# jomle

title: توضيحات
text:
  توضيحات


  كتاب حوادث فاطميه، سيرِ حوادث شهادت حضرت فاطمه (س) 
  موضوع: حضرت زهرا(س)، شهادت حضرت زهرا (س)
  نويسنده: دكتر مهدى خدّاميان آرانى.
  راه ارتباط با نويسنده: 
  شماره پيامك 30004569 و سايت M12.ir
  ناشر: نشر وثوق. قم. تلفكس: 02537735700 همراه: 09122525839
  توجه: در اينجا، مستندات و متن هاى عربى و كتابنامه حذف شده اند، جهت اطلاع از مستندات كتاب به اصلِ كتاب يا سايت  M12.irمراجعه كنيد. 


title: مقدمه
text:
  مقدمه


  																بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِ 
  خدا به من توفيق بزرگى عنايت كرد، او چنين خواست كه اين بنده كوچك او براى كسى كه گل سرسبد هستى است، قلم بزند و از حضرت فاطمه(س) و مظلوميّت او بنويسد.
  مدّت ها در متون تاريخى به دنبال حقيقت بودم و سرانجام كتاب «فرياد مهتاب» را نوشتم، آن كتاب، روايت گر حوادثى شد كه بر مادر مظلوم مدينه گذشته است.
  وقتى دوستان خوبم آن كتاب را خواندند، از من خواستند تا محتواىِ آن را به صورتى بنويسم كه سير تاريخى حوادث را به روشنى نشان بدهد، اين گونه بود كه اين كتاب نوشته شد و «حوادث فاطميّه» نام گرفت.
  من در اينجا خلاصه و كوتاه سخن گفتم، در پيوست هاى عربى، مستندات سخن خويش را آورده ام، اگر كسى خواهانِ شرح بيشتر حوادث باشد، مناسب است به كتاب «فرياد مهتاب» مراجعه كند. 
  منتظرِ نظرات شما هستم، بر اين باورم كه نظرات شما باعث كمال بيشتر اين كتاب مى شود.


  																										مهدى خدّاميان آرانى 
  																										قم، 1392


title: هفته اشك و فتنه
text:
  هفته اشك و فتنه


  22 صفر تا 28 صفر 
  1 ـ شدت يافتن بيمارى پيامبر:  روز 22 ماه صفر، سه شنبه
  صداى اذان مغرب به گوش مى رسد و مردم در مسجد منتظر آمدن پيامبر هستند تا نماز را با آن حضرت بخوانند .
  امّا هر چه صبر مى كنند از پيامبر خبرى نمى شود ، گويا حال پيامبر بدتر شده است .
  على(ع) به مسجد مى آيد و در محراب مى ايستد و مردم پشت سر او نماز مى خوانند .


  2 ـ نقشه و نقش عايشه:  روز 22 ماه صفر، سه شنبه
  ابوبكر و عمر در اردوگاه اُسامه مى باشد ، وقتى كه او مى خواست از مدينه برود نزد دختر خود ، عايشه رفت و به او گفت : «من به دستور پيامبر به جهاد مى روم ، اگر يك وقت ديدى كه بيمارى پيامبر بدتر از اين شد به من خبر بده تا من بيايم و يك بار ديگر پيامبر را ببينم» .
  اكنون ، عايشه پيكى را به سوى اردوگاه اُسامه مى فرستد تا به پدرش خبر دهد كه هر چه زودتر به مدينه بازگردد چرا كه بيمارى پيامبر سخت شده است .
  هوا تاريك است و اسب سوارى از مدينه به سوى اردوگاه اُسامه به پيش مى رود .
  وقتى او به اردوگاه مى رسد سراغ خيمه ابوبكر را مى گيرد . (عمر هم كنار ابوبكر است)، او به ابوبكر مى گويد: «من از مدينه مى آيم ، عايشه مرا فرستاده تا به تو خبر بدهم كه ديگر اميدى به شفاى پيامبر نيست و او براى نماز مغرب به مسجد نيامده است ، هر چه زودتر خود را به مدينه برسان!».
  عُمَر تا اين سخن را مى شنود از جا برمى خيزد و رو به ابوبكر مى كند و مى گويد : «برخيز ، ما بايد هر چه سريعتر خود را به مدينه برسانيم ». 
  عُمَر و ابوبكر در اين نيمه شب به سوى مدينه حركت مى كنند .


  3 ـ ديدار از قبرستان بقيع:  روز 22 ماه صفر، سه شنبه
  پيامبر از خواب بيدار مى شوند ، او دستور مى دهد تا چند نفر از يارانش نزد او بيايند ، على(ع) و چند نفر ديگر حاضر مى شوند ، پيامبر به آنان مى گويد: «خدا از من خواسته است كه به ديدار اهل بقيع بروم» .
  پيامبر دست در دست على(ع) گذاشته و آرام آرام به سوى بقيع مى رود ، وقتى او به بقيع مى رسد چنين مى گويد: «آگاه باشيد فتنه ها همچون شب هاى تاريك به سوى شما مى آيند» .


  4 ـ تخلّف از لشكر اسامه:  روز 23 ماه صفر، چهارشنبه 
  اين صداى اذان بلال است كه در شهر مدينه طنين انداخته است ، مردم ، كم كم به سوى مسجد مى شتابند تا نماز صبح را پشت سر پيامبر بخوانند . آمدن پيامبر به طول مى كشد ، به راستى آيا پيامبر براى خواندن نماز خواهد  آمد ؟
  امّا گويا تب پيامبر بسيار شديد شده است ، او نمى تواند به مسجد بيايد . 
  ناگهان ابوبكر وارد مسجد مى شود ، او مى خواهد به سوى محراب برود و امامِ جماعت بشود، همه تعجّب مى كنند كه او در اينجا چه مى كند ؟
  خبر به گوش پيامبر مى رسد، او مى گويد: «مرا بلند كنيد و به مسجد ببريد» .
  پيامبر دستمالى را به سر خود مى بندد  و با كمك على(ع) و فضل بن عبّاس به سوى مسجد مى رود ، پيامبر از ابوبكر مى خواهد از محراب بيرون بيايد، پيامبر نمى تواند روى پاى خود بايستد ، براى همين مى نشيند و نماز را به صورت نشسته مى خواند .
  بعد از نماز ، پيامبر رو به ابوبكر مى كند و مى فرمايد : «مگر من به شما نگفته بودم كه به سپاه اُسامه بپيونديد ؟ چرا از دستور من سرپيچى كرديد و به مدينه بازگشتيد ؟» .
  ابوبكر در جواب مى گويد : «من به اردوگاه اُسامه رفته بودم امّا چون شنيدم حال شما بدتر شده است با خود گفتم بيايم و يك بار ديگر شما را ببينم» .
  پيامبر رو به آنها مى كند و مى فرمايد : «هر چه سريعتر به سپاه اُسامه ملحق شويد و به سوى روم حركت كنيد ، بار خدايا ! هر كس را كه از سپاه اُسامه تخلّف كند ، لعنت كن» .


  5 ـ ماجراى قلم و دوات:  روز 24 ماه صفر، پنج شنبه 
  حدود سى نفر از مسلمانان در خانه پيامبر جمع شده اند .
  آنها براى عيادت پيامبر آمده اند ، خيلى از آنها اشك حسرت مى ريزند و از اين كه قدر اين پيامبر مهربانى ها را ندانستند ، غصّه مى خورند .
  پيامبر رو به ياران خود مى كند و مى فرمايد : «براى من قلم و دوات بياوريد تا براى شما مطلبى بنويسم كه هرگز گمراه نشويد» .
  يك نفر بلند مى شود تا قلم و كاغذى بياورد كه ناگهان صدايى همه را حيران مى كند : «بنشين ! اين مرد هذيان مى گويد ، قرآن ما را بس است» .
  سخن او ادامه پيدا مى كند : «بيمارى بر اين مرد غلبه كرده است ، مگر شما قرآن نداريد ؟ ديگر براى چه مى خواهيد پيامبر برايتان چيزى بنويسد ؟» .
  او عُمَر است كه چنين سخن مى گويد .


  6 ـ تاكيد به ولايت:  روز 25 ماه صفر، جمعه 
  بيمارى پيامبر سخت شده است،  تب او بسيار شديدتر شده است ، سمّ در بدن او اثر نموده و رنگ او زرد شده است . امّا او دلش مى خواهد تا آخرين سخنان خود را با مردم داشته باشد . او از اطرافيان خود مى خواهد تا هفت سطل آب از چاه بكشند . او دستور مى دهد تا اين آب ها را بر بدن او بريزند تا شايد از شدّت تب كم شود .
  پيامبر به بالاى منبر مى رود و چنين مى گويد : «من به زودى به ديدار خداى خويش خواهم رفت ... من دو چيز گرانبها را براى شما به يادگار مى گذارم . قرآن و خاندان خود را در نزد شما به يادگار مى گذارم... مبادا بعد از من از دين خدا برگرديد و به هوا و هوس خود عمل كنيد ، على ، برادر من ، وارث من و جانشين من است.


  7 ـ نشانه هاى امامت:  روز 27 ماه صفر، يكشنبه 
  بنى هاشم به ديدار پيامبر آمده اند ، پيامبر گاه بى هوش مى شود و گاه به هوش  مى آيد .
  پيامبر چشم خود را باز مى كند، به عباس، عموى خود مى گويد: «عمو جان ، آيا حاضر هستى تا وصيّت هاى مرا انجام دهى و قرض هاى مرا ادا كنى ؟» .
  عبّاس نگاهى به پيامبر مى كند و مى گويد : «من چگونه خواهم توانست از عهده اين كار مهم برآيم ؟» .
  پيامبر بار ديگر سخن خود را تكرار مى كند و عبّاس همان جواب را مى دهد .
  اكنون ، پيامبر رو به على(ع) مى كند و مى فرمايد : «اى على ، آيا حاضر هستى تا به وصيّت هاى من عمل كنى و قرض هاى مرا پرداخت كنى» .
  على(ع) جواب مى دهد : «بله ، پدر و مادرم به فداى شما باد ، من حاضر هستم تا به وصيّت هاى شما عمل كنم» .
  پيامبر از روى خوشحالى با صداى بلند مى گويد : «اى على ، تو در دنيا و آخرت برادر من هستى ، به راستى كه تو جانشين و وصىّ من مى باشى» .
  اكنون پيامبر بلال را مى طلبد و به او چنين مى گويد : «اى بلال ، برو و شمشير ذوالفقار ، زِره  ، عمامه و پرچم مرا بياور .
  بلال از اتاق بيرون مى رود و بعد از لحظاتى ... پيامبر رو به على(ع) مى كند و مى گويد : «اى على ، اين وسايل را از بلال تحويل بگير و به خانه خود ببر» .


  8 ـ عهدنامه اى آسمانى:  روز 27 ماه صفر، يكشنبه 
  جبرئيل نازل مى شود ، او به پيامبر چنين مى گويد: «اى محمّد ! دستور بده تا همه از اتاق خارج شوند و فقط على(ع) بماند» .
  پيامبر از همه مى خواهد تا اتاق را ترك كنند . جبرئيل رو به پيامبر مى كند و مى گويد : «اى محمّد ! خدايت سلام مى رساند و مى گويد : "اين عهد نامه بايد به دست وصىّ و جانشين تو برسد"» .
  پيامبر رو به على(ع) مى كند و مى گويد :
  ــ اى على ، آيا از اين عهد نامه كه خدا برايت فرستاده آگاه شدى ؟ آيا به من قول مى دهى كه به آن عمل كنى .
  ــ آرى ، پدر و مادرم به فداى شما باد ، من قول مى دهم به آن عمل كنم و خداوند هم مرا يارى خواهد نمود .
  ــ على جان! در اين عهدنامه آمده است كه تو بايد دوستان خدا را دوست بدارى و با دشمنان خدا دشمن باشى ، تو بايد بر سختى ها و بلاها صبر كنى ، على جان! بعد از من ، مردم جمع مى شوند حقّ تو را غصب مى كنند و به ناموس تو بى حرمتى مى كنند ، تو بايد در مقابل همه اينها صبر كنى !
  ــ چشم اى رسول خدا ، من در مقابل همه اين سختى ها و بلاها صبر مى كنم .
  سپس على(ع) به سجده مى رود و در سجده با خداى خويش سخن مى گويد : «من قبول كردم و به آن راضى هستم» .


  9 ـ پدر به فداى دختر:  شبِ 28 ماه صفر، شب دوشنبه 
  حضرت فاطمه(س) همراه با حسن و حسين8 وارد مى شوند ، تا نگاه فاطمه(س) به پدر مى افتد و او را در آن حالت مى بيند اشكش جارى مى شود . پيامبر فاطمه(س) را نزد خود مى خواند و او را در آغوش مى گيرد و پيشانى او را مى بوسد و به او مى گويد : «پدرت به فدايت باد» .
  فاطمه(س) طاقت نمى آورد  و صداى گريه اش بلند مى شود .
  پيامبر او را در آغوش مى گيرد و مى گويد : «به خدا قسم ! خدا انتقام تو را از نامردان خواهد گرفت ، دخترم ! بدان كه خدا به غضب تو ، غضبناك خواهد شد ، واى بر كسانى كه در حقّ تو ستم روا دارند» .


title: روز دوشنبه
text:
  روز دوشنبه


  روز 28 ماه صفر

  10 ـ وعده ديدار
  پيامبر ، دخترش را نزد خود فرا مى خواند و با او سخن مى گويد .
  نمى دانم چه مى شود كه ناگهان لبخند بر صورت فاطمه(س) نقش مى بندد ، نگاه كن ، او چقدر خوشحال شده است .
  به راستى پيامبر چه سخنى به دخترش گفت كه او اين قدر خوشحال شد ؟
  از فاطمه(س) مى پرسند كه پيامبر به شما چه گفت ؟ 
  او پاسخ مى دهد كه پيامبر به من چنين گفت : «دخترم ، تو اوّلين كسى هستى كه به من ملحق مى شوى» .


  11 ـ اجازه ورود
  صدايى از بيرون خانه به گوش مى رسد : «السلامُ علَيكُم يا اهلَ بَيْتِ النُّبُوَةِ: سلام بر شما اى خاندان رسالت ، آيا اجازه هست داخل شوم ؟».
  فاطمه(س) برمى خيزد و به بيرون اتاق مى رود ، مرد عربى را مى بيند كه با نهايت احترام ، كنار درِ خانه ايستاده است .
  فاطمه(س) به او مى گويد : «خدا به تو خير دهد ، تو به ديدار پيامبر آمده اى امّا حال پيامبر خوب نيست» . فاطمه(س) در را مى بندد و به داخل اتاق مى رود .
  براى بار دوم و سوم صداى آن مرد عرب به گوش مى رسد ، پيامبر رو به دخترش مى كند و مى گويد : «دخترم ، آيا مى دانى او كيست ؟ او عزرائيل است ، او تا به حال براى ورود به هيچ خانه اى غير از اين خانه ، اجازه نگرفته است ».
  آنگاه پيامبر به صداى بلند مى گويد : «داخل شو» .


  12 ـ شهادت پيامبر
  بيمارى پيامبر بر اثر سمى بود كه دشمنان به او داده بودند، براى همين بايد در اينجا از واژه «شهادت پيامبر» استفاده كنم. لحظه غروب روز دوشنبه فرا مى رسد ، ديگر روح پيامبر آماده پرواز است . جبرئيل به پيامبر خطاب مى كند : «خداوند مشتاق ديدار توست» . آخرين كلام پيامبر اين است: «على جان! سر مرا در آغوش بگير كه امرِ خدا آمد».
  آرى ، پيامبر در حالى كه سرش در آغوش على(ع) است روحش پر مى كشد و به سوى آسمان ها مى رود . آرى ، ديگر روزگارِ عزّت خاندان پيامبر تمام شد .
  صداى گريه فاطمه(س) بلند مى شود ...


  13 ـ نقشه و نقش عمر 
  وقتى مردم فهميدند كه پيامبر را دنيا رفته است، همگى جمع شدند، شرايط براى بيعت مجدّد با على(ع) فراهم بود، امّا ناگهان عمر فرياد برآورد: «به خدا قسم پيامبر نمرده است، او حتماً برمى گردد... اين منافقان هستند كه خيال مى كنند پيامبر از دنيا رفته است».
  مردم با شنيدن اين سخن دچار تحيّر و سرگردانى سختى شدند!
  آرى، عمر به دنبال كسب فرصت براى پياده كردن نقشه هاى خود بود، در آن شرايط، ابوبكر در خارج از مدينه بود، عمر مى خواست زمان را به دست آورد و با اين نقشه به خواسته خود رسيد.
  وقتى ابوبكر از راه رسيد به عمر گفت كه پيامبر از دنيا رفته است و عمر سخن او را قبول كرد.


  14 ـ جلسه بزرگان مهاجران 
  عمر و ابوبكر جلسه اى تشكيل مى دهند، آنان بزرگان مهاجران را جمع مى كنند و تصميم مى گيرند تا حقّ على(ع) را غصب كنند، (آنها از مدت ها قبل به فكر حكومت بوده اند). خبر جلسه مهاجران به گوشِ انصار (مردم مدينه) مى رسند. انصار هم به فكر مى افتند تا از مهاجران عقب نيفتند و حكومت را از آنِ خود كنند.


  15 ـ غسل و كفن پيامبر
  صداى گريه فاطمه(س) ، دختر پيامبر به گوش مى رسد . پيامبر دنيا را وداع گفته است ، اكنون على(ع) دارد بدن مطهر آن حضرت را غسل مى دهد .
  پيامبر خودش وصيّت كرده است كه فقط على(ع) بدن او را غسل دهد ، فرشتگان آسمانى او را يارى مى كنند .


  16 ـ نماز بر پيكر پيامبر
  مردم ده نفر ، ده نفر ، وارد خانه پيامبر مى شوند و بر آن پيكر پيامبر ، نماز مى خوانند . على(ع) تصميم دارد وقتى نماز مسلمانان تمام شود ، بدن پيامبر را در خانه خودش دفن كند . 
  البتّه عدّه اى مى گويند كه پيامبر را در قبرستان بقيع دفن كنيم ، عدّه اى هم مى گويند كه بدن پيامبر را در كنار منبر ، در داخل مسجد به خاك بسپاريم ، امّا نظر على(ع) اين است كه پيامبر در همان مكانى كه جان داده است ، دفن  شود .
  (لازم به ذكر است كه پيكر پيامبر روز اول ربيع الاول دفن شد).


  17 ـ خلوت شدن شهر مدينه 
  در شهر مدينه چه خبر است؟ چرا مسجد اين قدر خلوت است ؟ پس مردم كجا هستند ؟ آيا كسى از راز خلوتى مسجد خبر دارد ؟


  18 ـ سقيفه و مردم مدينه
  مدينه از دو طايفه بزرگ اَوْس و خَزْرَج تشكيل شده است ، اين دو طايفه قبل از اسلام ، همواره در حال جنگ بودند، امّا به بركت اسلام ، صلح و آرامش به ميان آنها برگشته است .
  اكنون ، بزرگان اين دو طايفه در كنار هم جمع شده اند تا براى آينده اين شهر تصميم بگيرند .
  سعد ، بزرگ قبيله خزرج چنين سخن مى گويد: «اى مردم مدينه ! شما بايد قدر خود را بدانيد ، شما بوديد كه پيامبر را يارى كرديد و اگر شما نبوديد ، اسلام به اين شكوه و عظمت نمى رسيد ، اكنون پيامبر به ديدار خدا شتافته است و بعد از او حكومت و خلافت، حقّ  شما مى باشد ».
  مردم يك صدا فرياد مى زنند: «اى سعد ! چه زيبا و خوب سخن گفتى ، ما فقط به سخن تو عمل مى كنيم ، تو بايد خليفه مسلمانان باشى» .
  مردم، حسابى به شور افتاده اند ! نگاه كن ! چگونه دور سعد مى چرخند و فرياد مى زنند: «اى سعد ! تو مايه اميد ما هستى ، مرگ بر دشمن تو ! » .


  19 ـ رفتن عُمَر و ابوبكر به سقيفه
  خبر سقيفه به عمر مى رسد، او نزد ابوبكر مى رود، دست او را مى گيرد و به او مى گويد: «فتنه اى بزرگ در سقيفه روشن شده است ، ما بايد خود را به آنجا برسانيم».


  20 ـ سخنرانى ابوبكر
  ابوبكر رو به مردم مى كند و مى گويد: «اى مردم مدينه ! شما بوديد كه دين خدا را يارى كرديد ، ما هيچ كس را به اندازه شما دوست نداريم ، شما براداران ما هستيد . مگر نمى دانيد كه ما اوّلين كسانى بوديم كه به پيامبر ايمان آورديم . ما از نزديكان پيامبر هستيم . بياييد خلافت ما را قبول كنيد ، ما قول مى دهيم كه هيچ كارى را بدون مشورت شما انجام ندهيم ».
  مردم مدينه با سخنان ابوبكر به فكر فرو مى روند !


  21 ـ سخنرانى عُمَر
  همه مردم ساكت مى شوند و او شروع به سخن مى كند ، سخن او كوتاه و مختصر است: «اى مردم ، بياييد با كسى كه از همه ما پيرتر است بيعت كنيم ».
  به راستى منظور عُمَر كيست ؟ آيا سنّ زياد ، مى تواند ملاك انتخاب خليفه باشد ؟ آخر چرا بايد آنان به دنبال سنّت هاى غلط روزگار جاهليّت باشند ؟ 


  22 ـ بيعت عُمَر با ابوبكر
  ناگهان عُمَر از جا برمى خيزد و مى گويد: «اى ابوبكر ، من هرگز بر تو سبقت نمى گيرم ، تو بهترين ما هستى ، دستت را بده تا با تو بيعت كنم» .
  عُمَر دست ابوبكر را مى گيرد و مى گويد: «اى مردم ! با ابوبكر بيعت  كنيد» .
  بعد از آن كسانى كه در سقيفه هستند، گروه گروه با ابوبكر بيعت مى كنند.


title: هفته مصيبت
text:
  هفته مصيبت 


  29 صفر تا 5 ربيع الاول
  23 ـ نقشه ابوسفيان:  روز 29 ماه صفر، سه شنبه
  ابوسفيان به سوى على(ع) مى آيد و مى گويد: «اى على ! مردم در سقيفه با ابوبكر بيعت كرده اند ، همه ما آماده هستيم تا تو را در راه جنگ با آنها يارى كنيم ».
  ابوسفيان كسى است كه براى كشتن پيامبر ، جنگ بدر و اُحد را به راه انداخت . اكنون چه شده است كه او امروز دلش براى اسلام مى سوزد ؟ نه او دلش براى اسلام نمى سوزد ، او نقشه اى در سر دارد.
  او نزديك مى آيد و چنين مى گويد: «اى على ! دستت را بده تا با تو بيعت كنم» .
  على(ع) به ابوسفيان مى گويد: «اى ابوسفيان ! تو از اين سخنان خود قصدى جز مكر و حيله ندارى» .
  ابوسفيان اين سخن را كه مى شنود از آنجا دور مى شود .


  24 ـ حركت خليفه به سوى مسجد و بيعت با اجبار:  روز 29 ماه صفر، سه شنبه 
  اهل سقيفه همه با ابوبكر بيعت كرده اند ، و موقع آن فرا رسيده است كه خليفه را به مركز شهر ببرند . خليفه همراه با كسانى كه در سقيفه هستند به مسجد شهر مى رود .
  در مسير به هر كس برخورد مى كنند او را مجبور مى كنند تا با ابوبكر بيعت  كند .
  آرى ، مسلمانان بر خلافت ابوبكر ، متّحد شده اند و هر كس كه با اين اتّحاد و يگانگى ، مخالف باشد كشته خواهد شد .


  25 ـ تطميع بنى اميّه:  روز 29 ماه صفر، سه شنبه 
  عُمَر نگاهى به مسجد مى كند ، مى بيند كه ابوسفيان با عدّه اى از بنى اُميّه در گوشه اى نشسته اند  در ميان آنها عثمان هم به چشم مى خورد . يك نفر پيام مهمّى را براى ابوسفيان مى آورد: «به تو قول مى دهيم كه فرزندت ، معاويه را در حكومت خود شريك كنيم» .
  ابوسفيان لبخندى مى زند و مى گويد: «آرى ، ابوبكر چه خوب خليفه اى است كه صله رحم نمود و حقّ ما را ادا كرد» .
  اكنون ابوسفيان و بنى اُميّه براى بيعت با خليفه مى آيند . عثمان از جا بلند مى شود و نزد ابوبكر مى رود و با او بيعت مى كند ، با بيعت عثمان همه بنى اميّه با ابوبكر بيعت مى كنند .


  26 ـ ورود هواداران خليفه:  روز 1 ماه ربيع الاول، چهارشنبه 
  جمعيّت زيادى وارد شهر مدينه مى شوند. همه آنها از قبيله «أسلم» مى باشند. مردم اين قبيله در اطراف مدينه زندگى مى كنند، آنان امروز به مدينه آمده اند تا ابوبكر را يارى كنند. آنها به سوى مسجد مى روند، وقتى عُمَر از آمدن آنان با خبر مى شود، خيلى خوشحال مى شود و يقين مى كند كه ديگر پيروزى از آن خليفه است.


  27 ـ نقش رشوه و پول:  روز 1 ماه ربيع الاول، چهارشنبه 
  هنوز عدّه اى از مردم شهر با خليفه بيعت نكرده اند ، چه كسى است كه بتواند در مقابل پول استقامت كند ؟ اين پول ها را بايد براى زنان اين شهر فرستاد . 
  كيسه هاى پول به سوى خانه هاى مدينه برده مى شوند ، صداى يك زن در مدينه مى پيچد: «آيا مى خواهيد دين مرا با پول بخريد ؟ هرگز! هرگز نخواهيد توانست مرا از دينم جدا كنيد ، من اين پول هاى شما را قبول نمى كنم ».
  او از طايفه بنى عَدىّ است ، او براى پول و مال دنيا ، دست از آرمان خود برنمى دارد.


  28 ـ منبر ابوبكر در مسجد:  روز 1 ماه ربيع الاول، چهارشنبه 
  ابوبكر بر روى منبر نشسته است ، ناگهان يك نفر از درِ مسجد وارد مى شود و رو به ابوبكر مى كند و مى گويد: «اى خليفه خدا» .
  همه تعجّب مى كنند ، آيا ابوبكر اين قدر مقام پيدا كرده كه خليفه خدا شده است ؟! ابوبكر از بالاى منبر فرياد مى زند: «من خليفه خدا نيستم ، بلكه خليفه رسول خدا هستم و به اين راضى هستم كه مرا به اين نام بخوانيد» .
  آرى ، اين گونه است كه لقب خليفه رسول خدا براى ابوبكر ، عنوان رسمى شناخته مى شود . بعد از آن خليفه سخنان خود را ادامه مى دهد : «اى مردم ! هيچ كس شايستگى خلافت را همانند من ندارد ، آيا من اوّلين كسى نبودم كه نماز خواندم ، آيا من بهترين يار پيامبر نبودم ؟».
  مردم سكوت مى نند، آنان مى دانند كه على(ع) اوّلين كسى است كه به پيامبر ايمان آورد و با آن حضرت نماز خواند .


  29 ـ عُمَر و دعوت به بيعت:  روز 1 ماه ربيع الاول، چهارشنبه
  عمر در كوچه هاى مدينه مى گردد و فرياد مى زند: «همه مسلمانان با ابوبكر بيعت كرده و او را به عنوان خليفه رسول خدا انتخاب نموده اند ، پس هر چه زودتر براى بيعت كردن با او به مسجد بياييد» .


  30 ـ دفن پيكر پيامبر :  روز 1 ماه ربيع الاول، چهارشنبه
  على(ع) بدن پيامبر را در خانه آن حضرت به خاك سپرده است و كنار قبر آن حضرت نشسته است .
  بنى هاشم هم اينجا هستند ، عبّاس ، عموى پيامبر در كنارى نشسته است .
  مقداد و سلمان و ابوذر و چند نفر ديگر هم اينجا هستند .
  آرى ، خيلى از مسلمانان در مراسم دفن پيامبر حاضر نشدند .


  31 ـ نقشه بيعت گرفتن از على(ع):  روز 1 ماه ربيع الاول، چهارشنبه 
  عُمَر به خليفه چنين مى گويد: «اى خليفه  پيامبر ! تا زمانى كه على بيعت نكند بيعت بقيّه مردم به درد ما نمى خورد ، هر چه زودتر كسى را به دنبال على بفرست تا او را به اينجا بياورد و او با تو بيعت  كند» .


  32 ـ مأموريت قنفذ: روز 1 ماه ربيع الاول، چهارشنبه 
  ابوبكر ، قُنفُذ را به حضور مى طلبد و به او مى گويد: «نزد على(ع) برو و به او بگو كه خليفه رسول خدا تو را مى طلبد» .
  او مردى بسيار خشن و سياه دل مى باشد و براى همين در اين روزها براى اهداف خليفه، خيلى مفيد است .


  33 ـ  هجوم اول: روز 1 ماه ربيع الاول، چهارشنبه 
  قنفذ همراه با عدّه اى به سوى خانه على(ع) حركت مى كند  و مى گويد: «اى على ! هر چه زودتر به مسجد بيا كه خليفه پيامبر تو را مى خواند ».
  على در جواب مى گويد: «آيا فراموش كرده ايد كه پيامبر مرا خليفه و جانشين خود قرار داده است ؟».
  قنفذ نمى داند چه جواب بگويد ، براى همين به سوى مسجد باز مى گردد .


  34 ـ هجوم دوم: روز 1 ماه ربيع الاول، چهارشنبه  
  ابوبكر مى بيند كه قُنفُذ تنها آمده است، او به فكر فرو مى رود، عمر مى گويد: «به خدا قسم ، اين فتنه فقط با كشتن على تمام مى شود . آيا به من اجازه مى دهى كه بروم و سرِ او را براى تو بياورم ؟» 
  ابوبكر رو به قُنفُذ مى كند و مى گويد: «برو به على بگو كه ابوبكر تو را مى طلبد ، همه مسلمانان با ابوبكر بيعت كرده اند و تو هم يكى از آنها هستى و بايد براى بيعت به مسجد بيايى» .
  قنفذ اين بار همراه با گروهى به سوى خانه على(ع) مى رود  و مى گويد:
  ــ اى على ! ابوبكر تو را مى طلبد ، تو بايد براى بيعت با او به مسجد  بيايى .
  ــ پيامبر به من وصيّت كرده است كه وقتى او را دفن نمودم از خانه خود خارج نشوم تا اين كه قرآن را به صورت كامل بنويسم .


  35 ـ عرضه قرآن:  روز 2 ربيع الاول، پنج شنبه 
  مردم براى خواندن نماز در مسجد جمع شده اند . على(ع) وارد مسجد مى شود . همه تعجّب مى كنند ، او كه قسم خورده بود تا قرآن را ننويسد از خانه خود خارج نشود .
  على(ع) قرآن را نوشته است و به مسجد آورده است . او با صداى بلند با مردم سخن مى گويد: «اى مردم ، من در اين مدّت، مشغول نوشتن قرآن بودم ، نگاه كنيد ، اين قرآنى است كه من نوشته ام ، من به تفسير همه آيه هاى قرآن آگاه هستم چرا كه از پيامبر در مورد همه آنها سؤال كرده ام» .
  عُمَر از جا بلند مى شود و مى گويد: «ما نياز به قرآن تو نداريم» .
  وقتى كه عُمَر اين سخن را مى گويد على(ع) قرآنى را كه نوشته است به خانه خود مى برد . 


  36 ـ نقشه تطميع عباس:  شبِ 3 ربيع الاول، شب جمعه 
  شب فرا مى رسد (پنج شنبه شب) ابوبكر و عمر با گروهى به خانه عباس مى روند، ابوبكر چنين مى گويد: «بعد از مرگ پيامبر ، مردم مرا به عنوان خليفه انتخاب كردند و من هم اين مقام را قبول كردم، شنيده ام كه يك نفر مى خواهد ميان مسلمانان اختلاف بياندازد. اى عبّاس ! چقدر خوب است تو هم مانند بقيّه مردم با من بيعت كنى . اگر تو اين كار را بكنى من قول مى دهم كه بعد از خود ، تو را به عنوان جانشين معرّفى كنم ».
  عُمَر چنين مى گويد: «اى عبّاس ، ما نمى خواهيم در ميان مسلمانان اختلاف بيفتد ، ما نمى خواهيم كسى تو را به عنوان شخص تفرقه انگيز بشناسد ».
  عبّاس چنين سخن مى گويد: «اگر مردم تو را انتخاب كردند آيا ما بنى هاشم از اين مردم نبوديم ، آيا ما حق رأى دادن نداشتيم ؟ اى ابوبكر! مگر اين خلافت ارث پدر توست كه به هر كس مى خواهى مى بخشى؟».
  خليفه همراه با دوستانش بدون خداحافظى  از خانه بيرون مى روند .

  37 ـ هجوم سوم:  روز 3 ربيع الاول، جمعه 
  عده اى از ياران واقعى على(ع) در خانه او جمع شده اند (تحصن)، سلمان ، مقداد ، عمّار ، ابوذر ، در اين ميان طلحه و زبير هم هستند.
  ابوبكر دستور حمله به خانه على(ع) را مى دهد .
  عُمَر از جاى خود برمى خيزد و همراه با گروه زيادى به سوى خانه على(ع)حركت مى كند .
  عُمَر با هواداران خود آمده است . درِ خانه به شدّت كوبيده مى شود . عمر مى گويد: «اى كسانى كه در اين خانه هستيد هر چه سريع تر بيرون بياييد ، اگر اين كار را نكنيد اين خانه را آتش مى زنم» .
  فاطمه(س) نزد كسانى كه در اين خانه هستند مى آيد و از آنان مى خواهد تا خانه را ترك كنند . مقداد ، سلمان ، عمّار ، ابوذر و همه كسانى كه در اين خانه هستند بيرون مى روند .
  عُمَر مى خواهد وارد خانه شود ، او مى خواهد على(ع) را به مسجد ببرد ، امّا فاطمه(س) اكنون به يارى على(ع) مى آيد .
  اين فرياد بلند فاطمه(س) است كه در همه جا طنين انداخته است: «اى رسول خدا ، ببين كه بعد از تو با ما چه مى كنند» .
  صداى فاطمه(س) ، آن قدر مظلومانه است كه خيلى ها را به گريه مى اندازد ، خيلى از مردمى كه همراه عُمَر آمده بودند برمى گردند .
  اكنون ، فاطمه(س) از خانه بيرون مى آيد و به سوى ابوبكر مى رود . زنان بنى هاشم خبردار مى شوند و از خانه هاى خود بيرون مى آيند و به دنبال فاطمه(س) حركت  مى كنند .
  فاطمه(س) نزد ابوبكر مى رود و به او مى گويد: «اى ابوبكر ، به خدا قسم ، اگر على را به حال خود رها نكنى نفرين خواهم نمود» .
  ابوبكر ، براى عُمَر پيغام مى فرستد كه هر چه زودتر على(ع) را رها كند .
  همه مى فهمند تا زمانى كه على(ع) ، فاطمه(س) را دارد نمى شود كارى كرد .


  38 ـ طلب يارى از مردم: شب 3، 4، 5 ربيع الاول
  شب فرا مى رسد ، هوا تاريك مى شود ، على(ع) همراه با فاطمه(س) ، حسن و حسين(ع) از خانه بيرون مى آيند .
  آنها درِ خانه يكى از انصار را مى زنند . صاحب خانه با خود مى گويد كه اين وقت شب كيست كه درِ خانه ما را مى زند ؟ او سراسيمه بيرون مى آيد ، على(ع) ، فاطمه(س) ، حسن و حسين(ع) را مى بيند ، فاطمه(س) با او سخن مى گويد:
  ــ آيا به ياد دارى كه تو در غدير خُمّ با على بيعت كردى ، آيا به ياد دارى كه پدرم او را به عنوان جانشين و خليفه خود معيّن كرد ؟
  ــ آرى ، اى دختر رسول خدا . 
  ــ پس چرا پيمان خود را شكستى ؟
  ــ اگر على ، زودتر از ابوبكر خود را به سقيفه مى رساند ما با او بيعت مى كرديم .
  ــ آيا مى خواستى على، پيكر پيامبر را به حال خود رها كند و به سقيفه بيايد ؟
  او به فكر فرو مى رود و از كارى كه كرده است اظهار پشيمانى مى كند . على(ع) به او مى گويد: «وعده من و تو ، فردا صبح ، كنار مسجد ، در حالى كه موهاى سر خود را تراشيده باشى» .
  او قبول مى كند و قول مى دهد كه فردا ، صبح زود آنجا حاضر باشد . اكنون ، على(ع) ، فاطمه(س) ، حسن و حسين(ع) به سوى خانه ديگرى مى روند .
  و همه اين سخن ها را با صاحب آن خانه، هم مى گويند و او هم قول مى دهد فردا ، صبح زود بيايد . و خانه بعدى .. .و باز هم خانه بعدى ...
  سيصد و شصت نفر به على(ع) قول مى دهند كه فردا براى يارى او بيايند، همه آنها عهد و پيمان مى بندند كه تا پاى جان به ميدان بيايند و از حقّ دفاع كنند. على(ع) به سلمان ، مقداد ، عمّار و ابوذر هم خبر مى دهد كه فردا صبح در محلّ وعده حاضر شوند .
  به غير از سلمان، مقداد، ابوذر، عمار، هيچ كس به محل وعده نمى آيد.


title: روز هجوم اصلى
text:
  روز هجوم اصلى


  5 ربيع الأول، يك شنبه

  هجومِ اصلى در روز «پنجم ربيع الأول» واقع شده است، اين روز، روز اندوه و مصيب دوستداران فاطمه(س) مى باشد. 
  در اينجا شرح حوادث اين روز را بيان مى كنم:


  39 ـ اجازه از خليفه 
  عُمَر نزد ابوبكر مى رود و از او اجازه مى گيرد تا براى آوردن على(ع) اقدام كند .
  عُمَر همراه با گروهى از طرفداران به سوى خانه على(ع) به راه مى افتند، وقتى نزديك خانه على(ع) مى رسند، فاطمه(س) آنان را مى بيند، او سريع درِ خانه را مى بندد. عُمَر جلو مى آيد درِ خانه را مى زند و فرياد مى زند: «اى على ! در را باز كن و از خانه خارج شو و با خليفه پيامبر بيعت كن ، به خدا قسم ، اگر اين كار را نكنى، خونِ تو را مى ريزيم و خانه ات را به آتش مى كشيم» .
  اكنون همه منتظر هستند تا على(ع) جواب بدهد.


  40 ـ فاطمه(س) به ميدان مى آيد
  اين صداى فاطمه(س) است كه به گوش مى رسد: «اى گمراهان ! از ما چه مى خواهيد ؟» 
  عُمَر خيلى عصبانى مى شود فرياد مى زند: 
  ــ به على بگو از خانه بيرون بيايد، و اگر اين كار را نكند من اين خانه را آتش  مى زنم !
  ــ اى عُمَر! آيا مى خواهى اين خانه را آتش بزنى ؟
  ــ به خدا قسم ، اين كار را مى كنم ، زيرا اين كار، مهمتر از دين خداست.
  ــ چگونه شده كه تو جرأت اين كار را پيدا كرده اى ؟ آيا مى خواهى نسل پيامبر را از روى زمين بردارى ؟
  ــ اى فاطمه ! ساكت شو ، محمّد مرده است ، ديگر از وحى و آمدن فرشتگان خبرى نيست !
  ــ بار خدايا ، از فراق پيامبر و ستم اين مردم به تو شكايت مى كنم .


  41 ـ خشم عُمَر 
  عدّه اى از همراهان عُمَر چون سخن فاطمه(س) را مى شنوند پشيمان مى شوند ، همه كسانى كه صداى فاطمه(س) را مى شنوند به گريه مى افتند .
  عُمَر فرياد مى زند: «برويد هيزم بياوريد»، عدّه اى دارند هيزم مى آورند .
  لحظه اى نمى گذرد تا اين كه هيزم زيادى در اطراف خانه جمع مى شود .
  عُمَر شعله آتشى را در دست گرفته و به اين سو مى آيد . او فرياد مى زند: «اين خانه را با اهل آن به آتش بكشيد» .


  42 ـ آتش زدن درِ خانه 
  عُمَر جلو مى آيد ، شعله آتش را به هيزم مى گذارد ، آتش شعله مى كشد .
  درِ خانه نيم سوخته مى شود . عُمَر جلو مى آيد و لگد محكمى به در مى زند .
  فاطمه(س) بين در و ديوار قرار مى گيرد ، صداى ناله اش بلند مى شود . عُمَر در را فشار مى دهد ، صداى ناله فاطمه(س) بلندتر مى شود . ميخِ در كه از آتش داغ شده است در سينه فاطمه(س) فرو مى رود .
  فرياد فاطمه(س) در فضاى مدينه مى پيچد: «بابا ! يا رسول الله ! ببين با دخترت چه  مى كنند ».


  43 ـ ورود به خانه
  فاطمه(س) به كنار ديوار پناه مى برد . عُمَر و يارانش وارد خانه مى شوند ، خالدبنوليد شمشير را از غلاف بيرون مى كشد و مى خواهد فاطمه(س) را به قتل برساند . (او مى خواهد انتقام خون پدرِ كافر خود را بگيرد ).
  ناگهان على(ع) با شمشيرش جلو مى آيد . درست است پيامبر على(ع) را مأمور كرده تا در بلاها صبر كند ، امّا اينجا ديگر جاى صبر نيست . خالد تا برقِ شمشير على(ع) را مى بيند شمشيرش را رها مى كند .
  على(ع) به سوى عُمَر مى رود، گريبان او را مى گيرد، عُمَر مى خواهد فرار كند، على(ع) او را محكم به زمين مى زند، مشتى به بينى و گردنِ او مى كوبد. هيچ كس جرأت ندارد براى نجات عُمَر جلو بيايد، همه ترسيده اند.


  44 ـ ياد پيمان آسمانى 
  على(ع) عُمَر را رها مى كند و مى گويد: «اى عُمَر! پيامبر از من پيمان گرفت كه در مثل چنين روزى، صبر كنم. اگر وصيّت پيامبر نبود، تو هرگز جرأت نمى كردى وارد اين خانه  شوى».
  اگر على(ع) عُمَر را به قتل برساند، جنگ داخلى روى خواهد داد و بعد از آن، دشمنان به مدينه حمله خواهند كرد، على(ع) مى خواهد براى حفظ اسلام صبر كند.


  45 ـ رسيمان بر گردن على(ع)
  هواداران خليفه به سراغ على(ع) مى روند . تعداد آنها زياد است ، آنها با شمشيرهاى برهنه آمده اند ، على(ع) تك و تنهاست .
  آنها مى خواهند على(ع) را از خانه بيرون ببرند . هر كارى مى كنند نمى توانند او را از جاى خود حركت بدهند .
  عُمَر دستور مى دهد تا ريسمانى بياورند، ريسمان را بر گردن على(ع)مى اندازند، عمر فرياد مى زند: «الله  اكبر، الله  اكبر»، همه جمعيّت با او هم صدا مى شوند، آنها مى خواهند على(ع) را به سوى مسجد ببرند تا با خليفه بيعت كند.


  46 ـ فاطمه(س) به ميدان مى آيد
  آنها مى خواهند على(ع) را از خانه بيرون ببرند ، فاطمه(س) از جا برمى خيزد ، و در چهارچوبه درِ خانه مى ايستد ، او راه را مى بندد تا نتوانند على(ع) را ببرند .
  عُمَر به قُنفُذ اشاره مى كند، قُنفُذ با غلافِ شمشير فاطمه(س) را مى زند ، خود عُمَر هم با تازيانه مى زند .. .


  47 ـ شهادت محسن(ع) 
  عُمَر لگد محكمى به فاطمه(س) مى زند ، اينجاست كه صداى فاطمه(س) بلند مى شود، او خدمتكار خود را صدا مى زند: «اى فِضّه مرا درياب ! به خدا محسن(ع) مرا كشتند» .


  48 ـ اجبار به بيعت با خليفه 
  ابوبكر به مسجد آمده است و منتظر است تا على(ع) را براى بيعت بياورند ، على(ع) را وارد مسجد مى كنند، در اطراف ابوبكر عدّه اى با شمشير ايستاده اند ، عُمَر شمشير خود را بالاى سر على(ع) مى گيرد.
  ابوبكر به على(ع) مى گويد: «من خليفه پيامبر هستم، تو چاره اى ندارى ، بايد با من بيعت كنى» .
  على(ع) در پاسخ مى گويد: «تو مردم را به دليل خويشاوندى خود با پيامبر به بيعتِ خود فرا خوانده اى ، اكنون ، من هم به همان دليل تو را به بيعت با خود فرا مى خوانم ! تو خود مى دانى من به پيامبر از همه شما نزديك تر هستم» .


  49 ـ تهديد به قتل على(ع)
  ابوبكر به فكر فرو مى رود و جوابى ندارد كه بگويد.
  عُمَر از جا بلند مى شود و رو به ابوبكر مى كند و فرياد مى زند: «چرا بالاى منبر نشسته اى و هيچ نمى گويى ؟ آيا دستور مى دهى تا من گردن على(ع) را بزنم؟» .
  شمشيرها در دست هواداران خليفه مى چرخد. عُمَر رو به على(ع) مى كند و مى گويد: «تو هيچ چاره اى ندارى ، تو حتماً بايد با خليفه بيعت  كنى» .
  على(ع) رو به او مى كند و مى گويد: «شيرِ خلافت را خوب بدوش كه نيمى از آن براى خودت است ، به خدا قسم ، حرصِ امروز تو ، براى رياست فرداى خودت  است» .
  آنگاه رو به جمعيّت مى كند و مى گويد: «اگر ياورانى وفادار داشتم هرگز كار من به اينجا نمى كشيد» .


  50 ـ اعتراض اُمّ سَلَمه و امّ اَيمَن
  امّ سَلَمه ، همسر پيامبر و امّ اَيمَن وارد مسجد مى شوند و به عُمَر مى گويند: «چقدر زود حسد خود را نسبت به آل محمّد نشان داديد ؟»  عُمر فرياد مى زند: «ما چه كار به سخن زنان  داريم ؟»، او دستور مى دهد تا آنها را از مسجد بيرون كنند .


  51 ـ فرياد فاطمه(س) در مسجد
  ابوبكر بار ديگر فرياد مى زند: «اى على ! برخيز و بيعت كن، زيرا اگر اين كار را نكنى ما گردن تو را مى زنيم» .
  به راستى چه خواهد شد ؟ آيا على(ع) بيعت خواهد كرد ؟ شمشير را بالاى سر على(ع) نگاه داشته اند، همه منتظر دستور خليفه اند .
  ناگهان فريادى بلند مى شود: «پسرعمويم، على را رها كنيد! به خدا قسم، اگر او را رها نكنيد، نفرين خواهم   كرد».
  اين فاطمه(س) است كه (با بدن زخمى و پهلوى شكسته) به يارى على(ع) آمده است! او بار ديگر فرياد مى زند: «به خدا قسم، اگر على را رها نكنيد، گيسوان  خود را پريشان مى كنم، پيراهنِ پيامبر را بر سر مى افكنم و شما را نفرين مى كنم...».


  52 ـ فاطمه(س) آماده نفرين است
  لرزه بر ستون هاى مسجد مى افتد، گويا زلزله اى در راه است، همه نگران مى شوند، نكند فاطمه(س) نفرين كند!!
  خليفه و هواداران او مى فهمند كه اينجا ديگر فاطمه(س) صبر نخواهد كرد، فاطمه(س) آماده است تا نفرين كند، ترس تمام وجود آنان را فرا مى گيرد، چشم هاى آنان به ستون هاى مسجد خيره مانده است كه چگونه به لرزه در آمده اند! عذاب خدا نزديك است.


  53 ـ سخن سلمان فارسى 
  سلمان به سوى فاطمه(س) مى دود تا با او سخن بگويد، او مى بيند كه فاطمه(س) دست هاى خود را به سوى آسمان گرفته است و مى خواهد نفرين كند، سلمان با فاطمه(س) سخن مى گويد: «بانوى من! پدر تو براى مردم، مايه رحمت و مهربانى بود...». 
  فاطمه(س) به ياد مهربانى هاى پدر مى افتد و دست هاى خود را پايين مى آورد، لرزش ستون هاى مسجد تمام مى شود، همه جا آرام مى شود.


  54 ـ رها كردن على(ع) 
  خليفه با ترس و دلهره دستور مى دهد كه على(ع) را رها كنند، اكنون آنان شمشير از سر على(ع) برمى دارند و ريسمان را هم از گردنش باز مى كنند. على(ع) مى تواند به خانه خود برود . آرى، تا زمانى كه فاطمه(س) هست، نمى توان از على(ع) بيعت گرفت!


title: روزهاى روشن گرى
text:
  روزهاى روشن گرى 


  6 ربيع الأول تا آخر ربيع الثانى 

  55 ـ بيمارى فاطمه(س) فاطمه(س) در بستر بيمارى قرار گرفته است ، اين همان چيزى بود كه دشمنان مى خواستند ، آنها مى خواستند فاطمه(س) را خانه نشين كنند تا ديگر براى دفاع از على(ع) از خانه بيرون نيايد .
  فاطمه(س) از يك طرف داغدار پدر است ، هنوز مصيبت او را فراموش نكرده است ، از طرف ديگر مظلوميّت على(ع) ، قلب او را به درد آورده است . اگر چه فاطمه(س) بيمار شده است ، امّا هنوز به فكر يارى امام خود است  فاطمه(س) به فكر آغاز يك نبرد اقتصادى است ، امّا او چگونه مى خواهد اين كار را انجام بدهد ؟
  فاطمه(س) كسى است كه ساليانه هفتاد هزار دينار سرخ درآمد دارد. آيا مى دانى اين مقدار يعنى چقدر پول ؟ بيش از سيصد كيلو طلاى سرخ !


  56 ـ تصميم براى غصب فدك 
  در گوشه اى از مدينه جلسه اى تشكيل شده است . در اين جلسه خليفه همراه با عُمَر و جمع ديگرى حضور دارند . عُمَر مشغول سخن گفتن با خليفه است: 
  ــ اى خليفه ! تو مى دانى كه مردم بنده دنيا هستند و همه به پول علاقه دارند ، تو بايد فدك را از فاطمه بگيرى تا مردم به اين خاندان علاقمند نشوند .
  ــ امّا فدك از آنِ فاطمه است ، همه مردم اين را مى دانند ، سه سال است كه فدك در دست اوست .
  ــ من فكر همه چيز را كرده ام ، فقط كافى است نماينده و كارگزار فاطمه را از فدك بيرون كنى .
  ابوبكر سخن عُمَر را قبول مى كند ، عدّه اى را مأمور مى كند تا به فدك بروند و كارگزار فاطمه(س) را از آنجا بيرون كنند .


  57 ـ اعتراض فاطمه(س) به غصب فدك
  خبر به فاطمه(س) مى رسد كه خليفه ، كارگزار او را از فدك بيرون كرده و آنجا را تصرّف كرده است .
  فاطمه(س) تصميم مى گيرد نزد خليفه برود و با او سخن بگويد: 
  ــ اى ابوبكر ! تو كه ادّعا مى كنى خليفه پيامبر هستى، چرا فدك مرا غصب نموده اى و كارگزار مرا از فدك اخراج كرده اى ؟
  ــ مگر فدك ، مالِ توست ؟
  ــ آيا تو نشنيده اى كه پيامبر فدك را به من بخشيد ؟
  ــ اى دختر رسول خدا ، برو براى اين سخن خود شاهد بياور .
  فاطمه(س) قبول مى كند و مى رود تا شاهد بياورد .
  آن روز كه پيامبر ، فدك را به فاطمه(س) داد اُم اَيمَن و على(ع) شاهد بودند .


  58 ـ اُمّ اَيمن شهادت مى دهد
  فاطمه(س) به خانه اُمّ اَيمَن مى رود و جريان را براى او تعريف مى كند .
  اُم اَيمَن برمى خيزد و همراه با فاطمه(س) به مسجد مى آيد ، على(ع) هم مى آيد .
  اُم اَيمَن رو به ابوبكر مى كند و مى گويد: 
  ــ اى ابوبكر ، من از تو سؤالى دارم .
  ــ چه سؤالى ؟
  ــ بگو بدانم آيا شنيده اى كه پيامبر فرمود: «اُم اَيمَن ، زنى از زنان بهشت است» ؟
  ــ آرى ، شنيده ام . 
  ــ اگر قبول دارى كه من از اهل بهشتم ، اكنون ، شهادت مى دهم كه پيامبر فدك را به فاطمه(س) بخشيد .
  على(ع) هم شهادت مى دهد كه پيامبر فدك را به فاطمه(س) داده است .
  ابوبكر به فكر فرو مى رود ، او ديگر چاره اى ندارد جز اين كه فدك را به فاطمه(س) برگرداند .
  فاطمه(س) از ابوبكر مى خواهد تا سندى به او دهد كه همه بدانند فدك از  آنِ  اوست . ابوبكر كاغذى را مى طلبد و در آن مى نويسد كه فدك از آن فاطمه(س) است .


  59 ـ عُمَر سند فدك را پاره مى كند
  عُمَر از ماجرا باخبر مى شود، به سرعت به ميان كوچه مى دود، او مى خواهد هر چه زودتر خود را به فاطمه(س) برساند.
  خداى من! او راه را بر فاطمه(س) مى بندد و مى گويد: «اين نوشته را به من بده» . فاطمه(س) نامه را نمى دهد ، عُمَر سيلى به صورت او مى زند و هر طور كه شده سند را مى گيرد و آن را پاره مى كند .
  اشك در چشمان فاطمه(س) حلقه مى زند، چرا هيچ كس به يارى دختر پيامبر نمى آيد؟

  60 ـ نامه على(ع) به ابوبكر
  اين نامه على(ع) به ابوبكر است: «به خدا قسم ، اگر اجازه داشتم با شما جنگ مى كردم و با شمشير خود همه شما را به سزاى كارهايتان مى رساندم ...من همان كسى هستم كه در جنگ ها به استقبال مرگ مى رفتم ، آيا يادتان هست چگونه به قلبِ دشمن، حمله مى كردم ؟ امّا من امروز در مقابل همه سختى ها صبر مى كنم». 


  61 ـ ترس شديد ابوبكر 
  ابوبكر دستور مى دهد تا مردم در مسجد جمع شوند ، او مى خواهد براى مردم سخنرانى كند . ابوبكر چنين مى گويد: «اى مردم ! من مى خواستم پولِ فدك را صرف تقويت سپاه اسلام بنمايم ، امّا على با اين نظر مخالفت كرده و مرا تهديد كرده است ، گويا او با اصل خلافت من مخالف است . من از همان روز اوّل ، از درگير شدن با على مى ترسيدم و از جنگ با او گريزان  بودم ».


  62 ـ عُمَر، خليفه را دلدارى مى دهد
  عُمَر برمى خيزد و چنين مى گويد: «خليفه ! چرا اين قدر ترسو و ضعيف هستى ؟ من چقدر زحمت كشيدم تا اين خلافت را براى تو آماده كردم ، امّا تو حاضر نيستى از آن بهره مند بشوى . من بودم كه نيروهاى شايسته و كاردان را گرد تو جمع كردم و دشمنانت را آرام كردم . اگر من با تو نبودم على ، استخوان هاى تو را در هم شكسته بود ... از تهديد على وحشت نكن».


  63 ـ نقشه ترور على(ع)
  جلسه اى در خانه ابوبكر با حضور عده اى برگزار مى شود، در اين جلسه خالدبنوليد هم حضور دارد، آنها از خالد مى خواهند كه فردا صبح، هنگام نماز، على(ع) را به قتل برساند.


  64 ـ خبر دادن به على(ع)
  اسماء  بن عميس، همسر ابوبكر است ، امّا اين زن با شوهرش از زمين تا آسمان تفاوت دارد ، اين زن از دوست داران على(ع)است .
  اسماء  كنيز خود را صدا مى زند و به او  مى گويد: 
  ــ همين الآن به خانه على(ع) برو ، و سلام مرا به او برسان و اين آيه قرآن را بخوان و برگرد .
  ــ كدام آيه ؟ 
  ــ آيه 20 سوره قصص، آنجا كه خدا از زبان دوست حضرت موسى(ع)مى گويد: «اى موسى ، مردم مى خواهند تو را بكشند پس هر چه زودتر از اين شهر خارج شو» .
  كنيز به درِ خانه فاطمه(س) رسيده است ، او در مى زند ، على(ع) در را باز مى كند ، كنيز آيه قرآن را مى خواند . 
  على(ع) در جواب مى گويد: «سلام مرا به اسماء برسان و بگو خداوند نگهبان على است» . كنيز خداحافظى مى كند و به خانه برمى گردد .


  65 ـ نماز صبح و پشيمانى ابوبكر
  على(ع) مجبور است كه در نماز جماعت شركت كند، شركت كردن على(ع) در اين نماز جماعت، هرگز به معناى تاييد اين حكومت نيست، (گويا على(ع) بعداً نماز خود را بار ديگر مى خواند).
  آخرِ نماز است ، ابوبكر دارد تشهد مى خواند . الآن موقع آن است كه ابوبكر سلام نماز را  بدهد.
  امّا چرا او سكوت كرده است؟ گويا او نمى داند چه كند. سلام نماز را بدهد يا نه ؟ اگر سلام بدهد خالد شمشير خواهد كشيد .
  ابوبكر قبل از سلام مى گويد: لاتَفْعَلَنَّ ما أَمَرْتُكَ: آنچه گفتم انجام نده .
  و سپس سلام مى دهد.
  اكنون على(ع) از جاى خود برمى خيزد ، و رو به خالد مى كند:
  ــ اى خالد ، خليفه به تو چه دستورى داده بود ؟
  ــ به من گفته بود كه گردن تو را بزنم .
  در اين هنگام، على(ع) دست مى برد و با يك حركت ، خالد را بر زمين مى اندازد و گلوى او را مى گيرد . خالد فرياد مى زند و مردم را به كمك مى طلبد ، عباس عموى پيامبر جلو مى آيد و از على(ع) مى خواهد خالد را رها كند.


  66 ـ خطبه فاطمه(س) 
  وقتى فاطمه(س) متوجّه مى شود كه خليفه براى كشتن على(ع) نقشه ريخته است بسيار ناراحت مى شود .
  آنها حقّ على(ع) را گرفتند ، فدك را غصب كردند ، اكنون مى خواهند على(ع) را هم از فاطمه(س) بگيرند . ديگر نمى توان سكوت كرد ، وقت فرياد است .
  فاطمه(س) مى داند كه امروز تمام حقّ در قامت على(ع) جلوه كرده است و او براى يارى على(ع) مى آيد .
  فاطمه(س) در گوشه اى از مسجد مى نشيند ، در همان جا پرده اى مى زنند . سكوت بر فضاى مسجد، سايه افكنده است .
  فاطمه(س) سخن خود را آغاز  مى كند: «من خداى بزرگ را براى همه آن نعمت هايى كه به ما داده است شكر مى كنم ، من گواهى مى دهم كه پدرم ، محمّد فرستاده اوست ...».
  او سخن خويش را اين گونه ادامه مى دهد: «شما سخن پيامبر خود را در مورد على رها كرديد و به دنبال هوس هاى خود رفتيد ، شما به خاندان پيامبر خود خيانت كرديد ».
  سپس  رو به انصار (مردم مدينه) مى كند و مى گويد: «اى كسانى كه دين پدرم را يارى كرديد ! چرا به دادخواهى من جواب نمى دهيد ؟...».


  67 ـ پاسخ ابوبكر
  ابوبكر با صداى بلند به فاطمه(س) مى گويد: «...من خدا را شاهد مى گيرم كه از پيامبر شنيدم كه فرمود: «ما پيامبران ، هيچ ثروتى از خود به ارث نمى گذاريم ، ما فقط ، علم و حكمت به ارث مى گذاريم ،و هر چه از ما باقى بماند براى همه مردم است» .


  68 ـ پاسخ فاطمه(س) به ابوبكر 
  صداى فاطمه(س) در فضاى مسجد مى پيچد: «اى ابوبكر! قرآن مى گويد كه سليمان از داوود ارث برد، مگر داوود پيامبر نبود ، پس چگونه شد كه سليمان از او ارث برد ؟...».


  69 ـ نجواى فاطمه(س) با قبر پدر
  اكنون ، فاطمه(س) رو به قبر پيامبر مى كند و چنين مى گويد: «تا زمانى كه تو زنده بودى همه مردم به من احترام مى گذاشتند و من پيش همه عزيز بودم، ولى اكنون كه تو از ميان ما رفته اى، در حقّ من ستم مى كنند و من هر لحظه در فراق تو اشك مى ريزم» .
  مسجد سراسر اشك و گريه مى شود ، سر و صداها بلند مى شود ، هياهويى بر  پا  مى گردد .


  70 ـ نگرانى ابوبكر از عذاب 
  يك روز از خطبه فاطمه(س) مى گذرد، ابوبكر به عمر مى گويد: 
  ــ ديدى كه فاطمه چگونه مرا از عذاب فرداى قيامت ترساند .
  ــ تو نماز بخوان ، دين خدا را به پا دار ، به مردم احسان و نيكى كن ، ديگر نگران نباش ، مگر قرآن نخوانده اى ؟ 
  ــ چطور ؟
  ــ قرآن در سوره هود در آيه 114  مى گويد: «كارهاى خوب ، گناهان را پاك مى كند» ، تو فاطمه را ناراحت كرده اى امّا اين يك گناه است وقتى تو كارهاى خوب زيادى انجام دهى مى توانى آن گناه را از بين ببرى .
  ــ اى عُمَر ، تو چقدر غصّه و غم هاى مرا بر طرف ساختى ، خدا تو را براى من نگه دارد .
  البته مشخص است كه ناراحتى ابوبكر، سياست او بود، اگر او واقعاً پيشمان بود بايد حكومت را به على(ع) تحويل مى داد.


  71 ـ توهين ابوبكر به خاندان عصمت!
  مسجد پر از جمعيّت شده است ، ابوبكر به بالاى منبر مى رود و چنين مى گويد: «او روباهى است كه شاهدش دم اوست . او همانند امّ طِحال است ، همان زنى كه دوست داشت نزديكان او دامن آلوده باشند . ببينيد او چگونه فتنه انگيزى مى كند . نگاه كنيد او چگونه زنان را به يارى خود دعوت مى كند».
  منظور ابوبكر از اين سخن ها كيست ؟ يعنى او چه كسى را روباه مى داند ، چه كسى دم روباه است ؟
  منظور ابوبكر اين است: «على(ع) براى برپا نمودن فتنه ، فاطمه(س) را جلو انداخته است و او را شاهد خود قرار داده است ».
  به راستى امّ طِحال چه كسى بوده است؟ او زن بدكاره اى بود كه در روزگار جاهليّت به فسق و فجور مشهور بود ، او زنان فاميل خود را به زنا تشويق مى كرد ، اكنون ابوبكر ، چه كسى را به آن زن تشبيه مى كند ؟


  72 ـ اعتراض اُمّ سَلَمه 
  اُمّ سَلَمه (همسر پيامبر) فرياد برمى آورد: «اى ابوبكر ! آيا تو به فاطمه چنين طعنه مى زنى ؟ مگر نمى دانى فاطمه ، همچون جانِ  پيامبر و پاره تن اوست؟...چرا فراموش كرده ايد كه شما در حضور پيامبر هستيد  و او شما را مى بيند؟ واى بر شما ، به زودى سزاى كارهاى خود را خواهيد ديد ».
  ابوبكر دستور مى دهد تا حقوق يك سال ام سلمه را قطع كنند .


title: روزهاى اندوه
text:
  روزهاى اندوه 


  1 ربيع الثانى تا 12 جَمادى الأولى

  73 ـ بيمارى فاطمه(س) شدت مى گيرد
  بعد از حوادثى كه پيش آمد و به آن اشاره شد، بيمارى فاطمه شدّت مى يابد ، اكنون ، ديگر او آرزوى ديدار پدر را دارد  و شب و روز، گريه كار اوست .
  او بعضى از روزها به قبرستان اُحُد مى رود و قبر حضرت حمزه، عموى پيامبر را زيارت مى كند و بعد از گريه كردن به خانه اش برمى گردد .
  به راستى اگر حمزه زنده بود هيچ كس جرأت نمى كرد كه چنين ظلم و ستم در حقّ فاطمه(س) روا دارد .


  74 ـ ياد پدر مهربان 
  فاطمه(س) هميشه دستمال بر سر خود بسته  است . هر وقت كه او حسن و حسين(ع) را مى بيند اشكش جارى مى شود ، زيرا با ديدن آنها ، خاطراتى براى او زنده مى شود .
  فاطمه(س) چنين مى گويد: «حسن جانم ! حسين جانم ! آيا به ياد داريد چگونه پيامبر شما را در آغوش مى گرفت و مى بوسيد؟ او كه شما را خيلى دوست داشت كجا رفت ؟ چرا او به اينجا نمى آيد و شما را در آغوش نمى گيرد ؟».


  75 ـ اذان بلال
  يك روز، فاطمه(س) به ياد روزگار پدر و اذان بلال مى افتد . بلال با خود عهد كرده است كه بعد از وفات پيامبر ، ديگر اذان نگويد ، به بلال خبر مى دهند كه فاطمه(س) دوست دارد صداى اذان تو را بشنود .
  بلال به مسجد مى آيد و آماده است تا موقع اذان شود و براى شادى دل فاطمه(س) اذان بگويد : 
  «الله أكبر ، الله أكبر »، اين صداى بلال است كه به گوش مى رسد . صداى ناله فاطمه(س) بلند مى شود .... وقتى كه بلال مى گويد: «أشهد أنّ محمّداً رسول الله ». فاطمه(س) ضجّه مى زند و بى هوش بر روى زمين مى افتد ، به بلال مى گويند: «ديگر اذان نگو كه فاطمه(س) ديگر طاقت ندارد» ، بلال اذان خود را قطع مى كند .


  76 ـ ترس از گريه فاطمه(س) 
  فاطمه(س) ديگر از اين مردم خسته شده است ، اين مردم به سخنان او گوش نكردند و دشمن او را يارى كردند ، آنها على(ع) را خانه نشين كردند ، فرزند او ، محسن(ع) را كشتند .
  فاطمه(س) ديگر از اين دنيا خسته است ، بيمارى او شدّت يافته است ، او شب و روز گريه مى كند . صداى گريه فاطمه(س) ، فرياد مظلوميّت است .
  او با گريه حق را يارى مى كند .
  اكنون ، فاطمه(س) به سوى قبر پدر مى رود . فاطمه(س) قبر پدر را در آغوش مى گيرد و مى گويد: «اى پدر ، بعد از رفتن تو مردم ما را تنها گذاشتند ، صبر من ديگر تمام شده است . بار خدايا ! مرگ مرا سريع برسان كه زندگى دنيا براى من تيره و تار شده است».
  او در كنار قبر پدر بى هوش مى شود. زنان مدينه به سوى او مى دوند ، آب مى آورند و بر صورتش مى ريزند تا به هوش آيد .
  همه از خود اين سؤال را دارند : «چرا بايد يگانه دختر پيامبر اين گونه گريه  كند ؟».
  اين گريه ، دل هر كس را به درد مى آورد . حكومت به اين نتيجه مى رسد كه هر طور هست بايد صداى گريه فاطمه(س) را خاموش كند.


  77 ـ اعتراض همسايه ها 
  چند نفر از همسايگان نزد على(ع) آمده اند و دارند با او سخن مى گويند .
  ــ فاطمه هم شب گريه مى كند هم روز ، ما از تو مى خواهيم سلام ما را به او برسانى و به او بگويى كه يا شب گريه كند و روز آرام باشد تا ما بتوانيم استراحت كنيم ، يا روز گريه كند  و شب آرام باشد ، ما نياز به آرامش داريم .
  ــ باشد ، من به فاطمه مى گويم .
  على(ع) به خانه خود حركت مى كند، سخن آن همسايه ها را به فاطمه(س) ى گويد، فاطمه(س) در پاسخ مى گويد: «على جان ! من به زودى از بين اين مردم مى روم و به پيش خداى خود مى روم».


