان می گیرند

یا زمانی که شاگرد اول می شویم

دلمان ساده خوش می شود به یک شاخه گل یا هدیه ای که می گیریم

یا به حرف های قشنگی که می شنویم

دلمان به تمام دروغ ها و راست ها خوش می شود

به تماشای تابلویی یا منظره ای یا غروبی یا فیلمی در سینما و شکستن تخمه ای

دلمان خوش می شود به اینکه روز تعطیلی را برویم کنار دریا و خوش بگذرانیم

مثلا با خنده های بی دلیل

یا سرمان را تکان بدهیم که حیف فلانی مرد یا گریه کنیم برای کسی

دلمان خوش می شود به تعریفی از خودمان و تمسخری برای دیگران

یا به رفتنی به مهمانی و نگاه های معنی دار و اینکه عاشق شده ایم مثلا

دلمان خوش می شود به غرق شدن در رویاهای بی سرانجام

به خواندن شعرهای عاشقانه و فرستادن نامه های فدایت شوم

دلمان ساده خوش می شود با آغوشی گرم و حرف هایی داغ

دلمان خوش است که همه چیز روبراه است

که همه دوستمان دارند

که ما خوبیم

چقدر حقیریم ما...

چقدر ضعیفیم ما...

دلمان خوش است که می نویسیم و دیگران می خوانند و عده ای می گویند، آه چه زیبا

و بعضی اشک می ریزند و بعضی می خندند

دلمان خوش است به لذت های کوتاه ... به دروغ هایی که از راست بودن قشنگ ترند

به اینکه کسی برایمان دل بسوزاند یا کسی عاشقمان شود

با شاخه گلی دل می بندیم و با جمله ای دل می کنیم

دلمان خوش است به شب های دو نفری و نفس های نزدیک

دلمان خوش می شود به برآوردن خواهشی و چشیدن لذتی

و وقتی چیزی مطابق میل ما نبود

چقدر راحت لگد می زنیم و چه ساده می شکنیم همه چیز را

روز و شب ها تمام می شود و زمان می گذرد

دلمان خوش می شود به اینکه دور و برمان پر می شود از بچه ها

دلمان به تعریف خاطره ها خوش می شود و دادن عیدی

دلمان به اینکه دکتر می گوید قلبت مشکلی ندارد ذوق می کند

و اینکه می توانیم فوتبال تماشا کنیم و قرص نیتروگلیسیرین بخوریم

دلمان به خواب های طولانی و بیداری های کوتاه خوش است

و زمان می گذرد

حالا دلمان خوش می شود به گریه ای و فاتحه ای

به اینکه کسی برایمان خیرات بدهد و کسی و به یادمان اشک بریزد

ذوق می کنیم که کسی اسممان را بگوید

و یا رهگذری سنگ قبرمان را بخواند

و فصل ها می گذرد

دلمان تنها به این خوش می شود که موشی یا کرمی از گوشت تنمان تغذیه کند

یا ریشه گیاهی ما را بمکد به ساقه گیاهی

دلمان خوش است به صدای عبور آدم هایی که آن بالا دلشان خوش است که راه می روند

روی قبر ما

و دلمان می شکند از لایه های خاکی که سنگ قبرمان را در مرور زمان می پوشاند

و اینکه اسممان از یاد بچه ها رفته است

و زمان باز می گذرد

دلمان خوش است به استخوان بودن

به هیچ بودن

به خاک بودن دلمان خوش است

به مورچه ها و موش ها و مارها

ما آدم ها چه راحت دلمان خوش می شود

مثل کودکانی که هنوز نمی فهمند

ما اشرف مخلوقات عالم هستیم و چقدر خوش به حالمان می شود که بگویند ما خیلی خوبیم ... !

و من دلم خوش است به نوشتن همین چند جمله

و این است پایان سایه روشن هستی

درد دل مرد ایرانی با زن هموطنش

پیاده از کنارم گذشتی و اخمت سهم نگاه مشتاق من بود و لبخندت نصیب آنکه سواره بود ! سواره از کنارم گذشتی و مرا اصلاً ندیدی و کرشمه ات را به آنی ارزانی دادی که قیمت ماشینش از خونبهای من بیشتر بود. در صف نان صدای لطیفت نانوای خسته را به وجد آورد و نوبتم را گرفتی و بروی خودت هم نیاوردی . زیر باران خیلی قبل تر از تو منتظر تاکسی بودم اما ماشین که آمد آب گل آلود را بر من پاشید و جلوی تو ایستاد . در تاکسی که نشستم آرزو کردم کنارم ننشینی تا اگر ماشین تکانی خورد و به تو خوردم، حیوان خطابم نکنی در جواب عذرخواهیم . در اتوبوس بین ما نرده آهنی بود، جایم را اگر به تو تعارف میکردم میگفتی یا دیوانه است یا مرض دارد. در سینما، دیدم که تهمینه میلانی تمام مردان را شیطان تصویر کرده، کفرم درآمد، نیکی کریمی جیغ زد و گفتم زهرمار دعوا که کردم، او که میدانست مادر و خواهرم را بیشتر از خودم دوست دارم به آنها ناسزا گفت تا بیشتر بسوزم. آزادی ات را صاحبان قدرت گرفتند، همانان که از قدرت ثروت اندوختند و تو که مدل ماشین پسرانشان را میدیدی دست و پایت شل میشد . من ازدواج نکردم چون تو چشم و همچشمی داشتی و به انگشتر سه میلیونی نظر داشتی، تازه این فقط یک حلقه بود از زنجیر خواسته هایت . صفت ترشیده را اولین بار از خودت شنیدم، کوچکتر بودی یادت هست میگفتی معلم ریاضیتان شوهر نکرده، گفتی ترشیده! عاشق که شدم تلفنم را قطع میکردی و بهانه ات حضور میهمانهایتان بود . عاشق که شدی، فردا که مادر میشوی را ندیدی؟ دلت نمیخواهد همسر پسرت را بپسندی؟ تو و مادرم یکی هستید.! من باید اضافه کاری کنم تا تو در هر میهمانی لباسی جدید بپوشی تا به تو بگویند خوش تیپ. من باید شبها هم کار بکنم تا تو سفره ات رنگین باشد و به تو بگویند کدبانو. خسته از اضافه کاری برگشتم و گفتی پوشک بچه را عوض کن چون من ناخنهایم را تازه لاک زده ام . وقتی خواستی طلاق بگیری، "گفتند" بچه مال پدر است! من نگفتم، وقتی خواستی طلاق بگیری، "گفتند" بچه مال پدر است! من نگفتم، همان دینی گفت که تو برایش از پس اندازمان سفره ابوالفضل می انداختی و یکهو خواب میدی که باید به حج بروی، آنهم در اوج گرفتاریمان.

آری، اینچنین است خواهر من! رفتارهای زشت ما از پس هم می آیند تو چنان کردی که خشم در دل من ها کاشتی و من ها شکستند و بسته به صبرشان دو فوج شدند . آنان که ضعیفتر بودند خرد شدند و خشمشان کینه شد و کینه شان عقده و در هر کوی و برزن و بازار از هر اندک قدرت خود نهایت سوء استفاده را کردند و بر تو تاختند خوشحالم حالا که میخواهی تغییر کنی من هم برآنم که بهتر باشم و شادتر باشیم . در کنار هم، من و تو ای هموطن، بدون هر نوع بغض و کینه و تبعیض جنسی مایی بهتر برای فردا و آینده ای بهتر.

ارسالی از طرف جناب آقای

مجتبی اسماعیل نژاد از لنگرود

اگرشماهم طبع شعرداريد

اشعارسروده شده خودتان رابراي ما به ايميل برنامه بفرستيدتادركتاب بانام خودتان قرارگيرد

تاصدهاهزارایرانی ازخواندنش لذت ببرد

واگرتعدادارسالی هایتان به حدنصاب برسه درکتاب موبایل جداگانه ای باتم همراه من بانام خودتان ساخته ودرسایت قرارخواهدگرفت

منتظرارسالی های شماعزیزان هستیم.

عاشقانه(وبلاگ من)

زمونه

شاید تکلیف باشد

زمستان‏ها نیز پر از دریچه‏اند

زمونه

چه رسمی داری ای دوره زمونه

كه هر روزت یه جا عاشق كشونه

هزاران سال كه میجنگه آدم

نمی دونه گرفتار جنونه

زمونه آی زمونه آی زمونه

یكی با فرق زخمی توی محراب

یكی غرق به خون لب تشنه آب

یكی پاهاشو رو مین جا گذاشته

یكی پاشیده خونش روی مهتاب

نفسهای بهار و گاز خردل

رو خاك آسمون رگبار تاول

همیشه عاشق از جونش گذشته

كه عشق آسان نبوداز روز اول

هنوزم كار دنیا قیل و قاله

هنوزم صلح آدمها محاله

هنوز آدم نمیشناسه خدا رو

هنوزم قلب عاشق پایماله

زمونه آی زمونه آی زمونه

یكی با فرق زخمی توی محراب

یكی غرق به خون لب تشنه آب

یكی پاهاشو رو مین جا گذاشته

یكی پاشیده خونش روی مهتاب

شاید تکلیف باشد. گیاه باید بروید،

خورشید نمی‏تواند دست از انتشار بکشد،

آبی که جریان ندارد رو به زوال می‏رود

انتخاب با ماست. باید عشق بورزیم.

*

تنها رویایمان این است

که گل‏ها رو به شادی‏مان بشکفند

و خورشید از برای ما و گل‏هایمان غروب کند.

*

معصوم بودنتان مایه‏ی بالندگی‏ست

وگرنه معصومیت را چه مایه افتخار است؟

فقر شما مایه‏ی دانستگی‏ست

وگرنه چه سود از دانستن؟

*

طغیان خشم به نور می‏ماند

طلوع می‏کند و بر مسندش تکیه می‏زند.

زمستان‏ها نیز پر از دریچه‏اند

این را وقتی می‏فهمیم

که تمام دریچه‏ها باز می‏شوند.

زمین زیبا و دوست‏ﺩاشتنی‏ست

دریچه‏هایش را بسته که از زمستان بگریزد

نور از دوردست می‏آید و به اعماق تاریکش می‏تابد.

گریز از امنیت چنین نیرویی همیشه ساده نیست

که افول ناپذیر است.

عشق های تکراری،

تکرار

عشق های تکراری،

صدباره عاشق شدن،

دوباره زندگی!

صدباره تولد،

دوباره مرگ!

.

تکرار عشق ها

تکرار مکرر عشق ها،

تفریح وسرگرمی

لبخند

تست ومعما

دانستنی

تعبیر خواب

فال وطالع بینی

خاطرات

عاشقانه

لبخند

ارسالی

آقا خره چتر باز

په نه په ؛ طنز تلخ

باید چطور زنی داشته باشید

پلیس در نقاط مختلف دنیا

ارسالی

سلامتی دختری که

به افتخار لونگی ها

لحـظه های زنـدگی را غنیـمت بدانیـم

خنده بازار

اس ام اس دلنشین

برای شما و بهترین دوستانم

جملات ناب

پاورقی

سلامتی دختری که

سلامتی دختری که عاشق پاهای پیاده عشقش بود چون ماشین نداشت

سلامتی دختری که با عشقش رفت رستوران دونگه غذا شو داد تا جیب عشقش خالی نشه

سلامتی دختری که اگه هر جا بدونه عشقش رفت جای خالی بی اف شو کنارش حس کرد

سلامتی دختری که دنباله ماشین ، ملک پدری و قیافه عشقش نبود

سلامتی دختری که در هر شرایطی عشقشو تنها نذاشت

سلامتی دختری که عشقشو وسیله برای بازی ندید

سلامتی دختری که هیچ وقت میس برای عشقش ننداخت

سلامتی دختری که رو عشقش حساس بود

سلامتی دختری که با لبخند عشقش دل گرم می شد

به افتخار لونگی ها

اینو فقط استقلالی ها و پرسپولیسیهای با جنبه بخونن چون فقط یه شوخیه

ﻭﻗﺘﯽ ﯾﻪ ﻟﻨﮕﯽ ﺑﺮﺍﺗﻮﻥ ﮐﺮﯼ ﻣﯿﺨﻮﻧﻪ ﻭ ﻣﯿﮕﻪ ﺗﯿﻤﺶ ﮐﻬﮑﺸﺎﻧﯽ ﺷﺪﻩ ﺑﻬﺶ ﻧﺨﻨﺪﯾﺪ،ﻣﺴﺨﺮﺵ ﻧﮑﻨﯿﺪ

ﺁﺭﻭﻡ ﺗﻮ ﭼﺸﻤﺎﺵ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﯿﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﺳﺘﺎﺗﻮﻥ ﺑﻪ ﺁﺭﻭﻣﯽ ﻣﻮﻫﺎﺵ ﺭﻭ ﻧﻮﺍﺯﺵ ﻣﯿﮑﻨﯿﺪ ﺑﻬﺶ ﺑﮕﯿﺪ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺑﺎ ﺍﻭﻧﻪ .!

ﻭﻗﺘﯽ ﯾﻪ ﻟﻨﮕﯽ ﺑﺎ ﺣﺎﻟﺘﯽ ﺑﺮﺍﻓﺮﻭﺧﺘﻪ ﻓﺮﯾﺎﺩ ﻣﯿﺰﻧﻪ ﻭ ﻣﯿﮕﻪ ﺷﯿﺶ ﺗﺎﯾﯽ ﻫﺎﺍﺍﺍﺍ،ﺷﻤﺎ ﻓﻮﺭﺃ ﭼﻬﺎﺭ ﺍﻧﮕﺸﺖ ﺧﻮﺩﺗﻮﻥ ﺭﻭ ﺑﻬﺶ ﻧﺸﻮﻥ ﻧﺪﯾﺪ

ﺑﻠﮑﻪ ﺁﺭﻭﻡ ﺍﻭﻧﻮ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ ﻭ ﺑﻬﺶ ﺑﮕﯿﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺭﺍﻫﻪ ﻭ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺑﺎﺷﻪ.

ﻗﺪﺭ ﺍﯾﻦ ﻟﻨﮕﯽ ﻫﺎﺭﻭ ﺑﺪﻭﻧﯿﺪ،ﻟﻨﮕﯿﺎ ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﻧﺪ . ﻫﺮ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﮔﺎﻫﯽ ﺍﻭﻧﺎﺭﻭ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ ﻭ ﺑﻬﺸﻮﻥ ﺑﮕﯿﺪ ﮐﻪ ﺩﻭﺳﺘﺸﻮﻥ ﺩﺍﺭﯾﺪ

ﻭ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺁﺭﺯﻭ ﺩﺍﺷﺘﯿﺪ ﺟﺎﯼ ﺍﻭﻧﺎ ﺑﺎﺷﯿﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻟﻨﮓ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﯼ ﮐﻨﯿﺪ.! ﺑﻌﻀﯽ ﻭﻗﺖ ﻫﺎ ﺍﻭﻧﺎﺭﻭ ﺳﻮﺭﭘﺮﺍﯾﺰ ﮐﻨﯿﺪ،ﯾﻪ ﺷﺎﺧﻪ ﺑﺮﺍﺷﻮﻥ ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ ﻭ ﺍﺯ ﭘﺸﺖ ﺩﺳﺘﺎﺗﻮﻥ ﺭﻭ ﺩﻭﺭ ﮐﻤﺮﺷﻮﻥ ﺣﻠﻘﻪ ﮐﻨﯿﺪ ﻭ ﺁﺭﻭﻡ ﺩﺭ ﮔﻮﺷﺸﻮﻥ ﺑﮕﯿﺪ " ﻋﺰﯾﺰﻡ ﺗﻮ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭ ﭘﺮ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ ﺗﺮﯾﻦ ﻭ ﭘﺮ ﻫﻮﺍﺩﺍﺭ ﺗﺮﯾﻦ ﺗﯿﻢ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻫﺴﺘﯽ"

ﻭﻗﺘﯽ ﯾﻪ ﻟﻨﮕﯽ ﺑﺎ ﺟﺪﯾﺖ ﺗﻤﺎﻡ ﻓﺮﯾﺎﺩ ﻣﯿﺰﻧﻪ "ﻋﻠﯿﯿﯿﯿﯽ ﯾﻪ ﺩﺍﯾﯽ "ﺷﻤﺎ ﻫﻢ ﺩﺳﺘﺶ ﺭﻭ ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ ﻭ ﺍﻭﻧﻮ ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﮐﻨﯿﺪ،ﻧﺬﺍﺭﯾﺪ ﮐﻪ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻏﺮﺑﺖ ﮐﻨﻪ.!

ﺑﻌﻀﯽ ﻭﻗﺖ ﻫﺎ ﺩﺳﺘﺎﺵ ﺭﻭ ﻣﺤﮑﻢ ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ ﺗﻮ ﺩﺳﺘﺘﻮﻥ ﻭ ﺍﺯﺵ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﻨﯿﺪ،ﺍﺯ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﺟﺎﻡ ﻭﻻﯾﺖ ﺑﺮﺍﺵ ﺑﮕﯿﺪ

ﺍﺯ ﺷﯿﺚ ﻭ ﻧﺼﺮﺗﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﻨﯿﺪ ﻭ ﺑﮕﯿﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﻭ ﺷﺮﯾﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﻧﺪﯾﺪﯾﺪ.!

ﺑﻪ ﭼﺸﻢ یک ﻣﺠﺮﻡ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻟﻨﮕﯿﺎ ﻧﮕﺎﻩ ﻧﮑﻨﯿﺪ،ﺍﯾﻨﺎ ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻦ،ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ یک ﻓﻀﺎﯼ ﻣﺴﻤﻮﻡ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ.!

ﺍﻣﮑﺎﻧﺎﺕ ﻧﺒﻮﺩﻩ،ﮐﺴﯽ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﺑﺮﺍﺷﻮﻥ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺑﺪﻩ ﮐﻪ ﻓﻮﺗﺒﺎﻝ ﯾﻌﻨﯽ چی ،ﺣﻖ ﺩﺍﺭﻥ ﮐﻪ ﻟﻨﮕﯽ ﺑﺎﺷﻦ .!ﻓﺸﺎﺭ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺭﻭﯼ ﺍﻭﻧﺎ ﻫﺴﺖ.

ﺑﻬﺸﻮﻥ ﻣﺤﺒﺖ ﮐﻨﯿﺪ ﻭ ﺍﻭﻧﺎﺭﻭ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﺪ. ﭼﻨﺪ ﻭﻗﺘﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻬﻤﻮﻧﻤﻮﻥ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ،ﺑﻌﺪ ﺩﺭﺑﯽ ﺩﯾﮕﻪ ﭘﯿﺪﺍﺷﻮﻥ ﻧﻤﯿﮑﻨﯿﺪ.

ﺍﻻﻥ ﮐﻪ ﻫﺴﺘﻦ ﻗﺪﺭﺷﻮﻥ ﺭﻭ ﺑﺪﻭﻧﯿﺪ،ﺷﺎﯾﺪ ﻓﺮﺩﺍ ﺧﯿﻠﯽ ﺩﯾﺮ ﺑﺎﺷﻪ

لحـظه های زنـدگی را غنیـمت بدانیـم

زندگی همچون یک خانه شلوغ و پراثاث و درهم و برهم است

و تو در آن غرق …

این تابلو را به دیوار اتاق مى‌زنى

آن قالیچه را جلو پلكان مى‌اندازى

راهرو را جارو مى‌كنى

مبل‌ها به هم ریخته است،

مهمان‌ها دارند مى‌رسند و هنوز لباس عوض نكرده‌اى،

در آشپزخانه واویلاست و هنوز هم كارهایت مانده است

یكی از مهمان‌ها كه الان مى‌آید نكته‌بین و بهانه‌گیر و حسود

و چهار چشمى همه چیز را مى‌پاید …

از این اتاق به آن اتاق سرک مى‌كشى،

از حیاط به توى هال مى‌پرى،

از پله‌ها به طبقه بالا می‌روى، بر می‌گردى …

پرده و قالى و سماور و گل و میوه و چاى و شربت و شیرینى

و شهرام و رامین و مهین و شهین ...

غرق در همین كشمكش‌ها و گرفتاری‌ها و مشغولیات و خیالات

مى‌روى و مى‌آیى و مى‌دوى و مى‌پرى

كه ناگهان سر پیچ پلكان جلوت یک آینه است …

از آن رد مشو …!

لحظه‌اى همه چیز را رها كن

خودت را خلاص كن

بایست و با خودت روبرو شو

نگاهش كن

خوب نگاهش كن!

او را مى‌شناسى؟

دقیقا وراندازش كن

كوشش كن درست بشناسی‌اش

درست بجایش آورى

فكر كن ببین این همان است كه مى‌خواستى باشى؟

اگر نه

پس چه كسى و چه كارى فوری‌تر و مهم‌تر از اینكه

همه‌ی این مشغله‌هاى سرسام آور و پوچ و روزمره و تكرارى و زودگذر و

تقلیدى و بی‌دوام و بى‌قیمت

را از دست و دوشت بریزى و به او بپردازى

و او را درست كنى

فرصت كم است!

مگر عمر آدمى چند هزار سال است؟!

چه زود هم مى‌گذرد

مثل صفحات كتابى كه باد آن را ورق مى‌زند،

آن‌هم كتاب كوچكى كه پنجاه، شصت صفحه بیشتر ندارد

خنده بازار

اگه برق ژاپن دو ساعت بره چین از نظر صنعت به ژاپن میرسه اگه برق ایران دو ساعت بره ایران از نظر جمعیت به چین میرسه!

رفتم تویه مغازه عروسک فروشی که یه عروسک خوشگل بخرم که یهو یه دختره سوسول اومد تو و خیلی طبیعی یه 10 دقیقه چرخ زد و هی زیر و رو کرد، آخرش گفت آقا از این پلنگ صورتی ها، زردش رو هم دارین؟

غضنفر مهموندار هواپیما میشه ، یک روز تعدادی بیمار روانی رو از یک شهر به شهر دیگه ای منتقل میکردند . دیوانه ها از ذوق شروع به سر و صدا می کنند . خلبان به غضنفر میگه برو اینا رو ساکت کن . بعد از چند دقیقه خلبان می بینه همه ساکت شدند . به غضنفر میگه چیکار کردی که ساکت شدند ؟؟؟ میگه در رو باز کردم گفتم برید توی حیاط بازی کنید .

خدایا همش گفتیم "راضی ایم به رضای تو این یه بار تو رضایت بده به رضای ما "

مامانم زنگ زده تو مسابقه يکي از شبکه ها شرکت کرده 3 تا سوال ازش پرسيد هر سه تا رو من جوابشو گفتم مجريه ميگه خانوم شما چقدر اطلاعاتتون بالاست مامانم ميگه خواهش ميکنم تازه هيچ کس هم نيست کمکم کنه تنهام!!!

جوری شده که ازین به بعد مردم مرغ و گوشت رو مثل چای کیسه ای میندازن تو خورشت و در میارن, دوباره تو خورشت بعدی مصرف میکنن

مامانم اومده 2 تا فایل کپی کنه اومدم بهش بگم چی کار کنه همچین میگه هولم نکن ،هولم نکن احساس کردم اون وسط داره اورانیوم غنی میکنه ،اگه اشتباه کنه می ترکیم

دقت کردی وقتی یکی بهت میگه: «اگه یه سوال ازت بپرسم راستشو میگی؟ نگران می شی، یاد تمام دروغا و کارای بدی که انجام دادی میفتی »

یادتونه بچه که بودیم تا توى یه جمعى میرفتیم حوصله نداشتیم،خجالت میکشیدیم بابا مامانمون میگفتن:سلام کردى به عمو؟ ما هم مثل خر تو گل میموندیم! یهو طرف به دروغ میگفت: بعععععله،سلامم کرد پسر گل!!!!

عاشق این ادما بودم،دمشون گرم

چی میشد اگر تو گوگل سرچ می کردی

“نیمه گم شده ی من ”

عکساشو واست می آورد!

این دانشمندا چه غلطی میکنن پس؟؟

دست بجونبونید

شما هارو به تهدیگ ماکارونی قسمتون می دم وقتی دارین با تلفن یا موبایل صحبت می کنین با خودکار روی هر چیزی که دم دستتون بود چرت و پرت ننویسین یا نقاشی نکشین…

آخه من الان این مدرک پایان تحصیلاتم که بابام در حال موبایل صحبت کردن روش عکس اولاغ کشیده ،کجا ببرم نشون بدم

سلامتی پسرایی که فشن نیستن ...

باباشون ماشین شاسی بلند نداره

برن دنبال دوست دختراشون چش دوستاشون در بیاد...

مارک کفششون دیگه آخرش کفش ملیه...

زیر ابروهاشون رو برنمیدارن که دختر کش بشن...

ندارن هر شب دوست دخترشون رو بیرون ببرن خرجش کنن ...

نه سیکس پک دارن نه کات رو سینه...

ولی...

حرفشون حرفه

جدی به دخترای ایرونی باید مدال شجاعت و استقامت داد ...!

مانتو کوتا میپوشه ، نگاه آنچنانی بهش میکنن !! میگن نپوش تا نگات نکنن :

توی نت تیکه میندازن بهش !! میگن عکس نزار تا حرف نشنوی :

توی تاکسی مردک میچسبه بهش !! میگن سوار نشو تا نچسبن بهت :

توی دانشگاه استاد بهش نظر داره !! میگن خوب درس نخون تا بهت نظر نداشته باشن :

و کلا هر جا میره به جرم دختر بودن باید حرف بشنوه :

من دوتا راه حل پیشنهاد میکنم :

یا تمام دخترا رو بکشیم

یا مردها رو توجیه کنیم که

آقا ،برادر ،اخوی ..........

این دخترم به اندازه تو حق حضور در اجتماع رو داره ...!

سعی کنیم انسان باشم ...! :)

سر میز صبحونه مادر بزرگم گفت بیا ننه اینم چاییت ، بخور !

ما هم چایی رو خوردیم بعد که تموم شد مامانم اومد سر سفره گفت :

اِ چایی من کــــــــو ؟!

مـادر بزرگمــم گفت این ورداشت خورد نـنــه

ﺑﻌﻀﻴﺎ مثل ﺁﺧﺮ ﺳﺲ ﺧﺮﺳﻲ ﻣﻬﺮﺍم هستن! ﻓﻘﻂ ﺗﺮﺗﺮ ﻣﻴﻜﻨﻦ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺎﺯﺩﻫﻲ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻦ

کم کم دارم به این باور میرسم که مثلث برمودا زیرِ تخت منه!! هر چی میفته زیرش, غیب میشه

ضایع یعنی اینکه فامیلیت قاسمی باشه باباتم اسمتو گذاشته باشه “میرزا"!

مجری از طرف می‌پرسه نظرتون راجع کتاب تو اتوبوس چیه؟ میگه خوبه، هوا گرمه تو اتوبوس باهاش خودمو باد میزنم !!

از مزایای اینترنت در ایران اینه که می‌تونید در زمان لود شدن برید توالت و حتی حموم!

رفتم نمایندگی سایپا به مسئولش میگم فرمون ماشین زیاد صدا میده چه کار کنم؟ میگه صدای ضبط رو زیاد کن!

آقا خروسه ضمن اظهار خوشنودی از افزایش قیمت مرغ ادامه داد، خیلی خوشحالیم که به بالاخره نوامیس عریان ما از پشت ویترن ها جمع آوری شد!

زندگی خیلی بی رحمه..... دیروز نزدیک بود برم زیر یه ماشین مدل پایین!

شامپو خریدم بیست هزار تومن ریختمش تو ظرف داروگر خمره ای که بقیه نفهمن ازش استفاده نکنن فرداش اومدم برم حموم دیدم ظرفش خالیه داد زدم کی اینو زده به سرش ؟؟ بابام اومد یه دونه زد تو سرم گفت : آخه گدا سگ اینو میزنه سرش !! شامپوت خوراک ماشین شستن بود برو ببین ماشین چه برقی میزنه

ﻣﺮﺍﻗﺐ ﺭﻭﺵ ﺣﺮﻑ ﺯﺩﻧﺘﻮﻥ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻤﻬﺎ ﺑﺎﺷﯿﺪ!! ﺍﺩﻣﯽ ﻣﯿﺸﻨﺎﺳﻢ ﮐﻪ ﺭﻓﺖ ﯾﻪ ﺟﺰﻭﻩ ﺍﺯ ﻫﻤﮑﻼﺳﯿﺶ ﺑﮕﯿﺮﻩ ﻭ ﺍﻻﻥ ﺑﺎ ﻫﻤﻮﻥ ﺧﺎﻧﻢ ﯾﻪ ﺑﭽﻪ ﺩﺍﺭﻧﺪ.

خدا رو شکر زمان شاه اینترنت نبود ، وگرنه بابابزرگامون میگفتن یادش بخیر زمان شاه اینترنت با سرعت خداتا میدادن دوزار

گوشیمو تو ماشین بابام جا گذاشتم از خونه براش زنگ زدم بهش میگم: گوشیم تو ماشینت جا مونده

میدونم

زنگ خورد جواب ندیاااا

بابام گفت اخه مگه من بیکارم جواب زنگ گوشی تورو بدم ؟

گفتم خب حالا چرا عصبانی میشی ، کسی زنگ نزد ؟

گفت نه فقط نازی اس داد گفت غروب میاد دنبالت برین بیرون گفتم وقت نداری سرت شلوغه گفتم واسه چی اینو گفتی ؟ گفت چون قبلش به نسترن قول دادم برین خرید

بعضی وقتها که میبینم هیچ غلطی نمی تونم بکنم، یاد این میوفتم که آمریکا هم از همین جا شروع کرد..... دلم یکم آروم میشه!

شهرداریِ تهران برای چندمین بار از فیسبوکیها درخواست کرد در قسمت محل سکونت پروفایلشون ، دیگه ننویسن نیاوران!!!... نیاوران دیگه جا نداره!!!

می دونی سریع ترین راه به چنگ آوردن قلب یک مرد چیه؟ پاره کردن سینه اش با یک کارد آشپزخانه!

اونا دخترای قدیم بودن که از سوسک می ترسیدن، الان همچین سوسکت می کنن که خودتم نمی فهمی!

گاهی مجبورین با بعضیا موافقت کنین فقط به خاطر اینکه خفه شن

یه آنتی ویروس ریختم رو کامپیوترم ، خدا روز بد نیاره دیگه کم مونده جلوش که عطسه می کنم کامپیوترمو ریبوت کنه عقده ای

فک کنم بابام گنج پیدا کرده ، هم نون خریده هم گوشت

الان یه پرتقال خوردم ، مزه ی نارنگی میداد یادش بخیر قدیما حداقل میوه ها فتوشاپ نبودن

تنها فایده ای که گرفتن مدرک مهندسی واسه آدم داره، اینه که تو فوتبال با دوستا ، همه داد میزنن : مهندس پاس

فکر میکنی خیلی شاخی آره ؟ تورو هر گاوی رو سرش داره

خرس گنده چیست ؟؟؟ واژه ای که پدران و مادران ایرانی برای ندادن عیدی و کادو تولد به فرزندان خویش نسبت میدهند

ظهر داشتم با دوستم راه میرفتم بهش میگم بیا از تو سایه بریم میگه نه عینک آفتابی دارم ؛ باس از آفتاب بریم! دایا نعمتتو شکر ببین با کیا شدیم ۷۰ میلیون

اگه تو ایران فیلمی ساخته شد که لیوان شکست و طرف موقع جمع کردنش دستش رو نبرید من بهش اسکار میدم !

اس ام اس دلنشین

راستش را بگو در زندگی قبلیت

یک لیوان شیر نسکافه ی داغ نبودی؟

تلخ ِ شیرین گرم و خواستنی

و به شدت آرام بخش....

توی چشم بعضیها نگاه میکنی میتونی خیلی چیزها بخونی

انگار زیر نویس فارسی داره!!

گـاهــــی لال مـــی شود آدم ...

حـرف دارد ؛ ولـــی ....

کلمه نـدارد ... !!!

زنی را دیدم؛ چشمانش همیشه نگران!

نگران که کسی سر سفرۀ محبت گرسنه نماند.

اما هیچ چشمی نگران زن نبود...

بيشتر آدما قاتل هستن ...

انسان درون خودشون رو مي كشن !

حــــــرف تــــــو که میشــــــود

مــــــن

چقــــــدر ناشیانه,

ادعــــــای بی تفاوتــــــی میکــــــنم!

من نباشم...دنیا یک من کم دارد.

تو که نباشی، من یک دنیا کم دارم...

گاهــی کسـی رو دوســت داری ، نمی فهمـــــــــــد...

گاهــی کسـی تو را دوست دارد ، نمی فهمـــــــــی...

گاهی هر دو هم را دوست دارید ، نمی فهمنــــــــد!!!

آدمایی که از رابطه های طولانی میان بیرون خطرناکن ....

چون اونا میفهمن ؛

میشه یه چیزایی رو از دست داد ، و نمرد ... !!!

مقصد مهم نیست، مسیر هم مهم نیست، حتی خود سفر هم چندان مهم نیست؛

هم‌سفر خیلی مهمه. . .

20 نفر واست سالاد فصل سلطنتی درست میکنند...

لب نمیزنی...

ولی دوست داری تره ای رو بخوری که "اون" هیچوقت واست خرد نمیکنه!!

خاطرات خیلی عجیبند

گاهی اوقات می خندیم

به روزهای که گریه می کردیم

گاهی گریه می کنیم

به یاد روزهایی که می خندیدیم......!

غم انگیز است اگر تو را نخواهد؛

مسخره است اگر نفهمی؛

احمقانه است اگر اصرار کنی.

این روزها بعضی از پسر های شهر افتخارشان دوست دختر با موی بلوند داشتن است!

یادش به خیر روزی پاکی افتخار بود نه رنگ مو ...

بعضی از ما فراموش می‌شویم�

نه برای اینکه آدم خوبی نیستیم...

بلکــه بخاطـــر اینـکـه خیلـــی بــی ســــر و صداییـــم.

مـرا میـان بـازوانـت مـومیـایـی کـن

شایـد ...

هـزار سال بعـد

بـاستـان شنـاس کـنجکـاوی

از عاشقـانـه های دستـانـت

رمـز گشایـی کنـد....!

درد دارد ...

وقتي همه چيز را مي داني ...

و فکر مي کنند نمي داني ...

و غصه مي خوري که مي داني ...

و مي خندند که نمي داني .

طبق قانون دوازدهم نیوتون :

هر آهنگی که شما رو یاد روزای بد بندازه ،

آهنگ مورد علاقه ی تمامِ راننده تاکسی هاست ..!

وقتی هستی

معنی زندگی را شاید

کودکان گل فروش سرچهارراه ها درک کنند

و وقتی نیستی ...

پیرمرد سیگار فروش کنارِ خیابان

من هم بینِ گل و سیگار ...

تنها ... مانده‌ام

درختان به من آموختند:

که پایبندی هرکس

به اندازه ی ریشه های اوست....

به هر درختی نمی توان تکیه کرد !!

نباید شیشه را با سنـــــــــگ بازی داد !

نباید مست را در حال ِ مستــــــی . . . دست ِ قاضـــــــــی داد !

نباید بی تفاوت !

چتر ماتـــــــــــــــــم را . . . به دست ِ خیــــــــــــــــس ِ باران داد !

کبوترها که جز پرواز ِ آزادی نمی خواهند !

نباید در حصار ِ میـــــــــــــله ها . . . با دانه ای گنــــــدم . . .

به او تعلیم ِ مانـــــــــــدن داد !

برای شما و بهترین دوستانم

مهم نیست چه سنی داری هنگام سلام کردن مادرت را در آغوش بگیر.

اگر کسی تو را پشت خط گذاشت تا به تلفن دیگری پاسخ دهد تلفن را قطع کن.

هیچوقت به کسی که غم سنگینی دارد نگو " می دانم چه حالی داری " چون در واقع نمی داني.

یادت باشد گاهی اوقات بدست نیاوردن آنچه می خواهی نوعی شانس و اقبال است.

هیچوقت به یک مرد نگو موهایش در حال ریختن است. خودش این را می داند.

از صمیم قلب عشق بورز. ممکن است کمی لطمه ببینی،

اما تنها راه استفاده بهینه از حیات همین است.

در مورد موضوعی که درست متوجه نشده ای درست قضاوت نکن.

وقتی از تو سوالی را پرسیدند که نمی خواستی جوابش را بدهی، لبخند بزن و بگو:

"برای چه می خواهید بدانید؟"

هرگز موفقیت را پیش از موقع عیان نکن.

هیچوقت پایان فیلم ها و کتابهای خوب را برای دیگران تعریف نکن.

وقتی احساس خستگی می کنی اما ناچاری که به کارت ادامه بدهی، دست و صورتت را بشوی و یک جفت جوراب و یک پیراهن تمیز بپوش. آن وقت خواهی دید که نیروی دوباره

بدست آورده ای.

هرگز پیش از سخنرانی غذای سنگین نخور.

راحتی و خوشبختی را با هم اشتباه نکن.

هیچوقت از بازار کهنه فروشها وسیله برقی نخر.

شغلی را انتخاب کن که روحت را هم به اندازه حساب بانکی ات غنی سازد.

سعی کن از آن افرادی نباشی که می گویند : " آماده، هدف، آتش "

هر وقت فرصت کردی دست فرزندانت را در دست بگیر. به زودی زمانی خواهد رسید که او اجازه این کار را به تو نخواهد داد.

چتری با رنگ روشن بخر. پیدا کردنش در میان چتر های مشکی آسان است و به روزهای غمگین بارانی شادی و نشاط می بخشد.

وقتی کت و شلوار تیره به تن داری شیرینی شکری نخور.

هیچوقت در محل کار درمورد مشکلات خانوادگی ات صحبت نکن.

وقتی در راه مسافرت، هنگام ناهار به شهری می رسی رستورانی را که در میدان شهر است انتخاب کن.

در حمام آواز بخوان.

در روز تولدت درختی بکار.

طوری زندگی کن که هر وقت فرزندانت خوبی، مهربانی و بزرگواری دیدند، به یاد تو بیفتند.

بچه ها را بعد از تنبیه در آغوش بگیر.

فقط آن کتابهایی را امانت بده که از نداشتن شان ناراحت نمی شوی.

ساعتت را پنج دقیقه جلوتر تنظیم کن.

هنگام بازی با بچه ها بگذار تا آنها برنده شوند.

شیر کم چرب بنوش.

هرگز در هنگام گرسنگی به خرید مواد غذایی نرو. اضافه بر احتیاج خرید خواهی کرد.

فروتن باش، پیش از آنکه تو به دنیا بیایی خیلی از کارها انجام شده بود.

از کسی که چیزی برای از دست دادن ندارد، بترس.

فراموش نکن که خوشبختی به سراغ کسانی می رود که برای رسیدن به آن تلاش می کنند

جملات ناب

هي کافه چي ! ميزهايت را تک نفره کن .... نمي بيني ؟! همــــــه تنهاييـــــــــــــــم

بعضي موقع ها آدم ميخواد در اين زندگي را گل بگيره و تخته کنه و پشتش بنويسه فاتحه مع الصلوات ولي نميشه

بايد به بعضي ها گفت : ناراحت چي هستي.... ؟! دنيا که به آخر نرسيده ..... من نشد يکي ديگه......! تو که عادت داري....!!!

خيلي بده سنگ صبور باشيو همه بيان باهات درد و دل كنن،توأم سعي كني آرومشون كنيو آخرم بخندونيشون

اما وقتي خودت دلت گرفت كسي نباشه كه با حرفاش حداقل يكمي آرومت كنه

تصور کن اگر قرار بود هرکس به اندازه ی دانش خود حرف بزند چه سکوتی بر دنیا حاکم بود

آهای مردم آب هویج بخورید برای تقویت عقل ..... نخند ...... الان همه عقلشون تو چشمشون شده

به دروغ ميگويى دوستم دارى تاخوشحال شوم و من احمق ميشوم تادلگيرنشوى

از کسی که نمیشناسیم ، گاهی بُـتی درست میکنیم ...... آنقدر بزرگ که از ابراهیم هم کـاری برنمی آید

برای هر کسی تو زندگیش یه نفر هست که نیست !!!

گاهی اوقات باید خدا رو شکر کنی یا اصلا بغلش کنی و ببوسیش که به چیزی که یه روزی میخواستی نرسیدی

نقـش یـــک درخــت خشک را در زنـدگی بازی میکـنم نمیـدانم که بایـد چشم انتظار بهار باشم یا هیزم شکن پـیــر

نفهمی دردیست که فرد را نمی کشد اما اطرافیان را دق مرگ می کند

از روزی که نامت ملکه ی ذهنم شده، احساس می کنم جمجمه ام با شکوه ترین امپراطوری دنیاست

انقدر از تنهایی نترس ، تو تنهایی وارد این دنیا شدی

ایـــن روزهـــا هــــوا خیلـــی غبـــار آلــــود اســـت؛ گـــرگ را از ســـگ نمــی تـــوان تشخیـــص داد! هنگـــامـــی گـــرگ را می شنـــاسیـــم؛ کـــه دریـــده شـــده ایــــم

جوجه ! همه زورت همین بود !؟ “ هر وقت زندگی یه ضربه بهت زد ، آروم لبخند بزن و بهش بگو

یادم باشد و یادت نرود که همه ما براى یکبار ایستادن هزاران بار افتادیم.

همه مرا به خنده های با صدا می شناسند ، این بالش بیچاره ، به گریه های بی صدا !

تاوان حرفهایى که نمى توان زد؛ تارهاى سفیدیه که یه شبه لابلاى موهات به وجود میاد

"خاموشـــی " بهانه است ... مشترک مورد نظر، " فراموشــــی" دارد !

دل شکسته ای کنار پنجره سیگار میکشید خسته بود آنقدر که یادش رفت بعدازآخرین پک سیگار را به پایین پرت کند نه خودش را.

بى احساس ترین آدم هاى امروز، با احساس ترین آدم هاى دیروزند! تقصیر تو نیست .... تو آدم بودى! من خدایت کردم

خداوند، دوست داشتنش را،بهشتش را، عشقش را، به بهانه ای می دهد، نه به بهاء...

هیچ می دانی فرصتی که از آن بهره نمی گیری ،آرزوی دیگران است

عشق تنها مرضی است که بیمار از آن لذت می برد

آدم هـــای کنــــارم مثل جُــــمعه می‌ مــــــانند معلــــــــوم نمی‌کند “فــــــرد” هستــــند یا ” زوج..." پُــــر از ابـــــهامند...

توی مارپله ی زندگی، مهره نباش که هر چی گفتن بگی باشه ...! تاس باش که هر چی گفتی بگن باشه!

کاش توی زندگی هم مثل فوتبال وقتی زمین می‌خوردی و از درد به خودت می‌پیچیدی یه داور می‌اومد از آدم می‌پرسید: می‌تونی ادامه بدی؟! تو هم میگفتی نه ، باید برم بیرون

روزهایم گذشت اما روزگار از من نگذشت اما من از روزها و روزگار گذشتم ، بگذرید از من

زمین را از زیر پاییم بکشند آنقدر به مردم این زمانه بی اعتمادم که میترسم هرگاه از شادی به هوا بپرم

کسی که نشسته همیشه خسته نیست شاید جایی برای رفتن ندارد

زندگى جان، عزیزم! اگر افتخار میدى چند قدمى باهام راه بیا

در جواب ابلهان آنقدر خاموش ماندیم که گفتند : حرف حساب جواب ندارد

نقـش یـــک درخــت خشک را در زنـدگی بازی میکـنم نمیـدانم که بایـد چشم انتظار بهار باشم یا هیزم شکن پـیــر

ما سه چهارم از اصالت وجودی خود را به قیمت شبیه شدن به دیگران از دست می دهیم

دلم یک آلزایمر خفیف می خواهد... آنقدر که یادم نرود ، به نفعم است که به چند زبان زنده ی دنیا سکوت کنم

خـیـــلـــى بـــده احــســاس كــنــى مــثــل دارویــى ؛فقط وقت نیاز ازت استفاده كنند

وقتـی یه زن ســیگار کشید یعنــی دیگه گریه جواب نمیده و وقتی مــردی اشک ریخت بدون کار از ســیگار کشیدن گذشته

مطالب ارسالی این قسمت را جناب آقای مجتبی اسماعیل نژاد از لنگرود ارسال کردند

تشکرمیکنم ازایشان بخاطر ارسالهای هرماهشان

آقا خره چتر باز

یکی از روزنامه‌های چاپ روسیه از قول دپارتمان حمایت از محیط‌زیست این کشور نوشت: این خر ۱۸ ساله که «آنا پکا» نام داشت، روز گذشته به دلیل حمله قلبی مرد.

khare chatr baz در گذشت خر چتر باز به دلیل حمله قلبی

این خر که به دلیل چتربازی در رسانه‌های جهان معروف است، از ماه دسامبر سال گذشته به شدت بیمار شده بود و پزشکان احتمال تلف‌شدن این حیوان را می‌دادند.

به گزارش ایسنا، بر اساس گزارش روزنامه‌ «کوم سومول سکایا پرادا» چاپ روسیه و شبکه خبری بی‌بی ‌سی و ساتی ، این خر در ماه اوت با پرواز به وسیله یک چتر در آسمان جنوب روسیه بسیار مشهور شده بود.

همچنین در روزهای آخر زندگی، حیوان را به یک مزرعه خارج از مسکو منتقل کرده و به این حیوان میوه‌های تازه و سبزیجات می‌دادند. حتی گزارش شده که برای بهبود وضعیت این خر به او ماساژ داده و او را در حمام آفتاب قرار می‌دادند.

په نه په ؛ طنز تلخ!

پزشکی که سر صحنه تصادف حاضر می‌شود و از فرد صدمه‌دیده می‌پرسد تصادف کردین؟ مردم‌آزار نیست.

هر چند به قول امروزی‌ها، یک موقعیت بامزه «پَ نه پَ» برای سوال شونده ایجاد می‌کند.

فرد مصدوم اگر هوش و حواسش سر جایش باشد، می‌تواند با پزشک شوخی کند و بگوید: پَ، نــه، پَ ما بازیگران سریال هشدار برای کبری ۱۱ هستیم و داریم جلوی دوربین نقش‌آفرینی می‌کنیم!

پزشک چیزی را که دیده است، بازگو می‌کند و منتظر است از بیمارش تایید بگیرد، اما در دنیای لطیفه‌های «پَ نه پَ» فرد بیمار این اجازه را دارد که بابت این سوال به ظاهر بی‌فایده فرد مقابلش را کلی دست بیندازد.

مادری که از دخترش می‌پرسد «داری اشک می‌ریزی؟» مسلما حال و روز دخترش را درک می‌کند. مادر ممکن است از پرسیدن این سوال انگیزه‌های مختلفی داشته باشد.

شاید دارد تعجبش را بیان می‌کند. شاید می‌خواهد با دخترش همدردی کند و بعد از شنیدن کلمه تایید، دختر را در آغوش بکشد، اما در دنیای لطیفه‌های «پَ نه پَ» دختر این مجوز را دارد که مادر را به خاطر پرسیدن این سوال به ظاهر بی‌فایده کلی مسخره کند.

در روز ده‌ها بار موقعیت پَ نه پَ برای همه ما ایجاد می‌شود: وقتی تعمیرکار از صاحب ماشین می‌پرسد «ماشینتون خراب شده؟» وقتی عطرفروش از مشتری‌اش می‌پرسد «دنبال یک عطر خوشبو می‌گردین؟» وقتی پدر از پسرش می‌پرسد: «الان رسیدی خونه؟» و…

در دنیای لطیفه‌های «پَ نه پَ» برای تمام این سوالات، جواب‌های بامزه و کوبنده‌ای طراحی شده است. «پَ نه پَ» یک قاعده کلی دارد: چیزی را که می‌دانی و می‌بینی و متوجه می‌شوی، نپرس.

این قاعده اگر در دنیای واقعی هم اجرا شود، آدم‌ها را تبدیل به یک ربات می‌کند؛ رباتی که بی‌حوصله است و از طریق حرف زدن با نفر مقابلش می‌خواهد فقط و فقط اطلاعات صرف را به او منتقل کند.

کسی که لطیفه‌های «پَ نه پَ» را ساخته به این نکته توجه نکرده که یک مکالمه قرار نیست فقط حاوی عناصر اطلاع‌دهنده باشد.

آدم‌ها از طریق حرف زدن با یکدیگر همدردی می‌کنند و احساسات و عواطفشان را بروز می‌دهند.

بهترین دیالوگ‌های تاریخ سینما آنهایی هستند که لایه‌های درونی اخلاقی و عاطفی شخصیت‌هایشان را افشا می‌کنند.

دیالوگ‌ها برای این نوشته نمی‌شوند که فقط اطلاعات بدهند. گاهی داستان را به پیش می‌برند و‌ گاهی آغازکننده یک بحث هستن

باید چطور زنی داشته باشید؟

باید زنی داشته باشید که وقتی مرد غریبه ای می بیند همه ضعف هایتان را جلو چشمانتان نیاورد

باید زنی داشته باشید که وقتی از صرفه جویی صحب می کنید شما را خسیس خطاب نکند.

باید زنی داشته باشید که اگر با او به خیابان رفتید کمیته دستگیرتان نکند.

باید زنی داشته باشید که وقتی سرکارید هی بهانه نگیره که برگرد خونه کارت دارم

باید زنی داشته باشید که با خیال راحت او را تنها بگذارید

باید زنی داشته باشید که در کارهای خانه کمک کند، خوب آشپزی کند، گردگیری کند…

باید زنی داشته باشید که سرگرمتان کند، شما را بخنداند، باعث فراموشی غصه شود…

باید زنی داشته باشید که بتوانید به او اطمینان کنید و مطمئن باشید هیچوقت به شما دروغ نمیگوید…

باید زنی داشته باشید که اگر موبایل تان زنگ زد نپرد برای تحقیق اینکه چه کسی پشت خط است تلفن را جواب دهد.

باید زنی داشته باشید که اگر خواستید با دوستان تان به مهمانی مجردی بروید همه جا جار نزد که آی همسرم اینطوری اونطوری است.

باید زنی داشته باشید که اگر اختلافی بین تان پیش آمد مهریه مهریه نکند

باید زنی داشته باشید که حس زن دوست بودن شما را درک کند

باید زنی داشته باشید که همش مشغول مقایسه کردن افراد با یکدیگر نباشد.

باید زنی داشته باشید که سریع اختلافات را فراموش کند

باید زنی داشته باشید که با کوچک ترین خبر تخطی ای از شما قبل از روشن شدن ماجرا موضع گیری نکند

باید زنی داشته باشید که چشمش بدنبال داشته ها و نداشته های همسایه، فامیل و دوستان نباشد

باید زنی داشته باشید که حداقل قدرتان را اندازه پول تان بداند.

باید زنی داشته باشید که اگر شما حوصله مهمانی یا رفتن به مراسمی را نداشتید به شما گیر سه پیچ ندهد.

باید زنی داشته باشید که سر هر ماه نخواد سرویس طلاش رو عوض کنه

باید زنی داشته باشید که با زبان طعنه که باعث کدورت می شود با دیگران صحبت نکند

باید زنی داشته باشید که در کنارش به آرامش برسید و از بودن با او لذت ببرید…

باید زنی داشته باشید که اگر موقعی که تلفن زد دستشویی بودید و نتوانستید تلفن را جواب دهید حرف تان را باور کند

و اما مهم ترین شرط:

باید زنی داشته باشید که هیچ وقت نخواهد از وجود دیگر همسران تان (چه دائم چه موقت) با خبر شود.

پلیس در نقاط مختلف دنیا

امریکا: شما خلاف می کنید.پلیس شما را دستگیر میکند.احیاناً آن وسط مقادیری مشت و لگد توسط افسر پلیس دریافت میدارید. یک نفر از این صحنه فیلم میگیرید و در اینترنت پخش می کند. صحنه ضرب و شتم شما از 222 کانال خبری و سیاسی پخش می شود. پلیس رسوا می شود.پلیس از مردم امریکا عذرخواهی می کند.پلیس 15 میلیون دلار به شما غرامت می دهد.شما نیز به خاطر جرمی که مرتکب شده اید مجازات می شوید.

ایتالیا: شما خلاف می کنید. پلیس شما را دستگیر می کند. شما به پلیس رشوه می دهید. شما آزاد می شوید!

فرانسه:شما خلاف می کنید اما پلیس شما را دستگیر نمی کند چون فعلاً به خاطر حقوق پایینش در حال اعتصاب است.

انگلیس:شما خلاف می کنید و پلیس یک مسلمان سیاه پوست عرب را به جای شما دستگیر می کند.

آلمان:شما خلاف می کنید و سگ های پلیس ردتان را پیدا می کنند و شما را دستگیر می کنند.

سوئیس: شما خلاف نمی کنید .پس نیازی به حضور پلیس نیست.

چین:شما خلاف می کنید.شما اعدام می شوید!

هندوستان:شما خلاف می کنید.پلیس شما را دستگیر می کند و شما عاشق دختر رییس پلیس می شوید و توسط اون دختر از زندان فرار می کنید و در حالیکه دو تایی آواز میخوانید و دور درخت می چرخید و روسری دورگردن معشوقه تان می پیچید و هی دستش را می گیرید و می کشید و ول میکنید به دوردست ها فرار می کنید.

روسیه:شما خلاف می کنید اما قبل از آنکه توسط پلیس دستگیر شوید توسط گروه های رقیب کشته می شوید.

تست ومعما

تستی برای عاشق ها

پاسخ ها

تستی برای عاشق ها

-این تست یک تست ساده و جذاب است . با صداقت و درستی به آن جواب دهید .در نظر داشته باشید که ممکن است شما به سوالی برسید و از گزینه های داده شده پاسخی را انتخاب کنید که فکر می کنید جواب بهتری دارد ویا مناسب تراز گزینه ی دیگر است . این کار کاملا اشتباه است . پس سعی کنید خودتان را در جایگاه فردی قرار دهید که اتفاقات برای او می افتد در این حالت اطمینان داشته باشید که سوالات و پاسخها به واقعیت نزدیکتر خواهد شد تا از پاسخ های آن لذت کافی را ببرید

پس شروع می کنیم

1) شما به طرف خانه ی کسی که دوستش دارید می روید . راه برای رسیدن دارید یکی کوتاه و مستقیم است که شما را سریع به مقصد می رساند ولی خیلی ساده و خسته کننده اما راه دوم به طور قابل ملاحظه ای طولانی تر است ولی پراز مناظر زیبا و جالب . حال شما کدام راه را برای رسیدن به خانه ی محبوبتان انتخاب میکنید ؟ راه کوتاه یا بلند؟

2) در راه 2 مزرعه گل رز می بینید! یکی پر از رزهای سفید ودیگری پر از رزهای قرمز . سپس شما تصمیم می گیرید 20 شاخه از رز ها را برای او بچینید . چند تا را سفید و چند تا را قرمز انتخاب می کنید ؟شما باید یا همه را یگرنگ و یا ترکیبی از دو رنگ را انتخاب کنید

3) بالاخره شما به خانه ی او می رسید یکی از افراد خانه درب را به روی شما باز می کند شما می توانید از آنها بخواهید که دوست شما را صدا بزنند . یا اینکه خودتان او را خبر می کنید؟حال چکار می کنید؟

4) شما وارد منزل شده به اطاق او می روید . ولی کسی آنجا نیست . پس تصمیم می گیرید که رزها را همان جا بگذارید حال ترجیح می دهید آنها را لب پنجره بگذارید یا روی تخت؟

5) شب می شود . شما و او هر کدام در اطاق های جدا گانه ای می خوابید . . صبح زمانی که بیدار می شوید به اطاق او می روید . به نظر شما وقتی که به آنجا می روید او خواب است یا بیدار ؟

سوال آخر ) وقت برگشتن به خانه است ، آیا راه کوتاه و ساده را انتخاب کنید؟ یا تر جیح می دهید از راه طولانی و جالب تر بروی

خب امیدوارم که جواب سوالها را صادقانه و بدرستی جواب داده باشید

پاسخ سوال اول) جاده نشان دهنده ی عشق است!! اگر را کوتاه را انتخاب کرده اید زود عاشق می شود و

اگر راه طولانی را انتخاب کرده اید به سادگی عاشق نمی شوید و زمان بیشتری برای آن صرف می کنید

پاسخ سوال دوم ) تعداد رزهای قرمز نشان دهنده ی آن است که در رابطه چقدر از خودتان مایه می گذارید و تعداد رز های سفید نشان می دهد که شما چقدر در آن رابطه از طرف مقابل انتظار محبت دارید

بطور مثال اگر 18 رز قرمز و 2 رز سفید انتخاب کرده اید بدین معناست که شما 90% محبت می کنید و 10% انتظار محبت از طرف مقابل دارید

پاسخ سوال سوم ) این سوال نشاندهنده ی طرز برخورد شما با مشکلات در یک رابطه است . اگر شما از اعضای خانواده درخواست کرده اید که محبوبتان را صدا بزنید بدین معناست که شما از مواجه شدن با مشکلات می ترسید و امیدوار هستید که مشکلات به خودی خود حل شود . ولی اگر خودتان به اطاقش رفته اید که او را از حضور خود مطلع کنید این نشان می دهد که شما خود با مشکلات روبرو می شوید و دوست دارید آنها را خودتان هر چه زودتر حل کنید

پاسخ سوال چهارم ) محل قرار دادن رزها نشان دهنده ی اشتیاق شما به دیدن محبوبتان است . اگر آنها را روی تخت می گذارید نشان می دهد که دوست دارید او را زیاد ببینید و اگر آنها را لب پنجره قرار می دهید یعنی اگر او را زیاد هم نبینید مشکلی بوجود نمی آید

پاسخ سوال پنجم ) این سوال نگرش و طرز فکر شما در مورد کاراکتر و شخصیت فرد محبوبتان را مشخص می سازد. اگر شما او را در حالیکه خوابیده است در اتاق می بینید یعنی او را همانطور که هست دوست دارید و اگر او را بیدار دیده اید یعنی انتظار دارید که مطابق میل شما بشود

پاسخ سوال آخر ) راه بازگشت به خانه نشان دهنده ی دوام عشق شماست . اگرراه کوتاه را انتخاب کرده اید مدت عاشق شدن بودن و دوست داشتن شما کوتاه است و اگر راه بلند را انتخاب کرده اید مدت زیادی در عشق خود پایدار می مانید

- من امتحان کردم درست بود…

- عشق دروغ نیست، اما عشق واقعی راحت نه پیدا میشه، نه می شه شناخت، نه می شه بدست آورد…

دانستنی

آیا می دانید

چرا دخترها همیشه مرد پولدار را ترجیح می دهند

چرا در پاییز، درختان اروپا زرد و درختان آمریکا قرمزرنگ می‌شوند

ویبره چگونه کار می کند

آیا می دانید تقریبا یک سوم وزن یک زن و یک دوم وزن یک مرد را ماهیچه تشکیل می دهد…

آیا می دانید ۳۰ برابر جمعیتی که امروزه بر روی کره زمین است در زیر خاک مدفون اند…

آیا می دانید با یک مداد می توان خطی به طول ۵۶ کیلومتر کشید.

آیا می دانید عقرب ها تنها موجوداتی هستند که اشعه رادیواکتیو تاثیری بر آنها ندارد.

آیا می دانید عقرب ها دو دشمن دارند که یکی از آن ها یک نوع سار و دیگری مگس است.

آیا می دانید شیشه به ظاهر جامد است ولی مایعی است که با سرعت بسیار کند حرکت می کند.

آیا می دانید اولین راه شوسه و زیرسازی شده در جهان توسط داریوش ساخته شد.

آیا می دانید نور می تواند در یک ثانیه ۷٫۵ دور، دور زمین بچرخد.

آیا می دانید اگر تمام رگ های خونی را در یک خط بگذاریم تقریبا ۹۷۰۰۰ کیلومتر می شود.

آیا می دانید سرعت صوت در فولاد ۱۴بار سریع تر از سرعت آن در هواست.

آیا می دانید وقتی مگس بر روی یک میله فولادی می نشیند به اندازه ۲میلیونیم میلیمتر خم می شود.

آیا می دانید فشار در مرکز خورشید تقریبا ۷۰۰ میلیون تن بر ۵/۴ مترمربع است.

آیا می دانید طول عمر مردم سوئد و ژاپن از دیگر ملل جهان بیشتر است.

آیا می دانید داغ ترین نقطه زمین در دالول اتیوپی است که دمای هوا در سایه ۹۴ درجه است.

آیا می دانید ۱ لیتر سرکه در زمستان سنگین تر از تابستان است.

آیا می دانید ۶۰ درصد از ماهواره های جهان، نظامی و ۴۰ درصد بقیه غیرنظامی است.

آیا می دانید در هر ثانیه ۵۰۰۰ بیلیون بیلیون الکترون به صفحه TV برخورد می کند تا تصویر را ایجاد کند.

آیا می دانید یک بیلیون برابر با میلیون ضرب در میلیون است.

آیا می دانید شانس شبیه بودن دو اثر انگشت ۱ به ۶۴ میلیارد است.

آیا می دانید یک گالن روغن سوخته، می تواند تقریبا ۱ میلیون گالن آب تمیز را آلوده کند.

آیا می دانید خوردن ۱ سیب اول صبح، بیشتر از قهوه باعث دورشدن خواب آلودگی می شود.

آیا می دانید قدیمی ترین آدامسی که جویده شده، متعلق به ۹۰۰۰ سال پیش بوده است.

آیا می دانید اسکیموها هم از یخچال استفاده می کنند، منتها برای محافظت غذا در مقابل یخ زدن.

آیا می دانید جویدن آدامس هنگام خردکردن پیاز مانع از اشک ریزی شما می شود.

آیا می دانید در ۴۰۰۰ سال قبل، هیچ حیوانی اهلی نبود.

آیا می دانید به طور متوسط روزانه ۱۲ نوزاد به خانواده ها اشتباه داده می شوند.

آیا می دانید هیچ کس نمی داند چرا صدای اردک ها اکو نمی شود.

آیا می دانید سس کچاپ در سال ۱۸۳۰ به عنوان یک دارو به فروش می رفته است.

آیا می دانید لئوناردو داوینچی ۱۰ سال طول کشید تا لب های مونالیزا را نقاشی کند.

آیا می دانید وقتی پاهایتان را آرام بالا بیاورید و به پشت بخوابید در ماسه فرو نمی روید.

آیا می دانید اکثر افراد در کمتر از ۷ دقیقه خوابشان می برد!

آیا می دانید یک انسان ۸ ثانیه بعد از قطع گردن هنوز به هوش است.

آیا می دانید سالی ۵۰۰ شهاب سنگ به زمین برخورد می کنند.

آیا می دانید خورشید روزی ۱۲۶۰۰۰ میلیارد اسب بخار انرژی به زمین می فرستد.

آیا می دانید کوچک ترین زمین فوتبال ساخته شده یک بیست هزارم یک تار مو است.

آیا می دانید با دویدن می توان مسافر زمان بود و کسری از ثانیه از دیگران بیشتر عمر کرد.

آیا می دانید ۵۶ درصد افرادی که چپ دست هستند، تایپیست اند.

آیا می دانید برای تولید ۱ لیتر بنزین ۲۳٫۵ تن گیاه در گذشته مدفون شده است.

آیا می دانید هر ۱ دقیقه نسل یک موجود زنده منقرض می شود.

آیا می دانید داوینچی با یک دست می نوشت و با دست دیگر نقاشی می کشید.

آیا می دانید گوش و بینی در تمام طول عمر رشد می کنند.

آیا می دانید آب دریا بهترین ماسک صورت است.

آیا می دانید در ساخت برج ایفل ۲٫۵ میلیون پیچ و مهره به کار رفته است.

آیا می دانید بینی انسان قادر به تشخیص ۱۰۰۰۰ نوع بوی مختلف است.

آیا می دانید انرژی که خورشید در ۱ ثانیه تولید می کند برای مصرف ۱ میلیون سال زمین کافی است.

آیا می دانید غیرممکن است که بتوانید با چشم باز عطسه کنید.

آیا می دانید ما در طول زندگیمان ۱۸ کیلو پوست می اندازیم.

آیا می دانید رنگ مورد علاقه ۸۰ درصد آمریکایی ها آبی است

چرا دخترها همیشه مرد پولدار را ترجیح می دهند

باور عموم بر این است که دخترها مردها و پسرهای پولدار را دوست دارند. بعضی‌ها ادعا می‌کنند که این مسئله ژنتیکی است—یعنی بیولوژی دلیل این است که زن‌ها به مادیات بیشتر از چیزهای دیگر اهمیت بدهند.

برخی از مردم تصور می‌کنند که این مسئله به محیط بستگی دارد—یعنی به اشتباه به زنان در سن کم آموزش داده می‌شود که برای مادیات ارزش زیادی قائل باشند و اینکه فقط پول می‌تواند آنها را خوشبخت و راضی کند.

نمی‌توان انکار کرد که یکسری از دخترها مجذوب پول هستند. زنانی هستند که به طرز غیرقابل‌باوری مادی هستند. مسئله جالب این است که این زنان آسیب‌های شدیدی هم به دلیل این رویکرد خود می‌بینند. خیلی از آنها به این دلیل جذب پول می‌شوند که با مردهایی رابطه داشته‌اند که با آنها رفتار درستی نداشته‌اند و خرید کردن تنها راه شاد کردن آنها بوده است.

اما تعداد این دخترها واقعاً خیلی زیاد نیست. پس چرا به نظر می‌رسد که همه دخترها فقط و فقط به پول فکر می‌کنند؟ پاسخ آن به این سادگی که تصور می‌کنید نیست.

چه چیزهایی را می‌توان با پول خرید؟

بااینکه دخترها به آن اندازه‌ای که مردم فکر می‌کنند مجذوب پول نیستند، اما این به آن معنی نیست که مجذوب مردان پولدار نیستند. چیزی که باید درک کنید این است که این دو یکی نیستند—ممکن است مجذوب مردی پولدار باشید اما دلیل آن ممکن است پول او نباشد.

دلیل آن این است که مردان پولدار رفتارهایی از خود نشان می‌دهند که دختران عاشق آن هستند. وقتی مردی پول داشته باشد، معمولاً همه موارد زیر را هم دارد:

** اعتماد به ‌نفس: قبل از هر چیز، مردان پولدار اعتماد به ‌نفس بالایی دارند. شغل خوبی دارند، می‌دانند که می‌توانند هر چیزی که بخواهند را بخرند و هیچکدام از مشکلات و استرس‌های مالی که بقیه مردها دارند را ندارند. وقتی بدانید پول کافی برای خریدن هر چیزی که بخواهید را دارید، راحت‌تر اعتماد به ‌نفس پیدا می‌کنید.

** آرامش: یکی دیگر از ویژگی‌های مردهای پولدار این است که تقریباً در همه موقعیت‌ها خونسرد هستند و آرامش دارند. وقتی پول زیادی دارید، چرا نباید آرام باشید؟ خیلی از استر‌س‌هایی که مردهای عادی دارند فقط به دلیل مسائل مالی است.

** بی‌علاقگی: زن‌ها مردهایی را که با آنها بدرفتاری می‌کنند را دوست ندارند اما از مردهایی که به آنها نیازی ندارند، خوششان می‌آید. درخواست رابطه از طرف مردانی که فقط عاشق ظاهر و قیافه آنها هستند خسته‌کننده است و یکی از دلایل اصلی رد کردن آن‌ها می‌شود. اما مردی که پول دارد می‌داند که به نوعی بر مردان دیگر برتری دارد. به همین دلیل به اندازه مردان دیگر برای به دست آوردن دختری جوش نمی‌زند. این مسئله باعث مجذوب شدن بیشتر دختر به او می‌شود.

همانطور که می‌بینید، این پول نیست که دختران مجذوب آن هستند. طریقه رفتار و برخورد مردان پولدار است که آنها را جذب می‌کند. و دلیل اینکه آن مرد آنگونه رفتار می‌کند هم فقط و فقط پول اوست. اگر مردی بتواند همان رفتارها را داشته باشد اما پولش به آن اندازه نباشد، هر دختر مورد علاقه اش را می‌تواند مجذوب خود کند.

مردان پولدار زیادی را می‌بینید که نامزد یا همسر چندان جالبی ندارند. مردهای پولداری می‌‌توانند بهترین دخترها را از آنِ خود کنند که پولشان باعث بالا بردن اعتماد ‌به ‌نفسشان شده باشد.

به دست آوردن دختر مورد ‌علاقه

رمز جذاب بودن داشتن پول زیاد نیست. بااینکه بودن پول ضرری ندارد، اما الزام هم نیست. کاری که باید بکنید این است که رفتارها و نگرش مردان پولدار را یاد بگیرید. اگر بتوانید دقیقاً همان رفتارها را انجام دهید، مطمئن باشید که می‌توانید دختر موردعلاقه‌تان را به دست آورید.

فقط یادتان باشد که این پول نیست که باعث می‌شود بتوانید دختری را به دست آورید. این اعتماد به ‌نفس، آرامش، اخلاق و زبان بدن شماست که شما را خواستنی می‌کند.

چرا در پاییز، درختان اروپا زرد و درختان آمریکا قرمزرنگ می‌شوند

با آغاز پاییز، رنگ برگ‌های اغلب درختان از سبز به زرد و قرمز تغییر می‌کند. آیا می‌دانید که دلیل این تنوع بی‌نظیر در رنگ‌های پاییزی چیست و چرا این رنگ‌ها در مناطق مختلف متفاوت است؟

منطقه پامرانیا در لهستان به دلیل جنگل‌های انبوهی شهرت دارد که سرشار از دریاچه‌ها و رودخانه‌های پیچ در پیچ است. عکسی که در زیر مشاهده می‌کنید، پاییز زیبای این جنگل‌ها را نشان می‌دهد. در حالی‌که درختان غان به رنگ زرد و درختان راش به رنگ قرمز در می‌آیند، درختان کاج کماکان سبز باقی مانده‌اند.

به گزارش نیوساینتیست، رنگ سبز ناشی از رنگدانه کلروفیل است. زمانی‌که برگ‌ها در پاییز می‌میرند، میزان کلروفیل کاهش می‌یابد و رنگدانه‌های زرد و نارنجی موجود قابل مشاهده می‌شوند. بسیاری از درختان در این موقع رنگدانه قرمزی تولید می‌کنند که آنتوسیانین نامیده می‌شود.

مدت‌ها این موضوع برای دانشمندان سوال بود که چرا درختان پیش از آغاز خواب زمستانی، برای تولید آنتوسیانین انرژی مصرف می‌کنند. ویلیام هاچ و همکارانش از دانشگاه ایالتی مونتانا کشف کردند که اگر تولید آنتوسیانین را در یک درخت متوقف کنند، برگ‌ها در برابر نور خورشید آسیب‌پذیر می‌شوند و در نتیجه مواد غذایی کمتری را برای ذخیره در زمستان به سمت ریشه گیاه ارسال می‌کنند.

این کشف توسط مطالعه دیگری تکمیل شد که بر روی درخت عنبر سائل آمریکایی (Sweetgum) و افرای قرمز در جنگل‌های شارلوت، در ایالت کارولینای شمالی آمریکا انجام شد. مارتا اپس و گروهش در این مطالعه دریافتند که درختانی که در خاک‌های فقیر از نظر مواد غذایی زندگی می‌کنند، آنتوسیانین بیشتری تولید می‌کنند؛ که احتمالا برای این است که بتوانند برگ‌هایشان را برای مدت بیشتری حفظ کنند.

این رنگدانه که همچنین یک آنتی‌اکسیدان محسوب می‌شود، از ایجاد خسارت توسط حشرات جلوگیری می‌کند. به گفته سیمچا لف‌یادون از دانشگاه اورشلیم، شاید به همین دلیل باشد که برگ درختان پاییزی، در آمریکا بیشتر قرمز و در اروپا بیشتر به رنگ زرد است

ویبره چگونه کار می کند

شما حتما گوشی تلفن همراه دارید و گوشی شما هم حتما یک موتور ویبره دارد که شما را هنگام زنگ زدن در محیط های شلوغ مطلع می کند. موتور ویبره یکی از قطعاتی است که فناوری ساختش از چندین دهه قبل تغییر نکرده است و جزو ساده ترین قطعات تلفن های همراه کنونی محسوب می شود. ‏

‏

موتور ویبره از یک موتور چرخشی الکتریکی ساده تشکیل شده است که به محور آن یک وزنه با نسبت چگالی بالا نصب شده است. این وزنه به طور معمول بین ۲۵٪ تا ۵۰٪ محور ۳۶۰ درجه موتور را پر می کند. ‏

‏

زمانی که موتور ویبره شروع به چرخش می کند، به سبب جابجایی نقطه ثقل ویبراتور با سرعت زیاد، حرکت لرزشی در کل دستگاه ایجاد می شود. ‏

‏

موتور های ویبره ای که در اسباب بازی های کودکان، پیجر ها، گوشی های تلفن همراه، کمربندهای لاغری و غیره یافت می شوند به طور معمول به همین شکل طراحی و ساخته شده اند و تنها از لحاظ اندازه با یک دیگر متفاوتند. موتور ویبره ای که در عکس مشاهده می کنید مربوط به آیفون ۴ می باشد. ‏

تعبیر خواب

حاملگی

حراج

حرم

حشرات

حاملگی

۱ـ اگر زنی خواب ببیند حامله است ، علامت آن است که با شوهر خود زندگی آسوده ای نخواهد داشت و صاحب فرزندانی مطیع نخواهد گردید .

۲ـ اگر دختری باکره و پاکدامن خواب ببیند حامله شده است ، علامت آن است که به بدبختی و رسوایی کشیده خواهد شد .

۳ـ اگر زنی باردار خواب ببیند که حامله است ، نشانة آن است که زایمانی راحت و بی خطر خواهد داشت .

حراج

۱ـ اگر خواب ببینید کاسبانی که اجناس خود را حراج کرده اند ، فریاد می زنند ، نشانة آن است که آیندة درخشان و معاملاتی سود آور خواهید داشت .

۲ـ اگر کاسبی خواب ببیند در حراجی شرکت کرده و جنسی می خرد ، نشانة آن است که دادوستدهای مکرر در پیش خواهد داشت و اگر مزرعه داری چنین خوابی ببیند ، نشانة آن است که احشام او برایش سودی فراوان خواهد آورد ، و اگر خانم خانه داری چنین خوابی ببیند نشانِ فراوانی نعمت و رفاه است .

۳ـ اگر خواب ببینید هنگام شرکت در حراج تأ سف می خورید ، نشانة آن است که می باید در کارهای خود بیشتر دقت کنید .