  78 ـ گريه در بقيع 
  فاطمه(س) را از گريه كردن منع كردند ، او ديگر نبايد به كنار قبر پيامبر بيايد و گريه كند . او اوّلِ صبح ، از خانه بيرون مى رود  و به سوى قبرستان بقيع مى رود . حسن و حسين(ع) نيز همراه او هستند . او در گوشه اى از قبرستان مى نشيند و شروع به گريه مى كند . آنجا درخت كوچكى هست ، فاطمه(س) زير سايه درخت مى نشيند و به گريه خود ادامه مى دهد .
  چند نفر با تبر به سوى بقيع مى روند و آن درخت را قطع مى كنند .
  فردا صبح، فاطمه(س) با حسن و حسين(ع) به سوى بقيع مى آيد . آفتاب بالا آمده است ، امّا اينجا ديگر درختى نيست تا فاطمه(س) زير سايه اش بنشيند .


  79 ـ بناىِ بيت الاحزان 
  على(ع) براى ديدن فاطمه(س) آمده است . او مى بيند كه فاطمه(س) در آفتاب نشسته است ، على(ع) براى او بَيتُ الاَحزان (خانه غم ها) مى سازد. سايبانى كوچك براى گريه كردن فاطمه(س) . 


  80 ـ زنان مدينه به عيادت مى آيند
  خبرى در شهر مى پيچد: «بيمارى فاطمه(س) شديد شده است ، او ديگر نمى تواند از خانه بيرون بيايد» . عدّه اى از زنان مدينه به عيادت او مى آيند .
  آنها در كنار فاطمه(س) مى نشينند و حال او را مى پرسند .
  فاطمه(س) رو به آنان مى كند و مى گويد: «بدانيد كه من از شوهرانِ شما ناراضى هستم ، زيرا آنها ما را تنها گذاشتند و به دنبال هوس هاى خود رفتند . عذاب بسيار سختى در انتظار آنها مى باشد ، واى بر كسانى كه دشمن ما را يارى كردند ».
  زنان مدينه با شنيدن سخنان فاطمه(س) به گريه مى افتند . 


  81 ـ عذر بدتر از گناه 
  زنان مدينه نزد شوهران خود مى روند و به آنها مى گويند كه فاطمه(س) از دست شما ناراضى است . بزرگان اين شهر به سوى خانه فاطمه(س) مى آيند . آنها مى خواهند از فاطمه(س) عذر خواهى كنند .
  آنها به فاطمه(س) چنين مى گويند: «اى سرور زنان! اگر على زودتر از بقيّه به سقيفه مى آمد ما با او بيعت مى كرديم ولى ما چه كنيم ؟ على به سقيفه نيامد و ما ناچار شديم با ابوبكر بيعت كنيم» .
  فاطمه(س) رو به آنها مى كند و مى گويد: «از پيش من برويد ، من نمى خواهم شما را ببينم» . همه ، سرهاى خود را پايين مى اندازند .


  82 ـ عيادت ابوبكر و عُمَر از فاطمه(س) 
  ابوبكر و عُمَر وارد خانه فاطمه(س) مى شوند ... فاطمه روى خود را برمى گرداند ، ابوبكر مى گويد: «اى دختر پيامبر !آيا مى شود ما را ببخشى ؟».
  فاطمه(س) همان طور كه روى خود را به ديوار كرده است به او مى گويد: «آيا تو حرمت ما را نگاه داشتى تا من تو را ببخشم ؟»
  سپس فاطمه(س) به آنان مى گويد:
  ــ آيا شما از پيامبر شنيديد كه فرمود: «فاطمه، پاره تن من است و من از او هستم ، هر كس او را آزار دهد مرا آزار داده است و هر كس مرا آزار دهد خدا را آزرده است؟» 
  ــ آرى ، اى دختر پيامبر ! ما اين حديث را از پيامبر شنيديم .
  فاطمه(س) دست هاى ناتوان خود رابه سوى آسمان مى گيرد  و روى خود را به سوى آسمان مى كند و از سوز دل چنين مى گويد: «بار خدايا ! تو شاهد باش ، اين دو نفر مرا آزار دادند و من از آنها راضى نيستم ».
  آنگاه رو به آنها مى كند و مى گويد: «به خدا قسم ! هرگز از شما راضى نمى شوم ، من منتظر هستم تا به ديدار پدرم بروم و شكايت شما را به او بكنم. من بعد از هر نماز، شما را نفرين مى كنم ».


  83 ـ ترس ابوبكر از نفرين فاطمه(س) 
  خليفه به سوى مسجد مى رود ، امّا هنوز دارد گريه مى كند، مردم نمى دانند چه كنند ، چگونه خليفه خود را آرام كنند، آنها نمى دانند كه اين يك سياست ابوبكر است و او واقعاً از كار خود پشيمان نيست، گويا ابوبگر با اين گريه مى خواهد كارى كند كه مردم، گريه فاطمه(س) را از ياد ببرند.
  سرانجام تصميم گرفته مى شود تا عدّه اى نزد خليفه بروند و به او چنين بگويند: «اى خليفه ، اگر تو از مقام خود، كناره گيرى كنى اسلام نابود خواهد شد ، امروز بقاى اسلام به خلافت توست ، هيچ كس نمى تواند جاى تو را بگيرد» . اين گونه است كه خليفه آرام مى شود .


title: شب آخر
text:
  شب آخر 


  شب 13 جَمادى الاُولى 

  84 ـ خواب فاطمه(س) 
  فاطمه(س) چشمان خود را باز مى كند ، على(ع) را در كنار خود مى بيند ، رو به او مى كند و مى گويد:
  ــ على جان ! من الآن ، خوابى ديدم .
  ــ در خواب چه ديده اى ، اى عزيز دلم ؟
  ــ در خواب ، پدرم را ديدم ، او در قصر سفيدى نشسته بود ، وقتى با او روبرو شدم به من گفت: «دخترم! تو به زودى مهمان من خواهى بود» .
  اكنون فاطمه(س) رو به على(ع) مى كند و مى گويد: «پسر عمو ، نگاه كن ، جبرئيل به ديدن من آمده است ، الآن او به من سلام كرد و من جواب او را دادم ، او به من خبر داد كه امشب ، شب آخر زندگى من است و من فردا به اوج آسمان ها پرواز مى كنم» .


  85 ـ وصيّت هاى فاطمه(س) اكنون فاطمه(س) وصيّت هاى خود را براى على(ع) بيان مى كند:
  1 - على جان ! تو بايد در مرگ من صبر داشته باشى.
  2 - على جان ! از تو مى خواهم كه بعد از من با فرزندانم ، مهربانى بيشترى داشته باشى.
  3 - بعد از من با دختر خواهرم ، اَمامه ، ازدواج كن ، زيرا او با فرزندان من مهربان است .
  4 - بدنم را شب غسل بده، شب به خاك بسپار ، تو را به خدا قسم مى دهم مبادا بگذارى آنهايى كه بر من ظلم كردند بر سر جنازه من حاضر شوند ، آنهايى كه مرا با تازيانه زدند ; محسن(ع) مرا كشتند  نبايد بر پيكر من نماز بخوانند .
  5 - على جان ! من مى خواهم قبرم مخفى باشد .
  6 - على جان ! از تو مى خواهم كه خودت مرا غسل دهى و كفن نمايى  و در قبر بگذارى ، على جان ! وقتى بدن مرا دفن كردى، كنار قبرم بنشين و قرآن و دعا بخوان ، تو كه مى دانى من سخت مشتاق تو هستم و چقدر شيداى صداى دلنشين تو هستم! على جان ! به سر قبرم بيا، چرا كه دل من به تو انس دارد .


  86 ـ گريه فاطمه(س) على(ع) نگاه مى كند، مى بيند فاطمه(س) اشك مى ريزد، على(ع) سوال مى كند:
  ــ فاطمه جان ! چرا گريه مى كنى ؟
  ــ من براى غربت و مظلوميّت تو گريه مى كنم ، مى دانم كه بعد از من با سختى ها و بلاهاى زيادى روبرو خواهى شد .
  ــ فاطمه جان ! گريه نكن ، من در راه خدا بر همه آن سختى ها صبر خواهم  نمود...


title: روز آخر
text:
  روز آخر 


  روز 13 جَمادى الاُولى 

  در اين كتاب بر اساس «فاطميّه اوّل» يا روايت «هفتاد و پنج روز» سخن گفته ام، روايت «هفتاد و پنج روز» مى گويد: «حضرت فاطمه(س) بعد از شهادت پيامبر 75 روز در اين جهان زندگى كرد». 
  شيخ كلينى در كتاب «كافى» به اين مطلب تصريح مى كند و من به نظر او، اعتمادِ بيشترى نمودم، زيرا بر اين باور هستم «كافى» معتبرترين كتابِ شيعه مى باشد و نظرى كه در اين كتاب آمده است قوى تر مى باشد. بر اساس اين نظر، روز 13 جَمادى الاُولى روز شهادت حضرت فاطمه(س) مى باشد.
  لازم به ذكر است كه اقامه عزا براى حضرت فاطمه(س) در فاطميّه دوم، نيز كارى بسيار پسنديده مى باشد.


  87 ـ ملاقات ممنوع 
  گروهى از مردم مى خواهند به عيادت فاطمه(س) بيايند ، امّا فاطمه(س) گفته است كه به هيچ كس، اجازه ملاقات ندهند . او مى خواهد در اين روز آخر زندگى به حال خودش باشد .


  88 ـ سَلمى در كنار فاطمه(س) 
  سَلمى در كنار فاطمه(س) است . نمى دانم اين خانم را مى شناسى يا نه . او همسرِ  ابى رافع است. اين خانم و شوهرش همواره به خاندانِ پيامبر عشق  مىورزند .
  سَلمى در زمان پيامبر در خانه آن حضرت خدمت مى كرد ، و اكنون ، اين افتخار نصيب او شده كه پرستار حضرت فاطمه(س) باشد .
  على(ع) در كنار فاطمه(س) نشسته است ، گاهى فاطمه(س) از هوش مى رود و گاه به هوش مى آيد . فرزندان فاطمه(س) در كنار مادر نشسته اند و آخرين نگاه هاى خود را به او مى كنند .


  89 ـ نزديك اذان ظهر 
  نزديك اذان ظهر است ، على(ع) با فاطمه(س) خداحافظى مى كند و به سوى مسجد حركت مى كند .
  فاطمه(س) ، سَلمى را صدا مى زند و با كمك او برمى خيزد ، وضو گرفته و لباسى نو به تن نموده و خود را خوشبو مى كند .
  فاطمه(س) مى خواهد به ديدار خدا برود . او از سَلمى مى خواهد تا چادر نماز او را بياورد .
  سَلمى ، چادر نماز فاطمه(س) را مى آورد و به او مى دهد . هنوز تا اذان ظهر فرصت باقى است . او روى خود را به سوى قبله مى كند و چنين مى گويد: «سلام من بر جبرئيل ! سلام من بر رسول خدا ! بار خدايا من به سوى پيامبر تو مى آيم ، من به سوى رحمت تو مى آيم ».


  90 ـ تنهايم بگذار!
  فاطمه(س) رو به قبله مى خوابد و چادر خود را به سر مى كشد و به سَلمى مى گويد: «مرا تنها بگذار و بعد از لحظاتى مرا صدا بزن ، اگر جواب تو را ندادم بدان كه من نزد پدر خويش رفته ام» .
  فاطمه(س) دست خود را زير گونه خود مى گذارد و چادر خود را بر سر مى كشد .
  سَلمى از اتاق بيرون مى رود . صدايى به گوش فاطمه(س) مى رسد ، كسى او را صدا مى كند: «دخترم ! فاطمه جانم ! نزد من بيا  كه منتظرت هستم...».


  91 ـ صداى اذان 
  صداى اذان ظهر به گوش مى رسد، سَلمى مى آيد و فاطمه(س) را صدا مى زند ، امّا جوابى نمى شنود : «اى دختر پيامبر !»،  باز هم جوابى نمى آيد ، او نزديك مى آيد ، چادر را از روى صورت فاطمه(س) كنار مى زند . فاطمه(س) از دنيا رفته است .
  او صورت فاطمه(س) را مى بوسد و مى گويد: «سلام مرا به پيامبر برسان» .
  سَلمى شروع به گريه كردن مى كند . در اين هنگام ، حسن و حسين(ع) از راه مى رسند . آنها سراغ مادر را مى گيرند . سَلمى جوابى نمى دهد ، آنها به سوى مادر مى روند .
  آنها هر چه مادر را صدا مى زنند جوابى نمى شنوند . حسن(ع) كنار مادر مى آيد و مى گويد: «مادر ، با من سخن بگو قبل از اين كه جان بدهم» . 
  او روى مادر را مى بوسد ، امّا مادر جوابى نمى دهد .
  حسين(ع) جلو مى آيد و مادر را مى بوسد و مى گويد: «مادر ! من پسرت حسين هستم با من سخن بگو» . سَلمى ، حسن و حسين(ع) را دلدارى مى دهد و از آنها مى خواهد تا به مسجد بروند و به پدر خبر بدهند .


  92 ـ خبر به على(ع) مى رسد
  حسن و حسين(ع) در حالى كه گريه مى كنند به سوى مسجد مى دوند . آنها نزد پدر مى آيند و خبر شهادت مادر را به پدر مى دهند .
  وقتى على(ع) اين خبر را مى شنود، بى قرار مى شود و از هوش مى رود . عدّه اى بر صورت على(ع) آب مى ريزند.
  على(ع) به هوش مى آيد و مى گويد: «اى دختر پيامبر ، بعد از تو چه كسى مايه آرامش من خواهد بود ؟» 
  على(ع) همراه با فرزندان خود به سوى خانه حركت مى كند . مردم خبردار مى شوند ، غوغايى در شهر به پا مى شود .


  93 ـ عايشه مى آيد
  عايشه مى آيد، او مى خواهد وارد خانه على(ع) شود ، امّا سَلمى ، مانع او مى شود :
  ــ تو نمى توانى وارد اين خانه شوى .
  ــ براى چه ؟
  ــ فاطمه(س) وصيّت كرده است كه بعد از مرگ ، ما به هيچ كس اجازه ندهيم كنار پيكر او بيايد .


  94 ـ مردم جمع مى شوند
  مردم به سوى خانه على(ع) مى آيند . على(ع) از خانه بيرون مى آيد ، حسن و حسين(ع) هم همراه او هستند ، آنها گريه مى كنند . مردم با ديدن گريه حسن و حسين(ع) به گريه مى افتند .


  95 ـ ابوذر سخن مى گويد
  على(ع) سخنى به ابوذر مى گويد و از او مى خواهد تا براى همه  بگويد . 
  ابوذر رو به مردم مى كند و با صداى بلند مى گويد: «اى مردم ، تشييع جنازه فاطمه(س) به تأخير افتاده است ، خواهش مى كنم به خانه هاى خود برويد» .


title: شب وداع
text:
  شب وداع 


  شب 14 جَمادى الأولى 

  96 ـ غسل و كفن فاطمه(س) هوا تاريك شده است و مردم مدينه در خواب هستند ، امّا امشب در خانه على(ع) ، همه بيدار هستند ، على(ع) و سَلمى و فضه و يتيمان فاطمه(س) .
  على(ع) دارد بدن فاطمه(س) را غسل مى دهد ، بقيّه كمك مى كنند . فاطمه(س) وصيّت كرده است كه على(ع) او را با پيراهن غسل دهد .


  97 ـ آخرين توشه از مادر
  على(ع) مى خواهد فاطمه(س) را در پارچه بهشتى كه پيامبر به او داده است، كفن نمايد . او دارد بندهاى كفن را مى بندد . ناگهان چشمش به فرزندانش مى افتد . آنها دوست دارند براى آخرين بار مادر خود را ببينند .
  على(ع) آنها را صدا مى زند و مى گويد: «عزيزانم ! بياييد و براى آخرين بار ، مادر خود را ببينيد» .
  يتيمان جلو مى آيند و با مادر سخن مى گويند: «مادر ، سلام ما را به پيامبر  برسان» . 
  فاطمه(س) دست هاى خود را باز مى كند و فرزندانش را به سينه مى چسباند . صداى گريه فاطمه(س) با صداى گريه يتيمان در هم مى آميزد . صدايى از آسمان به گوش مى رسد: «اى على ! يتيمان را از مادر جدا كن ، فرشتگان از ديدن اين منظره به گريه افتاده اند». على(ع) جلو مى آيد و يتيمان را از مادر جدا مى كند .


  98 ـ ابوذر با دوستانش مى آيد
  على(ع) ، رو به فرزندش، حسن(ع) مى كند و از او مى خواهد تا برود و به ابوذر خبر بدهد كه وقت تشييع جنازه فاطمه(س) فرا رسيده است .
  آرى ، على(ع) مى خواهد فاطمه(س) را شبانه دفن كند . حسن(ع) همراه با حسين(ع) به خانه ابوذر مى رود .
  ابوذر هم به خانه سلمان ، مقداد ، عمّار ، عبّاس (عموى پيامبر) و حُذَيفه مى رود و به آنها خبر مى دهد . اين شش نفر در تاريكى شب به سوى خانه على(ع) مى آيند . آنها براى نماز خواندن بر پيكر فاطمه(س) مى آيند .


  99 ـ نماز بر پيكر فاطمه(س) على(ع) جلو مى ايستد و اين شش مرد پشت سر او صف مى بندند ، يتيمان فاطمه(س) و سَلمى و فضه هم به صف ايستاده اند .
  فرشتگان ، فوج فوج به اين خانه مى آيند ، جبرئيل را ببين ، همه آمده اند تا بر پيكر فاطمه(س) نماز بخوانند .
  اكنون اين سيزده نفر مى خواهند بدن فاطمه(س) را تشييع كنند .


  100 ـ آغاز تشيع جنازه(س) على(ع) دو ركعت نماز مى خواند، او دست هاى خود را رو به آسمان مى گيرد و دعا مى كند . به راستى او با خداى خود چه مى گويد ؟
  پيكر فاطمه(س) را در تابوتى (كه به دستور خود او ساخته شده است) قرار  مى دهند . تشييع جنازه آغاز مى شود . صدايى به گوش مى رسد : «او را به سوى من  بياوريد» .
  اين صداى قبرى است كه قرار است فاطمه(س) در آنجا دفن شود .
  آنجا قبرى آماده است ، تابوت را همانجا به زمين مى گذارند .


  101 ـ ظاهر شدن دو دست 
  على(ع) مى خواهد پيكر فاطمه(س) را داخل قبر بنهد . دو دست ظاهر مى شود و بدن زهرا را تحويل مى گيرد . هيچ كس نمى داند اين دست هاى كيست .
  على(ع) با قبر فاطمه(س) سخن مى گويد: «اى قبر ! من امانت خودم را به تو مى سپارم ، اين دختر پيامبر است» .
  اكنون ، على(ع) ، همه هستى خود را به خاك قبر مى سپارد . ندايى به گوش مى رسد: «اى على ! بدان كه من از تو به فاطمه مهربانتر خواهم بود» .
  على(ع) بدن فاطمه(س) را داخل قبر مى نهد و چنين مى گويد: «بِسمِ اللهِ وَ بِاللهِ وَ على مِلّةِ رَسُولِ اللهِ . فاطمه جان ! من تو را به خدا مى سپارم و راضى به رضاىِ او هستم ».


  102 ـ درد دل با پيامبر  
  على(ع) كنار قبر فاطمه(س) نشسته است ، او با پيامبر سخن مى گويد: «اى پيامبر ! امانتى را كه به من داده بودى به تو برگرداندم . به زودى دخترت به تو خواهد گفت كه بعد از تو ، اين امّت ، چقدر به ما ظلم و ستم نمودند . از فاطمه خود سؤال كن كه مردم با ما چه كردند ».


  103 ـ عباس به يارى على(ع) مى آيد 
  عبّاس (عموى پيامبر) جلو مى آيد ، دست على(ع) را مى گيرد و او را بلند  مى كند .
  على(ع) آخرين سخن هاى خود را با فاطمه(س) مى گويد: «فاطمه جان ! من مى روم ، امّا دلم پيش توست . به خدا قسم ! اگر از دشمنان ، نگران نبودم كنار قبر تو مى ماندم و از اينجا نمى رفتم و همواره به گريه مى پرداختم» .
  اكنون على(ع) برمى خيزد و رو به آسمان مى كند و مى گويد: «بار خدايا ، من از دختر پيامبر تو راضى هستم ».
  على(ع) مقدارى آب روى قبر فاطمه(س) مى ريزد و از قبر فاطمه(س) جدا  مى شود .


  104 ـ چهل صورت قبر 
  على(ع) با يارانش در قبرستان بقيع، چهل صورت قبر درست مى كنند تا قبر فاطمه(س) مخفى باشد.


title: روز تنهايى
text:
  روز تنهايى


  روز 14 جَمادى الأولى 

  105 ـ خبر در شهر مى پيچد
  خبرى در ميان مردم رد و بدل مى شود: «ديشب، على ، بدن فاطمه را به خاك سپرده است» .
  مردم به سوى قبرستان بقيع مى روند ، مى خواهند قبر فاطمه(س) را زيارت كنند، امّا با چهل قبر تازه روبرو مى شوند .
  هيچ كس نمى داند ، آيا به راستى فاطمه(س) در اين قبرستان دفن شده است ؟


  106 ـ خشم عُمَر 
  عُمَر عصبانى مى شود ، او تصميم مى گيرد تا اين قبرها را بشكافد و پيكر فاطمه(س) را از قبر بيرون بياورد  تا خليفه بر آن نماز بخواند .


  107 ـ كتك زدن مقداد 
  عُمَر به مقداد مى رسد، به سوى او مى رود و مى گويد: 
  ــ چه موقع فاطمه را دفن كرديد ؟
  ــ ديشب .
  ــ چرا اين كار را كرديد ؟ چرا صبر نكرديد تا ما بر پيكر دختر پيامبر نماز بخوانيم ؟
  ــ خود فاطمه وصيّت كرده بود كه تو و خليفه بر او نماز نخوانيد .
  عُمَر عصبانى مى شود ، به سوى مقداد حمله مى كند و شروع به زدن او مى كند ، خون از سر و صورت مقداد مى ريزد .


  108 ـ سخن مقداد 
  اكنون موقع آن است كه مقداد با مردم سخن بگويد: «اى مردم ! دختر پيامبر از دنيا رفت در حالى كه بعد از دو ماه ، زخم پهلوى او خوب نشده بود ، آيا مى دانيد چرا ؟ براى اين كه شما با غلاف شمشير به پهلوى او زديد» .


  109 ـ على(ع) به ميدان مى آيد
  على(ع) در خانه نشسته است كه به او خبر مى دهند عمرمى خواهد قبرها را بشكافد تا پيكر فاطمه(س) را پيدا نمايد .
  على(ع) برمى خيزد ، شمشيرِ ذو الفقار را در دست مى گيرد و از خانه بيرون مى آيد .
  نگاه كن ! او چقدر خشمگين است ، رگ هاى گردن او پر از خون شده است .
  عُمَر جلو مى آيد و مى گويد: «اى على ! اين چه كارى بود كه تو كردى ؟ ما پيكر فاطمه را از قبر بيرون مى آوريم تا خليفه بر آن نماز بخواند» .
  على(ع) دست مى برد و عُمَر را با يك ضربه بر زمين مى زند و روى سينه او مى نشيند و مى گويد: «تا امروز هر كارى كرديد من صبر كردم ، امّا به خدا قسم ، اگر دست به اين قبرها بزنيد با شمشير به جنگ شما مى آيم، به خدا ، زمين را از خون شما سيراب خواهم نمود» .
  ابوبكر به على(ع) مى گويد: «تو را به حقّ پيامبر قسم مى دهم عُمَر را رها كن ، ما از تصميم خود منصرف شديم ، ما هرگز اين كار را انجام نمى دهيم» .
  على(ع) ، عُمَر را رها مى كند و مردم متفرّق مى شوند .


  110 ـ درد دل با فاطمه(س) 
  شب كه فرا مى رسد، همه جا تاريك مى شود، على(ع) به ديدار فاطمه(س) ى رود و در خلوت شب با او سخن خواهد گفت . 
  به راستى او با همسر سفر كرده اش چه خواهد گفت ؟
  جا دارد او اين گونه با او سخن گويد: «فاطمه جانم ! سرانجام ديشب ، نيمه شب ، من از همه چيز باخبر شدم . وقتى در تاريكى شب ، پيكر تو را غسل مى دادم ، دستم به زخم بازوى تو رسيد . دلم مى سوزد . چرا هرگز از زخم بازويت به من چيزى نگفتى ؟».

  												پايان


title: توضيحات
text:
  توضيحات


  كتاب در قصر تنهايى 
  موضوع: امام حسن(ع) و حماسه صلح 
  نويسنده: دكتر مهدى خدّاميان آرانى.
  راه ارتباط با نويسنده: 
  شماره پيامك 30004569 و سايت M12.ir
  ناشر: نشر وثوق. قم. تلفكس: 02537735700 همراه: 09122525839
  توجه: در اينجا، مستندات و متن هاى عربى و كتابنامه حذف شده اند، جهت اطلاع از مستندات كتاب به اصلِ كتاب يا سايت M12.ir مراجعه كنيد. 


title: مقدمه
text:
    مقدمه 


  														بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ 
  هميشه مى خواستم بدانم چرا امام حسن(ع) از جنگ با دشمن كناره گيرى كرد و با معاويه صلح نمود.
  راستش را بخواهيد من در مورد حماسه كربلا خيلى چيزها شنيده بودم و تعجّب مى كردم كه چرا امام حسن(ع) در مقابل دشمن استقامت نكرد!
  من مى دانستم كه حتماً كار او علّت واضحى داشته است كه من از آن بى خبر مانده ام.
  سرانجام يك شب تصميم گرفتم تا به عمق تاريخ، سفر كنم و از رمز و راز صلح امام حسن(ع) با خبر شوم.
  و اين چنين بود كه سفر شش ماهه من آغاز شد و فهميدم كه من از چه حماسه بزرگى بى اطّلاع بوده ام. 
  اين كتاب كه در دست شماست حاصل سفر من است.
  شما مى توانيد با خواندن اين كتاب از عظمت حماسه صلح امام حسن(ع) با خبر شويد و باور كنيد كه اگر اين حماسه نبود اكنون از اسلام هيچ خبرى نبود.
  اين كتاب را به قهرمان اين داستان اهدا مى كنم; به آن اميد كه روز قيامت شفاعتش، نصيب خوانندگان اين كتاب گردد.


  																										مهدى خدّاميان آرانى 
  																										قم، آبان ماه 1387


title: من فرزند پيامبر هستم
text:
    من فرزند پيامبر هستم


  چرا اين كتاب را در دست گرفته اى؟
  آيا مى دانى كه من مى خواهم در اين كتاب تو را به سفرى در عمق تاريخ ببرم؟
  آيا همسفر من مى شوى؟ ما بايد به سال چهل هجرى قمرى برويم، روز جمعه، بيست و يكم ماه رمضان.
  اينجا چه خبر است؟ چرا همه مردم در حال گريه و زارى هستند؟
  دور تا دور خانه حضرت على(ع) پر از جمعيّت است.
  آرى، مردم شهر فهميده اند كه حضرت على(ع) به ديدار خدا شتافته است.
  گويا ضربه شمشير ابن مُلجَم، كار خود را كرده است، ديگر مردم كوفه، امام مهربانى چون حضرت على(ع) ندارند.
  افسوس و صد افسوس كه مردم قدر امام خود را ندانستند و امروز اين چنين بر سر و سينه مى زنند.
  آرزوى حضرت على(ع) اين بود كه از دست اين مردم راحت شود و امروز به آرزوى خود رسيده است.
  مردم، براى تشييع پيكر امام خود جمع شده اند، لحظه به لحظه بر تعداد جمعيّت افزوده مى شود.
  اما ناگهان، درِ خانه باز مى شود و امام حسن(ع) بيرون مى آيد و رو به مردم مى كند و به آنها خبر مى دهد كه ديشب، نيمى از شب گذشته، بدن حضرت على(ع) دفن شد!
  همه، متحيّر مى شوند، چرا نيمه شب؟
  ما مى خواستيم مراسم باشكوهى برگزار كنيم، ما مى خواستيم با امام خود وداع كنيم.
  به راستى قبر آن حضرت كجاست؟
  جايى در ميانِ نى زارهاى خارج شهر!
  ـ اى مردم، قبر پدرم حضرت على(ع)، مخفى خواهد بود، چرا كه اگر دشمنان او بدانند قبر او كجاست بدن او را از قبر بيرون خواهند آورد!
  اكنون صداى گريه مردم بلند مى شود، آنها در حسرت عميقى فرو مى روند.
  اكنون ساعت ده صبح است، و جمعيّت زيادى در كنار خانه حضرت على(ع) جمع شده اند، ديگر جاى سوزن انداختن نيست، عدّه اى از مردم نيز به مسجد كوفه رفته اند.
  اشك از چشم همه جارى است، شهر كوفه سراسر غم و عزاست.
  همه مى دانند كه حضرت على(ع)، فرزند خود، امام حسن(ع) را به عنوان امام بعد از خود معرفى نموده است، آنها مى خواهند با او بيعت كنند.
  همسفر خوبم!
  خوب نگاه كن، اين مردم خودشان براى بيعت كردن با امام حسن(ع) آمده اند، هيچ كس آنها را مجبور نكرده است!
  همه منتظر هستند تا امام حسن(ع) به مسجد بيايد; امّا هنوز آن حضرت
  داخل خانه است.
  نزديك اذان ظهر مى شود.
  ناگهان صداى صلوات بلند مى شود، شورى در جمعيّت مى افتد، آنجا را نگاه كن، امام حسن(ع) همراه با امام حسين(ع) و برادران ديگر خود از خانه بيرون مى آيند و به سوى مسجد مى روند.
  آرى، سرانجام انتظار به سر آمد، بيا ما هم خود را به مسجد برسانيم، بايد جايى را نزديك منبر پيدا كنيم تا سخنان امام حسن(ع) را به خوبى بشنويم.
  امام حسن(ع) وارد مسجد مى شود، همه مردم با صداى صلوات و تكبير، احساسات خود را نشان مى دهند.
  امام به سوى محراب مى رود، آرى، اينجا همان محراب مسجد كوفه است، همان جايى كه پدرش به نماز مى ايستاد.
  آنجا را نگاه كن، منبرى كه مى بينى هنوز صداى حضرت على(ع) را به خاطر دارد، امام به بالاى آن مى رود، مسجد سراسر، سكوت است.
  او سخن خود را آغاز مى كند: «اى مردم! امروز در سوگ بزرگ مردى نشسته ايم كه ديگر همانند او نخواهد آمد.
  او كسى بود كه وقتى در ركاب پيامبر شمشير مى زد، جبرئيل از سمت راست و ميكائيل از سمت چپ، او را همراهى مى كردند. پدرم كسى بود كه جان خويش را فداى پيامبر مى نمود و در جنگ ها، پيامبر، پرچم اسلام را به دست او مى سپرد. او ديشب به ديدار خدا رفت در حالى كه از ثروت دنيا، چيزى براى خود ذخيره نكرده بود».
  گريه و اشك مردم، نمى گذارد امام حسن(ع) سخن خود را تمام كند.
  امام حسن(ع) داغدار پدر است، او بارها و بارها مظلوميّت پدر را به چشم خود ديده است.
  با بلند شدن صداى گريه امام حسن(ع)، مسجد سراسر ناله و فرياد مى شود، آرى، به راستى كه تاريخ ديگر همانند حضرت على(ع) را نخواهد ديد.
  دقايقى مى گذرد، و بار ديگر، سكوت به مسجد باز مى گردد و امام به سخن خود ادامه مى دهد: «هر كس مرا مى شناسد كه مى شناسد، و هر كس مرا نمى شناسد بداند من حسن، فرزند پيامبر هستم. من چراغ هدايتم، من آن كسى هستم كه خدا در قرآن، هر گونه پليدى را از من دور ساخته است. من آن كسى هستم كه خدا محبت به مرا در قرآن، واجب ساخته است».
  خواننده خوبم!
  دلم مى خواهد قدرى در اين كلام امام حسن(ع) دقّت كنى.
  به راستى چرا امام، خودش را به عنوان فرزند پيامبر معرفى مى كند؟
  چرا نمى گويد من حسن بن على هستم؟ 
  نگاهى به اطراف خود كن، چه مى بينى؟
  بزرگان شهر كوفه، ريش سفيدان، اكنون مى خواهند با امام حسن(ع) كه كم سن تر از آنهاست و حدود سى و هفت سال دارد، بيعت كنند.
  امام حسن(ع) بايد به معرفى خود بپردازد تا مردم بدانند با چه كسى بيعت مى كنند، در روى زمين غير از امام حسن و امام حسين(ع)، كسى ديگر نيست كه فرزند دختر پيامبر باشد.
  آرى، در ميان اين جمعيّت، پيرمردانى هستند كه از ياران پيامبر بوده اند و به ياد دارند كه چقدر، آن حضرت به امام حسن(ع) علاقه داشت.
  نكته ديگر اين كه امام حسن(ع) به آيه تطهير اشاره مى كند، آيا مى خواهى حكايت اين آيه را برايت بگويم؟
  يك روز كه پيامبر در خانه اُمّ سَلَمه (همسر پيامبر) بود، او را صدا زد و فرمود: «اُمّ سَلَمه! برو و از على و فاطمه و حسن و حسين بخواه تا به اينجا بيايند».
  وقتى آنها وارد خانه شدند پيامبر به احترام آنها از جاى برخاست و از آنها دعوت كرد تا كنار او بنشينند.
  اُمّ سَلَمه ديد كه پيامبر دست راست خود را بازكرد و على(ع) را در آغوش خود گرفت.
  آنگاه دست چپ خود را بازنمود و حسن(ع) را در آغوش گرفت.
  حسين(ع) هم آمد و دست خود را در گردن پيامبر انداخت، و روى سينه پيامبر قرار گرفت.
  وقتى كه فاطمه(س) هم در مقابل پيامبر نشست، پيامبر نگاهى به آسمان كرد و چنين فرمود: «بار خدايا! اينها، خاندان من هستند، از تو مى خواهم تا آنان را از هر بدى پاك گردانى».
  نگاه پيامبربه سوى آسمان بود، چه صحنه قشنگى!يك شمعو چهارپروانه!
  جبرئيل فرود آمد و "آيه تطهير" نازل شد.
  «انّما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهّركم تطهيراً: و خداوند مى خواهد شما خاندان را از هر پليدى پاك كند».
  اكنون، مردم بيش از پيش امام حسن(ع) را شناخته اند.


title: بيعت با خورشيد
text:
    بيعت با خورشيد


  حتماً نام عبّاس، عموى پيامبر را شنيده اى؟ او دو پسر دارد يكى به نام عبدالله و ديگرى به نام عُبيدالله.
  اين دو برادر امروز در كوفه هستند و هر دو از علاقمندان به امام حسن(ع) مى باشند.
  اما اگر با من تا آخر كتاب همراه باشى متوجّه مى شوى كه چگونه، راه اين دو برادر از هم جدا شده و يكى از آنها (عبيد الله) بزرگترين ضربه را به حكومت امام حسن(ع) مى زند.
  نگاه كن! عبد الله بن عبّاس، از جا بر مى خيزد و در كنار منبر مى ايستد رو به مردم مى كند و مى گويد: «اى مردم! اين آقا فرزند پيامبر شما و جانشين امام شماست، برخيزيد و با او بيعت كنيد»!
  با تمام شدن سخن عبد الله بن عبّاس همه مردم، آمادگى خود را براى بيعت كردن با امام حسن(ع)، اعلام مى كنند و در جواب عبد الله بن عبّاس مى گويند: «ما بسيار امام حسن(ع) را دوست داريم، به راستى كه او شايسته خلافت مى باشد».
  مردم دسته دسته به سوى امام مى روند و با او بيعت مى كنند.
  همسفر خوبم!
  امام حسن(ع) وقتى هجوم مردم را براى بيعت مى بيند از آنها قول مى گيرد كه همواره به سخنان و دستورات او گوش فرا دهند و مردم نيز با صداى بلند مى گويند: «ما همه گوش به فرمان تو هستيم».
  آيا مى دانى چند نفر در كوفه با امام حسن(ع) بيعت مى كنند؟
  بيش از چهل هزار نفر!
  اكنون بيعت با امام تمام شده است، و امام حسن(ع) زمام حكومت را به دست مى گيرد، و براى شهرهاى مختلف فرماندارانى را منصوب مى كند، عبد الله بن عباس را به سوى شهر بصره مى فرستد.
  امام حسن(ع)، دو ماه به بررسى اوضاع مى پردازد و سعى مى كند مسائل داخلى را سر و سامان بدهد.
  البتّه لازم است بدانى كه محدوده حكومت امام حسن(ع) فقط عراق نيست، بلكه تمام مناطق اسلامى (به غير از شام) زير نظر كوفه اداره مى شوند.
  آرى كوفه به منزله پايتختى براى حجاز (مكه و مدينه)، يمن، ايران و... به شمار مى رود.


title: دو جاسوس با سكّه هاى طلا
text:
    دو جاسوس با سكّه هاى طلا


  حتماً مى دانى كه معاويه از زمان عثمان (خليفه سوم) تاكنون، هنوز بر شام حكومت مى كند و او با حيله و نيرنگ توانسته حكومت خود را بر آنجا ثابت نمايد.
  اگر چه حضرت على(ع) به جنگ او رفت و در صفين جنگ سختى در گرفت; امّا درست در زمانى كه مالك اشتر تا پيروزى فاصله زيادى نداشت معاويه دستور داد تا قرآن ها را بر سر نيزه كنند و با اين كار، مردم كوفه را فريب داد و مانع پيروزى سپاه حق شد.
  اكنون، امام حسن(ع) به حكومت رسيده است، او ريشه و اساس فساد را هدف قرار مى دهد.
  آرى، معاويه و حكومت او ريشه همه فسادهايى است كه در امّت اسلامى روى مى دهد.
  امام حسن(ع) به خوبى مى داند كه معاويه مى خواهد اسلام را از بين برده و همه زحمت هاى پيامبر را نابود نمايد.
  اكنون ماه ذى الحجّه است و امام حسن(ع) نامه اى به معاويه مى نويسد: «همانا پدرم على بن ابى طالب به ديدار خدا رفته و او مرا به عنوان جانشين خود معرفى كرده است. اى معاويه، به خوبى مى دانى كه امر رهبرى بر مسلمانان، حق ما اهل بيت است، پس از تو مى خواهم كه از خدا بترسى و با من بيعت كنى و حكومت شام را به من بسپارى. بدان كه اگر اين پيشنهاد را قبول نكنى من همراه با سپاهى بزرگ به سوى تو خواهم آمد».
  نامه امام به دست معاويه مى رسد، اكنون، معاويه، مشاوران خود را جمع مى كند و از آنها مى خواهد كه به طرح نقشه اى براى مقابله با امام حسن(ع) بپردازند.
  طبق نقشه اين نامه براى امام حسن(ع) فرستاده مى شود: «اى حسن بن على! مگر فراموش كرده اى كه در صفين، ابوموسى اشعرى، پدر تو را از حكومت، كنار زد، حال چگونه شده است كه تو حقّ پدر خود را مى طلبى در حالى كه حقّ خلافت به من واگذار شده است».
  همچنين در اين جلسه مهم، معاويه تصميم مى گيرد كه دو جاسوس به عراق بفرستد يكى به شهر كوفه، و ديگرى به شهر بصره.
  اين دو جاسوس وظيفه دارند تا با خرج كردن سكّه هاى طلا، مردم اين دو شهر را نسبت به حكومت امام حسن(ع) بدبين كنند و در ميان مردم آشوب و فتنه ايجاد كنند.
  موقع حركت است و جاسوسان معاويه مى خواهند به سوى عراق حركت كنند.
  معاويه نزد آنها مى آيد و با آنها سخن مى گويد و به آنها وعده پول و مقام مى دهد و از آنها مى خواهد براى ترور امام حسن(ع) و ياران مهم او تلاش نمايند.
  همسفر خوبم!
  اكنون ديگر جان امام حسن(ع) در خطر است، بيا دعا كنيم تا خداوند، امام مهربان ما را از شرّ دشمنان حفظ نمايد.


title: آيا آرزوى مرگ دارى؟
text:
    آيا آرزوى مرگ دارى؟


  جاسوس هاى معاويه به سوى عراق مى آيند، يكى به سوى بصره مى رود و ديگرى به سوى كوفه.
  اين دو جاسوس به فتنه و آشوب مى پردازند و امام حسن(ع) دستور دستگيرى آنها را مى دهد.
  بعد از دستگيرى اين دو جاسوس، برنامه هاى معاويه آشكار مى شود و امام حسن(ع) مى فهمد كه معاويه در پى آشوب و فتنه است. 
  امام حسن(ع) دستور مى دهد تا اين دو نفر را به سزاى اعمالشان برسانند و آنها را اعدام كنند و از اين راه، جواب واضح و روشنى به معاويه مى دهد.
  سپس امام اين نامه را مى نويسد: «اى معاويه، جاسوسان خود را براى فتنه انگيزى و ترور مى فرستى، گويا تو آرزوى مرگ دارى و مى خواهى به دست من، كشته شوى. منتظر باش كه به خواست خدا، به زودى، مرگ تو فرا مى رسد».
  امام، نامه را به يكى از ياران خود به نام جُندب مى دهد و از او مى خواهد تا هر چه سريع تر نامه را براى معاويه ببرد.
  جُنْدب به سوى شام به پيش مى رود و خود را به قصر باشكوه معاويه مى رساند.
  به راستى كه چقدر ميان خانه ساده امام حسن(ع) و قصر پادشاهى معاويه فرق است، در كوفه هر وقت بخواهى مى توانى امام حسن(ع) را ببينى، به خانه اش بروى و با او همنشين شوى; امّا در اينجا معاويه چه قصر زيبايى براى خود ساخته است.
  جُندب وارد قصر مى شود و نامه را به معاويه مى دهد.
  معاويه، نامه امام را مى خواند، اكنون او احساس خطر مى كند، آرى، اگر سخن امام حسن(ع) را قبول نكند بايد خود را براى جنگ آماده كند.
  معاويه در جواب نامه چنين مى نويسد: «من نامه تو را خواندم، و اگر سن و سال تو بيش از من بود و سابقه حكومت داشتى با تو بيعت مى كردم، امّا تو مى دانى كه من از تو بزرگتر هستم و سالها حكومت كرده ام و براى همين شايستگى من بيش از تو مى باشد، اگر تو با من بيعت كنى من حكومت عراق را به تو مى دهم».
  خواننده خوبم!
  نگاه كن، معاويه همان حرفى را مى زند كه بعد از وفات پيامبر، مردم به حضرت على(ع) گفتند; آرى، حرف آنها هم اين بود كه اى على تو جوان هستى و ابوبكر سن و سالش از تو بيشتر است.
  به هر حال، جُنْدب نامه معاويه را مى گيرد و از قصر بيرون مى آيد.
  او تصميم مى گيرد تا چند روز در شام بماند و از وضعيّت اين شهر بيشتر آگاه شود.
  نگاه كن!
  نامه رسان هاى زيادى از قصر معاويه به سوى شهرهاى مختلف حركت مى كنند.
  چه خبر شده است؟ اين همه نامه رسان كجا مى روند؟
  اينها خيلى عجله دارند، بر اسب هاى تندرو سوار هستند و به پيش مى تازند.
  جُندب پس از تحقيق از متن اين نامه ها باخبر مى شود: «خدا را شكر كه دشمن ما، على بن ابى طالب به قتل رسيد، وقتى نامه من به دست شما رسيد، لشكريان خود را آماده كنيد كه ما به زودى به سوى عراق حمله خواهيم كرد، اين را بدانيد پيروزى از آن ماست».
  جُندب با خود مى گويد: عجب! معاويه در فكر لشكر كشى به عراق است، هر چه سريع تر بايد خود را به كوفه برسانم و به امام خبر بدهم.
  او با عجله به سوى كوفه به پيش مى تازد.
  چند روز بعد، او به كوفه آمده و خدمت امام حسن(ع) مى رسد و از امام مى خواهد كه هر چه سريع تر مردم عراق را بسيج نموده و به سوى شام حمله كند.


title: پيراهن خونين خليفه
text:
    پيراهن خونين خليفه


  معاويه براى اين كه بتواند سپاه بزرگى براى جنگ با امام حسن(ع) راه بياندازد نياز به بهانه اى دارد.
  آرى، اين يك قانون است كه اگر بخواهى با يك مكتب دينى مبارزه كنى بايد تو نيز مكتبى تأسيس كنى، و معاويه مى خواهد به اسم دين به جنگ دين واقعى برود.
  او يك برنامه ريزى دقيق انجام مى دهد و در همه جا تبليغ مى كند كه ما مى خواهيم قاتل عثمان را به سزاى عملش برسانيم.
  -اى مسلمانان! خليفه پيامبر مظلومانه و با لب تشنه شهيد شد، ما بايد انتقام خون مظلوم را بگيريم.
  آرى، تبليغات كارى مى كند كه مردم شام باور مى كنند امام حسن(ع) قاتل عثمان است.
  خواننده عزيزم!
  آيا موافقى با هم مقدارى تاريخ را مرور كنيم، و از قضيّه قتل عثمان با خبر شويم و حوادث سال سى و پنج هجرىِ قمرى را بررسى كنيم؟
  آن زمان عثمان به عنوان خليفه سوّم در مدينه حكومت مى كرد.
  او بنى اُميّه را همه كاره حكومت خود قرار داده بود و مردم براى اينكه بنى اُميّه، بيت المال را حيف و ميل مى كردند از عثمان ناراضى بودند.
  مردم مصر بيش از همه، مورد ظلم و ستم واقع شده بودند و سرانجام وقتى كاسه صبر آنها لبريز شد، در ماه شَوّال سال سى و پنج هجرى قمرى به سوى مدينه آمدند.
  آنها خانه عثمان را محاصره كردند و نگذاشتند كه او براى خواندن نماز جماعت به مسجد بيايد.
  حضرت على(ع) براى دفاع از عثمان، امام حسن و امام حسين(ع) را به خانه عثمان فرستاد و به آنها دستور داد كه نگذارند آسيبى به عثمان برسد.
  محاصره بيش از دو هفته طول كشيد و در تمام اين مدّت امام حسن و امام حسين(ع) و گروهى ديگر از اهل مدينه از عثمان دفاع مى كردند.
  جالب اين است كه خود معاويه چون مى دانست تاريخ مصرف عثمان براى او تمام شده است، طرّاح اصلى اين ماجرا بود.
  او مى خواست با از ميان برداشتن عثمان به اهداف خود برسد.
  مروان كه منشى و مشاور عثمان بود روز هجدهم ماه ذى الحجّه از او خواست تا از كسانى كه براى دفاع او آمده اند، بخواهد كه خانه او را ترك كنند.
  عثمان هم كه به مروان اطمينان داشت و خيال مى كرد خطر برطرف شده است از همه آنهايى كه براى دفاع از او آمده بودند در خواست كرد تا به خانه هاى خود بروند.
  او رو به همه كرد و چنين گفت: «من شما را قسم مى دهم تا خانه مرا ترك كنيد و به خانه هاى خود برويد».
  امام حسن(ع) رو به عثمان كرد و فرمود: «چرا مردم را از دفاع كردن از خود منع مى كنى؟».
  عثمان در جواب او گفت: «تو را قسم مى دهم كه به خانه خود بروى، كه من نمى خواهم در خانه ام خونريزى شود».
  آرى، آخرين فردى كه خانه عثمان را ترك كرد امام حسن(ع) بود.
  حضرت على(ع) چون متوجّه بازگشت امام حسن(ع) شد به او دستور داد تا به خانه عثمان باز گردد.
  امام حسن(ع) به خانه عثمان بازگشت; امّا بار ديگر عثمان او را قسم داد كه خانه او را ترك كند.
  شب هنگام، نيروهايى كه از مصر آمده بودند از فرصت استفاده كردند و حلقه محاصره را تنگ تر كردند.
  محاصره آن قدر طول كشيد كه ديگر آبى در خانه عثمان پيدا نمى شد، عثمان و خانواده او در تشنگى بودند.
  امّا شورشى ها، اجازه نمى دادند كسى براى عثمان آب ببرد، آنها مى خواستند عثمان و خانواده اش از تشنگى بميرند.
  هيچ كس جرأت نداشت به خانه عثمان نزديك شود، شورشيان با شمشيرهاى برهنه خانه را در محاصره خود داشتند.
  اينجا بود كه حضرت على(ع) به بنى هاشم دستور داد تا سه مشك آب بردارند و به سوى خانه عثمان حركت كنند، آنها هر طور بود آب را به خانه عثمان رساندند.
  امام حسن(ع) همراه با قنبر هنوز بر در خانه عثمان ايستاده بود كه تيراندازى شروع شد و در اين هنگام امام حسن نيز مجروح(ع) شد.
  سرانجام شورشيان به خانه عثمان حمله كردند و او را به قتل رساندند.
  امّا همسفر من مى بينى كه امروز معاويه با تبليغات كارى كرده است كه مردم باور كرده اند امام حسن(ع) قاتل عثمان است.
  آرى، تبليغات مى تواند كارى كند كه مردم، شب را روز ببينند و همين طور روز را شب! 
  ما بايد هميشه هوشيار باشيم تا فريب تبليغات شوم دشمنان اسلام را نخوريم.


title: سربازان سرخ مى آيند
text:
    سربازان سرخ مى آيند


  نگاه كن! اكنون، معاويه مشاوران خود را جمع كرده و از آنها مى خواهد كه به طرح نقشه اى براى مقابله با امام حسن بپردازند(ع).
  آنها به اين نتيجه مى رسند كه بايد كارى كنند تا مردم كوفه از يارى كردن امام حسن(ع)، منصرف شوند.
  آرى، اگر امام حسن(ع) اكنون معاويه را تهديد به مرگ كرده است به خاطر اين است كه مردم را يار و ياور خود ديده است.
  آنها بايد بين امام حسن(ع) و مردم فاصله، ايجاد كنند.
  اما چگونه؟ 
  يكى از مشاوران مى گويد: «اى معاويه! سربازان سرخ خود را به كوفه بفرست، آنها مى توانند تو را نجات بدهند».
  به راستى سربازان سرخ چه كسانى هستند؟
  سكّه هاى طلا!
  آنها مى خواهند سكّه هاى طلا را به سوى كوفه بفرستند و در ميان بزرگان مردم كوفه پخش كنند.
  مگر نمى دانى كه مردم در هر جاى اين دنيا باشند پول را دوست دارند، هر كس پول خرج كند و جيب آنها را پر كند طرفدار او مى شوند.
  همسفر خوبم!
  آيا مردمى كه با امام حسن(ع) بيعت كرده اند به خاطر پول، دست از يارى او برخواهند داشت؟
  معاويه مى داند كه لشكر او توان نخواهد داشت با لشكر امام حسن(ع) مقابله كند.
  درست است كه معاويه در جنگ صفين توانست گروهى خشك مقدّس (خوارج) را فريب بدهد و قرآن بر سر نيزه ها كند و از اين راه مانع شكست خود شود; امّا امروز ديگر خوارج، تار و مار شده اند و در جنگ نهروان، تعداد زيادى از آنها نابود شده اند.
  از طرف ديگر، خوارج بعد از قتل و كشتارى كه در ميان مردم عراق، راه انداختند ديگر جايگاه مردمى خوبى ندارند و از طريق آنها ديگر نمى تواند حكومتش را حفظ كند.
  بنابراين معاويه به فكر اين است كه از راه پول، مردم عراق را از امام حسن(ع) جدا نمايد.
  سكّه هاى طلا به سوى كوفه فرستاده مى شوند، تماس هاى زيرزمينى و مخفيانه با بزرگان كوفه برقرار مى شود و نامه ها ردّ و بدل مى شود.


title: عروس زيبا در كجاست؟
text:
    عروس زيبا در كجاست؟


  معاويه نامه هايى را به صورت مخفيانه براى بزرگان كوفه مى فرستد و از آنها مى خواهد تا با او بيعت كنند. 
  آيا مى خواهى يكى از اين نامه ها را برايت بخوانم؟
  اى اَشْعَث! اگر حسن را به قتل برسانى دويست هزار درهم به تو مى دهم و تو را فرمانده سپاه شام مى كنم و دخترم را به عقد تو در مى آورم.
  آرى، معاويه برنامه ترور امام حسن(ع) را در دستور كار خود قرار داده است.
  البتّه جا دارد كه از من بپرسى اَشْعَث كيست؟ 
  او يكى از بزرگان طايفه ربيعه است، او در ميان قبيله خود نفوذ زيادى دارد.
  معاويه مى داند كه او عاشق رياست و پول است، به راستى كه داماد معاويه شدن براى او بسيار مهم و جذاب است.
  فكر نكن كه معاويه فقط به اَشْعَث اين قول را داده است، او به بسيارى از بزرگان كوفه چنين نامه اى فرستاده است.
  اكنون عدّه زيادى به دنبال فرصت هستند تا امام حسن(ع) را ترور كنند.
  راستش را بخواهى من خيلى نگران هستم، آيا كسى هست كه به امام حسن(ع) خبر بدهد كه جان او در خطر است؟


title: پيش به سوى شام
text:
    پيش به سوى شام 


  امام حسن(ع) تصميم گرفته است تا لشكرى را آماده كند و به سوى شام حركت كند.
  او مى خواهد تا جنگ بين او و معاويه در داخل مرزهاى شام انجام گيرد، آرى، اين در روحيه مبارزان، بسيار اثر دارد، همان طور كه حضرت على(ع) در جنگ با معاويه، لشكر خود را به صفين برد، (صفين در داخل كشور سوريه مى باشد).
  امام حسن(ع) هم مى خواهد موضع تهاجمى خود را حفظ كند براى همين براى آماده كردن لشكر خود برنامه ريزى مى كند و مى خواهد قبل از اين كه معاويه به عراق برسد او از عراق خارج شده و خود را به شام برساند.
  آرى،هزاران نفر با امام حسن(ع) بيعت كرده اند و قول داده اند كه امام خود را در هر شرايطى يارى كنند.
  امام، تلاش مى كند تا لشكر مجهّزى را به سوى شام بفرستد، امام به حُجْر دستور مى دهد تا براى تجهيز لشكر عراق اقدام نمايد.
  حُجْر تلاش زيادى مى كند; امّا مردم كوفه آمادگى لازم براى حركت به سوى شام را از خود نشان نمى دهند، آرى، آنها آن قدر معطّل مى كنند تا اين كه سرانجام معاويه لشكر خود را به سوى عراق حركت مى دهد.
  خبر مى رسد كه معاويه با لشكر شصت هزار نفرى از شام حركت كرده است و به سوى عراق مى آيد.
  امام اعلام جهاد مى كند و بيش از چهارهزار نفر از بهترين ياران آن حضرت، آمادگى خود را براى جهاد اعلام مى كنند.
  خواننده خوبم!
  اين چهارهزار نفرى كه در اولين مرحله، اعلام آمادگى كردند گل سرسبد كوفه هستند و براى همين به سرعت نداى امام خود را اجابت مى كنند.
  امام اولين سپاه خود را سامان دهى مى كند و فرماندهى آن را به عهده يكى از فرماندهان به نام كِنْدى مى سپارد و از او مى خواهد كه به سوى انبار حركت كنند و مانع پيشروى معاويه در خاك عراق بشوند.
  چهارهزار رزمنده به سوى مرزهاى شام حركت مى كنند.
  من خيلى خوشحال هستم كه سرانجام مردم كوفه سر عقل آمدند و به يارى امام خويش شتافتند.
  همسفر خوبم! آيا موافقى ما نيز همراه اين لشكر به سوى مرزهاى شام حركت كنيم؟ 
  راه زيادى در پيش رو داريم پس بايد عجله كنيم و هر چه سريع تر خود را به منطقه انبار برسانيم و مانع ورود سپاه شام به عراق بشويم.
  روزها مى گذرد و ما به پيش مى رويم، خدا را شكر كه ما به موقع به منطقه انبار رسيديم، هنوز دشمن به اينجا نرسيده است.


title: فدايى سكّه ها هستم
text:
    فدايى سكّه ها هستم


  لشكر معاويه در نزديكى هاى شهر حلب اردو زده اند، معاويه منتظر است تا ديگر نيروهاى كمكى از شهرهاى مختلف شام به او ملحق بشوند.
  او مى خواهد با لشكر شصت هزار نفرى به عراق حمله كند.
  خبر به معاويه مى رسد كه كِنْدى، فرمانده امام حسن(ع) در انبار سنگر گرفته است.
  معاويه از زيركى امام حسن(ع) ناراحت مى شود، آرى ديگر عبور از انبار كار بسيار سختى مى باشد.
  معاويه به فكر فرو رفته است، ناگهان فكرى به ذهن او مى رسد.
  آيا مى دانى او چه تصميمى گرفته است؟
  او مى خواهد فرمانده امام حسن(ع) را با پول و مقام خريدارى كند.
  معاويه دستور مى دهد تا اين نامه براى كِنْدى نوشته شود: «من تو را دعوت مى كنم تا به من ملحق شوى كه در اين صورت تو را امير شهرى از شهرهاى شام مى كنم».
  معاويه نامه رسان خود را صدا مى زند تا اين نامه را همراه با كيسه هاى سكّه براى كِنْدى ببرد.
  خواننده عزيزم!
  آيا مى خواهى بدانى معاويه چقدر پول براى كِنْدى مى فرستد؟
  پانصدهزار درهم!
  آرى، اين پول كمى نيست، واقعاً ايمان مى خواهد كه بتواند از اين همه پول بگذرد و وسوسه نشود.
  نامه رسان معاويه، خود را به انبار مى رساند و سراغ خيمه فرماندهى را مى گيرد.
  نيروها او را به خيمه كِنْدى راهنمايى مى كنند، او وارد خيمه مى شود.
  نامه را همراه با سكّه ها تحويل كِنْدى مى دهد.
  كِنْدى، فرمانده سپاه امام حسن(ع)، نامه را مى خواند، نگاهى به سكّه ها مى كند، برق سكّه ها چشم او را مى گيرد.
  پانصدهزار درهم و حكومت بر شهرى از شهرهاى شام!
  او سر خود را پايين مى اندازد و به فكر فرو مى رود.
  آخر من با امام حسن(ع) بيعت كرده ام، او به من اعتماد كرده است و چهارهزار نيرو در اختيار من قرار داده است تا از مرز كشور دفاع كنم.
  شيطان در وجود او رخنه مى كند و به او مى گويد: پانصدهزار درهم، پول كمى نيست! با اين پول مى توانى تا آخر عمر راحت زندگى كنى، خانه زيبا براى خود بخرى و خوش بگذرانى. اى كِنْدى! شانس به در خانه ات آمده است، بيا و از آن استفاده كن، تو ديگر خواب چنين پولى را هم نخواهى ديد.
  سرانجام، شيطان پيروز مى شود و كِنْدى تصميم مى گيرد كه به معاويه ملحق شود.
  در چادر فرماندهى، جلسه محرمانه اى برگزار مى شود، هيچ كس از موضوع اين جلسه خبر ندارد.
  كِنْدى، دويست نفر از نيروهاى خود را جمع مى كند و از آنها مى خواهد تا همراه او به معاويه ملحق شوند.
  نيمه شب است و همه نيروها در خواب هستند، كِنْدى همراه با دويست نفر از بزرگان لشكر كوفه به سوى حلب، محل استقرار معاويه حركت مى كنند.
  صبح كه مى شود سپاه كوفه متوجّه مى شوند كه دويست تن از فرماندهان سپاه و كندى به معاويه ملحق شده اند.


title: چرا هيچ كس جواب نمى دهد؟
text:
    چرا هيچ كس جواب نمى دهد؟


  بى وفايى فرمانده سپاه، دل مرا به درد آورده است، من تصميم گرفته ام تا هر چه سريع تر به كوفه برگردم و امام حسن(ع) را در جريان بىوفايى فرمانده سپاه قرار بدهم.
  آرى، معاويه اين بار با سكّه هاى سرخ به ميدان آمده است.
  امام حسن(ع) با شنيدن اين خبر بسيار ناراحت مى شود و رو به ياران خود مى كند و آنان را از عشق به دنيا بر حذر مى دارد.
  لشكر معاويه در نزديكى هاى مرز عراق اردو زده است و هر لحظه ممكن است كه به سوى عراق حمله كند; امام شخص ديگرى به نام مُرادى را به عنوان فرمانده به سوى انبار مى فرستد تا بار ديگر سپاه را سامان دهى كند.
  امام به او توصيه مى كند كه او ديگر فريب معاويه را نخورد و او قول مى دهد كه به امام و هدف او وفادار بماند.
  مرادى همراه با عدّه اى از نيروهاى تازه نفس به سوى انبار حركت مى كنند و در آنجا اردو مى زنند.
  اما معاويه براى اين فرمانده هم خواب خوشى ديده است، پانصدهزار درهم همراه با نامه اى محبت آميز!
  چه بگويم كه اين فرمانده نيز با ديدن اين همه پول، به معاويه ملحق مى شود.
  اين فرمانده كه امام حسن(ع) دوباره انتخاب كرده بود يكى از بهترين گزينه هايى بود كه امام حسن(ع) در اختيار داشت; امّا پول معاويه آن قدر زياد بود كه او را هم وسوسه كرد.
  اكنون، معاويه، سرمست از پيروزى خود در خريدن دو فرمانده امام، اين نامه را براى او مى نويسد: «اى پسر عمو! ديدى كه مردم كوفه چگونه به تو بىوفايى كردند، پس بيا و رشته فاميلى كه بين ما هست را پاره نكن و از جنگ كردن منصرف شو».
  امام حسن(ع) اين بار تصميم مى گيرد تا خودش فرماندهى سپاه را به عهده بگيرد براى همين به مردم خبر مى دهد تا در مسجد جمع شوند.
  بعد از اين كه همه مردم به مسجد آمدند امام به منبر مى رود و شروع به سخنرانى مى كند: «اى مردم! خداوند جهاد را بر بندگان خويش واجب نموده و از آنها خواسته است در راه او صبر نمايند، از شما مى خواهم كه به سوى اردوگاه نُخَيله حركت كنيد تا به جنگ معاويه برويم».
  حتماً مى گويى كه نُخَيله كجاست؟
  اردوگاه بزرگى در خارج از شهر كوفه كه در همه جنگ ها، سپاه كوفه در آنجا مستقر مى شد و بعد از سامان دهى از آنجا به سوى دشمن حركت مى كرد.
  سكوت بر فضاى مسجد حكم فرما شده است، همه مردم منتظر هستند تا بزرگان و ريش سفيدان، آمادگى خود را براى همراهى امام اعلام كنند.
  نمى دانم اين صحنه را چگونه برايت روايت كنم، فضاى مسجد كوفه پر از جمعيتى است كه سرهايشان را پايين انداخته اند و هيچ نمى گويند.
  چند ماه قبل، روز بيست و يكم ماه رمضان، همين ها با امام حسن(ع) بيعت كردند، آيا يادت هست كه چگونه فرياد مى زدند كه ما همه، سرباز تو هستيم؟ امّا چه شده است امروز كه روز عمل است و بايد شمشير به دست گرفت و به جنگ معاويه رفت، همه سكوت كرده اند.
  آرى، سكّه هاى طلاى معاويه در جيب هاى اين مردم سنگينى مى كند، ديگر چگونه به جنگ كسى بروند كه وام دار او هستند.
  امام حسن(ع) بالاى منبر نشسته است و هيچ كس جواب او را نمى دهد.
  خدايا! اين چه مظلوميّتى است كه من با چشم خود مى بينم.
  چرا هيچ كس، جواب امام حسن(ع) را نمى دهد؟
  همه منتظر هستند تا بزرگان شهر سخن بگويند; امّا آنها سكوت اختيار كرده اند.
  همه مردم، به يكديگر نگاه مى كنند، به راستى چه شده است؟ چرا مسجد اين طور بوى غريبى گرفته است؟
  صدايى، ناگهان سكوت را مى شكند: «اى مردم، خجالت نمى كشيد؟ فرزند پيامبرتان شما را به يارى فرا مى خواند و شما اين گونه سكوت مى كنيد؟ مگر شما با او بيعت نكرده ايد؟». 
  آيا تو اين جوانمرد را مى شناسى؟
  او عَدى بن حاتم است.
  او جمعيّت را مى شكافد و نزديك امام حسن(ع) مى آيد و مى گويد: «من سخن تو را شنيدم و به سوى نُخَيله (اردوگاه نظامى كوفه) حركت مى كنم تا جان خويش را فداى تو كنم».
  نگاه كن، او به سوى درِ مسجد مى رود و سوار بر اسب خود مى شود و به سوى نُخَيله مى رود.