حرم

۱ـ اگر خواب ببینید از حرمی محافظت می کنید ، نشانة آن است که بیشترین نیروی خود را صرف اعمال نادرست می کنید ، اگر تمایلات خود را اصلاح کنید ، زندگی سعادت حقیقی را به شما اهدا خواهد کرد .

۲ـ اگر زنی خواب ببیند ساکن حرم است ، نشانة آن است که گرایش به انجام کارهایی غیرقانونی خواهد داشت .

۳ـ اگر زنی خواب ببیند سو گلی حرم است ، علامت آن است که دیگران ترجیح می دهند بیشتر با او همنشین باشید تا با دیگران .

حشرات

۱ـ دیدن حشرات در خواب ، علامت بیماری مسری است و نزدیک شدن دشمنان .

۲ـ اگر دختری در خواب حشرات را ببیند ، نشانة سختی و ناراحتی است .

اما اگر در خواب حشرات را بکشد یا از خود براند ، علامت آن است که با دانایی و استعداش به آنچه که می خواهد دست می یابد .

فال وطالع بینی

فال انگشت

فال بوسیله قرآن

فال انگشت

آیا تا به حال بطور دقیق به انگشتان دستان خود نگاه کرده اید؟ تا به حال فکر کرده اید که به کدامیک علاقه بیشتری نسبت به بقیه دارید؟ با دقت نگاه کنید، سپس توضیح مربوط به آن را بخوانید

انگشت شماره 1

این انگشت نماد مسایل مادی و ثروت است و کسانی که این انگشت را انتخاب میکنند، اقتصاد دانان خوبی هستند و معمولا از نظر مالی در وضعیت خوبی قرار دارند.

انگشت شماره 2

این انگشت نماد کار میباشد و اشخاصی که به این انگشت اهمیت بیشتری میدهند انسانهای کاری هستند و بطور کلی وجدان کاری خوبی دارند و موفقیت زیادی در کارها دارند.

طالع بینی فال هفته فال با كلیك فال انگشت فال یال گاو طالع بینی هندی

انگشت شماره 3

این انگشت میزان اهمیت به خود فرد را نشان میدهد، افرادی که این انگشت را انتخاب میکنند، در مورد همه چیز اول به خود اهمیت داده و تا حدودی خودپرست و خودخواه هستند.

انگشت شماره 4

این انگشت نماد محبت و عشق است و کسانی که این انگشت را انتخاب میکنند، انسانهای احساساتی و عاطفی هستند و همواره به دنبال محبت و خوشحال کردن دیگران هستند.

انگشت شماره 5

این انگشت نماد خانواده و فرزند هست و کسانی که به این انگشت علاقمند هستند، افرادی هستند که به خانواده پایبند بوده و به زندگی مشترک و بطور کلی روابط بین افراد اهمیت می دهند.

فال بوسیله قرآن

شمر از سطر هفت از هفتمین ان

عقیدترا بران ای صاحب فال

ز «ب» از منعمانت ، فتح بابست

ز «ث» دنیا و دین بر دست می آر

ز «ح» از اقربا ، جام خوشی نوش

ز « د » اصحاب دولت را خبرگوی

ز« ر » نیكی بود ، شادان نشینی

ز «س» بینی سعادتهای بی حد

ز «ص» ای خواجه ، صبر و مكث باید

ز «ط» زاهد شوی ، تقوی برانی

ز «ع» امر محبتها عیان است

ز «ف» شادی تو را باشد به هر حال

ز «ك» ایمن نباید بود از هول

ز «م» آید ملامتهای مشهود

ز «واو » ت هست نعمت توی در توی

ز « لا» تشویش باشد نی نه چندان

كه خشنود انی از نعم المابی

گشا مصحف،ورق زان هفت گردان

ز هفتم سطر،حرفِ اولست قال

چو فال آید « الف » خیر و صواب است

چو «ت» آید ، بباید توبه زان كار

چو «ج» آید ، بكن جهدی و می كوش

چو «خ» آید، امان از خوف میجوی

چو « ذ » آید، تو خود آن خوار بینی

چو « ز » آید، بیابی مالِ بی عدّ

چو «ش» آید، خصومت پیشت آید

چو «ض» آید،در آن كار است گرانی

چو « ظ » آید، ظفر بر دشمنان است

چو «غ » آید، خطر باشد،بده مال

چو «ق» آید، شوی مقبول در قول

چو «ل» آید ، برآید حاجتت زود

چو «ن» آید، بود آن كار نیكوی

چو «ه»‌آید ، خدا خشنود و خصمان

چو «ی» آید ، زغایب مژده یابی

نحوه گرفتن فال :

با وضو قرآن را بدست بگیر، آن را زیارت كرده و با توجه به نیتی كه در دل داری ،

صفحه ای از كتاب خدا را باز كن. از آن صفحه ، هفت ورق جلو برو. بعد از آن ، از ابتدای صفحه، هفت سطر بشمر و پایین بیا. بعد در میان سطرهای بعدی ، هفت بار كلمه

« ان » را پیدا كن. بعد از یافتن هفتمین بار از كلمه « ان » ، دوباره هفت سطر بشمر و جلوتر برو. ابتدای سطر هفتم از هفتمین كلمه « ان » كه پیدا كرده ای، اولین حرفی كه سطر با آن شروع شده، معنی فال توست. آن را با فال بالا معنی كن!

خاطرات

این سه صلوات، مبارزه است

خاطره های شما

این سه صلوات، مبارزه است!

خاطره ای از رهبر معظم انقلاب درباره عوام و خواص

در دوران پیش از پیروزى انقلاب، بنده در ایرانشهر تبعید بودم. در یكى از شهرهاى هم‌جوار، چند نفر آشنا داشتیم كه ‏یكى از آن‌ها راننده بود، یكى شغل آزاد داشت و بالاخره، اهل فرهنگ و معرفت، به معناى خاص كلمه نبودند. به حسب ‏ظاهر، به آنها عامى اطلاق مى‌شد. با این حال جزو خواص بودند. آن‌ها مرتّب براى دیدن ما به ایرانشهر مى‌آمدند و از ‏قضایاى مذاكرات خود با روحانى شهرشان مى‌گفتند. روحانى شهرشان هم آدم خوبى بود؛ منتها جزو عوام بود.

ملاحظه مى‌كنید! راننده‌ى كمپرسى جزو خواص، ولى روحانى و پیش‌نماز محترم جزو عوام! مثلاً آن روحانى مى‌گفت: ‏‏«چرا وقتى اسم پیغمبر مى‌آید یك صلوات مى‌فرستید، ولى اسم «آقا» كه مى‌آید، سه صلوات مى‌فرستید؟!» ‏نمى‌فهمید. راننده به او جواب مى‌داد: روزى كه دیگر مبارزه‌اى نداشته باشیم؛ اسلام بر همه جا فائق شود؛ انقلاب ‏پیروز شود؛ ما نه تنها سه صلوات، كه یك صلوات هم نمى‌فرستیم! امروز این سه صلوات، مبارزه است! راننده ‏مى‌فهمید، روحانى نمى‌فهمید!

این را مثال زدم تا بدانید خواص كه مى‌گوییم، معنایش صاحب لباسِ خاصى نیست. ممكن است مرد باشد، ممكن ‏است زن باشد. ممكن است تحصیل‌كرده باشد، ممكن است تحصیل‌نكرده باشد. ممكن است ثروتمند باشد، ممكن ‏است فقیر باشد. ممكن است انسانى باشد كه در دستگاه‌هاى دولتى خدمت مى‌كند، ممكن است جزو مخالفین ‏دستگاههاى دولتىِ طاغوت

دراین قسمت ازبرنامه صفحه ای را ایجادکردیم بنام خاطرات که دراینجامیتوانیدخاطراتی که براتون اتفاق افتاده برای ماارسال کنید تامادربرنامه قراربدیم

خاطرات شما میتواند شامل

خاطرات اشنایی باهمسریانامزدتون یا بادوستانتون یاحتی خاطرات جالبی که توی سفربراتون اتفاق افتاده باشه ویاخاطرات جالب خنده دار وخدمت سربازی جبهه وجنگ تولدو....که براتون اتفاق افتاده

درحدچندصفحه ارسال کنید

داستان شما برای همیشه درخاطره هاخواهدماند

به ایمیل

pesarbiriya@yahoo.com

ارسال کنید بعدازطریق شماره اس ام اس برنامه بهم خبربدید

تاصدهاهزارایرانی ازخواندن ان لذت ببرد

منتظرارسالی های شماییم

______________________

زندگي هر آدمي داستاني است كه فقط يك بار رخ مي دهدوديگر هيچ جا وبراي هيچ كس قابل تكرار نيست.يكي از دلايل

اصلي بكر تازه وغير قابل پيش بيني بودن زندگي كه باعث هيجان زيستن مي شود نيز همانا غير قابل تكراربودن آن است.اما

،ازسوي ديگر سنت حاكم بر هستي سنتي است ثابت ولايتغير كه به امرخداقانون علت ومعلولي برآن است.پس،مي توان

باشناخت قوانين عام حاكم بر زندگي ورابطه انسان با طبيعت وانسان باانسان وانسان با اجتماع درسير سرنوشت خويش

دخالت كرد ومسير حوادث را به نفع خود تغيير داد.اين شناخت در صورتي ميسر ميشودكه انسان مدام حوادث تاريخي

،سرنوشت ملت ها وسرگذشت قهرمانان و....رامورد مطالعه قراردهدوازآنان عبرت بياموزد.ودرهر اثر ادبي ،علي الخصوص

داستان،گذشته از جنبه هاي خاص آن بايستي عبرت آموز بوده ومارا براي يك زندگي بهتر رهنمون سازد.

براي شناخت بهتر نشانه ها ازمطالعه داستان كه عام ترين قالب بيان تجربه زندگي وسرگذشت آدم ها واجتماعات است بهره

بگيريم.خداوند بندگان خودرا به مطالعه مداوم درنشانه هاي هستي دعوت كرده است.پس،ازخواندن وهميشه خواندن دريغ

نكنيم.واز داستان زندگي ديگران درس عبرت بياموزيم.

_________________-

در گذرگاه زمان خیمه شب بازی دهر ،

با همه تلخی و شیرینی خود می گذرد

عشق ها می میرند

رنگ ها رنگ دگر می گیرند

و فقط خاطره هاست

که چه شیرین و چه تلخ

دست ناخورده به جا می ماند.

عاشقانه

10 اشتباه در ملاقات عاشقانه

10 اشتباه در ملاقات عاشقانه

اگر فکر می‌کنید در رابطه‌ای هستید که مزایای زیادی دارد اما نقاط ضعفی هم دارد که باید اصلاح شود، بهتر است به دنبال راه‌های موثر برای حل این مشکلات و تضادها باشید. مشاوره راه خوبی برای کنترل و هدایت مشکلات روابطتان است ...

1. خود را بی‌خیال نشان دادن

این راهکار معمولاً به یکی از این دو دلیل استفاده می‌شود. اولین دلیل محافظت از نفستان است. درمورد قرارهای ملاقات عاشقانه، همه آدم‌ها به طریقی از طرد و رد شدن می‌ترسند. وقتی تظاهر می‌کنید خیلی درگیر نیستید باعث می‌شود احساس امنیت کنید اما ممکن است از نظر طرف مقابل کناره ‌گیر و بی‌خیال بیایید و همین او را دلسرد می‌کند. ایجاد تعادل بین نشان دادن علاقه و حفظ آرامش بهترین راهکار است. یک دلیل دیگر که باعث می‌شود افراد ملاقات را به بازی بگیرند، به دست آوردن چیزی است که می‌خواهید، چیزی که اگر مستقیم آن را عنوان کنید به دست نمی‌آورید. مثلاً، اینکه به یک نفر بگویید عاشقش هستید تا با شما آشنا شود و بعد دیگر به او حتی یک تلفن هم نزنید. این نوع سرکار گذاشتن کاملاً غیرقابل ‌قبول است و موجب یک رابطه سالم نمی‌شود. اشکالی ندارد که بهترین شکل و شخصیت خودتان را به طرف مقابل نشان دهید و کمی محتاط باشید اما باید جرات داشته باشید و خود واقعیتان را به طرف مقابل نشان دهید.

2. حرف زدن زیاد از حد از روابط قبلی

بااینکه این قبیل اطلاعات در یک نقطه از رابطه بالاخره ردوبدل می‌شوند اما نباید در اولین مراحل رابطه با جزئیات کامل درمورد آنها بحث شود. شما می‌خواهید طرف مقابلتان را بیشتر بشناسید و این برای هر دوی شما یک شانس برای شروع دوباره است. به دنبال کشیدن خاطرات گذشته و وارد کردن آن به رابطه جدیدتان اصلاً کار درستی نیست. اگر خاطراتی از روابط گذشته دارید، بهتر است قبل از انیکه یک رابطه جدید را شروع کنید، نزد مشاور بروید و مشکلتان را حل کنید، حداقل تاحدی که به واکنش‌ها و قضاوت‌های شما در رابطه جدید تاثیر منفی نگذارد.

3. خیال‌پردازی کردن درمورد آینده

مردها معمولاً استاد به بازی گرفتن قرار اول هستند اما خانم‌ها درمقابل استاد خیال‌پردازی کردن هستند. اگر می‌بینید که هنوز از قرار سومتان نگذشته فرد را در فکرتان برای ازدواج بررسی می‌کنید، بهتر است به خودتان یادآور شوید که خیلی تند نروید. در 3 تا 6 ماه اول رابطه، شما با اکسی‌توسین رابطه را می‌گذرانید، همان ماده‌‌ای که در شکلات وجود دارد. این ماده حس شادی و خوشحالی ایجاد می‌کند که در کنار عاشق شدن می‌آید. مغز شما را این ماده فرح‌ بخش دزدیده و توانایی شما را برای خوب فکر کردن گرفته است. تازمانیکه نتوانسته‌اید یک نفر را خوب بشناسید و در موقعیت‌های مختلف واکنش‌ها و رفتارهای او را مشاهده کنید، به نفعتان است که تصمیم جدی درمورد او نگیرید. به آن تصوری که از آن فرد در خودتان ساخته‌اید بسنده نکنید. این باعث می‌شود انتظارات غیر واقعبینانه در خود شکل بدهید که موجب ناکامی و ناامیدی‌های آتی می‌شود.

4. درگیر شدن به جزئیات

این یکی از متداول‌ترین اشتباهات آنهایی است که همیشه نگران هستند. نگرانی می‌تواند یک عادت عمومی باشد اما اینجا منظور نگرانی درمورد رابطه است: نگرانی از اینکه طرفتان چه گفت، نگرانی از اینکه منظورش چه بود، نگرانی از اینکه شما چه واکنشی به آن داشتید، نگرانی از اینکه اگر رابطه ‌تان خوب پیش نرود، نگرانی از اینکه اگر خوب پیش برود چه، اینکه والدینتان چه واکنشی خواهند داشت و ....اضطراب اعصابتان را خرد خواهد کرد و باعث می‌شود آنطور که باید جذب طرف مقابل نشوید. سعی کنید اعتماد به ‌نفس داشته و مطمئن باشید که اگر قرار باشد آن رابطه خوب پیش برود، می‌رود.

5. نادیده گرفتن علامت‌های هشدار

اگر طرف ‌مقابل جایی که قرار داشتید جاضر نشد این یک علامت هشدار است. اگر اجازه نداد که به خانه‌اش زنگ بزنید، یک علامت هشدار دیگر است. علامت‌های هشدار زیادی وجود دارد که ممکن است وسوسه شوید نادیده‌شان بگیرید، مخصوصاً اگر دوست داشته باشید که آن رابطه را پیش ببرید. بااینکه نباید بدون شواهد و مدارک کافی زود با اولین مشکل قضاوت کنید، اما اگر این رفتارها تکرار شود دیگر قابل توجیه نیستند. زود با این مشکلات برخورد کنید و وقتتان را هدر ندهید.

6. استنطاق کردن

"دوست داری چند تا بچه داشته باشی" اصلاً جمله خوبی برای شروع نیست. می‌خواهید علاقه‌تان را با پرسیدن درمورد چیزهایی که دوست دارد و ندارد نشان دهید اما نباید کسی را برای گرفتن اطلاعات تحت فشار بگذارید. اجازه دهید با جلو رفتن زمان بیشتر درمورد آن فرد اطلاعات کسب کنید. اینجا نیاز به صبر و خویشتن‌ داری است.

7. خودداری از صمیمیت

در قدیم خانم‌ها از ترس تعهد زود صمیمی می‌شدند اما جامعه امروز الزامات و انتظارات زیادتری دارد که باعث می‌شود تصمیمگیری درمورد اینکه کسی به دردمان می‌خورد یا نه سخت شود. نمی‌توانیم یکجا بند شویم و مدام دنبال فرد بهتر هستیم. ترس از آسیب دیدن، خیانت دیدن یا طرد شدن هم به همان میزان بالا می‌رود به همین دلیل تا رابطه کمی روی غلطک می‌افتد سریع صحنه را ترک می‌کنیم. اگر ترس از تعهد یک مانع است، بهتر است کمی روی عاداتتان کار کنید تا روابطتان.

8. عجله برای شروع کردن، عجله برای تمام کردن

در عشق بی‌پروا هستید؟ آیا برای اینکه فقط بفهمید آب سرد است در عمق دریا شیرجه می‌زنید؟ پس این اشتباه مال شماست. اینکه خیلی زود خودتان را درگیر کنید یک علامت هشدار بزرگ است. اگر این عادت را دارید، پس باید قدم ‌هایتان را بشمارید و باملاحظه‌تر رفتار کنید. اگر هم معمولاً عاشق کسانی می‌شوید که این اخلاق را دارند، این شما هستید که باید سرعت رابطه را کمی کمتر کنید یا اینکه اصلاً آن رابطه را دنبال نکنید.

9. صادق نبودن درمورد نیازها

اینکه تظاهر کنید همه چیز عالی است فقط برای مدتی اثر دارد. جرات داشتن یک مهارت خیلی عالی برای آنهایی است که برای یک رابطه بزرگانه آماده‌اند. تازمانیکه نتوانید نیازهایتان را مستقیماً مطرح کنید، رابطه‌ بچگانه‌ای را دنبال می‌کنید. جرات داشتن و رک و راست بودن به این معنی نیست که در رابطه رئیس‌بازی دربیاورید یا زیاده‌خواهی کنید. فقط باید بتوانید نیازهایتان را مستقیم و بی‌خجالت مطرح کنید تا بتوانید رابطه موفقی داشته باشید.

10. ازخود گذشتگی زیاد برای رابطه

اگر احساس می‌کنید که بیشتر از آنچه که برای جلب توجه کسی مایه می‌گذارید، در این رابطه خرج می‌کنید، پس باید بدانید که این از خود گذشتگی‌ها بیش از اندازه است. معمولاً آدم‌ها وقتی اعتمادبه‌نفسشان پایین باشد این رفتار را دارند. باید اینقدر برای خودتان ارزش بگذارید که نیازهای خودتان را هم درست مثل نیازهای طرف‌مقابل محترم بشمارید. این یعنی داشتن یک رابطه متعادل. یک رابطه موفق همیشه باید دوطرفه باشد و دو طرف به همان اندازه که دریافت می‌کنند باید مایه بگذارند.

رنگارنگ

بالاترازذهن

رنگین کمان

موسيقي

ضرب المثل

درس وتحصيل

شیطان پرستی

بالاترازذهن

این بخش

پیدا کردن سیاره ای مانند زمین

برای مطالعه بیشتر این قسمت لطفا به بخش مشاوره وآموزش به قسمت آموزش فیزیک مراجعه بفرمایید.

پیدا کردن سیاره ای مانند زمین

محققان و ستاره شناسان موفق به کشف سیاه ای جدید خارج از منظومه ی شمسی شدند که شبیه به زمین است. این سیاه ی جدید شبیه به اوایل شکل گیری کره ی زمین دارد و در حال حاضر بسیار داغ است.

تاکنون محققان و ستاره شناسان بسیاری به دنبال پیدا کردن سیاه ای مشابه به زمین در خارج منظومه ی شمسی بوده اند اما تاکنون سیاره ای سنگی مانند زمین را مشاهده نکرده اند و در حدود 300 سیاره گازی کشف کرده اند و این برای اولین بار است که تیم تحقیقاتی اروپا موفق به کشف اولین سیاره سنگی در خارج از منظومه شمسی شده اند.

به گفته یکی از محققان Artie Hatzes : به زبان ساده ما همگی بر روی یک تکه سنگ زندگی میکنیم. به گفته ی این محقق سیاره کشف شده شباهت های بسیار زیادی به زمین دارد این در حالی است که این سیاره کشف شده به خورشید خود نزدیک از فاصله ی زمین و خورشید منظومه ی شمسی است.

عکس گرفته شده از سیاره تازه کشف شده که در حال گردش به دور خورشید خود میباشد. این سیاره به " توده گداخته " معروف است .

نزدیک بودن این سیاره کشف شده به خورشید خود سبب شده است تا دمای سطح آن در حدود 3,600 فارنهایت باشد. آغاز روز و شب در این سیاره 20 ساعت انجام میگیرد.

به گفته این محقق: این سیاره هنوز داغ است و ما آن را " توده گداخته " می نامیم. این کشف بزرگ سبب شده است که بسیاری از محققان به فکر ایجاد زندگی در سیاه ی دیگری در خارج منظومه ی شمسی فکر کنند. این خبر در کنفراس آخرین یافته های محققان در روز چهارشنبه به ثبت رسید. این در حالی است که فاصله ی این سیاره از زمین در حدود 500 سال نوری است. در سال نوری در حدود 6 تلریون مایل است.

این در حالی است که اندازه این سیاره نزدیک به اندازه زمین است و قطر این سیاره تنها یک و نیم برابر بزرگتر از زمین است و وزن آن پنج برابر زمین گزارش شده است.

رنگین کمان

بهترین روش برای بیدار كردن زنان از خواب

اول گرم می شی بعد می میری

نام‌هاي پرطرفدار در انگلیس کدامند

بهترین روش برای بیدار كردن زنان از خواب ؟!

نتایج یك بررسی آماری در انگلیس نشان می‌دهد زنان با استشمام بوی قهوه خیلی بیشتر احتمال دارد كه از خواب بیدار شوند در حالی كه مردان ترجیح می‌دهند با محركی مثل بوی غذاهای سرخ شده از رختخواب خود خارج شوند.

فیل آترتون از كارشناسان شركت اسلوم برداون، تولید كننده لوازم تخت خواب كه این نظرسنجی را انجام داده است، می‌گوید: این مطالعه نشان می‌دهد كه بوهای مختلف می‌توانند مانند محرك‌های تاثیرگذار عاملی برای بیدار كردن افراد از خواب به هنگام صبح باشند اما استفاده از این روش مستلزم آن است كه هر فردی حساسیت و محرك خاص خود را برای بیدار شدن از خواب پیدا كند.

به گزارش روزنامه دیلی اكسپرس، این نظرسنجی تایید می‌كند كه به طور كلی 26 درصد از انگلیسی‌ها با تحریك بوی قهوه از خواب برمی‌خیزند در حالی كه 27 درصد از مردان انگلیسی با استشمام بوی تخم‌مرغ، سوسیس یا گوشت كبابی سریعتر بیدار می‌شوند. در واقع این بوهای خوشمزه از آشپزخانه، مردان را به هیجان آورده و از خواب بیدار می‌كنند.

23 درصد از زنان انگلیسی نیز در این نظرسنجی اظهار داشتند كه بوی ژل استحمام بهترین محركی است كه احساس سنگین خواب آلودگی را در هنگام صبح از آنها دور می‌سازد. برخی از افرادی هم كه روحیه رومانتیك‌تری دارند تاكید می‌كنند كه بوی گل رز در اتاقشان، آنها را به هنگام صبح از خواب بیدار می‌كند.

آترتون در این باره تصریح كرد: احساس ما از بوها بسیار قدرتمند است و می‌تواند تاثیر شگفت انگیز و فوق‌العاده‌ای روی خلق و خو و رفتارهای ما داشته باشد. برخی از بوها و رایحه‌های خاص می‌توانند ذهن و روحیه ما را شفاف‌تر كرده و روان ما را بیدار سازد. بنابراین دانستن این مطلب كه مردم با چه بوهایی بیشتر بیداری را احساس می‌كنند یا راحت‌تر از خواب بیدار می‌شوند، موضوعی جالب و هیجان انگیز و درعین حال كارآمد است.

اول گرم می شی بعد می میری

کارشناسان معتقدند که استراحت در ساعات گرم روز و محدود کردن ساعات قرارگیری در معرض آفتاب بهترین راهکار برای جلوگیری از گرمازدگی است. یکی از بیماری‌های مهم در ایام گرم سال گرمازدگی است.

ضمن اینکه به‌راحتی و خیلی سریع می‌توان این بیماری را تشخیص داد و درمان کرد، گرمازدگی می‌تواند خطرناک و کشنده نیز باشد. این بیماری با نزدیک شدن به تابستان درصد زیادی از بیماران مراجعه‌کننده به مطب‌ها را تشکیل می‌دهد. دکتر ایرج خسرونیا، رئیس انجمن متخصصان داخلی ایران درباره عوارض و علائم گرمازدگی به همشهری این‌طور توضیح می‌دهد: وقتی که فرد گرمازده می‌شود بیش از حد تعریق می‌کند که در نتیجه آن آب بسیار زیادی از بدن او دفع خواهد شد و به‌دنبال آن سرگیجه ، ضعف ، تهوع و بی‌حالی ، او را آزار خواهد داد.

در نتیجه ریزش عرق، مقدار زیادی سدیم و پتاسیم از بدن دفع می‌شود که خود این دو عامل ضعف و بی‌حالی عمومی را تشدید می‌کند و اگر تپش قلب و سرگیجه بیش از حد ادامه یابد فرد باید حتما به پزشک مراجعه کند. گروه‌های زیر بیشتر در معرض این خطر قرار می‌گیرند:

کودکان و افراد مسن که سیستم خنک‌کننده بدن‌شان ضعیف است، کسانی که به سرعت دچار اسهال می‌شوند، افراد ساکن مناطق سردسیر که به مناطق گرمسیر و شرجی مسافرت می‌کنند، افراد مبتلا به دیابت ، چاقی مفرط و ناراحتی‌های قلبی و کسانی که به میزان زیادی الکل مصرف می‌کنند.علاوه بر این، یکی از کارهایی که مردم برای فرار از گرما انجام‌ می‌دهند، پناه بردن به آب‌های جاری است.

رئیس انجمن پزشکان داخلی ایران با اشاره به اینکه بعضی از استخرها کانون عفونت‌ها هستند، تصریح می‌کند: در بعضی از مناطق، مردم به آب‌های جاری داخل شهر پناه می‌برند.

این آب‌ها آلوده هستند و باعث ایجاد بیماری‌های پوستی، چشمی و تنفسی می‌شوند، بنابراین هر جا که آب هست دلیل ندارد که پاک و قابل استفاده باشد. آرزو دهقانی، کارشناس اداره پیشگیری از حوادث وزارت بهداشت نیز در مورد این اختلال اینطور توضیح می‌دهد: داروهای آتروپین، داروهای ضد‌افسردگی، آنتی‌هیستامین‌ها، داروهای قلبی و داروهای مربوط به پارکینسون نیز ممکن است در دمای بدن اختلال ایجاد کرده و منجر به گرمازدگی شوند، برای همین افرادی که دارو مصرف می‌کنند باید با پزشک خود در مورد داروهای مصرفی مشورت کنند تا مصرف این داروها در تنظیم دمای بدن اختلال ایجاد نکند.

وی تصریح می‌کند: دویدن و دوچرخه‌سواری در مسافت طولانی در اماکنی که رطوبت هوا بالاست نیز، احتمال بروز گرمازدگی را بیشتر خواهد کرد. بنابراین درصورت اجبار به ورزش در هوای گرم، این کار باید با نرمش آغاز شده تا بدن با هوای گرم سازگار شود و حتی‌الامکان در صبح یا عصر که هوا خنک‌تر است ورزش انجام شود.

نام‌هاي پرطرفدار در انگلیس کدامند؟

10 اسم پرطرفدار پسر و 10 اسم پرطرفدار دختر در انگلیس مشخص شدند.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، به نقل از عصر ایران، در سال گذشته خانواده‌های انگلیسی که صاحب فرزند دختر شدند، به ترتیب نام‌های زیر را بیشتر از دیگر نام‌ها برای فرزندان خود انتخاب کردند:

امیلیا - اولیویا- لیلی- جسیکا - امیلی - سوفی - روبی - گریس - اوا - ایزابلا

10 نام پر طرفدار پسر نیز به شرح زیر است:

هری – اولیور - جک - الفی- چارلی - توماس - جاکوب - جیمز - جاشوا - ویلیام

نام‌های اولیور و اولیویا سال‌هاست که دو نام پر طرفدار در میان انگلیسی‌ها هستند.

در مناطق مختلف انگلیس به دلایل فرهنگی نام‌های خاصی بیش از دیگر نام‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخی انگلیسی‌ها سنت وام‌گرفتن از برخی حیوانات همچون گرگ یا روباه (ولف ، فاکس) را برای نامگذاری فرزندان خود همچنان حفظ کرده‌اند.

موسيقي

مرتضی پاشایی

محسن چاوشی

کریم عاشق

مرتضی پاشایی

یکی هست

توراست میگی

میمیرم

چندروزه

یکی هست تو قلبم

که هر شب واسه اون مینویسم و اون خوابه

نمیخوام بدونه واسه اونه که قلبه من این همه بی تابه

یه کاغذ یه خودکار

دوباره شده همدم این دل دیوونه

یه نامه که خیسه پر از اشکه و

کسی بازم اونو نمی خونه

یه روز همین جا توی اتاقم یه دفعه گفت داره میره

چیزی نگفتم آخه نخواستم دلشو غصه بگیره

گریه می کردم درو که می بست میدونسیتم که می میرم

اون عزیزم بود نمی تونستم جلوی راشو بگیرم

می ترسم یه روزی برسه

که اونو نبینم بمیرم تنها

خدایا کمک کن

نمیخوام بدونه دارم جون میکنم اینجا

سکوته اتاقو داره می شکنه تیک تاکه ساعت رو دیوار

دوباره نمی خواد بشه باور من که دیگه نمیاد انگار

یه روز همین جا توی اتاقم یه دفعه گفت داره می ره

چیزی نگفتم آخه نخواستم دلشو غصه بگیره

گریه می کردم درو که می بست میدونسیتم که میمیرم

اون عزیزم بود نمی تونستم جلوی راشو بگیرم

یکی هست تو قلبم که هر شب واسه اون مینویسمو اون خوابه

نمیخوام بدونه واسه اونه که قلبه من این همه بی تابه

یه کاغذ یه خودکار دوباره شده همدم این دل دیووونه

یه نامه که خیسه پر از اشکه و کسی بازم اونو نمی خونه

تو راست میگی

ااااااااامشب ميخواي بري بدون من خيس چشاي نيمه جون من حرفام نميشه باورت چيكار كنم خدايااااا رااااااحت داري ميري كه بشكنم عشقم بزار نگات كنم يكم شاااايد با هم بمونه دستاي ماااا بجون تو ديگه نفس نمونده وااسه ي من نرو تو هم ديگه دلم رو نشكن دلم جلو چشات داره ميميره نگام نكن بزار دلم بمونه روي پاهاش فقط يه ذره آخه مهربون باش خدا ببين چجوري داره ميره آآآآآآره تو راست ميگي كه بد شدم آآآآروم ميگي كه جون به لب شدم اااامشب بمون اگه بري چيزي درست نميشه سااااده نميشه بي خبر بري ععععشقم بگووو نميشه بگذري از من بگو كنارمي هميشه تو رو خدا ببين چه حاليم نگو كه ميري دلم ميخواد كه دستمو بگيري نرو بدون تو شكنجه ميشم پيشم بمون ديگه چيزي نميگم آخريشه كسي واسم شبيه تو نميشه بمون الهي من واست بميرم

مرتضي پاشايي آخه عاشقم ميدوني بگو هميشه ميموني نرو ديوونه ي من ميميرم نذاراشكاتو ببينم عزيزم نازنينم ديگه طاقت ندارم ميميرم نرو يكي يك دونه ي من سر بزار رويه شونه ي من پيشه من ديگه گريه نكن ميميرم با دلم ديگه بازي نكن با چشات منو راضي نكن كه بري از خونه ي من ميميرم آخه عاشقم ميدوني بگو هميشه ميموني نرو ديوونه ي من ميميرم نذاراشكاتو ببينم عزيزم نازنينم ديگه طاقت ندارم ميميرم

مرتضي پاشايي چند روزه دله ديوونه ميگيره همش بهونه آآآآآ آتيشم ميزنه هر شب جايه خاليت تويه خونه دله من هواتو داره ديگه طاقت نمياره اين اين دله هميشه گريون مثه ابرايه بهاره كي تو رو دوست داره قده يه دنيا كي ميخواد با تو باشه حتي تو رويا حتي تو رويا دنباله جايه پاهاته رويه شنهايه قشنگو خيسه دريا نگو كه رفتنه تو سهمه منه دله من طاقت نداره ميشكنه نگو كه بايد جدا شيم نگو قسمته منو تو رفتنه كي تو رو دوست داره قده يه دنيا كي ميخواد با تو باشه حتي تو رويا حتي تو رويا دنباله جايه پاهاته رويه شنهايه قشنگو خيسه دريا نگو كه رفتنه تو سهمه منه دله من طاقت نداره ميشكنه نگو كه بايد جدا شيم نگو قسمته منو تو رفتنه

محسن چاوشی

دسته اول

دسته دوم

دسته اول

نخا های بی سر

چمدون

پروانه ها

غیر معمولی

بوف کور

غم شادی

حریص

پرنده غمگین

زیبایی

بادبادکای

کافه های شلوغ

دلم تنهاست

بازارخرمشهر

اسیر

قیدمنودیگه بزن

حسرت خیس

نشکن دلمو

کلاغ رو سیاه امام رضا (ع)