  بىوفاترين پسر عموى دنيا
  يك نفر از جاى خود بلند مى شود و با صداى بلند با مردم كوفه اين چنين سخن مى گويد: «اى مردم كوفه، واى بر شما، آيا اين گونه امام خود را يارى مى كنيد؟ آيا از خدا نمى ترسيد؟».
  امام به سوى نُخَيله (اردوگاه كوفه) حركت مى كند، و مغيره بن نوفل را به عنوان جانشين خود در شهر قرار مى دهد و از او مى خواهد تا مردم را به جهاد تشويق كند.
  امام ده روز در نُخَيْله مى ماند; امّا جمعيّت زيادى به اردوگاه نمى آيند.
  معاويه با لشكر شصت هزار نفرى به سوى كوفه مى آيد، براى مقابله با لشكر معاويه، نياز به نيروهاى زيادى است.
  امام بار ديگر به شهر كوفه باز مى گردد و در مسجد به منبر مى رود و اين چنين مى گويد: «اى مردم، من مى توانم به خلوت تنهايى پناه ببرم و خدا را عبادت كنم ولى بدانيد اگر من حكومت را به معاويه واگذار كنم شما در حكومت او هرگز روز خوش نخواهيد ديد. من مى بينم روزى را كه فرزندان شما در آستانه خانه هاى فرزندان معاويه ايستاده باشند و از آنها آب و غذا بخواهند ولى كسى به آنها چيزى ندهد».
  آرى، مردم كوفه خيال مى كنند كه اين پول هاى معاويه ادامه پيدا خواهد كرد، آنها نمى دانند كه اين پول هايى كه معاويه براى آنها مى فرستد براى اين است كه اكنون حكومت خود را در خطر مى بيند; امّا وقتى كه خطر برطرف بشود ظلم و ستم هاى او هم شروع خواهد شد.
  به هر حال، تعدادى از مردم به سوى نُخَيْله (اردوگاه نظامى كوفه حركت مى كنند و امام لشكر خود را سامان دهى مى كند و به سوى معاويه به راه مى افتد.
  امام در مسير راه به ساباط (نزديك شهر مدائن) مى رسد و دستور مى دهد تا لشكر اردو بزنند.
  امام مى خواهد چند روزى اينجا بماند تا نيروهاى كمكى از شهرهاى ديگر عراق به او ملحق شوند.
  اكنون امام تصميم مى گيرد تا قسمتى از نيروهاى خود را زودتر به سوى معاويه اعزام كند تا از پيشروى بيشتر سپاه معاويه در داخل خاك عراق جلوگيرى كند.
  همسفر خوبم!
  به خاطر دارى كه دو فرمانده قبلى، بىوفايى نمودند و به سوى معاويه رفتند.
  امروز امام حسن(ع) مى خواهد پسر عموى خود را فرمانده سپاه عراق نمايد.
  آرى، چه كسى بهتر از عُبيد الله بن عبّاس!
  حتماً او را مى شناسى. 
  عُبيدالله پسر عبّاس عموى پيامبر است، او همراه با برادرش عَبدالله بن عبّاس در لشكر امام حسن(ع) مى باشند.
  گوش كن!
  امام حسن(ع) با او سخن مى گويد: «من تو را با لشكرى دوازده هزار نفرى به سوى سپاه معاويه مى فرستم، تو همين امروز حركت كن و هر كجا كه به لشكر معاويه رسيدى از پيشروى آنها جلوگيرى كن تا من خود را به تو برسانم».
  اكنون امام قَيس بن سعد را صدا مى زند و از او مى خواهد همراه عُبيدالله بن عبّاس برود و معاونت لشكر را به عهده بگيرد.
  حتماً مى خواهى اطلاعات بيشترى از قَيس بن سعد داشته باشى.
  قَيس يكى از ياران شجاع لشكر كوفه مى باشد، او افتخار داشته كه ده سال خدمتگزارى پيامبر را بنمايد و در جنگ هاى مهم در ركاب او شمشير بزند.
  وقتى كه همه مردم با ابوبكر (خليفه اوّل) بيعت كردند قَيس حاضر نشد با او بيعت كند.
  قَيس در جنگ نهروان، فرمانده قسمتى از لشكر حضرت على(ع) بود و امروز نيز آماده است تا در ركاب امام حسن(ع) جانفشانى كند.
  قَيس قامتى رشيد و اندامى قوى دارد و شجاعت او مثال زدنى است.
  عبيد الله بن عبّاس آماده حركت مى شود، دوازده هزار نفر از بهترين نيروهاى كوفه با او به سوى معاويه حركت مى كنند.
  آنها در مَسْكِن (شمال بغداد) با سپاه معاويه روبرو مى شوند و دو لشكر در مقابل هم صف آرايى مى كنند.
  معاويه به فكر اين است كه هر طور هست اين فرمانده را نيز مانند دو فرمانده قبلى با پول بخرد.
  البتّه او مى داند كه عُبيد الله بن عبّاس، پسر عموى امام حسن(ع) است و نمى توان فقط او را از راه پول جذب كرد.
  اينجاست كه معاويه از راه نيرنگ وارد مى شود و يكى از فرماندهان خود را به نزد عُبيد الله بن عبّاس مى فرستد.
  فرستاده معاويه به نزد عُبيد الله بن عبّاس مى آيد و از او مى خواهد تا با او به طور خصوصى، سخن بگويد.
  عبيد الله بن عبّاس دستور مى دهد تا همه، خيمه فرماندهى را ترك كنند.
  اكنون فرستاده معاويه به عُبيد الله بن عبّاس مى گويد:
  ـ آيا خبر دارى كه حسن بن على به معاويه نامه نوشته است؟ آيا مى دانى كه او مى خواهد صلح كند؟
  ـ آخر چگونه چنين چيزى ممكن است؟
  ـ معاويه مرا فرستاده تا به تو اين خبر را بدهم، و به تو بگويم كه بعد از صلح كردن حسن بن على، تو مجبور هستى با من بيعت كنى، پس چه بهتر است كه الان با من بيعت كنى، زيرا در اين صورت من يك ميليون درهم به تو پول مى دهم.
  ـ يك ميليون درهم!
  ـ آرى، نگاه كن، اين كيسه ها را كه مى بينى پانصدهزار درهم است كه همين حالا تقديم شما مى شود و بقيه آن نيز در كوفه تقديم خواهد شد.
  عبيد الله بن عبّاس تا به حال اين همه پول نديده است!
  ديگر فكر او به اين پول ها متوجّه شده است، او ديگر نمى تواند فكر كند كه آخر چطور ممكن است امام حسن(ع) با معاويه صلح كرده باشد و به او خبر نداده باشد.
  آرى، معاويه براى فريب دادن فرمانده كوفه، يك دروغ بزرگ گفت و او هم آن را باور كرد.
  او با خود فكر مى كند حالا امام حسن(ع) با معاويه صلح خواهد نمود پس چه خوب است كه در اين كار پيش قدم شده و يك ميليون درهم هم به دست بياورم.
  قرار بر اين مى شود كه نيمه شب، وقتى كه همه در خواب هستند فرمانده سپاه كوفه به اردوگاه معاويه برود.


title: فرمانده ما كجا رفته است؟
text:
    فرمانده ما كجا رفته است؟ 


  همسفرم، برخيز!
  موقع اذان صبح است، همه دارند براى خواندن نماز صبح آماده مى شوند.
  همه در صف هاى نماز مى نشينند، حتماً مى دانى كه فرمانده سپاه، امام جماعت سپاه هم مى باشد.
  ـ چرا فرمانده دير كرده است، چرا وقت دوازده هزار نفر، براى او اهميت ندارد؟
  ـ كمى حوصله داشته باش، الان مى آيد.
  امّا هر چه صبر مى كنند خبرى نمى شود، قَيس (معاون فرمانده) به سوى خيمه فرمانده مى رود.
  اما فرمانده آنجا نيست،، خدايا! فرمانده كجا رفته است؟
  هيچ اثرى از فرمانده نيست، نكند براى او حادثه اى روى داده باشد؟!
  به هر حال، قَيس به سوى نمازگزاران مى آيد و نماز به امامت او خوانده مى شود.
  اما همه به فكر فرمانده هستند، هيچ كس باور نمى كند كه پسر عموى امام حسن(ع) نيز به آن حضرت خيانت كند.
  درست در مهم ترين نقطه تاريخ، جايى كه سپاه حق و باطل در مقابل هم موضع گرفته اند عُبيد الله بن عبّاس، بزرگترين ضربه را به سپاه حق زد.
  وقتى كه خورشيد بالا آمد و هوا روشن شد ياران امام حسن(ع) نگاهشان به گوشه اى از سپاه معاويه مى افتد.
  چه خبر شده است، چرا همه با انگشت يك طرف را نشان مى دهند؟
  نگاه كن!
  عبيد الله بن عبّاس، فرمانده گم شده ما شمشير به دست، در سپاه معاويه ايستاده است!
  خدايا! چه شده است؟ نكند او حواسش پرت شده است و لشكر ما را با لشكر معاويه اشتباه گرفته است!
  خير، او خيلى هم، حواسش جمع است، او به خوبى حساب يك ميليون درهم خود را دارد كه ايمان خود را به آن فروخته است.
  ناگهان صدايى سكوت صحرا را در هم مى شكند: «اى مردم عراق، نگاه كنيد! اين فرمانده شماست كه با معاويه بيعت كرده است، امام شما، حسن بن على نيز با معاويه صلح كرده است، پس چرا جان خود را به خطر مى اندازيد؟».
  با اين سخن، مردم باور مى كنند كه امام حسن(ع) صلح كرده است، آخر وقتى آنها فرمانده خود را ببينند كه در كنار معاويه ايستاده است ديگر چه بگويند؟
  نگاه كن، ببين چگونه مردم، گروه گروه به سوى سپاه معاويه مى روند، اينان كسانى هستندكه غربت ومظلوميّت امام حسن(ع)را رقم مى زنند.


title: فقط با شمشير به ديدارت مى آيم
text:
    فقط با شمشير به ديدارت مى آيم


  از آن سپاه دوازده هزار نفرى فقط چهارهزار نفر باقى مانده است، هر كس كه اهل دنيا بود رفت و فقط كسانى ماندند كه بنده دنيا نيستند.
  اينان ياران واقعى امام حسن(ع) هستند و بر بيعت خود پايدار مانده اند.
  قَيس، فرماندهى سپاه را به عهده مى گيرد و سپاه خود را سامان دهى مى كند.
  گوش كن، اكنون قَيس دارد براى نيروهاى خود سخن مى گويد: «يارانم، تصميم شما چيست؟ آيا مرد جنگ هستيد يا اينكه مى خواهيد با معاويه كه ريشه همه گمراهى ها مى باشد بيعت كنيد؟».
  ياران او به وفادارى با او قسم خورده و بار ديگر با او بيعت مى كنند كه تا پاى جان در راه امام حسن(ع) شمشير بزنند.
  دو لشكر در روبروى هم قرار مى گيرند، معاويه وقتى مى بيند كه قَيس در تصميم خود مصمّم است نامه اى به او مى نويسد تا شايد او را هم مثل سه فرمانده قبلى بتواند فريب دهد.
  معاويه از قَيس مى خواهد تا همديگر را ملاقات كنند; امّا قَيس در جواب نامه او چنين مى نويسد: «اى معاويه، به خدا! قسم من تو را ملاقات نمى كنم مگر اينكه بين من و تو شمشير و نيزه باشد».
  آرى، منظور قَيس اين بود كه فقط من در ميدان جنگ حاضر هستم تو را ببينم. 
  آفرين بر تو اى قَيس، تو نشان دادى كه مى توان بنده پول و مال دنيا نبود، تو مردانگى را بار ديگر به تصوير كشيدى.
  به راستى كه ما شيعيان چقدر تو را مى شناسيم؟! چقدر تو را الگوى خود قرار مى دهيم؟!
  به خدا هيچ مكتبى به اندازه مكتب شيعه، اين قدر الگوهاى زيبا ندارد!
  همسفرم!
  تاريخ در مورد مبلغ پولى كه معاويه به قَيس پيشنهاد كرده است سكوت مى كند; امّا معاويه اى كه براى عُبيد الله بن عبّاس يك ميليون درهم پول مى دهد براى قَيس حاضر است چند برابر آن را بدهد; امّا قَيس قبول نمى كند.
  آرى، خدا مى داند وقتى معاويه مى فهمد كه قَيس و چهارهزار سرباز جان بركف او را نمى تواند با پول خريدارى كند چقدر ناراحت مى شود.
  آرى، اينان شيعيان واقعى امام حسن(ع) هستند كه تا پاى جان حاضر هستند در راه امام خويش فداكارى كنند.
  معاويه بسيار عصبانى است، براى همين نامه اى به قَيس مى نويسد: «اى قَيس تو يهودى هستى همانگونه كه پدرت يهودى بود، بدان كه مرگ در انتظار توست».
  عجب! در منطق معاويه هر كس كه بنده پول نيست، يهودى است؟ هر كس بر بيعت خود با امام حسن(ع) وفادار بماند، يهودى است؟!
  اين نامه، دليل واضحى است كه معاويه چقدر مقابل قَيس درمانده شده است كه به ناسزا متوسل شده است.
  همسفر خوبم!
  نگاه كن، قَيس، نامه معاويه را مى خواند، قلم و كاغذى در دست مى گيرد و در جواب معاويه چنين مى نويسد: «اى معاويه، تو همان بت پرست هستى كه وقتى پيامبر، مكه را فتح كرد از روى ترس، مسلمان شدى، تو دين ندارى و دشمن خدا و رسول خدا هستى».
  وقتى معاويه، نامه قَيس را مى خواند عصبانى مى شود و دستور آغاز جنگ را مى دهد.
  لشكر معاويه با سپاه قَيس به جنگ مى پردازند و ياران قَيس جانانه شمشير مى زنند.
  جنگ سختى در مى گيرد، ياران قَيس عدّه اى از لشكريان معاويه را به خاك سياه مى نشانند و در اين ميان تعدادى از آنها به شهادت مى رسند.
  معاويه هراس دارد كه خون هاى زيادى در اينجا ريخته شود و احساسات مردم عراق تحريك شود، به همين دليل او دستور عقب نشينى مى دهد.
  اين طور كه معلوم است معاويه برنامه هاى بسيار دقيقى طرح ريزى كرده است.
  او از سپاه شام مى خواهد چند روزى صبر كنند، آرى، او اميدوار است كه اوضاع به نفع او تغيير كند.
  قَيس منتظر آمدن امام حسن(ع) است، زيرا در آخرين ديدار با امام حسن(ع) در ساباط قرار شد كه وقتى نيروهاى كمكى به امام ملحق شدند امام دستور حركت بدهد.
  به راستى چرا امام حسن(ع) اين قدر دير كرده است، قَيس مى داند كه او به زحمت فقط چند روز خواهد توانست در مقابل لشكر بزرگ شام مقابله كند.
  قَيس بسيار نگران است، او نمى داند كه در ساباط چه خبر است و علّت دير كردن لشكر امام حسن(ع) چيست؟


title: تير بر قلب خورشيد
text:
    تير بر قلب خورشيد


  امام حسن(ع) در ساباط (نزديكى مدائن) اردوگاه خود را برپانموده است و منتظر است تا ديگر نيروهاى كمكى از راه برسند.
  اگر يادت باشد برايت گفتم كه معاويه از ماه ها قبل براى عدّه اى از مردم كوفه نامه نوشته و به تك تك آنها وعده داده است كه اگر امام حسن(ع) را به قتل برسانند دختر خود را به عقد آنها در آورد و پول بسيار زيادى به آنها بدهد.
  اين نامه ها به صورت مخفيانه در ميان مردم كوفه پخش شده است، آرى، امروز ديگر دختر معاويه، عاشقان زيادى دارد!
  همسفر خوبم!
  اينجا ساباط است، ما هنوز تا ميدان جنگ فاصله زيادى داريم ولى امام حسن(ع) در زير لباس خود، زره پوشيده است.
  آيا مى دانى چرا؟
  چون بعضى از ياران، جريان نامه هاى معاويه را به امام حسن(ع) خبر داده اند و جان امام در خطر است.
  اكنون وقت نماز شده است، همه سپاه كوفه در صف هاى نماز ايستاده اند، بيا من و تو هم در صف اول نماز بايستيم.
  امام حسن(ع) از خيمه فرماندهى بيرون مى آيد و همه جمعيّت، پشت سر امام به خواندن نماز مشغول مى شوند.
  اين جا اردوگاه سپاه كوفه است، وقت نماز است و مناجات با خدا.
  همه، مشغول خواندن نماز هستند كه ناگهان...
  تيرى به امام اصابت مى كند، نمى دانم اين تير از كجا مى آيد، تير از طرف خودى هاست، دشمن كه كيلومترها با ما فاصله دارد.
  همه مات و مبهوت هستند، عجب! يك نفر از داخل سپاه خودى به سوى امام تيراندازى كرده است.
  اين اولين سوء قصد به جان امام است.
  من فداى مظلوميّت تو!
  كسانى كه براى ياريت آمده اند اكنون قصد جان تو را نموده اند.
  تاريخ، دو نماز را هيچ گاه از ياد نمى برد، يكى نماز امام حسين(ع) در كربلا و ديگر نماز امام حسن(ع) در ساباط.
  اگر امام حسين(ع) در روز عاشورا در ميان دشمنان به نماز ايستاد چند تن از يارانش مثل پروانه، سينه سپر كردند و تيرهايى كه از طرف دشمن مى آمد به جان خريدند.
  امروز امام حسن(ع) در ميان ياران خود نماز مى خواند، اينجا كه ميدان جنگ نيست، اردوگاه نيروهاى خودى است; ولى در نماز به سويش تيراندازى مى كنند.
  خدا را شكر كه امام زره به تن دارد و براى همين آسيبى به او نمى رسد.
  هر شب، عدّه اى از اردوگاه، خارج مى شوند و به سوى سپاه معاويه مى روند تا با او بيعت كنند.
  آرى، روز به روز تعداد سپاه كوفه كم تر شده و بر تعداد لشكريان معاويه افزوده مى شود.
  به راستى چند نفر به امام حسن(ع)، وفادار خواهند ماند و تا آخر كار، حاضر خواهند بود در راه او، جانفشانى كنند؟


title: همه ما، آماده كشتن تو هستيم
text:
    همه ما، آماده كشتن تو هستيم


  اسب سوارى به سوى ما مى آيد و سراغ امام حسن(ع) را مى گيرد.
  مثل اينكه او نامه مهمّى را از طرف معاويه براى امام حسن(ع) آورده است.
  بيا من و تو هم به خيمه فرماندهى برويم.
  او اكنون در حضور امام نشسته است، عجيب است او به جاى يك نامه، ده ها نامه با خود همراه دارد.
  من تعجّب مى كنم، تا حالا چنين چيزى سابقه نداشته است.
  يكى از نامه ها به امضاى معاويه است، امام آن را باز مى كند و مشغول خواندن آن مى شود.
  معاويه در اين نامه از امام خواسته است امر حكومت را به او واگذار كند.
  اين چيز تازه اى نيست، ولى آنچه مهم است اين است كه معاويه در نامه خود اشاره به نامه هايى مى كند كه ياران امام حسن(ع) براى او نوشته اند.
  اكنون، معاويه، همان نامه ها را براى امام حسن(ع) فرستاده است.
  امام، اين نامه ها را باز مى كند، آرى، اين دست خط بزرگان كوفه است: «اى معاويه، هر چه سريع تر به سوى ما بيا، ما به تو قول مى دهيم كه وقتى لشكر تو به نزديكى ما رسيد ما حسن بن على را اسير كرده و تحويل تو دهيم».
  در نامه ديگرى نوشته شده است: «اى معاويه، به سوى كوفه بيا كه ما همه، گوش به فرمان تو هستيم، هر وقت تو دستور بدهى ما حسن بن على را به قتل خواهيم رساند».
  خدايا! اين نامه ها را چه كسانى نوشته اند؟
  اين نامه ها را همان افرادى نوشته اند كه الان در اردوگاه امام حسن(ع) هستند.
  خدايا اين چه غربت و مظلوميّتى است كه من مى بينم!
  اشك در چشم امام حسن(ع) حلقه مى زند، خدايا! همين مردم با من بيعت كردند، من به اميد يارى آنها از خانه و كاشانه ام بيرون آمده ام; امّا اكنون، اين گونه در حق من نامردى مى كنند.
  خدايا! من با اين مردم چه كنم، من مى خواهم دين تو را از انحراف نجات دهم و اين مردم قصد جان مرا دارند.
  همسفرم!
  اين طور كه معلوم است دختر معاويه عاشقان زيادى پيدا كرده است!
  آخر مگر دختر در كوفه پيدا نمى شود كه اين مردم اين گونه عاشق اين دختر شده اند.
  البتّه معلوم است كه دختر زياد است; امّا هيچ كدامشان، دختر معاويه نمى شوند، كسى كه دامادِ معاويه بشود به گنج بزرگى رسيده است.
  كيسه هاى طلاى سرخ، حكومت و رياست و دختر معاويه، همه اينها را مى توان با ريختن خون امام حسن(ع) بدست آورد.
  امان از دوستى و محبت دنيا!
  معاويه مردم زمانه خود را به خوبى مى شناخت، مى دانست كه آنها عاشق پول و رياست هستند.
  به راستى كه محبّت به دنيا، ريشه همه پليدى ها و پستى هاست!
  بار خدايا! ما به تو پناه مى بريم از اين كه دنيا را معشوق و محبوب خود قرار دهيم.


title: عشق يك ميليون درهم!
text:
    عشق يك ميليون درهم!


  امام، نامه ها را تحويل مى گيرد و آنها را در جايى مخفى مى كند.
  او مى داند كه اگر اين خبر در ميان سپاه پخش شود و آبروى بزرگان كوفه برود، در لشكر آشوب به پا خواهد شد.
  امام در فكر است كه با اين مردم چه كند.
  نامه رسان ديگرى از راه مى رسد و خدمت امام مى آيد.
  او از طرف قَيس آمده است، امام نامه را باز مى كند و آن را مى خواند.
  در نامه آمده است كه عُبيد الله بن عبّاس، پسر عموى امام، فريب معاويه را خورده و به خاطر يك ميليون درهم به لشكر معاويه پيوسته و با او بيعت كرده است.
  اين خبر، براى امام بسيار سخت تمام مى شود، چه كسى بهتر از پسر عموى امام كه او هم فريب معاويه را خورده است.
  معاويه اين بار با سكّه هاى طلا به جنگ آمده است.
  امام با خود فكر مى كند اگر او به جنگ معاويه برود، در همان شب اول بسيارى از اين مردم به لشكر معاويه خواهند پيوست.
  چون معاويه همراه خود آن قدر پول آورده است كه بتواند تمام سپاه كوفه را بخرد.
  وقتى كه پسر عموى امام، به خاطر پول، امام را تنها بگذارد ديگر تكليف بقيه مردم روشن است.
  ممكن است گروهى از شيعيان واقعى باقى بمانند ولى امام مى داند كه تعداد آنها بيش از پنج هزار نفر نخواهد بود، خوب، پنج هزار نفر در مقابل شصت هزار نفر چه كار مى توانند بكنند.
  اگر جنگ شروع شود، معاويه، همه اين شيعيان را به قتل خواهد رسانيد و خاندان بنى هاشم را قتل عام خواهد كرد.
  معاويه مى خواهد هيچ اثرى از خاندان پيامبر باقى نماند.
  در اين جنگ ممكن است معاويه هزاران نفر از ياران خود را از دست بدهد امّا براى او كارى ندارد كه ياران جديدى براى خود درست كند.
  هر كس كه پول را دوست داشته باشد مى تواند در لشكر معاويه قرار گيرد، او با پول بيت المال مى تواندهزاران نفر ديگر را به سوى خود جذب كند.
  اما براى اين كه يك نفر، پيرو مكتب شيعه باشد بايد پول را دوست نداشته باشد، دلش از محبت دنيا خالى باشد تا بتواند تا آخر عمر، شيعه باقى بماند.
  درست است كه الان قَيس و ياران باقى مانده او قسم خورده اند تا پاى جان در راه امام حسن(ع) جانفشانى كنند.
  امّا اگر اينها كشته شوند ديگر نمى توان به آسانى، جايگزين آنها را پيدا كرد.
  بايد سال ها بگذرد تا افرادى همچون اينان تربيت شوند، تربيت افرادى كه از پول بگذرند بسيار سخت است.
  خبرى در سپاه كوفه به سرعت منتشر مى شود: «قَيس كشته شد».
  اين شايعه را هواداران معاويه در دهان مردم انداخته اند تا اگر كسى هم به فكر يارى كردن امام باشد روحيه خود را از دست بدهد.
  آرى، معاويه براى شكست امام حسن(ع)، از شيوه جنگ روانى استفاده مى كند و مى خواهد از اين راه روحيه سپاهيان امام را در هم بشكند.


title: ما زندگى را دوست داريم
text:
    ما زندگى را دوست داريم


  اكنون، موقع اذان است و همه سپاهيان امام براى نماز جمع شده اند.
  امام تصميم دارد تا از ميزان آمادگى سپاهيان خود براى جنگ با خبر شود، به راستى آيا اين مردم در مقابل معاويه جنگ خواهند نمود؟
  امام رو به آنان مى كند و چنين مى گويد: «اى مردم، معاويه ما را به صلح و سازش فرا مى خواند، اگر شما آمادگى براى مرگ در راه خدا را داريد با شمشيرهاى خود به جنگ او برويم و اگر زندگى دنيا را انتخاب مى كنيد خواسته او را قبول كنم».
  سخن امام كه به اين جا مى رسد، عدّه اى فرياد مى زنند: «ما زندگى را دوست داريم، ما مى خواهيم زنده بمانيم.».
  آرى، اين فرياد، اوج مظلوميّت امام حسن(ع) را نشان مى دهد، مردمى كه به اردوگاه امام آمده اند اهل جهاد نيستند، اينها عاشق زندگى دنيا هستند و از مرگ با عزّت نيز مى ترسند.
  امام مى داند كه اين مردم علاقه اى به جنگ ندارند، براى همين ادامه مى دهد: «اى مردم، من نمى دانم با شما چگونه رفتار كنم، اين نامه قَيس است و به من خبر داده كه بزرگان شما همراه با فرمانده خود به سپاه معاويه پيوسته اند. اى مردم كوفه، شما با من بيعت كرديد و من به اميد يارى شما از كوفه خارج شدم، امّا اكنون اين گونه بىوفايى مى كنيد. بدانيد كه من ديگر از يارى كردن شما دل كنده ام و مى خواهم امر حكومت را به معاويه واگذار كنم».
  در اين ميان، عدّه اى از سپاهيان امام حسن(ع) به فكر فرورفته اند، آرزوهاى زياد آنها بر باد رفته است.
  چون وقتى كه امام حسن(ع) خودش بخواهد با معاويه صلح كند ديگر معاويه حاضر نخواهد بود به كسى پول بدهد.
  عدّه زيادى از اين مردم، خواب هاى خوشى براى خود ديده بودند، آنها مى خواستند كه امام حسن(ع) را دستگير كنند و يا به قتل برسانند و در عوض پول زيادى از معاويه بگيرند.
  آنها خود را در كنار عروس شام مى ديدند، در قصر معاويه، در حجله عروسى دختر معاويه!
  امّا با اين تصميم امام، همه چيز به هم خورد، معاويه عاشق چشم و ابروى كسى نيست كه بخواهد دختر به او بدهد، معاويه براى حكومت خود مى خواست اين كارها را بكند; امّا وقتى كه خود امام حسن(ع) مى خواهد صلح كند ديگر همه قول و قرارهاى قبلى به هم مى خورد.
  مردم پيش خود مى گويند: ما نبايد بگذاريم اين خبر به معاويه برسد كه امام حسن(ع) مى خواهد صلح كند.
  ما بايد همين الان كار حسن بن على را تمام كنيم، هر چه سريع تر، قبل از اينكه او نامه اى رسمى به معاويه بنويسد بايد او را به قتل برسانيم.
  اما چگونه؟
  خوب كارى ندارد، شعار خوارج را به زبان مى آوريم.
  در اين ميان يكى از عقب جمعيّت فرياد مى زند: «به خدا قسم، اين مرد هم كافر شد».
  آرى، چه بهانه خوبى، حسن بن على كافر شده است، او مى خواهد با معاويه صلح كند.
  اى مردم، مگر ما براى جنگ با معاويه از كوفه بيرون نيامده ايم، مگر ما نمى خواستيم معاويه را از بين ببريم؟ اكنون حسن بن على مى خواهد با او صلح كند، مردم! اين كفر است. هر كس كه با معاويه سازش كند، كافر است.
  آرى، همان كسانى كه به معاويه نامه نوشته بودند و مخفيانه با او بيعت كرده بودند اكنون اين گونه سخن مى گويند.هزاران نفر به سوى امام حمله مى برند تا او را به قتل برسانند.
  مردم كوفه عجب مردمى هستند، يك زمان حضرت على(ع) را مجبور كردند تا در صفين جنگ را متوقّف كند و بعد از آن به او گفتند كه به خاطر اين كه سخن ما را قبول كردى كافر شدى، اكنون هم، چون سخن صلح را از امام حسن(ع) مى شنوند، قصد جان او را نموده اند.
  اين نامردان، خيمه امام را غارت مى كنند و عباى آن حضرت را پاره كرده و مى ربايند.
  عدّه اى از ياران باوفاى امام به دور آن حضرت حلقه مى زنند، امام از آنها مى خواهد كه دست به شمشير نبرند، آرى، امام نمى خواهد در ميان مردم كوفه جنگ داخلى روى دهد.
  امام حسن(ع) در حالى كه عبايش را ربوده اند، در گوشه اى ايستاده است، و سپاهيانش، قصد جان او را دارند.
  شايد باور نكنى تعداد ياران باوفاى امام به بيست نفر هم نمى رسد!
  آرى، فقط بيست نفر!
  اين اوجِ مظلوميّت است، بيش از چهل هزار نفر با امام حسن(ع) بيعت كرده بودند كه جان خويش را فدايش كنند، اكنون از آن همه، فقط بيست نفر مانده اند.
  آرى، اگر قَيس و سربازانش اينجا بودند چه كسى جرأت مى كرد قصد جان امام را بكند.
  اما افسوس كه قَيس كيلومترها از ما فاصله دارد، او اكنون در مَسْكِن (شمال بغداد) مقابل سپاه معاويه ايستاده است.
  غم در چهره امام نشسته است، بنى هاشم گرد او را گرفته اند، به راستى امام در اين شرايط چه تصميمى خواهد گرفت.
  امام اسبى را مى طلبد و سوار بر آن مى شود و همراه با عدّه اى از ياران خود اردوگاه سپاه را ترك مى كند و به سوى شهر مدائن حركت مى كند.
  آرى، اين مردم ديگر لياقت ندارند كه رهبرى همچون امام حسن(ع) داشته باشند.


title: در كمين خورشيد نشسته ام
text:
    در كمين خورشيد نشسته ام 


  امام چون اوضاع اردوگاه را اين گونه آشفته مى بيند تصميم مى گيرد تا به سوى مدائن حركت كند.
  اما بدخواهان از تصميم امام با خبر مى شوند و براى همين چند نفر از آنها زودتر اردوگاه را ترك مى كنند و در بين راه كمين مى كنند.
  امام به سوى مدائن مى رود، هيچ كس نمى داند كه چه خطرى جان امام را تهديد مى كند.
  در بين راه، جَرّاح كمين كرده است و منتظر است تا به امام حسن(ع) حمله كند.
  نگاه كن!
  او از مخفى گاه خود بيرون مى آيد!
  خداى من! در دست او خنجر برهنه اى است و با آن خنجر به سوى امام حمله مى كند.
  او فرياد مى زند: «اى حسن! تو مشرك شده اى، همانگونه كه پدرت مشرك شد».
  چند نفر از ياران امام به سوى امام مى دوند; امّا او خنجر را به پاى امام مى زند، زخمى عميق در رانِ او ايجاد مى شود.
  خون از بدن امام فوران مى كند و امام بيهوش، از اسب بر روى زمين مى افتد.
  ياران امام، جَرّاح را به قتل مى رسانند; خون از پاى امام جارى است، متأسفانه خونريزى امام بسيار شديد است، من خيلى نگران هستم، خدايا! جان امام در خطر است.
  ياران، زخم امام را محكم مى بندند، و بعد از مدّتى او به هوش مى آيد.
  اكنون، جوانان بنى هاشم، امام را بر روى تخته چوبى مى خوابانند و آن حضرت را به سوى شهر مدائن مى برند.


title: چرا ياران خود را رها كرده اى؟
text:
    چرا ياران خود را رها كرده اى؟


  ما در نزديكى شهر مدائن هستيم، چهره امام حسن(ع) از شدّت خونريزى، زرد شده است.
  همه نگران هستند، اگر آن نامرد، خنجرش را مسموم كرده باشد خطر بزرگى، جان امام را تهديد مى كند.
  وارد شهر مى شويم، امير شهر مدائن، سعدبن مسعود با خبر مى شود و به استقبال مامى آيد.
  آرى، حضرت على(ع)، سعدبن مسعود را به عنوان امير مدائن انتخاب نموده بود و امام حسن(ع) هم او را در همان مقام، باقى گذاشته است.
  امير مدائن تا امام را به اين حالت مى بيند دستور مى دهد كه بهترين پزشك شهر را با خبر كنند.
  او امام را به خانه خود مى برد و امام در آنجا بسترى مى شود.
  نگاه كن، پزشك وارد اتاق مى شود و زخم امام را مورد بررسى قرار مى دهد، خدا را شكر كه خنجر مسموم نبوده است.
  او به امام مى گويد كه استراحت كند و براى زخم امام، دستور تهيه داروى مخصوصى را مى دهد.
  امام به ياد بىوفايى مردم كوفه مى افتد و چنين مى گويد: «من مى دانستم كه در شما مردم هيچ خيرى نيست، شما ديروز پدرم را كشتيد و امروز با من چنين كرديد».
  سپاه امام در هم ريخته شده است، عدّه زيادى به معاويه ملحق شده اند،عدّه كمى هم كه به امام وفا دار مانده اند با شنيدن خبر مجروح شدن امام، روحيه خود را از دست مى دهند.
  گزارش هايى كه از اطراف مى رسد نشان دهنده اين است كه عدّه زيادى از مردم به سپاه معاويه ملحق شده اند و عدّه اى هم در پى فرصت هستند تا امام را اسير نموده و تحويل معاويه بدهند.
  آرى، امروز مرز دوست و دشمن به هم ريخته است، اگر امام حسن(ع) صلح نكند به دست ياران خود ترور خواهد شد.
  نگاه كن زيدبنوهب به ديدار امام مى رود بيا همراه او برويم.
  زيدبنوهب حضور امام سلام مى كند و مى گويد: «اين چه حالى است كه من مى بينم، شما در بستر بيمارى قرار گرفته ايد و مردم متحير هستند كه چه كنند؟».
  امام نگاهى به او مى كند و مى فرمايد: «تو از كدام مردم سخن مى گويى؟ به خدا قسم! معاويه براى من بهتر از اين مردم است، اينان خيال مى كنند كه شيعه من هستند; امّا براى كشتن من نقشه ها دارند، اگر من با معاويه صلح كنم بهتر است از اين كه به دست سپاهيان خود كشته شوم».
  زيدبنوهب مى گويد: «اى پسر رسول خدا، آيا ياران خود را به حال خود رها مى كنيد؟».
  امام در پاسخ مى گويد: «مى گويى چه كنم؟ از يادم نمى رود آن روزى كه نزد پدرم حضرت على(ع) نشسته بودم، او به من نگاهى كرد و فرمود: "اى حسن، روزى مى آيد كه من شهيد شده باشم و تو گرفتار بنى اميّه شوى، آن روز آنها پول زيادى را در ميان مردم تقسيم كنند و مردم را از دين خدا منحرف كنند"».


title: آيا مى خواهى به ثروت و رياست برسى؟
text:
    آيا مى خواهى به ثروت و رياست برسى؟


  آن جوان كيست كه دارد با امير مدائن سخن مى گويد؟
  نگران نباش! او آشناست، پسر برادر امير مدائن است.
  او نزد عموى خود مى رود و مى گويد:
  ـ اى عمو، آيا نمى خواهى به ثروت و رياست برسى؟
  ـ منظور تو چيست؟
  ـ اگر ما امام حسن(ع) را اسير كنيم و تحويل معاويه بدهيم، او حكومت عراق را به ما خواهد داد.
  ـ خدا تو را بكُشد، اين چه حرفى است كه تو مى زنى، مگر نمى دانى كه من نمك پرورده اين خاندان هستم، حضرت على(ع) مرا امير اين شهر كرد و به من بزرگى و آبرو داد، چگونه من فرزند او را تحويل معاويه بدهم.
  همسفر خوبم!
  حتماً دوست دارى من نام اين نامرد را براى شما بگويم، راستش را بخواهى من اوّل مى خواستم از ذكر نام او خوددارى كنم; امّا بعد با خود گفتم درست نيست، من بايد تمام حوادث را بدون كم و زياد براى شما كه دوستِ خوب من هستيد بگويم.
  آرى، اين شخصى كه براى رسيدن به رياست، پيشنهاد اسيرى امام حسن(ع) را به امير مدائن مى دهد كسى نيست جز مختار ثَقَفى!
  همان كسى كه بعد از حادثه عاشورا، قيام مى كند و انتقام خون شهداى كربلا را مى گيرد.
  حتماً تعجّب مى كنى، شايد هم باور نكنى، آخر چطور چنين چيزى ممكن است!
  راستش را بخواهى من هم، اول باور نمى كردم; امّا اين نشانه اوج مظلوميّت امام حسن(ع) است.


title: در قصر مدائن، تنها مانده ام
text:
    در قصر مدائن، تنها مانده ام


  ما در شهر مدائن هستيم، حتماً نام ايوان مدائن يا طاق كسرى را شنيده اى؟
  گوش كن!
  دو نفر از ياران واقعى امام دارند با هم سخن مى گويند:
  ـ مى بينيد كه چگونه جان امام در خطر است، ما بايد فكرى بكنيم.
  ـ مى گويى چه كنيم؟
  ـ بايد با امام، سخن بگوييم و از ايشان بخواهيم به قصر كسرى (ايوان مدائن) بروند.
  ـ من فكر نمى كنم كه امام قبول كند، آخر امام حسن(ع) و قصر نشينى!
  ـ چاره اى نيست، جان امام در خطر است، هر لحظه ممكن است عدّه اى به امام حمله كنند.
  امير مدائن هم با اين پيشنهاد موافق است، براى اينكه امنيّت قصر، خيلى بهتر از اينجاست.
  سرانجام قرار مى شود تا اين موضوع با امام حسن(ع) مطرح شود، خود امير مدائن به نزد امام مى رود و با او سخن مى گويد. 
  نگاه كن!
  امير مدائن با خوشحالى به سوى ما مى آيد، مثل اينكه امام با پيشنهاد او موافقت كرده است.
  امام همراه با تعداد كمى از ياران خود به سوى قصر كسرى مى رود.
  بيا من و تو هم همراه آنها برويم.
  آرى، امام با اين كه از زندگى كردن در قصر راضى نيست; امّا به دليل بىوفايى سپاهيانش، مجبور است مدّتى در اين قصر بماند.
  آرى، اينجا قصر تنهايى امام است، امروز در مدائن فقط بيست نفر به امام وفادار مانده اند.
  اكنون، امام اين پيام را براى مردم مى فرستد: «اى مردم! به خدا قسم، معاويه به وعده هايى كه به شما در مقابل كشتن من داده است وفا نخواهد نمود».
  آرى، معاويه تلاش مى كند تا امام حسن(ع) به وسيله ياران خودش كشته شود.


title: كاش ديگر روى شما را نبينم!
text:
    كاش ديگر روى شما را نبينم!


  خبرهايى از گوشه و كنار مى رسد، آرى، اكنون اهل كوفه به صورت علنى به بدگويى از امام حسن(ع) مشغول هستند، كار به جايى رسيده است كه مردم هر جا كه مى نشينند سخن از كافر شدن امام حسن(ع) به ميان مى آورند.
  آيا با اين مردم، ديگر مى توان به جنگ معاويه رفت.
  كافى است كه امام حسن(ع) در جمع اين مردم حضور پيدا كند، آن وقت همين ها او را به شهادت خواهند رساند.
  امام حسن(ع) در مدائن نيز گرفتار كسانى شده است كه براى ريختن خون او لحظه شمارى مى كنند و حتى ريختن خون امام را حلال مى دانند.
  امام مدّت زيادى فكر مى كند و به اين نتيجه مى رسد كه امروز تنها راهى كه مى توان از آن طريق اسلام را از خطر نابودى نجات داد صلح كردن با معاويه است.
  آرى، پيش از هر بهارى بايد زمستانى را تجربه كرد; تا سكوت حاكم نشود فرياد چه مفهومى دارد؟
  امام، بزرگان سپاه را به نزد خود فرا مى خواند و به آنان مى گويد: «با شما چه بگويم و چه كنم؟ آيا از بىوفايى شما سخن گويم و يا ستم هايى كه نموده ايد را شرح دهم. يادتان هست كه چگونه پدر مرا تنها گذاشتيد و آن روزى كه به يارى شما محتاج بود گروه گروه به دشمن او پيوستيد؟ چقدر پدر مرا غصّه داديد تا آنجا كه آرزو كرد ديگر شما را نبيند و خداوند او را به جوار رحمت خود برد. آيا يادتان هست آن روزى كه به نزد من آمديد و اصرار داشتيد كه من رهبرى شما را قبول كنم؟ آن روز، شما به من وعده يارى داديد و من سخن شما را قبول كردم و به شما اعتماد كردم و از خانه خود بيرون آمدم. خدا خودش مى داند كه قصد داشتم دين اسلام را نجات بدهم، امّا شما با من چه كرديد!
  اميدوارم كه ديگر روى شما را نبينم».
  همه سرها پايين افتاده است، چه ننگى براى آنها بدتر از اين كه فرزند پيامبر آنها آرزو مى كند كه ديگر آنها را نبيند.
  بعضى از كسانى كه اكنون نزد امام حسن(ع) نشسته اند همان كسانى هستند كه به معاويه نامه نوشته اند و آمادگى خود را براى قتل امام حسن(ع) اعلام كرده اند.


title: حماسه اى بزرگ امّا ناشناخته
text:
    حماسه اى بزرگ امّا ناشناخته


  امام در قصر كسرى نشسته است و مى خواهد براى زنده ماندن اسلام، تصميم مهمّى بگيرد.
  او مى خواهد جنگ با معاويه را متوقّف كند و با او صلح كند.
  خيلى ها از من سؤال كرده اند كه چرا امام حسن(ع) راه سرخ شهادت را انتخاب نكرد، مگر امام حسين(ع) در كربلا فقط با هفتاد و دو نفر در مقابل دشمن تا پاى جان، مقاومت نكرد پس چرا امام حسن(ع)، با معاويه صلح كرد. يزيد نامه اى به امير كوفه نوشته و در آن نامه، دستور قتل امام حسين(ع) را داده بود.
  آرى در كربلا، دشمنان با شمشير به جنگ آمدند; امّا در مدائن، معاويه با نيرنگ و سياست به ميدان آمده است.
  همسفر خوبم!
  امروز معاويه مى خواهد تا امام حسن(ع) به دست ياران خودش كشته شود و براى همين است كه وعده عروس شام، سكّه هاى طلا و وعده حكومت را به مردم داده است.
  او مى خواهد تا خود اهل كوفه، امام حسن و امام حسين(ع) را به قتل برسانند و بعد از آن، او به مرحله دوم نقشه خود بپردازد او مى خواهد پيراهن خونين امام حسن(ع) را بهانه اى براى قتل خودِ شيعيان قرار دهد.
  معاويه مى خواهد به بهانه اين كه شيعيان، امام حسن و امام حسين(ع) را به قتل رسانده اند تمام شيعيان را نابود كند.
  آيا شما مى توانيد مرحله سوم نقشه معاويه را حدس بزنيد؟
  معاويه كه مى خواهد بعد از نابودى شيعيان، اسلام را نابود كند; تنها مانع بر سر راه معاويه، مكتب شيعه است، وقتى همه شيعيان نابود شده باشند بقيه مردم هم كه او را به عنوان خليفه رسول خدا قبول دارند.
  آرى غير از شيعيان، ديگر همه مردم، اطاعت از امير را بر خود واجب مى دانند، اعتقاد آنها بر اين است كه اگر امير، اهل فسق و فجور هم باشد نبايد براى براندازى حكومتش اقدامى كرد.
  معاويه مى داند اگر امروز بتواند شيعيان را نابود كند ديگر هيچ كس با برنامه هاى او مخالفت نخواهد كرد و او به راحتى خواهد توانست اسلام و نام پيامبر را از بين ببرد.
  تا اينجا، نقشه به خوبى پيش رفته است، امام حسن(ع) در قصر مدائن، تنهاى تنها مانده و يارانش آماده كشتن او هستند.
  معاويه خيال مى كند به همين زودى ها خبر كشته شدن امام حسن(ع) به گوشش مى رسد.
  اما او خبر ندارد كه در قصر مدائن حماسه اى در حال شكل گيرى است;
  حماسه صلح امام حسن(ع)!
  حماسه اى كه اسلام را از خطر نابودى نجات مى دهد.
  حماسه اى كه خير و بركتش براى اسلام بهتر از تمام دنياست.
  اما چگونه بگويم كه اين حماسه بزرگ همچون خود امام حسن(ع)، ناشناخته است.
  چند نفر را مى شناسى كه از اين حماسه سخن بگويند؟
  بيا من و تو به قدر توانمان در معرفى هر چه بهتر و بيشتر اين حماسه، قدمى برداريم، من با قلمم، و تو...
  امروز امام حسن(ع) از حكومت و خلافت بر عراق و ايران و حجاز مى گذرد تا اسلام زنده بماند.
  او فرزند امير المؤمنين است، همان اميرالمؤمنين كه بعد از وفات پيامبر، مقابل چشمش همسرش را زدند و در خانه اش را آتش زدند; امّا براى حفظ اسلام صبر كرد.
  نگاه كن!
  امام حسن(ع) دارد به معاويه در مورد صلح، نامه مى نويسد.
  مى خواهى اين نامه را برايت بخوانم: «من مى خواستم تا حقّ را زنده كنم و باطل را از ميان بردارم و احكام قرآن و دستورات پيامبر را در جامعه جارى گردانم، امّا مردم با من هم عقيده و همراه نبودند، براى همين آماده ام تا اگر شرايط مرا قبول كنى با تو صلح كنم».
  امام نامه را مهر مى كند و چند تن از ياران خود را به حضور مى طلبد، يكى از آنها عبد الله بن حارث است.
  نمى دانم آيا او را مى شناسى؟
  او پسرِ خواهرِ معاويه است و از ياران نزديك امام حسن(ع) مى باشد.
  او مى توانست به شام برود و در دستگاه حكومتى دايى خود (معاويه) به نان و نوايى برسد; امّا اين كار را نكرد.
  او تشخيص داده كه حق با امام حسن(ع) است و براى همين همراه امام حسن(ع) مى باشد. 
  اكنون امام حسن(ع) او را مى طلبد.
  و از او مى خواهد تا همراه سه نفر ديگر اين نامه را براى معاويه ببرند و در مورد شرايط صلح با او سخن بگويند.
  آنها به سوى اردوگاه معاويه حركت مى كنند و وارد خيمه معاويه مى شوند.
  معاويه وقتى عبد الله بن حارث، پسر خواهر خود را مى بيند خيلى خوشحال مى شود.
  عبد الله بن حارث نامه امام را تحويل دايى خود (معاويه) مى دهد.
  معاويه نامه را مى خواند.
  نگاه كن!
  معاويه بسيار خوشحال مى شود، كسى تا به حال او را اين قدر خوشحال نديده است.
  عبد الله بن حارث با معاويه در مورد شرايط امام حسن(ع) سخن مى گويد.
  آيا شما از اولين شرط امام حسن(ع) خبر داريد؟
  شرط اول اين است كه همه شيعيان در امن و امان باشند.
  معاويه تا اين سخن را مى شنود مى گويد: «من قسم خورده ام كه اگر به قَيس دسترسى پيدا كنم زبان و دست او را قطع كنم».
  آرى، قَيس، همان فرمانده اى است كه فريب پول هاى معاويه را نخورد، همان كسى كه فقط با چهارهزار نفر، توانست مدّتها سپاه معاويه را زمين گير كند.
  همان قَيس كه وقتى معاويه او را يهودى خطاب كرد، او هم معاويه را بت پرست خطاب كرد.
  معاويه همواره در جنگ صفّن مى گفت كه مالك اَشتَر و قَيس دو بازوى قوىّ على هستند، مالك اشتر را كه با سمّ شهيد كرد و اكنون مى خواهد قَيس را هم شهيد كند.
  معاويه مى خواهد زبان و دست هاى اين سردار شجاع را قطع كند.
  گوش كن، اين معاويه است كه سخن مى گويد: «من قول مى دهم كه همه ياران امام حسن(ع) در امن و امان باشند مگر قَيس، من بايد او را مجازات كنم».
  عبد الله بن حارث از جا بلند مى شود و مى خواهد خيمه را ترك كند، براى اين كه امام حسن(ع) تاكيد زيادى كرده است كه ما به شرطى صلح مى كنيم كه معاويه شرايط ما را قبول كند.
  معاويه پشيمان مى شود و فرياد مى زند: «صبر كن، باشد قبول مى كنم، من به قَيس امان مى دهم».
  آرى، معاويه براى به دست آوردن اين لحظه، ميليون ها سكّه طلا خرج نموده و زحمت زيادى كشيده است، خوب نيست كه به خاطر يك كينه اى كه از قَيس دارد همه چيز را به هم بزند.
  عبد الله بن حارث به معاويه مى گويد: «امام حسن(ع) شرايط ديگرى هم دارد كه همه اين ها بايد مكتوب بشود».
  معاويه دستور مى دهد تا ورق سفيدى را بياورند.
  نگاه كن!
  ورق سفيد در دست معاويه است، او رو به پسر خواهر خود (عبد الله بن حارث)مى كند و مى گويد:
  ـ بگو تا بنويسم.
  ـ اى معاويه، شرايط صلح را بايد ما بنويسيم.
  ـ خوب، اين كاغذ را بگير و بنويس!
  ـ نه،بايد امام حسن(ع) اين شرايط را بنويسد.
  معاويه تعجّب مى كند، به راستى بايد چه كند؟
  عبد الله بن حارث از معاويه مى خواهد تا پايين اين كاغذ سفيد را مهر و امضا كند و تحويل او بدهد تا به نزد امام حسن(ع) ببرد و او شرايط خود را بنويسد.
  معاويه لحظه اى با خود فكر مى كند، و سرانجام اين پيشنهاد را قبول مى كند.
  آرى، او اكنون به فكر حكومت و رياست طلبى است، او با خود فكر مى كند وقتى كه صلح نامه نوشته شود او فرمانرواى همه دنياى اسلام خواهد بود، اين همان چيزى بود كه او مدّتهاست آرزويش را داشته است.
  او كاغذى را بر مى دارد و آن را مهر و امضا مى كند و تحويل عبدالله بن حارث مى دهد.
  او از معاويه مى خواهد چند نفر از بزرگان اهل شام به عنوان شاهد صلح نامه حاضر باشند.
  معاويه از عبد الله بن عامر (يكى از فرماندهان خود) و چند نفر از بزرگان سپاه خود مى خواهد تا به مدائن بروند.


title: متن صلح نامه
text:
    متن صلح نامه 


  امروز بيست و پنجم ماه ربيع الأوّل است.
  عبد الله بن حارث در حضور آن حضرت نشسته است، او كاغذى را كه به مهر و امضاى معاويه رسيده است تحويل امام مى دهد.
  آرى، به راستى كه عبد الله بن حارث، مأموريّت خود را به خوبى انجام داده است.
  امام مدّت زيادى در مورد شرايط صلح فكر نموده و شرايط مهمّى را براى اين صلح در نظر گرفته است.
  اكنون، دستور مى دهد تا متن صلح نامه را بنويسند.
  حتماً مى خواهى از شرايطى كه امام حسن(ع) در اين كاغذ مهم مى نويسد باخبر شوى.
  من در اينجا شش شرطى را كه امام حسن(ع) در اين صلح نامه نوشتند براى شما نقل مى كنم:
  بسم الله الرحمن الرحيم
  قرارداد صلح حسن بن على با معاويه
  حسن بن على با معاويه صلح مى كند به شرط اينكه:
  1 - معاويه در حكومت خود به كتاب خدا و سنّت رسول خدا عمل نمايد.
  2 - معاويه كسى را به عنوان ولىّ عهد خود انتخاب نكند و بعد از او، امر حكومت با حسن بن على است و در صورتى كه حسن بن على نباشد اين مقام به حسين بن على مى رسد.
  3 - معاويه حق ندارد كه على بن ابى طالب را در نماز و يا در غير نماز لعن كند.
  4 - معاويه بايد سالانه، يك ميليون درهم از بيت المال كوفه را به حسن بن على بدهد.
  5 - حسن بن على، مى تواند معاويه را "امير مؤمنان" خطاب نكند.
  6 - مسلمانان در هر جاى دنياى اسلام بايد در آسايش و آرامش باشند و شيعيان بايد از هر گونه تهديدى در امان باشند.
  همسفر خوبم!
  اگر بار ديگر در متن صلح نامه، دقّت كنى مى بينى كه امام به چه نكات مهمّى اشاره كرده است.
  در مورد شرط پنجم لازم است توضيحى بدهم: امام حسن(ع) با نوشتن اين شرط در واقع به تاريخ پيام مهمّى مى دهد و آن پيام اين است كه او معاويه را شايسته خلافت نمى داند و براى همين هرگز او را اميرمؤمنان خطاب نمى كند.
  آرى امام حسن(ع) در اين شرايط با معاويه بيعت مى كند; امّا اين بيعت نوعى سكوت و كناره گيرى مصلحت آميز است.
  آيا مى دانى امام، بيت المال كوفه را براى چه مى خواهد؟
  در جنگ صفّن، بيست و پنج هزار نفر از ياران حضرت على(ع) شهيد شدند، امام مى خواهد تا براى همسر و فرزندان اين شهيدان، مقرّرى معيّن كند تا آنها بتوانند به زندگى خود ادامه بدهند.
  اكنون امام پايين صلح نامه را امضا و مهر مى نمايد و اين گونه است كه امام، حماسه صلح را رقم مى زند.
  امروز، امام حكومت عراق را به معاويه واگذار كرد ( حكومتى كه بيش از پنج ماه و نيم طول نكشيد).
  البتّه بعضى از شيعيان نمى توانند باور كنند كه امام حسن(ع) با معاويه صلح كرده و براى همين بسيار ناراحت شده اند.
  امّا ما بايد تسليم دستور امام خود باشيم، وقتى او دستور جنگ مى دهد جنگ كنيم، وقتى دستور صلح مى دهد صلح كنيم.
  بذر صلحى را كه امام، امروز مى كارد نياز به زمان دارد تا جوانه بزند و درخت تنومندى شود و بار دهد.


title: اگر ياران وفا دارى داشتم
text:
    اگر ياران وفا دارى داشتم


  اقامت امام در مدائن، چهل روز طول كشيده است و امروز او تصميم مى گيرد تا به سوى كوفه حركت كند.
  او نامه اى براى قَيس و يارانش كه در مَسْكِن (شمال بغداد) اردو زده اند مى فرستد و از آنها مى خواهد تا به سوى كوفه باز گردند.
  امام به سوى كوفه حركت مى كند و به مسجد كوفه مى رود، مردم كوفه از او مى خواهند تا براى آنان سخن بگويد.
  مسجد پر از جمعيّت است، امام به منبر مى رود و چنين مى گويد: «اى مردم! ما امير شما و مهمان شما بوديم! ما خاندان پيامبر شما هستيم كه خداوند ما را از هر گونه پليدى پاك نموده است».
  گوش كن! امام فقط اين دو جمله را تكرار مى كند.
  صداى گريه مردم بلند مى شود، كسى تا به حال، مسجد كوفه را اين چنين نديده است.
  مردم منتظرند تا امام، سخن ديگرى بگويد; اما آن حضرت فقط همان دو جمله را تكرار مى كند.
  آرى امام اين گونه دارد حرف دل خود را با مردم كوفه مى گويد.
  آرى، شما با من بيعت كرديد ولى آن لحظه كه به يارى شما نياز داشتم مرا تنها گذاشتيد.
  ما از مدينه به شهر شما آمديم ولى شما چگونه از ما پذيرايى كرديد؟!
  از آن طرف، وقتى معاويه امضاى امام حسن(ع) را پاى صلح نامه مى بيند بسيار خوشحال مى شود و در سپاه شام، جشن و شادى بر پا مى شود.
  معاويه با عدّه اى از سپاهيان خود به سوى كوفه حركت مى كند تا در آنجا مردم كوفه با او بيعت كنند.
  آرى، او سالهاست كه آرزوى تصرّف كوفه را داشته است و اكنون به اين شهر مى رود...
  معاويه در نزديكى هاى شهر كوفه است، او دستور مى دهد تا سپاه شام در نُخَيْله (اردوگاه نظامى كوفه) اردو بزنند.
  نُخَيْله همان اردوگاه بزرگ كوفه است كه هميشه حضرت على(ع) وقتى مى خواست به جنگ برود در آنجا اردو مى زد.
  طبق برنامه قبلى، با رسيدن معاويه به نُخَيْله، امام حسن(ع) به آنجا مى رود و با او بيعت مى كند.
  آرى، تاريخ تكرار مى شود، يك زمان در مدينه، حضرت على(ع) بعد از وفات پيامبر مجبور شد با ابوبكر بيعت كند و امروز هم امام حسن(ع) با معاويه بيعت مى كند.
  بعد از بيعت امام حسن(ع)، به مردم كوفه هم خبر داده مى شود تا در روز جمعه براى خواندن نماز به نخيله (اردوگاه نظامى كوفه) بروند.
  روز جمعه فرا مى رسد و سپاهيان شام و مردم كوفه، همه، براى خواندن نماز جمعه مى آيند و امام حسن(ع) نيز در اين جمع، حاضر است.
  نماز به امامت معاويه برگزار مى شود، بعد از نماز، معاويه به امام حسن(ع) مى گويد: «اى حسن بن على! برخيز و به مردم اعلام كن كه از حكومت كناره گيرى كرده اى و رهبرى مسلمانان را به من واگذار نموده اى».
  امام از جاى بر مى خيزد رو به مردم مى كند و مى فرمايد: «اى مردم! معاويه گمان مى كند چون من او را شايسته خلافت مى دانستم با او صلح كرده ام، امّا بدانيد اين خيال باطلى است. به خدا سوگند! اگر شما مرا يارى مى كرديد و تنهايم نمى گذاشتيد هرگز با او صلح نمى نمودم چرا كه رهبرى امّت اسلامى، به فرموده پيامبر، از آنِ من است، امّا من براى صلاحِ مسلمانان، از حقّ خود، گذشتم».
  معاويه به خيال خودش مى خواست تا پيروزى خود را به رخ امام حسن(ع) بكشد; امّا سخنان امام، حقايق را روشن ساخت.
  آرى، امام حسن(ع) به مردم فهماند كه درست است امروز معاويه به حكومت رسيده است ولى او خليفه و رهبر مسلمانان نيست.


title: شمشيرها و نيزه ها را به مسجد بياوريد
text:
    شمشيرها و نيزه ها را به مسجد بياوريد


  بعد از چند روز، معاويه به داخل شهر كوفه مى آيد تا در مسجد كوفه مراسم بيعت برگزار شود.
  قرار بر اين شده است كه همه مردم به مسجد بيايند و با او بيعت كنند.
  معاويه همراه با اطرافيان خود به سوى كوفه حركت مى كند.
  نگاه كن!
  آن مرد كيست كه جلوتر از معاويه راه مى رود و پرچم او را به دوش گرفته است.
  او حبيب بن حمّار است، من او را مى شناسم او يكى از ياران حضرت على(ع) بوده است چرا اكنون پرچم دار معاويه شده است؟ مثل اينكه معاويه او را با پول خريده است.
  همسفر خوبم!
  خيلى دلم مى خواهد براى تو خاطره اى را نقل كنم.
  يك روز حضرت على(ع) در مسجد كوفه، بالاى منبر بود و مردم به سخنان او گوش مى دادند.
  ناگهان، آن حضرت به يكى از درهاى مسجد (باب الفيل) اشاره كرد و فرمود: «روزى فرا مى رسد كه معاويه از اين در، وارد اين مسجد مى شود در حالى كه حبيب بن حمّار پرچم او را به دوش گرفته است».
  حبيب بن حمّار از پايين منبر گفت: «يا على! من از شيعيان و ياوران شما هستم، آخر چگونه ممكن است كه پرچم دار معاويه بشوم».
  آرى، حبيب بن حمّار آن روز تعجّب مى كرد; امّا امروز كه معاويه به او پول زيادى داده است پرچم معاويه را بر دوش مى كشد.
  معاويه از همان درى كه حضرت على(ع) پيش بينى كرده است، وارد مسجد كوفه مى شود.
  نگاه كن، امام حسن(ع) به مسجد آمده است، معاويه از امام حسن(ع) مى خواهد تا برخيزد و از مردم بخواهد تا با او بيعت كنند.
  امام حسن(ع) از جاى بر مى خيزد و چنين مى گويد: «اى مردم! اگر شما در سرتاسر زمين بگرديد غير از من و برادرم كسى را پيدا نمى كنيد كه جدّ او پيامبر باشد. آگاه باشيد كه خلافت و رهبرى مسلمانان حقّ من بود و معاويه براى رسيدن به آن به جنگ من آمد و من صلاح امّت را در صلح با او يافتم، اكنون بدانيد كه من با او بيعت كرده ام».
  آيا عَمْرو عاص را مى شناسى؟
  همان كسى كه براى معاويه نقشه هاى زيركانه مى ريخت، همان كسى كه در جنگ صفّن دستور داد تا قرآن را بر سر نيزه ها بكنند.
  اكنون او بر مى خيزد و چنين مى گويد: «اى مردم عراق! ما و شما همه، مسلمان هستيم; امّا ميان ما اختلاف افتاد و شما در حقّ ما ظلم زيادى نموديد و امروز وقت آن رسيده است كه گذشته را جبران كنيد و با معاويه بيعت كنيد».
  مردم با معاويه بيعت مى كنند، ابتدا بزرگان قبيله ها و بعد ريش سفيدان پيش قدم مى شوند.
  آنجا را نگاه كن!
  قَيس كنار امام حسن(ع) ايستاده است، همان فرمانده شجاعى كه با چهارهزار نفر پيمان بسته بودند كه تا پاى جان در راه امام خود شمشير بزنند.
  اشك در چشمان او حلقه زده است، او باور نمى كرد كه چنين روزى را ببيند.
  آرى، اگر مردم كوفه بىوفايى نمى كردند، اگر فريب وعده هاى معاويه را نمى خوردند، هيچ وقت كار به اينجا نمى رسيد.
  او با خود فكر مى كند كه آيا من هم بايد با معاويه بيعت كنم؟
  قَيس در حالى كه اشك در چشمش حلقه زده است رو به امام حسن(ع) مى كند و مى گويد: 
  ـ اى پسر رسول خدا، آيا اجازه مى دهى كه با معاويه بيعت كنم.
  ـ آرى.
  ـ ولى من يك قسم مهم خورده ام.
  ـ چه قسمى؟ 
  ـ آن روز كه معاويه براى من سكّه هاى طلا فرستاد، مى خواست من از شما جدا شوم من قسم خوردم كه با معاويه روبرو نشوم مگر اينكه بين من و او شمشير و نيزه باشد.
  امام حسن(ع) با خود فكر مى كند اگر همه ياران من مانند قَيس اين گونه باوفا بودند كار به اينجا كشيده نمى شد.
  به معاويه خبر مى دهند كه قَيس چنين قسمى خورده است، او خنده اى مى كند و مى گويد: «مگر قَيس قسم نخورده است كه مرا ملاقات نكند مگر اينكه بين من و او شمشير و نيزه ها باشد، اكنون، چند شمشير و نيزه در مقابل من قرار دهيد تا قسم قَيس درست باشد».
  اطرافيان معاويه نيزه و شمشيرهايى را مقابل معاويه مى گذارند و قَيس به نزد معاويه مى رود و با او بيعت مى كند.


title: در اوج مردانگى
text:
    در اوج مردانگى 


  اكنون همه مردم با معاويه بيعت كرده اند، او سرمست پيروزى ظاهرى خود مى باشد براى همين به بالاى منبر مى رود و با غرور خاصّى اين چنين مى گويد: «اى مردم كوفه! به خدا قسم من با شما به جنگ نپرداختم تا شما نماز بخوانيد و روزه بگيريد. جنگ من با شما براى اين بود كه مى خواستم امير شما گردم، اكنون خداوند مرا به آرزويم رساند. در صلح نامه اى كه من با حسن بن على امضا كردم، شرايطى ذكر شده است و من هم آنها را امضا و مهر كرده ام امّا بدانيد كه من همه آن شرايط را زير پا مى نهم و به هيچ يك از آنها عمل نخواهم نمود».
  ناگهان، مردم كوفه عصبانى مى شوند، از هر گوشه مسجد سر و صدا بلند مى شود، آشوبى بر پا مى شود.
  ترس بر دل معاويه مى نشيند، به راستى معاويه چه اشتباه بزرگى كرد كه چنين حرفى را زد، او اكنون پشيمان است و نمى داند چه كند.
  مُسيّب يكى از ياران امام حسن(ع) است، او از جاى خود بر مى خيزد و به نزد امام حسن(ع) مى آيد و مى گويد:
  ـ جانم به فدايت، چرا شما با معاويه بيعت كرديد و ما را امر به بيعت با او نموديد؟ در حالى كه شما نيروهاى زيادى داشتيد و مى توانستيد با او جنگ كنيد.
  ـ الان مى خواهى چه بگويى؟
  ـ من مى گويم كه بيعت خود را با معاويه بشكنيد و همين الان دستور جنگ بدهيد براى اين كه معاويه، به شرايطى كه در صلح نامه آمده است عمل نخواهد نمود.
  ـ اى مُسيّب، آيا درست است كه ما به پيمان خود وفا نكنيم؟ ما با معاويه بيعت كرده ايم و هيچگاه پيمان خود را نمى شكنيم، اگر ما مى خواستيم از راه نيرنگ و فريب وارد شويم، هرگز دشمنان بر ما پيروز نمى شدند.
  آرى، كافى بود; امام از اين فرصت استفاده كند و به مردم اجازه قيام را بدهد و آن وقت، همين مردم، در همين مجلس، كار معاويه را تمام مى كردند.
  درست است كه معاويه فاسق است; امّا در مرام امام حسن(ع)، نامردى وجود ندارد.
  اگر امام دستور حمله به معاويه را مى داد تاريخ به گونه اى ديگر رقم مى خورد; امّا همه اينها به قيمت يك نامردى بود.
  در اين معامله مهم، امام حسن(ع) مردانگى را انتخاب كرد و همين، رمز بقاى نام اوست.
  براى همين است كه هر كس با مكتب شيعه آشنا مى شود شيفته اش مى شود.
  امام حسن(ع) را نگاه كن!
  چه استوار بر قلّه مردانگى ايستاده و به همه تاريخ، درس مروّت و جوانمردى مى دهد.


title: كاش پيش از اين مرده بودى!
text:
    كاش پيش از اين مرده بودى!


  هنوز مسجد پر از هياهو و آشوب است، ترس، تمام وجود معاويه را فرا گرفته است.
  آيا حُجْربن عَدى را مى شناسى؟
  او يكى از بهترين ياران حضرت على(ع) مى باشد.
  او از جاى خود بلند مى شود و به سوى امام حسن(ع) مى آيد.
  از ظاهر او معلوم است كه بسيار ناراحت است، او با امام سخن مى گويد.
  من نمى دانم سخن او را براى شما نقل كنم يا نه؟
  اما بگذار تا آنچه را مى شنوم براى تو بگويم، آرى تو بايد با غربت و مظلوميّت امام حسن(ع) بيش از اين آشنا شوى.
  او به امام حسن(ع) مى گويد: «كاش، پيش از اين مرده بودى و ما هم، همه، مرده بوديم و چنين روزى را نمى ديديم، ببين كه چگونه ما شكست خورده ايم و اهل شام پيروز شدند».
  اين سخن بر امام بسيار گران مى آيد، آخر حُجْر يكى از بهترين شيعيان مى باشد، سخن او آن هم در حضور معاويه، دل امام را به درد مى آورد.
  نگاه كن، امام از جاى خود بر مى خيزد و از مسجد بيرون مى رود.
  آرى، سخن معاويه اين قدر امام را ناراحت نكرد كه سخن اين دوست!
  با خارج شدن امام از مسجد، مردم هم، كم كم به خانه هاى خود مى روند.
  اكنون، حُجْر درِ خانه خود نشسته است و در فكر است كه چرا آن سخن را به امام حسن(ع) گفته است، او با خود مى گويد: «آخر مگر او امام من نيست، مگر من نبايد تسليم او باشم، چرا من چنين سخنى را در حضور معاويه به امام خود گفتم، چرا او را دشمن شاد نمودم؟».
  او نمى داند چه كند، خيلى دلش مى خواهد كه به ديدار امام حسن(ع) برود امّا خجالت مى كشد.
  ناگهان در خانه به صدا در مى آيد، امام حسن(ع) كسى را فرستاده تا از حُجْر دعوت كند كه به خانه او بيايد.
  حُجْر خيلى خوشحال مى شود و با عجله به سوى خانه امام حسن(ع) مى رود.
  او وارد خانه امام مى شود تا نگاهش به آن حضرت مى خورد شروع به گريه كردن مى كند.
  امام نگاهى به او مى كند و مى گويد: «اى حُجْر، من با معاويه صلح كردم تا شيعيان باقى بمانند، اگر من اين كار را نمى كردم معاويه، همه شيعيان را مى كشت».
  در اين ميان كه امام حسن(ع) با حُجْر سخن مى گويد يكى از ياران ايشان به نام سفيان وارد مى شود.
  نمى دانم آيا تا به حال نام او را شنيده اى؟
  او يكى از بهترين ياران امام حسن(ع) مى باشد، او گل سرسبد همه شيعيان زمان خود است.
  سفيان تا نگاهش به امام مى خورد چنين مى گويد: «السّلامُ عَلَيكَ يامُذِلَّ المؤمنينَ: سلام بر تو اى كسى كه مؤمنان را ذليل و خوار نمودى».
  همسفر خوبم!
  آن روز كه امام حسن(ع) قصد جنگ داشت مردم گروه گروه به معاويه مى پيوستند و او را تنها مى گذاشتند، امروز هم كه او صلح كرده است بهترين يارانش با او اين گونه سخن مى گويند.
  حتماً مى خواهى بدانى كه امام حسن(ع) در جواب سفيان چه مى گويد.
  امام جواب سلام او را مى دهد و از او مى خواهد تا بنشيند و به سخنان او گوش بدهد.
  امام براى او سوره قدر را مى خواند.
  ( انّا انزلناه فى ليلة القدر، و ما ادريك ما ليلة القدر )
  اى سفيان، بدان كه شب قدر بهتر ازهزار ماه حكومت بنى اميّه است.
  امام مى خواهد به او بفهماند كه نگاه به حكومت ظاهرى معاويه نكن، درست است كه او اكنون بر تمام كشورهاى اسلامى حكومت دارد; امّا حكومت واقعى از آنِ امام است.
  آرى شب قدر كه فرا مى رسد فرشتگان بر من نازل مى شوند و پرونده سرنوشت همه مخلوقات را به نزد من مى آورند، حكومت حقيقى در شب قدر است.


title: هر كس مرا مى شناسد كه مى شناسد
text:
    هر كس مرا مى شناسد كه مى شناسد


  معاويه براى شهرهاى مختلف، حاكم معيّن مى كند و اكنون تصميم دارد تا به شام برگردد.
  او قبل از سفر خود دستور مى دهد تا همه مردم كوفه به مسجد بيايند.
  مسجد كوفه پر از جمعيّت است، اكنون او مى خواهد براى مردم سخنرانى كند براى همين بالاى منبر مى رود و مى گويد: «اى مردم! همانا حسن بن على خود را شايسته رهبرى مسلمانان نمى دانست و براى همين امر رهبرى و خلافت را به من واگذار كرد زيرا مرا شايسته اين مقام مى دانست».
  آرى، معاويه مى داند كه صلح امام حسن(ع) يك نوع كناره گيرى محسوب مى شود و او مى خواهد هر طور شده يك تأييد از آن حضرت براى حكومت خود بگيرد.
  امّا او نمى داند كه امام حسن(ع)، هيچ گاه نخواهد گذاشت او به اين هدف خود برسد.
  تا سخن معاويه به اينجا مى رسد امام حسن(ع) از جاى خود بلند مى شود و چنين مى گويد: «اى مردم! شما مى دانيد كه من فرزند رسول خدا هستم، من از پيامبر هستم و پيامبر از من است. آيا آيه تطهير را فراموش كرده ايد؟ آن روزى كه پيامبر، من، پدر و مادر و برادرم را در زير عباى خود جمع كرد و رو به آسمان كرد و فرمود: "خدايا! اينان، خاندان من هستند از تو مى خواهم هر گونه پليدى را از ايشان دور گردانى" و اين گونه بود كه خدا اين آيه را را نازل كرد: «و خداوند مى خواهد شما خاندان را از هر پليدى پاك كند».
  سخن امام حسن(ع) ادامه پيدا مى كرد: «امروز، چه شده است كه معاويه خيال مى كند من او را شايسته خلافت دانسته و خود را سزاوار اين مقام نمى دانم؟ اى مردم، معاويه، دروغ مى گويد، خاندان پيامبر به حكم قرآن، شايستگى خلافت و رهبرى مسلمانان را دارند. امّا بعد از وفات پيامبر، مسلمانان همواره به خاندان پيامبرشان ظلم و ستم نموده اند. امّت اسلام با چشم خود ديدند كه پيامبر در روز غدير خم، پدر مرا به عنوان جانشين خود معين نمود امّا از پدر من روى گردانيدند و با ديگرى بيعت نمودند».
  معاويه از اين كه امام حسن(ع) اين گونه دارد حقايق را براى مردم بيان مى كند به وحشت مى افتد.
  آرى، امروز در پاى منبر، بزرگان شام نشسته اند، اهل شام تاكنون چنين سخنانى را نشنيده اند، ديگر صلاح نيست كه اهل شام حقايق را بشنوند.
  اهل شام خيال مى كنند كه حضرت على(ع) نماز هم نمى خوانده; امّا امروز مى شنوند كه حضرت على(ع) و امام حسن(ع) به حكم قرآن معصوم هستند و خدا آنها را از هر گناه و معصيتى پاك نموده است.
  معاويه آشفته است، چه كند؟ بايد هر طورى هست سخن امام حسن(ع) را قطع كند، چه بگويد، او چه فضيلتى براى خود يا پدرش دارد كه بگويد؟
  او چاره اى نمى بيند جز اينكه زبان به فحش و ناسزا باز كند، زبانم لال، او بالاى منبر به حضرت على(ع) جسارت مى كند، هر چه دلش مى خواهد و مى تواند ناسزا مى گويد.
  در اين ميان امام حسين(ع) از جا بر مى خيزد تا جواب معاويه را بدهد، امام حسن(ع) به او اشاره مى كند كه بنشيند.
  معاويه آنقدر با صداى بلند ناسزا مى گويد كه ديگر خسته مى شود، اكنون نوبت آن است كه امام حسن(ع) جواب بدهد: «اى كسى كه حضرت على(ع) را به بدى ياد كردى، بدان كه من حسن هستم و تو معاويه، پدر من علىّ است و پدر تو ابوسفيان! مادر من فاطمه دختر پيامبر است و مادر تو هند جگر خوار! جدّ من محمّد است و جدّ تو حَرْب!
  خدايا! تو آن كسى را لعنت كن كه حسب و نسبش از ديگرى پست تر است».
  ناگهان صداى «آمين» در فضاى مسجد مى پيچد.
  سكوت بار ديگر مجلس را فرا مى گيرد، معاويه سر خود را پايين انداخته است.
  سپاهيان شام كه اكنون، اينجا نشسته اند بسيار مشتاق هستند كه امام حسن(ع) به سخن خود ادامه بدهد.
  بار ديگر صداى امام در فضاى مسجد مى پيچد: «هر كس كه مرا مى شناسد كه مى شناسد و هر كس كه مرا نمى شناسد، بداند: من حسن، پسر رسول خدا هستم. من پسر آن كسى هستم كه به پيامبرى مبعوث شد و فرشتگان آسمان بر او درود مى فرستند. من فرزند آن كسى هستم كه دعايش مستجاب بود و شبِ معراج به آسمان ها سفر كرد.
  من فرزند مكّه و منايم. من فرزند ركن و مقامم. من فرزند مَشعر و عرفاتم. من كسى هستم كه حقّم را غصب كردند.
  من سيّد جوانان اهل بهشتم».
  خواننده خوبم! اين مجلس، اولين ثمره صلح امام حسن(ع) است، ببين كه چگونه بزرگان شام به فكر فرو رفته اند.
  آرى، تبليغات معاويه، كارى با آنها كرده بود كه آنها امام حسن(ع) را به عنوان شخص كافر و گنهكار مى شناختند; امّا امروز واقعيت براى آنها آشكار شد، همه اينها به بركت حماسه صلح است.


title: به سوى مدينه مى رويم
text:
    به سوى مدينه مى رويم


  معاويه يكى از نيروهاى خود را به عنوان امير كوفه معيّن مى كند و خودش به سوى شام حركت مى كند.
  اكنون، امام حسن(ع) تصميم مى گيرد تا به مدينه بر گردد، همه مردم با خبر مى شوند و براى خداحافظى با امام مى آيند.
  قافله خاندان بنى هاشم آماده حركت است، امام حسين(ع)، عبّاس، زينب، و... آماده سفر شده اند.
  ـ آرى، شما قدر خاندان پيامبر خود را ندانستيد و ما براى هميشه از اين شهر مى رويم.
  امام دستور حركت را مى دهد و كاروان به سوى مدينه حركت مى كند.
  صداى زنگ شترها با صداى گريه زنان و مردان كوفه در هم مى آميزد.
  همه با خود فكر مى كنند كه آيا ما بار ديگر امام حسن(ع) و امام حسين(ع) را در شهر خود خواهيم ديد؟
  زنان با خود اين سؤال را دارند كه آيا مى شود يك بار ديگر زينب به شهر ما بيايد؟
  كاروان از دروازه شهر كوفه بيرون مى رود و راه حجاز را در پيش مى گيرد.
  آرى، قهرمان حماسه صلح به سوى حرم جدّش مى رود.
  او مى رود; امّا چه پيروزمندانه مى رود، چرا كه او با حماسه صلح خود، اسلام را زنده كرده است.
  او همه برنامه هايى را كه معاويه براى نابودى اسلام كشيده بود، نقش بر آب كرده است.
  هر مسلمانى در هر كجاى دنيا و در هر زمانى، مديون اين حماسه بزرگ است.
  همسفر خوبم!
  سفر ما به پايان رسيد; امّا از تو مى خواهم از جاى خود بر خيزى، و به شرق و غربِ دنياى اسلام بروى، و چون موقع اذان فرا برسد و از گلدسته هاى مساجد صداى الله اكبر را بشنوى به همه بگويى كه: 
  اين صداى حماسه امام حسن(ع) است كه از گلدسته ها به گوش مى رسد.

  													پايان


title: توضيحات
text:
    توضيحات


  كتاب هفت شهر عشق
  موضوع: نگاهى نو به حماسه كربلا 
  نويسنده: دكتر مهدى خدّاميان آرانى.
  راه ارتباط با نويسنده: 
  شماره پيامك 30004569 و سايت M12.ir
  ناشر: نشر وثوق. قم. تلفكس: 02537735700 همراه: 09122525839
  توجه: در اينجا، مستندات و متن هاى عربى و كتابنامه حذف شده اند، جهت اطلاع از مستندات كتاب به اصلِ كتاب يا سايت M12.ir مراجعه كنيد.
   


title: مقدمه
text:
    مقدمه 


  									بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ 
  هر سال با فرا رسيدن ماه محرّم، مادرم لباس سياه به تنم مى كرد و مرا به حسينيّه مى فرستاد تا براى امام حسين(ع)، عزادارى كنم.
  زمانى كه بزرگ شدم، هميشه به دنبال آن بودم كه كسى پيدا شود و همه حوادث كربلا را از اوّل تا آخر برايم تعريف كند، امّا از هر كسى كه پرسيدم فقط قسمتى از اين حادثه بزرگ را به خاطر داشت.
  سال ها گذشت تا سرانجام تصميم گرفتم با مطالعه و تحقيق و مراجعه به متون معتبر تاريخى، به بررسى حماسه عاشورا بپردازم و در واقع، اين كتاب، نتيجه همان بررسى هاى انجام شده است كه به كمك خود امام حسين(ع) به آن رسيدم و توانستم آن را به رشته تحرير درآورم.
  اكنون آماده باشيد تا در اين كتاب، همراه كاروان امام حسين(ع)، از مدينه به سوى مكّه حركت كنيم و بعد از آن نيز، حوادث مسير مكّه تا كربلا و حماسه عاشورا را از نزديك ببينيم و همچنين با داستان قهرمانى حضرت زينب(س)، در سفر كوفه و شام، آشنا شويم.
  اين كتاب را به امام حسين(ع) هديه مى كنم; به اميد آنكه روز قيامت، شفيع من و همه خوانندگان اين كتاب باشد.


  																										مهدى خدّاميان آرانى 
  																										قم، تير ماه 1388


title: بخش 1
text:
    بخش 1


  دوست من، سلام! از اينكه اين كتاب را در دست گرفته اى خيلى خوشحالم.
  من و تو مى خواهيم ريشه هاى قيام امام حسين(ع) را بررسى كنيم. پس براى دسترسى به اطلاعات بيشتر، بايد به شام سفر كنيم. آيا شام را مى شناسى؟ شهرى كه مركز حكومت معاويه بوده است.
  سفر ما آغاز مى شود و ما به شهر شام (دمشق) مى رويم...
  امشب، شب نيمه رجب سال شصت هجرى است. خبرى در شام مى پيچد و خيلى ها را بيمناك مى كند. معاويه سخت بيمار شده و طبيبان از معالجه او نااميد شده اند.
  معاويه، كسى است كه به دستور خليفه دوم (عُمر بن خطّاب) امير شام شد و او توانست سال هاى زيادى با مكر و حيله، در آنجا حكومت كند، امّا او اكنون بايد خود را براى مرگ آماده كند.
  معاويه، سراغ پسرش يزيد را مى گيرد، ولى يزيد به مسافرت رفته است. او با حسرت، به درِ قصر خود نگاه مى كند تا شايد تنها پسرش وارد شود.
  معاويه خطاب به اطرافيان مى گويد: «نامه اى به يزيد بنويسيد و از او بخواهيد كه هر چه زودتر نزد من بيايد». نامه را به يك پيك تندرو مى دهند تا آن را به يزيد برساند.
  آيا معاويه براى آخرين بار پسرش را خواهد ديد؟
  حالِ معاويه لحظه به لحظه بدتر مى شود. طبيبان مخصوص دربار، به هيچ كس اجازه ملاقات نمى دهند. همه مأموران حكومتى در آماده باش كامل به سر مى برند و همه رفت و آمدها، كنترل مى شود.
  معاويه در بستر مرگ است. او فهميده است كه نفس هاى آخر را مى كشد.
  نگاه كن! معاويه با خودش سخن مى گويد: «كاش براى رسيدن به رياست دنيا، اين قدر تلاش نمى كردم! كاش همچون فقيران زندگى مى كردم و همواره لباسى كهنه بر تن داشتم!».
  حالا كه وقت مرگش فرا رسيده، گويا فراموش كرده كه براى رياست چند روزه دنيا، چقدر ظلم و ستم كرده است. اكنون موقع آن است كه به سزاى اعمال خود برسد. آرى، معاويه مى ميرد و خبر مرگ او به زودى در شهر شام، پخش مى شود، ولى يزيد هنوز از سفر نيامده است.

  										***

  يزيد با عجله به سوى شهر شام مى آيد. سه روز از مرگ معاويه گذشته است. او بايد هر چه سريع تر خود را به مركز خلافت برساند.
  نگاه كن! گروهى از بزرگان شهر شام، به خارج شهر رفته اند تا از خليفه جديد استقبال كنند. اكنون يزيد، جانشين پدر و خليفه مسلمانان است.
  يزيد وارد شهر مى شود. كنار قبر پدر خود مى رود و نماز مى خواند. يكى از اطرافيان يزيد جلو مى آيد و مى گويد: «اى يزيد، خدا به تو در اين مصيبت بزرگ صبر بدهد و به پدرت مقامى بزرگ ببخشد و تو را در راه خلافت يارى كند. اگر چه اين مصيبت، بسيار سخت است، امّا اكنون تو به آرزوى بزرگ خود رسيده اى!».
  يزيد به قصر مى رود. مأموران خبر آورده اند كه عدّه اى در سطح شهر، زمزمه مخالفت با خليفه را دارند و مردم را به نافرمانى از حكومت او تشويق مى كنند.
  يزيد به فكر فرو مى رود! به راستى، او براى مقابله با آنها چه مى كند؟ آيا بايد دست به شمشير برد؟
  از طرف ديگر، اوضاع ناآرام عراق باعث نگرانى يزيد شده است. او مى داند وقتى خبر مرگ معاويه به عراق برسد، موج فتنه همه جا را فرا خواهد گرفت. 
  اكنون سه روز است كه يزيد در قصر است. او در اين مدّت، در فكر آن بوده است كه چگونه مردم را فريب دهد. به همين دليل دستور مى دهد تا همه مردم، در مسجد بزرگ شهر جمع شوند.
  پس از ساعتى، مسجد پر از جمعيّت مى شود. همه مردم براى شنيدن اوّلين سخنرانى يزيد آمده اند. يزيد در حالى كه خود را بسيار غمناك نشان مى دهد، بربالاى منبر مى رود و چنين مى گويد: «اى مردم! من مى خواهم دين خدا را يارى كنم و مى دانم شما، مردم خوب و شريفى هستيد. من خواب ديدم كه ميان من و مردم عراق، رودى از خون جريان دارد. آگاه باشيد به زودى بين من و مردم عراق، جنگ بزرگى آغاز خواهد شد».
  عدّه اى فرياد مى زنند: «اى يزيد! ما همه، سرباز تو هستيم، ما با همان شمشيرهايى كه در صفيّن به جنگ مردم عراق رفتيم، در خدمت تو هستيم». يزيد با شنيدن اين سخنان با دست، به مأموران خود اشاره مى كند.
  كيسه هاى طلا را نگاه كن! آرى، آنها، همان «بيت المال» است كه براى وفادارى مردم شام، بين آنها تقسيم مى شود.
  صداى يزيد در فضاى مسجد مى پيچد: «به هر كسى كه در مسجد است، از اين طلاها بدهيد».
  تا چند لحظه قبل، فقط چند نفر، براى شمشير زدن در ركاب يزيد آمادگى خود را اعلام كردند امّا حالا فريادِ «ما سرباز تو هستيم» همه مردم به گوش مى رسد.
  مردم در حالى كه سكّه هاى سرخ طلا را در دست دارند، وفادارى خود را به يزيد اعلام مى كنند. آرى! كيست كه به طلاى سرخ وفادار نباشد؟
  يزيد ادامه مى دهد: «آگاه باشيد كه من به شما پول و ثروت زيادى خواهم داد».
  مردم با شنيدن وعده هاى يزيد، خوشحال مى شوند و صداى «الله اكبر» در تمام مسجد مى پيچد. يزيد با اين كار، نظر همه مردم را به خود جلب كرد و اكنون همه آنها، حكومت او را دوست دارند.
  مگر مردم شام جز پول و آرامش چيز ديگرى مى خواستند؟ يزيد، مردم شام را به خوبى مى شناخت; بايد جيبشان پر شود تا بتوان به راحتى بر آنها حكومت كرد. با پول مى توان كارهاى بزرگى انجام داد. حتّى مى توان مردم را دوست دار يك حكومت كرد.

  										***

  يزيد مطمئن مى شود كه مردم شام، او را يارى خواهند كرد. بدين ترتيب، فكرش از مردم اين شهر آسوده شده و فرصتى پيدا مى كند كه به فكر مخالفان خود باشد. به راستى آيا مى شود آنها را هم با پول خريد؟
  او خوب مى داند كه مردم عادى را مى تواند با پول بخرد، امّا هرگز نمى تواند امام حسين(ع) را تسليم خود كند. معاويه هم خيلى تلاش كرد تا شايد بتواند امام حسين(ع) را با وليعهدىِ يزيد موافق نمايد، امّا نتوانست.
  تا زمانى كه معاويه زنده بود، امام حسين(ع) وليعهدىِ يزيد را قبول نكرد و اين براى يزيد، بزرگ ترين خطر است. يزيد خوب مى داند كه امام حسين(ع) اهل سازش با او نيست.
  اگر امام حسين(ع) در زمان معاويه، دست به اقدامى نزد، به اين دليل بود كه به پيمان نامه صلح برادرش امام حسن(ع)، پايبند بود.
  در همان پيمان نامه آمده بود كه معاويه، نبايد كسى را به عنوان خليفه بعد از خود معرّفى كند، امّا معاويه چند ماه قبل از مرگ خود، با معرّفى جانشين، اين پيمان نامه را نقض كرد.
  يزيد مى داند كه امام حسين(ع) هرگز خلافت او را قبول نخواهد كرد، پس براى حل اين مشكل، دستور مى دهد تا اين نامه براى امير مدينه (وليدبن عُتبه) نوشته شود: «از يزيد به امير مدينه: آگاه باش كه پدرم معاويه، از دنيا رفت. او رهبرى مسلمانان را به من سپرده است. وقتى نامه به دست تو رسيد حسين را نزد خود حاضر كن و از او براى خلافت من بيعت بگير و اگر از بيعت خوددارى كرد او را به قتل برسان و سرش را براى من بفرست».
  يزيد دستور مى دهد قبل از اينكه خبر مرگ معاويه به مدينه برسد، نامه او به دست حاكم مدينه رسيده باشد. او اين چنين برنامه ريزى كرده است تا امام حسين(ع) را غافلگير كند. او مى داند كه اگر خبر فوت معاويه به مدينه برسد، ديگر نخواهد توانست به اين آسانى به امام حسين(ع) دسترسى پيدا كند.
  آيا اين نامه به موقع به مدينه خواهد رسيد؟

  										***

  پاسى از شب گذشته است. نامه رسانى وارد مدينه مى شود و بدون درنگ به سوى قصر حكومتى مى رود تا با امير مدينه (وليدبن عُتبه) ديدار كند. 
  نامه رسان به نگهبانان قصر مى گويد:
  ـ من همين الان، بايد امير مدينه را ببينم.
  ـ امير مدينه استراحت مى كند، بايد تا صبح صبر كنى.
  ـ من دستور دارم اين نامه را هر چه سريع تر به او برسانم. به او خبر دهيد پيكى از شام آمده است و كار مهمّى دارد.
  اميرِ مدينه با خبر مى شود، نامه را مى گيرد و آن را مى خواند. او مى فهمد كه معاويه از دنيا رفته و يزيد روى كار آمده است.
  امير مدينه گريه مى كند، امّا آيا او براى مرگ معاويه گريه مى كند؟
  امير مدينه به خوبى مى داند كه امام حسين(ع) با يزيد بيعت نمى كند. گريه او براى انجام كارِ دشوارى است كه يزيد از او خواسته است. آيا او اين مأموريّت را خواهد پذيرفت؟
  امير مدينه خود را ملامت مى كند و با خود مى گويد: «ببين كه رياست دنيا با من چه مى كند. آخر مرا با كشتن حسين چه كار».
  او سخت مضطرب و نگران است و مى داند كه نامه رسان منتظر است تا نتيجه كار را براى يزيد ببرد. اگر از دستور يزيد سرپيچى كند، بايد منتظر روزهاى سختى باشد.
  «خدايا، چه كنم؟ كاش هرگز به فكر حكومت كردن نمى افتادم! آيا اين رياست ارزش آن را دارد كه من مأمور قتل حسين شوم. هنوز مردم مدينه فراموش نكرده اند كه پيامبر چقدر به حسين علاقه داشت. آنها به ياد دارند كه پيامبر، حسينش را غرق بوسه مى كرد و مى فرمود: «هر كس كه حسينِ مرا دوست داشته باشد خدا نيز، او را دوست مى دارد». هر كس امام حسين(ع) را مى بيند به ياد مى آورد كه پيامبر او را گلِ زندگى خود مى دانست. چرا يزيد مى خواهد گل پيامبر را پر پر كند؟

  										***

  اميرِ مدينه هر چه فكر مى كند به نتيجه اى نمى رسد. سرانجام تصميم مى گيرد كه با مَروان مشورت كند.
  مروان كسى است كه از زمان حكومت عثمان، خليفه سوم، در دستگاه حكومتى حضور داشت و عثمان او را به عنوان مشاور مخصوص خود، انتخاب كرده بود.
  مروان در خانه خود نشسته است كه سربازان حكومتى به او خبر مى دهند كه بايد هر چه سريع تر به قصر برود. مروان حركت مى كند و خود را به امير مدينه مى رساند.
  امير مدينه مى گويد: «اى مروان! اين نامه از شام براى من فرستاده شده است، آن را بخوان».
  مروان نامه را مى گيرد و با دقّت آن را مى خواند و مى گويد:
  ـ خدا معاويه را رحمت كند، او بهترين خليفه براى اين مردم بود.
  ـ من تو را به اين جا نياورده ام كه براى معاويه فاتحه بخوانى، بگو بدانم اكنون بايد چه كنم؟ من بايد چه خاكى بر سرم بريزم؟!
  ـ اى امير! خبر مرگ معاويه را مخفى كن و همين حالا دستور بده تا حسين را به اين جا بياورند تا از او، براى يزيد بيعت بگيرى و اگر او از بيعت خوددارى كرد، سر او را از بدن جدا كن. تو بايد همين امشب اين كار را انجام بدهى، چون اگر خبر مرگ معاويه در شهر پخش شود، مردم دور حسين جمع خواهند شد و دست تو ديگر به او نخواهد رسيد.
  سخن مروان تمام مى شود و امير مدينه سر خود را پايين مى اندازد و به فكر فرو مى رود كه چه كند؟ او به اين مى انديشد كه آيا مى توان حسين(ع) را براى بيعت با يزيد راضى كرد يا نه؟
  مروان به او مى گويد: «حسين، بيعت با يزيد را قبول نمى كند. به خدا قسم، اگر من جاى تو بودم هر چه زودتر او را مى كشتم».
  مروان زود مى فهمد كه امير مدينه، مرد اين ميدان نيست، به همين دليل به او مى گويد: «از سخن من ناراحت نشو. مگر بنى هاشم، عثمان (خليفه سوم) را مظلومانه نكشتند، حالا ما مى خواهيم با كشتن حسين، انتقامِ خون عثمان را بگيريم».
  حتماً با شنيدن اين حرف، خيلى تعجّب مى كنى! آخر مگر حضرت على(ع)، فرزندش امام حسين(ع) و ديگر جوانان بنى هاشم را براى دفاع از جان عثمان به خانه او نفرستاد! اين اطرافيان عثمان بودند كه زمينه كشتن او را فراهم كردند. اكنون چگونه است كه مروان، گناه قتل عثمان را به گردن امام حسين(ع) مى اندازد؟
  اميدوارم كه امير مدينه، زيرك تر از آن باشد كه تحت تأثير اين تبليغات دروغين قرار گيرد. او مى داند كه دست امام حسين(ع) به خون هيچ كس آلوده نشده است.
  مروان به خاطر كينه اى كه نسبت به اهل بيت(ع) دارد، سعى مى كند براى تحريك امير مدينه، از راه ديگرى وارد شود. به همين دليل رو به او مى كند و مى گويد: «اى امير، اگر در اجراى دستور يزيد تأخير كنى، يزيد تو را از حكومت مدينه بركنار خواهد كرد».
  امير به مروان نگاهى مى كند و در حالى كه اشك در چشمانش حلقه زده است مى گويد: «واى بر تو اى مروان! مگر نمى دانى كه حسين يادگار پيامبر است. من و قتل حسين!؟ هرگز، كاش به دنيا نيامده بودم و اين چنين شبى را نمى ديدم».
  امير مدينه در فكر است و با خود مى گويد: «چقدر خوب مى شود اگر حسين با يزيد بيعت كند. خوب است حسين را دعوت كنم و نامه يزيد را براى او بخوانم. چه بسا او خود، بيعت با يزيد را قبول كند». سپس يكى از نزديكان خود را مى فرستد تا امام حسين(ع) را به قصر بياورد.


title: بخش 2
text:
    بخش 2


  شب از نيمه گذشته و فرستاده امير مدينه در جستجوى امام حسين(ع) است. او وارد كوچه بنى هاشم مى شود و به خانه امام مى رسد.
  درِ خانه را مى زند و سراغ امام را مى گيرد.
  امام، داخل خانه نيست. به راستى، كجا مى توان او را پيدا كرد؟ مسجد پيامبر در شب هاى پايانى ماه رجب، صفاى خاصّى دارد و امام در مسجد پيامبر، مشغول عبادت است.
  فرستاده امير مدينه، راهى مسجد پيامبر مى شود و پس از ورود به آن مكان مقدّس، بدون درنگ نزد امام حسين(ع) مى رود. امام در گوشه اى از مسجد همراه عدّه اى از دوستان خود، نشسته است. فرستاده امير رو به امام حسين(ع) مى كند و مى گويد:
  ـ اى حسين! امير مدينه شما را طلبيده است.
  ـ من به زودى پيش او مى آيم.
  امام خطاب به اطرافيان خود مى فرمايد: «فكر مى كنيد چه شده است كه امير در اين نيمه شب، مرا طلبيده است. آيا تا به حال سابقه داشته است كه او نيمه شب، كسى را نزد خود فرا بخواند؟». همه در تعجّب هستند كه چه پيش آمده است.
  امام مى فرمايد: «گمان مى كنم كه معاويه از دنيا رفته و امير مدينه مى خواهد قبل از آنكه اين خبر در مدينه پخش شود، از من بيعت بگيرد».
  آيا امام اين موقع شب، نزد امير مدينه خواهد رفت؟ نكند خطرى در كمين باشد؟ آيا معاويه از دنيا رفته است؟ آيا خلافت شوم يزيد آغاز شده است؟
  يكى از اطرافيان امام از ايشان مى پرسد: «اگر امير مدينه شما را براى بيعت با يزيد خواسته باشد، آيا بيعت خواهى نمود؟»
  امام جواب مى دهد: «من هرگز با يزيد بيعت نمى كنم. مگر فراموش كرده اى كه در پيمان نامه صلحِ برادرم امام حسن(ع)، آمده بود كه معاويه نبايد جانشينى براى خود انتخاب كند. معاويه عهد كرد كه خلافت را بعد از مرگش به من واگذار كند. اكنون او به قول و پيمان خود وفا نكرده است. من هرگز با يزيد بيعت نخواهم كرد، چون كه يزيد مردى فاسق است و شراب مى خورد».
  مأمور امير مدينه، دوباره نزد امام مى آيد و مى گويد:
  ـ اى حسين! هر چه زودتر نزد امير بيا كه او منتظر توست.
  ـ من به زودى مى آيم.
  امام از جاى برمى خيزد. مى خواهد كه از مسجد خارج شود، يكى از اطرافيان مى پرسد: «اى پسررسول خدا، تصميم شما چيست؟»
  امام در جواب مى فرمايد: «اكنون جوانان بنى هاشم را فرا مى خوانم و همراه آنان نزد امير مى روم».
  امام به منزل خود مى رود. ظرفِ آبى را مى طلبد. وضو مى گيرد و شروع به خواندن نماز مى كند. او در قنوت نماز، دعا مى كند...به راستى، با خداى خويش چه مى گويد؟
  آرى، اكنون لحظه آغاز قيام حسينى است. به همين دليل، امام حركت خويش را با نماز شروع مى كند. او در اين نماز با خداى خويش راز و نياز مى كند و از او طلب يارى مى نمايد.
  ـ على اكبر! برو به جوانان بنى هاشم بگو شمشيرهاى خود را بردارند و به اين جا بيايند.
  ـ چشم بابا!
  بعد از لحظاتى، همه جوانان بنى هاشم در خانه امام جمع مى شوند. آن جوانمرد را كه مى بينى عبّاس، پسر اُمّ البنين است. آنها با خود مى گويند كه چه خطرى جان امام را تهديد كرده است؟
   امام، به آنها خبر مى دهد كه بايد نزد امير مدينه برويم.
  همه افراد، همراه خود شمشير آورده اند، ولى امام به جاى شمشير، عصايى در دست دارد.
  آيا اين عصا را مى شناسى؟ اين عصاى پيامبر است كه در دست امام است.
  امام به سوى قصر حركت مى كند، آيا تو هم همراه مولاى خويش مى آيى تا او را يارى كنى؟

  										***

  كوچه هاى مدينه بسيار تاريك است. امام و جوانان بنى هاشم به سوى قصر حركت مى كنند. اكنون به قصر مدينه مى رسيم، امام رو به جوانان مى كند و مى فرمايد: «من وارد قصر مى شوم، شما در اين جا آماده باشيد. هرگاه من شما را به يارى خواندم به داخل قصر بياييد».
   امام وارد قصر مى شود. امير مدينه و مروان را مى بيند كه كنار هم نشسته اند. امير مدينه به امام مى گويد: «معاويه از دنيا رفت و يزيد جانشين او شد. اكنون نامه مهمّى از او به من رسيده است».
  آن گاه نامه يزيد را براى امام مى خواند. امام به فكر فرو مى رود و پس از لحظاتى به امير مدينه مى گويد: «فكر نمى كنم بيعت مخفيانه من در دل شب، براى يزيد مفيد باشد. اگر قرار بر بيعت كردن باشد، من بايد در حضور مردم بيعت كنم تا همه مردم باخبر شوند».
  امير مدينه به فكر فرو مى رود و درمى يابد كه امام راست مى گويد، زيرا يزيد هرگز با بيعت نيمه شب و مخفيانه امام، راضى نخواهد شد.
  از سوى ديگر، امير مدينه كه هرگز نمى خواست دستش به خون امام آلوده شود، كلام امام را مى پسندد و مى گويد: «اى حسين! مى توانى بروى و فردا نزد ما بيايى تا در حضور مردم، با يزيد بيعت كنى».
   امام آماده مى شود تا از قصر خارج شود، ناگهان مروان فرياد مى زند: «اى امير! اگر حسين از اين جا برود ديگر به او دسترسى پيدا نخواهى كرد».
  آن گاه مروان نگاه تندى به امام حسين(ع) مى كند و مى گويد: «با خليفه مسلمانان، يزيد، بيعت كن»، امام نگاهى به او مى كند و مى فرمايد: «چه سخن بيهوده اى گفتى، بگو بدانم چه كسى يزيد را خليفه كرده است؟».
  مروان از جا برمى خيزد و شمشير خود را از غلاف بيرون مى كشد و به امير مدينه مى گويد: «اى امير، بهانه حسين را قبول نكن، همين الان از او بيعت بگير و اگر قبول نكرد، گردنش را بزن».
  مروان نگران است كه فرصت از دست برود، در حالى كه امير مدينه دستور حمله را نمى دهد. اين جاست كه امام، ياران خود را فرامى خواند، و جوانان بنى هاشم در حالى كه شمشيرهاى خود را در دست دارند، وارد قصر مى شوند.
  مروان، خود را در محاصره جوانان بنى هاشم مى بيند و اين چنين مى شنود: «تو بودى كه مى خواستى مولاى ما را بكشى؟».
  ترس تمام وجود مروان را فرا مى گيرد. مروان اصلاً انتظار اين صحنه را نداشت. او در خيال خود نقشه قتل امام حسين(ع) را طرح كرده بود، امّا خبر نداشت كه با شمشيرهاى اين جوانان، روبرو خواهد شد.
  همه جوانان، منتظر دستور امام هستند تا جواب اين گستاخى مروان را بدهند؟ ولى امام سخن مروان را ناديده مى گيرد و همراه با جوانان، از قصر خارج مى شود.
  مروان نگاهى به امير مدينه مى كند و مى گويد: «تو به حرف من گوش نكردى. به خدا قسم، ديگر هيچ گاه به حسين دست پيدا نخواهى كرد».
  امير مدينه به مروانِ آشفته مى گويد: «دوست ندارم همه دنيا براى من باشد و من در ريختن خون حسين، شريك باشم».
  مروان ساكت مى شود و ديگر سخنى نمى گويد.

  										***

  صبح شده است و اكنون مردم از مرگ معاويه باخبر شده اند. امير مدينه همه را به مسجد فرا خوانده است و همه مردم، به سوى مسجد مى روند تا با يزيد بيعت كنند.
  از طرف ديگر، مروان در اطراف خانه امام پرسه مى زند. او در فكر آن است كه آيا امام همراه با مردم براى بيعت با يزيد به مسجد خواهد آمد يا نه؟
  امام حسين(ع)، از خانه خود بيرون مى آيد. مروان خوشحال مى شود و گمان مى كند كه امام مى خواهد همچون مردم ديگر، به مسجد برود. او امام را از دور زير نظر دارد، ولى امام به سوى مسجد نمى رود. مروان مى فهمد كه امام براى بررسى اوضاع شهر از خانه خارج شده و تصميم ندارد به مسجد برود.
  مروان با خود مى گويد كه خوب است نزد حسين بروم و با او سخن بگويم، شايد راضى شود به مسجد برود.
  ـ اى حسين! من آمده ام تا تو را نصيحت كنم.
  ـ نصيحت تو چيست؟
  ـ بيا و با يزيد بيعت كن. اين كار براى دين و دنياى تو بهتر است.
  ـ (إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّـآ إِلَيْهِ رَاجِعُون); اگر يزيد بر امّت اسلام خلافت كند، ديگر بايد فاتحه اسلام را خواند. اى مروان! از من مى خواهى با يزيد بيعت كنم، در حالى كه مى دانى او مردى فاسق و ستمكار است.
  مروان سر خود را پايين مى اندازد و مى فهمد كه ديگر بايد فكر بيعت امام را از سر خود، بيرون كند.

  										***

  امير مدينه، در مسجد نشسته است و مردم مدينه با يزيد بيعت مى كنند، امّا هر چه منتظر مى ماند، خبرى از امام حسين(ع) نيست.
  برنامه بيعت تمام مى شود و امير مدينه به قصر بازمى گردد. مروان، نزد او مى آيد و به او گزارش مى دهد كه امام حسين(ع) حاضر به بيعت با يزيد نيست.
  اكنون پيك مخصوص يزيد، آماده بازگشت به شام است. امير مدينه نامه اى به يزيد مى نويسد كه حسين با او بيعت نخواهد كرد.
  چند روز پس از آن، نامه به دست يزيد مى رسد. او با خواندن آن بسيار عصبانى مى شود. چشمان يزيد از شدّت غضب، خون آلود است و دستور مى دهد تا اين نامه را بنويسند: «از يزيد، خليفه مسلمانان به امير مدينه: هنگامى كه اين نامه به دست تو رسيد، بار ديگر از مردم مدينه بيعت بگير، و بايد همراه جواب اين نامه، سرِ حسين را برايم بفرستى و بدان كه جايزه اى بسيار بزرگ در انتظار توست».
  گستاخى يزيد را ببين! او از امير مدينه مى خواهد كه جواب نامه اش فقط سر امام حسين(ع) باشد. به راستى، چه حوادثى در انتظار مدينه است؟ وقتى اين نامه به مدينه برسد، چه اتّفاقى خواهد افتاد؟


title: بخش 3
text:
    بخش 3


  هم اينك، شب يكشنبه بيست و هشتم رجب سال شصت هجرى است و ما در مدينه هستيم.
  نامه رسان يزيد، با فرمان قتل امام در راه مدينه است. او بايد حدود هزار كيلومتر راه را طى كند تا به مدينه برسد. براى همين، چند روز ديگر در راه خواهد بود. امشب همه مردم مدينه در خوابند. امير مدينه هم، در خواب خوشى است.
  خواننده عزيز! مى دانم كه تو هم مثل من خيلى نگرانى. چند روز ديگر نامه به مدينه خواهد رسيد، آن وقت چه خواهد شد. آيا موافقى با هم به سوى حرم پيامبر برويم و براى امام خويش دعا كنيم؟
  آنجا را نگاه كن! او كيست كه در اين تاريكى شب، به اين سو مى آيد؟
  صورتش در دل شب مى درخشد. چقدر با وقار راه مى رود. شايد او مولايمان حسين(ع) باشد!
  آرى! درست حدس زدى. او كنار قبر جدّش، پيامبر مى آيد تا با او سخن بگويد. پس به نماز مى ايستد تا با معبود خود، راز و نياز كند، او اكنون به سجده رفته و اشك مى ريزد. مى خواهى صداى امام را بشنوى؟ گوش كن: «بار خدايا! تو مى دانى كه من براى اصلاح امّت جدّم قيام مى كنم. من براى زنده كردن امر به معروف و نهى از منكر، آماده ام تا جانم را فدا كنم. يزيد مى خواهد دين تو را نابود كند تا هيچ اثرى از آن باقى نماند. من مى خواهم از دين تو دفاع كنم».
  اين سخنان، بوى جدايى مى دهد. گويى امام تصميم سفر دارد و اين آخرين نماز او در حرم پيامبر است. آرى! او آمده است تا با جدّ خويش، خداحافظى كند.
  جانم فداى تو اى آقايى كه در شهر خودت هم در امان نيستى! شمشيرها، در انتظار رسيدن نامه يزيد هستند تا تو را كنار قبر جدّت رسول خدا شهيد كنند. يزيد مى خواهد تو را در همين شهر به قتل برساند تا صداى عدالت و آزادگى تو، به گوش مردم نرسد. او مى داند كه حركت و قيام تو سبب بيدارى جهان اسلام خواهد شد، امّا تو خود را براى اين سفر آماده كرده اى، تا دين اسلام را از خطر نابودى نجات دهى و به تمام مردم درس آزادگى و مردانگى بدهى.
  سفر تو، سفر بيدارى تاريخ است. سفرِ زندگى شرافتمندانه است.
  لحظاتى امام در سجده به خواب مى رود. رسول خدا را مى بيند كه آغوش خود را مى گشايد و حسينش را در آغوش مى گيرد. سپس، پيامبر ميان دو چشم او را مى بوسد و مى فرمايد: «اى حسين! خدا براى تو مقامى معيّن كرده است كه جز با شهادت به آن نمى رسى».
  امام از خواب بيدار مى شود، در حالى كه اشك شوق ديدار يار، بر چشمانش حلقه زده است. اكنون ديگر همه چيز معلوم شده است، سفر شهادت آغاز مى شود:
  	«بسم الله الرحمن الرحيم».
  امام حسين(ع) مى خواهد از مسجد بيرون برود. خوب است همراه ايشان برويم.
  امام در جايى مى نشيند و دست روى خاك مى گذارد و مشغول سخن گفتن مى شود. آيا مى دانى اين جا كجاست؟ نمى دانم، تاريكى شب مانع شده است. من فقط صداى امام را مى شنوم:
  مادر!
  درست حدس زدى. امام اكنون كنار قبر مادر است و با مادر مهربانش خداحافظى مى كند و سپس به سوى قبرستان بقيع مى رود تا با برادرش امام حسن(ع) نيز، وداع كند.

  										***

  مردم مدينه در خوابند، امّا در محلّه بنى هاشم خبرهايى است. امام حسين(ع) تا ساعتى ديگر، مدينه را ترك خواهد كرد. پس دوستان و ياران امام، پيش از روشن شدن آسمان، بايد بار سفر را ببندند.
  چرا صداى گريه مى آيد؟ عمّه هاى امام حسين(ع)، دور او جمع شده اند و آرام آرام گريه مى كنند. امام نزديك مى رود و مى فرمايد: «از شما مى خواهم كه لب به نوحه و زارى بازنكنيد».
  يكى از آنها در جواب مى گويد: «اى حسين جان! چگونه گريه نكنيم در حالى كه تو تنها يادگار پيامبر هستى و از پيش ما مى روى». امام، آنها را به صبر و بردبارى دعوت مى كند.
  نگاه كن، آيا آن خانم را مى شناسى كه به سوى امام مى آيد؟ او به امام مى گويد: «فرزندم! با اين سفر مرا اندوهناك نكن».
  امام با نگاهى محبّت آميز مى فرمايد: «مادرم! من از سرانجام راهى كه انتخاب نموده ام آگاهى دارم، امّا هر طور كه هست بايد به اين سفر بروم».
  اين كيست كه امام حسين(ع) را فرزند خود خطاب مى كند و آن حضرت هم، او را مادر صدا مى زند؟
  او اُمّ سَلَمه، همسر پيامبر است. همان خانم كه عمر خود را با عشق به اهل بيت(ع) سپرى كرده است. آيا مى دانى بعد از حضرت خديجه(س)، او بهترين همسر براى پيامبر بود؟

  										***

  اكنون امام قلم و كاغذى برمى دارد و مشغول نوشتن مى شود. او وصيّت نامه خويش را مى نويسد، او مى داند كه دستگاه تبليغاتى يزيد، تلاش خواهند كرد كه تاريخ را منحرف كنند.
  امام مى خواهد در آغاز حركت، مطلبى بنويسد تا همه بشريّت در طول تاريخ، بدانند كه هدف امام حسين(ع) از اين قيام چه بوده است. ايشان مى نويسد: «من بر يگانگى خداى متعال شهادت مى دهم و بر نبوّت حضرت محمّد اعتقاد دارم و مى دانم كه روز قيامت حق است. آگاه باشيد! هدف من از اين قيام، فتنه و آشوب نيست، من مى خواهم امّت جدّم رسول خدا را اصلاح كنم، من مى روم تا امر به معروف و نهى از منكر بنمايم».
  آرى! تاريخ بايد بداند كه حسين(ع)، مسلمان است و از دين جدّ خود منحرف نشده است. 
  امام برادرش، محمّدحنفيّه را نزد خود فرا مى خواند و اين وصيّت نامه را به او مى دهد و از او مى خواهد تا در مدينه بماند و برنامه هاى امام را در آنجا پيگيرى كند، همچنين خبرهاى آنجا را نيز، به او برساند.
  اكنون موقع حركت است، محمّدحنفيّه رو به برادر مى كند:
  ـ اى حسين! تو همچون روح و جان من هستى و اطاعت امر تو بر من واجب است، امّا من نگران جان تو هستم. پس از تو مى خواهم كه به سوى مكّه بروى كه آنجا حرم امن الهى است.
  ـ به خدا قسم! اگر هيچ پناهگاه امنى هم نداشته باشم، با يزيد بيعت نخواهم كرد.
  اشك در چشمان محمّدحنفيّه حلقه زده است. او گريه مى كند و امام هم با ديدن گريه او اشك مى ريزد. آيا اين دو برادر دوباره همديگر را خواهند ديد؟
  همه جوانان بنى هاشم و ياران امام آماده حركت هستند. زمان به سرعت مى گذرد. امام بايد سفرش را در دل شب آغاز كند. كاروان، آرام آرام به راه مى افتد.
  نمى دانم چرا مدينه با خاندان پيامبر اين قدر نامهربان بود. تشييع پيكر مادرى پهلو شكسته در دل شب، اشك شبانه على(ع) كنار قبر همسر در دل شب، تيرباران پيكر امام حسن(ع). اكنون هم آغاز سفر حسين(ع) در دل شب!
  خداحافظ اى مدينه! خداحافظ اى كوچه بنى هاشم!


title: بخش 4
text:
    بخش 4


  حتماً مى دانى كه هر كس بخواهد به مكّه برود، بايد اعمال «عُمره» را به جا آورد. آرى، شرط زيارت خانه خدا اين است كه لباس هاى دنيوى را از تن بيرون آورى و لباس سفيد احرام بر تن كنى تا بتوانى به سوى خدا بروى. اين كار در بين راه مكّه و مدينه، در مسجد شجره انجام مى شود.
  كاروان شهادت در مسجد شجره توقّف كوتاهى مى كند و همه كاروانيان، لباس احرام بر تن مى كنند و «لَبَّيك اللهمّ لَبَّيك» مى گويند.
  عجب حال و هوايى است. از هر طرف صداى «لَبَيّك» به گوش مى رسد: «به سوى تو مى آيم اى خداى مهربان!».
  نگاه كن، همه جوانان دور امام حسين(ع) حلقه زده اند، من و تو اگر بخواهيم همراه اين كاروان برويم بايد لباس احرام بر تن كنيم و لبيك بگوييم.
  خواننده خوبم! فرصت زيادى ندارى، زود آماده شو، چرا كه اين كاروان به زودى حركت مى كند.
  نماز جماعت صبح برپا مى شود. همه نماز مى خوانند و بعد از آن آماده حركت مى شوند.
  بانويى از مسجد بيرون مى آيد. عبّاس، على اكبر و بقيّه جوانان، دور او حلقه مى زنند و با احترام او را به سوى كجاوه مى برند.
  او زينب(س) است، دختر على و فاطمه(ع).
  كاروانوارد جادّه اصلى مدينهـ مكّه مى شود و به سوى شهر خدا مى رود. بعضى از ياران امام، به حضرت پيشنهاد مى دهند كه از راه فرعى به سوى مكّه برويم تا اگر نيروهاى امير مدينه به دنبال ما بيايند نتوانند ما را پيدا كنند، ولى امام در همان راه اصلى به سفر خود ادامه مى دهد.
  از طرف ديگر امير مدينه خبردار مى شود كه امام حسين(ع) از مدينه خارج شده است. او خدا را شكر مى كند كه او را از فتنه بزرگى نجات داده است. او ديگر سربازانش را براى برگرداندن امام نمى فرستد.
  جاسوسان به يزيد خبر مى دهند كه امير مدينه در كشتن حسين كوتاهى نموده و در واقع با سياست مسالمت آميز خود، زمينه خروج او را از مدينه فراهم نموده است.
  وقتى اين خبر به يزيد مى رسد بى درنگ دستور بركنارى امير مدينه را صادر مى كند، ولى كار از كار گذشته است و اكنون ديگر كشتن امام حسين(ع) كار ساده اى نيست.
  امام در نزديكى هاى مكّه است. اين شهر نزد همه مسلمانان احترام دارد و ديگر نمى توان به اين سادگى، نقشه قتل امام را اجرا نمود. مكّه شهر امن خداست و تا به حال كسى جرأت نكرده است به حريم اين شهر جسارت كند، امّا آيا او در اين شهر در آرامش خواهد بود؟

  										***

  آيا مى دانى ما چند روز است كه در راه هستيم؟
  ما شب يكشنبه 28 رجب، از مدينه خارج شديم. امشب هم شب جمعه، شب سوم ماه شعبان است. ما راه مدينه تا مكّه را پنج روزه آمده ايم. چه توفيقى از اين بهتر كه اعمال عمره خود را در شب جمعه انجام دهيم.
  تا يادم نرفته بگويم كه امشب، شب ولادت امام حسين(ع) نيز، هست.
  خورشيد را نگاه كن كه پشت آن كوه ها غروب مى كند. پشت آن كوه ها شهر مكّه قرار دارد. آرى، ما به نزديكى هاى مكّه رسيده ايم.
  امام، همراه ياران خود وارد شهر مى شود و به مسجدالحرام رفته و اعمال عمره را انجام مى دهد. بيا من و تو هم اعمال عمره خود را انجام بدهيم. بيا كمى با خداى خود خلوت كنيم...
  خانه خدا چه صفايى دارد!
  خبر ورود امام حسين(ع) در همه شهر مى پيچد، همه مردم خوشحال مى شوند كه تنها يادگار پيامبر به مكّه آمده است.
  شهر دوباره بوى پيامبر را گرفته است و خوب است بدانى كه افراد زيادى از شهرهاى مختلف براى انجام عمره، به مكّه آمده اند و آنها هم با شنيدن اين خبر براى ديدن امام لحظه شمارى مى كنند.
  آرى، امام به حرم امن الهى پناه آورده است. كسانى كه زيرك هستند، مى فهمند كه جان امام حسين(ع) در خطر است. امام در شهر منزل مى كند و مردم دسته دسته به ديدن ايشان مى آيند. مردم مى دانند كه امام حسين(ع) براى اينكه با يزيد بيعت نكند به اين شهر آمده است. او آمده است تا نهضت سرخ خود را از مكّه آغاز كند.
  پيش از آمدن امام حسين(ع)، امير مكّه در مسجدالحرام، امام جماعت بود، امّا اكنون امام حسين(ع) تنها امام جماعت خانه خداست و سيل جمعيّت پشت سر ايشان به نماز مى ايستند.
  خبر مى رسد كه قلب همه مردم با امام حسين(ع) است و آنها هر صبح و شام خدمت آن حضرت مى رسند.
  ترس و وحشت تمام وجود امير مكّه را فرا مى گيرد. اگر آن حضرت فقط يك اشاره به مردم كند، آنها اطاعت مى كنند. او با خودش فكر مى كند كه خوب است قبل از اينكه مردم، مرا از شهر بيرون كنند، خودم فرار كنم.
  او مى داند كه لحظه به لحظه، بر تعداد هواداران امام حسين(ع) افزوده مى شود. پس چه بهتر كه جان خود را نجات دهد. اگر مردم شورش كنند، اوّل سراغ نماينده يزيد مى آيند كه امير مكّه است.
  امير مكّه سرانجام تصميم مى گيرد شبانه از مكّه فرار كند. خبر در همه جا مى پيچد كه امير مكّه فرار كرده است. همه جا جشن و سرور است. همه خوشحال هستند و اين را يك موفقيّت بزرگ براى نهضت امام حسين(ع) مى دانند.
  مى خواهى من و تو هم در اين جشن شركت كنيم؟ آيا موافق هستى كمى شيرينى بگيريم و در ميان دوستان خود تقسيم كنيم؟

  										***

  اكنون مكّه، يك امير دارد آن هم امام حسين(ع) است.
  امام براى قيام عليه يزيد، به مكّه آمده است. افرادى كه براى انجام عمره به مكّه آمده اند، وقتى به شهر خود بازمى گردند اين خبر را به همشهريان خود مى رسانند.
  خبر در همه جاى جهان اسلام مى پيچد. عده زيادى از آزادانديشان خود را به مكّه مى رسانند. حلقه ياران روز به روز گسترده تر مى شود.
  مردم كوفه با شنيدن اين خبر خوشحال مى شوند. آنها كه زير ستم بنى اُميّه، كمر خم كرده بودند، اكنون به رهايى از اين همه ظلم و ستم مى انديشند.
  مردم كوفه، كينه اى سخت از حكومت بنى اُميّه به دل دارند. به همين دليل با شنيدن خبر قيام امام حسين(ع)، فرصت را غنيمت شمرده و تصميم مى گيرند تا امام را به شهر خود دعوت كنند.
  آنها صد و پنجاه نفر از بزرگان خود را همراه با نامه هاى بسيارى به سوى مكّه مى فرستند، تا امام حسين(ع) را به شهر خود دعوت كنند.
  آيا موافقى با هم به خانه امام حسين(ع) سرى بزنيم.
  اين جا چقدر شلوغ است. حتماً بزرگان كوفه خدمت امام هستند. آنجا را نگاه كن! چقدر نامه روى هم جمع شده است. موافقى آنها را با هم بشماريم؟
  خسته نباشى، خواننده عزيزم! دوازده هزار نامه!!
  اينها، نامه هاى مردم كوفه است.
  در يكى از نامه ها نوشته شده است: «اى حسين! ما جان خود را در راه تو فدا مى كنيم. به سوى ما بيا، ما همه، سرباز تو هستيم».
  در نامه ديگر آمده است: «اى حسين! باغ هاى ما سرسبز است. بشتاب كه همه ما در انتظار تو هستيم. در شهر ما لشكرى صد هزار نفرى خواهى يافت كه براى يارى تو سر از پا نمى شناسند. ديگر كسى در كوفه به نماز جمعه نمى رود. همه ما منتظر تو هستيم تا به تو اقتدا كنيم».
  آيا مى دانى در آخرين نامه اى كه به امام رسيده، چه نوشته شده است: «اى حسين! همه مردم اين شهر، چشم انتظار شما هستند. آنها امامى جز شما ندارند، پس بشتابيد».
  امام حسين(ع) هنوز جواب اين نامه ها را نداده است. او در حال بررسى اين مسأله است. اين صد و پنجاه نفر خيلى اصرار مى كنند كه امام دعوت آنها را بپذيرد.
  آنها به امام مى گويند: «مردم كوفه شيعيان شما هستند. آنها مى خواهند شما را يارى كنند تا با يزيد بجنگيد و خليفه مسلمانان شويد».
  امام در فكر است. نمى دانم به رفتن مى انديشد يا به ماندن؟ آيا در اين شرايط، باز بايد ترديد كرد؟ آيا مى توان به مردم كوفه اعتماد كرد؟ نگاه كن! امام از جا برمى خيزد. اى مولاى ما، به كجا مى روى؟

  										***

  امام وضو مى گيرد و از خانه خارج مى شود. بيا ما هم همراه آن حضرت برويم؟
  امام به سوى «مسجد الحرام» مى رود. همه ياران، همراه آن حضرت مى روند. نگاه كن! امام كنار درِ خانه خدا به نماز مى ايستد و بعد از نماز، دست هاى خود را به سوى آسمان مى برد و چنين مى گويد: «خدايا، آن چه خير و صلاح مسلمانان است براى ما مقدّر فرما».
  سپس قلم و كاغذى مى طلبد و براى مردم كوفه نامه اى مى نويسد.
  اكنون امام مى گويد: «بگوييد پسر عمويم، مسلم بن عقيل بيايد».
  آيا مسلم بن عقيل را مى شناسى؟ او پسر عموى امام حسين(ع) است. مسلم، شخصى شجاع، قوّى و آگاه است و براى همين، امام حسين(ع) او را براى مأموريّتى مهم انتخاب كرده است.
  امام به بزرگان كوفه رو مى كند و به آنها مى فرمايد: «من تصميم گرفته ام مسلم را به عنوان نماينده خود به شهر شما بفرستم و از او خواسته ام تا اوضاع آنجا را براى من گزارش كند. وقتى گزارش مسلم به من برسد به سوى كوفه حركت خواهم كرد». 
  بزرگان كوفه بسيار خوشحال مى شوند و به همديگر تبريك مى گويند. آنها يقين دارند كه مسلم با استقبال باشكوه مردم روبرو خواهد شد و بهترين گزارش ها را براى امام حسين(ع) خواهد نوشت.
  همسفرم! آيا دوست دارى نامه اى را كه امام براى مردم كوفه نوشت برايت نقل كنم: «بسم اللَّه الرَّحمـن الرَّحيم; از حسين به مردم كوفه: من نامه هاى شما را خواندم و دانستم كه مشتاق آمدن من هستيد. براى همين، پسر عمويم مسلم را نزد شما مى فرستم تا اوضاع شهر شما را بررسى كند. هرگاه او به من خبر دهد، به سوى شما خواهم آمد».
  امام، مسلم را در آغوش مى گيرد. صداى گريه امام بلند مى شود. مسلم نيز اشك مى ريزد. راز اين گريه چيست؟ سفر عشق براى مسلم آغاز شده است.
  امام نامه را به دست او مى دهد و دستانش را مى فشارد و مى فرمايد: «به كوفه رهسپار شو و ببين اوضاع مردم شهر چگونه است. اگر آن گونه بودند كه در نامه ها نوشته اند، به من خبر بده تا به سوى تو بيايم و در غير اين صورت، هر چه سريع تر به مكّه بازگرد».
  او نامه را مى گيرد و بر چشم مى گذارد و آخرين نگاه را به امام خويش مى نمايد و بعد از وداع با همسر و فرزندانش، به سوى كوفه حركت مى كند.
  مسلم براى امنيّت بيشتر، تنها و از راه هاى فرعى به سوى كوفه مى رود. چرا كه اگر او با گروهى از دوستان خود به اين سفر برود، ممكن است گرفتار مأموران يزيد شود.
  آن صد و پنجاه نفرى كه از كوفه آمده بودند، در مكّه مى مانند تا هم اعمال حج را انجام دهند و هم به همراه امام حسين(ع) به كوفه بازگردند. آنها مى خواهند امام با احترام خاصّى به سوى كوفه برود.
  امروز، پانزدهم ماه رمضان است كه مسلم به سوى كوفه مى رود...
  او راه مكّه تا كوفه را مدّت بيست روز طى مى كند و روز پنجم شوّال به كوفه مى رسد.
  مردم كوفه به استقبال مسلم آمده و گروه گروه با او بيعت مى كنند.
  آيا مى دانيد چند نفر با مسلم بيعت كرده اند؟ هجده هزار نفر، چه شرايطى از اين بهتر!
  صبح روز دهم ذى القعده، مسلم قلم در دست مى گيرد. او در اين سى و پنج روز به بررسى اوضاع كوفه پرداخته است و شرايط را براى حضور امام مناسب مى بيند.
  مسلم مى داند كه امام حسين(ع)، در مكّه منتظر رسيدن نامه اوست و بايد نتيجه بررسى اوضاع كوفه را به امام خبر بدهد. پس نتيجه بررسى هاى يك ماهه خود را گزارش مى دهد و اين نامه را براى امام مى نويسد: «هجده هزار نفر با من بيعت كرده اند. هنگامى كه نامه من به دست شما رسيد، هر چه زودتر به سوى كوفه بشتابيد».
  مسلم، اين نامه را به يكى از ياران خود مى دهد و از او مى خواهد كه هر چه سريع تر اين نامه مهمّ را به امام برساند.
  فرستاده مسلم با شتاب به سوى مكّه مى تازد تا نامه را به موقع به امام برساند.

  										***

  يزيد در قصر خود در شام نشسته و همه مشاوران را گرد خود جمع كرده است و به آنها چنين سخن مى گويد: «به راستى، ما براى مقابله با حسين چه كنيم؟ آيا او را در مكّه به قتل برسانيم؟ در مكّه حتّى حيوانات هم، در امن و امان هستند. اگر ما حسين را در آن شهر به قتل برسانيم، همه دنياى اسلام شورش خواهند كرد. آن وقت ديگر آبرويى براى ما نخواهد ماند».
  همه در فكر هستند كه چه كنند. حمله به حسين در مكّه، براى حكومت يزيد بسيار خطرناك است و مى تواند پايه هاى حكومت او را به لرزه در آورد.
  مشكل يزيد اين است كه اكنون، مكّه در تصرّف امام حسين(ع) است. ايام حج هم نزديك است و همه حاجيان براى طواف خانه خدا به مكّه مى روند.
  مشاوران يزيد مى گويند: «ما نمى توانيم لشكرى به مكّه بفرستيم و با حسين به صورت آشكارا بجنگيم».
  يزيد سخت آشفته است. بر سر اطرافيان خود فرياد مى زند: «من اين همه پول به شما مى دهم تا در اين مواقع حسّاس، فكرى به حال من بكنيد. زود باشيد! نقشه اى براى خاموش كردن نهضت حسين بكشيد».
  همه به فكر فرو مى روند. برنامه هاى امام حسين(ع) آن قدر حساب شده و دقيق است كه راهى براى يزيد باقى نگذاشته است.
  يكى از اطرافيان مى گويد: «من راه حل را يافتم. من راه حل بسيار خوبى پيدا كردم». او طرح خود را مى گويد، همه با دقّت گوش مى دهند و در نهايت، اين طرح مورد تأييد همه قرار مى گيرد و يزيد هم بسيار خوشحال مى شود.
  طرحى بسيار دقيق و حساب شده كه داراى پنج مرحله است:
  1. ابتدا اميرى شجاع و نترس را به مكّه اعزام مى كنيم و از او مى خواهيم كه هرگز با حسين درگير نشود.
  2. لشكرى بزرگ و مجهّز همراه او به مكّه اعزام مى كنيم.
  3. سى نفر از هواداران بنى اُميّه را انتخاب نموده و آنها را به مكّه مى فرستيم. آنها بايد در زير لباس هاى خود شمشير داشته باشند.
  4. در هنگام طواف خانه خدا، حسين مورد حمله قرار مى گيرد و از آن جهت كه همراه داشتن اسلحه در هنگام طواف بر همه حرام است، پس ياران حسين قدرت دفاع از او را نخواهند داشت.
  5. بعد از كشته شدن حسين، براى جلوگيرى از شورش مردم، آن سى هوادار بنى اُميّه به وسيله نيروهاى امير مكّه دستگير شده و همگى اعدام مى شوند تا مردم تصوّر كنند كه حسين، به وسيله عدّه اى از اعراب كشته شده است و حكومت يزيد نيز، هيچ دخالتى در اين ماجرا نداشته و حتّى قاتلان حسين را نيز، اعدام كرده است.
  واقعاً كه اين طرح، يك طرح زيركانه و دقيق است، امّا آيا يزيد موفق به اجراى همه مراحل آن خواهد شد؟ با من همراه باشيد.

  										***

  روزهاى اوّل ماه ذى الحجّه است و مردم بسيارى براى انجام مراسم حج به مكّه آمده اند.
  نامه مسلم به مكّه مى رسد و امام آن را مى خواند. آيا امام به سوى كوفه خواهد رفت؟ روزهاى انجام حج نزديك است. امام مى خواهد اعمال حج را انجام دهد.
  حج يك اجتماع عظيم اسلامى است و امام مى تواند از اين فرصت به خوبى استفاده كند. از تمام دنياى اسلام به اين شهر آمده اند و هر حاجى مى تواند پس از بازگشت به وطن خود، يك مبلّغ خوب براى قيام امام باشد.
  در حال حاضر مكّه هم بدون امير است و زمينه براى هرگونه فعاليّت ياران امام فراهم است.
  در شام جاسوس ها خبر بيعت مردم كوفه با امام حسين(ع) را به يزيد داده اند. 
  قلب كشور عراق در كوفه مى تپد و اگر امام بتواند آنجا را تصرّف كند به آسانى بر بخش عظيمى از دنياى اسلام تسلّط مى يابد. اگر امام حسين(ع) به كوفه برسد، گروه بى شمارى از شيعيان دور او جمع خواهند شد.


title: بخش 5
text:
    بخش 5


  روز دوشنبه هفتم ذى الحجّه است و ما دو روز ديگر تا روز عرفه فرصت داريم. همه حاجيان لباس احرام بر تن كرده اند و خود را براى رفتن به صحراى عرفات آماده مى كنند.
  آيا تو هم آماده اى لباس احرام بر تن كنى و به صحراى عرفات بروى؟
  ناگهان خبر مهمّى به شهر مى رسد. گوش كن! يزيد براى مكّه، امير جديدى انتخاب كرده و اين امير همراه با لشكر بزرگى به نزديكى هاى مكّه رسيده است.
  او مى آيد تا نقشه شوم يزيد را عملى كند و شعله نهضت امام حسين(ع) را خاموش كند. امير جديد به مكّه مى رسد و وارد مسجدالحرام مى شود.
  تا پيش از اين، هميشه امام حسين(ع) كنار خانه خدا به نماز مى ايستاد و مردم پشت سر او نماز مى خواندند. موقع نماز كه مى شود امير جديد، در جايگاه مخصوص امام جماعت مى ايستد.
  امام حسين(ع) اين صحنه را مى بيند. ولى براى اينكه بهانه اى به دست دشمن ندهد، اقدامى نمى كند و پشت سر او نماز مى خواند.
  با ورود امير جديد و بررسى تغييرات اوضاع مكّه، امام تصميم جديدى مى گيرد. مردم از همه جاىِ جهان اسلام به مكّه آمده اند تا اعمال حج را به جا آورند. دو روز ديگر نيز، مردم به صحراى عرفات مى روند. ولى امام مى خواهد به كوفه برود.
  به راستى چرا امام اين تصميم را گرفته است؟
  پيام امام حسين(ع)، به گوش ياران و شيفتگان آن حضرت مى رسد: «هر كس كه مى خواهد جان خويش را در راه ما فدا كند و خود را براى ديدار خداوند آماده مى بيند، با ما همسفر شود كه ما به زودى به سوى كوفه حركت خواهيم كرد».
  امام حسين(ع) مى خواهد طواف وداع را انجام دهد. طواف خداحافظى با خانه خدا!
  مردم همه در لباس احرام هستند و آرام آرام خود را براى رفتن به سرزمين عرفات آماده مى كنند، امّا ياران امام حسين(ع) بار سفر مى بندند.

  										***

  مردم مكّه همه در تعجّب اند كه چرا امام با اين عجله، مكّه را ترك مى كند؟ چرا او در اين شهر نمى ماند؟
  در اين جا كه هيچ خطرى او را تهديد نمى كند. اين جا حرم امن الهى است. اگر امام تصميم به رفتن دارد چرا صبر نمى كند تا اعمال حج تمام شود. در آن صورت گروه زيادى از حاجيان همراه او خواهند رفت.
  در حال حاضر، براى مردم بسيار سخت است كه اعمال حج را رها كنند و همراه امام حسين(ع) بروند. هر مسلمانى در هر جاى دنيا، آرزو دارد روز عرفه در صحراى عرفات باشد.
  اين سؤال ها ذهن مردم را به خود مشغول كرده است. هيچ كس خبر ندارد كه يزيد چه نقشه شومى كشيده است. او مى خواهد امام حسين(ع) را در حال احرام و كنار خانه خدا به قتل برساند.
  هيچ كس باور نمى كند كه جان امام در اين سرزمين در خطر باشد. آخر تا به حال سابقه نداشته است كه حرمت خانه خدا شكسته شود.
  از زمان هاى قديم تاكنون، مردم به خانه خدا احترام گذاشته اند و حتّى در زمان جاهليّت نيز، هيچ كس جرأت نداشته است كسى را كنار خانه خدا به قتل برساند، امّا يزيد كه پايه هاى حكومت خود را متزلزل مى بيند تصميم گرفته است تا حرمت خانه خدا را بشكند و امام حسين(ع) را در اين حرم امن به قتل برساند.
  امام حسين(ع) طواف وداع انجام مى دهد. مستحب است هر كس كه از مكّه خارج مى شود، طواف وداع انجام دهد. آيا موافقى ما هم همراه آن حضرت طواف وداع انجام دهيم؟
  اشك در چشمان ياران امام حسين(ع) حلقه زده است. آيا قسمت خواهد شد بار ديگر خانه خدا را ببينند؟ آيا بار ديگر، دور اين خانه طواف خواهند كرد؟
  يك نفر رو به امام مى كند و مى گويد: «اى حسين! كبوترى از كبوتران حرم باش».
  همه خيال مى كنند كه اگر امام در مكّه بماند در امن و امان خواهد بود. همان طور كه كبوتران حرم در امن و امان هستند، ولى امام مى فرمايد: «دوست ندارم به خاطر من حرمت اين خانه شكسته شود». آرى، اين جا شهر خدا و حرم خداست و امام نمى خواهد حرمت خانه خدا شكسته شود.
  يزيد مى خواهد بعد از كشتن امام حسين(ع)، با تبليغات زياد در ذهن مردم جا بيندازد كه اين حسين بود كه حريم خانه خدا را براى اوّلين بار شكست. كافى است كه ابتدا درگيرى ساختگى بين مأموران حكومتى و ياران امام ايجاد كنند. به گونه اى كه تعدادى از مأموران كشته شوند و بعد از آن، امام به وسيله مأموران به قتل برسد و در ذهن مردم اين گونه جا بيفتد كه ابتدا ياران امام با هواداران يزيد درگير شده و در اين درگيرى آنها از خود دفاع كرده اند و در اين كشمكش امام حسين(ع) نيز، كشته شده است.
  اكنون يزيد مى خواهد كه هم حسين(ع) را به قتل برساند و هم او را به عنوان اوّلين كسى كه در مكّه خون كسى را ريخته است، معرّفى كند.