خاطره های مرده

آهای خبر نداری

یه شاخه نیلوفر

تو که نیستی

هنوزم شهر من زیباست

ولی مثل من افسردست

هنوزم بوی خون میده

هنوزم مهجور و سرخوردست

هنوزم بوی خون میده

هنوز بوی جنون میده

با سرخیش راه دریا رو

به ماهی ها نشون میده

هنوزم روی دیواراش

نشون گوله ها پیداست

هنوز تو کوچه هاش عطر

تن فرمانده جان آراست

هنوز آواز میخونن تموم مردای بندر

واسه زخم های بی مرحم

برای نخل های بی سر

با اینکه دورم از شهرم

با اینکه آخر خطم

با اینکه شهر ویرونست

هنوزم عاشق شطم

خدایا من با این مردم

با این احساس همدردم

نذار با دستای خالی

به خرمشهر برگردم

با اینکه دورم از شهرم

با اینکه آخر خطم

با اینکه شهر ویرونست

هنوزم عاشق شطم

خدایا من با این مردم

با این احساس همدردم

نذار با دستای خالی

به خرمشهر برگردم

چمدون

چمدونمو دارم می بندم

بایه طرح کهنه از دلخوشیام

باورم نمیشه باید برم و

دیگه هیچ وقت به دیدنت نیام

تو که میشناسی منو بهم بگو

مگه میشه این همه ساده برم

با تموم جاده ها عطر تو هس

بگو باید از کدوم جاده برم

شایدم دوباره باید از همون

جاده ای که تک و تنها اومدم

تک و تنها برم و یادم بره

واسه ی چی دل به این جاده زدم

چمدونمو باید می بستم

واسه رفتن از همون روزی که

تو با طعنه هات میگفتی عشقت

واسه ی دنیای من کوچیکه

خونه خیلی وقته که بهم میگه

باخودت مرور کن گذشته رو

کسی اینجا به تو وابسته نبود

خودتو خسته نکن دیگه برو

من باچمدونم

آخر این جاده

منتظرت میشم

تو هم اگه دیدی

تنهایی سخته برات

بیا بمون پیشم

پروانه ها

شال و کلان کن آسمون خیسه

چترتوا واکن گریه بارونه

حال و هوای برگ ریزون چشمامو

پاییزم نمیدونه

پروانه ها وقتی که می سوختن

تقدیرتو دوختن به تقدیرم

هر وخ دلت می گیره می سوزم

هر وخ دلت می سوزه می میرم

خیلی دلم گیره خیلی گرفتارم

دوس داشتنت خوبه خیلی دوست دارم

متن ترانه و آهنگ از سایت ایران ترانه

محبوب من چشمات به من میگن

روز جدایی خیلی نزدیکه

می ری نمی دونی که دور از تو

دنیام چقد غمگین و تاریکه

دنیای من تاریک و غمگینه

بار جدایی خیلی سنگینه

هر کس که از حالم خبر داره

از شونه هام این بارو برداره

غیر معمولی

دوستی ساده ما غیر معمولی شد

نمیدونم اون روز تو وجودم چی شد

نمیدونم چی شد که وجودم لرزید

دل من این حسو از تو زودتر فهمید

تو که باشی پیشم دیگه چی کم دارم

چه دلیلی داره از تو دست بردارم

بین ما کی بیشتر عاشقه، من یا تو

هرچی شد از حالا همه چیزش با تو

دیگه دست من نیست، بستگی داره به تو

بستگی داره که تو تا کجا دوسم داری

بستگی داره که تو تا چه روزی بتونی

عاشق من بمونی، منو تنها نذاری

دست من نبود اگه اینجوری پیش اومد

میدونستم خوبی ولی نه تا این حد

انگاری صد ساله که تو رو میشناسم

واسه اینه اینقدر روی تو حساسم

منِ احساساتی به تو عادت کردم

هرجا باشم ناکار به تو برمیگردم

دیگه دست من نیست، بستگی داره به تو

بستگی داره که تو تا کجا دوسم داری

بستگی داره که تو تا چه روزی بتونی

عاشق من بمونی، منو تنها نذاری

دیگه دست من نیست، بستگی داره به تو

بستگی داره که تو تا کجا دوسم داری

بستگی داره که تو تا چه روزی بتونی

عاشق من بمونی، منو تنها نذاری

دیگه دست من نیست، بستگی داره به تو

بستگی داره که تو تا کجا دوسم داری

بستگی داره که تو تا چه روزی بتونی

عاشق من بمونی، منو تنها نذاری

بوف کور

دلم گرفته از دلم که از تو دوره

خاطره هات همیشه در حال عبوره

چیزی ازم نمونده و هنوز می سوزم

یاد تو مثل آتیشه مثل تنوره

دردی که از تو با منه مرد می خواد و

مردی که بی تو باشه از اهل قبوره

غباری که از تو نشسته روی قلبم

متن ترانه و آهنگ از سایت ایران ترانه

بارون چیه سیل نمی تونه بشوره

زخم که نه جدایی از تو دلخراشه

یاد تو مثل خوره مثل بوف کوره

چشمای تو دلبری کرد و دل من رفت

طفلی هنوز دنبال یک سنگ صبوره

تقصیر اون نیست نگو تقدیر نگو قسمت

قصه بی وفائی از خدا به دوره

غم و شادی

توی این خرابه متروکه

تو که نیستی همه چی مشکوکه

بی تو حتی به خودم مضنونم

تا ابد زندونیم زندونم

خسته از عکسهای یادگاریم

حتی از عکس خودم فراریم

بیا این خرابه را شادش کن

دل غمگینم و آبادش کن

ای غم و شادی من

روح آبادی من

روز برگشتن تو

روز آزادی من

با تو از من دوره

وحشت و دلشوره

تو که نیستی خونه

خونمون ویرونه

ای غم و شادی من

روح آبادی من

روز برگشتن تو

روز آزادی من

با تو از من دوره

وحشت و دلشوره

تو که نیستی خونه

خونمون ویرونه

من که از دوری تو دل تنگم

دست خالی با دلم میجنگم

نمیذارم به کسی نگاه کنه

خودشو تو دل هر کی جا کنه

نمیخوام که بی تو عاشق باشه

واسه من آینه دق باشه

بخت خوابیده رو بیدارش کن

بیا این زندون و آبادش کن

ای غم و شادی من

روح آبادی من

روز برگشتن تو

روز آزادی من

با تو از من دوره

وحشت و دلشوره

تو که نیستی خونه

خونمون ویرونه

حریص

نخند و با خنده هات باز منو دلخور نکن

نگو دلت با منه دیگه تظاهر نکن

ببین ازت بریدم

خسته ام از دورویی

از تو برام چی مونده

بجز بی آبرویی

بجز بی آبرویی

لبت یه چیزی میگه

چشات یه چیز دیگه

من دیگه فهمیدم کدوم دروغ میگه

لبت یه چیزی میگه

چشات یه چیز دیگه

من دیگه فهمیدم کدوم دروغ میگه

بهم بگو از عشق تصور تو چیه؟

متن ترانه و آهنگ از سایت ایران ترانه

وقتی که پیش منی چشات حریص کیه؟

خیانت از سر تا پای تو میریزه

تصورت از عشق چه نفرت انگیزه

چه نفرت انگیزه

لبت یه چیزی میگه

چشات یه چیز دیگه

من دیگه فهمیدم کدوم دروغ میگه

لبت یه چیزی میگه

چشات یه چیز دیگه

من دیگه فهمیدم کدوم دروغ میگه

لبت یه چیزی میگه

چشات یه چیز دیگه

من دیگه فهمیدم کدوم دروغ میگه

پرنده غمگین

بگو چه مرگته که دوباره میخونی

دوباره بی فایدس خودت که میدونی

بگو چه مرگته که بازم پر از حرفی

سراپا عطشی تو این شب برفی

هنوز منتظری بیاد و یار تو شه

بهار تو مرده دلت چقدر خوشه

پرنده ای اما اسیر کوچ خودت

همیشه هم میرسی به هیچ و پوش خودت

نگاه به آینه بکن چقدر شکسته شدی

شکستن اما چه بد شکسته شدی

سحر تو راه و تو دوباره بی تابی

چه مرگته دل من چرا نمیخوابی

نگو بهار چی شده پرنده غمگین

برای هیچ کی نخون به پای هیچ کی نشین

نگو بهار چی شده پرنده غمگین

برای هیچ کی نخون به پای هیچ کی نشین

بگو چه مرگته که دوباره میخونی

دوباره بی فایده است خودت که میدونی

بگو چه مرگته که بازم پر از حرفی

سراپا عطشی تو این شب برفی

هنوز منتظری بیاد و یار تو شه

بهار تو مرده دلت چقدر خوشه

پرنده ای اما اسیر کوچ خودت

همیشه هم میرسی به هیچ و پوچ خودت

نگاه به آینه بکن چقدر شکسته شدی

شکستن اما چه بد شکسته شدی

سحر تو راهه و تو دوباره بی تابی

چه مرگته دل من چرا نمیخوابی

نگو بهار چی شده پرنده غمگین

برای هیچ کی نخون به پای هیچ کی نشین

نگو بهار چی شده پرنده غمگین

برای هیچ کی نخون به پای هیچ کی نشین

زیبایی

از خودم میپرسم از چی نفرت داره

چی ازم فهمیده که ازم بیزاره

اما باز فکر میکنم شاید اصلا نمیخواد

کسی عاشقش بشه کسی پا به پاش بیاد

واسه این تنهایی بهت اصلا نمیاد که مقصر باشی

تو با این زیبایی نمیتونی از عشق متنفر باشی

شاید از من یا نه، از همه بیزاره

متن ترانه و آهنگ از سایت ایران ترانه

نمیخواد درک کنه یکی دوسش داره

اما باز فکر میکنم شاید این تقدیره

که داره چشماشو از چشم من میگیره

واسه این تنهایی بهت اصلا نمیاد که مقصر باشی

تو با این زیبایی نمیتونی از عشق متنفر باشی

تو با این زیبایی…

تو با این زیبایی…

بهت اصلا نمیاد…

بادبادکای رنگی

بچه بودم

بادبادکای رنگی

دلخوشی هر روز و هر شبم بود

خبر نداشتم از دل آدما

چه بی بهونه خنده رو لبم بود

کاری به جز اَلک دولَک نداشتم

بچه بودم، به هیچی شک نداشتم

بچه بودم غصه وبالم نبود

هیشکی حریف شور و حالم نبود

بچه که بودم آسمون آبی بود

حتی شبای ابری مهتابی بود

حتی شبای ابری مهتابی بود

بچگی و بچگی و تموم شد

خاطره های خوش رو دست من مُرد

تا اومدم چیزی ازش بفهمم

جوونی اومد اونو با خودش بُرد

بُرد… بُرد

بچه بودم غصه وبالم نبود

هیشکی حریف شور و حالم نبود

بچه که بودم آسمون آبی بود

حتی شبای ابری مهتابی بود

حتی شبای ابری مهتابی بود

کافه های شلوغ

آخ که چقدر خوبه

قدم زدن با تو

چه خوب و آفتابیه

هوای من با تو

تو کافه های شلوغ

گوش دادن به صدات

چه لذتی داره

تو خلوت کوچه

گرفتن دستات

چه لذتی داره

بازم اجازه بده

بهت سلام کنم

نگو باهام قهری

با اینکه میدونم

تو بی اجازه ترین عاشق این شهری

بازم اجازه بده

بهت سلام کنم

نگو باهام قهری

با اینکه میدونم

تو بی اجازه ترین عاشق این شهری

تو غربت خونه

جز من دیوونه

کی غصه تو رو خورد

شبای تنهایی

بدون لالایی

چجوری خوابت برد

آخ که چه دلگیره

هوای من بی تو

چقدر نفس گیره

قدم زدن بی تو

تو خلوت کوچه

گرفتن دستات

همش دروغه… دروغ

چقدر ادامه بدم

به گم شدن تو این خیابونای شلوغ

جز من دیوونه

کی وقتی حس میکنه

که داره میمیره

حتی واسه مردن

از توی دیوونه اجازه میگیره

جز من دیوونه

کی وقتی حس میکنه

که داره میمیره

حتی واسه مردن

از توی دیوونه اجازه میگیره

چراغای رنگی

آدمای سنگی

سرفه و دلتنگی

تو کافه خالی

یه استکان چایی

کنار تنهایی

اون طرف میزم، جات خالیه عزیزم

دلم تنهاست

دلم تنهاست

دلگیرم

همش حس میکنم دارم بدون عشق میمیرم

دلم تنهاست

مجبورم

فراموشت کنم حالا که از چشمای تو دورم

تو میدونی

تو خیلی وقته میدونی

نمیفهمی چه بی اندازه بی رحمی

متن ترانه و آهنگ از سایت ایران ترانه

تو میدونی

تو خیلی وقته میدونی

نمیفهمی چه بی اندازه بی رحمی

متن ترانه و آهنگ از سایت ایران ترانه

تو میدونی

نفس گیره

هوای بی تو بودن سخت دلگیره

تو میدونی

چقدر شومه

هوای خونه مردی که از روی تو محرومه

تو میدونی

تو خیلی وقته میدونی

نمیفهمی چه بی اندازه بی رحمی

متن ترانه و آهنگ از سایت ایران ترانه

تو میدونی

تو خیلی وقته میدونی

نمیفهمی چه بی اندازه بی رحمی

بازار خرمشهر

تو هوای گرم بندر توی بازار خرمشهر

دیدمت با ناشناسی نفسام در نمیاد

قلب مو ضعیفه دختر داره بوم بوم میزنه

اون غریبه کی باهاته

چی میگه بت چی میخواد ، چی میخواد

عینک ری بن اصلم ، هرچی دارم مال تو

نفسام تویی تو دختر همه دردات مال مو

میخرم سال دیگه واست النگوی طلا

تا ابد به پات میشنم ، پات میمونم ولله

پات میمونم ولله ، پات میمونم ولله

قسمت میدم بمون جون ننت ، جون کاکات

قربونت برم الهی ، قربون جفت چشات

اگه پولام و بدن واست عروسی میگیرم

روزی صد هزار دفعه برای چشمات میمیرم

برای چشمات میمیرم

میرم و دخیل می بندم جمعه شب سید عباس

بیا و رحمی بکن به این دلی که تنهاست

دست و تو دست نکن ننه ، دختر و داره می پره

مرگ مو کاری بکن ، عشقمو داره می بره

عینک ری بن اصلم ، هرچی دارم مال تو

نفسام تویی تو دختر همه دردات مال مو

میخرم سال دیگه واست النگوی طلا

تا ابد به پات میشینم ، پات میمونم ولله

پات میمونم ولله ، پات میمونم ولله

اسیر

اگه از دست همه خسته شدم

به تو که بدجوری وابسته شدم

به تو که نمی تونم راست نگم

به چشمات هرچی دلم می خواست نگم

توی دست تو اسیر خوبه

جونمو ازم بگیر خوبه

با اینکه که کوه د ر دم با اینکه که غم زیاده

همین که با تو باشم از سرمم زیاده

با اینکه که کوه دردم با اینکه که غم زیاده

همین که با تو باشم از سرمم زیاده

وقتی لبات بخندن چشات که شاد باشن

انگاری که توی دنیا نقل و نبات می پاشن

با اینکه که کوه دردم

با این که غم زیاده

همین که با تو باشم از سرمم زیاده

به دلم می گم

که مغرور نشو

با تو باشه از دلت دور نشه

نون مجنون رو که آرد کردم

من که دنیا رو ازت پر کردم

کم نکن سایتو از روی سرم

با تو که باشم از عالم به درم

با اینکه که کوه دردم با اینکه که غم زیاده

همین که با تو باشم از سرمم زیاده

وقتی لبات بخندن چشات که شاد باشن

انگاری که توی دنیا نقل و نبات می پاشن

با تو همیشه خوبم

یه روز بی غروبم

با این که دردمندم

دلم می خواد بخندم

با این که کوه دردم

با این که غم زیاده

همین که باتو باشم از سرمم زیاده

قید منو دیگه بزن

حقته بیقراری

شیون و گریه زاری

تو همونی که می گفتی

هیچی دوستم نداری

فرقی اگه نداره بود و نبودن من

پس چرا غرق اشکی موقع رفتن من

قید منو دیگه بزن

که دارم از اینجا میرم

تنها می دم دل به سفر

دست تورم نمی گیرم

فرقی اگه نمی کنه

گریه و زاری چی چیه

بر نمی گردم تا نگی اون که تو قلبته چیه

حسرت خیس

دوباره خزون اومد نم نم بارون می زنه تو صورتم

بوی خاک و نم کوچه میگه هنوز دیوونتم

رعد و برق فهمیده انگار زندگیم شده غم انگیز

دستای کیو گرفتی زیر بارونهای پاییز

می خوام اینجا با تو باشم زیر بارونا دوباره

ولی افسوس نه تو هستی نه دیگه بارون می باره

خزونم داره میره نموند برگی رو درختا

من هنوز منتظرم توی جاده تک وتنها

دیگه بارون نمی باره توی جاده پْرِ برفه

به خدای آسمونا عشقت از یادم نرفته

می خوام اینجا با تو باشم زیر برف و باد و بارون

نیایی با خاطراتت سر میزارم به بیابون

نشکن دلمو

سرگرمی تو شده بازی با این دل غمگین و خسته ام

یادت نمی یاد اون همه قول و قرارهایی که با تو بستم

با این همه ظلم تو ببین باز چه جوری پای ابن همه قول و قرار من نشستم

نشکن دلمو به خدا آهم می گیره دامنت رو عاقبت یه روز

نگو بی خبری نگو نمی دونی دلم پر از یه نفرین سینه سوز

نگو بی خبری نگو نمی دونی وقتی که نیستی گریه شده کار این دل عاشق شب و روز

دیوونه نکن دلمو آهم می گیره دامنت رو عاقبت یه روز

نگو بی خبری

نگو نمی دونی دلم پر از یه نفرین سینه سوز

نگو بی خبری

نگو نمی دونی وقتی که نیستی گریه شده کار این دل عاشق شب و روز

کلاغ رو سیاه امام رضا (ع)

تو دل یه مزرعه یه کلاغ رو سیاه

هوایی شده بره پابوس امام رضا

اما هی فکر میکنه اونجا جای کفتراست

آخه من کجا برم یه کلاغ که رو سیاست

من که توی سیاهیا از همه رو سیا ترم

میون اون کبوترا با چه رویی بپرم

تو همین فکرا بودش کلاغ عاشق ما

یه دلش میگفت برو یه دلش میگفت بمون

که یه هو صدایی گفت تو نترس و راهی شو

به سیاهی فکر نکن تو یه زائری برو

من که توی سیاهیا از همه رو سیا ترم

میون اون کبوترا با چه رویی بپرم

خاطره های مرده

گرد و غبار دوری رو شاخه های قالی

عکس دو تا پرنده رو شاخه های قالی

نه شیروونی نه ناودون

نه شمعدونی نه گلدون

آینه ی پینه بسته

رو طاقچه ی شکسته

خاطره های مرده مو زنده کن

دنیامو از پنجره وا کنده کن

آب و بارش کن آینه رو نگاه کن

پرنده های قالی رو رها کن

به خونه ی خیال من جون بده

به دفتر من سر و سامون بده

آهای خبر نداری

عشق کدوم غریبه یهو به جونت افتاد

چی شد که خیلی ساده عشقم و بردی از یاد

قلبم و بی تفاوت له کردی زیر پاهات

گول نگات و خوردم تو یا که فریب حرفات

آهای خبر نداری دلم داره می میره

همدم بی کسی ها تو بی کسی اسیره

بهش بگید هنوزم جاش خالیه تو خونم

بگید هنوز داد میزنم برگرد دردت به جونم

بیا بلات به جونم

رفتی از این جا اما بدون نرفتی از یاد

ندیدی وقتی رفتی واست کی دست تکون داد

هر کی منو می بینه فکر میکنه دیوونم

دیوونه ی تو هستم درد و بلات به جونم

بذار تا گریه کنم سر اومده صبرم

نه گریه مونده برام نه خنده مونده برام

فقط یه کابوس کشنده مونده برام

کسی که هستیشو به وعده هات داده

یه بار بپرس چرا به این روز افتاده

همش تو این فکرم الان تو فکر چیه

کجاست چیکار میکنه؟ الان کنار کیه؟

بدون تو سنگم کنار تو ابرم

بذار تا گریه کنم سر اومده صبرم

اگه یه روز مردم بیا و گریه کنان

یه شاخه نیلوفر بذار روی قبرم

بدون تو سنگم کنار تو ابرم

بذار تا گریه کنم سر اومده صبرم

نه گریه مونده برام نه خنده مونده برام

فقط یه کابوس کشنده مونده برام

یه حس گیج و سمج همیشه همدممه

میگن شکنجه بسه میگم بازم کممه

نگات چرا چشمی به من نمیدوزه

(آی)چرا برای دلم دلت نمیسوزه

تو فکر و ذکر منی ولی ازم دوری

دلت نخواسته منو نگو که مجبوری

تو فکر و ذکر منی ولی ازم دوری

دلت نخواسته منو نگو که مجبوری

بدون تو سنگم کنار تو ابرم

بذار تا گریه کنم سر اومده صبرم

اگه یه روز مردم بیا و گریه کنان

یه شاخه نیلوفر بذار روی قبرم

بدون تو سنگم کنار تو ابرم

بذار تا گریه کنم سر اومده صبرم

اگه یه روز مردم بیا و گریه کنان

یه شاخه نیلوفر بذار روی قبرم

تو که نیستی

تو که نیستی غم غربت با منه

همیشه یه دنیا حسرت با منه

تو که نیستی روزا با شب یکی اَن

هر دوشون تاریکن و تاریکی اَن

با تو ماهو همه جا می بینم

حتی خورشیدو شبا می بینم

بی تو این دنیا که تو چنگ منه

دیگه چنگی به دلم نمی زنه

می دونستی پیش تو گیره دلم

می دونستی بری می میره دلم

ای دل صاب مرده

باز تو رو خواب برده

پاشو از خواب و ببین

دنیاتو آب برده

ای دل صاب مرده

باز تو رو خواب برده

پاشو از خواب و ببین

دنیاتو آب برده

دارم از این همه گریه آب میشم

رو سر دنیا دارم خراب می شم

خیلی مأیوسه دلم یه کاری کن

داره می پوسه دلم یه کاری کن

غم و غصه شده دقه دل من

به همینا مست دقه دل من

دلی که بی تو بتونه دل باشه

به خدا بهتره زیر گِل باشه

می دونستی پیش تو گیره دلم

(آی) می دونستی بری می میره دلم

دارم از درد غریبی آب میشم

رو سر خودم دارم خراب میشم

ای دل صاب مرده

باز تو رو خواب برده

پاشو از خواب و ببین

دنیاتو آب برده

دسته دوم

تبریک

خاکستر

کجاس بگو

هفته های تلخ من

چرا

گلهای خوشبختی

عصا

بغض

دلتنگی

ناز

تبریک

نرگس بیمار

شهربی تو

فاصله

کاشکی

تبریک

به تو تبریک میگم، که به تو باختم و

زیر پا له کردم دل خودساخته مو

به تو تبریک میگم، که دلم پیش تو بود

که تموم زندگیم توی آتیش تو بود، توی آتیش تو بود

مگه چی خواستم ازت، به جز عاشق بودن

که چشام برای تو آینه ی دق بودن

بگو چی کم داشتم که بریدی از دلم

به کدوم مقصودت نرسیدی از دلم، نرسیدی از دلم

به تو تبریک میگم که بیخودی

توی زرق و برق دنیا گم شدی

به تو تبریک میگم گم شدنو

گلِ گلخونه ی مردم شدنو

دلی غمگین تر از دل من هم مگه هست

تو نشون من بده دل غمگین اگه هست

تو صدای قلبمو نشِنیدی ای وای

مُردم از چشمای تو، دیگه از من چی می خوای، دیگه از من چی می خوای

به تو تبریک می گم به تسلای دلم

که دل سنگیتو بذاری جای دلم

این منم از دنیا مونده و وامونده

این منم که هرچی داشت پای تو سوزونده، پای تو سوزونده

به تو تبریک میگم که بیخودی

توی زرق و برق دنیا گم شدی

به تو تبریک میگم گم شدنو

گلِ گلخونه ی مردم شدنو

خاکستر

تکست آهنگ خاکستر محسن چاووشی

وقتی که رفت و منو از یاد برد

هر چی که داشتم همه رو باد برد

تو کنج عزلت خودم نشستم

هر چی که آینه بود زدم شکستم

زخم زبونا رو به جون خریدم

از همه حتی از خودم بریدم

چه عشق ناروایی

چه درد بی دوایی

چه زخم نا تمومی

چه سرنوشت شومی

با توام ای که آبرومو بردی

کشتی منو اما خودت نمردی

مث یه کابوس اومدی و رفتی

آتیش به زندگیم زدی و رفتی

رفتی و من موندم وخاکسترم

بلای تو کاش نمی اومد سرم

کجاس بگو

کجاس بگو

اون که برات می مرده کو

اون که قسم می خورده که دوسِت داره

اما به جاش با یه قسم هرچی که داشتی برده کو

تنها شدی

باز تف سربالا شدی

گذاشت و رفت، دیدی دوسِت نداشت و رفت

کجاس بگو

اون که برات می مرده و هرچی که داشتی برده کو

اون که یه باره اومد و آتیش به زندگیت زد و ازت برید

اون که دل ساده و تنهاتو به صُلابه کشید

یادت باشه منتظر اون که میگه دردتو می دونه نشی

حرفاشو باور نکنی، هرکی بیاد نمک به زخمت می زنه

ساده ی دلداده ی من گول نخوری، دوباره دیوونه نشی

کجاس بگو… (کجاس بگو)

اون که برات می مرده کو… (می مرده کو)

اون که قسم می خورده که دوسِت داره… (دوسِت داره)

کجاس بگو

اون که برات می مرده کو

اون که قسم می خورده که دوسِت داره

اما به جاش با یه قسم هرچی که داشتی برده کو

تنها شدی

باز تف سربالا شدی

گذاشت و رفت، دیدی دوسِت نداشت و رفت

کجاس بگو

اون که برات می مرده و هرچی که داشتی برده کو

اون که یه باره اومد و آتیش به زندگیت زد و ازت برید

اون که دل ساده و تنهاتو به صُلابه کشید

یادت باشه منتظر اون که میگه دردتو می دونه نشی

حرفاشو باور نکنی، هرکی بیاد نمک به زخمت می زنه

ساده ی دلداده ی من گول نخوری، دوباره دیوونه نشی

هفته های تلخ من

هفته های تلخ من بوی تنهایی میدن

نمی دونم که یهو چرا این جوری میشن

بی تو هفته های من پُرِ غصه و غمن

پُرِ غصه و غمن، بی تو هفته های من

هفته ها میگذره اما گل من نیومده

دارم از غصه می پوسم چقدر این روزا بده

پُرم از تنهایی، پُرم از غصه و غم

بی خیال اصلا تو نمی فهمی چی می گم، نمی فهمی چی میگم

مرگه هر لحظه برام، قامتم آب شده

دل پرطاقت من دیگه بی تاب شده

بغض تنهایی من، بی تو داره وامیشه

انگاری که روحم از تنِ تو جدا میشه

وقتی نیستی دنیا مثِ زندونه برام

بی تو چیزی جز غم که نمی مونه برام

خونه زندونه برام، ناجیِ آزادی

این همه زندونو تو به قلبم دادی

هفته ها میگذره اما گل من نیومده

دارم از غصه می پوسم چقدر این روزا بده

پُرم از تنهایی، پُرم از غصه و غم

بی خیال اصلا تو نمی فهمی چی می گم، نمی فهمی چی میگم

چرا

خاک بی حاصل ببارون خورده

غنچه ی وانشده، پژمرده

گل از آدم و عالم رونده

تو رو چی از عاشقی ترسونده

چرا از نگاه من بیزاری

تو که هستیمو تو دستات داری

چرا از عاشقی حیرونی چرا

چرا قدرمو نمی دونی چرا

چرا از عاشقی حیرونی چرا

چرا قدرمو نمی دونی چرا

ندونستی عاشقی چه رنگیه

نمی دونستی به این قشنگیه

ندونستی و نمی دونی هنوز

که دلت یه عمره سخت و سنگیه

دل من ساکته اما من می دونم

همیشه ساکت و بی سر و سامونِ توئه

چیزی از درد نمیگه تا مرگ

دلی که همیشه مدیونِ توئه

چرا از عاشقی حیرونی چرا

چرا قدرمو نمی دونی چرا

چرا از عاشقی حیرونی چرا

چرا قدرمو نمی دونی چرا

گلهای خوشبختی

تکست آهنگ گلهای خوشبختی محسن چاووشی

تو چنگ ابرای بهار افتادم و در نمیام

چشمامو سرزنش نکن، از پسشون برنمیام

پیر شدم تو این قفس، یکم بهم نفس بده

رحم و مروتت کجاست، جوونیامو پس بده

فکر نمی کردم بذاری زار و زمینگیر بشم

فکر نمی کردم که یه روز این جوری تحقیر بشم

اون همه که دلم برات به آب و آتیش زده بود

حتی اگه سنگ بودی، دلت به رحم اومده بود

دلش نخواست و نمی خواد یه روز به حرفام برسه

شاید می خواد رقیب من به آرزوهام برسه

پسند من تو هستی که این همه بخت من سیاست

دلبر خودپسند من قله ی خوشبختی کجاست

ازت می خواستم بمونی، بهت می گفتم که نری

این روزا نیستی اما باز، به پات می افتم که نری

تو فکرتم اما دلم

هی میگه فکرشم نکن

یه کم به فکر تو نبود

پس دیگه فکرشم نکن

فکر نمی کردم بذاری زار و زمینگیر بشم

فکر نمی کردم که یه روز این جوری تحقیر بشم

اون همه که دلم برات به آب و آتیش زده بود

حتی اگه سنگ بودی، دلت به رحم اومده بود

بهت میگفتم که نری…

بهت میگفتم که نری…

ازت می خواستم بمونی، بهت می گفتم که نری

این روزا نیستی اما باز، به پات می افتم که نری

عصا

اگه شکسته پای من ، گریه نکن عصای من

هر چی شکسته بنویس به پای گریه های من

اگه تمومه طاقتت ، نمونده روزه راحتت

نگاه پر صداقتت ، غنیمت برای من

آیینه و شمعدون نمی خوام ، من لب خندون نمی خوام

هر چی که خنده هست واسه تو ، هر چی غمه برای من

بخند و از خنده بگو ، از غم بازنده بگو

عمره بزرگوارتو تلف نکن به پای من

عشق منو می خوای چیکار ، عذر و بهونه کم بیار

دوست ندارم که عاقبت تو بشکنی به جای من

اگه شکسته پای من ، گریه نکن عصای من

هر چی شکسته بنویس به پای گریه های من

اگه تمومه طاقتت ، نمونده روزه راحتت

نگاه پر صداقتت ، غنیمت برای من

آیینه و شمعدون نمی خوام ، من لب خندون نمی خوام

هر چی که خنده هست واسه تو ، هر چی غمه برای من

بخند و از خنده بگو ، از غم بازنده بگو

عمره بزرگوارتو تلف نکن به پای من

عشق منو می خوای چیکار ، عذر و بهونه کم بیار

دوست ندارم که عاقبت تو بشکنی به جای من

بغض

چی بگم از کجا بگم

دردمو با کیا بگم

بهتره که دم نزنم

حرفی از عشقم نزنم

از عشقی که گم شد و رفت

عاشق مردم شد و رفت

عشقی که بی فروغ نبود

برای من دروغ نبـــــــود…

بغضِ نشسته تو گلوم

وقتی نشستی رو به روم

من از خودم چرا بگم

می خوام از اون چشا بگم

خیره تو چشم مست تو

دست می دم به دست تو

دل از زمونه می کَنم

حرف دلم رو می زنم

چه حالتی داره چشات

نرگش بیماره چشات

چشم تو خوابم می کنه

مست و خرابم می کنه

وقتی نشستی رو به من

از عاشقی بگو به من

بذار چشات دل ببره

این جوری باشه بهتره

چشات اگه پس نزنن چشمای سرسپرده مو

میشه فراموش کنم خاطره های مرده مو

چی بگم از کجا بگم

دردمو با کیا بگم

بهتره که دم نزنم

حرفی از عشقم نزنم

از عشقی که گم شد و رفت

عاشق مردم شد و رفت

عشقی که بی فروغ نبود

برای من دروغ نبـــــــود…

بغضِ نشسته تو گلوم

وقتی نشستی رو به روم

من از خودم چرا بگم

می خوام از اون چشا بگم

خیره تو چشم مست تو

دست می دم به دست تو

دل از زمونه می کَنم

حرف دلم رو می زنم

چه حالتی داره چشات

نرگش بیماره چشات

چشم تو خوابم می کنه

مست و خرابم می کنه

دلتنگی

آهای همیشه و هنوز قلبم

خبر داری داره می سوزه قلبم

یه بار شده سراغمو بگیری

سراغه درد و داغمو بگیری

جای اینکه تشنه خونم باشی

یه بار شده دل نگرونم باشی

اما با این همه نامهربونی

کاشکی بفهمی

که عزیزه جونی

یاره قشنگه دلم

بیا که تنگه دلم

تا کی با دلتنگی

باید بجنگه دلم

من از تو بی خبرم

تو از همه دنیا

نمی دونی بی تو

پر از غمه دنیا

خنده رو از روی لبم گرفتی

عشقمو خیلی دسته کم گرفتی

حیف نبود به جای حق شناسی

این همه بی وفایی نا سپاسی

خوب می دونم غریبه ی با دلم

از توی دنیا فاصله است تا دلم

اما بازم می خوام که برگردیو

تموم کنی این همه نا مردیو

یاره قشنگه دلم

بیا که تنگه دلم

تا کی با دلتنگی

باید بجنگه دلم

من از تو بی خبرم تو از همه دنیا

نمی دونی بی تو پر از غمه دنیا

یاره قشنگه دلم

بیا که تنگه دلم

تا کی با دلتنگی

باید بجنگه دلم

یاره قشنگه دلم

بیا که تنگه دلم

تا کی با دلتنگی

باید بجنگه دلم

یاره قشنگه دلم

بیا که تنگه دلم

تا کی با دلتنگی

باید بجنگه دلم

یاره قشنگه دلم

بیا که تنگه دلم

تا کی با دلتنگی

باید بجنگه دلم

یاره قشنگه دلم

بیا که تنگه دلم

تا کی با دلتنگی

باید بجنگه دلم

یاره قشنگه دلم

بیا که تنگه دلم

تا کی با دلتنگی

باید بجنگه دلم

ناز

تو ناز می کنی ، من ناز می کشم ، این منطق کیه

انگار پیش تو فرقی نمی کنه کی عاشق کیه

تو ناز می کنی ، من ناز می کشم ، این منطق کیه

انگار پیش تو فرقی نمی کنه کی عاشق کیه

روح تو مریمه ، چشم تو نرگسه ، دست تو نسترن

روح تو ، دست تو ، چشم تو ، عشق من ، گل خونه ی منه

گل خونه ی منه

روح تو مریمه ، چشم تو نرگسه ، دست تو نسترن

روح تو ، دست تو ، چشم تو ، عشق من ، گل خونه ی منه

گل خونه ی منه

وقتی که خاطره غمگین تو هنوز تو خونه ی منه

یعنی که بار غم بی تو شبانه روز رو شونه منه

غم بار عشقت رو ، رو دوش می کشم ، پا پس نمی کشم

با این خیال پوچ که چشم های تو دیوونه منه

تو ناز می کنی ، من ناز می کشم ، این منطق کیه

انگار پیش تو فرقی نمی کنه کی عاشق کیه

روح تو مریمه ، چشم تو نرگسه ، دست تو نسترن

روح تو ، دست تو ، چشم تو ، عشق من ، گل خونه ی منه

گل خونه ی منه

تبریک

به تو تبریک میگم، که به تو باختم و

زیر پا له کردم دل خودساخته مو

به تو تبریک میگم، که دلم پیش تو بود

که تموم زندگیم توی آتیش تو بود، توی آتیش تو بود

مگه چی خواستم ازت، به جز عاشق بودن

که چشام برای تو آینه ی دق بودن

بگو چی کم داشتم که بریدی از دلم

به کدوم مقصودت نرسیدی از دلم، نرسیدی از دلم

به تو تبریک میگم که بیخودی

توی زرق و برق دنیا گم شدی

به تو تبریک میگم گم شدنو

گلِ گلخونه ی مردم شدنو

دلی غمگین تر از دل من هم مگه هست

تو نشون من بده دل غمگین اگه هست

تو صدای قلبمو نشِنیدی ای وای

مُردم از چشمای تو، دیگه از من چی می خوای، دیگه از من چی می خوای

به تو تبریک می گم به تسلای دلم

که دل سنگیتو بذاری جای دلم

این منم از دنیا مونده و وامونده

این منم که هرچی داشت پای تو سوزونده، پای تو سوزونده

به تو تبریک میگم که بیخودی

توی زرق و برق دنیا گم شدی

به تو تبریک میگم گم شدنو

گلِ گلخونه ی مردم شدنو

نرگس بیمار

چی بگم از کجا بگم

دردمو با کیا بگم

بهتره که دم نزنم

حرفی از عشقم نزنم

از عشقی که گم شد و رفت

عاشق مردم شد و رفت

عشقی که بی فروغ نبود

برای من دروغ نبود

بغض نشسته تو گلوم

وقتی نشستی روبروم

من از خودم چرا بگم

باید از اون چشا بگم

خیره تو چشم مست تو

دست میدم به دست تو

دل از زمونه میکنم

حرف دلم رو میزنم

چه حالتی داره چشات

نرگسه بیماره چشات

چشم تو خوابم می کنه

مست و خرابم می کنه

وقتی نشستی رو به من

از عاشقی بگو به من

بذار چشات دل ببره

اینجوری باشه بهتره

چشات اگه پس نزنن

چشمایه سر سپردمو

می شه فراموش کنم

خاطره های مُردَمو

چی بگم از کجا بگم

دردمو با کیا بگم

بهتره که دم نزنم

حرفی از عشقم نزنم

از عشقی که گم شد و رفت

عاشق مردم شد و رفت

عشقی که بی فروغ نبود

برای من دروغ نبود

بغض نشسته تو گلوم

وقتی نشستی روبروم

من از خودم چرا بگم

باید از اون چشا بگم

خیره تو چشم مست تو

دست میدم به دست تو

دل از زمونه میکنم

حرف دلم رو میزنم

چه حالتی داره چشات

نرگسه بیماره چشات

چشم تو خوابم می کنه

مست و خرابم می کنه

چه حالتی داره چشات

نرگسه بیماره چشات

چشم تو خوابم می کنه

مست و خرابم می کنه

چه حالتی داره چشات

نرگسه بیماره چشات

چشم تو خوابم می کنه

مست و خرابم می کنه

چه حالتی داره چشات

نرگسه بیماره چشات

چشم تو خوابم می کنه

مست و خرابم می کنه

شهر بی تو

ارزومه که یه لحظه

روبروی من بایستی

اخه قلبم نگرونه

توی شهری که تو نیستی

یا خیال کن ادمای

همه دنیا توی شهر

توی شهر بی تو اما

دل من با همه قهره

توی شهری که تو نیستی

دل من با همه قهره

توی شهری که تو نیستی

همه جا رو غم گرفته

هر کجا رفتی صدام کن

عزیزم دلم گرفته

شدم اون غریبه ای که

تو نباشی نمی ارزه

دارم از قفس می افتم

مثل یک گیاه هرزه

ارزومه که یه لحظه

روبروی من بایستی

اخه قلبم نگرونه

توی شهری که تو نیستی

یا خیال کن ادمای

همه دنیا توی شهر

توی شهر بی تو اما

دل من با همه قهره

توی شهری که تو نیستی

دل من با همه قهره

توی شهری که تو نیستی

همه جا رو غم گرفته

هر کجا رفتی صدام کن

عزیزم دلم گرفته

شدم اون غریبه ای که

تو نباشی نمی ارزه

دارم از قفس می افتم

مثل یک گیاه هرزه

فاصله

تو به شفافی شبنم روی برگها

من مثل یه برگ زردی که میفته از درختها

تو مثل طراوت گلهای نرگس

روی قلبم من نوشتم :

بی تو هرگز…!

بین من و تو فاصله غوغا می کنه

یاد حرفهای قشنگت منو رها نمی کنه

تو منو گذاشتی رفتی توی روزگار وحشی

توی کوچه های غربت دنبالم حتی نگشتی

تو مثل ستاره ای که توی شبهای سیاهم

می درخشی و میشی جون پناهم

تو مثل طراوت گلهای پونه

چرا رفتی از برم ؟

ای دیوونه…!

تو مثل یه تیکه ابری توی آسمون آبی

پاک و ساده مثل رویا،مثل خوابی

بگو یکبار،آره یکبار برمیگردی

یا هنوزم بی تفاوت

یخ و سردی !