  										***

  او كيست كه چنين سراسيمه به سوى امام مى آيد؟ به گمانم يكى از پسر عموى هاى امام حسين(ع) است كه خبردار شده امام مى خواهد به سوى كوفه برود.
  او خدمت امام مى رسد و سلام كرده و مى گويد: «اى حسين! به من خبر رسيده كه تصميم دارى به سوى كوفه بروى، امّا من خيلى نگرانم. زيرا هنوز نماينده يزيد در آن شهر حكومت مى كند و يزيد پول هاى بيت المال را در اختيار دارد و مردم هم كه بنده پول هستند. من مى ترسم آنها مردم را با پول فريب بدهند و همان هايى كه به تو وعده يارى داده اند، به خاطر پول به جنگ با تو بيايند».
  وقتى سخن او تمام مى شود امام مى گويد: «خدا به تو جزاى خير دهد. مى دانم كه تو از روى دلسوزى سخن مى گويى، امّا من بايد به اين سفر بروم».
  هيچ كس خبر ندارد كه يزيد چه نقشه اى براى كشتن امام حسين(ع) كشيده است. براى همين، همه دلسوزان، امام را از ترك مكّه نهى مى كنند. ولى امام مى داند كه در مكّه هم در امان نيست. پس صلاح در اين است كه به سوى كوفه حركت كند.


  										***

  آيا محمّدبن حَنَفيّه را به ياد مى آورى؟ برادر امام حسين(ع) را مى گويم. همان كه به دستور امام (در موقع حركت از مدينه)، به عنوان نماينده امام در آن شهر ماند.
  اكنون او براى انجام مراسم حج و ديدن برادر به سوى مكّه مى آيد.
  او شب هشتم ذى الحجّه به مكّه مى رسد، امّا همين كه وارد شهر مى شود به او خبر مى دهند كه اگر مى خواهى برادرت حسين(ع) را ببينى، فرصت زيادى ندارى. زيرا ايشان فردا صبح زود، به سوى كوفه حركت مى كند.
  مگر او اعمال حج را انجام نمى دهد؟
  محمّدبن حنفيّه با عجله خدمت برادر مى رسد. امام حسين(ع) را در آغوش مى گيرد. اشكش جارى مى شود و مى گويد: «اى برادر! چرا مى خواهى به سوى كوفه بروى؟ مگر فراموش كردى كه آنها با پدرمان چه كردند؟ مگر به ياد ندارى كه با برادرمان، حسن(ع)، چگونه برخورد كردند؟ من مى ترسم كه آنها بازهم بىوفايى كنند. اى برادر، در مكّه بمان كه اين جا حرم امن الهى است».
  امام مى فرمايد: «اى برادر! بدان كه يزيد، براى كشتن من در اين شهر، برنامه ريزى كرده است».
  محمّدبن حنفيّه، با شنيدن اين سخن به فكر فرو مى رود. آيا امام حسين(ع) كنار خانه خدا هم در امان نيست؟ او به امام مى گويد: «برادر، به سوى كشور يمن برو كه آنجا شيعيان زيادى هستند».
  امام نيز مى فرمايد: «من در مورد پيشنهاد تو فكر مى كنم».
  محمّدبن حنفيّه اكنون آرام مى گيرد و نزد خواهرش زينب(س) مى رود تا با او ديدارى تازه كند. امشب اوّلين شبى است كه لشكر يزيد در مكّه مستقر شده اند. بايد به هوش بود و بيدار!
  آيا موافقى امشب، من و تو كنار خانه امام نگهبانى بدهيم؟
  جوانان بنى هاشم جمع شده اند. عبّاس را نگاه كن! او هر رفت و آمدى را بادقّت زير نظر دارد. مگر جان امام در خطر است؟ چرا بايد چنين باشد، مگر اين جا حرم امن خدا نيست؟ به راستى، چه شده كه حقيقت حرم، اين گونه جانش در خطر است؟
  سى نفر از هواداران بنى اُميّه كه قرار است نقشه قتل امام را اجرا كنند، اكنون خود را به مكّه رسانيده اند. آنها به جايزه بزرگى كه يزيد به آنها وعده داده است فكر مى كنند، امّا نمى دانند كه نقشه آنها عملى نخواهد شد.
  امام حسين(ع) عاشق صحراى عرفات است. او هر سال در آن صحرا، دعاى عرفه مى خواند و با خداى خويش راز و نياز مى كند. هيچ كس باور نمى كند كه امام يك روز قبل از روز عرفه، مكّه را ترك كند؟
  امروز امام به فكر صحراى ديگرى است. او مى خواهد حج ديگرى انجام دهد. او مى خواهد با خون وضو بگيرد تا اسلام زنده بماند.
  امت اسلامى گرفتار خواب شده است. همه اين مردمى كه در مكّه جمع شده اند بر شيطان سنگ مى زنند، امّا دست در دست شيطان بزرگ، يزيد مى گذارند. آنها نمى دانند كه بيعت با يزيد، يعنى مرگ اسلام! يزيد تصميم گرفته است تا اسلام را از بين ببرد. او كه آشكارا شراب مى خورد و سگ بازى مى كند، خليفه مسلمانان شده و قرآن را به بازى گرفته است.
  اكنون امام، مصلحت ديده است كه براى بيدارى بشريّت بايد هجرت كند. هجرت به سوى بيدارى. هجرت به سوى آزادگى. 

  										***

  همسفر من! برخيز! مگر صداى شترها را نمى شنوى؟ مگر خبر ندارى كه كاروان امام حسين(ع) آماده حركت است؟
  اين كاروان به سوى كوفه مى رود. همه سوار شده اند. كجاوه ها را نگاه كن! زينب(س) هم عزم سفر دارد. همه اهل و عيال امام همراه او مى روند.
  امام رو به همه مى كند و مى فرمايد: «ما به سوى شهادت مى رويم».
  آرى، امام آينده اين كاروان را بيان مى كند. مبادا كسى براى رياست و مال دنيا با آنها همراه شود.
  خواننده عزيزم! ما چه كار كنيم؟ آيا همراه اين كاروان برويم؟ گمانم دل تو نيز مثل من گرفتار اين كاروان شده است.
  يكى فرياد مى زند: «صبر كنيد! به كجا چنين شتابان؟».
  آيا اين صدا را مى شناسى؟ او محمّدبن حنفيّه است كه مى آيد. مهار شتر امام حسين(ع) را مى گيرد و چنين مى گويد: «برادر جان! ديشب با شما سخن گفتم كه به سوى كوفه نروى. گفتى كه روى سخنم فكر مى كنى. پس چه شد؟ چرا اين قدر عجله دارى؟»
  امام حسين(ع) مى فرمايد: «برادر! ديشب، پس از آن كه تو رفتى در خواب پيامبر را ديدم. او مرا در آغوش گرفت و به من فرمود كه اى حسين، از مكّه هجرت كن. خدا مى خواهد تو را آغشته به خون ببيند».
  اشك در چشم محمّدبن حنفيّه حلقه مى زند.
  (إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّـآ إِلَيْهِ رَاجِعُون).
  اين سفرى است كه بازگشتى ندارد. اين آخرين ديدار با برادر است. پس برادر را در آغوش مى گيرد و به ياد آغوشِ گرم پدر مى افتد.
  محمّدبن حنفيّه با دست اشاره اى به سوى كجاوه زينب(س)، مى كند و مى گويد: «برادر! اگر به سوى شهادت مى روى چرا اهل و عيال خود را همراه مى برى؟». امام در جواب مى فرمايد: «خدا مى خواهد آنها را در اسارت ببيند».
  چه مى شنوم؟ خواهرم زينب(س) بر كجاوه اسيرى، سوار شده است؟
  آرى! اگر زينب(س) در اين سفر همراه امام حسين(ع) نباشد، پيام او به دنيا نمى رسد.
  من با شنيدن اين سخن خيلى به فكر فرو مى روم.
  شايد بگويى چرا خدا اراده كرده است كه اهل و عيال پيامبر اسير شوند؟ مگر خبر ندارى كه اگر امام حسين(ع)، آنها را در شهر مى گذاشت، نمى توانست به هدف خود برسد.
  يزيد دستور داده بود كه اگر نتوانستند مانع حركت امام حسين(ع) به كوفه شوند، نقشه دوم را اجرا كنند. آيا مى دانى نقشه دوم چيست؟
  يزيد خيال نمى كرد كه حسين(ع) زن و بچّه اش را همراه خود ببرد، به همين دليل، نقشه كشيد تا موقع خروج امام از مكّه، زن و بچّه آن حضرت را اسير كند تا امام با شنيدن اين خبر، مجبور شود به مكّه بازگردد تا ناموسش را از دست دشمنان نجات دهد و در اين بازگشت است كه نقشه دوم اجرا مى شود و امام به شهادت مى رسد.
  ولى امام حسين(ع)، يزيد را به خوبى مى شناسد. مى داند كه او نامرد است و اين طور نيست كه فقط با خود او كار داشته باشد. بنابراين، امام با اين كار خود، دسيسه يزيد را نقش بر آب مى كند.

  										***

  نگاه كن! كاروان حركت مى كند. ياران امام همه پا در ركاب آن حضرت هستند. اين كاروان چقدر با عجله مى رود.
  خطر در كمين است. قبل از اينكه هواداران يزيد بفهمند بايد از اين شهر دور شوند. اشك در چشمان امام حسين(ع) حلقه زده است. او هجرت پيامبر را به ياد آورده است.
  پيامبر نيز در دل شب از اين شهر هجرت كرد. امام حسين(ع) هم در تاريكى شب به سوى كوفه پيش مى رود.
  هوا روشن مى شود. صداى اسب هايى از دور، سكوت صبح دم را مى شكند. چه خبر شده است؟ آيا سپاه يزيد مى آيد؟
  آرى، امير جديد مكّه فهميده است كه امام حسين(ع) از مكّه مى رود. براى همين، گروهى را به سرپرستى برادرش به سوى امام مى فرستد تا هر طور شده است مانع از رفتن حسين(ع) بشوند.
  آنها، راه را بر كاروان امام مى بندند. يكى فرياد مى زند: «اى حسين! كجا مى روى؟ هر چه زودتر بايد به مكّه برگردى!».
  آنها آمده اند تا راه را بر حرم واقعى ببندند. به دست هاى آنها نگاه كن! كسى كه لباس احرام بر تن دارد نبايد وسيله نبرد در دست بگيرد، امّا اينان تازيانه در دست دارند.
  وقتى كه آنها تازيانه ها را بالا مى برند، جوانان بنى هاشم مى گويند: «خيال مى كنيد ما از تازيانه هاى شما مى ترسيم». عبّاس، على اكبر و بقيّه جوانان پيش مى آيند.
  غوغايى مى شود. نگاه كن! همه آنها وقتى برق غضب عبّاس را مى بينند، فرار مى كنند.
  كاروان به حركت خود ادامه مى دهد...
  مردم، گروه گروه به سوى مكّه مى آيند. فردا روز عرفه است. اينان آخرين گروه هايى هستند كه براى اعمال حج مى آيند. هر طرف را نگاه كنى مردمى را مى بينى كه لباس احرام بر تن كرده اند و ذكر «لبّيك» بر لب دارند، امّا آنها با ديدن اين كاروان كه از مكّه بيرون آمده تعجّب مى كنند و به هم مى گويند كه مگر آنها مشتاق انجام مناسك حج نيستند. چرا حج خانه خدا را رها كرده اند؟ خوب است جلو برويم و علّت را جويا شويم، امّا چون نزديك مى آيند امام حسين(ع) را مى بينند و راهى جز سكوت نمى گزينند.
  همه گيج مى شوند. ما شنيده بوديم كه او عاشق صحراى عرفات است و اوّلين حجّ گزار خانه خداست. پس چرا حج را رها كرده است؟
  آنها نمى دانند كه او مى رود تا حج راستين خود را انجام دهد.
  نگاه كن! آنجا حاجيان همراه خود قربانى مى برند تا در منى قربانى كنند و اين جا امام حسين(ع) براى مناىِ كربلا، قربانى شش ماهه مى برد.
  او مى خواهد درخت اسلام را با خون خود آبيارى كند.


title: بخش 6
text:
    بخش 6


  ـ كيستيد و از كجا مى آييد؟
  ـ ما از بصره آمده ايم و مى خواهيم به مكّه برويم.
  ـ سفر به خير.
  ـ آيا شما از امام حسين(ع) خبرى داريد. ما براى يارى او اين راه دور را آمده ايم.
  ـ خوش آمديد! اين كاروان امام حسين(ع) است كه به كوفه مى رود.
  تا نام امام حسين(ع) به گوش آنها مى رسد، غرق شادى و سرور مى شوند. نگاه كن! آنها سر به خاك مى نهند و سجده شكر به جا مى آورند كه سرانجام به محبوب خود رسيده اند.
  آنها براى عرض ادب و احترام، نزد امام مى روند. آنها در نزديكى مكّه، فكرِطواف و ديدن خانه خدا را از سر بيرون مى كنند. زيرا مى دانند كه كعبه حقيقى از مكّه بيرون آمده است. به همين جهت به زيبايى كعبه حقيقى دل مى بندند و همراه كاروان امام، به سوى كوفه به راه مى افتند.
  تاريخ همواره به معرفت اين سه نفر غبطه مى خورد. خوشا به حالشان كه در لحظه انتخاب بين حج و امام حسين(ع)، دوّمى را انتخاب كردند.
  آيا آنها را شناختى؟ يزيد بن ثُبَيْط و دو جوان او. آرى، از هزاران حاجى در آن سال هيچ نام و نشانى نمانده است، امّا نام اين حاجيان واقعى، براى هميشه باقى خواهد ماند.
  اين سه نفر اهل بصره هستند. آنها وقتى با خبر شدند كه امام در مكّه اقامت كرده است، بى قرار ديدن امام، دل به دريا زده و به سوى مكّه رهسپار شده اند، امّا آنها هم، مثل من و تو از حج و طواف خانه خدا دل مى كَنند و مى خواهند دور كعبه حقيقى طواف كنند. آنها مى خواهند تا يار و ياور امام زمان خود باشند.
  ـ پسرم، من ديگر خسته شده ام. در جاى مناسبى قدرى بمانيم و استراحت كنيم.
  ـ چشم، مادر! قدرى صبر كن. به زودى به منزلگاه صَفاح مى رسيم. آنجا كه برسيم استراحت مى كنيم.
  او فَرَزْدَق است كه همراه مادر خود از كوفه به سوى مكّه حركت كرده است. حتماً مى گويى فرزدق كيست؟ او يكى از شاعران بزرگ عرب است كه به خاندان پيامبرعلاقه زيادى دارد و شعرهاى بسيار زيبايى به زبان عربى در مدح اين خاندان سروده است.
  مادر او پير و ناتوان است، امّا عشق زيارت خانه خدا، اين سختى ها را براى او آسان مى كند. آنها تصميم مى گيرند كه در اين جا توقّف كنند.
  مادر با كمك فرزندش از كجاوه پياده مى شود و زير درختى استراحت مى كند. فرزدق مى رود تا مقدارى آب تهيّه كند.
  صداى زنگ كاروان مى آيد. فرزدق به جاده نگاهى مى كند، امّا كاروانى نمى بيند. حتماً آخرين كاروان حاجيان به سوى مكّه مى رود، ولى صداى كاروان، از سوى مكّه مى آيد.
  فرزدق تعجّب مى كند. امروز، هشتم ذى الحجّه است و فردا روز عرفات. پس چرا اين كاروان از مكّه بازمى گردد؟ 
  فرزدق، لحظه اى ترديد مى كند. نكند امروز، روز هشتم نيست! ولى او اشتباه نكرده و امروز، هشتم ذى الحجّه است. پس چه شده، اينان چه كسانى هستند كه حج انجام نداده از مكّه برمى گردند؟
  فرزدق پيش مى رود، و خوب نگاه مى كند. خداى من! اين مولايم امام حسين(ع)است!
  ـ پدر و مادرم به فداى شما. با اين شتاب چرا و به كجا مى رويد؟ چرا حج خود را نيمه تمام گذاشتيد؟
  ـ اگر شتاب نكنم مرا به قتل خواهند رساند.
  فرزدق به فكر فرو مى رود و همه چيز را از اين كلام مختصر مى فهمد. آيا او مادر خود را رها كند و همراه امام برود يا اينكه در خدمت مادر بماند؟ او نبايد مادر را تنها بگذارد، امّا دلش همراه مولايش است. سرانجام در حالى كه اشك در چشم دارد با امام خود خداحافظى مى كند، او اميد دارد كه بعد از تمام شدن اعمال حج، هر چه سريع تر به سوى امام بشتابد.
  با آخرين نگاه به كاروان، اشكش جارى مى شود، امّا نمى دانم او مى تواند خود را به كاروان ما برساند يا نه؟ آيا او لياقت خواهد داشت تا در راه امام، جان فشانى كند؟

  										***

  غروب روز دوازدهم ذى الحجّه است. ما چهار روز است كه در راه هستيم. اين چهار روز را شتابان آمده ايم. افراد كاروان خسته شده و نياز به استراحت دارند.
  اكنون به حد كافى از مكّه دور شده ايم. ديگر خطرى ما را تهديد نمى كند. خوب است در جاى مناسبى منزل كنيم. غروب آفتاب نزديك است.
  مردم، اين جا را به نام وادى عَقيق مى شناسند. امام دستور توقّف مى دهد و خيمه ها برپا مى شود.
  عدّه اى از جوانان، اطراف را بادقّت زير نظر دارند. آيا آن اسب سوارانى كه به سوى ما مى آيند را مى بينى؟ بگذار قدرى نزديك شوند.
  آنها به نظر آشنا مى آيند. يكى از آنها عبدالله بن جعفر است، او پسر عموى امام حسين(ع) و شوهر حضرت زينب(س) است. او به همراه دو پسر خود عَوْن و محمّد آمده است.
  امير مكّه، يك نفر را به همراه آنها فرستاده است. آنها نزديك مى آيند و به امام حسين(ع) سلام مى كنند.
  من مى روم تا به آن بانو خبر بدهم كه همسرش به اين جا آمده است. زينب(س) تعجّب مى كند. قرار بود كه شوهر او به عنوان نماينده امام حسين(ع) در مكّه بماند پس چرا به اين جا آمده است. نگاه كن! عبدالله بن جعفر نامه اى در دست دارد.
  جريان چيست؟ من جلو مى روم و از عبدالله بن جعفر علّت را مى پرسم. او مى گويد: «وقتى شما به راه خود ادامه داديد، امير مكّه از من خواست تا نامه او را براى امام حسين(ع) بياورم».
  دوست من! نگران نباش، اين يك امان نامه است.
  امام نامه را مى خواند: «از امير مكّه به حسين: من از خدا مى خواهم تا شما را به راه راست هدايت كند. اكنون به من خبر رسيده است كه به سوى كوفه حركت نموده اى. من براى جان شما نگران هستم. به سوى مكّه باز گرديد كه من براى تو از يزيد امان نامه خواهم گرفت. تو در مكّه، در آسايش خواهى بود».
  عجب! چه اتفاقى افتاده كه امير مكّه اين قدر مهربان شده و نگران جان امام است. همه حيله ها و ترفندهاى اين روباه مكّار نقش بر آب شده است. او چاره اى ندارد جز اينكه از راه محبّت و صلح و صفا وارد شود.
  او مى خواهد امام را با اين نامه به مكّه بكشاند تا مأموران ويژه، بتوانند نقشه خود را اجرا كنند.
  اكنون امام، جواب نامه امير مكّه را مى نويسد: «نامه تو به دستم رسيد. اگر قصد داشتى كه به من نيكى كنى، خدا جزاى خير به تو دهد. تو، به من امان دادى، ولى بهترين امان ها، امان خداست».
  پاسخ امام كوتاه و كامل است. زيرا امام مى داند كه اين يك حيله و نيرنگ است و امانِ يزيد، سرابى بيش نيست. آرى، امام هرگز با يزيد سازش نمى كند.
  نامه امام به عبدالله بن جعفر داده مى شود تا آن را براى امير مكّه ببرد.
  لحظه وداع است و او با همسر خود، زينب خداحافظى مى كند.
  آنجا را نگاه كن! آن دو جوان را مى گويم، عَوْن و محمّد كه همراه پدر به اين جا آمده اند. اشك در چشمان آنها حلقه زده است. آنها مى خواهند با امام حسين(ع) همسفر شوند.
  پدر به آنها نگاهى مى كند و از چشمان آنها حرف دلشان را مى خواند. براى همين رو به آنها مى كند و مى گويد: «عزيزانم! مى دانم كه دل شما همراه اين كاروان است. شما مى توانيد همراه امام حسين(ع) به اين سفربرويد». لبخند بر لب هاى اين دو جوان مى نشيند و پدر ادامه مى دهد:
  ـ فرزندانم، مى دانم كه شما را ديگر نخواهم ديد. شما بايد قولى به من بدهيد. شما بايد در راه امام حسين(ع) تا پاى جان بايستيد. مبادا مولاى خود را تنها بگذاريد.
  ـ چشم بابا.
  و اكنون پدر، جوانان خود را در آغوش مى گيرد و براى آخرين بار آنها را مى بويد و مى بوسد و با آنها خداحافظى مى كند. پدر براى مأموريّتى كه امام حسين(ع) به او داده است به سوى مكّه بازمى گردد.

  										***

  خوب نگاه كن! گويا تعداد افراد كاروان بيشتر شده است و ما بايد خوشحال باشيم، امّا اين گونه نيست. امام حسين(ع) به سوى كوفه مى رود و عدّه اى از مردم كه در بين راه، اين كاروان را مى بينند، پيش خود اين چنين مى گويند: «اكنون مردم كوفه حسين را به شهر خود دعوت كرده اند. خوب است ما هم همراه او برويم، اگر ما او را همراهى كنيم در آينده نزديك مى توانيم به پست و مقامى برسيم».
  نمى دانم اينان تا كجاى راه همراه ما خواهند بود؟ ولى مى دانم كه اينان عاشقان دنيا هستند نه دوستداران حقيقت! وقت امتحان همه چيز معلوم خواهد شد.
  امروز، دوشنبه چهاردهم ذى الحجّه است و ما شش روز است كه در سفر هستيم. آيا اين منزل را مى شناسى؟ اين جا را «ذات عِرْق» مى گويند. ما تقريباً صد كيلومتر از مكّه دور شده ايم.
  آيا موافقى قدرى استراحت كنيم؟ نگاه كن! پيرمردى به اين سو مى آيد.
  او سراغ خيمه امام را مى گيرد. مى خواهد خدمت امام برسد. بيا ما هم همراه او برويم.
  وارد خيمه مى شويم. آيا باورت مى شود؟ اكنون من و تو در خيمه مولايمان هستيم. نگاه كن! امام مشغول خواندن قرآن است و اشك مى ريزد. گريه امام حسين(ع) مرا بى اختيار به گريه مى اندازد.
  پيرمرد به امام سلام مى كند و مى گويد: «جانم به فدايت! اى فرزند فاطمه! در اين بيابان چه مى كنى؟».
  امام مى فرمايد: «يزيد مى خواست خونم را كنار خانه خدا بريزد. من براى اينكه حرمت خانه خدا از بين نرود به اين بيابان آمده ام. مى خواهم به كوفه بروم. اينها نامه هاى اهل كوفه است كه براى من نوشته اند و مرا دعوت كرده اند تا به شهر آنها بروم. آنها با نماينده من بيعت كرده اند».
  آيا آنها در بيعت خود ثابت قدم خواهند ماند؟ به راستى راز گريه امام چيست؟

  										***

  غروب پانزدهم ذى الحجّه است. ما هفت روز است كه در راه هستيم.
  اين جا منزلگاه «حاجِز» است و ما تقريباً يك سوم راه را آمده ايم. كمى آن طرف تر يك دو راهى است. يك راه به سوى بصره مى رود و راه ديگر به سوى كوفه. اين جا جاى خوبى است. آب و درختى هم هست تا كاروانيان نفسى تازه كنند.
  به راستى، در كوفه چه مى گذرد؟ آيا كسى از كوفه خبرى دارد؟ آن طرف را ببين! آنها گروهى از مردم هستند كه در بيابان ها زندگى مى كنند. خوب است برويم و از آنها خبرى بگيريم.
  ـ برادر سلام.
  ـ سلام.
  ـ ما از كاروان امام حسين(ع) هستيم. آيا شما از كوفه خبرى داريد؟
  ـ نه، اين قدر مى دانيم كه تمام مرزهاى عراق بسته شده است. نيروهاى زيادى نزديك كوفه مستقر شده اند. به هيچ كس اجازه نمى دهند كه وارد كوفه شده و يا از آن شهر خارج شود.
  همه، نگران مى شوند. در كوفه چه خبر است؟ اهل كوفه براى ما نامه نوشته اند و ما را دعوت كرده اند. پس آن نيروها براى چه آمده اند و راه ها را بسته اند؟
  حتماً مى خواهند از آمدن لشكر يزيد به كوفه جلوگيرى كنند و به استقبال ما بيايند تا ما را با عزّت و احترام به كوفه ببرند.
  راستى چرا كوفه در محاصره است؟ چرا همه چيز اين قدر عجيب به نظر مى آيد؟ كاش مى شد خبرى از كوفه گرفت. از آن وقتى كه مسلم براى امام نامه نوشت، ديگر كسى خبرى از كوفه نياورده است.
  امام تصميم مى گيرد كه يكى از ياران خود را به سوى كوفه بفرستد تا براى او خبرى بياورد. آيا شما مى دانيد چه كسى براى اين مأموريّت انتخاب خواهد شد؟
  اكنون كه راه ها به وسيله دشمنان بسته شده است، فقط كسى مى تواند به اين مأموريّت برود كه به همه راه هاى اصلى و فرعى آشنا باشد. او بايد اهل كوفه باشد و آن منطقه ها را به خوبى بشناسد.
  چه كسى بهتر از قَيْس اَسَدى!
  او بارها بين كوفه و مكّه رفت و آمد كرده و پيام هاى مردم كوفه را به امام رسانيده است.
  نگاه كن! قيس دو زانو خدمت امام نشسته است. امام قلم و كاغذى را مى طلبد و شروع به نوشتن مى كند: «نامه مسلم به من رسيد و او به من گزارش داده است كه شما همراه و ياور من خواهيد بود. من روز سه شنبه گذشته از مكّه بيرون آمدم. اكنون فرستاده من، قيس، نزد شماست. خود را آماده كنيد كه به خواست خدا به زودى نزد شما خواهم آمد».
  امام نامه را مهر كرده و به قيس تحويل مى دهد تا آن را به كوفه ببرد و خبرى بياورد. قيس نامه را بر چشم مى نهد و آماده حركت مى شود. امام او را در آغوش مى گيرد و اشك در چشمانش حلقه مى زند. او سوار بر اسب پيش مى تازد و كم كم از ديده ها محو مى شود.
  حسّ غريبى به من مى گويد كه ديگر قيس را نخواهيم ديد.

  										***

  ببين چه جاى سرسبز و خرّمى!
  درختان فراوان، سايه هاى خنك و نهر آب. اين جا خيلى باصفاست. خوب است قدرى استراحت كنيم. همه كاروانيان به تجديد قوا نياز دارند.
  امام دستور توقّف مى دهد و كاروان به مدّت يك شبانه روز در اين جا منزل مى كند. نام اين مكان «خُزَيْميّه» است.
  ما ده روز است كه در راه هستيم وامشب شب هجدهم ذى الحجّه است، خداى من! داشتم فراموش مى كردم كه امشب، شب عيد غدير است!
  همان طور كه مى دانى، رسم بر اين است كه همه مردم، روز عيد غدير به ديدن فرزندان حضرت زهرا(س) بروند. ما فردا صبح بايد اوّلين كسانى باشيم كه به ديدن امام حسين(ع) مى رويم.
  هوا روشن شده است و امروز عيد است.
  همسفر خوبم! برخيز! مگر قرار نبود اوّلين نفرى باشيم كه به خيمه امام مى رويم.
  با خوشحالى به سوى خيمه امام حركت مى كنيم. روز عيد و روز شادى است.
  آيا مى شنوى؟ گويا صداى گريه مى آيد! كيست كه اين چنين اشك مى ريزد؟
  او زينب(س) است كه در حضور برادر نشسته است:
  ـ خواهرم، چه شده، چرا اين چنين نگرانى؟
  ـ برادر، ديشب زير آسمان پر ستاره قدم مى زدم، كه ناگهان از ميان زمين و آسمان صدايى شنيدم كه مى گفت: «اى ديده ها! بر اين كاروان كه به سوى مرگ مى رود گريه كنيد».
  امام، خواهر را به آرامش دعوت مى كند و مى فرمايد: «خواهرم! هر آنچه خداوند براى ما تقدير نموده است، همان خواهد شد».
  آرى! اين كاروان به رضاى خدا راضى است.

  										***

  ما به راه خود به سوى كوفه ادامه مى دهيم و در بين راه از آبادى هاى مختلفى مى گذريم.
  نگاه كن! آن كودك را مى گويم. چرا اين چنين با تعجّب به ما نگاه مى كند؟ گويا گمشده اى دارد.
  ـ آقا پسر، اين جا چه مى كنى؟
  ـ آمده ام تا امام حسين(ع) را ببينم.
  ـ آفرين پسر خوب، با من بيا.
  كاروان مى ايستد. او خدمت امام مى رسد و سلام مى كند. امام نيز، با مهربانى جواب اورامى دهد. گويا اين پسر حرفى براى گفتن دارد، امّا خجالت مى كشد. خداى من! او چه حرفى با امام حسين(ع) دارد.
  او نزديك مى شود و مى گويد: «اى پسر پيامبر! چرا اين قدر تعداد همراهان و نيروهاى تو كم است؟».
  اين سؤال، دل همه ما را به درد مى آورد. اين كودك خبر دارد كه امام حسين(ع) عليه يزيد قيام كرده است. پس بايد نيروهاى زيادترى داشته باشد.
  همه منتظر هستيم تا ببينيم كه امام چگونه جواب او را خواهد داد. امام دستور مى دهد تا شترى كه بار نامه هاى اهل كوفه بر آن بود را نزديك بياورند. سپس مى فرمايد: «پسرم! بار اين شتر، دوازده هزار نامه است كه مردم كوفه براى من نوشته اند تا مرا يارى كنند».
  كودك با شنيدن اين سخن، خوشحال شده و لبخند مى زند. سپس او براى امام دست تكان مى دهد و خداحافظى مى كند. كاروان همچنان به حركت خود ادامه مى دهد.

  										***

  غروب يكشنبه بيستم ذى الحجّه است. اكنون دوازده روز است كه در سفر هستيم. كاروان به منزلگاه «شُقُوق» مى رسد. بركه آب، صفاى خاصّى به اين منزلگاه داده است.
  نگاه كن! يك نفر از سوى كوفه مى آيد. امام مى خواهد او را ببيند تا از كوفه خبر بگيرد.
  ـ اهل كجا هستى؟
  ـ اهل كوفه ام.
  ـ مردم آنجا را چگونه يافتى؟
  ـ دل هاى مردم با شماست، امّا شمشيرهاى آنها با يزيد.
  ـ هر آنچه خداى بزرگ بخواهد، همان مى شود. ما به آنچه خداوند برايمان مقدّر نموده است، راضى هستيم.
  آرى، امام حسين(ع)، باخبر مى شود كه يزيد به ابن زياد نامه نوشته و از او خواسته است تا كوفه را آرام كند و اينك ابن زياد، آن جلاّد خون آشام به كوفه آمده است و مردم را به بيعت با يزيد خوانده است.
  ابن زياد براى اينكه خوش خدمتى خود را به يزيد ثابت كند، لشكر بزرگى را به مرزهاى عراق فرستاده است. آن لشكر راه ها را محاصره كرده اند و هر رفت و آمدى را كنترل مى كنند.
  آن مرد عرب، اين خبرها را مى دهد و از ما جدا مى شود. اين خبرها همه را نگران كرده است. به راستى، در كوفه چه خبر است؟ مسلم بن عقيل در چه حال است؟ آيا مردم پيمان خود را شكسته اند؟ معلوم نيست اين خبر درست باشد. آرى اگر اين خبر درست بود، حتماً مسلم بن عقيل نماينده امام، از كوفه بازمى گشت و به امام خبر مى داد.
  ما سخن امام را فراموش نكرده ايم كه وقتى مسلم مى خواست به كوفه برود، به او فرمود: «اگر مردم كوفه را يار و ياور ما نيافتى با عجله بازگرد». پس چرا از مسلم هيچ خبرى نيست؟ چرا از قَيْس هيچ خبرى نيامد؟ اكنون اين دو فرستاده امام، كجا هستند و چه مى كنند؟


title: بخش 7
text:
    بخش 7


  امروز، دوشنبه بيست و يكم ذى الحجّه است.
  ما در نزديكى هاى منزل «زَرُود» هستيم. جايى كه فقط ريگ است و شنزار. چند نفر زودتر از ما در اين جا منزل كرده اند. آن مرد را مى شناسى كه كنار خيمه اش ايستاده است؟
  او زُهيْر نام دارد و طرفدار عثمان، خليفه سوم است و تاكنون با امام حسين(ع) ميانه خوبى نداشته است.
  صداى زنگ شترها به گوش زُهيْر مى رسد. آرى، كاروان امام حسين(ع) به اين جا مى رسد. زُهير با ناراحتى وارد خيمه مى شود و به همسرش مى گويد: «نمى خواستم هرگز با حسين هم منزل شوم، امّا نشد. از خدا خواستم هرگز او را نبينم، امّا نشد».
  همسر زُهيْر از سخن شوهرش تعجّب مى كند و چيزى نمى گويد. ولى در دل خود به شوهرش مى گويد: «آخر تو چه مسلمانى هستى كه تنها يادگار پيامبرت را دوست ندارى؟»، امّا نبايد الان با شوهرش سخن بگويد. بايد صبر كند تا زمان مناسب فرا رسد.
  وقتى همسر زُهيْر زينب(س) را مى بيند، دلباخته او مى شود و از خدا مى خواهد كه همراه زينب(س) باشد. او مى بيند كه امام حسين(ع) ياران كمى دارد. او آرزو دارد كه شوهرش از ياران آن حضرت بشود.
  به راستى چه كارى از من بر مى آيد؟ شوهرم كه حرف مرا نمى پذيرد. خدايا! چه مى شود كه همسرم را عاشق حسين(ع) كنى! خدايا! اين كاروان سعادت از كنارمان مى گذرد. نگذار كه ما بى بهره بمانيم.
  ساعتى مى گذرد. امام حسين(ع) نگاهش به خيمه زُهير مى افتد:
  ـ آن خيمه كيست؟
  ـ خيمه زُهير است.
  ـ چه كسى پيام مرا به او مى رساند؟
  ـ آقا! من آماده ام تا به خيمه اش بروم.
  ـ خدا خيرت بدهد. برو و سلام مرا به او برسان و بگو كه فرزند پيامبر، تو را مى خواند.
  فرستاده امام حركت مى كند. زُهير همراه همسرش سر سفره غذا نشسته است. مى خواهد اوّلين لقمه غذا را به دهان بگذارد كه اين صدا را مى شنود: «سلام اى زُهير! حسين تو را فرا مى خواند».
  همسر زُهير نگران است. چرا شوهرش جواب نمى دهد. دست زُهير مى لرزد. قلبش به تندى مى تپد. او در دو راهى رفتن و نرفتن مانده است كه كدام را انتخاب كند. عرق سرد بر پيشانى او مى نشيند.
  اين همان لحظه اى است كه از آن مى ترسيد. اكنون همسر زُهير فرصت را غنيمت مى شمارد و با خواهش به او مى گويد: ««مرد، با تو هستم، چرا جواب نمى دهى؟ حسينِ فاطمه تو را مى خواند و تو سكوت كرده اى؟ برخيز! ديدن حسين كه ضرر ندارد. برخيز و مرد باش! مگر غربت او را نمى بينى».
  زُهير نمى داند كه چرا نمى تواند در مقابل سخنان همسرش چيزى بگويد. او به چشمان همسرش نگاه مى كند و اشكِ التماس را در قاب چشمان پاك او مى بيند. از روزى كه همسرش به خانه او آمده، چيزى از او درخواست نكرده است. اين تنها خواسته همسر اوست. اكنون او در جواب همسرش مى گويد: «باشد، ديگر اين طور نگاهم نكن! دلم را به درد نياور! مى روم».
  زُهير از جا برمى خيزد. گل لبخند را بر صورت همسرش مى بيند و مى رود، امّا نمى داند چه خواهد شد.
  او فاصله بين خيمه ها را طى مى كند و ناگهان، امامِ مهربانى ها را مى بيند كه به استقبال او آمده و دست هاى خود را گشوده است...گرمى آغوش امام و يك دنيا آرامش!
  لحظه اى كوتاه، نگاه چشمانش به نگاه امام گره مى خورد. نمى دانم اين نگاه با قلب زُهير چه مى كند.
  به راستى، او چه ديد و چه شنيد و چه گفت؟ هيچ كس نمى داند. اكنون ديگر زُهير، حسينى مى شود.
  نگاه كن! زُهير به سوى خيمه خود مى آيد. او منقلب است و اشك در چشم دارد. خدايا، در درون زُهير چه مى گذرد؟
  به غلام خود مى گويد: «زود خيمه مرا برچين و وسايل سفرم را آماده كن. من مى خواهم همراه مولايم حسين بروم».
  زُهير با خود زمزمه عشق دارد. او ديگر بى قرار است. شوق دارد و اشك مى ريزد.
  همسر زُهير در گوشه اى ايستاده است و بى هيچ سخنى فقط شوهر را نظاره مى كند، امّا زُهير فقط در انديشه رفتن است. او ديگر هيچ كس را نمى بيند.
  همسر زُهير خوشحال است، امّا در درون خود غوغايى دارد. ناگهان نگاه زُهير به همسرش مى افتد. نزد او مى آيد و مى گويد:
  ـ تو برايم عزيز بودى و وفادار. ولى من به سفرى مى روم كه بازگشتى ندارد. عشقى مقدّس در وجودم كاشانه كرده است. براى همين مى خواهم تو را طلاق بدهم تا آزاد باشى و نزد خاندان خود بروى. تو ديگر مرا نخواهى ديد. من به سوى شهادت مى روم.
  ـ مى خواهى مرا طلاق بدهى؟ آن روز كه عشق حسين به سينه نداشتى اسير تو بودم. اكنون كه حسينى شده اى چرا اسير تو نباشم؟ چه زود همه چيز را فراموش كرده اى. اگر من نبودم، تو كى عاشق حسين مى شدى! حالا اين گونه پاداش مرا مى دهى؟ بگذار من هم با تو به اين سفر بيايم و كنيز زينب باشم.
  زُهير به فكر فرو مى رود. آرى! اگر اشك همسرش نبود او هرگز حسينى نمى شد. سرانجام زُهير درخواست همسرش را قبول مى كند و هر دو به كاروان كربلامى پيوندند.

  										***

  آيا به امام حسين(ع) خواهيم رسيد؟
  اين سوالى است كه ذهن مُنْذر را مشغول كرده است. او اهل كوفه است و از بيعت مردم كوفه با مسلم بن عقيل خبر دارد و اينك براى حج، به مكّه آمده است. مُنْذر وقتى شنيد كه كاروان امام حسين(ع) مكّه را ترك كرده و او بى خبر مانده است، غمى بزرگ بر دلش نشست.
  آرزوى او اين بود كه در ركاب امام خويش باشد. به همين دليل، اعمال حج خود را سريع انجام داد و همراه دوست خود عبدالله بن سليمان راه كوفه را در پيش گرفت.
  اين دو، سوار بر اسب روز و شب مى تازند و به هر كس كه مى رسند، سراغ امام حسين(ع) را مى گيرند. آيا شما مى دانيد امام حسين از كدام ط(ع)رف رفته است؟
  آنها در دل اين بيابان ها در جستجوى مولايشان امام حسين(ع) هستند.
  هوا طوفانى مى شود و گرد و غبار همه جا را فرا مى گيرد. در ميان گرد و غبار، اسب سوارى از دور پيدا مى شود. او از راه كوفه مى آيد. منذر به دوستش مى گويد: «خوب است از او در مورد امام حسين(ع) سؤال كنيم».
  آنها نزديك مى روند. او را مى شناسند. او همشهرى آنها و از قبيله خودشان است.
  ـ همشهرى! بگو بدانيم تو در راهى كه مى آمدى حسين(ع) را ديدى؟
  ـ آرى! من ديروز كاروان او را ديدم. او اكنون با شما يك منزل فاصله دارد.
  ـ يعنى فاصله ما با حسين(ع) فقط يك منزل است؟
  ـ آرى، اگر زود حركت كنيد و با سرعت برويد، مى توانيد شب كنار او باشيد.
  ـ خدا خيرت دهد كه اين خبر خوش را به ما دادى.
  ـ امّا من خبرهاى بدى هم از كوفه دارم.
  ـ خبرهاى بد!
  ـ آرى! كوفه سراسر آشوب است. مردم پيمان خود را با مسلم شكستند و مسلم را به قتل رساندند. به خدا قسم، من با چشم خود ديدم كه پيكرِ بدون سر او را در كوچه هاى كوفه برزمين مى كشيدند در حالى كه سر او را براى يزيد فرستاده بودند.
  ـ (إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّـآ إِلَيْهِ رَاجِعُون). بگو بدانيم چه روزى مسلم شهيد شد؟
  ـ دوازده روز قبل، روز عرفه.
  ـ مگر هجده هزار نفر با او بيعت نكرده بودند، پس آنها چه شدند و كجا رفتند؟
  ـ كوفيان بىوفايى كردند. از آن روزى كه ابن زياد به كوفه آمد ناگهان همه چيز عوض شد. ابن زياد وقتى كه فهميد مسلم در خانه هانى منزل دارد، با مكر و حيله، هانى را به قصر كشاند و او را زندانى كرد و هنگامى كه مسلم با نيروهاى خود براى آزادى هانى قيام كرد، ابن زياد با نقشه هاى خود موفق شد مردم را از مسلم جدا كند.
  ـ چگونه هجده هزار نفر بىوفايى كردند؟
  ـ آنها شايعه كردند كه لشكر يزيد در نزديكى هاى كوفه است. با اين فريب مردم را دچار ترس و وحشت كردند و آنها را از مسلم جدا كردند. سپس با سكّه هاى طلا، طمع كاران را به سوى خود كشاندند. خدا مى داند چقدر سكّه هاى طلا بين مردم تقسيم شد. همين قدر برايت بگويم كه مسلم در شب عرفه در كوچه هاى كوفه تنها و غريب ماند و روز عرفه نيز، همه مردم او را تنها گذاشتند. نه تنها او را تنها گذاشتند بلكه به يارى دشمن او نيز، رفتند و از بالاى بام ها به سر و صورتش سنگ زدند و آتش به طرف او پرتاب كردند. فرداى آن روز بعد از ساعتى جنگ نابرابر در كوچه ها، مسلم را دستگير كردند و او را بر بام قصر كوفه بردند و سرش را از بدن جدا كردند.
  مرد عرب آماده رفتن مى شود. او هم بر غربت مسلم اشك مى ريزد.
  ـ صبر كن! گفتى كه ديروز كاروان امام حسين(ع) را ديده اى; آيا تو اين خبر را به امام داده اى يا نه؟
  ـ راستش را بخواهيد ديروز وقتى به آنها نزديك شدم، آن حضرت را شناختم. آن حضرت نيز كمى توقّف كرد تا من به او برسم. گمان مى كنم كه او مى خواست در مورد كوفه از من خبر بگيرد، امّا من راه خود را تغيير دادم.
  ـ چرا اين كار را كردى؟
  ـ من چگونه به امام خبر مى دادم كه كوفيان، نماينده تو را شهيد كرده اند. آيا به او بگويم كه سر مسلم را براى يزيد فرستاده اند؟ من نمى خواستم اين خبر ناگوار را به امام بدهم.
  مرد عرب اين را مى گويد و از آنها جدا مى شود. او مى رود و در دل بيابان، ناپديد مى شود.

  										***

  اكنون غروب روز سه شنبه، بيست و دوم ذى الحجّه است و كاروان حسينى در منزلگاه «ثَعْلبيّه» منزل كرده است. اين جا بيابانى خشك است و فقط يك چاه آب براى مسافران وجود دارد.
  با تاريك شدن هوا همه به خيمه هاى خود مى روند، مگر جوانانى كه مسئول نگهبانى هستند.
  آنجا را نگاه كن! دو اسب سوار به اين طرف مى آيند. به راستى، آنها كيستند كه چنين شتابان مى تازند؟ گويا از مكّه مى آيند.
  آنها فرسنگ ها راه را به عشق پيوستن به اين كاروان طى كرده اند. نام آنها عبدالله و مُنذر است.
  آنها وارد خيمه امام مى شوند. خدمت امام مى رسند و دست آن حضرت را مى بوسند. ببين! آنها چقدر خوشحال اند كه به آرزوى خود رسيده اند.
  خدايا! شكر.
  خداى من! اين دو آرام آرام اشك مى ريزند.
  من گمان مى كنم كه اينها از شدت خوشحالى گريه مى كنند، امّا نه، اين اشك شوق نيست. اين اشك غم است. به يكى از آنها رو مى كنى و مى گويى: «چه شده است؟ آخر حرفى بزنيد».
  همه نگاه ها متوجّه مُنذر و عبدالله است. گويا آنها مى خواهند خصوصى با امام سخن بگويند و منتظرند تا دور امام خلوت شود.
  امام نگاهى به ياران خود مى كند و مى فرمايد:
  ـ من هيچ چيز را از ياران خود پنهان نمى كنم. هر خبرى داريد در حضور همه بگوييد.
  ـ آيا شما آن اسب سوارى را كه ديروز از كوفه مى آمد ديديد؟
  ـ آرى.
  ـ آيا از او سؤالى پرسيديد؟
  ـ ما مى خواستيم از او در مورد كوفه خبر بگيريم. ولى او مسير خود را تغيير داد و به سرعت از ما دور شد.
  ـ وقتى ما با او روبرو شديم از او در مورد كوفه سؤال كرديم. ما آن اسب سوار را مى شناختيم. او از قبيله ما و مردى راستگوست. او به ما خبر داد كه مسلم بن عقيل...
  بغض در گلو، اشك در چشم...
  همه نفس ها در سينه حبس شده است! 
  آنها چنين ادامه مى دهند: «مسلم بن عقيل در كوفه غريبانه كشته شده است. آن اسب سوار ديده است كه پيكر بى جان او را در كوچه هاى كوفه به زمين مى كشيدند».
  نگاه ها متوجّه امام است. همه مبهوت مى شوند. آيا اين خبر راست است؟ امام سر خود را پايين مى اندازد و سه بار مى گويد: «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّـآ إِلَيْهِ رَاجِعُون. خدا مسلم و هانى را رحمت كند».
  قطرات اشك به آرامى بر گونه هاى امام سرازير مى شود. صداى گريه امام به گوش همه مى رسد. بغض همه مى تركد و صداى گريه همه بلند مى شود.
  امام، برادرانِ مسلم را به حضور طلبيده و به آنان مى فرمايد:
  ـ اكنون كه مسلم شهيد شده است، نظر شما چيست؟ 
  ـ به خدا قسم ما از اين راه بازنمى گرديم. ما به سوى كوفه مى رويم تا انتقام خون برادرمان را بگيريم و يا اينكه به فيض شهادت برسيم.
  آرى! شهادت مظلومانه و غريبانه مسلم دل همه را به درد آورده است. ياران امام، مصمّم تر از قبل به ادامه راه مى انديشند. مگر مسلم چه گناهى كرده بود كه بايد او را چنين غريبانه و مظلومانه به شهادت برسانند.
  جانم به فدايت، اى مسلم! بعد از تو زندگى دنيا را چه سود. ما مى آييم تا راه تو بى رهرو نماند.

  										***

  عصر روز چهارشنبه، بيست و سوم ذى الحجّه است. ما به منزلگاه «زُباله» رسيده ايم.
  تقريباً بيش از نيمى از راه را آمده ايم. امام دستور توقّف در اين منزل را مى دهد و خيمه ها برپامى شود.
  همسفرم! آنجا را نگاه كن! اسب سوارى از سوى كوفه مى آيد و با خود نامه اى دارد. او خدمت امام مى رسد و مى گويد: «نام من اياس است. چهار روز قبل، ابن اشعث فرمانده نيروهاى ابن زياد اين نامه را به من داد تا براى شما بياورم».
  من با تعجّب از او مى پرسم چطور شده است كه فرمانده نيروهاى ابن زياد، براى امام حسين(ع) نامه نوشته است؟
  نزديك او مى روم و در اين مورد از او سؤال مى كنم. او مى گويد: «وقتى كه مسلم به مرگ خود يقين پيدا كرد از ابن اشعث (فرمانده نيروهاى ابن زياد) خواست تا نامه اى را براى حسين بنويسد و او را از حوادث كوفه با خبر كند. ابن اشعث چون به مسلم قول داده بود به قول خود وفا كرد و مرا مأمور كرد تا اين نامه را براى حسين بياورم».
  امام نامه را بازمى كند و آن را مى خواند. ابن اشعث نوشته است كه مسلم در آخرين لحظه هاى زندگى خود، اين پيام را براى امام حسين(ع) داشته است: «من در دست دشمنان اسير شده ام و مى دانم كه ديگر شما را نمى بينم. اى مولاى من! اهل كوفه به من دروغ گفتند».
  اشك امام جارى مى شود. آرى! حقيقت دارد، مسلم يار باوفاى امام، مظلومانه شهيد شده است.
  امام در حالى كه اشك از ديدگانش جارى است، رو به آسمان مى كند و مى گويد: «خدايا! شيعيان مرا در جايگاهى رفيع مهمان نما و همه ما را در سايه رحمت خود قرار بده».

  										***

  خبر آمدن قاصد ابن اشعث، در ميان كاروان پخش مى شود.
  اگر يادت باشد برايت گفتم كه عدّه اى از مردم به هوس رياست و مال دنيا با ما همراه شده بودند.
  آنها از ديروز كه خبر شهادت مسلم را شنيده اند دو دل شده اند. آنها نمى دانند چه كنند؟ اگر تو هواى وصال يار دارى بايد تا پاى جان وفادار باشى.
  اين مردم، مدّتى با امام حسين(ع) همراه بوده اند. با آن حضرت بيعت كرده اند و به قول خودمان نان و نمك امام حسين(ع) را خورده اند، امّا مشكل اين است كه اينها از مرگ مى ترسند.
  اينان عاشقان دنيا هستند و براى همين نمى توانند به سفر عشق بيايند. در اين راه بايد مانند مسلم همه چيز خود را فداى امام حسين(ع) كرد. ولى اين رفيقان نيمه راه، سوداى ديگرى دارند. آنها با خود مى گويند: «عجب كارى كرديم كه با اين كاروان همراه شديم».
  امام تصميم دارد كه براى ياران و همراهان خود مطالبى را بازگو كند. همه افراد جمع مى شوند و منتظر شنيدن سخنان امام هستند. امام چنين مى فرمايد: «اى همراهان من! بدانيد كه مردم كوفه ما را تنها گذاشته اند. هر كدام از شما كه مى خواهد برگردد، برگردد و هر كس كه طاقت زخم شمشيرها را دارد بماند».
  سخن امام خيلى كوتاه و واضح است و همه كاروانيان پيام آن حضرت را فهميدند.
  اين كاروان راهى سفر خون و شهادت است!
  همسفر عزيز! نمى دانم از تو بخواهم طرف راست را نگاه كنى يا طرف چپ را.
  ببين! چگونه ما را تنها مى گذارند و به سوى دنيا و زندگانى خود مى روند.
  هر سو را مى نگرى گروهى را مى بينى كه مى رود. عاشقان دنيا بايد از اين كاروان جدا شوند. اينكه امروز فقط حسينى باشى مهم نيست. مهم اين است كه تا آخر حسينى باقى بمانى!
  اكنون از آن همه اسب سوار، فقط سى و سه نفر مانده اند. تعجّب نكن. فقط سى و سه نفر.
  شايد بگويى كه من شنيده ام كه امام حسين(ع) هفتاد و دو ياور داشت. آرى! درست است، ديگر ياران بعداً به امام حسين(ع) مى پيوندند.


title: بخش 8
text:
    بخش 8


  به راه خود به سوى كوفه ادامه مى دهيم. اكنون ديگر همراهان زيادى نداريم. خيلى ها ما را تنها گذاشتند و رفتند! خانواده امام حسين(ع) طاقت ديدن غريبى امام را ندارند. آن ياران بىوفا كجا رفتند؟
  در بين راه، به آبى گوارا مى رسيم. مقدارى آب برمى داريم و به حركت خود ادامه مى دهيم. مردى به سوى امام مى آيد، سلام مى كند و مى گويد:
  ـ اى حسين! به كجا مى روى؟
  ـ به كوفه.
  ـ تو را به خدا سوگند مى دهم به كوفه مرو. زيرا كوفيان با نيزه ها و شمشيرها از تو استقبال خواهند كرد.
  ـ آنچه تو گفتى بر من پوشيده نيست.
  مردم كوفه چه مردمى هستند كه تا چند روز پيش به امام دوازده هزار نامه نوشتند، امّا اكنون به جنگ او مى آيند. 
  ابن زياد امير كوفه شده و براى كسانى كه به جنگ با امام اقدام كنند جايزه زيادى قرار داده است. او نگهبانان زيادى در تمامى راه ها قرار داده تا هرگونه رفت و آمدى را به او گزارش كنند.
  پايگاه هاى نظامى در مسير كوفه ايجاد شده است. يكى از فرماندهان ابن زياد، با چهار هزار لشكر در قادسيّه مستقر شده است. حُرّ رياحى با هزار سرباز در بيابان هاى اطراف كوفه گشت مى زند.
  ما به حركت خود ادامه مى دهيم. جادّه به بلندى هايى مى رسد. از آنها نيز، بالا مى رويم.
  امام خطاب به ياران مى فرمايد: «سرانجام من شهادت خواهد بود».
  ياران علّت اين كلام امام را سؤال مى كنند. امام در جواب به آنها مى فرمايد: «من در خواب ديدم كه سگ هايى به من حمله مى كنند».
  آرى! نامردان زيادى در اطراف كوفه جمع شده اند و منتظر رسيدن تنها يادگار پيامبر هستند تا به او حمله كنند و جايزه هاى بزرگ ابن زياد را از آن خود كنند.
  امروز مردم كوفه با شمشير به استقبال مهمان خود آمده اند. آنها مى خواهند خون مهمان خود را بريزند. ديروز همه ادّعا داشتند كه فدايى امام حسين(ع) هستند و امروز براى جنگ با او مى آيند.

  										***

  امروز شنبه بيست و ششم ذى الحجّه است.
  ما ديشب را در اين منزلگاه كه «شَراف» نام دارد مانديم و اكنون قصد حركت داريم. بيش از سه منزل ديگر تا كوفه نمانده است.
  اين جا آب فراوان است و درختان سرسبزاند. امام دستور مى دهد تا يارانش مشك ها را پر كنند و آب زياد بردارند.
  اين همه آب را براى چه مى خواهيم؟ كاروان حركت مى كند. آفتاب بالا آمده است و خورشيد بى رحمانه مى تابد.
  آفتاب و بيابانى خشك و بى آب. هيچ جنبنده اى در اين بيابان به چشم نمى آيد. كاروان آرام آرام به راه خود ادامه مى دهد. يك ساعت تا نماز ظهر باقى مانده است.
  الله اكبر! 
  اين صداى يكى از ياران امام است كه سكوت را شكسته است. همه نگاه ها به سوى او خيره مى شود. امام از او مى پرسد:
  ـ چرا الله اكبر گفتى؟
  ـ نخلستان! آنجا نخلستانى است.
  او با اشاره دست آن طرف را نشان مى دهد. راست مى گويد، يك سياهى به چشم مى آيد. آيا به نزديكى هاى كوفه رسيده ايم؟ يكى از ياران امام كه اهل كوفه است به امام مى گويد:
  ـ من بارها اين مسير را پيموده ام و اين جا را مثل كف دست مى شناسم. اين اطراف نخلستانى نيست.
  ـ پس اين سياهى چيست؟
  ـ اين لشكر بزرگى از سربازان است.
  ـ آيا در اين اطراف پناهگاهى هست تا به آنجا برويم و منزل كنيم؟
  ـ پناهگاه براى چه؟
  ـ به گمانم اين لشكر به جنگ ما آمده است. ما بايد به جايى برويم كه دشمن نتواند از پشت سر به ما حمله كند.
  ـ به سوى «ذوحُسَم» برويم. آنجا كوهى هست كه مى توانيم كنار آن منزل كنيم. در اين صورت، دشمن ديگر نمى تواند از پشت سر به ما حمله كند. اگر كمى به سمت چپ برويم به آنجا مى رسيم.
  كاروان به طرف ذو حُسَم تغيير مسير مى دهد و شتابان به پيش مى رود.
  نگاه كن! آن سياهى ها هم تغيير مسير مى دهند. آنها به دنبال ما مى آيند.

  										***

  خيمه ها در ذو حُسَم برپامى شود و همه ما آماده مقابله با دشمن هستيم.
  كمى بعد سپاهى با هزار نفر جنگ جو نزديك مى شود. امام از آنها مى پرسد:
  ـ شما كيستيد؟
  ـ ما سپاه كوفه هستيم.
  ـ فرمانده شما كيست؟
  ـ حُرّ رياحى.
  ـ اى حُرّ! آيا به يارى ما آمده اى يا به جنگ ما؟
  ـ به جنگ شما آمده ام.
  ـ لا حولَ و لا قوّةَ الا بالله.
  سپاه حُرّ تشنه هستند. گويا مدّت زيادى است كه در بيابان ها در جستجوى ما بوده اند.
  اينها نيروهاى گشتى ابن زياداند، من مى خواهم در دلم آنها را نفرين كنم. آنها آمده اند تا راه را بر ما ببندند.
  گوش كن! اين صداى امام حسين(ع) است: «به اين لشكر آب بدهيد، اسب هاى آنها را هم سيراب كنيد».
  ياران امام مَشك ها را مى آورند و همه آنها را سيراب مى كنند. خودامام حسين(ع) هم، مشكى در دست گرفته است و به اين مردم آب مى دهد. اين دستور امام است: «يال داغ اسب ها را نيز خنك كنيد».
  به راستى، تو كيستى كه به دشمن خود نيز، اين قدر مهربانى مى كنى؟
  اين لشكر براى جنگ با تو آمده اند، امّا تو از آنها پذيرايى مى كنى!
  اى حسين! اى درياى عشق و مهربانى!
  وقت نماز ظهر است. امام يكى از ياران خود به نام حَجّاج بن مَسْروق را فرا مى خواند و از او مى خواهد كه اذان بگويد.
  فضاى سرزمين ذو حُسَم پر از آرامش مى شود و همه به نداى اذان گوش مى دهند.
  سپاه حُرّ آماده نماز شده اند. امام را مى بينند كه به سوى آنها مى رود و چنين مى گويد: «اى مردم! اگر من به سوى شهر شما مى آيم براى اين است كه شما مرا دعوت كرده بوديد. مگر شما نگفته ايد كه ما رهبر و پيشوايى نداريم. مگر مرا نخوانده ايد تا امام شما باشم. اگر امروز هم بر سخنان خود باقى هستيد من به شهرتان مى آيم و اگر اين را خوش نداريد و پيمان نمى شناسيد، من بازمى گردم».
  سكوت پر معنايى همه جا را فرا گرفته است. امام رو به حُرّ مى كند: 
  ـ مى خواهى با ياران خود نماز بخوانى؟
  ـ نه، ما با شما نماز مى خوانيم.
  لشكر حُرّ به دستور او پشت سر امام به نماز مى ايستند.
  آفتاب گرم و سوزان بيابان، همه را بى تاب كرده است. همه به سايه اسب هاى خود پناه مى برند.
  بار ديگر صداى امام در اين صحرا مى پيچد: «اى مردم كوفه! مگر شما مرا به سوى خود دعوت نكرده ايد؟ اگر شما مرا نمى خواهيد من از راهى كه آمده ام بازمى گردم».
  حُرّ پيش مى آيد و مى گويد: «اى حسين! من نامه اى به تو ننوشته ام و از اين نامه ها كه مى گويى خبرى ندارم». امام دستور مى دهد دو كيسه بزرگ پر از نامه را بياورند و آنها را در مقابل حُرّخالى كنند.
  خداى من، چقدر نامه! دوازده هزار نامه!!
  يعنى اين همه نامه را همشهريان من نوشته اند. پس كجايند صاحبان اين نامه ها؟ حُرّ جلوتر مى رود. تعدادى از نامه ها را مى خواند و با خود مى گويد: «واى! من اين نام ها را مى شناسم. اينها كه نام سربازان من است!». آن گاه سرش را بالا مى گيرد و نگاهى به سربازان خود مى كند. آنها سرهاى خود را پايين گرفته اند. فرمانده غرق حيرت است. اين ديگر چه معمّايى است؟
  حُرّ پس از كمى تأمل به امام حسين(ع) مى گويد: «من كه براى تو نامه ننوشته ام و در حال حاضر نيز، مأموريّت دارم تا تو را نزد ابن زياد ببرم».
  حُرّ راست مى گويد. او امام را به كوفه دعوت نكرده است. اين مردم نامرد كوفه بودند كه نامه نوشتند و از امام خواستند كه به كوفه بيايد.
  امام نگاه تندى به حُرّ مى كند و مى فرمايد: «مرگ از اين پيشنهاد بهتر است» و آن گاه به ياران خود مى فرمايد: «برخيزيد و سوار شويد! به مدينه برمى گرديم».

  										***

  زن ها و بچّه ها بر كجاوه ها سوار شده و همه آماده حركت مى شوند. ما داريم برمى گرديم!
  گويا شهر كوفه، شهر نيرنگ شده است. آنها خودشان ما را دعوت كرده اند و اكنون مى خواهند ما را تحويل دشمن دهند. كاروان حركت مى كند. صداى زنگ شترها سكوت صحرا را مى شكند.
  همسفرم، نگاه كن!
  اين جا سه مسير متفاوت وجود دارد. راه سمت راست به سوى كوفه مى رود، راه سمت چپ به كربلا و راهى هم كه ما در آن هستيم، به مدينه مى رسد. ما به سوى مدينه برمى گرديم.
  چند قدمى برنداشته ايم كه صدايى مى شنويم: «راه را بر حسين ببنديد!». اين دستور حرّ است! هزار سرباز جنگى هجوم مى برند و راه بسته مى شود.
  هياهويى مى شود. ترس به جان بچّه ها مى افتد. سربازان با شمشيرها جلو آمده اند. خداى من چه خبر است؟
  امام دست به شمشير مى برد و در حالى كه با تندى به حرّ نگاه مى كند، فرياد برمى آورد:
  ـ مادرت به عزايت بنشيند. از ما چه مى خواهى؟
  ـ اگر فرزند فاطمه نبودى، جوابت را مى دادم، امّا چه كنم كه مادر تو دختر پيامبر من است. من نمى توانم نام مادر تو را جز به خوبى ببرم.
  ـ از ما چه مى خواهى؟
  ـ مى خواهم تو را نزد ابن زياد ببرم.
  ـ به خدا قسم، هرگز همراه تو نمى آيم.
  ـ به خدا قسم من هم شما را رها نمى كنم.
  ـ پس به ميدان مبارزه بيا! آيا حسين را از مرگ مى ترسانى؟
  ياران امام، شمشيرهاى خود را از غلاف بيرون مى آورند. عبّاس، على اكبر، عَون، جعفر وهمه ياران امام به صف مى ايستند.
  لشكر حُرّ هم، آماده جنگ مى شوند و منتظرند كه دستور حمله صادر شود.
  نگاه كن! حُرّ، سر به زير انداخته و سكوت كرده است. او در فكر است كه چه كند. عرق بر پيشانى او نشسته است.
  او به امام رو مى كند و مى گويد: «اى حسين! هر مسلمانى اميد به شفاعت جدّ تو دارد. من مى دانم اگر با تو بجنگم، دنيا و آخرتم تباه است، امّا چه كنم مأمورم و معذور!». امام به سخنان او گوش فرا مى دهد.
  حُرّ، دوباره سكوت مى كند. ناگهان فكرى به ذهن او مى رسد و به امام پيشنهاد مى دهد: «شما راهى غير از راه كوفه و مدينه را در پيش بگير و برو تا من بهانه اى نزد ابن زياد داشته باشم و نامه اى به او بنويسم و كسب تكليف كنم».
  حُرّ به امام چشم دوخته است و با خود مى گويد: «خدا كند امام اين پيشنهاد را بپذيرد».
  او باور نمى كند كه امام هرگز با يزيد بيعت نخواهد كرد. او خيال مى كند اكنون كه اهل كوفه پيمان خود را شكسته اند و امام بدون يار و ياور مانده است، با يزيد سازش خواهد كرد.
  اگر امام، سخن حُرّ را قبول نكند و نخواهد به سوى مدينه بازگردد، بايد با اين لشكر وارد جنگ شود، ولى امام نمى خواهد آغاز كننده جنگ باشد. امام براى جنگ نيامده است.
  اكنون كه حُرّ نيز، دست به شمشير نبرده و اين پيشنهاد را داده است، امام سخن او را مى پذيرد.
  حُرّ اين نامه را براى ابن زياد مى نويسد: «من در نزديكى هاى كوفه به كاروان حسين رسيدم، امّا او حاضر به تسليم نشد. من نيز با لشكر او را تعقيب مى كنم».
  شمشيرها در غلاف ها قرار مى گيرد و آرامش بر همه جا حكم فرما مى شود. كودكان اشك چشم خود را پاك مى كنند.

  										***

  ما آماده حركت هستيم، امّا نه به سوى كوفه و نه به سوى مدينه. پس به كجا؟ خدا مى داند.
  ما قرار است راه بيابان را پيش گيريم تا ببينيم چه مى شود.
  امام قبل از حركت، با ياران خود سخن مى گويد: «همه مردم، بنده دنيا هستند و ادّعاى مسلمانى مى كنند، امّا زمانى كه امتحان پيش آيد دين داران اندك و ناياب مى شوند. ببينيد چگونه حق مرده است و باطل زنده شده است. امروز مؤمن بايد مشتاق شهادت باشد. بدانيد من امروز مرگ را مايه افتخار خود مى دانم و سازش با ستمگران را مايه خوارى و ذلّت».
  سخن امام، همه چيز را روشن مى كند. امام به سوى شهادت مى رود و هرگز با يزيد سازش نخواهد كرد.
  امام از يارى مردم كوفه نااميد شده است. آرى! مردم كوفه به دروغ ادّعاى مسلمانى كردند. آن روزى كه آنها به امام نامه نوشتند تا امام به كوفه بيايد هنوز ابن زياد در كار نبود.
  شهر آرام بود و هر كس براى اينكه خودش را آدم خوبى معرّفى كند به امام نامه مى نوشت. شايد چشم و هم چشمى هم شده بود. آن محلّه پانصد نامه نوشته اند پس ما بايد ششصد نامه بنويسيم. ما نبايد در مقابل آنها كم بياوريم. آرى، دوازده هزار نامه براى امام نوشتند: «اى حسين! بيا كه ما همه، سرباز تو هستيم».
  اكنون كه ابن زياد خون آشام، به كوفه آمده است و قصد دارد كه ياران امام حسين(ع) را قتل عام كند، كيست كه حسينى باقى بماند؟ اين جاست كه دين داران ناياب مى شوند.
  بعد از سخنان امام، اكنون نوبت ياران است تا سخن بگويند. اين زُهير است كه برمى خيزد با اين كه فقط پنج روز است كه حسينى شده، امّا اوّلين كسى است كه سخن مى گويد: «اى حسين! سخنان تو را به جان شنيديم. به خدا قسم اگر قرار باشد ميان زندگانى جاويد دنيا و كشته شدن در راه تو، يكى را انتخاب كنيم، همانا كشته شدن را انتخاب خواهيم كرد».
  چه كلام زيبا و دلنشينى! هيچ كس باور نمى كند اين همان كسى است كه پنج روز قبل، شيعه شده و به كاروان عشق پيوسته است.
  چه شده كه او اين قدر عوض شده و اين گونه، گوى سبقت را از همه ربوده است و از عشق و وفادارى خود سخن مى گويد. اكنون نوبت بُرَير است، او از جا برمى خيزد.
  آيا او را مى شناسى؟ او معلّم قرآن كوفه است. محاسن سفيد و قامت رشيدش را نگاه كن!
  او چنين مى گويد: «اى فرزند پيامبر! خداوند بر ما منّت نهاده كه افتخار شمشير زدن در ركاب تو را نصيب ما كرده است. ما آماده ايم تا جانمان را فداى شما كنيم».
  اشك در چشمان اين پيرمرد حلقه زده است. آرى! او خوب مى داند كه در تاريخ، ديگراين صحنه تكرار نخواهد شد كه تمام حقيقت، اين گونه غريب بماند.


title: بخش 9
text:
    بخش 9


  كاروان در بيابان هاى خشك و بى آب، به پيش مى رود. اين جا نه درختى هست و نه آبى!
  اكنون به سرزمين «بَيْضه» مى رسيم. كاروان در محاصره هزار جنگ جو است. مهمان نوازى مردم كوفه شروع شده است!
  خورشيد غروب مى كند و هوا تاريك مى شود. امام دستور مى دهد كه همين جا منزل كنيم. خيمه ها برپامى شود و سپاه حُرّ هم كه به دنبال ما مى آيند همين جا منزل مى كنند. آنها تا صبح نگهبانى مى دهند و مواظب اين كاروان هستند.
  آخر اين سفر تا كجا ادامه خواهد داشت؟ سفرى به مقصدى نامعلوم!
  روز ديگرى پيش رو است. گويى آن قدر بايد برويم تا از ابن زياد خبرى برسد. حُرّ نگاهش به جاده است. چرا نامه رسان ابن زياد نيامد؟ همه چشم انتظارند و لحظه ها به سختى مى گذرد.
  امام كه هدفش هدايت انسان ها است، به سپاه كوفه رو مى كند و مى فرمايد: «اى مردم! پيامبر فرموده است: «اگر اميرى حرام خدا را حلال كند و پيمان خدا را بشكند و مردم سكوت كنند، خداوند آنها را به آتش دوزخ مبتلا مى كند» و امروز يزيد از راه بندگى خدا خارج شده است. مگر شما مرا دعوت نكرديد و نامه برايم ننوشتيد تا به شهر شما بيايم؟ مگر شما قول نداده بوديد كه در مقابل دشمن مرا تنها نگذاريد؟ اكنون چه شده كه خود، دشمن من شده ايد؟ من حسين، پسر پيامبر شما هستم».
  سكوت تمام لشكر را فرا گرفته و سرها در گريبان است. در اين ميان گروهى هستند كه نامه هايى را با دست خود نوشته اند و امام را به كوفه دعوت كرده اند، امّا هيچ كس جواب نمى دهد.
  سكوت است و هواى گرم بيابان!
  امام به سخن خود ادامه مى دهد: «اگر شما پيمان خود را با من مى شكنيد، كار تازه اى نكرده ايد، چرا كه پيمان خود را با پدر و برادرم نيز شكسته ايد».
  بازسكوت است و سكوت. امام رو به ياران خود مى كند و دستور حركت مى دهد. هيچ كس نمى داند اين كاروان به كجا مى رود.

  										***

  امروز دوشنبه بيست و هشتم ذى الحجّه است. كاروان تا پاسى از عصر به حركت خود ادامه مى دهد. بيابان است و زوزه باد گرم.
  آن دورترها درختان خرمايى سر به فلك كشيده، نمايان مى شوند. حتماً آب هم هست.
  به حركت خود ادامه مى دهيم و به «عُذَيْب» مى رسيم. اين جا چه آب گوارايى دارد. آب شيرين و درختانى با صفا!
  خيمه ها برپا مى شود. لشكريان حُرّ نيز كنار ما منزل مى كنند.
  صداى شيهه اسب مى آيد. چهار اسب سوار به سوى ما مى آيند.
  امام حسين(ع) باخبر مى شود و از خيمه بيرون مى آيد. كمى آن طرف تر، حُرّ رياحى هم از خيمه اش بيرون مى آيد و گمان مى كند كه نامه اى از طرف ابن زياد آمده است و از اين خوشحال است كه از سرگردانى رها مى شود.
  ـ شما از كجا آمده ايد و اين جا چه مى خواهيد؟
  ـ ما از كوفه آمده ايم تا امام حسين(ع) را يارى كنيم.
  حُرّ تعجّب مى كند. مگر همه راه ها بسته نيست، مگر سربازان ابن زياد تمام مسيرها را كنترل نمى كنند. آنها چگونه توانسته اند حلقه محاصره را بشكنند و خود را به اين جا برسانند. اين صداى حُرّ است كه در فضا مى پيچد: «دستگيرشان كنيد».
  گروهى از سربازان حُرّ به سوى اين چهار سوار مى تازند.
  اندوهى بر دل اين مهمانان مى نشيند و نجواكنان مى گويند: «خدايا! ما اين همه راه را به اميد ديدن امام خويش آمده ايم، اميد ما را نااميد مكن».
  امام حسين(ع) پيش مى رود و به حُرّ مى فرمايد: «اجازه نمى دهم تا ياران مرا دستگير كنى. من از آنها دفاع مى كنم. مگر قرار بر اين نبود كه ميان من و تو جنگ نباشد. اين چهار نفر نيز از من هستند. پس هر چه سريع تر آنها را رها كن وگرنه آماده جنگ باش». حُرّ دستور مى دهد تا آنها را رها كنند.
  اشك شوق بر چشم آنها مى نشيند. خدمت امام سلام مى كنند و جواب مى شنوند.
  آنها خود را معرّفى مى كنند:
  ـ طِرِمّاح، نافع بن هلال، مُجَمَّع بن عبدالله، عَمْروبن خالد.
  امام خطاب به آنها مى فرمايد:
  ـ از كوفه برايم بگوييد!
  ـ به بزرگان كوفه پول هاى زيادى داده اند تا مردم را نسبت به يزيد علاقه مند سازند و اكنون آنها به خاطر مال دنيا با شما دشمن شده اند.
  ـ آيا از قَيس هم خبرى داريد؟
  ـ همان قَيس كه نامه شما را براى اهل كوفه آورد؟
  ـ آرى، از او چه خبر؟
  ـ او در مسير كوفه گرفتار مأموران ابن زياد شد. نقل شده كه نامه شما را در دهان قرار داده و بلعيده است تا مبادا نام ياران شما براى ابن زياد فاش شود. او را دستگير كردند و نزد ابن زياد بردند. ابن زياد به او گفته بود: «يا نام ها را برايم بگو يا اينكه در مسجد كوفه به منبر برو و حسين و پدرش على را ناسزا بگو». او پيشنهاد دوم را قبول مى كند. ما در مسجد بوديم كه او را آوردند و او با صداى بلند فرياد زد: «اى مردم كوفه! امام حسين(ع)، به سوى شما مى آيد، اكنون برخيزيد و او را يارى كنيد كه او منتظر يارى شماست». بلافاصله پس از آن ابن زياد دستور داد تا او را فوراً به قتل برسانند.
  امام با شنيدن جريان شهادت قَيس اشك مى ريزد و مى فرمايد: «خدايا! قَيس را در بهشت مهمان كن».

  										***

  نماز ظهر را در زير سايه درختان مى خوانيم و حركت مى كنيم.
  حُرّ رياحى از ترس اينكه عدّه اى به كمك امام بيايند، ما را مجبور مى كند تا همين طور در دل بيابان ها به حركت ادامه بدهيم. لحظه به لحظه از كوفه دور مى شويم!
  كاروان ما به حركت ادامه مى دهد و سپاه حُرّ نيز همراه ما مى آيد. سكوت مرگ بارى بر اين صحرا حكم فرما شده است.
  راستش را بخواهى من كه خسته شده ام. آخر تا كى بايد سرگردان باشيم. طِرِمّاح كه خستگى من و ديگر كاروانيان را مى بيند مى فهمد كه بايد از هنر شاعريش استفاده كند. او مى خواهد شعرى را كه ساعتى قبل سروده است بخواند. براى اين كار سوار بر شتر در جلو كاروان مى ايستد و با صداى بلند مى خواند: «يا ناقتي لا تجزعي من زجري/ وامضي بنا قبل طلوع الفجرِ...».
  نمى دانم چگونه زيبايى اين شعر را به زبان فارسى بيان كنم، امّا خوب است اين شعر فارسى را برايت بخوانم، شايد بتوانم پيام طِرِمّاح را بيان كنم: 
  «تا خار غم عشقت، آويخته در دامن/ كوته نظرى باشد، رفتن به گلستان ها».
  «گر در طلبت ما را، رنجى برسد غم نيست/ چون عشق حَرَم باشد، سهل است بيابان ها».
  نمى دانم تا به حال برايت پيش آمده است كه در حال و هواى خودت باشى، امّا ناگهان به ياد خاطره غمناكى بيفتى و سكوت تمام وجود تو را بگيرد، به گونه اى كه هر كس در آن لحظه نگاهت كند غم و اندوه را در چهره تو بخواند. نگاه كن، طِرِمّاح به يكباره سكوت مى كند. همه تعجّب مى كنند. 
  به راستى چرا طِرِمّاح ساكت شده و همين طور مات و مبهوت، بيابان را نگاه مى كند؟ 
  اين بار تو جلو مى روى و او را صدا مى زنى، امّا او جواب تو را نمى دهد. بار ديگر صدايش مى كنى و به او مى گويى:
  ـ طِرِمّاح به چه فكر مى كنى؟
  ـ ديروز كه از كوفه مى آمدم، صحنه اى را ديدم كه جانم را پر از غم كرد.
  ـ بگو بدانم چه ديدى؟
  ـ ديروز وقتى از كوفه بيرون آمدم، اردوگاه بزرگى را ديدم كه مردم با شمشيرها و نيزه ها در آنجا مستقر شده بودند. همه آنها آماده بودند تا با حسين(ع) بجنگند.
  ـ عجب! آنها به جنگِ مهمان خود مى روند.
  ـ باور كن من تا به حال، لشكرى به اين بزرگى نديده بودم.
  طِرِمّاح در اين فكر است كه امام حسين(ع) چگونه مى خواهد با اين ياران كم، با آن سپاه بزرگ بجنگد.
  ناگهان فكرى به ذهن طرماح مى رسد. با عجله نزد امام مى رود:
  ـ مولاى من، پيشنهادى دارم.
  ـ بگو، طرماح!
  ـ به زودى لشكر بزرگ كوفه به جنگ شما خواهد آمد. شما بايد در جايى سنگر بگيريد. در راه حجاز، كوهى وجود دارد كه قبيله ما در جنگ ها به آن پناه مى برند و دشمن هرگز نتوانسته است بر آنجا غلبه كند. آنجا پناهگاه خوبى است و شما را از شر دشمنان حفظ مى كند. من به شما قول مى دهم وقتى آنجا برسيم از قبيله ما، ده هزار نفر به يارى شما بيايند و تا پاى جان از شما دفاع كنند.
  امام قدرى فكر مى كند و آن گاه رو به طرماح مى كند و مى فرمايد: «خدا به تو و قبيله تو پاداش خير دهد، امّا من به آنجا نمى آيم، براى اينكه من با حُرّ رياحى پيمان بسته ام و نمى توانم پيمان خود را بشكنم».
  آرى! قرار بر اين شد كه ما به سوى مدينه برنگرديم و در مقابل، حُرّ از نبرد با ما خوددارى كند.
  اگر امام حسين(ع) به سوى قبيله طرماح مى رفت، جان خود و همراهان خود را نجات مى داد، امّا اين خلاف پيمانى بود كه با دشمن بسته است.
  مرام امام حسين(ع)، وفادارى است حتّى با دشمن!
  هرگز عهد و پيمان را نشكن; زيرا رمز جاودانگى انسان در همين است كه در سخت ترين شرايط، حتّى با دشمنان خود نامردى نكند.

  										***

  امروز چهارشنبه اوّل ماه محرّم است و ما در دل بيابان ها پيش مى رويم.
  سربازان حُرّ خسته شده اند. آنها به يكديگر مى گويند: «تا كى بايد در اين بيابان ها سرگردان باشيم؟ چرا حرّ، كار را يكسره نمى كند؟ چرا ما را اين طور معطّل خود كرده است؟ ما با يك حمله مى توانيم حسين و ياران او را به قتل برسانيم».
  خرابه هايى به چشم مى خورد. اين جا قصر بنى مقاتِل نام دارد. اين خرابه اى كه مى بينى روزگارى قصرى باشكوه بوده است. به دستور امام در اين جا منزل مى كنيم. لشكر حُرّ هم مانند ما متوقّف مى شود.
  آنجا را نگاه كن! خيمه اى برافراشته شده و اسبى كنار خيمه ايستاده و نيزه اى بر زمين استوار است. آن خيمه از آن كيست؟
  خبر مى آيد كه صاحب اين خيمه عُبَيْد الله جُعْفى است. او از شجاعان و پهلوانان عرب است، طورى كه تنها نام او لرزه بر اندام همه مى اندازد.
  پهلوان كوفه اين جا چه مى كند؟ او از كوفه بيرون آمده است تا مبادا ابن زياد از او بخواهد كه در لشكر او حضور پيدا كند.
  امام يكى از ياران خود را نزد پهلوان مى فرستد تا به او خبر دهد كه امام حسين(ع) مى خواهد تو را ببيند. پيك امام نزد او مى رود و مى گويد:
  ـ سلام بر پهلوان كوفه! امام حسين(ع) تو را به حضور خود طلبيده است.
  ـ سلام بر شما! حسين از من چه مى خواهد؟
  ـ مى خواهد كه او را يارى كنى.
  ـ سلام مرا به او برسان و بگو كه من از كوفه بيرون آمدم تا در ميان جمع دشمنانش نباشم. من با حسين دشمن نيستم و البته قصد همراهى او را نيز ندارم. من از فتنه كوفه خود را كنار كشيده ام.
  فرستاده امام برمى گردد و پيام او را مى رساند. امام با شنيدن پيام از جا برمى خيزد و به سوى خيمه او مى رود. 
  پهلوان كوفه به استقبال امام مى آيد. او كودكانى را كه دور امام پروانهوار حركت مى كردند، مى بيند و دلش منقلب مى شود. گوش كن! اكنون امام با او سخن مى گويد:
  ـ تو مى دانى كه كوفيان براى من نامه نوشته اند و مرا دعوت كرده اند تا به كوفه بروم امّا اكنون پيمان شكسته اند. آيا نمى خواهى كارى كنى كه خدا تمام گناهان تو را ببخشد؟
  ـ من گناهان زيادى انجام داده ام. چگونه ممكن است خدا گناهان مرا ببخشد؟
  ـ با يارى كردن من.
  ـ به خدا مى دانم هر كس تو را يارى كند روز قيامت خوشبخت خواهد بود، امّا من يك نفر هستم و نمى توانم كارى براى تو بكنم. تمام كوفه به جنگ تو مى آيند. حال من با تو باشم يا نباشم، فرقى به حال شما نمى كند. تعداد دشمنان شما بسيار زياد است. من آماده مرگ نيستم و نمى توانم همراه شما بيايم. ولى اين اسب من از آن شما باشد. يك شمشير قيمتى نيز، دارم آن هم از آن شما...
  ـ من يارى خودت را خواستم نه اسب و شمشيرت را. اكنون كه ياريم نمى كنى از اين جا دور شو تا صداى مظلوميّت مرا نشنوى. چرا كه اگر صدايم را بشنوى و ياريم نكنى، جايگاهت دوزخ خواهد بود.
  چه شد كه اين پهلوان پيشنهاد يارى امام را قبول نكرد. او با خود فكر كرد كه اگر من به يارى امام حسين(ع) بشتابم فايده اى براى او ندارد. من ياريش بكنم يا نكنم، فرقى نمى كند و اهل كوفه او را شهيد مى كنند، ولى امام حسين(ع) از او خواست تا وظيفه گرا باشد. يعنى ببيند كه الان وظيفه او چيست؟ آيا نبايد به قدر توان از حق دفاع كرد؟ ببين كه وظيفه امروز تو چيست و آن را انجام بده، حال چه به نتيجه مطلوب برسى، چه نرسى. اين درس مهمّى است كه امام حسين(ع) به همه تاريخ داد.
  در مقابل گناه و فساد سكوت نكن! اگر در جامعه هزاران فساد و گناه است، بى خيال نشو و نگو من كارى نمى توانم بكنم. اگر مى توانى با يك زشتى و پليدى مقابله كنى اين كار را بكن.

  										***

  امام دستور مى دهد تا مشك ها را پر از آب كنيم و حركت كنيم.
  خيمه ها جمع مى شود و همه آماده حركت مى شوند. ساعتى مى گذرد. امام بر اسب خويش سوار است و لحظه اى خواب بر چشم او غلبه مى كند و چون چشم مى گشايد، اين آيه را مى خواند: (إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّـآ إِلَيْهِ رَاجِعُون).
  على اكبر جلو مى رود و مى گويد:
  ـ پدر جان! چه شده است؟
  ـ عزيزم، لحظه اى خواب چشم مرا ربود. در خواب، سوارى را ديدم كه مى گفت: «اين كاروان منزل به منزل مى رود و مرگ هم به دنبال آنهاست». پسرم! اين خبر مرگ است كه به ما داده شده است.
  ـ پدر جان! مگر ما بر حق نيستيم؟
  ـ آرى! سوگند به خدايى كه همه به سوى او مى روند ما بر حق هستيم.
  ـ اگر چنين است ما از مرگ نمى ترسيم، چرا كه راه ما حق است.
  چه خوب پاسخ دادى اى على اكبر! سخن تو آرامش را به قلب پدر هديه كرد. پدر تو را نگاه مى كند و در چشمانش رضايت و عشق موج مى زند.
  ـ پسرم، خداوند تو را خير دهد.
  كاروان حركت مى كند. منزلگاه بعدى ما كربلاست.


title: بخش 10
text:
    بخش 10


  امروز پنجشنبه دوم محرّم است و آفتاب سوزان صحرا بر همه جا مى تابد. سربازان حُرّ خسته شده اند و اصرار مى كنند تا فرمانده آنها امام را دستگير كند و نزد ابن زياد ببرد.
  حُرّ با امام سخن مى گويد و از آن حضرت مى خواهد تا همراه او نزد ابن زياد برود، ولى امام قبول نمى كند. 
  بعضى از سربازان حُرّ به او مى گويند: «دستور جنگ را بدهيد». ولى حُرّ آنها را به ياد پيمانى كه با امام حسين(ع) بسته است، مى اندازد و مى گويد: «من پيمان خود را نمى شكنم».
  آنجا را نگاه كن! اسب سوارى، شتابان به اين سو مى آيد. او نزديك مى شود و مى گويد كه نامه اى از ابن زياد براى حُرّ آورده است.
  همه منتظرند. حالا ديگر از اين سرگردانى نجات پيدا مى كنند. حُرّ نامه را مى گشايد: «از ابن زياد به حُرّ، فرمانده سپاه كوفه: زمانى كه اين نامه به دست تو رسيد سخت گيرى بر حسين و يارانش را آغاز كن. حسين را در بيابانى خشك و بى آب گرفتار ساز، تا جايى كه هيچ پناهگاه و سنگرى نداشته باشد».
  او نامه را نزد امام مى آورد و آن را مى خواند و مى گويد: «بايد اين جا فرود آييد». اين جا بيابانى خشك و بى آب است و صحرايى است صاف، مثل كف دست.
  صداى گريه بچّه ها به گوش مى رسد. ترس و وحشت، در دل كودكان نشسته است. به راستى، آيا اين رسم مهمان نوازى است؟ امام نگاهى به بچّه ها مى اندازد. نمى دانم چه مى شود كه دل دريايى امام، منقلب شده و اشك در چشمان او حلقه مى زند.
  آن حضرت به آسمان نگاهى مى كند و به خداى خود عرض مى نمايد: «بار خدايا! ما خاندان پيامبر تو هستيم كه از شهر جدّ خويش آواره گشته ايم و اسير ظلم و ستم بنى اميّه شده ايم. بار خدايا! ما را در مقابل دشمنانمان يارى فرما».
  امام به حُرّ مى فرمايد: «پس بگذار در سرزمين نينوا فرود آييم». گويا ما فاصله اى تا منزلگاه نينوا نداريم. امام دوست دارد در آنجا منزل كند، امّا حُرّ قبول نمى كند و مى گويد: «من نمى توانم اجازه اين كار را بدهم. ابن زياد براى من جاسوس گذاشته است و بايد به گفته اوعمل كنم». امام به حُرّ مى گويد: «ما مى خواهيم كمى جلوتر برويم».
  حُرّ با خود فكر مى كند كه ابن زياد دستور داده كه من حسين(ع) را در صحراى خشك و بى آب فرود آورم. حال چه فرق مى كند حسين(ع) اين جا فرود آيد يا قدرى جلوتر.
  كاروان به راه مى افتد و لشكر حُرّ دنبال ما مى آيند. ما از كنار منزلگاه نينوا عبور مى كنيم. كاش مى شد در اين جا منزل مى كرديم. اين جا، آب فراوانى است و درختان خرما سر به فلك كشيده اند، امّا به اجبار بايد از اين نينوا گذشت و رفت. همه مضطرب و نگران هستند كه سرانجام چه خواهد شد.
  بعد از مدّتى، حُرّ نزد امام مى آيد و مى گويد:
  ـ اى حسين! اين جا بايد توقّف كنى. 
  ـ چرا؟
  ـ چون اگر كمى جلوتر بروى به رود فرات مى رسى. من بايد تو را در جايى كه از آب فاصله داشته باشد فرود آورم. اين دستور ابن زياد است.
  نگاه كن! سپاه حُرّ راه را بر كاروان مى بندد. امام نگاهى به اطرافيان خود مى كند:
  ـ نام اين سرزمين چيست؟
  ـ كربلا.
  نمى دانم چه مى شود؟ امام تا نام كربلا را مى شنود بى اختيار اشك مى ريزد و مى گويد: «مشتى از خاك اين صحرا را به من بدهيد».
  آيا مى دانيد امام خاك را براى چه مى خواهد؟ امام اين خاك را مى بويد و آن گاه مى فرمايد: «اين جا همان جايى است كه رسول خدا درباره آن به من خبر داده است. يارانم! اين جا منزل كنيد كه اين جا همان جايى است كه خون ما ريخته خواهد شد».
  آرى! اين جا منزلگاه ابدى و سرزمين موعود است. آن گاه امام خاطره اى را براى ياران خود تعريف مى كند. آيا تو هم مى خواهى اين خاطره را بشنوى؟
  امام مى فرمايد: «ياران من! با پدر خويش براى جنگ با لشكر معاويه به سوى صفيّن مى رفتيم، تا اينكه گذرما به اين سرزمين افتاد. من ديدم كه اشك در چشمان پدرم نشست و از ياران خود پرسيد كه نام اين سرزمين چيست؟ وقتى نام كربلا را شنيد فرمود: اين جا همان جايى است كه خون آنها ريخته خواهد شد. زمانى فرا مى رسد كه گروهى از خاندان پيامبر در اين جا منزل مى كنند و در اين جا به شهادت مى رسند».

  										***

  اين جا كربلاست و آفتاب گرم است و سوزان!
  به ابن زياد خبر داده اند كه امام حسين(ع) در صحراى كربلا منزل كرده است. همچنين شنيده است كه حُرّ، شايسته فرماندهى سپاه بزرگ كوفه نيست، چرا كه او با امام حسين(ع) مدارا كرده است. او باخبر شده كه حُرّ، دستور داده همه سپاه او پشت سر امام حسين(ع) نماز بخوانند و خودش هم در صف اوّل به نماز ايستاده است. اين فرمانده هرگز نمى تواند براى جنگ با امام حسين(ع) گزينه مناسبى باشد. 
  از طرف ديگر، ابن زياد خيال مى كند اگر امام حسين(ع) از يارى كردن مردم كوفه نااميد شود، با يزيد بيعت مى كند. پس نامه اى براى امام مى نويسد و به كربلا مى فرستد.
  نگاه كن! اسب سوارى از دور مى آيد. او فرستاده ابن زياد است و با شتاب نزد حُرّ مى رود و مى گويد: «اى حُرّ! اين نامه ابن زياد است كه براى حسين نوشته است».
  حُرّ نامه را مى گيرد و نزد امام مى آيد و به ايشان تحويل مى دهد. امام نامه را مى خواند: «از امير كوفه به حسين: به من خبر رسيده است كه در سرزمين كربلا فرود آمده اى. بدان كه يزيد دستور داده است كه اگر با او بيعت نكنى هر چه سريع تر تو را به خدايت ملحق سازم».
  امام بعد از خواندن نامه مى فرمايد: «آنها كه خشم خدا را براى خود خريدند، هرگز سعادتمند نخواهند شد».
  پيك ابن زياد به امام مى گويد: «من مأموريّت دارم تا جواب شما را براى ابن زياد ببرم». امام مى فرمايد: «من جوابى ندارم جز اينكه ابن زياد بداند عذاب بزرگى در انتظار او خواهد بود».
  فرستاده ابن زياد سوار بر اسب، به سوى كوفه مى تازد. به راستى، چه سرنوشتى در انتظار است؟ وقتى ابن زياد اين پيام را بشنود چه خواهد كرد؟

  										***

  فرستاده ابن زياد به سرعت خود را به قصر مى رساند و به ابن زياد گزارش مى دهد كه امام حسين(ع) اهل سازش و بيعت با يزيد نيست.
  ابن زياد بسيار عصبانى مى شود و به اين نتيجه مى رسد كه اكنون تنها راه باقى مانده، جنگيدن است. او به فكر آن است كه فرمانده جديدى براى سپاه خود پيدا كند.
  به راستى، چه كسى انتخاب خواهد شد تا اين مأموريّت مهم را، به دلخواه آنها انجام دهد؟ همه فرماندهان كوفه نزد ابن زياد نشسته اند. او به آنها نگاه مى كند و فكر مى كند. هيچ كس جرأت ندارد چيزى بگويد. او سرانجام مى گويد: «حسين به كربلا آمده است. كداميك از شما حاضر است به جنگ با او برود؟».
  همه، سرهايشان را پايين مى اندازند. جنگ با حسين؟ هيچ كس جواب نمى دهد. ابن زياد بار ديگر مى گويد: «هر كس از شما به جنگ با حسين برود من حكومت هر شهرى را كه بخواهد به او مى دهم».
  باز هم جوابى نمى شنود. جنگيدن با تنها يادگار پيامبر، تصميم ساده اى نيست. قلب عمرسعد مى لرزد. نكند ابن زياد او را به اين كار مأمور كند. ناگهان ابن زياد عمرسعد را مورد خطاب قرار مى دهد:
  ـ اى عمرسعد! تو بايد براى جنگ با حسين بروى!
  ـ قربانت شوم، خودت دستور دادى تا من به رى بروم.
  ـ آرى! امّا در حال حاضر جنگ با حسين براى ما مهم تر از رى است. وقتى كه كار حسين را تمام كردى مى توانى به رى بروى.
  ـ اى امير! كاش مرا از جنگ با حسين معاف مى كردى.
  ـ بسيار خوب، مى توانى به كربلا نروى. من شخص ديگرى را براى جنگ با حسين مى فرستم. ولى تو هم ديگر به فكر حكومت رى نباش!
  در درون عمرسعد آشوبى برپا مى شود. او خود را براى حكومت رى آماده كرده بود، امّا حالا همه چيز رو به نابودى است. او كدام راه را بايد انتخاب كند: جنگ با حسين و به دست آوردن حكومت رى، يا سرپيچى از نبرد با حسين و از دست دادن حكومت.
  البته خوب است بدانى كه منظور از حكومت رى، حكومت بر تمامى مناطق مركزى سرزمين ايران است. منطقه مركزى ايران، زير نظر حكومت كوفه است و امير كوفه براى اين منطقه، امير مشخّص مى كند و دل كندن از كشورى همچون ايران نيز، كار آسانى نيست! به همين جهت، عمرسعد به ابن زياد مى گويد: «يك روز به من فرصت بده تا فكر كنم».
  ابن زياد لبخند مى زند و با درخواست عمرسعد موافقت مى كند.

  										***

  عمرسعد با دلى پر از غوغا به خانه اش مى رود. از يك طرف مى داند كه جنگ با امام حسين(ع) چيزى جز آتش جهنّم براى او نخواهد داشت، امّا از طرف ديگر، عشق به رياست دنيا او را وسوسه مى كند.
  به راستى، عمرسعد كدام يك از اين دو را انتخاب خواهد كرد؟ آيا در اين لحظه حسّاس تاريخ، عشق به رياست پيروز خواهد شد يا وجدان؟
  او در حياط خانه اش قدم مى زند و با خود مى گويد: «خدايا، چه كنم؟ كدام راه را انتخاب كنم؟ اى حسين، آخر اين چه وقت آمدن به كوفه بود؟ چند روز ديگر صبر مى كردى تا من از كوفه مى رفتم، آن وقت مى آمدى، امّا چه كنم كه راه رياست و حكومت بر ايران از كربلا مى گذرد. اگر ايران را بخواهم بايد به كربلا بروم و با حسين بجنگم. اگر بهشت را بخواهم بايد از آرزوى حكومت ايران چشم بپوشم».
  نگاه كن! همه دوستان عمرسعد براى مشورت دعوت شده اند. آيا آن جوان را مى شناسى كه زودتر از همه به خانه عمرسعد آمده است؟ اسم او حَمزه است. او پسرِ خواهرِ عمرسعد است.
  عمرسعد جريان را براى دوستان خود تعريف مى كند و از آنها مى خواهد تا او را راهنمايى كنند. اوّلين كسى كه سخن مى گويد پسر خواهر اوست كه مى گويد: «تو را به خدا قسم مى دهم مبادا به جنگ با حسين بروى. با اين كار گناه بزرگى را مرتكب مى شوى. مبادا فريفته حكومت چند روزه دنيا بشوى. بترس از اينكه در روز قيامت به ديدار خدا بروى در حالى كه گناه كشتن حسين به گردن تو باشد».
  عمرسعد اين سخن را مى پسندد و مى گويد: «اى پسر خواهرم! من كه سخن ابن زياد را قبول نكردم. اينكه گفتم به من يك روز مهلت بده براى اين بود كه از اين كار شانه خالى كنم».
  دوست قديمى اش ابن يَسار نيز، مى گويد: «اى عمرسعد! خدا به تو خير دهد. كار درستى كردى كه سخن ابن زياد را قبول نكردى».
  همه كسانى كه در خانه عمرسعد هستند او را از جنگ با امام حسين(ع) برحذر مى دارند. كم كم مهمانان خانه او را ترك مى كنند و از اينكه عمرسعد سخن آنها را قبول كرده است، خوشحال هستند.
  شب فرا مى رسد. همه مردم شهر در خواب اند; امّا خواب به چشم عمرسعد نمى رود و در حياط خانه راه مى رود و با خود سخن مى گويد: «خدايا، با عشق حكومت رى چه كنم؟» و گاه خود را در جايگاه اميرى مى بيند كه دور تا دور او، سكّه هاى سرخ طلا برق مى زند.
  او در خيال خود مى بيند كه مردم ايران او را امير خطاب مى كنند و در مقابلش كمر خم مى كنند، امّا اگر به كربلا نرود بايد تا آخر عمر در خانه بنشيند.
  به راستى، من چگونه مخارج زندگى خود را تأمين كنم؟ آيا خدا راضى است كه زن و بچه من گرسنه باشند؟ آيا من نبايد به فكر آينده زن و بچّه خود باشم.
  آرى! شيطان صحنه فقر را اين گونه برايش مجسّم مى كند كه اگر تو به كربلا نروى بايد براى نان شبِ زن و بچه ات، منتظر صدقه مردم باشى.
  عمرسعد يك لحظه هم آرام و قرار ندارد. مدام از اين طرف حياط به آن طرف مى رود. بيا قدرى نزديك تر برويم و ببينيم با خود چه مى گويد:
  «أتركُ مُلْكَ الريّ والريّ رغبةٌ/ أمْ ارجعُ مذموماً بقَتلِ الحسينِ».
  او هم سرذوق آمده و براى خود شعر مى گويد. او مى گويد: «نمى دانم آيا حكومت رى را رها كنم يا به جنگ با حسين بروم؟ مى دانم كه در جنگ با حسين آتش جهنّم در انتظار من است، امّا چه كنم كه حكومت رى تمام عشق من است».
  عمرسعد تو مى توانى بعداً توبه كنى. مگر نمى دانى كه خدا توبه كنندگان را دوست دارد، آرى! اين سخنان شيطان است.
  گوش كن! اكنون عمرسعد با خود چنين مى گويد: «اگر جهنّم راست باشد، من دو سال ديگر توبه مى كنم و خداوند مهربان و بخشنده است و اگر هم جهنّم دروغ باشد من به آرزوى بزرگ خود رسيده ام».
  عمرسعد سرانجام به اين نتيجه مى رسد كه به كربلا برود، امّا با حسين جنگ نكند. او به خود مى گويد كه اگر تو به كربلا بروى بهتر از اين است كه افراد جنايت كار بروند. تو به كربلا مى روى ولى با حسين درگير نمى شوى. تو با او سخن مى گويى و در نهايت، او را با ابن زياد آشتى مى دهى. تو تلاش مى كنى تا جان حسين را نجات دهى. همراه سپاه مى روى ولى هرگز دستور حمله را نمى دهى. به اين ترتيب هم ناجى جان حسين مى شوى و هم به حكومت رى مى رسى!
  آرى! وقتى حسين ببيند كه ديگر در كوفه يار و ياورى ندارد، حتماً سازش مى كند. او به خاطر زن و بچه اش هم كه شده، صلح مى كند. مگر او برادر حسن نيست؟ چطور او با معاويه صلح كرد، پس حسين هم با يزيد صلح خواهد كرد و خود و خانواده اش را به كشتن نخواهدداد.
  هوا كم كم روشن مى شود و عمرسعد كه با پيدا كردن اين راه حلّ، اندكى آرام شده است به خواب مى رود.

  										***

  آفتاب بالا آمده است و سربازان ابن زياد پشت درِ خانه عمرسعد آمده اند.
  صداى شيهه اسب ها، عمرسعد را از خواب بيدار مى كند. با دلهره در را باز مى كند:
  ـ چه خبر شده است؟ اين جا چه مى خواهيد؟
  ـ ابن زياد تو را مى خواند.
  عمرسعد، از جا برمى خيزد و به سوى قصر حركت مى كند. وقتى وارد قصر مى شود به ابن زياد سلام مى كند و مى گويد: «اى امير، من آماده ام كه به سوى كربلا بروم و فرماندهى لشكر تو را به عهده بگيرم». ابن زياد خوشحال مى شود و دستور مى دهد تا حكم فرماندهى كلّ سپاه براى او نوشته شود.
  عمرسعد حكم را مى گيرد و با غرور تمام مى نشيند. ابن زياد با زيركى نگاهى به عمرسعد مى كند و مى فهمد كه او هنوز خود را براى كشتن حسين آماده نكرده است. براى همين، به او مى گويد: «اى عمرسعد، تو وظيفه دارى لشكر كوفه را به كربلا ببرى و حسين را به قتل برسانى».
  عمرسعد لحظه اى به فكر فرو مى رود. گويا بار ديگر ترديد به سراغش مى آيد. برود يا نرود؟ او با خود مى گويد: «اگر من موفق شوم و حسين را راضى كنم كه صلح كند، آن وقت آيا ابن زياد به اين كار راضى خواهد شد؟».
  ابن زياد فرياد مى زند: «اى عمرسعد! من تو را فرمانده كل سپاه كردم، پس آگاه باش اگر از جنگ با حسين خوددارى كنى گردن تو را مى زنم و خانه ات را خراب مى كنم».
  عمرسعد با شنيدن اين سخن، بر خود مى لرزد. تا ديروز آزاد بود كه يا به جنگ حسين برود و يا به گوشه خانه اش پناه ببرد، امّا امروز ابن زياد او را به مرگ تهديد مى كند.
  اكنون او بين دو راهى سخت ترى مانده است، يا مرگ يا جنگ با حسين. او با خود مى گويد: «كاش، همان ديروز از خير حكومت رى مى گذشتم». اكنون از مرگ سخن به ميان آمده است!
  چهره عمرسعد زرد شده است و با صدايى لرزان مى گويد: «اى امير! سرت سلامت، من به زودى به سوى كربلا حركت مى كنم». او ديگر چاره اى جز اين ندارد. او بايد براى جنگ، به كربلا برود.

  										***

  ـ آقاى نويسنده، نگاه كن! عمرسعد از قصر بيرون مى رود. بيا ما هم همراه عمرسعد برويم و ببينيم كه او مى خواهد چه كند.
  ـ صبر كن، من اين جا كارى دارم.
  ـ چه كارى؟
  ـ من مى خواهم سؤالى از ابن زياد بپرسم. به راستى چرا او عمرسعد را براى فرماندهى انتخاب كرد.
  من جلو مى روم و سوال خود را از ابن زياد مى پرسم.
  ابن زياد نگاهى به من مى كند و مى گويد: «امروز به كسى نياز دارم كه با اسم خدا و دين، مردم را به جنگ با حسين تشويق كند. قدرى صبر كن! آن وقت خواهى ديد كه عمرسعد به جوانان خواهد گفت كه براى رسيدن به بهشت، حسين را بكشيد. فقط عمرسعد است كه مى تواند كشتن حسين را مايه نجات اسلام معرّفى كند».
  صداى خنده ابن زياد در فضا مى پيچد. به راستى، ابن زياد چه حيله گر ماهرى است.
  مى دانم كه مى خواهى در مورد سوابق عمرسعد اطلاعات بيشترى داشته باشى؟
  عمرسعد در كوفه، به دانشمندى وارسته مشهور بوده است. او اهل مدينه و خويشاوند خاندان قريش است، يعنى در ميان مردم، به عنوان يكى از خويشاوندان امام حسين(ع) معروف شده است. چرا كه امام حسين(ع) و عمرسعد هر دو از نسل عبدمناف (پدر بزرگ پيامبر) هستند.
  شايد برايت جالب باشد كه بدانى حكومت بنى اُميّه براى شهرت و محبوبيّت عمرسعد، تلاش زيادى كرد و با تبليغات زياد باعث شده تا عمرسعد در ميان مردم مقام و منزلتى شايسته پيدا كند.
  ابن زياد وقتى به كوفه آمد و مسلم را شهيد كرد به عمرسعد وعده حكومت رى را داد و حتّى حكم حكومتى هم براى او نوشت. زيرا مى دانست كه اين زاهد دروغين، عاشق رياست دنياست.
  عمرسعد به اين دليل ساليان سال در مسجد و محراب بود كه مى خواست بين مردم، شهرت و احترامى كسب كند. اكنون به او حكومت منطقه مركزى ايران پيشنهاد مى شود كه او در خواب هم، چنين چيزى را نمى ديد.
  عمرسعد، حسابى سرمست حكومت رى شده و آماده است تا به سوى قبله عشق خود حركت كند، امّا حكومت رى در واقع طعمه اى بود براى شكار عمرسعد! اگر عشق رى و حكومتش نبود، هرگز عمرسعد به جنگ امام حسين(ع) نمى رفت.


title: بخش 11
text:
    بخش 11


  راه بهشت از كربلا مى گذرد! مردم بشتابيد! اگر مى خواهيد خدا را از خود راضى كنيد. اگر مى خواهيد از اسلام دفاع كنيد برخيزيد و با حسين بجنگيد. حسين از دين اسلام منحرف شده است. او مى خواهد در جامعه اسلامى، آشوب به پا كند. او با خليفه پيامبر سر جنگ دارد.
  اين صداى عمرسعد است كه به گوش مى رسد. او در حالى كه بر اسب خود سوار است و گروه زيادى از سربازان همراه او هستند، مردم را تشويق مى كند تا به كربلا بروند.
  اى مردم، گوش كنيد! حسين از دين جدّ خود خارج شده و جنگ با او واجب است. هر كس مى خواهد كه بهشت را براى خود بخرد، به جنگ حسين بيايد. هر مسلمانى وظيفه دارد براى حفظ اسلام، شمشير به دست گيرد و به جنگ با حسين بيابد.
  اى مردم! به هوش باشيد! همه امّت اسلامى با يزيد، خليفه پيامبر بيعت كرده اند. حسين مى خواهد وحدت جامعه اسلامى را بر هم بزند. امروز جنگ با حسين از بزرگ ترين واجبات است.
  مردم! مگر پيامبر نفرموده است كه هر كس در امّت اسلامى تفرقه ايجاد كند با شمشير او را بكشيد؟
  آرى! خود پيامبر فرموده است: «هر گاه امّت من بر حكومت فردى توافق كردند، همه بايد از آن فرد اطاعت كنند و هر كس كه مخالفت كرد بايد كشته شود».
  دروغ بستن به پيامبر كارى ندارد. اگر كسى عاشق دنيا و رياست باشد به راحتى دروغ مى گويد!
  حتماً شنيده اى كه پيامبر خبر داده است كه بعد از من، دروغ هاى زيادى را به من نسبت خواهند داد. پيامبر در سخنان خود به اين نكته اشاره كرده اند كه روزى فرزندم حسين، به صحراى كربلا مى رود و مردم براى كشتن او جمع مى شوند. پس هركس كه آن روز را درك كند، بايد به يارى حسينم برود.
  اگر ما خودمان را جاى آن جوانانى بگذاريم كه هميشه عمرسعد را به عنوان يك دين شناس وارسته مى شناختند، چه مى كرديم؟ آيا مى دانيد كه ما بايد از اين جريان، چه درسى بگيريم؟
  آخر تا به كى مى خواهيم فقط براى امام حسين(ع) گريه كنيم، امّا از نهضت عاشورا درس نگيريم؟ ما بايد به هوش باشيم، همواره افرادى مانند عمرسعد هستند كه براى رسيدن به دنيا و رياست شيرين دنيا، دين را دست مايه مى كنند.
  نگاه كن! مردمى كه سخنان عمرسعد را شنيدند، باور كردند كه امام حسين(ع) از دين خارج شده است. آيا گناه آنهايى كه به خاطر سخن عمرسعد شمشير به دست گرفتند و در لشكر او حاضر شدند، به گردن اين دانشمند خودفروخته نيست؟ آيا مى دانى چند نفر در همين روز اوّل در لشكر عمرسعد جمع شدند؟
  چهار هزار نفر!
  اين چهار هزار نفر همان كسانى هستند كه چند روز پيش براى امام حسين(ع) نامه نوشته بودند كه به كوفه بيايد. آنها اعتقاد داشتند كه فقط او شايسته مقام خلافت است، امّا امروز باور كرده اند كه آن حضرت از دين خدا خارج شده است.
  خبر فرماندهى عمرسعد به گوش دوستانش مى رسد. آنها تعجّب مى كنند. يكى از آنها به نام ابن يَسار به سوى عمرسعد مى رود تا با او سخن بگويد، ولى عمرسعد روى خود را برمى گرداند. او ديگر حاضر نيست با دوست قديمى خود سخن بگويد. 
  او اكنون فرمانده كلّ سپاه شده است و ديگر دوستان قديمى به درد او نمى خورند. 
  خبر به ابن زياد مى رسد كه چهار هزار نفر آماده اند تا همراه عمرسعد به كربلا بروند. او باور نمى كند كه كلام عمرسعد تا اين اندازه در دل مردم كوفه اثر كرده باشد. براى همين، دستور مى دهد تا مقدار زيادى سكه طلا به عنوان جايزه حكومتى، به عمرسعد پرداخت شود.
  وقتى چشم عمرسعد به اين سكّه هاى سرخ مى افتد، ديگر هرگونه شك را از دل خود بيرون مى كند و به عشق سكّه هاى طلا و حكومت رى، فرمان حركت سپاه به سوى كربلا را صادر مى كند.

  										***

  روز جمعه سوم محرم است و لشكر عمرسعد به سوى كربلا حركت مى كند. گرد و غبار به هوا برخاسته است و شيهه اسب و قهقهه سربازان به گوش مى رسد. همه براى به دست آوردن بهشتى كه عمرسعد به آنها وعده داده است، به پيش مى تازند...
  اكنون ديگر سپاه كوفه به نزديكى هاى كربلا رسيده است. نگاه كن! عدّه زيادى چهره هاى خود را مى پوشانند، به طورى كه هرگز نمى توان آنها را شناخت. چهره يكى از آنها يك لحظه نمايان مى شود، امّا دوباره به سرعت صورتش را مى پوشاند. همسفر! او را شناختى يا نه؟
  او عُرْوه نام دارد و يكى از كسانى است كه براى امام حسين(ع) نامه نوشته است. تازه مى فهمم كه تمام اينهايى كه صورت هاى خود را پوشانده اند، همان كسانى هستند كه امام حسين(ع) را به كوفه دعوت كرده اند و اكنون به جنگ مهمان خود آمده اند. آخر ساده لوحى و نادانى تا چه اندازه؟ يك بار بهشت را در اطاعت امام حسين(ع) مى بينند و يك بار در قتل آن حضرت.
  عمرسعد به اردوگاه حُرّ وارد مى شود و حكم ابن زياد را به او نشان مى دهد. حُرّ مى فهمد كه از اين لحظه به بعد، عمرسعد فرمانده است و خود او و سپاهش بايد به دستورهاى عمرسعد عمل كنند.
  در كربلا پنج هزار نيرو جمع شده اند و همه منتظر دستور عمرسعد هستند. عمرسعد دستور مى دهد تا عُرْوه نزد او بيايد.
  او نگاهى به عُرْوه مى كند و مى گويد: «اى عُرْوه، اكنون نزد حسين مى روى و از او سؤال مى كنى كه براى چه به اين سرزمين آمده است؟». عُرْوه نگاهى به عمرسعد مى كند و مى گويد: «اى عمرسعد، شخص ديگرى را براى اين مأموريّت انتخاب كن. زيرا من خودم براى حسين نامه نوشته ام. پس وقتى اين سؤال را از حسين بكنم، او خواهد گفت كه خود تو مرا به كوفه دعوت كردى».
  عمرسعد قدرى فكر مى كند و مى بيند كه عُرْوه راست مى گويد، امّا هر كدام از نيروهاى خود را كه صدا مى زند آنها هم همين را مى گويند.
  بايد كسى را پيدا كنيم كه به حسين نامه اى ننوشته باشد. آيا در اين لشكر، كسى پيدا خواهد شد كه امام حسين(ع) را دعوت نكرده باشد؟
  همه سرها پايين است. آنها با خود فكر مى كنند و نداى وجدان خود را مى شنوند: «حسين مهمان ما است. مهمان احترام دارد. چرا ما به جنگ مهمان خود آمده ايم؟»

  										***

  سكوتى پر معنا، بر لشكر عمرسعد حكم فرماست.
  تو مى توانى ترديد را در چهره آنها بخوانى. درست است كه عمرسعد توانسته بود با نيرنگ و فريب اين جماعت را با خود به كربلا بياورد، امّا اكنون وجدان اينها بيدار شده است.
  ناگهان صدايى از عقب لشكر توجّه همه را به خود جلب مى كند: «من نزد حسين مى روم و اگر بخواهى او را مى كشم».
  او كيست كه چنين با گستاخى سخن مى گويد؟
  اسم او كثير است. نزديك مى آيد. عمرسعد با ديدن كثير، خيلى خوشحال مى شود. او به امام حسين(ع) نامه ننوشته و از روز اوّل، از طرفداران يزيد بوده است.
  عمرسعد به او مى گويد: «اى كثير! پيش حسين برو و پيام مرا به او برسان». كثير، حركت مى كند و به سوى امام حسين(ع) مى آيد.
  ياران امام حسين(ع) كه تعدادشان به صد نفر هم نمى رسد، كاملاً آماده و مسلّح ايستاده اند. آنها گرداگرد امام حسين(ع) را گرفته اند و آماده اند تا جان خود را فداى امام كنند.
  كثير، نزديك خيمه ها مى شود و فرياد مى زند: «با حسين گفتوگويى دارم». ناگهان ابوثُمامه كه يكى از ياران باوفاى امام است او را مى شناسد و به دوستان خود مى گويد: «من او را مى شناسم، مواظب باشيد، او بدترين مرد روى زمين است».
  ابوثمامه جلو مى آيد و به او مى گويد:
  ـ اين جا چه مى خواهى؟
  ـ من فرستاده عمرسعد هستم و مأموريّت دارم تا پيامى را به حسين برسانم.
  ـ اشكالى ندارد، تو مى توانى نزد امام بروى، امّا بايد شمشيرت را به من بدهى.
  ـ به خدا قسم هرگز اين كار را نمى كنم.
  ـ پس با هم خدمت امام مى رويم. ولى من دستم را روى شمشير تو مى گيرم.
  ـ هرگز، هرگز نمى گذارم چنين كارى بكنى.
  ـ پس پيام خود را به من بگو تا من به امام بگويم و برايت جواب بياورم.
  ـ نه، من خودم بايد پيام را برسانم.
  اين جاست كه ابوثمامه به ياران امام اشاره مى كند و آنها راه را بر كثيرمى بندند و او مجبور مى شود به سوى عمرسعد بازگردد. تاريخ به زيركى ابوثمامه آفرين مى گويد.

  										***

  عمرسعد به اين فكر است كه چه كسى را نزد امام حسين(ع) بفرستد.
  اطرافيان به طرف حُزِيْمه اشاره مى كنند. حُزِيْمه، روبروى عمرسعد مى ايستد. عمرسعد به او مى گويد: «تو بايد نزد حسين بروى و پيام مرا به او برسانى».
  حُزِيْمه حركت مى كند و به سوى خيمه امام حسين(ع) مى آيد. نمى دانم چه مى شود كه امام به ياران خود دستور مى دهد تا مانع آمدن او به خيمه اش نشوند.
  او مى آيد و در مقابل امام حسين(ع) قرار مى گيرد. تا چشم حُزِيْمه به چشم امام مى افتد طوفانى در وجودش برپا مى شود.
  زانوهاى حُزِيْمه مى لرزد و اشك در چشمش حلقه مى زند. اكنون لحظه دلباختگى است. او گمشده خود را پيدا كرده است.
  او در مقابل امام، بر روى خاك مى افتد...
  اى حسين! تو با دل ها چه مى كنى. اين نگاه چه بود كه مرا اين گونه بى قرار تو كرد؟
  امام خم مى شود و شانه هاى حُزِيْمه را مى فشارد. بازوى او را مى گيرد تا برخيزد. او اكنون در آغوش امام زمان خويش است. گريه به او امان نمى دهد. آيا مرا مى بخشى؟ من شرمسار هستم. من آمده بودم تا با شما بجنگم.
  امام لبخندى بر لب دارد و حُزِيْمه با همين لبخند همه چيز را مى فهمد. آرى! امام او را قبول كرده است.
  لشكر كوفه منتظر حُزِيْمه است، امّا او مى رود و در مقابل سپاه كوفه مى ايستد و با صداى بلند مى گويد: «كيست كه بهشت را رها كند و به جهنّم راضى شود؟ حسين(ع) بهشت گمشده من است».
  در لشكر كوفه غوغايى به پا مى شود. به عمرسعد خبر مى رسد كه حُزِيْمه حسينى شده و نبايد ديگر منتظر آمدن او باشد.
  خوشا به حال تو! اى حُزِيْمه كه با يك نگاه چنين سعادتمند شدى. تو كه لحظه اى قبل در صف دشمنان امام بودى، چگونه شد كه يك باره حسينى شدى؟
  تو براى همه آن پنج هزار نفرى كه در مقابل امام حسين(ع) ايستاده اند، حجّت را تمام كردى و آنها نزد خدا هيچ بهانه اى نخواهند داشت. زيرا آنها هم مى توانستند راه حق را انتخاب كنند.

  										***

  عمرسعد از اينكه فرستاده او به امام ملحق شده، بسيار ناراحت است. در همه لشكر به دنبال كسى مى گردند كه به امام حسين(ع) نامه ننوشته باشد و فرياد مى زنند: «آيا كسى هست كه به حسين نامه ننوشته باشد؟».
  همه سرها پايين است، امّا ناگهان صدايى در فضا مى پيچد: «من! من به حسين نامه ننوشته ام».
  آيا او را مى شناسى؟ او قُرَّه است. عمرسعد مى گويد: «هم اكنون نزد حسين(ع) برو و پيام مرا به او برسان».
  قُرَّه حركت مى كند و نزديك مى شود. امام حسين(ع) به ياران خود مى گويد: «آيا كسى او را مى شناسد؟» حَبيب بن مظاهر مى گويد: «آرى، من او را مى شناسم، من با او آشنا و دوست بودم. من از او جز خوبى نديده ام. تعجّب مى كنم كه چگونه در لشكر عمرسعد حاضر شده است».
  حبيب بن مظاهر جلو مى رود و پس از دادن سلام با هم خدمت امام مى رسند. قُرّه خدمت امام سلام مى كند و مى گويد: «عمرسعد مرا فرستاده است تا از شما سؤال كنم كه براى چه به اين جا آمده ايد؟»
  امام در جواب مى گويد: «مردم كوفه به من نامه نوشتند و از من خواستند تا به اين جا بيايم».
  جواب امام بسيار كوتاه و منطقى است. قرّه با امام خداحافظى مى كند و مى خواهد كه به سوى لشكر عمرسعد بازگردد.
  حبيب بن مظاهر به او مى گويد: «دوست من! چه شد كه تو در گروه ستمكاران قرار گرفتى؟ بيا و امام حسين(ع) را يارى كن تا در گروه حق باشى».
  قُرّه به حبيب بن مظاهر نگاهى مى كند و مى گويد: «بگذار جواب حسين را براى عمرسعد ببرم، آن گاه به حرف هاى تو فكر خواهم كرد. شايد به سوى شما باز گردم»، امّا او نمى داند كه وقتى پايش به ميان لشكر عمرسعد برسد، ديگر نخواهد توانست از دست تبليغات سپاه ستم، نجات پيدا كند.
  كاش او همين لحظه را غنيمت مى شمرد و سخن حبيب بن مظاهر را قبول مى كرد و كار تصميم گيرى را به بعد واگذار نمى كرد.
  اينكه به ما دستور داده اند در كار خير عجله كنيم براى همين است كه مبادا وسوسه هاى شيطان ما را از انجام آن غافل كند.

  										***

  ابن زياد مى داند كه امام حسين(ع) هرگز با يزيد بيعت نخواهد كرد. به همين دليل، در فكر جنگ است. البته خودش مى داند كه كشتن امام حسين(ع) كار آسانى نيست، براى همين مى خواهد تا آنجا كه مى تواند براى خود شريكِ جرم درست كند.
  او مى خواهد كشتن امام حسين(ع) را يك نوع حركت مردمى نشان بدهد. اكنون پنج هزار سرباز كوفى در كربلا حضور دارند و او به خوبى مى داند كه ياران امام به صد نفر هم نمى رسند، امّا او به فكر يك لشكر سى هزار نفرى است. او مى خواهد تاريخ را منحرف كند تا آيندگان گمان كنند كه اين مردم كوفه بودند كه حسين(ع) را كشتند، نه ابن زياد!
  در كوچه هاى كوفه اعلام مى شود همه مردم به مسجد بيايند كه ابن زياد مى خواهد سخنرانى كند. همه مردم، از ترس در مسجد حاضر مى شوند. چون آنها ابن زياد را مى شناسند. او كسى است كه اگر بفهمد يك نفر پاى منبر او نيامده است، او را اعدام مى كند.
  ابن زياد سخن خويش را آغاز مى كند: «اى مردم! آيا مى دانيد كه يزيد چقدر در حقّ شما خوبى كرده است؟ او براى من پول بسيار زيادى فرستاده است تا در ميان شما مردمِ خوب، تقسيم كنم و در مقابل، شما به جنگ حسين برويد. بدانيد كه اگر يزيد را خوشحال كنيد، پول هاى زيادى در انتظار شما خواهد بود».
  آن گاه ابن زياد دستور مى دهد تا كيسه هاى پول را بين مردم تقسيم كنند.
  بزرگان كوفه دور هم جمع شده اند و به رقص و پايكوبى مشغول اند. مى بينى دنيا چه مى كند و برق سكّه ها چه تباهى ها مى آفريند.
  به ياد دارى كه روز سوّم محرّم، چهار هزار نفر فريب عمرسعد را خوردند و براى آنكه بهشت را خريدارى كنند، به كربلا رفتند. امروز نيز، عدّه اى به عشق سكّه هاى طلا آماده مى شوند تا به كربلا بروند. آنها با خود مى گويند: «با آنكه هنوز هيچ كارى نكرده ايم، يزيد برايمان اين قدر سكّه طلا فرستاده است، پس اگر به جنگ حسين برويم او چه خواهد كرد. بايد به فكر اقتصاد اين شهر بود. تا كى بايد چهره فقر را در اين شهر ببينيم و تا كى بايد سكّه هاى طلا، نصيب اهل شام شود. اكنون كه سكّه هاى طلا به سوى اين شهر سرازير شده است، بايد از فرصت استفاده كنيم».
  مردم گروه گروه براى رفتن به كربلا و جنگ با امام آماده مى شوند. آهنگران كوفه، شب و روز كار مى كنند تا شمشير درست كنند. مردم نيز، در صف ايستاده اند تا شمشير بخرند. مردم با همان سكّه هايى كه از ابن زياد گرفته اند، شمشير و نيزه مى خرند.
  در اين هياهو، عدّه اى را مى بينم كه به فكر تهيه سلاح نيستند. با خودم مى گويم: عجب! مثل اينكه اينها انسان هاى خوبى هستند. خوب است نزديك تر بروم تا ببينم كه آنها با هم چه مى گويند:
  ـ جنگ با حسين گناه بزرگى است. او فرزند رسول خداست.
  ـ چه كسى گفته كه ما با حسين جنگ مى كنيم. ما هرگز با خود شمشير نمى بريم. ما فقط همراه اين لشكر مى رويم تا اسم ما هم در دفتر ابن زياد ثبت شود و سكّه هاى طلا بگيريم.
  ـ راست مى گويى. هزاران نفر به كربلا مى روند، ولى ما گوشه اى مى ايستيم و اصلاً دست به شمشير نمى بريم.
  اينها نمى دانند كه همين سياهىِ لشكر بودن، چه عذابى دارد. وقتى بچّه هاى امام حسين(ع) ببينند كه بيابان كربلا پر از لشكر دشمن شده است، ترس و وحشت وجود آنها را فرا مى گيرد.
  گمان مى كنم كه آنها در روز جنگ با امام حسين(ع) آرزو كنند كه اى كاش ما هم شمشيرى آورده بوديم تا در اين جنگ، كارى مى كرديم و جايزه بيشترى مى گرفتيم!
  آن وقت است كه اين مردم به جاى شمشير و سلاح، سنگ هاى بيابان را به سوى امام حسين(ع) پرتاب خواهند كرد. آرى! اين مردم خبر ندارند كه روز جنگ، حتّى بر سر سنگ هاى بيابان دعوا خواهد شد. زيرا سنگ بيابان در چشم آنها سكه طلا خواهد بود.


title: بخش 12
text:
    بخش 12


  ابن زياد دستور داد در منطقه «نُخَيْله»، اردوگاهى بزنند تا نيروهاى مردمى در آنجا سازماندهى شوند و سپس به سوى كربلا حركت كنند.
  برنامه او اين است كه دسته هاى هزار نفرى، هر كدام به فرماندهى يك نفر به سوى كربلا حركت كنند.
  مردم گروه گروه به سوى نُخَيْله مى روند و نام خود را در دفتر مخصوصى كه براى اين كار آماده شده است، ثبت مى كنند و به سوى كربلا اعزام مى شوند. در اين ميان گروهى هستند كه پس از ثبت نام و پيمودن مسافتى، مخفيانه به كوفه بازمى گردند.
  اين خبر به گوش ابن زياد مى رسد. او بسيار خشمگين مى شود و يكى از فرماندهان خود را مأمور مى كند تا موضوع فرار نيروها را بررسى كند و به او اطّلاع دهد.
  هنگامى كه مأمور ابن زياد به سوى اردوگاه سپاه حركت مى كند، يك نفر را مى بيند كه از اردوگاه به سوى شهر مى آيد، امّا در اصل او اهل كوفه نيست. اين از همه جا بى خبر به كوفه آمده است تا طلب خود را از يكى از مردم كوفه بگيرد و وقتى مى فهمد مردم به اردوگاه رفته اند، به ناچار براى گرفتن طلب خود به آنجا مى رود.
  مأمور ابن زياد با خود فكر مى كند كه او مى تواند وسيله خوبى براى ترساندن مردم باشد. پس اين بخت برگشته را دستگير مى كند و نزد ابن زياد مى برد.
  او هر چه التماس مى كند كه من بى گناهم و از شام آمده ام، كسى به حرف او گوش نمى دهد. ابن زياد فرياد مى زند:
  ـ چرا به كربلا نرفتى؟ چرا داشتى فرار مى كردى؟
  ـ من هيچ نمى دانم. كربلا را نمى شناسم. من براى گرفتن طلب خود به اين جا آمده ام.
  او هر چه قسم مى خورد، ابن زياد دلش به رحم نمى آيد و دستور مى دهد او را در ميدان اصلى شهر گردن بزنند تا مايه عبرت ديگران شود و ديگر كسى به فكر فرار نباشد.
  همه كسانى كه نامشان در دفتر سپاه نوشته شده و اكنون در خانه هاى خود هستند، با وحشت از جا برخاسته و به سرعت به اردوگاه برمى گردند.

  										***

  ابن زياد لحظه به لحظه از فرماندهان خود، در مورد حضور نيروهاى مردمى در اردوگاه خبر مى گيرد.
  هدف ابن زياد تشكيل يك لشكر سى هزار نفرى است و تا اين هدف فاصله زيادى دارد. سياست او بسيار دقيق است. او مى داند كه مردم را فقط به سه روش مى توان به جنگ با حسين فرستاد: فريب، پول و زور.
  امروز سپاه كوفه از سه گروه تشكيل شده است:
  گروه اول، كسانى هستند كه با سخنان عمرسعد به اسم دين، فريب خورده و به كربلا رفته اند.
  گروه دوم نيز از افرادى تشكيل شده كه شيفته زرق و برق دنيايى هستند و با هدف رسيدن به دنيا، براى جنگ آماده شده اند و سومين گروه هم از ترس اعدام و كشته شدن به سپاه ملحق مى شوند.
  همسفرم! حالا ديگر زمان دلهره و نگرانى است. حتماً سخنرانى قبلى ابن زياد را به ياد دارى كه چقدر با مهربانى سخن مى گفت، امّا اين سخن را بشنو: «من به اردوگاه سپاه مى روم و هر مردى كه در كوفه بماند به قتل خواهد رسيد».
  آن گاه به يكى از فرماندهان خود مأموريّت داد تا بعد از رفتن او به نُخَيْله، در كوچه هاى كوفه بگردد و هر كس را كه يافت مجبور كند تا به اردوگاه برود و اگر قبول نكرد او را به قتل برساند.
  با اين اوصاف، ديگر مردم چاره اى ندارند جز اينكه گروه گروه به سپاه ابن زياد ملحق شوند. آنها كه از يارى امام حسين(ع) دست كشيدند، حالا بايد در مقابل آن حضرت هم بايستند. 
  ابن زياد به اردوگاه نُخَيْله مى رود و در آنجا نيروها را ساماندهى مى كند. او هر روز يك يا دو لشكر چهار هزار نفرى به سوى كربلا مى فرستد.
  آخر مگر امام حسين(ع) چند ياور دارد؟ ابن زياد مى داند كه تعداد آنها كمتر از صد نفر است. گويا او مى خواهد در مقابل هر سرباز امام، سيصد نفر داشته باشد.
  او هفت فرمانده معيّن مى كند و با توجّه به شناختى كه از قبيله هاى كوفه دارد، نيروهاى هر قبيله را در سپاه مخصوصى سازماندهى مى كند.

  										***

  به ابن زياد خبر مى دهند كه عدّه اى از دوستان امام حسين(ع)، براى يارى امام به سوى كربلا حركت كرده اند. او به يكى از فرماندهان خود به نام زَجْر، مأموريّت مى دهد تا همراه با پانصد سوار به سوى «پل صَراه» برود و در آنجا مستقر شود.
  زيرا هر كس كه بخواهد از كوفه به كربلا برود، بايد از روى اين پل عبور كند.
  اين پل در محاصره نيروها درمى آيد و از عبور كردن افرادى كه بخواهند به يارى امام حسين(ع) بروند، جلوگيرى مى شود.
  آيا كسى مى تواند براى يارى امام حسين(ع) از اين پل عبور كند؟ آرى، هر كس مثل عامِر شجاع و دلير باشد مى تواند از اين پل عبور كند.
  او براى يارى امام حسين(ع) به سوى كربلا مى رود و به اين پل مى رسد. او مى بيند كه پل در محاصره سربازان است، امّا با اين حال، يك تنه با شمشير به جنگ اين سربازان مى رود وسربازان ابن زياد چون شجاعت او را مى بينند، فرار مى كنند.
  آرى عامِر براى عقيده مقدّسى شمشير مى زد و براى همين، همه از او ترسيدند و راه را براى او بازكردند و او توانست از پل عبور كند.
  خبر عبور عامِر به ابن زياد مى رسد. او دستور مى دهد تا نيروهاى بيشترى براى مراقبت از پل فرستاده شوند و در مسير كربلا هم نگهبانان زيادترى قرار گيرند تا مبادا كسى براى يارى امام حسين(ع) به كربلا برود و يا كسى از سپاهيان كوفه فرار كند.

  										***

  امروز يكشنبه و پنجم محرّم است. لحظه به لحظه بر تعداد سربازان عمرسعد افزوده مى شود.
  هر گروه هزار نفرى كه به كربلا مى رسد، جشن و سرورى در لشكر عمرسعد برپامى شود، امّا آيا كسى به يارى حق و حقيقت خواهد آمد؟ راه ها بسته شده و اطراف كربلا نيز كاملا محاصره شده است.
  آنجا را نگاه كن! سه اسب سوار با شتاب به سوى ما مى آيند. آنها كه هستند؟ 
  سه برادر كه در جنگ صفيّن و نهروان در ركاب حضرت على(ع) شمشير زده اند، اكنون مى آيند تا امام حسين(ع) را يارى كنند. شجاعت آنها در جنگ صفيّن زبانزد همه بوده است.
  كُرْدوس و دو برادرش!
  آنها شيران بيشه ايمان هستند كه از كوفه حركت كرده اند و حلقه محاصره دشمنان را شكسته و اكنون به كربلا رسيده اند.
  دوستان به استقبال آنها مى روند و به آنها خوش آمد مى گويند. پيوستن اين سه برادر، شورى تازه در سپاه حق آفريد. خبر آمدن اين جوانان به همه مى رسد. زنان و كودكان هم غرق در شادى مى شوند.
  خدا به شما خير دهد كه امام حسين(ع) را تنها نگذاشتيد. آنها نزد امام حسين(ع) مى آيند. سلام عرضه مى دارند و وفادارى خويش را اعلام مى كنند.
  اما در طرفى ديگر كسانى نيز، هستند كه روزى در ركاب حضرت على(ع) شمشير زدند و در صفيّن رشادت و افتخار آفريدند، امّا اكنون براى كشتن امام حسين(ع)، لباس رزم پوشيده و در سپاه كوفه جمع شده اند.
  به راستى كه در اين دنيا، هيچ چيزى بهتر از عاقبت به خيرى نيست. بياييد همواره دعا كنيم كه خدا عاقبت ما را ختم به خير كند.
  به هر حال، هر كس كه مى خواهد به يارى امام حسين(ع) بيايد، فقط امروز را فرصت دارد. از فردا حلقه محاصره بسيار تنگ تر، و راه رسيدن به كربلا بسيار پرخطر مى شود.