بین من و تو فاصله غوغا می کنه

یاد حرفهای قشنگت منو رها نمی کنه

تو منو گذاشتی رفتی توی روزگار وحشی

توی کوچه های غربت دنبالم حتی نگشتی…

کاشکی

ببین از کجا میام

که هنوز مسافرم

که هنوز نیومده

هوایی شدم برم

به چی دل بستم که از همه دل کندم

که به دنیا غم دنیا می خندم

کاشکی بازم تو حرم

با کفترات بپرم

پیش تو پر بگیرم

ازت خبر بگیرم

رو سیاهم که هنوز از تو خیلی دورم

مهربونی با من

اما انگار کورم…

اگه دورم از تو

تو به من نزدیکی

دلمو می بینی حتی تو تاریکی…

چی میشه یه بار دیگه باز بیام پا بوست

که می خوام غرق بشم توی اقیانوست…

کریم عاشق

بیوگرافی

کریم عاشق یکی ازدوستای بسیار خوبه منه این هنرمند خوب کشورمون درسال1368 در استان فارس بدنیا امده صدای خیلی خوبی درموسیقی سنتی وپاپ داره باتوجه به سنش تاحالا تونسته پیشرفت بسیارخوبی درضمینه موسیقی سنتی وپاپ داشته باشه

به جرات میتونم بگم صدای کریم یکی ازبهترین صداهاست که تاحالا گوش دادم خیلی ازهنرمندان هستند که صدای خوبی دارند اما به سازها مسلط نیستندیا برعکس اما کریم عاشق هردو ویژگی (نواختن انواع سازها وصدای بسیارخوب)را درخودش داره

مسلط به سازهایی همچون ویالون-سه تار-کمانچه-تنبک-کیبوردوگیتار

تاکنون جندین اهنگ ازاین هنرمند پخش شده دراینجا فقط چندتاشو نام میبریم

برگ پاییز

دارم میرم به تهران

بنفشه

صبح گاه

بیتاب

سایه

راه گذر

غریبه

فاصله

و....

وانواع اهنگ های ترکی وسنتی

البوم سوم کریم عاشق در راهه

وصبح های شنبه یا دوشنبه هست اگراشتباه نکنم صدای موسیقی ای که از رادیو پخش میشه مریوط به این هنرمند هست که واقعا به ادم احساس ارامش میده

که اگرکمپانیهای خوب کشورمون ازاین هنرمند حمایت کنند حتم دارم یکی ازبزرگترین نوابغ موسیقی سنتی وپاپ درایران خواهد شد به امید موفقیت هرچه بهتراین هنرمند عزیز

درضمن کلاسای خصوصی مقدماتی وپیشرفته ویالون-سه تار-کمانچه-تنبک-کیبورد.گیتار برای شیرازی های گذاشته میشود.

سورپرایز واسه استان فارسی هااگر نیاز به ویالون-سه تار-کمانچه-تنبک-کیبورد وگیتار داشتید میتونید تماس بگیرید وسفارش بدید

ازهرجای ایران که هستید اگرمشکلی درسازها و یادر کوک کردن مشکل دارید میتونید با این هنرمند درتماس باشید ورایگان راهنمایی بگیرید

کریم عاشق

09178111507

لطفادرهنگام تماس ذکرکنید که از این برنامه تماس گرفته اید

برای دیدن کلیپ تصویری اهنگ برگ پاییز ودانلود تمامی البوم های استادکریم عاشق به سایت

www.sar3da1.com مراجعه کنید وبسایت رسمی کریم عاشق بزودی راه اندازی خواهد شد(به محض راه اندازی ادرسشو براتون دراینجا برای شما عزیزان قرار میدم)

به امید موفقیت هرچه بهتراین هنرمند عزیز

ضرب المثل

60 تا ازنکات شیرین ازدواج

60 تا ازنکات شیرین ازدواج

درباره ازدواج بسیار گفته و شنیده ایم. اما مطالبی كه در زیر می آید شاید برای شما تازگی داشته باشد.

از میان ضرب المثل های ملل مختلف و همین طور سخنان شخصیت های بزرگ جهان پیرامون ازدواج شصت مورد را انتخاب كرده ایم. بسیاری از این حرف ها جنبه شوخی و مزاح دارد اما تعداد دیگری از آنها شاید وصف حال من و شما باشد! همین طور قسمت دیگری از این گفته ها می تواند برای عده ای حكم كلید راهنما را داشته باشد.

1-هنگام ازدواج بیشتر با گوش هایت مشورت كن تا با چشم هایت.( ضرب المثل آلمانی)

2- مردی كه به خاطر ” پول ” زن می گیرد، به نوكری می رود. ( ضرب المثل فرانسوی )

3- لیاقت داماد ، به قدرت بازوی اوست . ( ضرب المثل چینی )

4- زنی سعادتمند است كه مطیع ” شوهر” باشد. ( ضرب المثل یونانی )

5- زن عاقل با داماد ” بی پول ” خوب می سازد. ( ضرب المثل انگلیسی )

6- زن مطیع فرمانروای قلب شوهر است. ( ضرب المثل انگلیسی )

7- زن و شوهر اگر یكدیگر را بخواهند در كلبه ی خرابه هم زندگی می كنند. ( ضرب المثل آلمانی )

8- داماد زشت و با شخصیت به از داماد خوش صورت و بی لیاقت . ( ضرب المثل لهستانی )

9- دختر عاقل ، جوان فقیر را به پیرمرد ثروتمند ترجیح می دهد. ( ضرب المثل ایتالیایی)

10-داماد كه نشدی از یك شب شادمانی و عمری بداخلاقی محروم گشته ای .( ضرب المثل فرانسوی )

11- دو نوع زن وجود دارد؛ با یكی ثروتمند می شوی و با دیگری فقیر. ( ضرب المثل ایتالیایی )

12- در موقع خرید پارچه حاشیه آن را خوب نگاه كن و در موقع ازدواج درباره مادر عروس تحقیق كن . ( ضرب المثل آذربایجانی )

13- برا ی یافتن زن می ارزد كه یك كفش بیشتر پاره كنی . ( ضرب المثل چینی )

14- تاك را از خاك خوب و دختر را از مادر خوب و اصیل انتخاب كن . ( ضرب المثل چینی )

15- اگر خواستی اختیار شوهرت را در دست بگیری اختیار شكمش را در دست بگیر. ( ضرب المثل اسپانیایی)

16- اگر زنی خواست كه تو به خاطر پول همسرش شوی با او ازدواج كن اما پولت را از او دور نگه دار . ( ضرب المثل تركی )

17- ازدواج مقدس ترین قراردادها محسوب می شود. (ماری آمپر)

18- ازدواج مثل یك هندوانه است كه گاهی خوب می شود و گاهی هم بسیار بد. ( ضرب المثل اسپانیایی )

19- ازدواج ، زودش اشتباهی بزرگ و دیرش اشتباه بزرگتری است . ( ضرب المثل فرانسوی )

20- ازدواج كردن وازدواج نكردن هر دو موجب پشیمانی است . ( سقراط )

21- ازدواج مثل اجرای یك نقشه جنگی است كه اگر در آن فقط یك اشتباه صورت بگیرد جبرانش غیر ممكن خواهد بود. ( بورنز )

22- ازدواجی كه به خاطر پول صورت گیرد، برای پول هم از بین می رود. ( رولاند )

23- ازدواج همیشه به عشق پایان داده است . ( ناپلئون )

24- اگر كسی در انتخاب همسرش دقت نكند، دو نفر را بدبخت كرده است . ( محمد حجازی)

25- انتخاب پدر و مادر دست خود انسان نیست ، ولی می توانیم مادر شوهر و مادر زنمان را خودمان انتخاب كنیم . ( خانم پرل باك )

26- با زنی ازدواج كنید كه اگر ” مرد ” بود ، بهترین دوست شما می شد . ( بردون)

27- با همسر خود مثل یك كتاب رفتار كنید و فصل های خسته كننده او را اصلاً نخوانید . ( سونی اسمارت)

28- برای یك زندگی سعادتمندانه ، مرد باید ” كر ” باشد و زن ” لال ” . ( سروانتس )

29- ازدواج بیشتر از رفتن به جنگ ” شجاعت ” می خواهد. ( كریستین )

30- تا یك سال بعد از ازدواج ، مرد و زن زشتی های یكدیگر را نمی بینند. ( اسمایلز )

31- پیش از ازدواج چشم هایتان را باز كنید و بعد از ازدواج آنها را روی هم بگذارید. ( فرانكلین )

32- خانه بدون زن ، گورستان است . ( بالزاك )

33- تنها علاج عشق ، ازدواج است . ( آرت بوخوالد)

34- ازدواج پیوندی است كه از درختی به درخت دیگر بزنند ، اگر خوب گرفت هر دو ” زنده ” می شوند و اگر ” بد ” شد هر دو می میرند. ( سعید نفیسی )

35- ازدواج عبارتست از سه هفته آشنایی، سه ماه عاشقی ، سه سال جنگ و سی سال تحمل! ( تن )

36- شوهر ” مغز” خانه است و زن ” قلب ” آن . ( سیریوس)

37- عشق ، سپیده دم ازدواج است و ازدواج شامگاه عشق . ( بالزاك )

38- قبل از ازدواج درباره تربیت اطفال شش نظریه داشتم ، اما حالا شش فرزند دارم و دارای هیچ نظریه ای نیستم . ( لرد لوچستر)

39- مردانی كه می كوشند زن ها را درك كنند ، فقط موفق می شوند با آنها ازدواج كنند. ( بن بیكر)

40- با ازدواج ، مرد روی گذشته اش خط می كشد و زن روی آینده اش . ( سینكالویس)

41- خوشحالی های واقعی بعد از ازدواج به دست می آید . ( پاستور )

42- ازدواج كنید، به هر وسیله ای كه می توانید. زیرا اگر زن خوبی گیرتان آمد بسیار خوشبخت خواهید شد و اگر گرفتار یك همسر بد شوید فیلسوف بزرگی می شوید. ( سقراط)

43- قبل از رفتن به جنگ یكی دو بار و پیش از رفتن به خواستگاری سه بار برای خودت دعا كن . ( یكی از دانشمندان لهستانی )

44- مطیع مرد باشید تا او شما را بپرستد. ( كارول بیكر)

45- من تنها با مردی ازدواج می كنم كه عتیقه شناس باشد تا هر چه پیرتر شدم، برای او عزیزتر باشم . ( آگاتا كریستی)

46- هر چه متأهلان بیشتر شوند ، جنایت ها كمتر خواهد شد. ( ولتر)

47- هیچ چیز غرور مرد را به اندازه ی شادی همسرش بالا نمی برد، چون همیشه آن را مربوط به خودش می داند . ( جانسون )

48- زن ترجیح می دهد با مردی ازدواج كند كه زندگی خوبی نداشته باشد ، اما نمی تواند مردی را كه شنونده خوبی نیست ، تحمل كند. ( كینهابارد)

49- اصل و نسب مرد وقتی مشخص می شود كه آنها بر سر مسائل كوچك با هم مشكل پیدا می كنند. ( شاو)

50- وقتی برای عروسی ات خیلی هزینه كنی ، مهمان هایت را یك شب خوشحال می كنی و خودت را عمری ناراحت ! ( روزنامه نگار ایرلندی )

51 – هیچ زنی در راه رضای خدا با مرد ازدواج نمی كند. ( ضرب المثل اسكاتلندی)

52 – با قرض اگر داماد شدی با خنده خداحافظی كن . ( ضرب المثل آلمانی )

53 – تا ازدواج نكرده ای نمی توانی درباره ی آن اظهار نظر كنی . ( شارل بودلر )

54 – دوام ازدواج یك قسمت رویِ محبت است و نُه قسمتش روی گذشت از خطا . ( ضرب المثل اسكاتلندی )

55 – ازدواج پدیده ای است برای تكامل مرد. ( مثل سانسكریت )

56 – زناشویی غصه های خیالی و موهوم را به غصه نقد و موجود تبدیل می كند . (ضرب المثل آلمانی )

57 – ازدواج قرارداد دو نفره ای است كه در همه دنیا اعتبار دارد. ( مارك تواین )

58 – ازدواج مجموعه ای ازمزه هاست هم تلخی و شوری دارد. هم تندی و ترشی و شیرینی و بی مزگی . (ولتر )

60 – تا ازدواج نكرده ای نمی توانی درباره آن اظهار نظر كنی. ( شارل بودلر )

درس وتحصيل

چرا نمیتوانیم درس بخوانیم

چرا نمیتوانیم درس بخوانیم

بالاخره بعد از مدت ها تحقیق علت درس نخوندن دانشجویان کشف شد !!!

۱ ) در سال ۵۲ جمعه داریم و میدانید که جمعه ها فقط برای استراحت است به این ترتیب ۳۱۳ روز باقی میماند.

۲ ) حداقل ۵۰ روز مربوط به تعطیلات تابستانی است که به دلیل گرمای هوا مطالعه ی دقیق برای یک فرد نرمال مشکل است.بنابراین ۲۶۳ روز دیگر باقی میماند.

۳ ) در هر روز ۸ ساعت خواب برای بدن لازم است که جمعا” ۱۲۲ روز میشود. بنابراین ۱۴۱ روز باقی میماند.

۴ ) اما سلامتی جسم و روح روزانه ۱ ساعت تفریح را می طلبد که جمعا” ۱۵ روز میشود. پس ۱۲۶ در روز باقی میماند.

۵ ) طبیعتا” ۲ ساعت در روز برای خوردن غذا لازم است که در کل ۳۰ روز می شود. پس ۹۶ روز باقی میماند.

۶ ) ۱ ساعت در روز برای گفتگو و تبادل افکار به صورت تلفنی لازم است. چرا که انسان موجودی اجتماعی است.این خود ۱۵ روز است. پس ۸۱ روز باقی میماند.

۷ ) روزهای امتحان ۳۵ روز از سال را به خوداختصاص میدهند. پس ۴۶ روز باقی میماند.

۸ ) تعطیلات نوروز و اعیاد مختلف دست کم ۳۰ روز در سال هستند. پس ۱۶ روز باقی میماند.

۹ ) در سال شما ۱۰ روز را به بازی می گذرانید. پس ۶ روز باقی میماند.

۱۰ ) در سال حداقل ۳ روز به بیماری طی میشود و ۳ روز دیگر باقی است.

۱۱ ) سینما رفتن و سایر امور شخصی هم ۲ روز را در بر میگیرند. پس ۱ روز باقی میماند.

۱۲ ) ۱روز باقی مانده همان روز تولد شماست. چگونه میتوان در آن روز درس خواند؟

…

نتیجه ی اخلاقی: پس یک دانشجوی نرمال نمیتواند درس بخواند

شیطان پرستی

شیطان پرستی در ایران

اصول شیطان‌پرستی آنتوان لاوی

سلاح شیطان

شیطان پرستی در ایران

در اینجا قصد دارم مطالبی رو در مورد شیطان پرستی و چگونگی وجود این فرقه بذارم

شیطان‌پرستی در ایران موضوعی است كه به ویژه در سالهای اخیر سخنان بسیاری درباره آن مطرح شده و اخبار زیادی از دستگیری طرفداران آن انتشار یافته است اما واقعیت چیست؟، آیا ما شیطان‌پرستی داریم؟

به گزارش جام جم آنلاین،شیطان‌پرستی در ایران موضوعی است كه به ویژه در سالهای اخیر سخنان بسیاری درباره آن مطرح شده و اخبار زیادی از دستگیری طرفداران آن انتشار یافته است اما واقعیت چیست؟، آیا ما شیطان‌پرستی داریم؟ و اصولا، شیطان‌پرستها چه می‌گویند و چه می‌خواهند؟ گزارشی را كه پیش رو دارید در ویژه‌نامه «سراب» ضمیمه رایگان روزنامه جام‌جم كه امروز سه‌شنبه انتشار یافت، به چاپ رسیده است.

از ابتدای پیدایش انسان تا به حال شیطان‌پرستی به شكل‌ها و گونه‌های مختلف وجود داشته است. به همین خاطر محققان برای تفكیك خصوصیات و ویژگی‌های آنها انواع مختلفی از آن را با نام‌های شیطان‌پرستی دینی، شیطان‌پرستی گوتیك، شیطان‌پرستی فلسفی و ... برشمرده‌اند.

شیطان‌پرستی رایج در دنیا در حال حاضر منسوب به تفكرات شخصی به نام آنتوان زندورلاوی است كه كلیسای شیطان را در سال 1966 بنیان نهاده است.

در حال حاضر شیطان‌پرستی در دنیا توسط 3 دروازه یا بهتر بگوییم 3 عامل یا حامل وارد كشورها می‌شود:

1 - كلیساهای شیطانی

2 - جادوگری

3 - موسیقی بلك متال

ما در ادامه به توضیح یك یك آنها می‌پردازیم و خواهیم گفت كه شیطان‌پرستی توسط كدام یك از آنها به كشور ما وارد شده است و چه خصوصیاتی دارد.

كلیسای شیطان

اولین كلیسای شیطانی را آنتوان زندورلاوی تاسیس كرد. در افكار و عقاید او انسان‌محور و مركز عالم هستی است و این انسان است كه خدا را می‌سازد. او به ولایت كسی یا چیزی با نام شیطان اعتقاد نداشته و انسان را حاكم بر خدا و شیطان می‌داند.

ادامه دارد ....

اصول شیطان‌پرستی آنتوان لاوی

اصول شیطان‌پرستی آنتوان لاوی

1 - در شیطان‌پرستی خدایی وجود ندارد و هر انسانی خود یك خداست.

2 - عدم پرستش شیطان (ابلیس)‌، زیرا شیطان جسم نیست و وجود خارجی ندارد.

3 - ضد مذهب بودن، خصوصا مذهبی كه اعتقاد به زندگی پس از مرگ دارند.

4 - اعتقاد به لذت بردن در حد اعلای آن زیرا تمام لذات در خوشی دنیایی است و این خوشی‌ها خصوصا لذات جنسی پتانسیل لازم را برای كارهای روزانه آماده می‌كنند.

او قواعد 11گانه و نیز گناه‌های 9گانه‌ای را برای شیطان‌پرستان تنظیم كرده است ولی آنچه مردم بعدها از شیطان‌پرستان در جهان می‌بینند به هیچ‌وجه با این قوانین و گناه‌ها سازگار نبوده بلكه بر ضد آنها است.

مثلا در مورد قتل، تجاوز، قربانی‌كردن، حیوان‌آزاری، كودك‌آزاری و...، آنتوان لاوی آن را قبول نداشته و در فرامین خود آنها را رد كرده است. ولی در حال حاضر مراسم شیطان‌پرستی چیزی به جز انجام این اعمال نیست.

همه اینها نشان از تناقض‌گویی‌های آنتوان لاوی و پیروانش دارد. (در شیطان‌پرستی افكار و عقاید و نظرات در حال تغییر و از نسبیت برخوردار هستند.) البته همه آنها این خصوصیت خود را قبول داشته و به آن معتقد هستند. آنها معتقدند كه چون ما خودمان خدا هستیم پس هر كاری بخواهیم انجام می‌دهیم و این مسخره است كه یك شیطان‌پرست به قانون یا مقرراتی پایبند باشد.

ولی جای تعجب دارد كه اگر آنها خود را خدا و آزاد از هر چیز می‌دانند پس چرا قوانین و مقررات و گناهانی برای پیروان خود ایجاد ایجاد كرده‌اند. تیم برتون جمله جالبی درباره شیطان‌پرستان دارد: شیطان‌پرستی آنارشی احمق‌هاست.

این اختلافات و تناقضات زمینه‌ساز بروز مشكلات زیادی در بین رهبران و پیروان شیطان‌گرایی شده است به شكلی كه در سال 1975 شخصی به نام مایكل آكینو از كلیسای شیطان جدا شد و معبدی را با نام معبد ست‌ بنیان نهاد. او برخلاف آنتوان لاوی به خدایی با نام شیطان اعتقاد داشت.

بنظرمن

بزرگ ترین سلاح شیطان پرستان موسیقی هست ... همین موسیقی های خشن و بعد، هم سینمای ترس هالیوود.

حالت دست مرد عنکبوتی نیز یکی از نمادهای شیطان پرستی است(speederman)

غصه نخورآدم عاقل شیطان که پرستیدنی نیست این یک توهم بیش نیست که اینها شیطان را می پرستند اینها در حقیقت خود را می پرستند شیفته عقل و پول و وووو خودشان می باشند حاکمیت الله را قبول ندارند و اصلاً پرستش چیزی به عنوان شیطان مطرح نیست.

تازه ها

فیلم وسینما

موسیقی

تکنولوژی

حوادث

عمومي

فیلم وسینما

نود با ياد زلزله‌زدگان ايراني

سه بازيگر ديگر خنده‌بازار هم راهي مناطق زلزله‌زده شدن

نودبا ياد زلزله‌زدگان ايراني/همدردي بازيگران خنده‌بازاربا مردم زلزله‌زده‌ي آذربايجان

دومین برنامه‌ي «نود» در لیگ جدید، با یاد زلزله‌زدگان شمال‌ غرب کشور آغاز شد. همچنين شبكه سه سيما شامگاه روز دوشنبه از طريق زيرنويس و پخش تصاويري از بازيگران و كارگردان سريال طنز «خنده بازار»، همدردي آنان با مردم زلزله‌زده‌ي آذربايجان را اعلام كرد.

به گزارش خبرنگار سرویس تلویزیون ایسنا، در ابتدای برنامه‌ي «نود» شامگاه دوشنبه ـ 23 مرداد ماه ـ عادل فردوسی‌پور این حادثه را تسلیت گفت و تصاویری از زلزله آذربایجان با پس‌زمینه‌ای از موسیقی آرام و کادری سیاه‌رنگ روی آنتن رفت.

در ادامه‌ي این قسمت از برنامه‌ي «نود»، مسابقه پیام کوتاه «نود» پخش شد که از مردم خواسته بود برای همدردی با زلزله‌زدگان به سامانه پیامک «نود» پیامک بزنند. همچنین انعکاس کمک‌های ورزشکاران به زلزله‌زدگان و پیام‌های تسلیت آنان به دلیل این واقعه دردناک از بخش‌های دیگر «نود» بود.

کریم باقری و علی دایی هم مهمان تلفنی «نود» بودند که زلزله شمال غرب کشور را تسلیت گفتند. علی دایی که در مناطق زلزله زده حضور پیدا کرده بود، گزارشی از عملیات امدادرسانی و وضعیت منطقه ارائه داد، کریم باقری نیز اعلام کرد روز چهارشنبه عازم این مناطق می شود و از ورزشکاران خواست اگر قصد دارند به زلزله زدگان کمک کنند، با او تماس بگیرند.

به گزارش ایسنا، در طول پخش «نود»، شبکه سه سیما به صورت زیرنویس از سفر کارگردان «خنده‌بازار» به مناطق زلزله‌زده و پخش نشدن دو روزه این برنامه برای همدردی با زلزله‌زدگان خبر می‌داد. کلیپی حاوی تسلیت بازیگران «خنده‌بازار» به زلزله‌زدگان آذربایجان نیز در لابه‌لای برنامه «نود» روی آنتن رفت.

ابراهيم شفيعي، يزدان فتوحي، كوروش معصومي، محمدرضا خسروي و حامد تهراني بازيگراني بودند كه پيام تسليت آنها از تلويزيون پخش شد.

پخش «خنده‌بازار» در یک شب بعد از زلزله، انتقاداتی را متوجه تلویزیون کرده بود که شبکه سه سیما سعی کرد با این اطلاع‌رسانی و اعلام تسلیت بازیگران «خنده بازار»، به انتقادها پاسخ دهد.

سه بازيگر ديگر خنده‌بازار هم راهي مناطق زلزله‌زده شدن

صبح روز سه‌شنبه ـ 24 مرداد ماه ـ سه تن ديگر از بازيگران «خنده بازار» راهي مناطق زلزله‌زده‌ي آذربايجان شدند.

فريد شب‌خيز ـ تهيه‌كننده برنامه «خنده بازار» ـ در گفت‌وگويي با خبرنگار سرويس تلويزيون ايسنا با اعلام خبر بالا، خاطرنشان كرد: يزدان فتوحي، ابراهيم شفيعي و محمدرضا خسروي سه بازيگر «خنده بازار» هستند كه براي ابراز همدردي با مردم زلزله‌زده‌ي آذربايجان، راهي اين منطقه شدند.

شب‌خيز همچنين يادآور شد: شهاب عباسي، كارگردان و بازيگر «خنده بازار» كه پدر و مادرش هم اهل شهر تبريز هستند، از همان ساعات اوليه‌ي پس از وقوع زلزله در آذربايجان حضور داشته است.

روز دوشنبه برنامه‌هاي زنده و پرمخاطب شبكه سه از جمله «ماه عسل» و «نود»، حضور كارگردان «خنده بازار» در مناطق زلزله‌زده را به تصوير كشيدند. همچنين پيام‌هاي تسليت بازيگران «خنده بازار» به تناوب از اين شبكه پخش شد.

ابراهيم شفيعي، يزدان فتوحي، كوروش معصومي، محمدرضا خسروي و حامد تهراني بازيگراني بودند كه پيام تسليت آنها از تلويزيون و لا به لاي برنامه «نود» پخش شد.

بر اساس اين گزارش ايسنا، پخش «خنده‌بازار» در یک شب بعد از زلزله، انتقاداتی را متوجه تلویزیون کرده بود که شبکه سه سیما سعی کرد با این اطلاع‌رسانی و اعلام تسلیت بازیگران «خنده بازار»، به انتقادها پاسخ دهد.

موسیقی

موسیقی

موزیک ویدئو جدید و فوق العاده زیبای شادمهر عقیلی و ابی به نام رویای ما

آهنگ جديد و بسيار زيباي كيانوش فرد به نام خدا نگهدار

مجموعه گلچینی از جدیدترین اهنگ ها وآلبوم های تیرو همچنین مردادماه1391 درزیر درج شده است

برای دریافت تمامی آهنگ ها به سایت اینترنتی سرصدایه دونه به آدرس

www.sar3da1.com مراحعه بفرمایید.

_________________

آلبوم جديد و فوق العاده زيباي عماد طالب زاده با نام بيا عشقم ...

_________________

آهنگ جدید و فقوق العاده زیبای Taylor Swift به نام We Are Never Ever Getting Back Together ...

( این آهنگ یکی از ترک های آلبوم RED است که در 22 اکتبر ارائه می شود. )

_________________

آهنگ جدید و بسیار زیبای ابی بهمراهی شادمهر عقیلی به نام رویای ما ...

( ترانه : یغما گلرویی / آهنگ و تنظیم : شادمهر عقیلی )

_________________

آهنگ آذری جدید و فوق العاده زیبای Nergiz به نام Gelmedin Yar .

_________________

آهنگ جدید و فوق العاده زیبای فرشید کیانی به شهر دل سرد ...

(ترانه سرا : نسرین سعیدی/ تنظیم: امیرحسین فلاح )

_________________

آلبوم جدید و بسيار زیبای راستين به نام حرف دل ..

( ترانه سرايان : پويا نوروزي ، فتانه برق احمدي ، شبنم حكيم هاشمي ، مريم كوشي ، استاد شهريار )

( تنظيم كنندگان : پويا نوروزي ، ابراهيم رنجكش ، فرشاد متفكريان ؛ آرش سميمي ، عليرضا توكلي )

( آهنگسازان : راستين ، پويا نوروزي ، عليرضا توكلي )

_________________

آهنگ جدید و بسيار زیبای پيام به نام نيلوفر آبي ...

( ترانه :‌ علي استيري ، آهنك :‌ پيام ،‌ تنظيم :‌ نيما نور محمدي )

_________________

دو آهنگ جدید و فوق العاده زیبای حسين پاكنهاد ...

( واي كه دلم | ترانه و آهنگ : Dino ، تنظيم : فرهاد جوادي )

( رسمش اين نبود | ترانه و آهنگ : حسين پاكنهاد ، تنظيم : فرهاد جوادي )

_________________

سه آهنگ جدید و فوق العاده زیبای مهرشاد با نام هاي تا به كي , بدو عاقل باش و گلبرگ شبنم .

_________________

آهنگ آذری جدید و فوق لعاده زیبای Ceyla به نام Gozleri Baghladim ...

_________________

آهنگ آذری جدید و فوق لعاده زیبای مینا به نام Asta Yeri ..

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

_________________

برای دریافت جدیدترین البوم هاوتک آهنگ ها به سایت بزرگ سرصدایه دونه به آدرس

www.sar3da1.com

مراجعه فرمایید

فراموش نکنید درنظرسنجی کتاب بزرگ همراه من شرکت کنید وبه کتاب امتیازدهید.

موزیک ویدئو جدید و فوق العاده زیبای شادمهر عقیلی و ابی به نام رویای ما

موزیک ویدئو جدید و فوق العاده زیبای شادمهر عقیلی و ابی به نام رویای ما .....

( با کیفیت عالی HD 1080p / بدون تگ تبلیغاتی سایت )

ابی

گرچه پیام موزیک ویدئو و آهنگ "رویای ما" ابی و شادمهر عقیلی، آزادی و صلح نه تنها برای ایرانیان بلکه همهٔ انسانهای دنیا است ولی‌ این دو هنرمند این اثر زیبا را تقدیم کردند به آسیب دیدگان و کشته شدگان مردم آذربایجان، و هموطنانی که روز بسیار سختی را گذراندند و روزهای بسیار غم انگیز و دردناک نیز در پیش خواهند داشت. از طرف ابی،و تیم مدیریتی به همهٔ ایرانیان بخصوص هموطنان آذری تسلیت می‌گوییم

شادمهر عقیلی

ا درود بر هموطنان عزيزم و همچنين شما طرفداران عزيز که همواره حضور و توجه شما باعث غرور من بوده و از عشق و محبت شما همراهان هميشگي انرژي دو چندان گرفته ام، متأسفانه بازهم اتفاق دردناک زلزله باعث کشته شدن و آسيب ديدن هم ميهنان عزيزمان در آذربايجان شده و به خاطر اين حادثه من و گروه ام بي اندازه متأثر و ناراحت شده ايم.

با توجه به ويراني ها و صدمات وارد شده به اين عزيزان، از همگي شما دوستدارانم که به محل حادثه نزديک هستيد، دعوت مي کنم تا جايي که امکان دارد در کمک رساني به آسيب ديدگان اين زلزله کوشا باشيد.

در پايان کار مشترک روياي ما با همکاري ابي عزيز و دوست داشتني را به همگي شما عزيزان معرفي و تقديم مي نمايم

آهنگ جديد و بسيار زيباي كيانوش فرد به نام خدا نگهدار ...

اين آهنگ به مناسبت همدردي با بازماندگان زلزله اخير در آذربايجان شرقي خوانده شده است ..

از طرف کتاب بزرگ همراه من این حادثه تلخ را به ملت ایران و مخصوصا هموطنان آذری تسلیت عرض مینماییم

تکنولوژی

10 قابلیت جذاب اندروید که در آیفون وجود ندارند

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

موضوع جدید

10 قابلیت جذاب اندروید که در آیفون وجود ندارند

ما هر دو سیستم عامل اندروید و آی او اس را دوست داریم اما طبیعت باز بودن اندروید باعث شده، کاربر بتواند تغییرات مختلف را برروی تلفن یا تبلت اش اعمال کند. در ادامه لیستی از بهترین قابلیت های اندروید که در آیفون وجود ندارد را جمع آوری کرده ایم. در این مقاله همه اموری که می توان از طریق آنها امکانات بیشتری به این دو سیستم عامل اضافه کرد در نظر گرفته شده است. یعنی امکاناتی که پس از "جیل برک" کردن یا روت کردن سیستم عامل اضافه می شوند نیز در نظر گرفته شده اند. هیچ کدام از امکاناتی که در ادامه آمده است حتی پس از جیل برک کردن و یا ویرایش فایل های سیستمی، در آیفون وجود ندارند.

مقالات اسپانسر:

خلق عکس هایی با رنگ های منحصر بفرد

ترفندهای عکاسی در شب

نیم نگاهی به کلاس های درس آینده

نکته: ما عاشق آیفون و iOS هستیم و این مقاله به منظور کوچک و یا ضعیف جلوه دادن سیستم عامل اپل نیست. این مقاله تنها برای افرادی است که قصد خرید تلفن اندرویدی دارند و شاید با دانستن برخی از برتری های این سیستم عامل نسبت به آیفون در تصمیم گیری خود احساس راحتری داشته باشند. پس لزومی ندارد طرفدارن آیفون و یا اندروید در بخش نظرات به نبرد بپردازند!

10. کی بردهای جایگزین

برای اندروید کی بردهای بی نظیری مانند Swiftkey تا Swype وجود دارد. SwiftKey، عبارت در حال تایپ را براساس متونی که پیش تر در SMS، Email و غیره استفاده کرده اید، پیش بینی کرده و به شما پیشنهاد می دهد. علاوه بر این کی بردهای متنوع دیگری نیز برای اندروید وجود دارد. تایپ کردن با کی برد کوچک تلفن ها خوشاید نیست و وجود کی بردهای متفاوت باعث بهبود تایپ کردن می شوند. برای آیفون نیز کی بردهای ثانویه وجود دارد، اما این کی بردها معمولا بصورت یک نرم افزار جداگانه کار می کنند و بعضا برای وارد کردن متن مجبورید پس از تایپ کردن عبارت مورد نظر، آن را کپی نموده و در جایی که به آن نیاز دارید منتقل کنید. دلیل این موضوع نیز عدم سطح دسترسی سیستمی نرم افزارها در iOS است.

9. اتوماسیون

یکی از قوی ترین و کاربردی ترین نرم افزار اندروید، Tasker است. این نرم افزار تلفن شما را به ابرفون تبدیل می کند. با Tasker می توانید تنظیمات سیستم را براساس موقعیت، زمان در روز و شرایط دیگر، برای نرم افزارهای مختلف فعال و غیرفعال کنید. به عنوان مثال می توانید به تلفن تان بگوید یک برنامه خاص در زمانی که خارج از خانه هستید از GPS یا Wi-Fi استفاده کند. یا می توانید تعریف کنید که از ساعت 11:00 شب تا 8:00 صبح صدای تلفن شما قطع شود. Tasker قابلیت هایی را در اختیار کاربران اندرویدی قرار می دهد که نمی توان در هیچ کدام از سیستم عامل های دیگر تجربه کرد. نحوه کار کردن با این نرم افزار را در یک مقاله مجزا آموزش خواهیم داد.

نرم افزار Tasker را با قیمت حدود 7 دلار از Android Market بخرید و یا آن را بصورت مجانی از دانلود سنتر زومیت دریافت کنید.

8. صفحه اصلی سفارشی

هرچند کاربران آیفون های جیلبرک شده می توانند صفحه اصلی خود را کمی سفارشی کنند اما هرگز نمی توانند امکانات کاربران اندروید برای سفارشی کردن صفحه اصلی را داشته باشند. نرم افزارهای مختلفی برای اضافه کردن قابلیت های بسیار دلچسب به صفحه اصلی اندروید وجود دارند. با این نرم افزارها می توان میانبر و اشارت (Gestures) جدید به صفحه اصلی اضافه کرد و یا تنظیمات سیستمی را برای افزایش سرعت گوشی های قدیمی اعمال نمود. تفاوتی نمی کند که کاربران اندروید از نرم افزار فوق العاده سریع LauncherPro و یا نرم افزار فوق حرفه ای ADWLauncher استفاده کنند، به هر حال با نصب هر کدام از این دو نرم افزار هزاران قابلیت جدید برای سفارشی کردن صفحه اصلی اضافه می شود.

نرم افزار مجانی Launcher Pro را از GetBazzar دریافت کنید.

ADW Launcher را نیز می توانید با قیمت حدود 3 دلار از Android Market خرید کنید و یا نسخه کامل آن را از دانلود سنتر زومیت دریافت کنید.

7. ویجت (Widget)

هرچند ویجت ها فضا اشغال می کنند اما بدون شک انجام بسیاری از امور را ساده تر می کنند. کاربران اندروید می توانند گزارش آب و هوا، تقویم، اخبار روز و بسیاری مورد دیگر را برروی صفحه اصلی قرار دهند. یکی از مهترین ویجت هایی که می توان برروی صفحه اصلی اندروید قرار داد لیست امور روزانه (to-do list) است. به این ترتیب هر بار که تلفن خود را روشن می کنید لیست امور روزانه جلوی چشم شماست. اگر آیفون را جیلبرک کنید می توانید یک نرم افزار مشابه ویجت نصب کنید اما ویجت ها تنها برروی صفحه Lock Screen قرار می گیرند.

6. حافظه و باتری جداشدنی

این قابلیت ارتباطی به سیستم عامل اندروید ندارد اما جزء طبیعت تلفن های اندرویدی است که امکان ارتقاء، تعویض باتری و حافظه SD را به کاربر می دهد. در آیفون اگر قصد افزایش حافظه ذخیره سازی را داشته باشید هیچ شانسی جز خرید یک گوشی با حافظه بالاتر ندارید. اما اکثر تلفن های اندرویدی از پورت MicroSD پشتیبانی می کنند و کاربر هر زمان که بخواهد می توانند یک کارت حافظه به گوشی خود اضافه کند. اگر باتری تلفن اندرویدی خراب شود به راحتی می توان آن را تعویض کرد اما در آیفون می بایست تلفن را به یکی از نمایندگی های مجاز تحویل داد. کاربران اندروید می توانند باطری یدکی داشته باشند تصور کنید قصد یک سفر طولانی را دارید که در بین مسیر امکان شارژ تلفن خود را نیز ندارید در این صورت می توانید یک باتری یدکی همراه خود داشته باشید و هر زمان که شارژ باتری تلفن اندرویدیتان رو به اتمام بود از باتری جدید استفاده کنید اما در آیفون این امکان وجود ندارد.