  										***

  من نگاه خود را به راه كوفه دوخته ام. آيا ديگر كسى به يارى ما خواهد آمد؟ اين در حالى است كه يك لشكر هزار نفرى به كربلا مى رسد. آنها براى كشتن امام حسين(ع) مى آيند. يك نفر هم براى يارى او نمى آيد. در سپاه كوفه هياهويى برپا شده است. همه نيروها شمشير برهنه به دست، منتظرند تا دستور حمله صادر شود.
  خدايا! چه شده و مگر آنها چه بدى از امام حسين(ع) ديده اند كه براى كشتن او، اين همه بى تابى مى كنند. من ديگر طاقت ندارم اين صحنه ها را ببينم.
  آنجا را نگاه كن! آنجا را مى گويم، راه بصره، اسب سوارى با شتاب به سوى ما مى آيد.
  او كيست كه توانسته است حلقه محاصره را بشكند و خود را به ما برساند.
  او حَجّاج بن بَدْر است كه از بصره مى آيد. او نامه اى از خوبان بصره در دست دارد. او فرستاده مردم بصره است و آمده تا جواب نامه را براى آنها ببرد.
  حَجّاج بن بَدْر خدمت امام حسين(ع) مى رسد. اشك امانش نمى دهد. و به اين وسيله، اوج ارادتش را به امام نشان مى دهد. نامه را به امام مى دهد. امام آن را بازمى كند و مشغول خواندن نامه مى شود.
  اكنون حجّاج بن بدر رو به من مى كند و مى گويد: «وقتى امام حسين(ع) هنوز در مكّه بود براى شيعيان بصره نامه نوشت و از آنها طلب يارى كرد. هنگامى كه نامه امام به دست ما رسيد، در خانه يزيدبن مسعود جمع شديم و همه براى يارى امام خود، اعلام آمادگى كرديم. يزيدبن مسعود اين نامه را براى امام حسين(ع) نوشت و از من خواست تا آن را براى امام بياورم. چه شب ها و روزهايى را كه در جستجوى شما بودم. همه بيابان ها پر از نگهبان بود. من در تاريكى شب ها به سوى شما شتافتم و اكنون به شما رسيدم».
  همسفرم! حتماً شما هم مثل من مى خواهيد بدانيد كه در اين نامه چه نوشته شده است. گوش كن: «اى امام حسين! پيام تو را دريافت كرديم و براى يارى كردن تو آماده ايم. باور داريم كه شما نماينده خدا در روى زمين هستيد و تنها يادگار پيامبر مى باشيد. بدان كه همه دوستان شما در بصره تا پاى جان آماده يارى شما هستند».
  امام بعد از خواندن نامه در حقّ يزيدبن مسعود دعا مى كند و از خداوند براى او طلب خير مى كند.
  من نگاهى به صورت پيك بصره مى كنم. در صورت او ترديد را مى خوانم. آيا شما مى توانى حدس بزنى در درون او چه مى گذرد؟ او بين رفتن و ماندن متحيّر است؟
  هزاران نفر به جنگ امام حسين(ع) آمده اند. آرى! او فهميده است كه ديگر فرصتى نيست تا به بصره برود و دوستانش را خبر كند. تا او به بصره برسد، اين نامردان امام حسين(ع) را شهيد خواهند كرد.
  آرى! ديگر خيلى دير است. راه ها بسته شده و حلقه محاصره هر لحظه تنگ تر مى شود. او مى داند كه اگر دوستانش هم از بصره حركت كنند، ديگر نمى توانند خودشان را به امام برسانند. او تصميم خود را مى گيرد و مى ماند.
  نگاه كن! او به سجده شكر رفته و خدا را شكر مى كند كه در ميان همه دوستانش، تنها او توفيق يافته كه پروانه امام حسين(ع) باشد.
  او از صحراى كربلا رو به بصره مى كند و با آنها سخن مى گويد: «دوستانم! عذر مرا بپذيريد و در انتظارم نمانيد. ديگر كار از كار گذشته است. اكنون امام، غريب و بى ياور در ميان هزاران نامرد گرفتار شده است. من نمى توانم غربت امام خود را ببينم. من مى مانم و جان خود را فداى او مى كنم».
  همسفرم! راستش را بخواهيد پيش از اين با خود گفتم كه كاش او به بصره مى رفت و براى امام نيروى كمكى مى آورد، امّا حالا متوجه شدم كه تصميم او بهترين تصميم بوده است. زيرا عمرسعد دستور داده اگر او خواست به سوى بصره حركت كند، تيربارانش كنند.
  در حال حاضر بهترين كار، ماندن در كربلا است. البته شيعيان بصره وقتى از آمدن فرستاده خود نااميد شوند، مى فهمند كه حتماً حادثه اى پيش آمده است. بدين ترتيب، آنها لباس رزم مى پوشند و آماده حركت به سوى كربلا مى شوند. گرچه آنها زمانى به كربلا خواهند رسيد كه ديگر امام حسين(ع) شهيد شده است.

  										***

  غروب دوشنبه، ششم محّرم است و يك لشكر چهار هزار نفرى ديگر به نيروهاى عمرسعد افزوده مى شود.
  آمار سپاه او به بيست هزار نفر رسيده است. صداى قهقهه و شادى آنها دل حَبيب بن مظاهر را به درد مى آورد.
  آخر، اى نامردان، به چه مى خنديد؟ نماز مى خوانيد و در نماز بر پيامبر و خاندان او درود مى فرستيد، ولى براى جنگ با فرزندِدختراو، شمشير به دست گرفته ايد؟ 
  نگاه كردن و غصّه خوردن، دردى را دوا نمى كند. بايد كارى كرد. ناگهان فكرى به ذهن حبيب مى رسد. او خودش از طايفه بنى اَسَد است و گروهى از اين طايفه در نزديكى كربلا منزل دارند.
  حبيب با آنها آشنا است و پيش از اين، گاهى با آنها رفت و آمد داشته است. در ديدارهاى قبلى، آنها به حبيب احترام زيادى مى گذاشتند و او را به عنوان شيخ و بزرگ قبيله خود مى شناختند. اكنون او مى خواهد پيش آنها برود و از آنها بخواهد تا به يارى امام حسين(ع) بيايند.
  حبيب به سوى خيمه امام حسين(ع) حركت مى كند و پيشنهاد خود را به امام مى گويد. امام با او موافقت مى كند و او بعد از تاريك شدن هوا به سوى طايفه بنى اَسَد مى رود.
  افراد بنى اَسَد باخبر مى شوند كه حبيب بن مظاهر مهمان آنها شده است. همه به استقبال او مى آيند، امّا تعجّب مى كنند كه چرا او در دل شب و تنها نزد آنها آمده است.
  حبيب صبر مى كند تا همه جمع شوند و آن گاه سخن مى گويد: «من از صحراى كربلا مى آيم. براى شما بهترين ارمغان ها را آورده ام. امام حسين(ع) به كربلا آمده و عمرسعد با هزاران سرباز، او را محاصره كرده است. من شما را به يارى فرزند پيامبر دعوت مى كنم.
  نمى دانم سخنان اين پيرمرد با اين جوانان چه كرد كه خون غيرت را در رگ هاى آنها به جوش آورد.
  زنان، شوهران خود را به يارى امام حسين(ع) تشويق مى كنند. در قبيله بنى اَسَد شور و غوغايى برپاشده است.
  جوانى به نام بِشر جلو مى آيد و مى گويد: «من اوّلين كسى هستم كه جان خود را فداى امام حسين(ع) خواهم نمود».
  تمام مردان طايفه از پير و جوان كه تعدادشان نود نفر است، شمشيرهايشان را برمى دارند و با خانواده خود خداحافظى مى كنند.
  نود مرد جنگجو!
  اشك در چشم همسرانشان حلقه زده است. كاش ما هم مى توانستيم بياييم و زينب(س) را يارى كنيم.
  در دل شب، ناگهان سوارى ديده مى شود كه به سوى بيابان مى تازد. خداى من او كيست؟ واى، او جاسوس عمرسعد است كه از كربلا تا اين جا همراه حبيب آمده و اكنون مى رود تا خبر آمدن طايفه بنى اَسَد را به عمرسعد بدهد و با تأسف او به موقع خود را به عمرسعد مى رساند.
  عمرسعد به يكى از فرماندهان خود به نام اَزْرَق دستور مى دهد تا همراه چهارصد نفر به سوى قبيله بنى اسد حركت كند.
  حَبيب بى خبر از وجود يك جاسوس، خيلى خوشحال است كه نود سرباز به نيروهاى امام اضافه مى شود. وقتى بچّه هاى امام حسين(ع) اين نيروها را ببينند خيلى شاد مى شوند. او به شادى دل زينب(س) نيز مى انديشد. ديگر راهى تا كربلا نمانده است.
  ناگهان در اين تاريكى شب، راه بر آنها بسته مى شود. لشكر كوفه به جنگ بنى اسد مى آيد. صداى برخورد شمشيرها به گوش مى رسد.
  مقاومت ديگر فايده اى ندارد. نيروهاى كمكى هم در راه است. بنى اسد مى دانند كه اگر مقاومت كنند، همه آنها بدون آنكه بتوانند براى امام حسين(ع) كارى انجام دهند، در همين جا كشته خواهند شد.
  بنابراين، تصميم مى گيرند كه برگردند. آنها با چشمان گريان با حبيب خداحافظى مى كنند و به سوى منزل خود برمى گردند.
  آنها بايد همين امشب دست زن و بچه خود را بگيرند و به سوى بيابان بروند. چرا كه عمرسعد گروهى را به دنبال آنها خواهد فرستاد تا به جرم يارى امام حسين(ع) مجازات شوند.
  حبيب به سوى خيمه امام مى رود. او تنها رفته است و اكنون تنها برمى گردد. غم و غصّه را در چهره حبيب مى توان ديد، ولى امام با روى بازاز او استقبال مى كند و در جواب او خداوند را حمد و ستايش مى نمايد.
  امام به حبيب مى گويد كه بايد خدا را شكر كنى كه قبيله ات به وظيفه خود عمل كرده اند. آنها دعوت ما را اجابت كردند و هر آنچه از دستشان برمى آمد، انجام دادند و اين جاى شكر دارد. اكنون كه به وظيفه ات عمل كردى راضى باش و شكرگزار.


title: بخش 13
text:
    بخش 13


  روز سه شنبه، هفتم محرّم است و آفتاب داغ كربلا بيداد مى كند.
  اسب سوارى از راه كوفه مى آيد و نزد عمرسعد مى رود. او با خود نامه اى دارد. عمرسعد نامه را مى گيرد و آن را مى خواند: «اى عمرسعد! بين حسين و آب فرات جدايى بينداز و اجازه نده تا او از آب فرات قطره اى بنوشد. من مى خواهم حسين با لب تشنه جان بدهد».
  عمرسعد بى درنگ يكى از فرماندهان خود به نام عَمْرو بن حَجّاج را مأمور مى كند كه به همراه هفتصد نفر كنار فرات مستقر شوند تا از دسترسى امام حسين(ع) و يارانش به آب ممانعت كنند.
  از امروز بايد خود را براى شنيدن صداى گريه كودكانى كه از تشنگى بى تابى مى كنند، آماده كنى.
  صحراى كربلا سراسر گرما و سوز و عطش است. آرى! اين عطش است كه در صحرا طلوع مى كند و جان كودكان را مى سوزاند. من و تو چه كارى مى توانيم براى تشنگى بچّه هاى امام حسين(ع) انجام بدهيم؟ 
  من ديگر نمى توانم طاقت بياورم. رو به سوى لشكر كوفه مى كنم. مى روم تا با عمرسعد سخن بگويم، شايد دل او به رحم بيايد.
  اى عمرسعد! تو با امام حسين(ع) جنگ دارى، پس اين كودكان چه گناهى كرده اند؟ او مى خندد و مى گويد: «مگر همين حسين و پدرش نبودند كه آب را بر روى عثمان، خليفه سوم بستند تا به شهادت رسيد؟ مگر زن و بچه عثمان تشنه نبودند؟ ما امروز مى خواهيم انتقام عثمان را بگيريم».
  از شنيدن اين سخن متحير شدم، زيرا تا به حال چنين مطلبى را نشنيده ام كه حضرت على(ع) و فرزندان او، آب را بر عثمان بسته باشند، امّا با كمال تعجّب مى بينم كه تمام سپاه كوفه اين سخن را مى گويند كه اين تشنگى در عوض همان تشنگى است كه به عثمان روا داشته اند.
  عمرسعد نامه ابن زياد را به من مى دهد تا بخوانم. در اين نامه چنين آمده است: «امروز، روزى است كه من مى خواهم انتقام لب هاى تشنه عثمان را بگيرم. آب را بر كسانى ببنديد كه عثمان را با لب تشنه شهيد كردند».
  مات و مبهوت به سوى فرات مى روم. آب موج مى زند. مأموران، ساحل فرات را محاصره كرده اند.
  عبدالله اَزْدى را مى بينم. او فرياد برمى آورد: «اى حسين! اين آب را ببين كه چه رنگ صاف و درخشنده اى دارد، به خدا قسم نمى گذاريم قطره اى از آن را بنوشى تا اينكه از تشنگى جان بدهى».
  حالا مى فهمم كه عمرسعد روى اين موضوع تشنگى تبليغات زيادى انجام داده است. خيلى علاقه مند مى شوم تا از قصه كشته شدن عثمان و تشنگى او با خبر شوم.
  آيا كسى هست كه در اين زمينه مرا راهنمايى كند؟ به راستى، چه ارتباطى بين تشنگى عثمان و تشنگى امام حسين(ع) وجود دارد؟

  										***

  همسفرم! آيا موافقى با هم اندكى تاريخ را مرور كنيم. بايد به بيست و شش سال قبل برگرديم تا حوادث سال سى و پنج هجرى قمرى را بررسى كنيم.
  عثمان به عنوان خليفه سوم در مدينه حكومت مى كرد. او بنى اُميّه را همه كاره حكومت خود قرار داده بود و مردم از اينكه بنى اُميّه، بيت المال را حيف و ميل مى كردند، از عثمان ناراضى بودند.
  به مردم مصر بيش از همه ظلم و ستم مى شد، امّا سرانجام صبر آنها لبريز شد و در ماه شَوّال سال سى و پنج هجرى به سوى مدينه آمدند. آنها خانه عثمان را محاصره كردند و اجازه ندادند كه او براى خواندن نماز جماعت به مسجد بيايد.
  حضرت على(ع) براى دفاع از عثمان، امام حسن و امام حسين(ع) را به خانه عثمان فرستاد و به آنها دستور داد كه نگذارند آسيبى به عثمان برسد. محاصره بيش از دو هفته طول كشيد و در تمام اين مدّت، امام حسن و امام حسين(ع) و گروه ديگرى از اهل مدينه از عثمان دفاع مى كردند.
  جالب اين است كه خود بنى اُميّه كه طراح اصلى اين ماجرا بودند، مى خواستند كه با از ميان برداشتن عثمان به اهداف جديد خود برسند.
  روز هجدهم ذى الحجّه مروان منشى و مشاور عثمان، به او گفت از كسانى كه براى دفاع او آمده اند بخواهد تا خانه او را ترك كنند. عثمان هم كه به مروان اطمينان داشت و خيال مى كرد خطر برطرف شده است، از همه آنهايى كه براى دفاع از آنها آمده بودند خواست تا به خانه هاى خود بروند.
  او به همه رو كرد و چنين گفت: «من همه شما را سوگند مى دهم تا خانه مرا ترك كنيد و به خانه هاى خود برويد». امام حسن(ع) فرمود: «چرا مردم را از دفاع كردن از خود منع مى كنى؟» عثمان در جواب ايشان گفت: «تو را قسم مى دهم كه به خانه خود بروى. من نمى خواهم در خانه ام خونريزى شود». آخرين افرادى كه خانه عثمان را ترك كردند امام حسن و امام حسين(ع) بودند.
  حضرت على(ع) چون متوجّه بازگشت امام حسن(ع) شد، به او دستور داد تا به خانه عثمان باز گردد. امام حسن(ع) به خانه عثمان بازگشت، امّا بار ديگر عثمان او را قسم داد كه خانه او را ترك كند.
  شب هنگام، نيروهايى كه از مصر آمده بودند از فرصت استفاده كردند و حلقه محاصره را تنگ تر كردند. محاصره آن قدر طول كشيد كه ديگر آبى در خانه عثمان پيدا نمى شد.
  عثمان و خانواده او به شدت تشنه بودند، امّا شورشيان، اجازه نمى دادند كسى براى عثمان آب ببرد. آنها مى خواستند عثمان و خانواده اش از تشنگى بميرند.
  هيچ كس جرأت نداشت به خانه عثمان نزديك شود. شورشيان با شمشيرهاى برهنه خانه را در محاصره خود داشتند.
  اما حضرت على(ع) به بنى هاشم دستور داد تا سه مشك آب بردارند و به سوى خانه عثمان حركت كنند. آنها هرطور بود آب را به خانه عثمان رساندند.
  امام حسن(ع) و قنبر هنوز بر درِ خانه عثمان ايستاده بودند كه تيراندازى شروع شد. در اين گيرودار امام حسن(ع) نيز مجروح شد، امّا سرانجام شورشيان به خانه عثمان حمله كردند و او را به قتل رساندند.
  پس از مدّتى بنى اُميّه با بهانه كردن پيراهن خون آلود عثمان، حضرت على(ع) را به عنوان قاتل او معرّفى كردند. دستگاه تبليغاتى بنى اُميّه تلاش مى كردند تا مردم باور كنند كه حضرت على(ع) براى رسيدن به حكومت و خلافت در قتل عثمان دخالت داشته است.
  امروز، روز هفتم محرّم است. ابن زياد نيز، تشنگى عثمان را بهانه كرده تا آب را بر امام حسين(ع) ببندد. 
  عجب! تنها كسى كه به فكر تشنگى عثمان بود و براى او آب فرستاد حضرت على(ع) بود. امام حسين(ع) و امام حسن(ع) براى بردن آب به خانه عثمان تلاش مى كردند، امّا امروز و بعد از گذشت بيست و شش سال اعتقاد مردم بر اين است كه اين بنى هاشم و امام حسين(ع) بودند كه آب را بر عثمان بستند؟! به راستى كه تاريخ را چقدر هدفمند تحريف مى كنند!
  همسفرم! آيا تو هم با من موافقى كه اين تحريف تاريخ بيشتر از تشنگى، دل امام حسين(ع) را به درد آورده است. 

  										***

  خورشيد بىوقفه مى تابد. هوا بسيار گرم شده و صحراى كربلا، غرق تشنگى است.
  كودكان از سوز تشنگى بى تابى مى كنند و رخساره آنها، دل هر بيننده اى را مى سوزاند.
  ابن حُصين هَمْدانى، نزد امام مى آيد و مى گويد: «مولاى من! اجازه دهيد بروم و با عمرسعد سخن بگويم. شايد بتوانم او را راضى كنم تا آب را آزاد كند».
  امام با نظر او موافقت مى كند و او به سوى لشكر كوفه مى رود و به آنها مى گويد: «من مى خواهم با فرمانده شما سخن بگويم».
  او را به خيمه عمرسعد مى برند و او وارد خيمه مى شود، امّا سلام نمى كند. عمرسعد از اين رفتار او ناراحت مى شود و به او مى گويد: «چرا به من سلام نكردى، مگر مرا مسلمان نمى دانى؟».
  ابن حُصين هَمْدانى در جواب مى گويد: «اگر تو خودت را مسلمان مى دانى چرا آب فرات را بر خاندان پيامبر بسته اى؟ آيا درست است كه حيوانات اين صحرا از آب فرات بنوشند، امّا فرزندان پيامبر لب تشنه باشند؟ در كدام مذهب است كه آب را بر كودكان ببندند؟».
  عمرسعد سر خود را پايين مى اندازد و مى گويد: «مى دانم كه تشنه گذاردن خاندان پيامبر، حرام است، امّا چه كنم ابن زياد به من اين دستور را داده است. باور كن كه من در شرايط سختى قرار گرفته ام و خودم هم نمى دانم چه كنم؟ آيا بايد حكومت رى را رها كنم. حكومتى كه در اشتياق آن مى سوزم. دلم اسير رى شده است. به خدا قسم نمى توانم از آن چشم بپوشم».
  اين جاست كه ابن حُصين هَمْدانى بازمى گردد، در حالى كه مى داند سخن گفتن با عمرسعد كار بيهوده اى است. او چنان عاشق حكومت رى شده كه براى رسيدن به آن حاضر است به هر كارى دست بزند.

  										***

  نيمه هاى شب هشتم محرّم است. هوا كاملا تاريك است، امّا بچّه ها از شدت تشنگى خواب ندارند.
  آيا راهى براى يافتن آب هست؟ نگاه كن عبّاس به سوى خيمه امام مى آيد. او ديگر تاب ديدن تشنگى كودكان را ندارد.
  سلام مى كند و با ادب روبروى امام مى نشيند و مى گويد: مولاى من! آيا به من اجازه مى دهى براى آوردن آب با اين نامردان بجنگم؟
  امام به چهره برادر نگاهى مى كند. غيرت را در وجود او مى بيند.
  پاسخ امام مثبت است. عبّاس با خوشحالى از خيمه بيرون مى رود و گروهى از دوستان را جمع مى كند و دستور مى دهد تا بيست مشك آب بردارند.
  آن گاه در دل شب به سوى فرات پيش مى تازند. عبّاس، ابتدا نافع بن هلال را مى فرستد تا موقعيّت دشمن را ارزيابى كند.
  قرار مى شود هر زمان او فرياد زد آنها حمله كنند. نافع آرام آرام جلو مى رود. در تاريكى شب خود را به نزديكى فرات مى رساند، امّا ناگهان نگهبانان او را مى بينند و به فرمانده خود، عَمْروبن حَجّاج خبر مى دهند. او نزديك مى آيد و نافع را مى شناسد:
  ـ نافع تو هستى؟ سلام! اين جا چه مى كنى؟
  ـ سلام پسر عمو! من براى بردن آب آمده ام.
  ـ خوب، مى توانى مقدارى آب بنوشى و سريع برگردى.
  او نگاهى به موج هاى آب مى اندازد. تشنگى در او بيداد مى كند. ولى در جواب مى گويد: 
  ـ تا زمانى كه مولايم حسين(ع) از اين آب نياشاميده است، هرگز آب نخواهم خورد. چگونه من از اين آب بنوشم در حالى كه مولايم و فرزندان او تشنه هستند؟ مى خواهم آب براى خيمه ها ببرم.
  ـ امكان ندارد. تو نمى توانى آب را به خيمه هاى حسين ببرى. ما مأمور هستيم تا نگذاريم يك قطره آب هم به دست حسين برسد.
  اين جاست كه نافع فرياد مى زند: «الله اكبر!».
  اين عبّاس است كه مى آيد. نگاه كن كه چه مردانه مى آيد! شير بيشه ايمان، فرزند حيدر كرّار مى آيد. عبّاس و عدّه اى از يارانش، راه پانصد سرباز را مى بندند و گروه ديگر مشك ها را از آب پر مى كنند.
  صداى برخورد شمشيرها به گوش مى رسد. بعد از مدتى درگيرى و تاخت و تاز، عبّاس دلاور و همراهانش با بيست مشك پر از آب به سوى خيمه ها باز مى گردند. او همراه خود آب سرد و گوارا دارد و لب هايش از تشنگى خشكيده است، امّا تا آب را به خيمه ها نرساند و امام حسين(ع) آب نياشامد، عبّاس آب نمى نوشد.
  نگاه كن! همه بچّه ها چشم انتظارند. آرى! عمو رفته تا آب بياورد.
  دستهاى كوچك آنها به حالت قنوت است و دعا بر لب هاى تشنه آنها نشسته است: «خدايا، تو عموى ما را يارى كن!».
  صداى شيهه اسب عمو مى آيد.
  الله اكبر!
  اين صدا، صداى عمو است. همه از خيمه ها بيرون مى دوند. دور عمو را مى گيرند و از دست مهربان او سيراب مى شوند.
  همه اين صحنه را مى بينند. امام حسين(ع) هم، به برادر نگاه مى كند كه چگونه كودكان گرد او را گرفته اند.
  همسفر! آيا مى دانى بعد از اينكه بچّه ها از دست عموى خود آب نوشيدند به يكديگر چه گفتند: «بياييد از امشب عموى خود را سقّا صدا بزنيم».


title: بخش 14
text:
    بخش 14


  نيمه هاى شبِ است. صحراى كربلا در سكوت است و لشكر كوفه در خواب هستند.
  آنجا را نگاه كن! سه نفر به اين طرف مى آيند. خدايا، آنها چه كسانى هستند؟
  او وَهَب است كه همراه همسر و مادر خود به سوى كربلا مى آيد.
  آيا مى دانى اين سه نفر، مسيحى هستند؟ زمانى كه يك صحرا مسلمان جمع شده اند تا امام حسين(ع) را بكشند، اين سه مسيحى به كجا مى روند؟
  همسفرم! عشق، مسيحى و مسلمان نمى شناسد. اگر عاشق آزادگى باشى، نمى توانى عاشق امام حسين(ع) نباشى.
  آنها كه به خون امام حسين(ع) تشنه اند همه اسير دنيا هستند، پس آزاد نيستند. آنها كه آزاده اند و دل به دنيا نبسته اند به امام حسين(ع) دل مى بندند.
  من جلو مى روم و مى خواهم با وَهَب سخن بگويم.
  ـ اى وهب! در اين صحرا چه مى كنى؟ به كجا مى روى؟
  ـ به سوى حسين(ع) فرزند پيامبر شما مى روم.
  ـ مگر نمى بينى كه صحرا پر از آشوب است. سربازان ابن زياد همه جا نگهبانى مى دهند. اگر شما را دستگير كنند كشته خواهيد شد.
  ـ اين راه عشق است. سود و زيان ندارد.
  ـ آخر شما مولاى ما، حسين(ع) را از كجا مى شناسيد.
  ـ اين حكايتى دارد كه بهتر است از مادرم بشنوى.
  من نزد مادرش مى روم و سلام مى كنم. او برايم چنين حكايت مى كند:
  ما در بيابان هاى اطراف كوفه زندگى مى كرديم. چند هفته گذشته چاه آبى كه كنار خيمه ما بود خشك شد. گوسفندان ما داشتند از تشنگى مى مردند. فرزندم وهب همراه همسرش، براى پيدا كردن آب به بيابان رفته بودند، امّا آنها خيلى دير برگشتند و من نگران آنها بودم.
  آن روز، كاروانى در نزديكى خيمه ما منزل كرد و آقاى بزرگوارى نزد من آمد و گفت: «مادر اگر كارى دارى بگو تا برايت انجام دهم».
  متانت و بزرگوارى را در سيماى او ديدم. به ذهنم رسيد كه از او طلب آب كنم چرا كه بى آبى، زندگى ما را بسيار سخت كرده بود. در دل خود، آرزوى آبى گوارا كردم. ناگهان ديدم كه چشمه زلالى از زمين جوشيد. باور نمى كردم، پس چنين گفتم:
  ـ كيستى اى جوانمرد و در اين بيابان چه مى كنى؟ چه قدر شبيه حضرت مسيح(ع) هستى!
  ـ من حسين ام، فرزند آخرين پيامبر خدا. به كربلا مى روم. وقتى فرزندت رسيد; سلام مرا به او برسان و بگو كه فرزند پيامبرِ آخرالزّمان، تو را به يارى طلبيده است.
  و بعد از لحظاتى كاروان به سوى اين سرزمين حركت كرد. ساعتى بعد پسر و عروسم آمدند. چشمه زلال آب چشم آنها را خيره كرده بود و گفت:
  ـ اين جا چه خبر بوده است مادر؟
  ـ حسين فرزند آخرين پيامبر خدا اين جا بود و تو را به يارى فرا خواند و رفت.
  فرزندم در فكر فرو رفت. اين حسين(ع) كيست كه چون حضرت عيسى(ع) معجزه مى كند؟ بايد پيش او بروم. پسرم تصميم خود را گرفت تا به سوى حسين(ع) برود. او مى خواست به سوى همه خوبى ها پرواز كند.
  دل من هم حسينى شده بود و مى خواستم همسفر او باشم. براى همين به او گفتم «پسرم! حق مادرى را ادا نكرده اى اگر مرا هم به كربلا نبرى».
  فرزندم به من نگاهى كرد و چيزى نگفت.
  آن گاه همسرش جلو آمد و به او گفت: «همسر عزيزم! مرا تنها مى گذارى و مى روى. من نيز مى خواهم با تو بيايم». وهب جواب داد: «اين راه خون است و كشته شدن. مگر خبر ندارى همه دارند براى كشتن حسين(ع) به كربلا مى روند، امّا همسر وهب اصرار كرد كه من هم مى خواهم همراه تو بيايم.
  و اين چنين بود كه ما هر سه با هم حركت كرديم تا حسين(ع) را ببينيم.
  اين حكايت آنان بود.
  من با شنيدن اين حكايت به اين خانواده آفرين مى گويم وتصميم مى گيرم تا در دل تاريكى شب، آنها را همراهى مى كنم.
  گويا امام حسين(ع) مى داند كه سه مهمان عزيز دارد. پيش از اينكه آنها به كربلا برسند خودش از خيمه بيرون آمده است. زينب(س) هم به استقبال ميهمانان مى آيد. اكنون وهب در آغوش امام حسين(ع) است و مادر و همسرش در آغوش زينب(س).
  به خدا سوگند كه آرامش دو جهان را به دست آورده اى، اى وهب! خوشا به حال تو!
  و اين سه نفر به دست امام حسين(ع) مسلمان مى شوند.
  «أشهد أنْ لا اله الاّ الله و أشهد أنّ محمّداً رسول الله».
  خوشا به حال شما كه مسلمان شدنتان با حسينى شدنتان يكى بود. ايمان آوردن شما در اين شرايط حساس، نشانه روحيّه حق طلبى شماست.
  نگاه كن! آن پيرمرد را مى گويم. آيا او را مى شناسى؟ 
  او اَنس بن حارث، يكى از ياران پيامبر است. او نبرد قهرمانانه حمزه سيدالشّهدا را از نزديك ديده است و اينك با كوله بارى از خاطره هاى بزرگ به سوى امام حسين(ع) مى آيد.
  سن او بيش از هفتاد سال است، امّا او مى آيد تا اين بار در ركاب فرزند پيامبر شمشير بزند.
  نگاهش به امام مى افتد. اشك در چشمانش حلقه مى زند. اندوهى غريب وجودش را فرا مى گيرد. او خودش از پيامبر شنيده است: «حسين من در سرزمين عراق مى جنگد و به شهادت مى رسد. هر كس كه او را درك كند بايد ياريش كند». او ديده است كه پيامبر چقدر به حسين عشق مىورزيد و چقدر در مورد او به مردم توصيه مى كرد.
  اكنون پس از سال ها، آن هم در دل شب هشتم، اَنس بار ديگر مولايش حسين(ع) را مى بيند. تمام خاطره ها زنده مى شود. بوى مدينه در فضا مى پيچد. انس نزد امام مى رود و با او بيعت مى كند كه تا آخرين قطره خون خود در راه امام جهاد كند.
  آرى! چنين است كه مدينه به عاشورا متصل مى شود. اَنس كه در ركاب پيامبر شمشير زده، آمده است تا در كربلا هم شمشير بزند. اگر در ركاب پيامبر شهادت نصيبش نشد، اكنون در ركاب فرزندش مى تواند شهد شهادت بنوشد.

  										***

  آنجا را نگاه كن! 
  دو اسب سوار با شتاب به سوى ما مى آيند. خدايا! آنها كيستند؟ نكند دشمن باشند و قصد حمله داشته باشند؟
  ـ ما آمده ايم امام حسين(ع) را يارى كنيم.
  ـ شما كيستيد؟
  ـ منم نُعمان اَزْدى، آن هم برادرم است.
  ـ خوش آمديد.
  آنها به سوى خيمه امام مى روند تا با او بيعت كنند. آيا آنها را مى شناسى؟ آنها كسانى هستند كه در جنگ صفيّن در ركاب حضرت على(ع) شمشير زده اند.
  فرداى آن شب نزد نعمان و برادرش مى روم و مى گويم:
  ـ ديشب از كدام راه به اردوگاه امام آمديد؟ مگر همه راه ها بسته نيست؟
  ـ راست مى گويى، همه راه ها بسته شده است، امّا ما با يك نقشه توانستيم خود را به اين جا برسانيم.
  ـ چه نقشه اى؟
  ـ ما ابتدا خود را به اردوگاه ابن زياد رسانديم و همراه سپاهيان او به كربلا آمديم و سپس در دل شب خود را به اردوگاه حق رسانديم.

  										***

  لحظه به لحظه بر نيروهاى عمرسعد افزوده مى شود. صداى شادى و قهقهه سپاه كوفه به آسمان مى رسد.
  همه راه ها بسته شده است. ديگر كسى نمى تواند براى يارى امام حسين(ع) به سوى كربلا بيايد. مگر افراد انگشت شمارى كه بتوانند از حلقه محاصره عبور كنند.
  امام حسين(ع) بايد حجّت را بر همه تمام كند. به همين جهت، پيكى را براى عمرسعد مى فرستد و از او مى خواهد كه با هم گفتوگويى داشته باشند.
  عمرسعد به اميد آنكه شايد امام حسين(ع) با يزيد بيعت كند با اين پيشنهاد موافقت مى كند. قرار مى شود هنگامى كه هوا تاريك شد، اين ملاقات صورت گيرد.
  حتماً مى دانى كه عمرسعد از روز اوّل هم كه به كربلا آمد، جنگ را به بهانه هاى مختلفى عقب مى انداخت. او مى خواست نيروهاى زيادى جمع شود و با افزايش نيروها و سخت شدن شرايط، امام حسين(ع) را تحت فشار قرار دهد تا شايد او بيعت با يزيد را قبول كند.
  در اين صورت، علاوه بر اينكه خون امام حسين(ع) به گردن او نيست، به حكومت رى هم رسيده است. او مى داند كه كشتن امام حسين(ع) مساوى با آتش جهنّم است، و روايت هاى زيادى را در مقام و عظمت امام حسين(ع) خوانده است، امّا عشق حكومت رى او را به اين بيابان كشانده است.
  فرماندهان سپاه بارها از عمرسعد خواسته اند تا دستور حمله را صادر كند، امّا او به آنها گفته است: «ما بايد صبر كنيم تا نيروهاى كمكى و تازه نفس از راه برسند». 
  به راستى آيا ممكن است كه عمرسعد پس از ملاقات امام، از تصميم خود برگردد و عشق حكومت رى را از سر خود بيرون كند؟

  										***

  امشب، شب نهم محرّم (شب تاسوعا) است و شب از نيمه گذشته است.
  امام حسين(ع) با عبّاس و على اكبر و هجده تن ديگر از يارانش، به محلّ ملاقات مى روند. عمرسعد نيز، با پسرش حَفْص و عدّه اى از فرماندهان خود مى آيند. محلّ ملاقات، نقطه اى در ميان اردوگاه دو سپاه است. دو طرف مذاكره كننده، به هم نزديك مى شوند. 
  امام حسين(ع) دستور مى دهد تا يارانش بمانند و همراه با عبّاس و على اكبرجلو مى رود. عمرسعد هم دستور مى دهد كه فرماندهان و نگهبانان بمانند و همراه با پسر و غلامش پيش مى آيد.
  مذاكره در ظاهر كاملاً مخفيانه است. تو همين جا بمان، من جلو مى روم ببينم چه مى گويند و چه مى شنوند.
  امام مى فرمايد: «اى عمرسعد، مى خواهى با من بجنگى؟ تو كه مى دانى من فرزند رسول خدا هستم. از اين مردم جدا شو و به سوى من بيا تا رستگار شوى».
  جانم به فدايت اى حسين(ع)!
  با اينكه عمرسعد آب را بر روى كودكان تو بسته و صداى گريه و عطش آنها دشت كربلا را فرا گرفته است، باز هم او را به سوى خود دعوت مى كنى تا رستگار شود.
  دل تو آن قدر دريايى است كه براى دشمن خود نيز، جز خوبى نمى خواهى.
  دل تو به حال دشمن هم مى سوزد. كجاى دنيا مى توان مهربان تر از تو پيدا كرد.
   عمرسعد حيران مى شود و نمى داند چه جوابى بدهد. او هرگز انتظار شنيدن اين كلام را از امام حسين(ع) نداشت.
  امام نمى گويد كه آب را آزاد كن. امام از او مى خواهد كه خودش را آزاد كند. عمرسعد، بيا و تو هم از بندِ هواى نفس، آزاد شو. بيا و دنيا را رها كن.
  آشوبى در وجود عمرسعد برپامى شود. بين دو راهى عجيبى گرفتار مى شود. بين حسينى شدن و حكومت رى، امّا سرانجام عشق حكومت رى به او امان نمى دهد. امان از رياست دنيا! تاريخ پر از صحنه هايى است كه مردم ايمان خود را براى دو روز رياست دنيا فروخته اند. 
  پس عمرسعد بايد براى خود بهانه بياورد. او ديگر راه خود را انتخاب كرده است.
  رو به امام مى كند و مى گويد:
  ـ مى ترسم اگر به سوى تو بيايم خانه ام را ويران كنند.
  ـ من خودم خانه اى زيباتر و بهتر برايت مى سازم.
  ـ مى ترسم مزرعه و باغ مرا بگيرند.
  ـ من بهترين باغ مدينه را به تو مى دهم. آيا اسم مزرعه بُغَيْبِغه را شنيده اى؟ همان مزرعه اى كه معاويه مى خواست آن را به يك ميليون دينار طلا از من بخرد، امّا من آن را نفروختم، من آن باغ را به تو مى دهم. ديگر چه مى خواهى؟
  ـ مى ترسم ابن زياد زن و بچه ام را به قتل برساند.
  ـ نترس، من سلامتى آنها را براى تو ضمانت مى كنم. تو براى خدا به سوى من بيا، خداوند آنها را حفاظت مى كند.
  عمرسعد سكوت مى كند و سخنى نمى گويد. او بهانه ديگرى ندارد. هر بهانه اى كه مى آورد امام به آن پاسخى زيبا و به دور از انتظار مى دهد.
  سكوت است و سكوت.
  او امام حسين(ع) را خوب مى شناسد. حسين(ع) هيچ گاه دروغ نمى گويد. خدا در قرآن سخن از پاكى و عصمت او به ميان آورده است، امّا عشق رياست و حكومت رى را چه كند؟
  امام حسين(ع) مى خواست مزرعه بزرگ و باصفايى را كه درختان خرماى زيادى داشت به عمرسعد بدهد، امّا عمرسعد عاشق حكومت رى شده است و هيچ چيز ديگر را نمى بيند.
  سكوت عمرسعد طولانى مى شود، به اين معنا كه او دعوت امام حسين(ع) را قبول نكرده است. اكنون امام به او مى فرمايد: «اى عمرسعد، اجازه بده تا من راه مدينه را در پيش گيرم و به سوى حرم جدّم بازگردم».
  باز هم عمرسعد جواب نمى دهد. امام براى آخرين بار به عمرسعد مى فرمايد: «اى عمرسعد، بدان كه با ريختنِ خون من، هرگز به آرزوى خود كه حكومت رى است نخواهى رسيد».
  و بازهم سكوت...ديدار به پايان مى رسد و هر گروه به اردوگاه خود بازمى گردد.
  خداوند انسان را آزاد و مختار آفريده است. خداوند راه خوب و بد را به انسان نشان مى دهد و اين خود انسان است كه بايد انتخاب كند. امشب عمرسعد مى توانست حسينى شود و سعادت دنيا و آخرت را از آن خود كند.
  شايد با خود بگويى چگونه شد كه امام حسين(ع) به عمرسعد وعده داد كه اگر به اردوگاه حق بيايد براى او بهترين منزل را مى سازد و زن و بچّه هاى او نيز، سالم خواهند ماند.
  اين نكته بسيار مهمّى است. شايد فكر كنى كه عمرسعد يك نفر است و پيوستن او به لشكر امام، هيچ تأثيرى بر سرنوشت جنگ ندارد، امّا اگر به ياد داشته باشى برايت گفتم كه عمرسعد به عنوان يك شخصيّت مهم، در كوفه مطرح بود و مردم او را به عنوان يك دانشمند وارسته مى شناختند.
  من باور دارم اگر عمرسعد امشب حسينى مى شد، بيش از ده هزار نفر حسينى مى شدند و همه كسانى كه به خاطر سخنان عمرسعد به جنگ امام حسين(ع) آمده بودند به امام ملحق مى گشتند و سرنوشت جنگ عوض مى شد.
  و شايد در اين صورت ديگر جنگى رخ نمى داد. زيرا وقتى ابن زياد مى فهميد عمرسعد و سپاهش به امام حسين(ع) ملحق شده اند، خودش از كوفه فرار مى كرد، در نتيجه امام به راحتى مى توانست كوفه را تصرّف كند و پس از آن به شام حمله كرده و به حكومت يزيد خاتمه بدهد.
  همسفرم! به نظر من يكى از مهم ترين برنامه هاى امام حسين(ع) در كربلا، مذاكره ايشان با عمرسعد بوده است.
  امام حسين(ع) در هر لحظه از قيام خود همواره تلاش مى كرد كه از هر موقعيّتى براى هدايت مردم و دور كردن آنها از گمراهى استفاده كند، امّا افسوس كه عمرسعد وقتى در مهم ترين نقطه تاريخ ايستاده بود، بزرگ ترين ضربه را به حق و حقيقت زد، آن هم براى عشق به حكومت!

  										***

  عمرسعد به خيمه خود بازگشته است. در حالى كه خواب به چشم او نمى آيد.
  وجدانش با او سخن مى گويد: «تو مى خواهى با پسر پيامبر بجنگى؟ تو آب را بر روى فرزندان زهرا(س) بسته اى؟».
  به راستى، عمرسعد چه كند؟ عشق حكومت رى، لحظه اى او را رها نمى كند. سرانجام فكرى به ذهن او مى رسد: «خوب است نامه اى براى ابن زياد بنويسم».
  او قلم و كاغذ به دست مى گيرد و چنين مى نويسد: «شكر خدا كه آتش فتنه خاموش شد. حسين به من پيشنهاد داده است تا به او اجازه دهم به سوى مدينه برگردد. خير و صلاح امّت اسلامى هم در قبول پيشنهاد اوست».
  عمرسعد، نامه را به پيكى مى دهد تا هر چه سريع تر آن را به كوفه برساند.

  										***

  امروز پنج شنبه، نهم محرّم و روز تاسوعا است.
  خورشيد بالا آمده است. ابن زياد در اردوگاه كوفه در خيمه فرماندهى نشسته است. امروز نيز، هزاران نفر به سوى كربلا اعزام خواهند شد. دستور او اين است كه همه مردم بايد براى جنگ بيايند و اگر مردى در كوفه بماند، گردنش زده خواهد شد.
  فرستاده عمرسعد نزد ابن زياد مى آيد.
  ـ هان، از كربلا چه خبر آورده اى؟
  ـ قربانت شوم، هر خبرى كه مى خواهيد داخل اين نامه است.
  ابن زياد نامه را مى گيرد و آن را بازكرده و مى خواند. نامه بوى صلح و آرامش مى دهد. او به فرماندهان خود مى گويد: «اين نامه مرد دل سوزى است. پيشنهاد او را قبول مى كنم».
  او تصميم مى گيرد نامه اى به يزيد بنويسد و اطّلاع دهد كه امام حسين(ع) حاضر است به مدينه برگردد. ريختن خون امام حسين(ع) براى حكومت بنى اُميّه، بسيار گران تمام خواهد شد و موج نارضايتى مردم را در پى خواهد داشت.
  او در همين فكرهاست كه ناگهان صدايى به گوش او مى رسد: «اى ابن زياد، مبادا اين پيشنهاد را قبول كنى!».
  خدايا، اين كيست كه چنين گستاخانه نظر مى دهد؟
  او شمر است كه فرياد بر آورده: «تو نبايد به حسين اجازه دهى به سوى مدينه برود. اگر او از محاصره نيروهاى تو خارج شود هرگز به او دست پيدا نخواهى كرد. بترس از روزى كه شيعيان او دورش را بگيرند و آشوبى بزرگ تر برپاكنند».
  ابن زياد به فكر فرو مى رود. شايد حق با شمر باشد. او با خود مى گويد: «اگر امروز، امير كوفه هستم به خاطر جنگ با حسين است. وقتى كه حسين، مسلم را به كوفه فرستاد، يزيد هم مرا امير كوفه كرد تا قيام حسين را خاموش كنم».
  آرى، ابن زياد مى داند كه اگر بخواهد همچنان در مقام رياست بماند، بايد مأموريّت مهمّ خود را به خوبى انجام دهد. نقشه كشتن امام حسين(ع) در مدينه، با شكست روبرو شده و طرح ترور امام در مكّه نيز، موفق نبوده است. پس حال بايد فرصت را غنيمت شمرد.
  اين جاست كه ابن زياد رو به شمر مى كند و مى گويد:
  ـ آفرين! من هم با تو موافقم. اكنون كه حسين در دام ما گرفتار شده است نبايد رهايش كنيم.
  ـ اى امير! آيا اجازه مى دهى تا مطلبى را به شما بگويم كه هيچ كس از آن خبرى ندارد؟
  ـ چه مطلبى؟
  ـ خبرى از صحراى كربلا.
  ـ اى شمر! خبرت را زود بگو.
  ـ من تعدادى جاسوس را به كربلا فرستاده ام. آنها به من خبر داده اند كه عمرسعد شب ها با حسين ارتباط دارد و آنها با يكديگر سخن مى گويند.
  ابن زياد از شنيدن اين خبر آشفته مى شود و مى فهمد كه چرا عمرسعد اين قدر معطّل كرده و دستور آغاز جنگ را نداده است.
  ابن زياد رو به شمر مى كند و مى گويد: «اى شمر! ما بايد هر چه سريع تر جنگ با حسين را آغاز كنيم. تو به كربلا برو و نامه مرا به عمرسعد برسان. اگر ديدى كه او از جنگ با حسين شانه خالى مى كند بى درنگ گردن او را بزن و خودت فرماندهى نيروها را به عهده بگير و جنگ را آغاز كن».
  ابن زياد دستور مى دهد نامه مأموريّت شمر نوشته شود. شمر به عنوان جانشين عمرسعد به سوى كربلا مى رود.
  مايلى نامه ابن زياد به عمرسعد را برايت بخوانم: «اى عمرسعد، من تو را به كربلا نفرستادم تا از حسين دفاع كنى و اين قدر وقت را تلف كنى. بدون درنگ از حسين بخواه تا با يزيد بيعت كند و اگر قبول نكرد جنگ را شروع كن و حسين را به قتل برسان. فراموش نكن كه تو بايد بدن حسين را بعد از كشته شدنش، زير سمّ اسب ها قرار بدهى زيرا او ستم كارى بيش نيست».
  شمر يكى از فرماندهان عالى مقام ابن زياد بود و انتظار داشت كه ابن زياد او را به عنوان فرمانده كلّ سپاه كوفه انتخاب كند. به همين دليل، از روز سوم محرّم كه عمرسعد به عنوان فرمانده كل سپاه معيّن شد، به دنبال ضربه زدن به عمرسعد بود و سرانجام هم موفق شد.
  اكنون او فرمان قتل عمرسعد را نيز در دست دارد و او منتظر است كه عمرسعد فقط اندكى در جنگ با امام حسين(ع) معطّل كند، آن وقت با يك ضربه شمشير گردن او را بزند و خودش فرماندهى سپاه را به عهده بگيرد.
  آرى! شمر هم به عشق به دست آوردن فرماندهى كلّ سپاه، ابن زياد را از اجراى نقشه صلح عمرسعد منصرف كرد. البته فكر جايزه هاى بزرگ يزيد هم در اين ميان بى تأثير نبود. شمر مى خواست به عنوان سردار بزرگ در پيروزى كربلا معروف شود و با اين عنوان نزد يزيد مقام پيدا كند.
  اكنون شمر با چهارهزار سرباز به سوى كربلا به پيش مى تازد.


title: بخش 15
text:
    بخش 15


  عصر روز تاسوعاست. هواى بسيار گرم اين بيابان همه را به ستوه آورده است.
  عمرسعد با عدّه اى از ياران خود به سوى فرات حركت مى كند. او مى خواهد در آب فرات آب تنى كند. 
  به به، چه آب خنك و با صفايى! صداى خنده و قهقهه بلند است. 
  واى بر تو! آب را بر كودكان حسين بسته اى و خودت در آن لذت مى برى.
  در اين هنگام سوارى از راه مى رسد. گويى از راهى دور آمده است.
  ـ من بايد همين حالا عمرسعد را ببينم.
  ـ فرمانده آب تنى مى كند، بايد صبر كنى.
  ـ من از كوفه مى آيم و خبر مهمّى براى او دارم.
  به عمرسعد خبر مى دهند و او اجازه مى دهد تا آن مرد نزدش برود.
  عمرسعد او را شناخت زيرا پول زيادى به او داده است تا خبرهاى مهم اردوگاه ابن زياد را براى او بياورد.
  ـ اى عمرسعد! به هوش باش! شمر در راه است و مى خواهد گردن تو را بزند.
  ـ آخر مگر من چه كرده ام؟
  ـ خبر ملاقات تو با حسين به گوش ابن زياد رسيده و او خيلى خشمگين شده و به شمر دستور داده است تا به كربلا بيايد. تو بايد خيلى زود جنگ با حسين را آغاز كنى و اگر بخواهى لحظه اى ترديد كنى شمر از راه خواهد رسيد و گردن تو را خواهد زد.
  عمرسعد به فكر فرو مى رود. وقتى ابن زياد به او پيشنهاد كرد كه به كربلا برود، به او جايزه و پول فراوان داد و احترام زيادى براى او قائل بود. 
  او به اين خيال به كربلا آمد تا كارى كند كه جنگ برپا نشود و توانسته بود از روز سوم محرّم تا به امروز شروع جنگ را عقب بياندازد، امّا اكنون اگر بخواهد به صلح بينديشد جانش در خطر است. او فرصتى ندارد و شمر به زودى از راه مى رسد.
  عمرسعد از فرات بيرون آمد. لباس خود را پوشيد و پس از ورود به خيمه فرماندهى، دستور داد تا شيپور جنگ زده شود.
  نگاه كن! همه سپاه كوفه به تكاپو افتادند. چه غوغايى برپا شده است!
  همه سربازان خوشحال اند كه سرانجام دستور حمله صادر شده است. زيرا آنها هفت روز است كه در اين بيابان معطل اند.
  عمرسعد زره بر تن كرده و شمشير در دست مى گيرد.

  										***

  شمر اين راه را به اين اميد طى مى كند كه گردن عمرسعد را بزند و خود فرمانده بيش از سى و سه هزار سرباز شود. شمر با خود فكر مى كند كه اگر او فرمانده سپاه كوفه بشود، يزيد جايزه بزرگى به او خواهد داد. 
  شمر كيسه هاى طلا را در دست خود احساس مى كند و شايد هم به فكر حكومت منطقه مركزى ايران است. بعيد نيست كه اگر او عمرسعد را از ميان بردارد، ابن زياد او را امير رى كند، امّا شمر خبر ندارد كه عمرسعد از همه جريان با خبر شده است و نمى گذارد در اين عرصه رقابت، بازنده شود.
  شمر به كربلا مى رسد و مى بيند كه سپاه كوفه آماده حمله است. او نزد عمرسعد مى آيد. عمرسعد را مى بيند كه لباس رزم پوشيده و شمشير در دست گرفته است. به او مى گويد: «اى عمرسعد، نامه اى از طرف ابن زياد برايت آورده ام».
  عمرسعد نامه را مى گيرد و خود را به بى خبرى مى زند و خيلى عادى شروع به خواندن آن مى كند. صداى قهقهه عمرسعد بلند مى شود: «آمده اى تا فرمانده كل قوّا شوى، مگر من مرده ام؟! نه، اين خيال ها را از سرت بيرون كن. من خودم كار حسين را تمام مى كنم».
  شمر كه احساس مى كند بازى را باخته است، سرش را پايين مى اندازد. عمرسعد خيلى زيرك است و مى داند كه شمر تشنه قدرت و رياست است و اگر او را به حال خود رها كند، مايه دردسر خواهد شد. بدين ترتيب تصميم مى گيرد كه از راه رفاقت كارى كند تا هم از شرّ او راحت شود و هم از او استفاده كند.
  ـ اى شمر! من تو را فرمانده نيروهاى پياده مى كنم. هر چه سريع تر برو و نيروهايت را آماده كن.
  ـ چشم، قربان!
  بدين ترتيب، عمرسعد براى رسيدن به اهداف خود بزرگ ترين رقيب خود را اين گونه به خدمت مى گيرد.
  سپاه كوفه سراسر جوش و خروش است. همه آماده اند تا به سوى امام حسين(ع) حمله كنند.
  سواره نظام، پياده نظام، تيراندازها و نيزه دارها همه آماده و مرتّب ايستاده اند.
  عمرسعد با تشريفات خاصّى در جلوى سپاه قرار مى گيرد.
  آنجا را نگاه كن! امروز او فرمانده بيش از سى و سه هزار نيرو است. همه منتظر دستور او هستند. آيا شما مى دانيد عمرسعد چگونه دستور حمله را مى دهد؟
  اين صداى عمرسعد است كه مى شنوى: «اى لشكر خدا، پيش به سوى بهشت»!
  درست شنيديد! اين صداى اوست: «اگر در اين جنگ كشته شويد شما شهيد هستيد و به بهشت مى رويد. شما سربازانى هستيد كه در راه خدا مبارزه مى كنيد. حسين از دين خدا خارج شده و مى خواهد در امّت اسلامى اختلاف بيندازد. شما براى حفظ و بقاى اسلام شمشير مى زنيد».
  همسفرم! مظلوميّت امام حسين(ع) فقط در تشنگى و كشته شدنش نيست. يكى ديگر از مظلوميّت هاى او اين است كه دشمنان براى رسيدن به بهشت، با او جنگيدند. براى اين مصيبت نيز، بايد اشك ماتم ريخت كه امام حسين(ع) را به عنوان دشمن خدا معرّفى كردند.
  تبليغات عمرسعد كارى كرد كه مردم نادان و بىوفاى كوفه، باور كردند كه امام حسين(ع) از دين خارج شده و كشتن او واجب است.
  آنها با عنصر دين به جنگ امام حسين(ع) آمدند. به عبارت ديگر، آنها براى زنده كردن اسلامِ ساختگى، با اسلام واقعى جنگيدند.

  										***

  امام حسين(ع) كنار خيمه نشسته است. بىوفايى كوفيان دل او را به درد آورده است. 
  لحظاتى خواب به چشم آن حضرت مى آيد. در خواب مهمان جدّش پيامبر مى شود. پيامبر به ايشان مى فرمايد: «اى حسين! تو به زودى، مهمان ما خواهى بود».
  صداى هياهوى سپاه كوفه به گوش مى رسد! زينب(س) از خيمه بيرون مى آيد و نگاهى به صحراى كربلا مى كند.
  خداى من! حمله كوفيان آغاز شده است. آنها به سوى ما مى آيند. شمشيرها و نيزه ها در دست، همچون سيل خروشان در حركت اند.
  زينب(س) سراسيمه به سوى خيمه برادر مى آيد، امّا مى بيند كه برادرش، سر روى زانو نهاده و گويى خوابش برده است. نزديك مى آيد و كنار او مى نشيند و به آرامى مى گويد: «برادر! آيا اين هياهو را مى شنوى؟ دشمنان به سوى ما مى آيند».
  امام سر خود را از روى زانوهايش بلند مى كند. خواهر را كنار خود مى بيند و مى گويد: «اكنون نزد پيامبر بودم. او به من فرمود: به زودى مهمان من خواهى بود».
  زينب(س) نگاهى به برادر دارد و نيم نگاهى به سپاهى كه به اين طرف مى آيند. او متوجّه مى شود كه بايد از برادر دل بكند. برادر عزم سفر دارد. اشكى كه در چشمان زينب(س) حلقه زده بود فرو مى ريزد.
  گريه او به گوش زن ها و بچّه ها مى رسد و موجى از گريه در خيمه ها به پا مى شود.
  امام به او مى فرمايد: «خواهرم، آرام باش!».
  سپاه كوفه به پيش مى آيد. امام از جابرمى خيزد و به سوى برادرش عبّاس مى رود و مى فرمايد: «جانم فدايت!».
  درست شنيدى، امام حسين(ع) به عبّاس چنين مى گويد: «جانم فدايت، برو و ببين چه خبر شده است؟ اينان كه چنين با شتاب مى آيند چه مى خواهند؟».
  عبّاس بر اسب سوار مى شود و همراه بيست نفر از ياران امام به سوى سپاه كوفه حركت مى كند. چهره مصمّم و آرام عبّاس، آرامش عجيبى به خيمه نشينان مى دهد. آرى! تا عبّاس پاسدار خيمه هاست غم به دل راه ندارد.

  										***

  عباس، پسر على(ع)، شير بيشه ايمان مى غرّد و مى تازد.
  گويا حيدر كرّار است كه حمله ور مى شود. صداى عبّاس در صحراى كربلا مى پيچد. سى و سه هزار نفر، يك مرتبه، در جاى خود متوقّف مى شوند.
  ـ شما را چه شده است؟ از اين آشوب و هجوم چه مى خواهيد؟
  ـ دستور از طرف ابن زياد آمده است كه يا با يزيد بيعت كنيد يا آماده جنگ باشيد.
  ـ صبر كنيد تا پيام شما را به امام حسين(ع) برسانم و جواب بياورم.
  عبّاس به سوى خيمه امام حسين(ع) برمى گردد.
  بيست سوار در مقابل هزاران نفر ايستاده اند. يكى از آنها حبيب بن مظاهر است. ديگرى زُهير و... اكنون بايد از فرصت استفاده كرد و اين قوم گمراه را نصيحت كرد.
  حَبيب بن مظاهر رو به سپاه كوفه مى كند و مى گويد: «روز قيامت چه پاسخى خواهيد داشت وقتى كه پيامبر از شما بپرسد چرا فرزندم را كشتيد؟»
  در ادامه زُهير به سخن مى آيد: «من خير شما را مى خواهم. از خدا بترسيد. چرا در گروه ستم كاران قرار گرفته ايد و براى كشتن بندگان خوبِ خدا جمع شده ايد».
  يك نفر از ميان جمعيّت مى گويد:
  ـ زُهير! تو كه طرفدار عثمان بودى. پس چه شد كه اكنون شيعه شده اى و از حسين طرفدارى مى كنى؟
  ـ من به حسين نامه ننوشته بودم و او را دعوت نكرده و به او وعده يارى نيز، نداده بودم، امّا در راه مكّه، راه سعادت خويش را يافتم و شيعه حسين شدم. او فرزند پيامبر ماست. من آماده ام تا جان خود را فداى او كنم تا حقّ پيامبر را ادا كرده باشم.
  آرى، آنها آن قدر كوردل شده اند كه گويى اصلا سخنان حبيب و زهير را نشنيده اند. 

  										***

  عبّاس خدمت امام حسين(ع) مى آيد و سخن سپاه كوفه را بازمى گويد.
  امام مى فرمايد: «عبّاسم! به سوى اين سپاه برو و از آنها بخواه تا يك شب به ما فرصت بدهند. ما مى خواهيم شبى ديگر با خداى خويش راز و نياز كنيم و نماز بخوانيم. خدا خودش مى داند كه من چقدر نماز و سخن گفتن با او را دوست دارم».
  عبّاس به سرعت بازمى گردد. همه نگاه ها به سوى اوست. به راستى، او چه پيامى آورده است؟
  او در مقابل سپاه كوفه مى ايستد و مى گويد: «مولايم حسين از شما مى خواهد كه امشب را به ما فرصت دهيد».
  سكوت بر سپاه كوفه حاكم مى شود. پسر پيامبر يك شب از ما فرصت مى خواهد. عمرسعد سكوت را مى شكند و به شمر مى گويد: «نظر تو در اين باره چيست؟» امّا شمر نظرى نمى دهد.
  عمرسعد نگاهى به فرماندهان خود مى كند و نظر آنها را جويا مى شود. آنها هم سكوت مى كنند، در حالى كه همه در شك و ترديد هستند. از يك سو مى خواهند هر چه زودتر به وعده هاى طلايى ابن زياد دست يابند و از سويى ديگر امام حسين(ع) از آنها يك شب فرصت مى خواهد. 
  اين جاست كه فرمانده نيروهاى محافظ فرات (عمروبن حجّاج) سكوت را مى شكند و مى گويد: «شما عجب مردمى هستيد! به خدا قسم، اگر كفّار از شما چنين درخواستى مى كردند، مى پذيرفتيد. اكنون كه پسر پيامبر چنين خواسته اى را از شما دارد، چرا قبول نمى كنيد؟»
  همه منتظر تصميم عمرسعد هستند. به راستى، او چه تصميمى خواهد گرفت؟ عمرسعد فكر مى كند و با زيركى به اين نتيجه مى رسد كه اگر الان دستور حمله را بدهد، نيروهايش روحيّه لازم را نخواهند داشت.
  او دستور عقب نشينى مى دهد و سپاه كوفه به سوى اردوگاه بازمى گردد. عبّاس و همراهانش نيز، به سوى خيمه ها بازمى گردند.
  تنها امشب را فرصت داريم تا نماز بخوانيم و با خدا راز و نيازكنيم.

  										***

  غروب روز تاسوعا نزديك مى شود. امام در خيمه خود نشسته است.
  پس از آن همه هياهوى سپاه كوفه، اكنون با پذيرش پيشنهاد امام، سكوت در اين دشت حكم فرماست و همه به فردا مى انديشند.
  صدايى سكوت صحرا را مى شكند: «كجايند خواهر زادگانم؟».
  با شنيدن اين صدا، همه از خيمه ها بيرون مى دوند.
  آنجا را نگاه كن! اين شمر است كه سوار بر اسب و كمى دورتر، رو به خيمه ها ايستاده و فرياد مى زند: «خواهر زادگانم! كجاييد؟ عبّاس كجاست؟ عبدالله و عثمان، فرزندان اُمُّ البَنين كجا هستند؟»
  شمر نقشه اى در سر دارد. او ساعتى پيش، شاهد شجاعت عبّاس بود و ديد كه او چگونه سپاهى را متوقّف كرد. به همين دليل تصميم دارد اين مرد دلاور، عبّاس را از امام حسين(ع) جدا كند.
  او مى داند عبّاس به تنهايى نيمى از لشكر امام حسين(ع) است. همه دل ها به او خوش است و آرامش اين جمع به وجود اوست.
  حتماً مى دانى كه اُم ّالبَنين، مادر عبّاس و همسر حضرت على(ع) و از قبيله بنى كِلاب است. شمر نيز، از همان قبيله است و براى همين، عبّاس را خواهر زاده خود خطاب مى كند.
  بار ديگر صدا در صحرا مى پيچد: «من مى خواهم عبّاس را ببينم»، امّا عبّاس پشت خيمه ايستاده و جواب او را نمى دهد. او نمى خواهد بدون اجازه امام با شمر هم كلام شود.
  امام حسين(ع) او را صدا مى زند: «عبّاسم! درست است كه شمر آدم فاسقى است، امّا صدايت مى كند. برو ببين از تو چه مى خواهد؟».
  اگر امر امام نبود او هرگز جواب شمر را نمى داد.
  عبّاس سوار بر اسب، خود را به شمر مى رساند و مى گويد:
  ـ چه مى گويى و چه مى خواهى؟
  ـ تو خواهر زاده من هستى. من برايت امان نامه آورده ام و آمده ام تا تو را از كشته شدن نجات دهم.
  ـ نفرين خدا بر تو و امان نامه ات. ما در امان باشيم و فرزند پيامبر در ناامنى باشد؟ دستانت بريده باد، اى شمر! تو مى خواهى ما برادر خود را رها كنيم، هرگز!
  پاسخ فرزند على(ع) آن قدر محكم و قاطع بود كه جاى هيچ حرفى نماند.
  شمر كه مى بيند نقشه اش با شكست روبرو شده خشمگين و خجل به سوى اردوگاه سپاه كوفه برمى گردد.
  عبّاس هم به سوى خيمه ها مى آيد. چه فكرى كرده بود آن شمر سيه دل؟ عبّاس و جدايى از حسين(ع)؟ عبّاس و بىوفايى و پيمان شكنى؟ هرگز!
  اكنون عبّاس نزديك خيمه هاست. نگاه كن! همه به استقبالش مى آيند. خيمه نشينان، بار ديگر جان مى گيرند و زنده مى شوند. گويى كلام عبّاس در پشتيبانى از حسين(ع)، نسيم خنكى در صحراى داغ كربلا بود.
  عبّاس، با ادب و تواضع از اسب پياده مى شود و خدمت امام حسين(ع) مى رسد. تبسمى شيرين بر لب هاى امام نشسته است. آرى! تماشاى قامت رشيد عبّاس چه شوق و لذّتى به قلب امام مى بخشد.
  امام دست هاى خود را مى گشايد و عبّاس را در آغوش مى گيرد و مى بوسد.
  										***
  امشب همراه من باش! امشب، شب جمعه، شب عاشوراست.
  به چشم هايت التماس كن كه به خواب نرود امشب شورانگيزترين شب تاريخ است.
  آن طرف را نگاه كن كه چگونه شيطان قهقهه مى زند. صداى پاى كوبى و رقص و شادمانيش در همه جا پيچيده و گويى ابليس امشب و در اين جا، سى و سه هزار دهان بازكرده و مى خندد!
  اين طرف صداها آرام است. همچون صداى آبى زلال كه مى رود تا به دريا بپيوندد.
  آيا صداى تپش عشق را مى شنوى؟ همه فرشتگان آمده اند تا اشكِ دوستان خدا را كه بر گونه ها نشسته است ببينند. عدّه اى در سجده اند و عدّه اى در ركوع. زمزمه هاى تلاوت قرآن به گوش مى رسد.
  عمرسعد نيروهاى گشتى اش را به اطراف خيمه هاى امام فرستاده تا اوضاع اردوگاه امام را، براى او گزارش كنند. 
  يكى از آنها هنگامى كه از نزديكى خيمه ها عبور مى كند، فرياد مى زند: «خدا را شكر، كه ما خوبان از شما گنهكاران جدا شديم!».
  بُرير اين سخن را مى شنود و با خود مى گويد: عجب! كار به جايى رسيده است كه اين نامردان افتخار مى كنند كه از امام حسين(ع) جدا شده اند؟ يعنى تبليغات عمرسعد با آنها چه كرده است؟
  اكنون بُرير با صداى بلند فرياد مى زند:
  ـ خيال مى كنى كه خدا تو را در گروه خوبان قرار داده است؟
  ـ تو كيستى؟
  ـ من بُرَير هستم.
  ـ اى بُرَير! تو را مى شناسم.
  ـ آيا نمى خواهى توبه كنى و به سوى خدا بازگردى؟
  معلوم است كه جواب او منفى است. قلب اين مردم آن قدر سياه شده كه ديگر سخن هيچ كس در آنها اثرى ندارد.
  به هرحال، اين جا همه مشغول نماز و دعا هستند. البته خيال نكن كه فقط امشب شب دعا و نماز است. اكنون اوّل شب است. بايد منتظر بمانيم تا نگهبانان عمرسعد به خواب بروند، آن گاه كارهاى زيادى هست كه بايد انجام دهيم.
  امام حسين(ع) براى امشب چند برنامه دارد.


title: بخش 16
text:
    بخش 16


  زينب(س) در خيمه امام سجّاد(ع) نشسته است. او پرستار پسر برادر است.
  اين خواست خداوند بود كه نسل حضرت فاطمه(س) در زمين حفظ شود. بنابراين، به اراده خداوند، امام سجّاد(ع) اين روزها را در بستر بيمارى به سر برد.
  امام حسين(ع) كنار بستر فرزند خود مى رود. حال او را جويا مى شود و سپس از آن خيمه بيرون مى آيد.
  امام حسين(ع) به سوى خيمه خود مى رود. جَوْن ( غلام امام حسين) كنار خيمه نشسته است و در حال تيز كردن شمشير امام است.
  صداى نرم و آرام صيقل خوردن شمشير با زمزمه اى آرام درهم مى پيچد.
  اين زمزمه حزين براى زينب(س) تازگى دارد، اگر چه خيلى هم آشناست.
  خداى من اين صداى كيست كه چنين غريبانه شعر مى خواند؟ آرى! اين صداى برادرم حسين(ع) است: «يا دَهْـرُ اُفٍّ لَكَ مِنْ خَليـل/ كَم لَكَ بِالإشراقِ والأصيلِ اى روزگار، اف بر تو باد كه تو ميان دوستان جدايى مى افكنى. به راستى كه سرانجام همه انسان ها مرگ است».
  واى بر من! سخن برادرم بوى رفتن مى دهد. صداى ناله و گريه زينب(س) بلند مى شود. او تاب شنيدن اين سخن را ندارد. پس با شتاب به سوى برادر مى آيد:
  ـ كاش اين ساعت را نمى ديدم. بعد از مرگ مادر و پدر و برادرم حسن(ع)، دلم به تو مأنوس بود، اى حسين!
  ـ خواهرم! صبر داشته باش. ما بايد در راه خدا صبر كنيم و اكنون نيز، چاره ديگرى نداريم.
  ـ برادر! يعنى بايد خود را براى ديدن داغ تو آماده كنم، امّا قلب من طاقت ندارد.
  و زينب(س) بى هوش بر زمين مى افتد و صداى شيون و ناله زنان بلند مى شود.
  امام خواهر را در آغوش مى گيرد. زينب آرام آرام چشمان خود را بازمى كند و گرمى دست مهربان برادر را احساس مى كند.
  امام با خواهر سخن مى گويد: «خواهرم! سرانجام همه مرگ است. مگر رسول خدا از من بهتر نبود، ديدى كه چگونه اين دنيا را وداع گفت. پدر و مادر و برادرم حسن، همه رفتند. مرگ سرنوشت همه انسان هاست. خواهرم ما بايد در راه خدا صبر داشته باشيم».
  زينب(س) آرام شده است و اكنون به سخنان برادر گوش مى دهد: «خواهرم! تو را سوگند مى دهم كه در مصيبت من بى تابى نكنى و صورت نخراشى».
  نگاه زينب(س) به نگاه امام دوخته شده و در اين فكر است كه چگونه خواهد توانست خواسته برادر را عملى سازد. 
  اى زينب! برخيز، تو در آغاز راه هستى. تو بايد پيام برادر را به تمام دنيا برسانى. همسفرِ تو در اين سفر، صبر است و تاريخ فرياد مى زند كه خدا به تو صبرى زيبا داده است.