در صفحه بعد 5 برتری دیگر اندروید بر آیفون را مشاهده خواهید کرد.

5. نصب ساده و بی دردسر نرم افزار

نصب نرم افزار از طریق App Store اپل و یا Cydia اصلا راحت نیست. دانلود و نصب نرم افزار در گوشی های جیلبرک شده واقعا مشکل است. در آیفون های معمولی نیز وقتی نرم افزار دانلود می شود نمی توانید آن را برای ابزار دیگری ارسال کنید. اما با وجود نسخه جدید اندروید مارکت و مارکت های دیگر، دانلود و نصب نرم افزار بسیار ساده شده است. با فشار یک دکمه می توانید نرم افزار مورد نظر خود را دریافت و نصب کنید. نرم افزارهای اندروید را از طریق Wi-Fi و یا Bluetooth نیز می توانید دریافت و نصب کنید.

4. رام های متفرقه (Custom ROMs)

از آنجایی که کل سیستم عامل اندروید بصورت متن باز (Open Source) عرضه می شود، مردم می توانند کدهای سیستم عامل را تغییر داده و سیستم عامل را آنطور که دوست دارند تغییر دهند. سپس می توان سیستم عامل ویرایش شده را در قالب یک ROM جدید برروی تلفن نصب کرد. در حال حاضر گروه های مختلف برنامه نویسی وجود دارند که ROM های جذاب و سفارشی را برای تلفن های مختلف اندرویدی عرضه می کنند. در برخی از نسخه های ویرایش شده اندروید، سرعت اجرای برنامه ها و برخی از مشکلات نسخه اصلی رفع شده است.

3. کنترل کامل تلفن از طریق کامپیوتر

نرم افزارهای مختلفی برای اندورید وجود دارد که امکان کنترل تلفن از طریق کامپیوتر را ممکن می سازند. از طریق این نرم افزارها می توانید پیام کوتاه ارسال کنید، کانتکت های خود را مرتب کنید، موزیک و یا ویدیو پخش کنید و به دیگر امکانات تلفن خود دسترسی داشته باشید. تلفن های سامسونگ بصورت پیش فرض نرم افزار Kies air را برای این کار دارند اما نرم افزار مجانی AirDroid نیز برای این کار وجود دارد. در آیفون نیز می توان از طریق VNC به آیفون وصل شد اما این روش به هیچ به خوبی نرم افزارهای نام برده شده در اندروید عمل نمی کند.

نرم افزار مجانی AirDroid را از Android Market و یا GetBazzar دریافت کنید.

2. پشتیبانی از Flash

فایل های فلش همه جای وب وجود دارند، بدون داشتن پلاگین Adobe Flash بخشی از وب قابل مشاهده نخواهد بود، براش مشاهده فایل های ویدیویی فلش در مرورگر نیز به Flash نیاز دارید. برخی از وب سایت های دنیا کلا با فلش ساخته شده اند و اگر فلش نداشته باشید نمی توانید آنها را مشاهده کنید. بسیاری از بازی های آنلاین با فلش ساخته شده اند. اپل از فلش پشتیبانی نمی کند و به همین دلیل در آیفون و آیپد نمی توان به هیچ کدام از محتوای فلش دسترسی داشت. اما در اندروید به راحتی می توان نرم افزار فلش را نصب نمود.

1. یکپارچگی واقعی نرم افزارها

هرچند به زودی نرم افزار Google Voice برای آیفون نیز عرضه خواهد شد اما تجربه آن در آیفون هرگز مشابه اندروید نخواهد بود. تمام نرم افزارهای متفرقه آیفون همیشه شما را به شمارگیر اصلی ارجاع می دهند به همین دلیل حتی اگر از Google Voice استفاده کنید باز هم برای شماره گیری به شمارگیر اصلی گوشی ارجاع داده می شوید. در اندروید، نرم افزاری مانند Google Voice کاملا با سیستم عامل یکپارچه می شود. اگر بخواهید با Google Voice تماس بگیرید، تمام تماس های شما از طریق این نرم افزار انجام خواهد شد. اگر برروی یک شماره تلفن در مرورگر و یا Google Map کلیک کنید، بصورت خودکار Google Voice شماره گیری می کند. این موضوع در مورد ارسال پیغام کوتاه و یا صندوق پست صوتی و دیگر امکانات سیستم عامل وجود دارد. حتی می توان یک مرورگر دیگر را بجای مرورگر پیش فرض اندروید استفاده کرد. در این صورت هر زمان که آدرس اینترنتی فراخوانده می شود مرورگر پیش فرض اجر می شود. اما در آیفون به دلیل بسته بودن سیستم عامل نمی توان قابلیت های پیش فرض آن را بصورت کامل با دیگری جایگزین کرد.

ما عاشق آیفون هستیم اما از دست کاری کردن و سفارشی کردن تلفن را نیز دوست داریم. اندروید این امکان را راحتر و بهتر در اختیار کاربر قرار می دهد. مواردی که در این مقاله ذکر شد تنها بخشی از امکانات و قابلیت های اندروید بود. اما مطمئنا این موارد جزء مهمترین برتری های اندروید نسبت به آیفون به حساب می آیند. اگر شما قابلیت های مهمتری را در هر کدام از این دو سیستم عامل می شناسید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.

Text

Text

Text

Text

Text

Text

Text

Text

Text

حوادث

۲۰ ساعت بعد از زلزله صدای خواهرم و کودکش از زیر آوار مي‌آمد

اسكان اضطراري 50 هزار آسيب‌ديده

راه‌اندازي گشت‌هاي هوايي در مناطق زلزله‌زده

استقرار روانشناسان در مناطق زلزله‌زده

10 نماينده آذربايجان شرقي به مناطق زلزله‌زده اعزام مي‌شوند

خروج مادر و فرزندي از زير آوار توسط سگ‌هاي زنده‌ياب

هلال احمر كمك‌هاي غيرنقدي براي زلزله‌زدگان آذربايجان شرقي جمع‌ آوري مي‌كند

ورود خسارات 200 ميليارد توماني به اهر

فندک خودرو پژو روآ را منفجر كرد

قاتل زن جوان خودش را حلق‌آويز كرد

۲۰ ساعت بعد از زلزله صدای خواهرم و کودکش از زیر آوار مي‌آمد

آرزوهايي كه جان نگرفت...

دیماه ۱۳۸۲ وقتی زلزله مهیب شهرم را ویران کرد، در میانه مصیبت و اندوه جانکاه آن روزها، اصطلاح "مدیریت بحران" تبدیل به دغدغه اصلی همه همشهریانم شده بود.

به گزارش ايسنا به نقل از سايت الف، بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در تأخیر ۲۴ ساعته اعزام ماشین آلات سنگین برای آواربرداری و نجات زیرآوار ماندگان می دیدند. زیرآوارماندگانی که ای بسا با اعزام سریعتر ماشین آلات زنده از زیر آوار بیرون می‌آمدند. هرگز اشکهای یکی از دوستان را از یاد نمی برم که می گفت: " تا ۲۰ ساعت بعد از زلزله صدای خواهرم و کودکش را از زیر آوار می شنیدم که زنده بودند و کمک می خواستند ولی با دست خالی هیچ کاری از دستم بر نمی‌آمد." از انگشتانش خون میچکید و هم از دیدگانش و آخرین جمله ای را که از خواهرش شنیده بود تکرار می کرد: "داریم خفه می شیم."

بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در هزاران جسد بر زمین مانده عزیزانشان می دیدند که آخر هم با دستان زخمی و داغدیده خودشان، بدون تشریفات غسل و کفن به آغوش خاک سپرده شدند. بمی ها ترافیک شدید عصر شنبه ۶ دیماه ۸۲ در خیابان های منتهی به گورستان شهر و آن همه اجساد عزیزانشان را که بر زمین مانده بود را فراموش نخواهند کرد.

بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در آشفتگی و ناامنی روزهای پس از زلزله می دیدند که نه تنها اموال آنان بلکه در مواردی اجساد عزیزانشان را نیز در معرض تاراج عده ای از خدا بی خبر قرارداده بود.

بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را از عمق جان در سرمای زیر صفر آن شبهای کویر و انتظار دریافت چادرهای امدادی چشیدند. اولین چادرهای امدادی از دومین شب بعد از زلزله بین آسیب دیدگان توزیع شد و تا پایان همان هفته هنوز بودند بیچارگانی که جز انتظار، سلاحی در مقابل سرما نداشتند.

بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را با دیدن اولین بیمارستان صحرایی که توسط امدادگران خارجی، درون یکی از باغات خیابان فردوسی بم برپا شد فهمیدند. بیمارستان روس ها همان روز قبل از غروب آفتاب برپا و شروع به ارایه خدمات به مصدومان نمود.

بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در ترافیک بی سابقه جاده های منتهی به شهر بم در ۴۸ ساعت بعد از زلزله و اختلالی که در امر امداد رسانی و انتقال مصدومان حادثه پیش آمده بود دیدند. عصر شنبه ۶ دیماه از بم به قصد آوردن امکاناتی که در کرمان فراهم شده بود راه افتادم و فاصله ۱۸۰ کیلومتری بم تا کرمان را ۱۲ ساعته طی کردم.

بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در قطعی ۴۸ ساعته تمام ارتباطات مخابراتی شهر و نگرانی ناشی از بی خبری مردم دیدند. بخش قابل توجهی از هجوم مردم به بم و ترافیک عجیب جاده های منتهی به شهر به دلیل همین بی خبری و ابهام در اطلاع رسانی رسانه ها بود.

بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در ناتوانی آنان برای توزیع آب آشامیدنی سالم و کوهی از بطری های آب معدنی که به دلیل بی نظمی توسط رانندگان حامل آن در نقاط پراکنده شهر تخلیه می شد، دیدند و البته در کوه های دیگری که از مواد غذایی گرفته تا چراغ خوراک پزی و ... که رانندگان حامل آنها پس از ساعت ها معطلی و بلاتکلیفی در بیایان های اطراف شهر تخلیه می کردند.

بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را در سیل امدادرسانانی که عاشقانه و البته بدون هرگونه سازماندهی و حتی تجهیزات اولیه، جزهمدردی کار قابل توجهی برای آسیب دیدگان از دستشان بر نمی آمد می دیدند. احتمالاً بسیاری از آن عزیزان امروز میهمان نوازی بمی ها را به یاد دارند که در آن شرایط سخت بخشی از دغدغه شان شده بود پذیرایی از میهمانی که به عشق خدمت و امدادرسانی پا به شهرشان گذاشته اند.

بمی ها "مدیریت بحران" مدیران آن روز را خوب به یاد دارند اما از صمیم قلب آرزو دارند آذربایجان امروز به گونه ای دیگر طعم مدیریت بحران را بچشد.

اسكان اضطراري 50 هزار آسيب‌ديده/دريافت كمك‌هاي امدادي آذربايجان، تركيه و پاكستان

رييس سازمان امداد و نجات جمعيت هلال احمر از اسكان اضطراري 50 هزار و 415 تن از آسيب‌ديدگان زلزله توسط امدادگران اين جمعيت خبر داد.

محمود مظفر در گفت‌وگو با خبرنگار «حوادث» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در تشريح آخرين اقدامات انجام شده در مورد زلزله‌زدگان شهرستان‌هاي اهر و ورزقان، با بيان اينكه يك‌هزار امدادگر در منطقه آسيب‌ديده حضور دارند، گفت: امدادگران از آغاز شروع امدادرساني 14 هزار و 835 چادر ميان زلزله‌زدگان توزيع كردند.

وي با بيان اينكه 12 هزار و 58 تخته موكت ميان آسيب‌ديدگان توزيع شد، گفت: اين در حالي است كه با توجه به كاهش درجه هوا در هنگام شب، 28 هزار تخته پتو نيز ميان زلزله‌زدگان توزيع شد.

مظفر با بيان اينكه شش هزار و 204 عدد كلمن آب ميان آسيب‌ديدگان توزيع شد، گفت: 15 هزار گالن آب و نفت و همچنين دو هزار و 520 شعله چراغ والور ميان آسيب‌ديدگان توزيع شد.

رييس سازمان امداد و نجات جمعيت هلال‌احمر همچنين در مورد دريافت كمك‌هاي بين‌المللي براي آسيب‌ديدگان زلزله آذربايجان شرقي، گفت: كمك‌هاي امدادي كشورهاي جمهوري آذربايجان، تركيه و پاكستان صبح امروز دريافت شد.

به گزارش ايسنا، ابوالحسن فقيه، رييس جمعيت هلال‌احمر صبح امروز با جمعي از معاونان خود از جمله رييس سازمان داوطلبان و رييس سازمان جوانان از مناطق زلزله‌زده از جمله روستاي «شاخ‌گاو» كه به صورت 100 درصد تخريب شده بود، بازديد كردند كه در اين بازديد رييس جمعيت هلال‌احمر در دستوري از رييس سازمان داوطلبان خواست كه گروه‌هاي بهداشت روان و حمايت‌هاي رواني اين سازمان در قالب روانپزشكان و روانشناسان به مناطق زلزله‌زده اعزام شوند.

همچنين در اين بازديد، مردم زلزله‌زده با انتقاد از نبود وسايل بهداشتي و سرويس بهداشتي از رييس جمعيت هلال‌احمر درخواست رفع اين مشكل را داشتند كه فقيه در دستوري رفع هر چه زودتر اين مشكل را خواستار شد.

به گزارش ايسنا، ظهر امروز علي لاريجاني، رييس مجلس شوراي اسلامي با هياتي از نمايندگان مجلس وارد تبريز شد كه به همراه رييس سازمان امداد و نجات از اقدامات انجام شده هلال‌احمر در مناطق زلزله‌زده بازديد به عمل آمد.

فرمانده انتظامي آذربايجان‌شرقي خبرداد: راه‌اندازي گشت‌هاي هوايي در مناطق زلزله‌زده

فرمانده انتظامي آذربايجان‌شرقي ضمن تشريح اقدامات انجام‌شده توسط پليس در مناطق زلزله‌زده گفت: ماموران از دقايقي پس از وقوع زلزله براي برقراري و ارتقاي امنيت در مناطق زلزله‌زده حضور داشتند.

سردار خرم‌نيا در گفت‌وگو با خبرنگار«حوادث» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در تشريح اقدامات انتظامي انجام‌شده در مناطق زلزله‌زده با بيان اينكه از دقايقي پس از وقوع زمين‌لرزه كليه يگان‌هاي فرماندهي انتظامي آذربايجان‌شرقي به حالت آماده‌باش درآمدند گفت: ماموران انتظامي كه وظيفه برقراري نظم و امنيت در مناطق زلزله‌زده را برعهده داشتند، ماموران راهنمايي و رانندگي نيز محورهاي مواصلاتي استان و همچنين محورهاي مواصلاتي منتهي به مناطق زلزله‌زده را تحت پوشش قرار دادند.

وي با بيان اينكه نيروي انتظامي اولين يگاني بود كه با توجه به مناطق زلزله‌زده در صحنه حضور يافت، گفت: بلافاصله ايستگاه‌هاي پليس براي برقراري و ارتقاء امنيت در مناطق مستقر شد و به تامين امنيت در روستاها و مناطق پرداختند.

خرم‌نيا با بيان اينكه نيروهاي گشت‌هاي هوايي پليس، براي تامين امنيت مناطق برپا شده است، گفت: واحدهاي كمكي نيز در استان‌هاي همجوار حضور دارد.

وي با بيان اينكه نيروي انتظامي نيز در كنار ساير ارگان‌هاي خدمات‌رسان به خدمات‌رساني به زلزله‌زدگان پرداخت، گفت: تيم‌هاي پزشكي از بهداري ناجا و همچنين اتوبوس آمبولانس‌هاي پليس به منطقه اعزام شدند.

به گفته وي فرماندهان يگان‌هاي مختلف نيز با حضور در مناطق زلزله‌زده، از نزديك با مشكلات اين منطقه آشنا شدند.

خرم‌نيا در مورد برخي انتقادات مبني بر عدم وجود امنيت در شهرستان زلزله‌زده ورزقان گفت: در نگهداري و توزيع كمك‌هاي مردمي اشكالاتي وجود داشت كه اين مساله رفع شد.

فرمانده انتظامي آذربايجان‌شرقي با بيان اينكه از نظر نيرو و امكانات مشكلي وجود ندارد گفت: تنها مساله انسجام و هماهنگي بود كه اين مساله رفع شد.

وي با بيان اينكه پس از وقوع زلزله قرارگاهي تشكيل شد، گفت: با حضور پليس در صحنه از وقوع جرايم پيشگيري شد كه مي‌توان به عنوان مثال گفت ازدحام مردم براي دريافت اقلام موجب هرج و مرج شده بود كه اين مساله با حضور به موقع پليس مرتفع شد.

خرم‌نيا در پايان افزود: ماموران پليس با حضور در مناطق زلزله‌زده نسبت به ايجاد و ارتقاء امنيت تلاش خواهند كرد.

بروز چند مورد اسهال و استفراغ ميان زلزله‌زدگان/استقرار روانشناسان در مناطق زلزله‌زده

مسئول روابط عمومي مركز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشكي آذربايجان‌شرقي از بروز چند مورد بيماري‌هايي نظير اسهال، استفراغ، سردرد و ... در ميان زلزله‌زدگان خبر داد.

حبيب حسينقلي‌زاده در گفت‌وگو با خبرنگار «حوادث» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، درباره مهمترين بيماري‌هايي كه زلزله‌زدگان را تهديد مي‌كند، گفت: مشكل فعلي ما در منطقه گرمازدگي و نيز بروز بيماري‌هايي نظير اسهال، استفراغ، سردرد و ... كه ممكن است شايع شود.

وي با بيان اينكه اين بيماري‌ها بيشتر براي كودكان و افرادي كه مقاومت بدني آنان كمتر است رخ مي‌دهد، گفت: چند مورد ابتلاء به بيماري‌هايي نظير اسهال، استفراغ و ... را داشتيم كه به همين منظور علاوه بر اين كه تيم‌هاي پزشكي به اين مناطق اعزام شدند در صورت لزوم بيماران به دو بيمارستان صحرايي در شهرستان‌هاي هريس و ورزقان منتقل مي‌شوند.

به گفته حسينقلي‌زاده در صورتي كه بيماري زلزله‌زدگان در اين مراحل درمان نشود بيمارستان‌هايي در شهر تبريز براي اين منظور در نظر گرفته شده‌اند.

مسئول روابط عمومي مركز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشكي آذربايجان‌شرقي همچنين در خصوص آخرين آمار تلفات اين حادثه با بيان اين كه شمار كشته‌شدگان از 306 تن اعلامي روز گذشته، افزايش نداشته است، خاطرنشان كرد: پيش‌بيني مي‌كنيم كه اين تعداد افزايش نيابد چرا كه تاكنون مورد مفقودي به ما يا امدادگران و ساير تيم‌هاي جست‌وجو اعلام نشده كه همين امر بيانگر اين است كه فردي زير آوار نمانده است.

اتمام عمليات‌ آواربرداري

وي ادامه داد: پراكنده بودن روستاها كار آواربرداري را كمي سخت‌ كرده بود، اما به دليل اين كه عمده ساختمان‌هاي منطقه يك طبقه بودند عمليات‌ آواربرداري در تمام مناطق هم‌اكنون به اتمام رسيده است.

حسينقلي‌زاده در خصوص نيازهايي كه در خصوص اقلام ضروري براي زلزله‌زدگان وجود دارد نيز خاطرنشان كرد: خوشبختانه در بحث موادغذايي كمبودي مشاهده نشد اما در امر وسايل بهداشتي نظير شوينده‌ها و تجهيزات روشنايي و گرمايشي نياز بيشتري احساس مي‌شود.

وي همچنين ضمن خوب ارزيابي‌كردن كمك‌هاي مردمي در اين مناطق تصريح كرد: در صورتي كه شهروندان قصد دارند خودشان به زلزله‌زدگان كمك كنند لازم است حتما به اين نكته توجه كنند تا با ستادهاي بحران هر استان هماهنگ شود چرا كه در غير اين صورت ممكن است كمك‌هايي به زلزله‌زدگان شود كه به آن نيازي ندارند.

مسئول روابط عمومي مركز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشكي آذربايجان‌شرقي با اشاره به اينكه شرايط جوي در روستاهاي منطقه به گونه‌اي است كه شب‌ها دماي هوا كاهش چشمگيري پيدا مي‌كند، اظهار كرد: در حال حاضر با توجه به اين كه در روزهاي پاياني مرداد هستيم تردد شبانه در مناطق زلزله‌زده با لباس سبك ممكن نيست حال اگر اين شرايط تا يك ماه ديگر ادامه پيدا كند، قطعا زندگي براي زلزله‌زدگان سخت است، بنابراين پيشنهاد مي‌كنم شهروندان كمك‌هاي خود را به شكل نقدي در اختيار سازمان‌هاي دولتي يا موسسات خيريه معتبر قرار دهند. چرا كه اين مراكز مي‌تواند علاوه بر اين كه در بازسازي مناطق سهيم شوند نيازهاي زلزله‌زدگان در ماه‌هاي آتي را نيز خريداري كند.

استقرار روانشناسان در بيمارستان‌هاي صحرايي

حسينقلي‌زاده همچنين از استقرار روانشناسان و كارشناسان رواني در مناطق زلزله‌زده و بيمارستان‌هاي صحرايي خبر داد و گفت: هدف از استقرار اين افراد مشاوره و كمك رواني به زلزله‌زدگان است.

فروش اقلام امدادي به زلزله‌زدگان نداشته‌ايم

مسئول روابط عمومي مركز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشكي آذربايجان‌شرقي در خصوص برخي اظهارات مطرح شده پيرامون فروش اقلام امدادي از سوي سودجويان به زلزله‌زدگان به ايسنا گفت: البته مي‌توان گفت كه به دليل وسعت مناطق زلزله‌زده ممكن است توزيع اقلام امدادي در تمام مناطق يكسان نباشد اما مطمئن باشيد كه فروش اقلام نداشته‌ايم.

وي با اشاره به احتمال بروز پس‌لرزه‌هاي ديگر به زلزله‌زدگان و افرادي كه براي امدادرساني به اين مناطق مي‌روند هشدار داد: آنان با اين تصور كه منطقه‌اي در زلزله‌هاي قبلي فرو نريخته پس در اين زلزله نيز اتفاقي روي نخواهد داد نبايد به مناطق ناامن بروند چرا كه ممكن است با كوچكترين لرزه‌اي ساختمان ريزش كند.

مسئول روابط عمومي مركز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشكي آذربايجان‌شرقي همچنين از زلزله‌زدگان خواست وسايل امدادي و اقلام دريافتي را انبار نكنند و به حد نياز خود آن را دريافت كنند.

به گفته وي زلزله‌زدگان مطمئن باشند كه اقلام امدادي در روزهاي عادي نيز به دست آنان خواهد رسيد.

وي همچنين از افرادي كه در اين مناطق حضور دارند، خواست از آب‌هاي غيربهداشتي و روان منطقه براي آشاميدن و حتي شست‌وشو استفاده نكنند.

حسينقلي‌زاده از زلزله‌زدگان خواست به منظور پاكسازي منطقه از اجساد حيوانات و احشام با مسئولان و تيم‌هاي اعزامي به منطقه همكاري كنند و در صورت اطلاع مكان طويله يا جايي كه حيوانات در آن مرده‌اند، آن را اطلاع‌رساني كنند تا در اسرع وقت نسبت به پاكسازي آن اقدام شود چرا كه وجود لاشه حيوانات در مناطق سبب بروز بيماري‌هاي فراواني مي‌شود.

10 نماينده آذربايجان شرقي به مناطق زلزله‌زده اعزام مي‌شوند

به دستور هيات رييسه مجلس 10 نفر از نمانيندگان آذربايجان شرقي عصر امروز دوشنبه براي پيگري آخرين وضعيت مناطق زلزله زده راهي اهر، هريس و ورزقان خواهند شد.

به گزارش خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، مسعود پزشكيان نماينده تبريز‌، علي علي‌لو نماينده شبستر، شهروز افخمي نماينده ملكان، محمد باقري نماينده بناب، محمد حسن‌نژاد، نماينده مرند، ‌عباس فلاحي نماينده اهر، محمد اسماعيلي نماينده تبريز، عليرضا مرادي نماينده تبريز، ميرهادي قره‌سيدي نماينده تبريز، دهقاني نماينده ورزقان و دواتگري نماينده مراغه 10 نماينده فرستاده ويژه هيات رييسه به مناطق زلزله‌زده هستند.

محمد باقري نماينده بناب در اين رابطه به خبرنگار ايسنا، گفت: با توجه به آمارهاي اعلام شده از سوي وزير بهداشت و رييس جمعيت هلال‌احمر، نمايندگان استان آذربايجان شرقي درصدد هستند كه به بررسي و پيگيري اين آمار و ارقام بپردازند.

وي افزود: گفته مي‌شود هشت هزار چادر در مناطق زلزله‌زده برپا شده كه اگر اينگونه بود و همه چادرها توزيع مي‌شد تمامي افراد زلزله‌زده بايد اسكان پيدا مي‌كردند.

خروج مادر و فرزندي از زير آوار توسط سگ‌هاي زنده‌ياب

مسئول روابط عمومي مركز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشكي آذربايجان‌شرقي از نجات جان يك زن و فرزند خردسالش از زير آوار پس از گذشت حدود 24 ساعت از وقوع زلزله خبر داد.

حبيب حسينقلي‌زاده در گفت‌وگو با خبرنگار «حوادث» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در تشريح جزئيات اين خبر، گفت: 24 ساعت پس از وقوع زلزله در منطقه ورزقان، تيم‌هاي امدادي در زير آوار يك زن و كودك خردسالش را نجات داده و به بيمارستان امام رضا(ره) تبريز منتقل كردند.

به گفته مسئول روابط عمومي مركز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشكي آذربايجان‌شرقي دو تن نجات يافته از اعضاي يك خانواده پنج نفري بودند كه سه تن از آنان در پي زلزله جان خود را از دست داده بودند.

وي به ايسنا گفت: اين افراد توسط سگ‌هاي زنده‌ياب شناسايي شده‌اند.

هلال احمر كمك‌هاي غيرنقدي براي زلزله‌زدگان آذربايجان شرقي جمع‌آوري مي‌كند

مديركل روابط عمومي جمعيت هلال‌‌ احمر گفت: از مردم درخواست مي‌كنيم كمك‌هاي نقدي و غيرنقدي فاسدنشدني خود را در روز جهاني قدس براي كمك به زلزله‌زدگان آذربايجان‌شرقي به پايگاه‌هاي سيار اين جمعيت برسانند.

پويا حاجيان در گفت‌وگو با خبرنگار اعزامي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) به مناطق زلزله‌زده، با بيان اينكه با توجه به حجم كمك‌هاي مردمي و درخواست هموطنان مبني بر كمك به آسيب‌ديدگان زلزله 6.2 ريشتري اهر و ورزقان، افزود: با توجه به تدابير انديشيده شده كمك‌هاي مردمي براي زلزله‌زدگان آذربايجان‌شرقي در روز قدس جمع‌آوري مي‌شود.

وي با بيان اينكه پيش از اين نيز جمعيت هلال‌احمر اعلام كرده بود كه نيازي به كمك‌هاي مردمي نيست، گفت: با اين حال نوع‌دوست ايران در تماس‌هاي پياپي با جمعيت‌ هلال‌احمر، خواستار ارائه كمك‌هاي خود شدند كه جمعيت هلال‌احمر ايران نيز شماره حساب 99999 بانك ملت به نام جمعيت هلال‌احمر را براي دريافت كمك‌هاي نقدي مردم اعلام كرده بود.

مديركل روابط عمومي جمعيت هلال‌‌احمر با بيان اينكه مردم در چند روز اخير خواستار ارائه كمك‌هاي غيرنقدي و زيستي بوده‌اند، گفت: مردم مي‌توانند علاوه بر ارائه كمك‌هاي نقدي خود، كمك‌هاي غيرنقدي خود را به پايگاه‌هاي سازمان داوطلبان كه در روز قدس در معابر اصلي مستقر خواهند شد، ارائه دهند.

حاجيان از مردم خواست كه نسبت به اهداي موادغذايي فاسد نشدني اقدام كنند.

ورود خسارات 200 ميليارد توماني به اهر

فرماندار شهرستان اهر ميزان اوليه خسارات ناشي از زلزله در اين شهرستان را بيش از 200 ميليارد تومان اعلام كرد.

به گزارش خبرنگار«حوادث» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، رضا صديقي با بيان اينكه خسارات ناشي از زلزله به مناطق مسكوني، ادارات، راه‌ها، پل‌ها و ... وارد شده است، گفت: ميزان اوليه خسارات بيش از 200 ميليارد تومان برآورد شد، اما ميزان قطعي آن هنوز مشخص نشده چرا كه كارشناسان و تيم‌هاي ارزياب همچنان براي بررسي آن در محل هستند.

فرماندار شهرستان اهر با بيان اينكه اقدامات اخير در خصوص اسكان اضطراري اتمام يافته و هم‌اكنون عوامل اجرايي گام‌هاي بعدي را براي ارزيابي خسارت آغاز كرده‌اند، خاطرنشان كرد: هم‌اكنون عمليات‌آوار و خاكبرداري در شهرستان اهر آغاز شده و بنياد مسكن نيز در اين خصوص برنامه‌ريزي‌هايي را انجام داده است.

تخريب 50 درصد خانه‌ها در اهر

صديقي با اشاره به تخريب 50 درصدي خانه‌ها در شهرستان اهر اظهار كرد: همچنين در اين شهرستان 305 روستا وجود دارد كه 70 روستا بين 50 تا صددرصد تخريب شده‌اند.

فندک خودرو پژو روآ را منفجر كرد

رییس اداره اطلاع‌رسانی فرماندهی انتظامی استان همدان از انفجار در یک دستگاه پژو و کشته‌شدن سرنشین خردسال آن خبر داد.

سرهنگ محسن اقبالیان در گفت‌وگو با خبرنگار «حوادث» خبرگزاری دانشجویان (ایسنا)،منطقه همدان، گفت: چند روز پيش در شهرستان نهاوند خانواده‌ای برای خرید از خودروی پژو روآ خود خارج شده و دختر خردسالشان را در پارکینگ و درون خودرو تنها گذاشتند.

وی ادامه داد: این کودک مشغول بازی با فندک خودرو بود که ناگهان پژوی دوگانه سوز آتش گرفته و دختر چهار ساله طعمه حریق شد و جان باخت.

قاتل زن جوان خودش را حلق‌آويز كرد

ریيس پليس آگاهي استان اصفهان گفت: تنها مظنون پرونده مفقودشدن زن جواني در شهر اصفهان پس از گذشت يك سال از ماجرا، روز گذشته با حلق‌آويز كردن خود به تناقض‌گويي‌هايش پايان داد.

به گزارش سرويس «حوادث» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، منطقه اصفهان، سرهنگ حسين حسين‌زاده دراين‌باره گفت: تير ماه سال گذشته فردي با مراجعه به پليس آگاهي اصفهان اعلام كرد كه دختر 26 ساله‌اش كه به تازگي از همسرش جدا شده در ششم تيرماه از منزل استيجاري‌ خود خارج شده و خبري از وي در دست نيست.

وي افزود: با اظهارات پدر اين زن جوان تلاش براي جست‌وجوي وي آغاز شد اما تمام اين تلاش‌ها بي‌نتيجه بود تا اين كه كارآگاهان با اقدامات ويژه پليسي و در تحقيقات صورت گرفته يكي از دوستان وي عنوان داشت، شب ششم تيرماه مقتول با حالتي بسيار نگران و مضطرب به ديدارش آمده و گفته كه يك نفر مدت زيادي است كه برايش مزاحمت ايجاد مي‌كند و قصد جان وي را دارد و سپس از منزلش خارج شد و از آن تاريخ به بعد ديگر او را نديده است.

وي اضافه‌ كرد: تحقيقات از دوستان و همكاران ديگر زن جوان نيز نشان داد كه او بارها عنوان داشته، اگر برايش اتفاقي افتاد مسبب اصلي كيست و از طرفي همسايگان اين زن نيز شب ششم تيرماه شخصي با مشخصات شبيه به مظنون در حال تردد مقابل منزل فرد مفقود شده را مشاهده كرده بودند.

حسين‌زاده خاطرنشان كرد: با توجه به اين كه تمام اتهامات متوجه مظنون بود و كارآگاهان يقين داشتند كه رشته اصلي راز مفقود شدن اين زن در دست او است، وي به پليس آگاهي احضار و تحت بازجويي قرار گرفت اما با منكر شدن هرگونه برخوردي با مقتول مدعي شد كه در 26 تيرماه در شهرستان ديگري بوده و اصلاً در اصفهان حضور نداشته است.

ریيس پليس آگاهي استان با بيان اين كه به رغم تناقض‌گويي‌هاي تنها مظنون پرونده وي به دليل كافي نبودن مدارك و مستندات لازم آزاد شد، عنوان کرد: تحقيقات در اين زمينه ادامه داشت تا اين كه در تاريخ 25 آذرماه سال 1390 جمجمه يك انسان توسط يكي از شهروندان در زمين‌هاي خاكي محور اتوبان اصفهان- شيراز پيدا شد و پزشكي قانوني جمجمه را متعلق به زني 26 ساله اعلام كرد كه در كمتر از شش ماه پيش بر اثر وارد شدن ضربه سختي بر سرش به قتل رسيده است.

وي ادامه‌ داد: با توجه به شباهت‌هاي فراوان بين جمجمه پيدا شده با مشخصات زني كه پليس به دنبال او بود، تحقيقات و آزمايش‌هاي لازم براي اثبات اين فرضيه از سوي كارآگاهان پليس آگاهي استان اصفهان آغاز شد و سرانجام پس از چندين ماه كار ويژه مشخص شد كه اين جمجمه متعلق به دختر گمشده است.

وي گفت: با محرز شدن قتل اين زن جوان كارآگاهان با توجه به اظهارات ضد و نقيض تنها مظنون پرونده و كشف موارد جديدي از اسناد و مدارك از طرف وي با نيابت قضايي به شهرستان مورد نظر رفته تا او را دستگير كنند اما نامبرده با روشن‌ شدن حقيقت پيش از رسيدن مأموران خود را در يكي از باغ‌هاي اطراف شهر حلق‌آويز كرد و اين‌گونه به تناقض‌گويي‌هايش در رابطه با قتل دختر جوان پايان داد.

حسين‌زاده با عبرت‌آموز دانستن اين پرونده، گفت: كساني كه مرتكب قتل نفس مي‌شوند و براي مخفي‌كردن موضوع دست به هر كاري مي‌زنند تا فردي بويي از ماجرا نبرد، بايد بدانند كه ماه هرگز پشت ابر نمي‌ماند و قاتل هر چقدر هم كه حرفه‌اي و كاركشته باشد، باز سرانجام رازش برملا شده و در بين مردم رسوا خواهد شد و بايد در برابر دادگاه عدل الهي پاسخگو باشد كه به چه گناهي حق حيات را از يك نفر گرفته است.

عمومي

شاهین نجفی به دنبال سوراخ موش

جایزه ۱۰۰ میلیون ریالی خواننده ایرانی برای قتل شاهین نجفی

قضیه اراجیف اخیر شاهین نجفی

سقف بسته خدمتي «بيمه تكميلي» معلولان افزايش مي‌يابد

صداوسيما عملكردش را در زلزله گزارش كرد؛ مجلس رضايت داد

ساخت مسكن براي مددجوياني كه خانه خود را در زلزله از دست دادند

تذكر رييس مجلس به ستاد بحران و صداوسيما

چرا صداوسيما شب گذشته برنامه مضحك پخش كرد

موج انتقادات به عملكرد صداوسيما در زلزله اخير ادامه دارد

خنده‌بازار، اسپند روي آتشي كه اعتراض‌ها را شعله‌ور كرد

شاهین نجفی به دنبال سوراخ موش

خودنویس دلیل این امر را ترس و درخواست نامبرده اعلام کرده و نوشت: «این اقدام پلیس آلمان به درخواست شخص شاهین نجفی صورت گرفته است.»

به گزارش گروه فضای مجازی خبرگزاری فارس به نقل از جام نیوز، در پی صدور حکم ارتداد علیه شاهین نجفی از سوی آیت الله مکارم شیرازی، سایت ضد انقلابی خودنویس خبر داد وی از ترس جان خود به مکانی نامعلوم منتقل شده است.

خودنویس در خبر خود نوشت: «در حالی که رسانه‌های جمهوری اسلامی، پس از حکم صافی گلپایگانی، می‌گویند که مکارم شیرازی هم حکم ارتداد شاهین نجفی را صادر کرده‌، صدای اسرائیل خبر داده که پلیس آلمان شاهین نجفی را برای حفاظت از جانش به مکان نامعلومی منتقل کرده است.»

خودنویس دلیل این امر درخواست نامبرده اعلام کرده و افزود: «این اقدام پلیس آلمان به درخواست شخص شاهین نجفی صورت گرفته است.»

این سایت با اشاره به صدور حکم ارتداد این خواننده هتاک از سوی آیت الله مکارم شیرازی ادامه داد: «این حکم در واقع استفتاء از مکارم شیرازی است که در پاسخ به سوالی درباره «توهین شاهین نجفی به ائمه اطهار» صورت گرفته و این مرجع تقلید مقیم قم گفته است که «هرگونه اهانت به مقام شامخ امامان معصوم و توهین آشکار به آنها اگر توسط فرد مسلمانی صورت گیرد موجب ارتداد است.»

بولتن نیوز

جایزه ۱۰۰ میلیون ریالی خواننده ایرانی برای قتل شاهین نجفی

در پی اهانت یک عنصر معلوم الحال به ساحت معصومین علیه السلام، حامد زمانی یکی از خوانندگان جوان کشورمان به این موضوع واکنش نشان داد و برای قتل خواننده هتاک، مبلغ ۱۰۰ میلیون ریال جایزه تعیین کرد.

به گزارش رجانیوز، در حالی که طی روزهای گذشته بسیاری از فعالان مجازی و عرصه هنری نسبت به گستاخی های اخیر یک عنصر معلوم الحال واکنش نشان داده اند و با انتشار آهنگها و کلیپ های متعدد در فضای مجازی اعتراض خود را نسبت به این موضوع اعلام کرده اند، حامد زمانی خواننده جوان ایرانی که موسیقی برنامه “دیروز، امروز، فردا” یکی از اثرات هنری وی محسوب می شود، در صفحه فیس بوک خود نوشت:

“اینجانب حامد زمانی به عنوان عضو کوچکی از جامعه موسیقی کشور به همراه جمعی از دوستان در پی اقدام هتاکانه شاهین نجفی که بر اساس فقه دینی ما سب اهل بیت و نبی مکرم اسلام است به هر شخص و گروهی که این اعدام انقلابی را انجام دهد۱۰ میلیون تومان که در حد وسع بنده حقیر میباشد هدیه (دست لاف) اهدا خواهم کرد. هر چند این مهدور الدم ارزش ریالی ندارد اما برای جلوگیری از رواج هتک حرمت اهل بیت پیامبر از همه متدینین دعوت میکنم که در این دفع فتنه ما را یاری کنند.

وسیعلمو الذین ظلموا ای منقلب ینقلبون”

قضیه اراجیف اخیر شاهین نجفی

در روزهای اخیر شاهد گسترش یک موزیک از یک خواننده فراری به آلمان ؛ به نام “شاهین نجفی ” بودیم …

در این مطلب به قضیه ی این خواننده ی مرتد خواهیم پرداخت … وی با خواندن موزیک های بی شرمانه ای به ائمه اطهار از جمله امام رضا(ع) و امام هادی (ع) توهین کرده است تا حدی که برای کشتن وی جایزه گذاشته اند ! به ادامه مطلب بروید …

همانطور که سایت های بزرگ خبری منتشر کردند ؛ خواننده ای فراری با نام شاهین نجفی با طرح شعر هایی در صدد اختلاف انداختن میان جوانان بوده است . و در این میان با توجه به حکم اکثر مراجع تقلید , توهین به ائمه حرام است و شخصی که توهینی کند مرتد است . نمونه سوالی که از آیت الله صافی شده است در این عکس مشهود است :

قضیه را میتوان از اینجا آغاز کرد که چند ماه پیش ؛ موزیکی با نام “مهدی” از این خواننده ی فاسد منتشر شد .و بعد از انتشار آن سیل زیاد نظرات از هر اعتقادی سوی سایت های موریک آمد . عده ای گفتند{ با شنیدن این موزیک , اشک از چشمان مان سرازیر می شود ! و خیلی احساساتی می شویم }. گروهی هم از طرف دیگر گروه ها فقط از حالت انتقادی موزیک خوششان می آمد و به طوری حمایت از آن حمایت میکردند . با نگاهی گذرا به متن موزیک های این کافر ؛ میتوان به سادگی دریافت که ایشان هم مذهبی ها را به خود جذب کرده است و هم افراد علاقه مند به موزیک رو . و با نام موزیک مذهبی به خود مذهب ضربه های فراوانی وارد ساخته است .

در موزیک با نام مهدی این خواننده به طور نامحسوس به شنونده القا میشود که (نعوذ بالله) اگر امامی به نام مهدی وجود داشت یا صحبت من رو میشنید یا ظهور میکرد … و در نتیجه شنونده خود به خود به تایید عدم وجود منجی اعتقاد پیدا خواهد کرد …

در موزیک آخر وی که چندی پیش منتشر شد ؛ و بسیاری از خبرگذاری ها خبر آن را منتشر کردند ؛ وی به امام هادی (ع) و امام رضا (ع) توهین کاملا آشکار داشته است .

برای توهین به امام رضا(ع) تصمیم گرفتند حرم این امام بزرگوار را مسخره کنند بطوری که نمی توان حتی در این مقاله شرح آن را نوشت …

اغلب کاربرانی که در اینترنت فعال بودند و اخبار را دنبال میکردند یا در شبکه های اجتماعی بین المللی مثل فیس بوک اکانت داشتند , حتما توهین های آشکار و زیاد به امام هادی(ع) را میدانند .

این خواننده ی فراری هم برای حمایت از موج توهین به امام هادی(ع) موزیکی روانه شبکه اینترنت کرد که امام را به چند چیز قسم میدهد … او امام را قسم میدهد که فعلا حضرت مهدی قصد ظهور و شنیدن صحبت های ما را ندارد ! و تو به جای او ظهور کن !

اخیرا شبکه شیطانی بی بی سی هم با وی ارتباط داشته است و این خواننده گفته » فقط نام ائمه را “دستمایه ” کار اخیر خود قرار داده است و اصلا قصد توهین به ائمه را نداشته است !

حال با مطلبی که در بالا ارائه شد , چنین چیزی ممکن است ؟

سقف بسته خدمتي «بيمه تكميلي» معلولان افزايش مي‌يابد

در حالي كه بيش از 15 روز از اتمام قرارداد بيمه تكميلي معلولان تحت پوشش سازمان بهزيستي كشور مي‌گذرد، معاون توانبخشي اين سازمان گفت: انعقاد دوباره قرارداد بيمه تكميلي معلولان به اختصاص 9 ميليارد تومان اعتبار از سوي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي نياز دارد.

يحيي سخنگوي در گفت‌وگو با خبرنگار «اجتماعي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اظهار كرد: تمامي اقدامات لازم براي انعقاد دوباره قرارداد بيمه تكميلي معلولان در سازمان بهزيستي انجام شده است و در انتظار اختصاص اعتبار از سوي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي براي اجراي اين امر هستيم.

وي افزود: در قرارداد جديد ميزان حق بيمه افزايش مي‌يابد، لذا سقف خدمات ارائه شده به معلولان نيز افزايش خواهد يافت.

به گفته معاون توانبخشي سازمان بهزيستي، 450 هزار معلول تحت پوشش سازمان بهزيستي مشمول قرارداد بيمه تكميلي مي‌شوند.

سخنگويي در ادامه با اعلام اجراي بيمه تكميلي با "بيمه سينا" براي 40 هزار نفر از كاركنان توانبخشي غيردولتي اين سازمان و خانواده‌هايشان، عنوان كرد: مراكزي كه اين اقدام را انجام دهند يك امتياز در درجه‌بندي آنها لحاظ مي‌شود.

صداوسيما عملكردش را در زلزله گزارش كرد؛ مجلس رضايت داد

مدیر کل امور مجلس صداوسیما با حضور در کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی گزارشی از عملکرد رسانه ملی در سطح شبکه‌های استانی و ملی ارائه کرد.

به گزارش سرويس تلويزيون و راديو ايسنا، درپی اظهار نظر برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی از عملکرد صداوسیما در خصوص حادثه زلزله در استان آذربایجان شرقی، محمود عاطفی (مدیر کل امور مجلس صداوسیما) با حضور در کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی ضمن ابلاغ ابراز همدردی و تاسف مدیران و مسؤولان صداوسیما از مصیبت وارده به هموطنان آذری، گزارشی از عملکرد رسانه ملی را در سطح شبکه‌های استانی و ملی ارائه کرد.

در این جلسه اعضای کمیسیون عمران مجلس نقطه نظرات خود را بیان کردند و در ادامه عاطفی ـ مشاور رییس سازمان و مدیرکل امور مجلس صداوسیما ـ گزارشی از اقدامات این سازمان از دقایق اولیه وقوع زلزله را برای اعضای کمیسیون تشریح کرد.

در اين ارتباط دفتر مدیريت کل امور مجلس صداوسیما به ايسنا اعلام كرد، اعضای کمیسیون عمران مجلس نيز از عملکرد صداوسیما در پوشش اخبار و رویدادهای مربوط به زلزله شمال غرب کشور ابراز رضایت کردند.

دکتر احمد مقیمی نایب رییس کمیسیون عمران مجلس در این زمينه گفت: گزارش ارائه شده از سوی نماینده صداوسیما در خصوص این سازمان در نحوه پوشش و اطلاع‌رسانی مورد بررسی و رضایت اعضای کمیسیون قرار گرفت.

مقیمی اضافه کرد: در جلسه کمیسیون برخی از اعضا نسبت به پخش برنامه «خنده بازار» از شبکه سه سیما ابراز نارضایتی کردند که آقای عاطفی اظهار كرد، جناب آقای ضرغامی ریاست محترم سازمان و مسؤولان معاونت سیما تذکرات لازم را به عوامل و مدیران پخش شبکه مذکور داده‌اند.

ساخت مسكن براي مددجوياني كه خانه خود را در زلزله از دست دادند

مديركل مسكن كميته امداد امام خميني (ره) گفت: كميته امداد براي مددجوياني كه مسكن خود را در زلزله آذربايجان شرقي از دست داده‌اند، خانه مي‌سازد و در اين راه از اعتبارات اختصاص يافته از سوي دولت و منابع داخلي كميته امداد استفاده مي‌شود.

صمدي در گفت‌وگو با خبرنگار «اجتماعي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اظهار كرد: تخمين زده مي‌شود 10 تا 12 درصد ساكنان مناطق آسيب‌ديده، مددجوي كميته امداد هستند.

مديركل مسكن كميته امداد امام خميني (ره) با اشاره به طرح بازگشت از شهر به روستاي كميته امداد امام خميني (ره)، اظهار كرد: در قالب اين طرح، مددجويان شهرهاي بزرگ با تسهيلات و امكاناتي از جمله وام مسكن و اشتغال به روستاهاي محل سكونت خود بازمي‌گردند.

صمدي همچنين عنوان كرد: در سال 90 تنها 168 مورد از اين خدمات استفاده كرده‌اند، چرا كه بازگرداندن مددجويي كه ساكن شهر شده‌اند به دشواري انجام مي‌شود و لازم است در اين رابطه فرهنگ‌سازي شود.

بررسي نحوه امدادرساني به زلزله‌زدگان شمال‌غرب كشور در مجلس/

تذكر رييس مجلس به ستاد بحران و صداوسيما

رييس مجلس شوراي اسلامي خواستار فعال‌تر شدن بيش از پيش ستاد بحران و رفع نقايص موجود در امدادرساني به زلزله‌زدگان شهرستان ورزقان شد.

به گزارش خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، علي لاريجاني پس از اتمام ارائه گزارش مسئولان اجرايي و نمايندگان مجلس در خصوص آخرين وضعيت امدادرساني به زلزله‌زدگان ورزقاني گفت: الحمدالله هم دولت گزارش داد و هم نمايندگاني كه به منطقه رفته بودند از مشكلات و نقايص موجود سخن گفتند.

وي خطاب به مسئولان اجرايي تاكيد كرد: بايد ستاد بحران بيشتر فعال‌ شود و نقايص موجود سريعتر برطرف شود.

رييس مجلس شوراي اسلامي از رييس جمعيت هلال‌احمر خواست تا براي رفع نياز زلزله‌زدگان به چادر گام‌هاي جدي‌تري بردارد.

وي از كميسيون عمران خواست تا با اعزام تيمي به منطقه، مشكلات زلزله‌زدگان را شناسايي و به مجلس گزارش كند.

لاريجاني با تذكر به مسئولان صداوسيما از آنان خواست به چالش‌هاي مطرح شده در جلسه امروز توجه جدي كرده و شرايط سخت مردم در منطقه را درك كنند تا با شكل‌گيري همدردي همگاني قدري از آلام مردم زلزله‌زده كاسته شود.

قاضي‌پور: چرا صداوسيما شب گذشته برنامه مضحك پخش كرد

نماينده مردم اروميه در مجلس شوراي اسلامي، در تذكري با اشاره به زلزله اخير در شمال غرب كشور و به دنبال آن كشته شدن جمعي از هموطنان گفت:‌ در شرايطي كه بسياري از هموطنان ما در مناطق زلزله‌زده خانه‌هايشان ويران شده و عزادار هستند بايد پرسيد كه چرا صداوسيما در شب گذشته برنامه مضحك پخش كرد.

به گزارش خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، نادر قاضي‌پور در صحن علني امروز مجلس شوراي اسلامي خاطر نشان كرد: از سوي ديگر شاهديم كه رياست‌جمهوري در كشور عزاي عمومي اعلام نكرده است.

نماينده مردم اروميه همچنين در تذكري ديگر با تاكيد بر اينكه بودجه‌هاي مربوط به سازمان مديريت بحران براي مقابله با حوادث غيرمترقبه به فرمانداري‌ها و استانداري‌ها بسيار دير اختصاص داده مي‌شود گفت: با قانون جديد برنامه پنجم توسعه و جدا شدن بودجه سازمان مديريت بحران از وزارت كشور، اين بودجه‌ها به موقع به فرمانداري‌ها و استانداري‌ها براي بازسازي و عمران اختصاص داده نمي‌شود.

قاضي‌پور تاكيد كرد كه براي جلوگيري از كشته شدن مردم در زير آوارها بايد پيشگيري‌هاي لازم صورت گيرد كه اين امر منوط به در اختيار قرار دادن بودجه سازمان مديريت بحران به وزارت كشور است.

به گزارش ايسنا، علي لاريجاني رييس مجلس شوراي اسلامي در پاسخ به اين تذكر تاكيد كرد كه در آذربايجان شرقي دو روز عزاي عمومي اعلام شده است.

تلويزيون خودش را ضربه فني كرد!/ موج انتقادات به عملكرد صداوسيما در زلزله اخير ادامه دارد

سازمان صدا و سيما كه سعي داشت با پوشش خوب المپيك، مخاطبان را راضي نگه دارد، با پوشش ضعيف اخبار مربوط به زلزله‌ي شمال‌غرب كشور، موجي از انتقادات را عليه خود به راه انداخت.

به گزارش خبرنگار سرويس تلويزيون ايسنا، انتقادها در يك روز بعد از حادثه‌ي زلزله و در حالي كه صداوسيما تلاش مي‌كند، اين نقطه ضعف خود را با ارائه‌ي خبرهاي لحظه به لحظه از زلزله پوشش دهد، همچنان ادامه دارد؛ زلزله‌زدگان، نمايندگان مجلس و قشرهاي مختلفي از مردم از جمله كساني هستند كه تاكنون عملكرد صدا و سيما در جريان حادثه‌ي زلزله را مورد نقد قرار داده‌اند.

عليرضا منادي سفيدان ـ نماينده مردم تبريز ـ از جمله معترضاني است كه به ايسنا مي‌گويد: مردم از انعكاس خبري صدا و سيما در خصوص زلزله روز شنبه بسيار گله‌مند بودند و علي‌رغم اينكه شب گذشته صدها نفر زير آوار بودند، در برنامه‌هاي تلويزيوني و سحرگاهي اشاره‌اي به وقوع اين فاجعه نشد و از مردم خواسته نشد كه در دعاهاي خود، زلزله‌زدگان را مد نظر داشته باشند.

اما اين انتقادها در حالي صورت مي‌گيرد كه در حوادثي غيرمترقبه مانند زلزله، اطلاع‌رساني به موقع سازمان صداوسيما براي كمك بهتر و سريع‌تر، مي‌تواند بسيار موثر باشد.

تلويزيون همچنين بلافاصله پس از اين اتفاق آماري دقيق از تعداد كشته‌شدگان و مجروحان زلزله ارائه نداد، تا كساني كه اين حادثه را تنها از طريق تلويزيون‌ و راديو پيگيري مي‌كردند، متوجه عمق فاجعه اتفاق افتاده در شمال‌غرب كشور نشوند.

صداوسيما در حالي نتوانست به توقعات مخاطبان در ارائه آخرين اخبار زلزله اخير پاسخ منطقي دهد كه خبر زلزله شمال‌غرب ايران به يكي از مهم‌ترين اخبار تلويزيون‌هاي جهان تبديل شده بود؛ تا در حالي كه تلويزيون مي‌رفت با عملكرد موفقيت‌آميزش در پوشش المپيك به مردم نزديك‌تر شود، خودش را ضربه فني كند و در پاسخگويي به انتقادات به‌جاي مردم و مسؤولان، بي‌پاسخ بماند.

خنده‌بازار، اسپند روي آتشي كه اعتراض‌ها را شعله‌ ور كرد

پس از اينكه نحوه‌ي انعكاس اخبار زلزله‌ي آذربايجان شرقي در شبكه‌هاي راديو و تلويزيوني، انتقادات متعددي را به صداوسيما در پي داشت، پخش مجموعه‌ي طنز «خنده‌بازار» در روزي كه در آذربايجان عزاي عمومي اعلام شده بود، موج جديدي از انتقادات را به همراه داشت.

به گزارش خبرنگار سرويس تلويزيون ايسنا، هر چند تلويزيون در روزهاي گذشته سعي كرد با اختصاص زمان بيشتري به اخبار زلزله بر انتقادات مطرح شده آبي سرد بريزد، اما پخش «خنده‌بازار» اسپند روي آتشي بود، كه اعتراض منتقدان را بار ديگر شعله‌ور كرد.

مجموعه طنز «خنده بازار» كه در ماه رمضان هر شب پخش مي‌شود، به دليل تقارن با ايام شهادت و ليالي قدر مدتي روي آنتن نرفت تا پخش آن از روز دوشنبه ـ 22 مرداد ماه ـ از سر گرفته شود. پخش اين سريال طنز از شبكه‌اي سراسري در روزي كه در آذربايجان عزاي عمومي اعلام شده بود، بار ديگر انتقادها را جدي‌تر از گذشته به دنبال داشت.

رييس مجلس شوراي اسلامي از جديدترين چهره‌هايي است كه به صداوسيما انتقاد كرده است.

لاريجاني با تذكر به مسؤولان صداوسيما از آنان خواست به چالش‌هاي مطرح شده در جلسه‌ي دوشنبه توجه جدي كرده و شرايط سخت مردم در منطقه را درك كنند تا با شكل‌گيري همدردي همگاني قدري از آلام مردم زلزله‌زده كاسته شود.

نماينده اروميه در مجلس شوراي اسلامي در اعتراض به پخش «خنده‌بازار» در شرايط بحراني مردم زلزله‌زده، به ايسنا مي‌گويد:‌ در شرايطي كه بسياري از هموطنان ما در مناطق زلزله‌زده خانه‌هايشان ويران شده و عزادار هستند، بايد پرسيد كه چرا صداوسيما در شب گذشته برنامه مضحك پخش كرد.

نماينده‌ي مشكين‌شهر نيز از ديگر معترضاني بود كه به پخش «خنده‌بازار» انتقاد كرد. او كه در صحن عمومي مجلس سخن مي‌گفت، تاكيد كرد: در حالي كه در استان آذربايجان شرقي دو روز به دليل مرگ تعدادي از هموطنانمان عزاي عمومي اعلام شده است، پخش برنامه‌ي «خنده‌بازار» چه مفهومي دارد؟!

اما عملكرد شبكه سه سيما كه اين‌روزها به خاطر پخش بازي‌هاي المپيك به يكي از پرمخاطب‌ترين شبكه‌هاي سيما تبديل شده،‌ در حالي به دليل پخش برنامه‌‌اي طنز در ايام عزاداري عمومي زير سوال قرار مي‌گيرد، كه انتظار مي‌رفت پس از انتقادهاي مطرح شده در خصوص نحوه اطلاع‌رساني خبرهاي زلزله، تلويزيون، بيش از پيش با زلزله‌زدگان همراه شود و دست‌كم خود را در عزاي عمومي مردم آذربايجان شريك بداند.

بر اساس اين گزارش ايسنا،‌ «خنده‌بازار»، امشب پخش نمي‌شود اما دليل آن، ‌همدردي با زلزله‌زدگان شمال‌غرب كشور عنوان نشده، بلكه شبكه سه سيما در باكس شبانگاهي خود،‌ طبق معمول هر دوشنبه‌ شب، برنامه ورزشي «نود» را گنجانده است.

عمومی

سوال وجواب

آموزش زبان

نام های اصیل ایرانی

همراه باتاریخ

بشنویدازبزرگان

ورزشي

حیات وحش

مناسبت ها وتقویم

سوال وجواب

سوال

پاورقی

واما سوال این ماه:

عشق چیست وچراعاشق میشویم:

....

تبصره:

عشق میتونه شامل ازدواج، عشق ورزیدن به چیزی یا شیئی و.... باشد.

دراین قسمت از همراه من بخش سوال وجواب را ایجاد کردیم

لطفا به سوالاتی که هرماه دراین قسمت درج میشود،بهش فکرکنید وپاسخ منطقی ودرست را به شماره پیامک برنامه ویا به ایمیل ویا درقسمت تالارگفتمان سایت

مطرح بفرمایید.

شماره پیامک:

09387345716

ایمیل:

pesarbiriya@yahoo.com

تالارگفتمان سایت:

sar3da1.com/forums.html

آموزش زبان

این قسمت

این قسمت انتقال یافت

جهت مشاهده این قسمت ،لطفا به بخش مشاوره وآموزش مراجعه بفرمایید.

نام های اصیل ایرانی

پسرها

دخترها

پاورقی

نکته: معنی هراسم روبروی خود اسم قرار دارد.

آبتين يکي از شخصيت هاي شاهنامه، پدر فريدون

آتش آتش

نام فرمانده لشگر بابک خرمدين، تزيين و

آذين آرايش

آراد نام فرشته اي

آرام ساکت

آرتان نام پدر زن داريوش کبير

آرش يکي از پهلوانان سنتي ايران

آرشام بسيار نيرومند، پدر بزرگ داريوش کبير

آرمان هدف

آرمين يکي از شخصيت هاي شاهنامه

آريا نام باستاني ايران

آريامنش داراي خلق و خوي آريايي، نام پسر داريوش

آريانا منسوب به نژاد و قوم آرين يا آريايي

آرين مربوط به نژاد آريا

آزاد آزاد

آويژه خاص و خالص، پاک و پاکيزه

اخگر پاره آتش

اردشير يکي از شخصيتهاي شاهنامه

اردلان

اردوان يکي از شخصيت هاي شاهنامه

ارژنگ يکي از شخصيت هاي شاهنامه

ارسلان شير

ارشيا تخت

نکته: معنی هراسم روبروی خود اسم قرار دارد.

آبنوس آبگينه

آتوسا نام يک شاهزاده ايراني

آذر آتش، نهمين ماه ايراني

آذرافروز نام پسر مهرنوش پسر اسفنديار

آذرخش صاعقه، نام روز نهم از ماه آذر

آذرگون نام گلي است برنگ سرخ

آذرنوش پاکدين

آرا

آرزو آرزو

آزاده آزاد، رها

آزيتا نام يک شاهزاده ايراني

آزين زينت آلات

آسا مانند

آفرين تشويق

آلاله نام گلي

آناهيتا الهه آب

آوا صدا

آويزه آويز

آهو آهو

اختر ستاره، نام گلي

ارانوس سياره ارانوس

ارغوان نام درختي که گل و شکوفه سرخ رنگ مي دهد

ارکيده رنگ ارغواني روشن، نام گلي

ارمغان هديه

افسار تاج

افسانه افسانه

افسون طلسم و جادو

افشان پاشيدن

الناز

دراین بخش ازکتاب بزرگ همراه من نام های اصیل ایرانی را ایجاد کردیم، ودر هر ماه چندین نام، از جمله نام پسر ونام دختر اصیل ایرانی اضافه خواهد شد.

این بخش بیشتر برای این ایجاد شده که، بیشتربا نام های اصیل کشور عزیزمون ایران آشنابشیم وهمچنین برای انتخاب فرزندانی که تازه به دنیا می آیند بجای استفاده از اسمهای عجیب وغریب خارجی از اسم های اصیل کشورمون استفاده کنیم

منتظرنظرات شما عزیزان هستیم.

یاعلی

همراه باتاریخ

تیموریان

تیمور گورکانی

قلمرو گورکانیان پیش از مرگ تیمور

جانشینان تیمور

حکومت شاهرخ

نزاع دوباره مدعیان تاج و تخت و افول نهایی

بازماندگان تیموریان

گورکانیان هند

نوادگان امروزی تیموریان

دانش و هنر در زمان تیموریان

تیموریان

تیموریان یا گورکانیان ایران (۷۷۱ – ۹۱۱ ه‍.ق/۱۳۷۰ - ۱۵۰۶ م) دودمانی ترک تبار بودند. بنیان‌گذار این دودمان امیر تیمور گورکانی بود که در آسیای میانه می‌زیست و سمرقند پایتختش بود. تیمور کشوری گسترده و دولتی سترگ ایجاد کرد و سرزمین فرارود (ماوراءالنهر) را به اهمیتی رساند که تا آن زمان هیچگاه بدان پایه نرسیده بود. او مرزهای خود را نخست در سرتاسر آسیای میانه و آنگاه سراسر خراسان و آنگاه به همهٔ بخش‌های ایران و عثمانی و بخش‌هایی از هندوستان گسترش داد. از آنجایی که فتوحات تیمور بیشتر جنبهٔ یورش و هجوم داشت تا تسخیر واقعی، اغلب این مناطق باز به زودی از تصرف تیموریان خارج شد. با این حال ماوراالنهر مدتی مرکز دولتی شد که بیشتر ایران و افغانستان را افزون‌بر ماوراءالنهر دربر می‌گرفت. هنگامی که کشورهای گسترده تیموری تجزیه شد، دورهٔ هرج و مرج پیش آمد. به محض اینکه تیمور مرد، ترکان عثمانی و آل جلایر و ترکمانان درصدد تصرف کشورهای ازدست‌رفتهٔ خود برآمدند. بااین همه، فرزندان تیمور موفق شدند که شمال ایران را کم و بیش به مدت یک سده برای خود نگاه دارند. هرچند آنان بیشتر با یکدیگر در کشمکش بودند. سرانجام شاهرخ موفق شد که مناقشات اقوام خود را تا حدی رفع و قدرت و اعتبار کشور را نگهداری کند. ولی پس از مرگ او تصرفاتش به قسمت‌های کوچک‌تر مجزا شد و به همین سبب صفویان و امرای شیبانی آنها را به متصرفات خود پیوست کردند. با این حال خاندان تیموری از میان نرفت و نوادگان تیمور پس از چندی پستر فرمانروایی خود را به هندوستان بردند و امپراتوری بزرگ گورکانیان هند را بنیاد گذاردند.

تیمور گورکانی

تیمور در توابع سمرقند در شهر قِش یا کِش که امروزه شهرسبز نامیده می‌شود در ترکستان قدیم و ازبکستان فعلی در ۷۳۶ ه‍.ق / ۱۳۳۵ م دیده به جهان گشود و خیلی زود در سوارکاری و تیراندازی مهارت یافت. پدرش تراغای، از جنگجویان ایل برلاس بود که طایفه‌اش در این نواحی از قدرت و نفوذ محلی برخوردار بودند. در ۷۶۱ ه‍.ق / ۱۳۶۰ م، فردی به نام تغلق تیمور، از نوادگان جغتای، از ترکستان به ماوراءالنهر لشکر کشید. حاجی برلاس که دفاع از شهر کش را در مقابل این مهاجم دشوار یافت، دفاع از ولایت را به پسر تراغای یعنی تیمور سپرد که در آن هنگام ۲۵ سال داشت.[۱]

تیمور به زودی در رمضان ۷۷۱ ه‍.ق/ آوریل ۱۳۷۰ م توانست با شکست امیر حسین از نوادگان قزغن در کابل که مدعی منصب اجدادی خود بود، بلخ را تسخیر و حکومتی مستقل تشکیل دهد. تیمور از این پس خود را «صاحبقران» خواند. پس از آن طی پنج سال از ۷۷۲ تا ۷۷۷ ه‍.ق/ ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۵ م، تیمور سه بار به خوارزم و پنج بار به قلمرو خانان جَثَه در آن سوی سیحون لشکر کشید. با این وجود در سال دهم سلطنتش موفق به فتح خوارزم شد و عاقبت توانست آنجا را ویران کند.[۲]

تیمور دشت قبچاق و مغولستان را نیز زیر فرمان خود آورد. او سپس در سال ۷۸۳ ه‍.ق فرزند ده ساله خود، میرانشاه را با سپاهی، مامور تسخیر خراسان کرد و خود نیز به آنها پیوست. تیمور نیشابور و هرات را تصرف کرد و در هرات از سرهای مردم مناره‌ها ساخت. سپس مازندران را که تا سال ۷۵۰ ه‍.ق در تصرف ملوک باوند بود به تسخیر خود درآورد. او در یورشی سه ساله که از ۷۸۸ تا ۷۹۰ ه‍.ق طول کشید آذربایجان، لرستان، ارمنستان، گرجستان و شروان را نیز تصرف کرد و در سال ۷۹۳ ه‍.ق مردم خوارزم را قتل عام کرد. حملهٔ پنج ساله وی بین سال‌های ۷۹۴ تا ۷۹۸ ه‍.ق صورت گرفت و پس از آن حکومت هر شهر را به یکی از فرزندان یا خویشاوندان خود سپرد. سپس مسکو را فتح کرد و به هندوستان یورش آورد. در سال ۸۰۱ ه‍.ق آنجا را نیز تصرف کرد و صد هزار نفر را به قتل رساند. تیمور سپس به سمرقند بازگشت. لشکرکشی وی به ایروان از سال ۸۰۲ تا ۸۰۷ ه‍.ق طول کشید که آن را یورش هفت ساله می‌نامند. در سال ۸۰۳ ه‍.ق با عثمانیان جنگید و چندین شهر را گرفت. در همین هنگام سفیرهایی به مصر فرستاد، ولی چون نتیجه‌ای نگرفت، مصمم شد به مصر حمله کند و در طول این لشکرکشی، حلب، دمشق و بغداد را نیز تصرف نمود. در سال ۸۰۴ ه‍.ق بایزید یکم سلطان عثمانی را مغلوب و اسیر کرد. بعد از آن تصمیم گرفت چین را تسخیر کند و عازم آنجا شد. او با سپاهیانش تا کنار رود سیحون نیز رفت ولی در اترار بیمار شد و در رمضان سال ۸۰۷ ه‍.ق / فوریه ۱۴۰۵ م، در سن ۷۱ سالگی درگذشت.[۳]

تیمور از ۷۷۸ ه‍.ق / ۱۳۷۷م تا هنگام مرگش در ۸۰۷ ه‍.ق / ۱۴۰۵ م، به مدت ۲۹ سال، بخش عظیمی از جهان را زیر فرمان خود آورد و بنیان امپراتوری را گذاشت که بالافاصله پس از مرگش، انحطاط و زوال و تجزیه آن آغاز شد. فتوحات تیمور که به قیمت خونریزی‌های دهشتبار و ویرانی‌های بسیار به دست آمده بود چندان پایدار نماند و به زودی قلمرو او با توجه به منازعات بین بازماندگانش و ظهور دو طایفه ترکمان قراقویونلو و آق قویونلو تجزیه و بعدها توسط دولت صفوی دوباره یکپارچه و متمرکز شد.[

قلمرو گورکانیان پیش از مرگ تیمور

امیر تیمور پس از ۳۶ سال فرمانروایی و کشورگشایی با بر جای گذاشتن قلمروی گسترده، در ۸۰۷ ه‍.ق در اُترار درگذشت. از وی ۳۱ پسر، نوه، نتیجه و نتیجه‌زاده باقی ماند[۵] از پسران او عمرشیخ و جهانگیر در زمان حیاتش درگذشته بودند و میرانشاه و شاهرخ نیز چون مورد توجه پدر نبودند، به جانشینی انتخاب نشدند[۶] و تیمور، پیر محمد پسر میرزا جهانگیر را که در آن زمان والی کابل بود، به جانشینی خود برگزید [۷][۸]. اما به‌رغم علاقه‌ای که سرداران سپاه تیمور نسبت به اجرای واپسین خواست او مبنی بر جانشینی نوه‌اش پیرمحمد جهانگیر نشان می‌دادند، مجالی برای اجرای این وصیت پیدا نشد.[۹]

سیاست تیمور در ادارهٔ شهرهای تسخیر شده، واگذاری حکومت هر ولایت به یکی از اعضای خاندانش یا حکامِ محلیِ مورد اعتماد و قرار گرفتن خودش در رأس همهٔ امور بود[۱۰]. به نظر می‌رسد او این سیاست را از چنگیز تقلید می‌کرد. اما بر خلاف چنگیز که پسرانش بلافاصله بعد از او، با جانشینی که او برگزیده‏ بود کنار آمدند و با حفظ اتحاد، از فروپاشی امپراتوری جلوگیری کردند، بازماندگان تیمور به درگیری با هم پرداختند.

با اعلام خبر درگذشت تیمور، امیرزادگان و مدعیانِ سلطنت، که بیشتر از نوادگانش بودند، بر سر جانشینی او به به مخالفت با یکدیگر پرداختند. منازعات طولانی خانوادگی و درونی بین بازماندگان تیمور قلمرو وسیعی را که او با وجود آن همه جنگ و شقاوت به هم پیوند داده بود تجزیه کرد.

ابتدا همراهان تیمور مرگ او را پنهان کردند. آنها طرح حمله به چین را بی آنکه لغو نمایند، متوقف کردند و چون نوه تیمور که باید بنا به وصیتش جانشین او می‌شد یعنی پیرمحمد فرزند میرزا جهانگیر در آن هنگام دور از پایتخت و در حدود غزنین بود، موقتاً شخص دیگری را به نیابت از او جانشین تیمور کردند. این شخص نوه دیگر تیمور، خلیل سلطان پسر میرانشاه بود که در آن هنگام با لشکر تیمور همراه و حاضر بود. این اقدام هم نتوانست تمرکز را در خاندان تیمور حفظ کند و به‌زودی با مخالفت بازماندگان مواجه شد. به‌تدریج این اختلافات طولانی شد و دامنه پیدا کرد. چنان که در اندک مدتی، توطئه‌ها و تحریکات، میراث عظیم تیمور را به حکومتهای مستقل و متخاصم تبدیل کرد.[۱۱]

جانشینان تیمور

میرانشاه و پسرش ابابکر در دیار بکر و عراق عرب حکومت داشتند. عمر، پسر دیگر میرانشاه، حاکم آذربایجان و عراق عجم بود. پیرمحمد و رستم و اسکندر (پسران عمرشیخ)، به ترتیب فارس، اصفهان و همدان را تحت فرمان داشتند. هریک از آنان می‌کوشیدند تا با کمک امیران و لشکریان، هر چه زودتر سمرقند، تختگاه تیمور، را فتح کنند.

پیرمحمد که تیمور وصیت کرده بود جانشینش باشد در قندهار بود و نتوانست به‌موقع به سمرقند برسد. برخی از امیران تیمور، به بهانهٔ عملی کردن نقشهٔ لشکرکشی تیمور به چین، خلیل سلطان پسر میرانشاه را که در تاشکند بود، بر تخت نشاندند [۱۲][۱۳]. اما خلیل سلطان با مخالفت سایر امیرانِ قدرتمند تیمور، از جمله امیرشاه ملک و امیرشیخ نورالدین و دیگر مدعیان حکومت روبرو شد. نخستین فرد از خاندان تیمور که مخالفت جدّی خود را با او آشکار کرد، سلطان حسین، نبیرهٔ دختری تیمور، والی ماورای سیحون بود [۱۴][۱۵] اما نتوانست حمایت لشکریان را جلب کند و ناگزیر به شاهرخ پیوست و سپس در هرات به دستور او به قتل رسید [۱۶][۱۷]. شاهرخ در هرات خود را وارث تخت پدر نامید و به سبب اقتدار و کفایتش توانست تا اندازه‌ای بر دیگر مدعیان چیره شود. پیرمحمد در شیراز بر خلاف برادرانش، حمایتش را از شاهرخ که ناپدری‌اش نیز بود، اعلام کرد[۱۸][۱۹][۲۰].

در همین زمان درگیری و کشمکش میان مدعیان حکومت، یعنی پسران عمرشیخ (رستم، اسکندر، پیرمحمد و بایقَرا) و پسران میرانشاه (عمر و ابابکر و خلیل سلطان) آغاز شد[۲۱][۲۲]. شاهرخ با اینکه بسیاری از امیران، همچون امیرشاه ملک و حاکمان محلی، از او حمایت می‌کردند از درگیری مستقیم با افراد خاندانش اجتناب کرد و به سروسامان دادن هرات مشغول شد.

از طرفی در تبریز، اصفهان، شیراز، کرمان و سبزوار به‌سبب بی‌کفایتی خلیل‌سلطان و درگیری مدعیان جانشینی، آشوب شده بود[۲۳]. خلیل‌سلطان پس از چهار سال حکومت در سمرقند و از بین بردن خزاین تیمور، گرفتار خدایداد حسینی، والی ماورای سیحون شد[۲۴][۲۵]. شاهرخ در ۸۱۱ ه‍.ق به ماوراءالنهر لشکر کشید، خدایداد را کشت و خلیل‌سلطان را پس از رهایی به ری فرستاد و سمرقند را به اُلُغ‌بیگ داد [۲۶].

حکومت شاهرخ

طی پانزده سال پس از درگذشت تیمور به‌تدریج قدرت پسر او شاهرخ بر سایر امیرزادگان و مدعیان تاج و تخت فزونی یافت و به خارج از مرزهای خراسان راه پیدا کرد. در واقع نزاع اولیه بین مدعیان تاج و تخت تیمور که پس از مرگ وی قریب سی سال طول کشید با چیرگی تدریجی شاهرخ بر تمامی قلمرو تیمور، دورانی هر چند کوتاه از ثبات و امنیت را تجربه کرد.

شاهرخ پس از تسخیر مازندران در ۸۰۹ ه‍.ق، ماوراءالنهر و مغولستان را در ۸۱۱ ه‍.ق، بلخ و تخارستان را در ۸۱۲ ه‍.ق و خوارزم را در ۸۱۵ تحت فرمانروایی خود درآورد. در ۸۱۷ ه‍.ق عراق عجم و فارس را از اسکندر گرفت و همانند تیمور حکومت این نواحی را میان پسران و نوه‌هایش تقسیم کرد. در این مدت بسیاری از مدعیان حکومت از بین رفتند: عمر در ۸۰۹ ه‍.ق به دست برادرش ابابکر کشته شد و ابابکر را ایدکو (والی کرمان) کشت، میرانشاه در ۸۱۰ ه‍.ق به دست قرایوسف ترکمان و پیرمحمد جهانگیر در ۸۱۱ ه‍.ق به دست وزیرش پیرعلی تاز به قتل رسیدند، خلیل سلطان هم در ۸۱۴ ه‍.ق به مرگ طبیعی درگذشت [۲۷].

شاهرخ که توانسته بود از سرزمین‌های از هم گسیخته، قلمرو تقریباً یکپارچه‌ای فراهم سازد با همسایگان و رقیبانش روابطی دوستانه برقرار کرد چنانکه سفیرانی از چین، هند، شروان و دشت قپچاق به دربار او آمد و رفت داشتند[۲۸] اما او هیچگاه نتوانست قدرت تیموریان را در خارج از مرزهای ایران و ماوراءالنهر تثبیت کند. شاهرخ با وجود کامیابی‌هایش در سامان دادن به امور داخلی و از بین بردن رقیبان، پس از قدرت گرفتن ترکمانان قراقوینلو در آذربایجان، نتوانست اقتدار خویش را در آنجا حفظ کند. با مرگ قرایوسف ترکمان در ۸۲۳ ه‍.ق، شاهرخ حدود یک سال تبریز را در اختیار داشت و سه بار نیز به آذربایجان لشکر کشید که آخرین بار در ۸۳۹ ه‍.ق بود ولی با وجود این پیروزی‌ها نتوانست آنجا را حفظ کند و چون از بیم پسران قرایوسف، کسی حکومت آذربایجان را نمی‌پذیرفت [۲۹][۳۰]، شاهرخ مجبور شد فقط به ذکر نامش در خطبه‌هایی که در آذربایجان خوانده می‌شد، بسنده کند. وی در اواخر عمر با شورشِ سلطان محمد، پسر بایسنقر و حاکم ری، مواجه شد و با وجود بیماری، به تشویق همسرش گوهرشادآغا بیگم، در ۸۵۰ ه‍.ق به آنجا لشکر کشید. سلطان محمد گریخت و شاهرخ پس از ۴۳ سال سلطنت، در ری درگذشت [۳۱][۳۲][۳۳]. شاهرخ در سن هفتاد و دو سالگی و به سال ۸۵۰ ه‍.ق / ۱۴۴۶ م چشم از جهان فروبست. شورش سلطان‌محمد و مرگ شاهرخ، موجب تسریع در زوال این خاندان شد.

نزاع دوباره مدعیان تاج و تخت و افول نهایی

هنگام مرگ شاهرخ از میان پسرانش تنها الغ بیگ میرزا در قید حیات بود، که او هم بیشتر یک محقق و عالم ریاضی بود تا یک فرمانروا. از این رو پس از یک دوره نسبی ثبات، انحطاط خاندان تیموری دوباره آغاز شد و این بار با سرعت بیشتری هم رو به تلاشی و اضمحلال رفت. کشمکش بین بازماندگان شاهرخ ده سالی به طول انجامید تا این که ابوسعید، نواده میرانشاه و پسر میرزا سلطان‌محمد مدتی تفوق یافت، اما دیری نپایید که دوران فرمانروایی او نیز به پایان رسید به طوری که در یک دهه بعد، به دست میرزا یادگار محمد، نواده بایسنقر که به اردوی آق قویونلو پیوسته بود به قتل رسید. به این ترتیب با مرگ ابوسعید در رجب ۸۷۲ ه‍.ق / فوریه ۱۴۶۸ م، دوران فرمانروایی تیموریان به‌سر آمد.[۳۴]

در این دوره ثبات و آرامش نسبی و رونق اقتصادی که در قلمرو تیموریان، بخصوص در شرق ایران فراهم شده بود، از میان رفت. منازعات داخلی بیشتر شد و حریفان قدرتمندی همچون ازبکان از شمال و قراقوینلوها و آق قوینلوها از غرب، حکومت تیموریان را تهدید می‌کردند. شاهرخ، بر خلاف تیمور، جانشینی برای خود انتخاب نکرد. دو فرزندش، بایسنقر و جوکی میرزا در زمان حیات او درگذشته بودند [۳۵][۳۶] و فرزند دیگرش، الغ بیگ، بیشتر اوقات در سمرقند بود و به عنوان مهمان به دربار پدر دعوت می‌شد و در امور سلطنت دخالتی نداشت [۳۷]. بجز الغ بیگ و فرزندش عبداللطیف، دیگر مدعیان جانشینی عبارت بودند از: ابراهیم سلطان، پسر دیگر شاهرخ که در زمان پدر حاکم فارس بود؛ علاءالدوله و سلطان محمد، فرزندان بایسنقر. ابتدا سلطان محمد توانست بر دیگر حریفان چیره شود و علاءالدوله را که از حمایت گوهرشادآغا برخوردار و قائم مقام شاهرخ در هرات بود، از این شهر فراری دهد [۳۸].

در این دوره قلمرو تیموری به سه بخش تقسیم گردید: ۱- الغ بیگ و عبداللطیف میرزا در ماوراءالنهر، ۲- ابوالقاسم بابُر در خراسان ۳- سلطان محمد در عراق عجم، فارس، کرمان و خوزستان

آذربایجان همچنان در اختیار قراقوینلوها بود. دیری نپایید که کشمکش‌های خونینی میان مدعیان حکومت در گرفت. الغ‌بیگ، پس از دو سال درگیری با پسرش، عبداللطیف، عاقبت در ۸۵۳ ه‍.ق به دست او کشته شد. عبداللطیف هم یک سال بعد با توطئهٔ امیرانش به قتل رسید و عبداللّه پسر ابراهیم، فرمانروای ماوراءالنهر شد ولی حکومت او هم دوامی نداشت و در ۸۵۴ ه‍.ق ابوسعید گورکان، نوهٔ میرانشاه، او را کشت و سرزمین او را گرفت[۳۹][۴۰].

در همین زمان جهانشاه قراقوینلو با بهره‌گیری از درگیری امیرزادگان تیموری، همدان و قزوین را گرفت و سپس برای مقابله با سلطان محمد به اصفهان رفت، اما پیش از رسیدن به آنجا در جُربادقان (گلپایگان) متوقف شد. با وساطت گوهرشادآغا ـ که به سبب استیلای ابوالقاسم بابر بر خراسان به سلطان محمد پناه آورده بود ـ غائله بدون جنگ خاتمه پذیرفت و حکومت سلطانیه و قزوین و همدان به جهانشاه تعلق گرفت. سلطان محمد نیز پس از توافقی ناپایدار با ابوالقاسم بابر، گرفتار برادر شد و به دستور او در ۸۵۵ ه‍.ق به قتل رسید[۴۱][۴۲][۴۳]. با مرگ سلطان‌محمد، قلمرو تیموریان کوچکتر شد، جهانشاه، یزد و عراق عجم و فارس را نیز گرفت و ابوالقاسم بابر به حکومت خراسان بسنده کرد[۴۴]. در این مرحله در خاندان تیموریان، دو مدعی جدید سر برآوردند: سلطان ابوسعید که با کمک ابوالخیرخان ازبک و حمایت نقشبندیان بر ماوراءالنهر مسلط شد[۴۵] و سلطان حسینِ بایقرا که در مرو حکومت تشکیل داد.

ابوالقاسم بابر، پس از ده سال حکومت، در ۸۶۱ ه‍.ق درگذشت و پسر یازده ساله‌اش، میرزا شاه محمود، در هرات جانشین او شد اما با حملهٔ ابراهیم، پسر علاءالدوله، از آنجا گریخت. جهانشاه در ۸۶۲ ه‍.ق، هرات را فتح کرد و ابراهیم را فراری داد. اما حکومت او در هرات هشت ماه بیشتر دوام نیاورد و با شنیدن خبر شورش فرزندش، حسنعلی قراقوینلو، ناگزیر در ۸۶۳ ه‍.ق هرات را به سلطان ابوسعید واگذار کرد و به آذربایجان بازگشت [۴۶][۴۷][۴۸].

سلطان ابوسعید در ۸۶۳ ه‍.ق پس از غلبه بر لشکریان مشترک علاءالدوله و ابراهیم سلطان و سنجرمیرزا (نوهٔ عمرشیخ) توانست به استقلال بر خراسان حکومت کند و با مرگِ این مدعیانِ حکومت، سلطان ابوسعید از فتنهٔ آنان آسوده شد و تا ۸۷۳ که به آذربایجان لشکر کشید، از بازماندگان خاندان تیموری، کسی قدرت مقابله با او را نداشت[۴۹]. با کشته شدن جهانشاه به دست سپاهیان اوزون حسن آق قوینلو، اقتدار سلطان ابوسعید با خطری جدّی مواجه شد. اوزون حسن، یادگارمحمد (نوهٔ بایسنقر) را اسماً در آذربایجان بر تخت نشانده بود و خود به نام او حکومت می‌کرد. سلطان ابوسعید در ۸۷۲ ه‍.ق با لشکریان بسیار و امید دریافت کمک از شروانشاه (فرخ یسار)، به آذربایجان لشکر کشید، ولی به سبب خیانت اطرافیان، اسیر اوزون حسن گردید و در ۸۷۳ ه‍.ق کشته شد[۵۰][۵۱][۵۲]. با مرگ سلطان ابوسعید و پایان حکومت هجده سالهٔ او و نیز با قدرت گرفتن اوزون حسن در غرب ایران و عراق عجم، خاندان تیموری با سرعت بیشتری رو به زوال رفت. از سلطان ابوسعید ده پسر باقی ماند اما هیچکدام اقتدار او را نداشتند[۵۳

بازماندگان تیموریان

هرچند پس از شاهرخ حکومت تیموریان به عنوان یک حکومت بزرگ و فراتر از یک منطقه خاص، دیگر وجود نداشت اما حکومت محلی در منطقه هرات و اطراف آن برقرار ماند. این حکومت که توسط سلطان حسین بایقرا اداره می‌شد، تا سال ۹۱۲ ه‍.ق ادامه یافت. سلطان حسین بایقرا، هرات را از مناطق مهم و تأثیرگذار در تاریخ ایران و تاریخ هنر ایرانی تبدیل نمود و باعث شد تا مکتب هرات در نقاشی و خوشنویسی ایرانی نامی ماندگار بیابد.[۵۴]

[ویرایش] حکومت محلی تیموریان

سلطان حسین بایقرا در ۸۷۳ ه‍.ق پس از سلطان ابوسعید، بر هرات استیلا یافت، اما یادگار محمد با کمک آق قوینلوها هرات را از او گرفت. سلطان حسین پس از دو سال بر یادگار محمد چیره شد و بعد از کشتن او با ایجاد ثبات نسبی و احیای رونق فرهنگی در خراسان، توانست حدود ۳۵ سال در آنجا حکومت کند[۵۵]. ولایات دیگر ایران، ارمنستان و دیار بکر در اختیار آق قوینلوها بود که تا ۸۸۲ ه‍.ق در کمال قدرت بودند. سلطان حسین چهارده پسر داشت[۵۶] و پس از چندی با حملات ازبک‌ها به خراسان از سمت شمال، با نافرمانیِ پسرانش، به‌ویژه بدیع الزمانِ تیموری (حاکم قندهار) مواجه شد. سلطان حسین که به سبب بیماری نمی‌توانست با ازبکان مقابله کند، از فرستادن نیرو برای بدیع‌الزمان به منظور دفع ازبکان، خودداری کرد. با وخیم‌تر شدن اوضاع، درباریان در ۹۱۱ ه‍.ق، بدیع‌الزمان و مظفرحسین میرزا (پسر دیگر سلطان حسین) را به‌طور مشترک بر تخت نشاندند[۵۷][۵۸]. سلطان حسین در همین سال درگذشت و چندی بعد شاهزادگان تیموری دو باره درگیر منازعات داخلی شدند. شیبک خان ازبک با استفاده از کشمکش‌های آنها، در ۹۱۳ ه‍.ق هرات را گرفت و به سلطهٔ دویست سالهٔ تیموریان در خراسان پایان داد. بسیاری از شاهزادگان تیموری کشته شدند و در ۹۱۴ ه‍.ق بدیع الزمان به شاه اسماعیل صفوی پناه برد [۵۹][۶۰]. محمد زمان میرزا، فرزند بدیع‌الزمان و آخرین مدعی سلطنت تیموریان، برای احیای حکومت خاندانش تلاش کرد. وی مدتی در بلخ بود اما عاقبت به دست ازبکان افتاد[۶۱].

هر چند جانشینان تیمور به لحاظ ساختار حکومتی وارث تشکیلاتی بودند که تیمور بر اساس سنت‌های مغولی بنا نهاده بود، به سبب نبود حکومتی متمرکز، بخصوص پس از شاهرخ، و تجزیة قلمرو تیمور در نیمهٔ دوم سدهٔ نهم، تشکیلات او نتوانست بر آن اساس باقی بماند. تفاوت اساسی در ساختار حکومتی جانشینان تیمور با خود او، رجحان دادن قوانین اسلامی بر قوانین مغولی (یاسا) بود که پس از آنکه شاهرخ، در ۸۱۵ ه‍.ق قوانین یاسا را لغو و فقه اسلامی را جانشین آنها کرد، رایج گردید. پس از او نیز بیشتر فرمانروایان تیموری، از جمله ابوسعید و سلطان حسین بایقرا، به رعایت سنت‌های اسلامی پایبند ماندند[۶۲][۶۳][۶۴].

در دورهٔ تیموریان، صوفیگری رواج و گسترش یافت و مشایخ و علما از احترام بسیاری برخوردار بودند. شاهرخ و سلطان حسین و سلطان ابوسعید از نقشبندیان حمایت می‌کردند. از دیگر سلسله‌های مهم صوفیه در این دوره نوربخشیه بودند فرقهٔ حروفیه نیز در همین دوره شکل گرفت[۶۵][۶۶]. حروفیه ظاهراً دارای تشکیلات سیاسی گسترده‌ای بوده و بنابر منابع، در سوءقصد به شاهرخ در ۸۳۰ ه‍.ق نیز نقش اساسی داشته‌اند[۶۷][۶۸].

گورکانیان هند

بعدها ظهیرالدین محمد بابُر، (فرزند میرزا عمر شیخ فرزند سلطان ابوسعید فرزند میرزا محمد فرزند میرانشاه) که در مناطق اطراف ماوراءالنهر حکومت داشت و برای دفع شیبک خان با بدیع‌الزمان متحد شده بود، نتوانست با ازبکان مقابله کند و به هندوستان رفت و و آنجا را فتح نمود و بر خلاف جدش تیمور در همانجا سکونت گزید. او در ۹۳۲ حکومت تیموریان هند (بابریان) را در آنجا پایه گذاری کرد[۶۹][۷۰][۷۱].

جانشینان او که به گورکانیان هند و یا مغولان کبیر هند معروف هستند، درخشان‌ترین سلسله‌های حکومتی در شبه قاره هند را تشکیل دادند و نقشی مهم در تاریخ آن سرزمین ایفا نمودند. چنانچه اکبر شاه از بزرگترین حاکمان تاریخ هند از این سلسله است.[۷۲] و این سلسله را آخرین امپراطوری دوران طلایی چهان اسلام می‌نامند.

نوادگان امروزی تیموریان

نوادگان پادشاهان تیموریان هنوز ساکن ایران هستند و اکثریت آنان در نواحی اطراف تهران(به ویژه رودهن) و همدان پیرو مسلک صوفی‌گری هستند. زبان مادری بازماندگان این سلسله گویشی از ترکی است که ویژهٔ خودشان است و پیوندهای خانوادگی در بین آن‌ها بسیار رایج است. گاهی گفته می‌شود آنان شاخه‌ای از اهل حق نیز به شمار می‌روند هرچند اختلاف عقیدهٔ بسیاری میان آنان و دیگر پروان اهل حق دیده می‌شود. برای نمونه سبیل خود را کوتاه نگاه داشته، محمد را خاتم انبیا دانسته و حتی علی را تنها یک انسان با روحیات خداوندی می‌شناسند. همچنین گفته می‌شود آنان به مانند اجداد خویش و بر خلاف دیگر پیروان اهل حق، به دانش و هنر بسیار دلبستگی داشته و در امور اقتصادی بسیار پرکار هستند.

دانش و هنر در زمان تیموریان

برگی از کتاب جامی که تاریخ ۱۵۵۳ میلادی کشیده شده، نمونه‌ای از هنر شکوفای دوره تیموریان

تیمور با اینکه بسیار خونریز بود ولی به دانش و هنر علاقه نشان می‌داد. از این‌رو هنرمندان و صنعتگران از کشتارهایش در امان بودند. فرزندان او نیز سیاست بنیان‌گذار دودمان تیموریان را پی گرفتند ازجمله می‌توان به راه اندازی رصدخانه، مسجد و مدرسه اشاره کرد. هنر نگارگری یا نقاشی ایرانی و نیز خوشنویسی در این دوره از تاریخ ایران به شکوفایی قابل توجهی دست یافت.

شاهرخ پسر تیمور پیرو جدی علوم و صنایع بود و مسجد گوهرشاد و حرم علی بن موسی‌الرضا که زیارتگاه شیعیان است از اوست. پسر شاهرخ، الغ‌بیگ فرمان داد زیجی (زیج یا زیگ، جدول یا کتابی است برای تعیین احوال و حرکات ستارگان) ترتیب دادند. برادران الغ‌بیگ یعنی بایسنقر میرزا و تاحدی برادر او ابراهیم میرزا که نوه تیمور بودند خود از خوشنویسان طراز اول و از حامیان هنری مهم در تاریخ ایران به‌شمار می‌روند. خلیل نوهٔ تیمور که هیچگونه شباهتی به وی نداشت، کوشش کامل به رفاه و خوشبختی کشور معطوف داشت و خدماتی به دانش و ادب کرد. حسین بن بایقرا نیز حامی علوم و ادبیات بود. ابوسعید پادشاه توانا، با کفایت، هنردوست این خاندان نیز خود هنرمند بود. او پیرو صوفی‌گری و اهل عرفان بود و مشایخ صوفیه را گرامی می‌داشت و بعد او بود که خاندان تیموریان به صوفی‌گری روی آوردند.

دورهٔ تیموریان به رغم نابسامانی و منازعات داخلی و درگیری امیران این خاندان با ترکمانان قراقوینلو، دوره رونق فرهنگ، ادبیات، تاریخ، ریاضی و نجوم بود. دربارهای هرات، سمرقند، شیراز، تبریز و اصفهان به‌سبب هنرپروری و هنرمندی فرمانروایان تیموری، محل تجمع و آمد و شد هنرمندان و ادیبان برجسته بود[۷۳][۷۴].

اختلاف مهم دیگر در شیوهٔ حکومتی تیمور با بازماندگانش، نحوهٔ واگذاری بخش‌های حکومت بود. فرمانروایان تیموری با اینکه خود را سلطان می‌نامیدند و قدرت مطلقه‌ای برای خود قائل بودند، چون اقتدار تیمور را نداشتند، برای تثبیت قدرت و حفظ قلمروشان، به‌حمایت لشکریان نیاز داشتند و چون خزاین حکومتی بر اثر درگیری‌ها و اوضاع نابسامان داخلی تهی شده بود، مجبور به دادن سُیورغال به امیران و حاکمان محلی شدند. در اواخر دوره تیموریان این نوع بخشش به علما و هنرمندان و شاعران نیز تعلق گرفت که نه فقط قدرت حاکمان و امیران لشکری را افزایش داد بلکه موجب فقر و نابسامانی اجتماعی و تضعیف قدرت فرمانروایان تیموری و زوال این خاندان نیز شد

بشنویدازبزرگان

چند نکته از عقاید گاندی را با هم مطالعه می‌کنیم.

ریاضی

چند نکته از عقاید گاندی را با هم مطالعه می‌کنیم.

خودتان را تغییر دهید

شما باید مظهر تغییری باشید که می‌خواهید در جهان ببینید. اگر خود را تغییر دهید، جهان خود را نیز تغییر می‌دهید. اگر شیوه تفکرتان را تغییر دهید، می‌توانید احساسات و اعمالتان را تغییر دهید و بنابراین جهان اطراف شما نیز تغییر می‌کند، نه تنها به این دلیل که اکنون شما اطرافتان را با فکر و احساسات تازه‌ای می‌نگرید، بلکه به این دلیل که این تغییر می‌تواند به شما کمک کند تا دست به عمل بزنید، به شیوه ای که قبلاً فکر آن را نمی‌کردید ولی غرق در الگوهای فکری قدیمی خود بودید.

شما تحت کنترل هستید

شما می‌توانید اندیشه‌ها، واکنش‌ها یا احساساتتان را تقریباً در مورد هر چیزی انتخاب کنید. نباید هیجان زده شوید، رفتار اغراق آمیزی انجام دهید یا به صورت منفی واکنش نشان دهید. البته ممکن است همیشه و بلافاصله این‌گونه نباشد. بعضی اوقات یک حرکت بدون تفکر انجام می‌شود. یا یک تفکر کهنه نمایان می‌گردد.

وقتی بفهمید که هیچ چیز بیرونی نمی‌تواند احساس شما را کنترل کند، می‌توانید به تدریج این اندیشه را به زندگی روزانه خود وارد و آن را تبدیل به یک عادت کنید. عادتی که می‌تواند به مرور زمان قوی‌تر و قوی‌تر شود. با این کار زندگی بسیار آسان‌تر و دلپذیرتر می‌گردد.

ببخشید و رها کنید

شخص ضعیف هرگز نمی‌بخشد. عفو و بخشش نشانه قدرت است. ..

جورج پوليا: ریاضیات عبارت است از اثبات بدیهی ترین چیز به نابدیهی ترین روش ممکن.

پواسون: زندگاني تنها به اين درد مي خورد كه انسان به دو كار مشغول گردد:

اول: رياضي بخواند، دوم: رياضي درس بدهد.

كيلي: در هر چيز از جمله يك نظريه رياضي زيبايي را ميتوان درك كرد اما نمي توان توضيح داد.

ايمانوئل کانت: علم رياضي درخشان ترين مثال براي اين واقعيت است که چگونه استدلال محض دامنه تاثير گذاريش را بدون کمک تجربه گسترش مي دهد.

پير فرما: و شايد آيندگان از اينکه نشان داده ام قديمي ها همه چيز را نمي دانستند، سپاسگزار من باشند.

ورزشي

اصول بهداشتی در ورزش

10 روش پروش عضلات

اصول بهداشتی در ورزش

بخش ورزشی

*نکته های بهداشتی:

رعایت اصول بهداشتی در فعالیت های ورزشی امری ضروری است. حال در اینجا با ذکر چند نمونه از آن بیشتر با این مبحث آشنا خواهید شد:

1. پیش از هر چیز انجام معاینات پزشکی و دندانپزشکی ضروری است.

2. سعی کنید در هوای آزاد و بدون آلودگی ورزش کنید. اگر تمرینات ورزشی در هوای سر پوشیده انجام می شود تهویه هوای داخل این گونه اماکن الزامی است.

3. هنگام ورزش از لباس مناسب همان رشته ورزشی استفاده کنید. هرگز با لباس معمولی خود به ورزش نپردازید.

4. هنگام خرید کفش ورزشی دقت کنید اندازه کفش مناسب باشد تا پا در آن به راحتی قرار گیرد. کفش های بزرگ تر یا کوچک تر از اندازه پا به هیچ عنوان توصیه نمی شود.

5. سعی کنید در هنگام ورزش از جوراب های نایلونی کمتر استفاده کنید. جوراب های نخی الیاف طبیعی مناسب تر است.

6. هنگام ورزش در زمین یا سالن به موانع و خطراتی که ممکن است پیش آید به دقت توجه کنید. از ناهمواری های محیط ( زمین یا سالن ) اطلاع داشته باشید و سعی کنید برای همبازی های خود خطری ایجاد نکنید.

7. هنگام استفاده از ابزار و وسایل ورزشی هوشیار باشید و چگونگی استفاده از آن را بدانید تا از ورزش لذت ببرید.

8. سعی کنید حرکات و تمرین ها را با توجه به فصل انجام دهید. اگر در فصل گرما هستید حرکات و تمرین ها را سبک، ملایم و با فاصله انجام دهید و اگر در فصل سرما هستید حرکات و تمرین ها را پی در پی و با سرعت بیشتری انجام دهید.

9. هنگام ورزش از نوشیدن آب زیاد و آشامیدنی های بسیار سرد بپرهیزید.

10. در فصل تابستان برای استفاده از استخر حتما قبل از ورود به آب استخر بگیرید تا بدن به آب سرد عادت کند.

11. پس از فعالیت ورزشی در معرض جریان هوای سرد قرار نگیرید زیرا احتمال ابتلا به بیماری های مختلف از جمله بیماری های کلیوی همواره وجود دارد.

12. پس از ورزش برای نظافت بدن با آب گرم دوش بگیرید.

13. سعی کنید پس از تمرین لباس های ورزشی خود را بپوشید و در زیر نور آفتاب آنها را خشک کنید زیرا لباس های ورزشی آغشته به عرق بدن، محیط مناسبی برای رشد قارچ های بیماری زا است .

14. فاصله بین صرف غذا تا شروع تمرین نباید کمتر از 2 ساعت باشد زیرا هضم و جذب مواد غذایی باید به راحتی انجام شود و خون به مقدار کافی در دسترس عضلات قرار گیرد. در ضمن از نیم ساعت قبل از تمرین تا 15 دقیقه پس از تمرین از صرف نو شیدنی های بسیار خنک خود داری کنید.

15. در پایان تمرین به خصوص در مسابقات ورزشی فرد احساس خستگی و کوفتگی می کند. در این حالت بدن کاملا به حالت عادی بر نگشته و آمادگی هضم معمولی غذا را ندارد. پس از فعالیت شدید مدتی طول می کشد تا فرد اشتهای خود را بازیابد بنابراین پس از تمرین و مسابقه نوشیدن آب میوه توصیه می شود.

16. ورزشی را انتخاب کنید که متناسب با سن، جنس و وضعیت جسمانی شما باشد. برای مثال مردان پس از سن بلوغ به شرطی که منعی وجود نداشته باشد می توانند در هر یک از رشته های ورزشی فعالیت کنند در حالی که پس از 40 سالگی باید ورزش های سخت و سنگین و طولانی را کنار بگذارند و از خستگی مفرط تا حدی که باعث اختلال شدید در تنفس شود اجتناب کنند. زنان باید ورزش هایی را انتخاب کنند که متناسب با توانایی آنها باشد و از انجام ورزش های سنگین مانند وزنه برداری، بوکس و کشتی خودداری کنند.

17. گرم کردن و سرد کردن در ورزش بسیار مهم است به خصوص گرم کردن که بسیار ضروری است.

تهیه کننده : رزا خاموشی

منابع : مقالات دکتر جک.اج ویلمور، کتاب بهداشت و ورزش (انتشارات بامداد کتاب)

10 روش پروش عضلات

5-سوپرست‌ها و دراپ‌ست‌ها را فراموش نكنید

اگر واقعاً در كوتاه‌ترین زمان، خواهان روبه‌راه‌كردن عضلات خود هستید، از سوپرست‌ها و دراپ‌ست‌‌ها استفاده كنید. سوپرست یك حركت مجزا برای یك بخش از بدن در كنار یك حركت مركب می‌باشد. برای مثال حركت پرس پا را در نظر بگیرید. سوپرست‌ها معمولاً در مورد كار بر روی عضلات گروهی نظیر عضلات جلوبازو، پشت بازو، قفسه سینه یا پشت به كار می‌روند و دراپ‌ست‌ها یك روش خاص به منظور بسط یك ست تمرینی و بردن فیبرهای عضلانی در یك وضعیت تمرینی شدتی می‌باشند. بهتر از همه، كاربرد هر دو تكنیك با هم است كه تاثیر مستقیمی بر اجرای ست‌های استاندارد دارد.

6-از افراط در تمرین دوری كنید

جریان برنامه تمرینی روزانه‌تان را بررسی كنید و به این مسئله توجه كنید كه آیا در واقع با انجام تمرین‌هایی كه در برنامه روزانه‌تان آورده‌اید بر روی یك ماهیچه واحد كار نمی‌كنید؟ بهتر است كمی بیشتر بر روی آناتومی بدن كار كنید. همچنین توجه داشته باشید كه چگونه باید بر روی آنها كار كنید تا ساختار تمرینی‌تان دارای عملكرد موثرتر باشد. ما معتقد نیستیم كه با یك تمرین خاص بتوان بر روی یك گروه عضلانی كامل كار كرد، پس باید با به‌كارگیری تمرین‌های مختلف به هر عضله از یك گوشه ضربه وارد كنید.

7-مناسب تمرین كنید

كسب نتیجه مطلوب به این صورت نیست كه به باشگاه بروید و هر روز از ساعت 6 صبح تا 9 شب تمرین كنید و روزهای تعطیل هم كلاً در آنجا اقامت كنید. زمان مناسب برای هر جلسه تمرینی 45 دقیقه الی 1 ساعت می‌باشد.

8-از دستگاه‌ها بیشتر بهره ببرید

مورد دیگری كه به منظور جلوگیری از اتلاف وقت در باشگاه توصیه می‌شود، استفاده بیشتر از دستگاه‌ها در مقایسه با وزنه‌های معمولی است. البته ماشین‌ها در كسب عضلات بیشتر كمك نمی‌كنند، اما از اتلاف وقت جلوگیری می‌كنند. تعویض پین دستگاه به منظور سبك و سنگین‌كردن وزنه‌ها در مقایسه با وزنه‌های آزاد وقت كمتری می‌برد. زیاد هم ضد ماشین نباشید. بالاخره به آنها هم باید فكر كرد و فرصت داد، ضمن آنكه آنها از ایمنی بیشتری هم برخوردار هستند.

9-با شكم تقریباً خالی تمرین كنید

به نظر عجیب است اما سعی ما دادن ایده‌هایی است كه سبب شود تا شما هر چه زودتر از باشگاه خارج شوید. اگر شكم‌تان پر باشد، هیچ دلیلی وجود ندارد كه بخواهید هر چه سریع‌تر جلسه تمرینی خود را به پایان ببرید اما اگر گرسنه باشید، انگیزه‌ای عالی برای عجله‌كردن و رسیدن به محلول تمرینی بعد از تمرین وجود دارد! آخرین وعده غذایی خود را دو ساعت قبل از شروع تمرین صرف كنید، این مسئله به جهت تمرین كردن به شما انرژی كافی می‌دهد، اما باعث می‌شود كه جلسه تمرینی خود را ظرف یك ساعت یا كمتر به پایان ببرید.

10-تمركز را تمرین كنید

حضور در باشگاه ناخودآگاه باعث ایجاد آشفتگی ذهنی می‌شود. پس لازم نیست تا دیگر به لحاظ قدی یا وزنی به مقایسه خود با دیگران بپردازید. همین مسائل پیش‌پا افتاده ذهن شما را درگیر می‌كند و از مسئله اصلی كه همانا پرورش عضلات می‌باشد باز می‌مانید. پس سعی كنید به جای این مسائل بیهوده به تمركز خود بیفزایید و به تمرین بپردازید.

نتیجه

در این مقاله به ارائه 10 روز ویژه به منظور اجرای سریع‌تر و موثرتر تمرین‌ها پرداختیم تا زمان بیشتری را به منظور لذت‌بردن از دنیای خارج از باشگاه داشته باشید. اما توجه كنید به اشتباه و به منظور صرفه‌جویی در وقت مسئله گرم‌كردن را از برنامه تمرینی حذف نكنید. این مسئله تنها با 5 الی 10 دقیقه كاردیو رفع می‌شود. شروع كار با وزنه‌های سبك‌تر به شما این اجازه را می‌دهد كه به اجرای بهتر تمرین‌ها در مراحل بعدی بپردازید.

تهیه کننده : رزا خاموشی

( منبع : سازمان تربیت بدنی

حیات وحش

این جاندار، همسرش را می‌خورد

این جاندار، همسرش را می‌خورد

شاید حشره دعا خوان ماده بیرحمترین حشره دنیا باشد. هنگامی که حشره ماده از همسرش باردار شد، به آن نیش می‌زند و همسر نیمه جان پس از جفت گیری غذایی لذیذ برای حشره ماده می‌شود . هر دو جنس ماده و نر این حشرات، شکارچی ماهری هستند. حشره دعاخوان طعمه خود را به آرامی زیر نظر می‌گیرد و در لحظه مناسب بازوان خود را باز می‌کند و طعمه‌اش را می‌گیرد. ضمناً این حشره هم نوع خوار هم هست. (جنس ماده)

مناسبت ها وتقویم

شهریورماه

تقویم شهریورماه1391 برای مشاهده بهتر گوشی را به چپ بچرخوانید.

ستايش خدايي را که توفيق يار ما فرمود تا از اين سو و آن سو کلماتي را گرد هم آوريم و جمع پريشاني در ثناي مولايمان،

دوست خدا، وحضرت بقیه الله که درود يزدان همواره بر او باد بياراييم، باشد تا اين دانه دهان مور، تحفه اي باشد مقبول و پيش کش باني بيت الله المعمور.

اما آنچه شايان ذکر است، اين است که اين نوشتار، در حقيقت، مجموعه اي است از پراکنده هاي کتب،

وسایت ها که اين ذره بي مقدار گرد هم آورده‌ام تا دوستاراني که اين کتاب، در دسترسشان قرار مي گيرد،

هاله اي از درس اسلام و روش زندگی وهمچنین دانشی هرچندکم را دريابند، بنابراين برخي مطالب آن ممکن است از سایت هایی آمده باشدکه

چندان مورد اعتنا نباشند(بجزمطالب مذهبی)، اما ، براي آشنايي گذرا ، مناسب است

و مطلب ديگر:

این کتاب باهمه محتویات آن رایگان میباشد

آیاالان که داریداستفاده میکنید هزینه ایی پرداخت کردید؟

امابرای گردآوری مطالب وساختن این کتاب کلی وقت وهزینه گزاشته شده

پس ازشماتوقع دارم نظراتتان رابرای ما به ایمیل یا شماره پیامک برنامه،برای ما ارسال کنید ویادرنظرسنجی سایت شرکت کنید

ومارادلگرم ترازپیش برای ساخت نسخه های جدیدتربامطالب بیشتریاری کنید

منتظرنظرات وپیشنهادات همگی شماعزیزان هستیم.

ایمیل:

pesarbiriya@yahoo.com

سایت ونظرسنجی:

www.sar3da1.com

شماره پیامک:

09387345716

گاهی حتی یه اس ام اس هم میتواند تشکربزرگی برای ما باشد

فراموش نکنید درنظرسنجی کتاب بزرگ همراه من درسایت شرکت کنید وبه کتاب امتیازدهید.

جهت دریافت این نسخه ونسخه ای پیشین ونسخه های جدیدترازکتاب بزرگ همراه من،

هرماه به همین سایتی که الان دریافت کردید مراجعه بفرمایید

تشکرویژه ازمدیریت این سایت

___________________

یا صاحب الزمان رمز ظهور تو ترک گناه و یکدلی و دعای ماست.

سلام مولای من،

سلام معشوق عالمیان،

سلام انتظار منتظران می خواهم از جور زمانه بگویم ،

می خواهم بگویم و بنویسم از فسادی که جهان را چون پرده ای فراگرفته اما زمان فرصتی است اندک و انسان آدمی است ناتوان.

پس ذره ای از درد دلم را به زبان می آورم تا بدانی چقدر دلگیر و خسته ام. آغاز نامه به جهانبان جهان و جهانیان خدای هر دو جهان:

،

مولای من می دانی چند سال است انتظار می کشم. از وقتی سخن گفته ام و معنای سخن خود را فهمیده ام انتظارت را می کشم. بیا و این انتظار مرا پایان بده. ...

دعاکن زنده بمانم تابیایی

هرجمعه انتظارت رامیکشم،مهدی جان بیا....