  										***

  خبرى در خيمه ها مى پيچد. همه با عجله سجّاده هاى نماز خود را جمع مى كنند و به سوى خيمه خورشيد مى شتابند. امام ياران خود را طلبيده است.
  بيا من و تو هم به خيمه امام برويم تا ببينيم چه خبر شده است و چرا امام نيمه شب همه ياران خود را فرا خوانده است؟
  چه خيمه باصفايى! بوى بهشت به مشام جان مى رسد. ديدار شمع و پروانه هاست! همه به امام نگاه مى كنند و در اين فكراند كه امام چه دستورى دارد تا با جان پذيرا شوند. آيا خطرى اردوگاه حق را تهديد مى كند؟
  امام از جاى خود برمى خيزد. نگاهى به ياران خود كرده و مى فرمايد: «من خداى مهربان را ستايش مى كنم و در همه شادى ها و غم ها او را شكر مى گويم. خدايا! تو را شكر مى كنم كه به ما فهم و بصيرت بخشيدى و ما را از اهل ايمان قرار دادى».
  امام براى لحظه اى سكوت مى كند. همه منتظرند تا امام سخن خود را ادامه دهد: «ياران خوبم! من يارانى به خوبى و وفادارى شما نمى شناسم. بدانيد كه ما فقط امشب را مهلت داريم و فردا روز جنگ است. من به همه شما اجازه مى دهم تا از اين صحرا برويد. من بيعت خود را از شما برداشتم، برويد، هيچ چيز مانع رفتن شما نيست. اينك شب است و تاريكى! اين پرده سياه شب را غنيمت بشماريد و از اين جا برويد و مرا تنها گذاريد».
  با پايان يافتن سخن امام غوغايى به پامى شود. هيچ كس گمان نمى كرد كه امام بخواهد اين سخنان را به ياران خود بگويد.
  نگاه كن! همه، گريه مى كنند. اى حسين! چقدر آقا و بزرگوارى!
  چرا مى خواهى تنها شوى؟ چرا مى خواهى جان ما را نجات دهى؟
  آتشى در جان ها افتاده است. اشك است و گريه هاى بى تاب و شانه هاى لرزان! كجا برويم؟ چگونه كربلا را رها كنيم؟
  وقتى حسين اين جاست، بهشت اين جاست، ما كجا برويم؟!

  										***

  فضاى خيمه پر از گريه است. اشك به هيچ كس امان نمى دهد و بوى عطر وفادارى همه را مدهوش كرده است.
  عبّاس برمى خيزد. صدايش مى لرزد و گويى خيلى گريه كرده است. او مى گويد: «خدا آن روز را نياورد كه ما زنده باشيم و تو در ميان ما نباشى».
  ديگر بار گريه به عبّاس فرصت نمى دهد. با گريه عبّاس، صداى گريه همه بلند مى شود. امام نيز، آرام آرام گريه مى كند و در حق برادر دعا مى كند. سخنان عبّاس به دل همه آتش غيرت زد.
  فرزندان عقيل از جابرخاستند و گفتند: «پناه به خدا مى بريم، از اينكه تو را تنها گذاريم».
  مسلم بن عَوْسجه نيز، مى ايستد و با اعتقادى راسخ مى گويد: «به خدا قسم، اگر هفتاد بار زنده شوم و در راه تو كشته شوم و دشمنانت بدن مرا بسوزانند، هرگز از تو جدا نمى شوم و در راه تو جان خويش را فدا مى كنم، امّا چه كنم كه يك جان بيشتر ندارم».
  زُهير از انتهاى مجلس با صداى لرزان فرياد مى زند: «به خدا دوست داشتم در راه تو كشته شوم و ديگر بار زنده شوم و بار ديگر كشته شوم و هزار بار بلاگردانِ وجود تو باشم».
  هر كدام به زبانى خاص، وفادارى خود را اعلام مى كنند، امّا سخن همه آنها يكى است: به خدا قسم ما تو را تنها نمى گذاريم و جان خويش را فداى تو مى كنيم.
  همسفر خوبم! بيا ما هم به گونه اى وفادارى خود را به مولايمان حسين(ع) بيان كنيم و قول بدهيم كه تا پاى جان در راه هدف مولايمان بايستيم.
  امام نگاهى پر معنا به ياران با وفاى خود مى كند و در حقّ همه آنها دعا مى كند.
  اكنون امام مى فرمايد: «خداوند به شما جزاى خير دهد! بدانيد كه فردا همه شما به شهادت خواهيد رسيد و هيچ كدام از شما زنده نخواهيد ماند».
  همه خدا را شكر مى كنند و مى گويند: «خدا را ستايش مى كنيم كه به ما توفيق يارى تو را داده است».
  تاريخ با تعجّب به اين رادمردان نگاه مى كند. به راستى، اينان كيستند كه با آگاهى از مرگ، خدا را شكر مى كنند؟!
  آرى! وفا، از شما درس آموخت. اين كشته شدن نيست، شهادت است و زندگى واقعى!

  										***

  اكنون تو فقط نگاه مى كنى!
  مى بينى كه همه با شنيدن خبر شهادت خود، غرقِ شادى هستند و بوى خوش اطاعت يار، فضا را پر كرده است، امّا هنوز سؤالى در ذهن تو باقى مانده است.
  سر خود را بالا مى گيرى و به چهره عمو نگاه مى كنى. منتظر هستى تا نگاه عمو به تو بيفتد.
  و اينك از جا برمى خيزى و مى گويى: «عمو جان! آيا فردا من نيز كشته خواهم شد؟» با اين سخن، اندوهى غريب بر چهره عمو مى نشانى.
  و دوباره سكوت است و سكوت. همه مى خواهند بدانند عمو و پسر برادر چه مى گويند؟ چشم ها گاه به امام حسين(ع) نگاه مى كند و گاه به تو.
  چرا اين سؤال را مى پرسى؟ مگر امام نفرمود همه كشته خواهيم شد.
  اما نه! تو حق دارى سؤال كنى. آخر كشتن نوجوان كه رسم مردانگى نيست. تو تنها سيزده سال سن دارى. امام، قامت زيباى تو را مى بيند. اندوه را با لبخند پيوند مى زند و مى پرسد:
  ـ پسرم! مرگ در نگاه تو چگونه است؟
  ـ مرگ و شهادت براى من از عسل هم شيرين تر است.
  چه زيبا و شيرين پاسخ دادى!
  همه از جواب تو، جانى دوباره مى گيرند و بر تو آفرين مى گويند. تو اين شيوايى سخن را از پدرت، امام حسن(ع) به ارث برده اى.
  امام با تو سخن مى گويد: «عمويت به فدايت! آرى، تو هم شهيد خواهى شد».
  با شنيدن اين سخن، شادى و نشاط تمام وجود تو را فرا مى گيرد. آرى! تو عزيز دل امام حسن(ع) هستى! تو قاسم هستى! قاسم سيزده ساله اى كه مايه افتخار جهان شيعه است.

  										***

  به راستى كه شما از بهترين ياران هستيد. چه استوار مانديد و از بزرگ ترين امتحان زندگى خويش سر بلند بيرون آمديد. تاريخ همواره به شما آفرين مى گويد.
  اكنون امام حسين(ع) نگاهى به ياران خود مى كند و مى فرمايد: «سرهاى خود را بالا بگيريد و جايگاه خود را در بهشت ببينيد».
  همه، به سوى آسمان نگاه مى كنند. پرده ها كنار مى رود و بهشت نمايان مى شود. خداى من! اين جا بهشت است! چقدر با صفاست!
  امام تك تك ياران خود را نام مى برد و جايگاه و خانه هاى بهشتى آنها را نشانشان مى دهد. بهشت در انتظار شماست. آرى! امشب بهشت، بى قرار شما شده است.
  براى لحظاتى سراسر خيمه غرق شادى و سرور مى شود. همه به يكديگر تبريك مى گويند، بهترين جاى بهشت! آن هم در همسايگى پيامبر! فرشتگان با تعجّب از مقام و جايگاه شما، همه صف بسته اند و منتظر آمدن شمايند. شما مى رويد تا نام خود را در تاريخ زنده كنيد.
  به راستى كه دنيا ديگر يارانى به باوفايى شما نخواهد ديد.

  										***

  هنوز ياران در حضور امام هستند و از هم نشينى با امام و شنيدن رضايت خدا و زيبايى هاى بهشتى كه در انتظار آنهاست، لذت مى برند.
  اكنون امام حسين(ع) برنامه هاى امشب را مشخّص مى كند. ايشان همراه با ياران خود از خيمه بيرون مى آيد.
  شب از نيمه گذشته است. سپاه كوفه پس از ساعت ها رقص و پايكوبى به خواب رفته اند. اوّلين دستور امام اين است كه فاصله بين خيمه ها كم شود و خيمه زنان و كودكان در وسط قرار گيرد.
  چرا امام اين دستور را مى دهد؟ بايد اندكى صبر كنيم.
  خيمه ها با نظمى جديد و نزديك به هم برپامى شود. امام دستور مى دهد تا سه طرف خيمه ها، خندق (چاله عميق) حفر شود.
  همه ياران شروع به كار مى كنند. كارى سخت و طاقت فرساست، فرصت هم كم است.
  در تاريكى شب همه مشغول كاراند. عدّه اى هم نگهبانى مى دهند تا مبادا دشمن از راه برسد. كار به خوبى پيش مى رود و سرانجام سه طرف اردوگاه، خندق حفر مى شود.
  امام از چند روز قبل دستور داده بود تا مقدار زيادى هيزم از بيابان جمع شود. اكنون دستور مى دهد تا هيزم ها را داخل خندق بريزند.
  با آماده شدن خندق يك مانع طبيعى در مقابل هجوم دشمن ساخته شده و امام از اجراى اين طرح خشنود است.
  امام به ياران خود مى گويد: «فردا صبح وقتى كه جنگ آغاز شود، دشمن تلاش مى كند كه ما را از چهار طرف مورد حمله قرار دهد، آن هنگام اين چوب ها را آتش خواهيم زد و براى همين دشمن فقط از روبرو مى تواند به جنگ ما بيايد».
  حالا مى فهمم كه امام از اين طرح چه منظورى دارد.
  برنامه بعدى، آماده شدن براى شهادت است. امام از ياران خود مى خواهد عطر بزنند و خود را براى شهادت آماده كنند.
  فردا روز ملاقات با خداست. بايد معطّر و آراسته و زيبا به ديدار خدا رفت.

  										***

  نگاه كن! امشب، برير، چقدر شاداب است! او زبان به شوخى بازكرده است.
  همه شگفت زده مى شوند. هيچ كس بُريَر را اين چنين شاداب نديده است. چرا، امشب شورِ جوانى دارد؟ چرا از لبخند و شوخى لب فرو نمى بندد؟
  او نگاهى به دوست خود عبدالرّحمان مى كند و مى گويد: «فردا، جوان و زيبا، در آغوش حُور بهشتى خواهى بود». آرى، زلف حوران بهشتى در دست تو خواهد بود. از شراب پاك بهشتى، سرمست خواهى شد. البته تو خود مى دانى كه وصال پيامبر و حضرت على(ع) براى او از همه چيز دلنشين تر است! 
  عبدالرحمان با تعجّب به بُرَير نگاه مى كند:
  ـ بُرَير، هيچ گاه تو را چنين شوخ و شاداب نديده ام. همواره چنان با وقار بودى كه هيچ كس جرأت شوخى با تو را نداشت. ولى اكنون...
  ـ راست مى گويى، من و شوخى اين چنينى! امّا امشب، شب شادى و سرور است. به خدا قسم، ما ديگر فاصله اى با بهشت نداريم. فردا روز وصال است و بهشت در انتظار ما است. از همه مهمتر، فردا روز ديدار پيامبر است، آيا اين شادى ندارد؟
  عبدالرحمان مى خندد و بُرَير را در آغوش مى گيرد. آرى اكنون هنگامه شادمانى است. اگر چه در عمق اين لحظات شاد، امّا كوتاه غصه تنهايى حسين(ع) و تشنگى فرزندانش موج مى زند.

  										***

  نافِع بن هلال از خيمه بيرون مى آيد، او مى خواهد قدرى قدم بزند.
  ناگهان در دل شب، سايه اى به چشمش مى آيد. خدايا، او كيست؟ نكند دشمن است و قصد شومى دارد. نافع شمشير مى كشد و آهسته آهسته نزديك مى شود. چه مى بينم؟ در زير نور ماه، چقدر آشنا به چشم مى آيد:
  ـ كيستى اى مرد و چه مى كنى؟
  ـ نافع، من هستم، حسين!
  ـ مولاى من، فدايت شوم. در دل اين تاريكى كجا مى رويد. نكند دشمن به شما آسيبى برساند.
  ـ آمده ام تا ميدان نبرد را بررسى كنم و ببينم كه فردا دشمن از كجا حمله خواهد كرد.
  آرى! امام حسين(ع) مى خواهد براى فردا برنامه ريزى كند و نيروهاى خود را آرايش نظامى بدهد. بايد از ميدان رزم باخبر باشد. نافع همراه امام مى رود و كارِ شناسايى ميدان رزم، انجام مى شود. اكنون وقت آن است كه به سوى خيمه ها بازگردند.
  امام حسين(ع) دست نافع را مى گيرد و به او مى فرمايد: 
  ـ فردا روزى است كه همه ياران من كشته خواهند شد.
  ـ راست مى گويى. فردا وعده خدا فرا مى رسد.
  ـ اكنون شب است و تاريكى و جز من و تو هيچ كس اين جا نيست. آنجا را نگاه كن! نقطه كور ميدان است، هر كس از اين جا برود هيچ كس او را نمى بيند; اينك بيا و جان خود را نجات بده، من بيعت خود را از تو برداشتم، برو.
  عرق سردى بر پيشانى نافع مى نشيند و اندوهى غريب به دلش چنگ مى زند. پاهايش سست مى شود و روى زمين مى افتد.
  ناگهان صداى گريه اش سكوت شب را مى شكند.
  ـ چرا گريه مى كنى. فرصت را غنيمت بشمار و جان خود را نجات بده.
  ـ اى فرزند پيامبر! به رفتنم مى خوانى؟ من كجا بروم؟ تا جانم را فدايت نكنم، هرگز از تو جدا نخواهم شد. شهادت در راه تو افتخارى است بزرگ.
  امام دست بر سر نافع مى كشد و او را از زمين بلند مى كند و با هم به سوى خيمه ها مى روند. آنها به خيمه زينب(س) مى رسند. امام وارد خيمه خواهر مى شود و نافع كنار خيمه منتظر امام مى ماند.
  صدايى به گوش نافع مى رسد كه دلش را به درد مى آورد. اين زينب(س) است كه با برادر سخن مى گويد: «برادر! نكند فردا، يارانت تو را تنها بگذارند؟».
  نافع، تاب نمى آورد و اشك در چشم هاى او حلقه مى زند. عجب! عمّه سادات در اضطراب است. 
  چنين شتابان كجا مى روى؟ صبر كن من هم مى خواهم با تو بيايم. آنجا، خيمه حبيب بن مظاهر، بزرگ اين قوم است.
  نافع وارد خيمه مى شود. حبيب در گوشه خيمه مشغول خواندن قرآن است. نافع، سلام مى كند و مى گويد: «اى حبيب! برخيز! دختر على نگران فرداست؟ برخيز بايد به او آرامش و اعتماد بدهيم، برخيز حبيب!».
  حبيب از جابرمى خيزد و با شتاب به خيمه دوستانش مى رود. همه را خبر مى دهد و از آنها مى خواهد تا شمشيرهاى خود را بردارند و بيايند.
  مى خواهى چه كنى اى حبيب؟
  همه در صف هاى منظم دور حبيب جمع شده اند. به سوى خيمه زينب(س) مى رويم. ايشان و همه زنانى كه در خيمه ها بودند، متوجّه مى شوند كه خبرى شده است. آنها سراسيمه از خيمه ها بيرون مى آيند. ياران حسين(ع) به صف ايستاده اند:
  ـ سلام، اى دختر على! سلام اى يادگار فاطمه! نگاه كن، شمشيرهايمان در دستانمان است. ما همگى قسم خورده ايم كه آنها را بر زمين نگذاريم و با دشمن شما مبارزه كنيم.
  ـ اى جوانمردان! فردا از حريم دختران پيامبر دفاع كنيد.
  همه ياران با شنيدن سخن حبيب اشك مى ريزند.
  قلب زينب(ع) آرام شده و به وفادارى شما يقين كرده است. اكنون به سوى خيمه هاى خود بازگرديد! ديگر چيزى تا اذان صبح نمانده است. كم كم شب عاشورا به پايان نزديك مى شود.
  آنجا را نگاه كن! سياهى هايى را مى بينم كه به سوى خيمه ها مى آيند. خدايا، آنها كيستند؟
  ـ ما آمده ايم تا حسينى شويم. آيا امام ما را قبول مى كند؟ ما تاكنون در سپاه ظلمت بوديم و اكنون توبه كرده ايم و مى خواهيم در سپاه روشنى قرار بگيريم. ما از سر شب تا حالا به خواب نرفته ايم. دنبال فرصت مناسبى بوديم تا بتوانيم خود را به شما برسانيم. زيرا عمرسعد نگهبانان زيادى را در ميان سپاه خود قرار داده است تا مبادا كسى به شما بپيوندد.
  ـ خوش آمديد!
  امام با لبخند دلنشينى از آنها استقبال مى كند.
  خوشا به حالتان كه در آخرين لحظه ها، به اردوگاه سعادت پيوستيد. اين توبه كنندگان در ساعت هاى پايانى شب و قبل از آنكه هوا كاملا روشن شود به اردوگاه امام مى پيوندند. هر كدام از آنها كه مى آيند، قلب زينب(س) را شاد مى كنند.
  بعضى از آنها نيز، از كسانى هستند كه براى گرفتن جايزه به جنگ آمده بودند، امّا يكباره دلشان منقلب شد و حسينى شدند.
  و به راستى كه هيچ چيز، بهتر از عاقبت به خيرى نيست.
  اين شيشه سبز چيست كه در دست آن فرشته است؟
  براى چه او به زمين آمده است؟ او آمده تا خون سرخ حسين(ع) را در اين شيشه سبز قرار دهد. امام حسين(ع) مهمان جدّش رسول خدا است.
  اين پيامبر است كه با حسينش سخن مى گويد: «فرزندم! تو شهيد آل محمّد هستى! تمام اهل آسمان منتظر آمدن تواند و تو به زودى كنار من خواهى بود. پس به سوى من بشتاب كه چشم انتظار توام».
  آن فرشته مأمور است تا خون مظلوم و پاك تو را به آسمان ببرد. چرا كه خون تو، خون خداست. تو ثارالله هستى! 
  امام از اين خواب شيرين بيدار مى شود. او بار ديگر آغوش گرم پيامبر را در خواب احساس مى كند.
  امروز دشمنان مى خواهند اسلام را نابود كنند، امّا تو با قيام خود دين جدّت را پاس مى دارى.
  تو با خون خود اسلام را زنده مى كنى و اگر حماسه سرخ تو نباشد، اثرى از اسلام باقى نخواهد ماند. خون سرخ تو، رمز بقاى اسلام است.
  آرى! تو خون خدايى! السلام عليك يا ثارالله!


title: بخش 17
text:
    بخش 17


  الله اكبر، الله اكبر!
  صداى اذان صبح در دشت كربلا طنين انداز مى شود. امام حسين(ع) همراه ياران خود به نماز مى ايستد. 
  نماز تمام مى شود و امام دست به دعا برمى دارد: «خدايا! تو پناه من هستى و من در سختى ها به يارى تو دل خوش دارم. همه خوبى ها و زيبايى ها از آن توست و تو آرزوى بزرگ من هستى».
  سپس ايشان برمى خيزد و رو به ياران خود مى گويد: «ياران خوبم! آگاه باشيد كه شهادت نزديك است. شكيبا باشيد و صبور، كه وعده خداوند نزديك است. ياران من! به زودى از رنج و اندوه دنيا آسوده شده و به بهشت جاودان رهسپار مى شويد».
  همه ياران يك صدا مى گويند: «ما همه آماده ايم تا جان خود را فداى شما نماييم».
  با اشاره امام، همه برمى خيزند و آماده مى شوند. امام نيروهاى خود را به سه دسته تقسيم مى كند.
  دسته راست، دسته چپ و دسته ميانه. زُهير فرمانده دسته راست و حَبيب بن مظاهر فرمانده دسته چپ لشكر مى شوند و خود حضرت نيز، در قلب لشكر قرار مى گيرد.
  پروانه ها آماده اند تا جان خود را فداى شمع وجود امام حسين(ع) كنند.
  امام پرچم لشكر را به دست برادرش عبّاس مى دهد. او امروز علمدار دشت كربلاست.
  امام، اكنون دستور مى دهد تا هيزم هاى داخل خندق را آتش بزنند.

  										***

  سوارى به سوى لشكر امام مى آيد. او همراه خود شمشيرى ندارد، امّا در دست او نامه اى است. خدايا، اين نامه چيست؟ 
  او جلو مى آيد و مى گويد: «من نامه اى براى محمّدبن بَشيردارم. آيا شما او را مى شناسيد؟»
  محمد بن بَشير از ياران امام است كه اكنون در صف مبارزه ايستاده است.
  نگاه كن! محمّدبن بَشير پيش مى آيد. آورنده نامه يكى از بستگان اوست.
  سلام مى كند و مى گويد از من چه مى خواهى؟
  ـ اين نامه را براى تو آورده ام.
  ـ در آن چه نوشته شده است؟
  ـ خبر رسيده پسرت كه به جنگ با كافران رفته بود، اكنون اسير شده است. بيا برويم و براى آزادى او تلاش كنيم.
  ـ من فرزندم را به خدا مى سپارم.
  امام حسين(ع) كه اين صحنه را مى بيند، نزد محمّدبن بَشير مى آيد و مى فرمايد: «من بيعت خود را از تو برداشتم. تو مى توانى براى آزادى فرزند خود بروى».
  چشمان محمّدبن بَشير پر از اشك مى شود و مى گويد: «تو را رها كنم و بروم. به خدا قسم كه هرگز چنين نمى كنم».
  نامه رسان با نااميدى ميدان را ترك مى كند. او خيلى تعجّب كرده است. زيرا محمّدبن بَشير، پسر خود را بسيار دوست مى داشت. او را چه شده كه براى آزادى پسرش كارى نمى كند؟
  او نمى داند كه محمّدبن بَشير هنوز هم جوان خود را دوست دارد، امّا عشقى والاتر قلب او را احاطه كرده است. او اكنون عاشق امام حسين(ع) است و مى خواهد جانش را فداى او كند.

  										***

  سپاه كوفه آماده جنگ مى شود. در خيمه فرماندهى، سران سپاه جمع شده و به اين نتيجه رسيده اند كه بايد هر چه سريع تر جنگ را آغاز كنند. برنامه آنها اين است كه از چهار طرف به سوى اردوگاه امام حسين(ع) حمله كنند و در كمتر از يك ساعت او و يارانش را اسير نموده و يا به قتل برسانند.
  عمرسعد به شمر مى گويد: «خود را به نزديكى خيمه هاى حسين برسان و وضعيّت آنها را بررسى كن و براى من خبر بياور».
  شمر، سوار بر اسب مى شود و به سوى اردوگاه امام پيش مى تازد.
  آتش!
  خدايا! چه مى بينم؟ سه طرف خيمه ها پر از آتش است. گودالى عميق كنده شده و آتش از درون آنها شعله مى كشد.
  يك طرف خيمه ها باز است و مقابل آن، لشكرى كوچك امّا منظّم ايستاده است. آنها سه دسته نظامى اند. شير مردانى كه شمشير به دست آماده اند تا تمام وجود از امام خويش دفاع كنند.
  او مى فهمد كه ديگر نقشه حمله كردن از چهار طرف، عملى نيست.
  شمر عصبانى مى شود. از شدّت ناراحتى فرياد مى زند: «اى حسين! چرا زودتر از آتش جهنّم به استقبال آتش رفته اى؟».
  سخن شمر دل ها را به درد مى آورد. شمر چه بى حيا و گستاخ است. مسلم بن عَوْسجه طاقت نمى آورد. تيرى در كمان مى نهد و مى خواهد حلقوم اين نامرد را نشانه رود.
  ـ مولاى من، اجازه مى دهى اين نامرد را از پاى درآورم.
  ـ نه، صبر كن. دوست ندارم آغازگر جنگ ما باشيم.
  مسلم بن عوسجه تير از كمان بيرون مى نهد.

  										***

  شمر بازمى گردد و خبر مى دهد كه ديگر نمى توان از چهارطرف حمله كرد.
  عمرسعد با تغيير در شيوه حمله، پرچم سپاه را به غلام خود مى دهد. طبل آغاز جنگ، زده مى شود و سپاه كوفه حركت مى كند.
  اين صداى عمرسعد است كه در صحراى كربلا مى پيچد: «اى لشكر خدا! پيش به سوى بهشت!».
  لشكر كوفه حركت مى كند و روبروى لشكر امام مى ايستد.
  امام حسين(ع) رو به سپاه كوفه مى فرمايد: «اى مردم! سخن مرا بشنويد و در جنگ شتاب نكنيد. مى خواهم شما را نصيحت كنم».
  نفس ها در سينه حبس مى شود و همه منتظر شنيدن سخن امام هستند: «آيا مرا مى شناسيد؟ لحظه اى با خود فكر كنيد كه مى خواهيد خون چه كسى را بريزيد. مگر من فرزند دختر پيامبر نيستم؟».
  سكوت بر تمام سپاه كوفه سايه افكنده است. هيچ كس جوابى نمى دهد.
  امام ادامه مى دهد: «آيا در اين هم شك داريد كه من فرزند دختر پيامبر شما هستم؟ به خدا قسم، اگر امروز شرق و غرب دنيا را بگرديد، غير از من كسى را نخواهيد يافت كه پسر دختر پيامبر باشد. آيا من، خونِ كسى را ريخته ام كه مى خواهيد اين گونه قصاص كنيد؟ آيا مالى را از شما تباه كرده ام؟ بگوييد من چه كرده ام؟».
  سكوت مرگ بار سپاه كوفه، ادامه پيدا مى كند. امام حسين(ع) فرماندهان سپاه كوفه را مى شناسد، آنها شَبَث بن رِبْعى، حَجّاربن اَبْجَر، قَيْس بن اَشْعَث هستند، اكنون آنها را با نام صدا مى زند و مى فرمايد: «آيا شما نبوديد كه برايم نامه نوشتيد و مرا به سوى شهر خود دعوت كرديد؟ آيا شما نبوديد كه به من وعده داديد كه اگر كوفه بيايم مرا يارى خواهيد نمود؟»
  همسفرم! به راستى كه اين مردم، چقدر نامرد هستند. آنها امام حسين(ع) را به كوفه دعوت كرده اند و اكنون در مقابلش شمشير كشيده اند!
  عمرسعد نگاهى به قَيْس بن اَشْعَث مى كند و با اشاره از او مى خواهد كه جواب امام را بدهد.
  او فرياد مى زند: «اى حسين! ما نمى دانيم تو از چه سخن مى گويى، امّا اگر بيعت با يزيد را بپذيرى روزگار خوب و خوشى خواهى داشت».
  امام در جواب مى گويد: «من هرگز با كسى كه به خدا ايمان ندارد، بيعت نمى كنم».
  امام با اين سخن، چهره واقعى يزيد را به همه نشان مى دهد.

  										***

  عمرسعد به نيروهاى خود نگاه مى كند. بسيارى از آنها سرشان را پايين انداخته اند. اكنون وجدان آنها بيدار شده و از خود مى پرسند: به راستى، ما مى خواهيم چه كنيم؟ مگر حسين چه گناهى كرده است؟
  عمرسعد نگران مى شود. براى همين، يكى از نيروهاى خود به نام ابن حَوْزَه را صدا مى زند و با او خصوصى مطلبى را در ميان مى گذارد.
  من نزديك مى روم تا ببينم آنها درباره چه سخن مى گويند. تا همين حد متوجه مى شوم كه عمرسعد به او وعده پول زيادى مى دهد و او پيشنهاد عمرسعد را قبول مى كند.
  او سوار بر اسب مى شود و با سرعت به سوى سپاه امام مى رود و فرياد مى زند: «حسين كجاست؟ با او سخنى دارم».
  ياران، امام را به او نشان مى دهند و از او مى خواهند سخن خود را بگويد. امام هم نگاه خود را به سوى آن مرد مى كند و منتظر شنيدن سخن او مى شود.
  همه نگاه هاى دو لشكر به اين مرد است. به راستى، او چه مى خواهد بگويد؟
  ابن حوزه فرياد مى زند: «اى حسين، تو را به آتش جهنّم بشارت مى دهم».
  زخم زبان از زخم شمشير نيز، دردناك تر است. نمى دانم اين سخن با قلب امام چه كرد؟ 
  دل ياران امام با شنيدن اين گستاخى به درد مى آيد.
  سپاه كوفه با شنيدن اين سخن شادى و هلهله مى كنند. بار ديگر شيطان در وجود آنها فرياد مى زند: « حسين از دين پيامبر خويش خارج شده، چون او از بيعت با خليفه مسلمانان خوددارى كرده است».
  امام سكوت مى كند و فقط دست هاى خود را به سوى آسمان گرفته و با خداى خويش سخنى مى گويد. 
  آن مرد هنوز بر اسب خود سوار است. قهقهه مستانه اش فضا را پر كرده است، امّا يك مرتبه اسب او رَم مى كند و مهار اسب از دستش خارج مى شود و از روى اسب بر زمين مى افتد، گويا پايش در ركاب اسب گيركرده است. اسب به سوى خندق پر از آتش مى تازد و ابن حَوزه كه چنين جسارتى به امام كرد در آتش گرفتار مى شود و به سزاى عملش مى رسد. 
  به هرحال با پيش آمدن اين صحنه عدّه اى از سپاهيان عمرسعد از جنگ كردن با امام حسين(ع) پشيمان مى شوند و دشت كربلا را ترك مى كنند.

  										***

  ـ جانم به فدايت! اجازه مى دهى تا من نيز سخنى با اين مردم بگويم؟
  ـ اى زُهير! برو، شايد بتوانى در دل سياه آنها، روزنه اى بگشايى.
  زُهير جلو مى رود و خطاب به سپاه كوفه مى گويد: «فرداى قيامت چه جوابى به پيامبر خواهيد داد؟ مگر شما نامه ننوشتيد كه حسين به سوى شما بيايد؟ رسم شما اين است كه از مهمان با شمشير پذيرايى كنيد؟»
  عمرسعد نگران است از اينكه سخن زُهير در دل مردم اثر كند. به شمر اشاره مى كند تا اجازه ندهد زُهير سخن خود را تمام كند.
  شمر تيرى در كمان مى گذارد و به سوى زُهير پرتاب مى كند و فرياد مى زند: «ساكت شو! با سخن خود ما را خسته كردى. مگر نمى دانى كه تا لحظاتى ديگر، همراه با امام خود كشته خواهى شد».
  خدا را شكر كه تير خطا مى رود. زُهير خطاب به شمر مى گويد: «مرا از مرگ مى ترسانى؟ به خدا قسم شهادت در راه حسين(ع) نزد من از همه چيز بهتر است».
  آن گاه زُهير فرياد برمى آورد: «اى مردم، آگاه باشيد تا فريب شمر را نخوريد و بدانيد كه هر كس در ريختن خون حسين(ع) شريك باشد، روز قيامت از شفاعت پيامبر محروم خواهد بود».
  اين جاست كه امام به زُهير مى فرمايد: «تو وظيفه خود را نسبت به اين مردم انجام دادى. خدا به تو جزاى خير دهد».
  امام بُرَير را مى طلبد و از او مى خواهد تا با اين مردم سخن بگويد، شايد سخن او را قبول كنند.
  مردم كوفه بُرَير را به خوبى مى شناسند. او بهترين معلّم قرآن كوفه بود. بسيارى از آنها خواندن قرآن را از او ياد گرفته اند. شايد به حرمت قرآن از جنگ منصرف شوند.
  گوش كن! اين صداى بُرَير است كه در دشت كربلا طنين انداخته است: «واى بر شما كه خاندان پيامبر را به شهر خود دعوت مى كنيد و اكنون كه ايشان نزد شما آمده اند با شمشير به استقبالشان مى آييد».
  عمرسعد، دستور مى دهد كه سخن بُرَير را با تير جواب دهند. اگر چه تير بار ديگر به خطا مى رود، امّا سخن بُرَيرناتمام مى ماند.
  آرى! امام براى اتمامِ حجّت با مردم كوفه، به برخى از ياران خود اجازه مى دهد تا با كوفيان سخن بگويند، امّا هيچ سخنى در دل آنها اثر نمى كند.
  اكنون خود امام مقابل آنها مى رود و مى فرمايد: «شما مردم، سخن حق را قبول نمى كنيد. زيرا شكم هاى شما از مال حرام پر شده است».
  آرى! مال حرام، رمز سياهى دل هاى اين مردم است.
  عمرسعد به سربازان دستور مى دهد كه همهمه كنند تا صداى امام به گوش كسى نرسد. او مى ترسد كه سخن امام در دل اين سپاه اثر كند. براى همين، صداى طبل ها بلند مى شود و همه سربازان فرياد مى زنند.
  آرى! صداى امام ديگر به جايى نمى رسد. كوفيان نمى خواهند سخن حق را بشنوند و براى همين، راهى براى اصلاح خود باقى نمى گذارند.
  امام دست به دعا برمى دارد و با خداى خود چنين مى گويد: «بار خدايا! باران رحمتت را از اين مردم دريغ كن و انتقام من و يارانم را از اين مردم بگير كه اينان به ما دروغ گفتند و ما را تنها گذاشتند».
  سى و سه هزار سرباز، براى شروع جنگ لحظه شمارى مى كنند. آنها به فكر جايزه هايى هستند كه ابن زياد به آنها وعده داده بود.
  سكّه هاى طلا، چشم آنها را كور كرده است. كسى كه عاشق دنيا شده، ديگر سخن حق در او اثر نمى كند.


title: بخش 18
text:
    بخش 18


  سخنان نورانى امام حسين(ع) در قلب برادرم اثر نكرد. آيا ممكن است كه او سخن مراقبول كند؟
  عَمْرو بن قَرَظَه با خود اين چنين مى گويد و تصميم مى گيرد كه براى آخرين بار برادر خود، على را ببيند. او در مقابل سپاه كوفه مى ايستد و برادرش على را صدا مى زند. على، خيال مى كند كه عَمْرو آمده است تا به سپاه كوفه بپيوندد. براى همين، خيلى خوشحال مى شود و به استقبالش مى رود:
  ـ اى عمرو! خوش آمدى. به تو گفته بودم كه دست از حسين بردار چرا كه سرانجام با حسين بودن كشته شدن است. خوب كردى كه آمدى!
  ـ چه خيالِ باطلى! من نيامده ام كه از حسين(ع) جدا شوم. آمده ام تا تو را با خود ببرم.
  ـ من همراه تو به قتلگاه بيايم! هرگز، مگر ديوانه شده ام!
  ـ برادر! مى دانى حسين كيست. او كليد بهشت است. حيف است كه در ميان سپاه كفر باشى. ما خاندان همواره طرفدار اهل بيت(ع) بوده ايم. آيا مى دانى چرا پدر نام تو را على گذاشت؟ به خاطر عشقى كه به اين خاندان داشت.
  عمرو همچنان با برادر سخن مى گويد تا شايد او از خواب غفلت بيدار شود، امّا فايده اى ندارد، او هم مثل ديگران عاشق دنيا شده است.
  على آخرين سخن خود را به عمرو مى گويد: «عشق به حسين، عقل و هوش تو را ربوده است».
  او مهار اسب خود را مى چرخاند و به سوى سپاه كوفه باز مى گردد.

  										***

  عبدالله بن زُهير يكى از فرماندهان سپاه كوفه است. نگاه كن! چرا او اين قدر مضطرب و نگران است؟
  حتماً مى گويى چرا؟ او و پدرش با هم به اين جا آمده اند. او به پدرش بسيار علاقه دارد و هميشه مواظبش بود، امّا حالا از پدرش بى خبر است و او را نمى يابد.
  ديشب، پدرش در خيمه او بوده و در آنجا استراحت مى كرده است، امّا نيمه شب كه براى خوردن آب بيدار شد، پدرش را نديد.
  فكر پيدا كردن پدر لحظه اى او را آرام نمى گذارد. او بايد چند هزار سرباز را فرماندهى كند. آيا شما مى دانيد پدر فرمانده، كجا رفته است؟ خدا كند هر چه زودتر پدر پيدا شود تا او بتواند به كارش برسد.
  دو لشكر در مقابل هم به صف ايستاده اند. يكى از سربازان كوفى، آن طرف را نگاه مى كند و با تعجّب فرياد مى زند خداى من! چه مى بينم؟ آن پيرمرد را ببينيد! 
  ـ كدام پيرمرد؟
  ـ همان كه نزديك حسين(ع) ايستاده است. او همان گمشده فرمانده ماست.
  سرباز با شتاب نزد فرمانده خود مى رود:
  ـ جناب فرمانده! من پدر شما را پيدا كردم.
  ـ كو؟ كجاست؟
  ـ آنجا.
  سرباز با دست به سوى لشكر امام حسين(ع) اشاره مى كند.
  فرمانده باور نمى كند. به چشم هاى خود دستى مى كشد و دقيق تر نگاه مى كند. واى! پدرم آنجا چه مى كند؟ 
  غافل از اينكه پدر آن طرف در پناه خورشيد مهربانى ايستاده است.
  آرى! او حسينى شده و آماده است تا پروانه وجود امام حسين(ع) گردد. او با اشاره با پسر سخن مى گويد: «تو هم بيا اين طرف، بهشت اين طرف است»، ولى امان از رياست دنيا و عشق پول! پسر عاشق پول و رياست است. او نمى تواند از دنيا دل بكند.
  پدر و پسر روبروى هم ايستاده اند. تا دقايقى ديگر پدر با شمشيرِسربازانِ پسر، به خاك و خون كشيده خواهد شد.

  										***

  حُرّ رياحى يكى از فرماندهان عمرسعد است. همان كه با هزار سرباز راه را بر امام حسين(ع) بسته بود.
  او فرمانده چهار هزار سرباز است. لشكر او در سمت راست ميدان جاى گرفته و آماده حمله اند. حُرّ از سربازان خود جدا مى شود و نزد عمرسعد مى آيد:
  ـ آيا واقعاً مى خواهى با حسين بجنگى؟
  ـ اين چه سؤالى است كه مى پرسى. خوب معلوم است كه مى خواهم بجنگم، آن هم جنگى كه سرِحسين و يارانش از تن جدا گردد.
  حُرّ به سوى لشكر خود بازمى گردد، امّا در درون او غوغايى به پاست. او باور نمى كرد كار به اين جا بكشد و خيال مى كرد كه سرانجام امام حسين(ع) با يزيد بيعت مى كند، امّا اكنون سخنان امام حسين(ع) را شنيده است و مى داند كه حسين بر حق است. او فرزند پيامبر است كه اين چنين غريب مانده است. او به ياد دارد كه قبل از رسيدن به كربلا، در منزل شَراف، امام حسين(ع) چگونه با بزرگوارى، او و يارانش را سيراب كرد.
  با خود نجوا مى كند: «اى حُرّ! فرداى قيامت جواب پيامبر را چه خواهى داد؟ اين همه دور از خدا ايستاده اى كه چه بشود؟ مال و رياست چند روزه دنيا كه ارزشى ندارد. بيا توبه كن و به سوى حسين برو».
  بار ديگر نيز، با خود گفتوگو مى كند: «مگر توبه من پذيرفته مى شود؟! من بودم كه راه را بر حسين بستم و اين من بودم كه اشك بر چشم كودكان حسين نشاندم. اگر آن روز كه حسين از من خواست تا به سوى مدينه برگردد اجازه مى دادم، اكنون او در مدينه بود. واى بر من! حالا چه كنم. ديگر برگشتن من چه فايده اى براى حسين دارد. من بروم يا نروم، حسين را مى كشند».
  اين بار نداى ديگرى درونش را نشانه مى گيرد. اين نداى شيطان است: «اى حرّ! تو فرمانده چهارهزار سرباز هستى. تو مأموريّت خود را انجام داده اى. كمى صبر كن كه جايزه بزرگى در انتظار تو است. اى حرّ! توبه ات قبول نيست، مى خواهى كجا بروى. هيچ مى دانى كه مرگى سخت در انتظار تو خواهد بود. تا ساعتى ديگر، حسين و يارانش همه كشته مى شوند».
  حُرّ با خود مى گويد: «من هرطوركه شده بايد به سوى حسين بروم. اگر اين جا بمانم جهنّم در انتظارم است».
  حُرّ قدم زنان در حالى كه افسار اسب در دست دارد به صحراى كربلا نگاه مى كند. از خود مى پرسد كه چگونه به سوى حسين برود؟ ديگر دير شده است. كاش ديشب در دل تاريكى به سوى نور رفته بودم. خداى من، كمكم كن!
  ناگهان اسب حُرّ شيهه اى مى كشد. آرى! او تشنه است. حُرّ راهى را مى يابد و آن هم بهانه آب دادن به اسب است.
  يكى از دوستانش به او نگاه مى كند و مى گويد:
  ـ اين چه حالتى است كه در تو مى بينم. سرگشته و حيرانى؟ چرا بدنت چنين مى لرزد؟
  ـ من خودم را بين بهشت و جهنّم مى بينم. به خدا قسم بهشت را انتخاب خواهم كرد، اگر چه بدنم را پاره پاره كنند.
  حُرّ با تصميمى استوار، افسار اسب خود را در دست دارد و آرام آرام به سوى فرات مى رود. همه خيال مى كنند كه او مى خواهد اسب خود را سيراب كند. او اكنون فرمانده چهار هزار سرباز است كه همه در مقابل او تعظيم مى كنند.
  او آن قدر مى رود كه از سپاه دور مى شود. حالا بهترين فرصت است! سريع بر روى اسب مى نشيند و به سوى اردوگاه امام پيش مى تازد.
  آن قدر سريع چون باد كه هيچ كس نمى تواند به او برسد. اكنون وارد اردوگاه امام حسين(ع) شده است.
  او شمشير خود را به زمين مى اندازد. آرام آرام به سوى امام مى آيد. هر كس به چهره او نگاه كند، درمى يابد كه او آمده است تا توبه كند.
  وقتى روبروى امام قرار مى گيرد مى گويد:
  ـ سلام اى پسر رسول خدا! جانم فداى تو باد! من همان كسى هستم كه راه را بر تو بستم. به خدا قسم نمى دانستم كه اين نامردان تصميم به كشتن شما خواهند گرفت. من از كردار خود پشيمانم. آيا خدا توبه مرا قبول مى كند.
  ـ سلام بر تو! آرى، خداوند توبه پذير و مهربان است.
  آفرين بر تو اى حُرّ!
  امام از حُرّ مى خواهد كه از اسب پياده شود، چرا كه او مهمان است.
  گوش كن! حُرّ در جواب امام اين گونه مى گويد: «من آمده ام تا تو را يارى كنم. اجازه بده تا با كوفيان سخن بگويم».
  صداى حرّ در دشت كربلا مى پيچد. همه تعجّب مى كنند. صداى حُرّ از كدامين سو مى آيد: «اى مردم كوفه! شما بوديد كه به حسين نامه نوشتيد كه به كوفه بيايد و به او قول داديد كه جان خويش را فدايش مى كنيد. اكنون چه شده است كه با شمشيرهاى برهنه او را محاصره كرده ايد؟».
  سپاه كوفه متعجّب شده اند و نداى بر حق حرّ را مى شنوند. در حالى كه سخنى از آنها به گوش نمى رسد. سخن حق در دل آنها كه عاشق دنيا شده اند، هيچ اثرى ندارد. حرّ بازمى گردد و كنار ياران امام در صف مبارزه مى ايستد.

  										***

  ساعت حدود هشت صبح است. همه ياران امام، تشنه هستند. در خيمه ها هم آب نيست.
  سپاه كوفه منتظر فرمان عمرسعد است. دستور حمله بايد از طرف او صادر شود. ابتدا بايد مردم را با وعده پول خام تر نمود. براى همين، عمرسعد فرياد مى زند: «هر كس كه سر يكى از ياران حسين را بياورد هزار درهم جايزه خواهد گرفت».
  تصميم بر آن شد تا ابتدا لشكر امام را تير باران نمايند. همه تيراندازان آماده شده اند، امّا اوّلين تير را چه كسى مى زند؟
  آنجا را نگاه كن! اين عمرسعد است كه روى زمين نشسته و تير و كمانى در دست دارد. او آماده است تا اوّلين تير را پرتاب كند: «اى مردم! شاهد باشيد كه من خودم نخستين تير را به سوى حسين و يارانش پرتاب كردم».
  تير از كمان عمرسعد جدا مى شود و به طرف لشكر امام پرتاب مى شود. جنگ آغاز مى شود. عمرسعد فرياد مى زند: «در كشتن حسين كه از دين بر گشته است شكى نكنيد».
  واى خداى من، نگاه كن! هزاران تير به اين سو مى آيند.
  ميدان جنگ با فرو ريختن تيرها سياه شده است. ياران امام، عاشقانه و صبورانه خود را سپر بلاى امام خود مى كنند و بدين ترتيب، حماسه بزرگ صبح عاشورا رقم مى خورد.
  اين اوج ايثار و فداكارى است كه در تاريخ نمونه اى ندارد. زمين رنگ خون به خود مى گيرد و عاشقان پر و بال مى گشايند و تن هاى تير باران شده بر خاك مى افتند.
  همه ياران در اين فكر هستند كه مبادا تيرى به امام اصابت كند. زمين و آسمان پر از تير شده و چه غوغايى به پاست!
  عمرسعد مى داند كه به زودى همه تيرهاى اين لشكر تمام خواهد شد، در حالى كه او بايد براى مراحل بعدى جنگ نيز، مقدارى تير داشته باشد. به همين دليل، دستور مى دهد تا تيراندازى متوقّف شود.
  آرامشى نسبى، ميدان را فرا مى گيرد. سپاه كوفه خيال مى كنند كه امام حسين(ع) را كشته اند، امّا آن حضرت سالم است و ياران او تيرها را به جان و دل خريده اند.
  اكنون سى و پنج تن از ياران امام، شربت شهادت نوشيده و به ديدار خداى خويش رفته اند.
  اشك در چشمان امام حلقه زده است. نيمى از ياران باوفاى او چه سريع پر گشودند و رفتند. سپاه كوفه، هلهله و شادى مى كنند.
  امام همچنان از ديدن ياران غرق به خونش، اشك مى ريزد.
  گوش كن! اين صداى امام است كه در دشت كربلا طنين انداز است: «آيا يار و ياورى هست كه به خاطر خدا مرا يارى نمايد؟».
  جوابى شنيده نمى شود. اهل كوفه، سرمست پيروزى زودرس خود هستند.
  در آسمان غوغايى برپامى شود. فرشتگان از خداوند اجازه مى گيرند تا براى يارى امام بيايند. فرشتگان گروه گروه نزد امام حسين(ع) مى روند و مى گويند: «اى حسين! صدايت را شنيديم و آمده ايم تا تو را يارى كنيم».
  اما امام ديدار خداوند را انتخاب مى كند و به فرشتگان دستور بازگشت مى دهد.
  آرى! امام حسين(ع) در آن لحظه براى نجات از مرگ، طلب يارى نكرد، بلكه او براى آزادى اهل كوفه و همه كسانى كه تا قيامت فرياد او را مى شنوند، صدايش را بلند كرد تا شايد دلى بيدار شود و به سوى حق بيايد و از آتش جهنّم آزاد گردد.

  										***

  از آغاز حمله و تيرباران دسته جمعى ساعتى مى گذرد. اكنون نوبت جنگ تن به تن و فداكارى ديگر ياران مى رسد. آيا مى دانى كه شعار ياران امام چيست؟ 
  شعار آنها «يا محمّد» است. 
  آرى! تنها نام پيامبر است كه غرور و عزّت را براى لشكر حق به همراه دارد.
  اكنون ساعت حدود نُه صبح است و نيمى از ياران امام به شهادت رسيده اند و حالا نوبت پروانه هاى ديگر است.
  حرّ نزد امام مى آيد و مى گويد: «اى حسين! من اوّلين كسى بودم كه به جنگ تو آمدم و راه را بر تو بستم. اكنون مى خواهم اوّلين كسى باشم كه به ميدان مبارزه مى رود و جانش را فداى شما مى كند. به اميد آنكه روز قيامت اوّلين كسى باشم كه با پيامبر دست مى دهد.
  من وقتى اين كلام را مى شنوم به همّت بالاى حرّ آفرين مى گويم! به راستى كه تو معمّاى بزرگ تاريخ هستى! تا ساعتى قبل در سپاه كفر بودى و اكنون آن قدر عزيز شده اى كه مى خواهى روز قيامت اوّلين كسى باشى كه با پيامبر دست مى دهد.
  مى دانم كه خداوند اين سخن را بر زبان تو جارى ساخت تا عظمت حسينش را نشان دهد. حسين كسى است كه توبه كنندگان را عزيزتر مى داند به شرط آنكه مثل تو، مردانه تـوبه كنند. تو مى خواهى به گنهكاران پيام دهى كه بياييد و حسينى شويد.
  امام به حُرّ اجازه مى دهد و او بر اسب رشيدش سوار مى شود و به ميدان مى آيد. انبوه سپاه برايش حقير و ناچيز جلوه مى كند. اكنون او «رَجَز» مى خواند.
  همان طور كه مى دانى «رجز» شعر حماسى است كه در ميدان رزم خوانده مى شود.
  گوش كن! «من حُرّ هستم كه زبانزد مهمان نوازى ام، من پاسدار بهترين مرد سرزمين مكّه ام».
  غبار از زمين برمى خيزد. حُرّ به قلب لشكر مى زند، امّا اسب او زخمى شده است. سپاه كوفه مى ترسد و عقب نشينى مى كند.
  عمرسعد كه كينه زيادى از حُرّ به دل گرفته است، دستور مى دهد تا او را تير باران كنند. تيرها پشت سر هم مى آيند. فرياد حُرّ بلند است: «بدانيد كه من مرد ميدان هستم و از حسين پاسدارى مى كنم».
  او مى جنگد و چهل تن از سپاه دشمن را به خاك سياه مى نشاند، سرانجام دشمن او را محاصره مى كند. تيرها و نيزه ها حملهور مى شوند. نيزه اى سينه حُرّ را مى شكافد و او روى زمين مى افتد.
  ياران امام نزد حُرّ مى روند و او را به سوى خيمه ها مى آورند. امام نيز به استقبال آمده و كنار حُرّ به روى زمين مى نشيند و سر او را به سينه گرفته و با دست هاى خود، خاك و خون را از چهره او پاك مى كند.
  حُرّ آخرين نگاه خود را به آقاى خود مى كند. لحظه پرواز فرا رسيده است، او به صورت امام لبخند مى زند، به راستى، چه سعادتى از اين بالاتر كه او روى سينه مولاى خويش جان مى دهد.
  گوش كن، امام با حُرّ سخن مى گويد: «به راستى كه تو حُرّ هستى، همانگونه كه مادرت تو را حُرّ نام نهاد».
  وحتماً مى دانى كه «حُرّ» به معناى «آزادمرد» مى باشد، آرى، حُرّ همان آزادمردى است كه در هنگامه غربت به يارى امام زمان خويش آمد و جان خود را فداى حق و حقيقت نمود و با حماسه خود، تاريخ را شگفت زده كرد.


title: بخش 19
text:
    بخش 19


  يَسار و سالم، دو غلام ابن زياد به ميدان آمده اند و مبارز مى طلبند.
  كيست كه به جنگ ما بيايد؟ حبيب و بُرَير از جا برمى خيزند تا به جنگ آنها بروند، ولى امام، شانه هايشان را مى فشارد كه بنشينند.
  عبدالله كَلْبى همراه همسر خود، به كربلا آمده است. او وقتى كه شنيد كوفيان به جنگ امام حسين(ع) مى آيند، تصميم گرفت براى يارى امام به كربلا بيايد. آرى! او همواره آرزوى جهاد با دشمنان دين را در دل داشت.
  اكنون روبروى امام حسين(ع) ايستاده است و مى گويد: «مولاى من! اجازه بدهيد تا به جنگ اين نامردان بروم».
  امام به او نگاهى مى كند، پهلوانى را مى بيند با بازوانى قوى. درست است اين پهلوان بايد به جنگ آن دو نفر برود. لبخند بر لب هاى او مى نشيند و براى رسيدن به آرزوى خود در دفاع از حسين(ع) سوار بر اسب مى شود.
  ـ تو كيستى؟ تو را نمى شناسيم.
  ـ من عبدالله كلبى هستم!
  ـ چرا حبيب و بُرَير نيامدند؟ ما آنها را به مبارزه طلبيده بوديم.
  ناگهان عبدالله كلبى شمشير خود را به سوى يسار مى برد و در كارزارى سخت، او را به زمين مى افكند.
  سالم، فرصت را غنيمت شمرده به سوى عبدالله كلبى حملهور مى شود. ناگهان شمشيرِ سالم فرود مى آيد و انگشتان دست چپ عبدالله كلبى قطع مى شود.
  يكباره عبدالله كلبى به خروش مى آيد و با حمله اى سالم را هم به قتل مى رساند. اكنون او در ميدان قدم مى زند و مبارز مى طلبد، امّا از لشكر كوفه كسى جواب او را نمى دهد.
  نمى دانم چه مى شود كه دلش هواى ديدن يار مى كند.
  دست چپ او غرق به خون است. به سوى امام مى آيد. لبخند رضايت امام را در چهره آن حضرت مى بيند و دلش آرام مى گيرد. رو به دشمن مى كند و مى گويد: «من قدرتمندى توانا و جنگ جويى قوى هستم».
  عمرسعد دستور مى دهد كه اين بار گروهى از سواران به سوى عبدالله كلبى حمله ببرند. آنها نيز، چنين مى كنند، امّا برق شمشير عبدالله، همه را به خاك سياه مى نشاند.
  ديگر كسى جرأت ندارد به جنگ اين شير جوان بيايد. عمرسعد كه كارزار را سخت مى بيند، دستور مى دهد تا حلقه محاصره را تنگ تر كنند و گروه گروه بر عبدالله كلبى حمله ببرند.
  دل همسرش بى تاب مى شود. عمود خيمه اش را مى كند و به ميدان مى رود. خود را به نزديكى هاى عبدالله كلبى مى رساند و فرياد مى زند: «فدايت شوم، در راه حسين مبارزه كن! من نيز، هرگز تو را رها نمى كنم تا كنارت كشته شوم».
  اى زنان دنيا! بياييد وفادارى را از اين خانم ياد بگيريد! او وقتى مى فهمد كه شوهرش در راه حق است، او را تشويق مى كند و تا پاى جان كنار او مى ماند.
  امام اين صحنه را مى بيند و در حق همسر عبدالله دعا مى كند و به او دستور مى دهد تا به خيمه ها برگردد.
  همسر عبدالله به خيمه باز مى گردد، امّا دلش در ميدان كارزار و كنار شوهر است. سپاه كوفه هجوم مى آورند و گرد و غبار بلند مى شود، به طورى كه ديگر چيزى را نمى بينم.
  عبدالله كلبى كجاست؟ خداى من! او بى حركت روى زمين افتاده است. به يقين روحش در بهشت جاودان، مهمان رسول خداست.
  زنى سراسيمه به سوى ميدان مى دود. او همسر عبدالله كلبى است كه پيش از اين شوهرش را تشويق مى كرد. او كنار پيكر بى جان عزيزش مى رود و زانو مى زند و سر همسر را به سينه مى گيرد. خون از صورتش پاك مى كند و بر پيشانى مردانه اش بوسه مى زند; «بهشت گوارايت باشد». اشك از چشمان او مى ريزد و صداى گريه و مرثيه اش هر دلى را بى تاب مى كند.
  اين رسم عرب است كه زنى را كه مشغول عزادارى است نبايد آزار داد، امّا عمرسعد مى ترسد كه مرثيه اين زن، دل هاى خفته سپاه را بيدار كند. براى همين، به يكى از سربازان خود دستور مى دهد تا او را ساكت كند.
  غلام شمر مى آيد و عمود چوبى بر سر او فرود مى آورد. خون از سرِ او جارى مى شود و با خون صورت همسرش آميخته مى گردد.
  خوشا به حال تو كه تنها زن شهيد در كربلا هستى! امّا به راستى، چقدر زنان جامعه من، تو را مى شناسند و از تو درس مى گيرند؟ كاش، همه زنان مسلمان نيز، همچون تو اين گونه يار و مددكار شوهران خوب خود باشند. هر كجا كه در تاريخ مردى درخشيده است، كنار او همسرى مهربان و فداكار بوده است.
  عبدالله كلبى تنها شير مرد صحراى كربلاست كه كنار پيكر خونينش، پيكر همسرش نيز غرق در خون است. آن دو كبوتر با هم پرواز كردند و رفتند.
  بيا و عشق را در صحراى كربلا نظاره گر باش.

  										***

  مُجَمَّع، اهل كوفه است، امّا اكنون مى خواهد در مقابل سپاه كوفه بايستد.
  او به سوى سه نفر از دوستان خود مى رود. گوش كن! او با آنها در حال گفتوگو است: «بنگريد كه چگونه دوستان ما به خاك و خون كشيده شدند و چگونه دشمن قهقهه مستانه سر مى دهد. بياييد ما با هم يك گروه كوچك تشكيل دهيم و با هم به جنگ اين نامردها برويم».
  دوستان با او موافق اند. آنها مى خواهند پاسخى دندان شكن به گستاخى دشمن بدهند.
  چهار شير كربلا به سوى امام مى روند تا براى رفتن به ميدان، از ايشان اجازه بگيرند. امام در حق آنها دعا مى كند و بدين ترتيب به آنها اجازه رفتن مى دهد. چهار جوانمرد مى آيند و در حالى كه شمشيرهاى آنها در هوا مى چرخد، به قلب سپاه حمله مى برند.
  همه فرار مى كنند و سپاه كوفه در هم مى ريزد. آنها شانه به شانه يكديگر حمله مى كنند. گاه به قلب لشكر مى زنند و گاه به سمت چپ و گاه به سمت راست. هيچ كس توان مقابله با آنها را ندارد. آنها مى خواهند انتقام خونِ شهيدان را بگيرند. خدا مى داند كه چقدر از اين نامردها را به خاك سياه مى نشانند.
  عمرسعد بسيار عصبانى مى شود. اين چهار نفر، يك لشكر را به زانو در آورده اند. يك مرتبه فكرى به ذهن عمرسعد مى رسد و دستور مى دهد تا هنگامى كه آنها به قلب لشكر حمله مى كنند لشكر راه را باز كند تا آنها به عقب سپاه برسند و آن گاه آنها را محاصره كنند.
  اين نقشه اجرا مى شود و اين چهار تن در حلقه محاصره قرار مى گيرند. صداى «يا محمّد» آنها به گوش امام مى رسد. امام، عبّاس را به كمك آنها مى فرستد. عبّاس همچون حيدر كرّار مى تازد و با شتاب به سپاه كوفه مى رسد. همه فرار مى كنند و حلقه محاصره شكسته مى شود و آنها به سوى امام مى آيند.
  همسفرم، نگاه كن! با اينكه پيكر آنها زخم هاى زيادى خورده است، امّا باز هم عزم جهاد دارند. ماندن، رسمِ جوانمردى نيست. آنها مى خواهند بازگردند. ولى اى كاش آبى مى بود تا اين ياران شجاع، گلويى تازه مى كردند!
  با ديدن امام و شنيدن كلام آن حضرت، جانى تازه در وجودشان دميده مى شود. بدين ترتيب به سوى ميدان باز مى گردند. باران تير و نيزه شروع مى شود و گرد و غبار همه جا را فرا مى گيرد. نبرد سنگين شده است...و اندكى پس از آن در خاموشى فريادها و نشستن غبار، پيكر چهار شهيد ديده مى شود كه كنار هم خفته اند.

  										***

  تاكنون نام نافِع بن هلال را شنيده اى؟ آن كه تيرانداز ماهر كربلاست.
  او تيرهاى زيادى همراه خود به كربلا آورده و نام خود را بر روى همه تيرها نوشته است. اينك زمان فداكارى او رسيده است.
  او براى دفاع از امام حسين(ع)، تير در كمان مى نهد و قلب دشمنان را نشانه مى گيرد و تعدادى را به خاك سياه مى نشاند. تيرهاى او تمام مى شود. پس خدمت امام حسين(ع) مى آيد و اجازه ميدان مى خواهد.
  امام نيز به او اجازه جنگ مى دهد. گوش كن اين صداى نافع است: «روى نيازم كجاست، سوى حسين است و بس».
  او مى رزمد و به جلو مى رود. همه مى ترسند و از مقابلش فرار مى كنند.
  عمرسعد، دستور مى دهد هيچ كس به تنهايى به جنگ ياران حسين نرود. آنها به جاى جنگ تن به تن، هر بار كه يكى از ياران امام حمله مى كند، دسته جمعى حمله كرده و او را محاصره مى كنند.
  دشمنان دور نافع حلقه مى زنند و او را آماج تيرها قرار مى دهند و سنگ به سوى او پرتاب مى كنند، امّا او مانند شير مى جنگد و حمله مى برد. دشمن حريف او نمى شود. تيرى به بازوى راست او اصابت مى كند و استخوان بازويش مى شكند.
  او شمشير را به دست چپ مى گيرد و شمشير مى زند و حمله مى كند. تير ديگرى به بازوى چپ او اصابت مى كند، او ديگر نمى تواند شمشير بزند.
  اكنون دشمنان نزديك تر مى شوند. او نمى تواند از خود دفاع كند. دشمنان، نافع را اسير مى كنند و در حالى كه خون از بازوهايش مى چكد، او را نزد عمرسعد مى برند.
  عمرسعد تا نافع را مى بيند او را مى شناسد و مى گويد: «واى بر تو نافع، چرا بر خودت رحم نكردى؟ ببين با خودت چه كرده اى؟».
  نافع مردانه جواب مى دهد: «خدا مى داند كه من بر اراده و باور خود هستم و پشيمان نيستم و در نبرد با شما نيز، كوتاهى نكردم. شما هم خوب مى دانيد كه اگر بازوان من سالم بود، هرگز نمى توانستيد اسيرم كنيد. دريغا كه دستى براى شمشير زدن نمانده است».
  همه مى فهمند اگر چه نافع بازوان خود را از دست داده، امّا هرگز دست از آرمان خويش بر نداشته است. او هنوز در اوج مردانگى و دفاع از امام خويش ايستاده است.
  شمر فرياد مى زند: «او را به قتل برسان». عمرسعد مى گويد: «تو خود او را آورده اى، خودت هم او را بكش». شمر خنجر مى كشد. 
  (إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّـآ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ).
  روح نافع پر مى كشد و به سوى آسمان پرواز مى كند.

  										***

  دشمن قصد جان امام را كرده است. اين بار دشمن مى خواهد از سمت چپ حمله كند.
  ياران امام راه را بر آنها مى بندند. مسلم بن عوسجه سوار بر اسب، شمشير مى زند و قلب دشمن را مى شكافد. شجاعت او، ترس و وحشت در دل دشمن انداخته است. اين پيرمرد هشتاد ساله، چنين رَجَز مى خواند: «من شير قبيله بنى اَسَد هستم».
  آرى! همه اهل كوفه مسلم بن عَوْسجه را مى شناسند. او در ركاب پيامبر شمشير زده است و همه مردم او را به عنوان يار پيامبر مى شناسند.
  لشكر كوفه تصميم به كشتن مسلم بن عوسجه گرفته و به سوى او هجوم مى آورند. او دوازده نفر را به خاك سياه مى نشاند. لشكر او را محاصره مى كنند. گرد و غبار به آسمان مى رود و من چيز ديگرى نمى بينم. بايد صبر كنم تا گرد و غبار فروكش كند.
  امام حسين(ع) و ياران به كمك مسلم بن عوسجه مى شتابند. همه وارد اين گرد و غبار مى شوند، هيچ چيز پيدا نيست. پس از لحظاتى، وسط ميدان را مى بينم كه بزرگ مردى بر روى خاك آرميده، در حالى كه صورت نورانيش از خون رنگين شده است و امام همراه حبيب بن مظاهر كنار او نشسته اند.
  مسلم بن عوسجه چشمان خود را بازمى كند. سر او اكنون در سينه امام است.
  قطره هاى اشك، گونه امام را مى نوازد. سر به سوى آسمان مى گيرد و با خداى خويش سخن مى گويد.
  حبيب بن مظاهر جلو مى آيد. او مى داند كه اين رفيق قديمى به زودى او را ترك خواهد كرد. براى همين به او مى گويد: «آيا وصيتّى دارى تا آن را انجام دهم؟»
  مسلم بن عوسجه مى خندد. او ديگر توان حركت ندارد، امّا گويى وصيّتى دارد. پس آخرين نيرو و توان خود را بر سر انگشتش جمع مى كند و به سوى امام حسين(ع) اشاره مى كند: «اى حبيب! وصيّت من اين است كه نگذارى اين آقا، غريب و بى ياور بماند».
  اشك در چشمان حبيب حلقه مى زند و مى گويد: «به خداى كعبه قسم مى خورم كه جانم را فدايش كنم».
  چشمان مسلم بن عوسجه آرام آرام بسته مى شود و در آغوشِ امام جان مى دهد.

  										***

  همسفرم! آيا عابِس را مى شناسى؟
  عابس نامه رسان مسلم بن عقيل بود. مسلم او را به مكّه فرستاد تا نامه مهمى را به امام حسين(ع) برساند.
  كسانى كه به امام حسين(ع) نامه نوشتند شمشير در دست دارند و به خونش تشنه شده اند. عابِس نيز همچون ديگر دلاوران طاقت اين همه نامردى و نيرنگ را ندارد. خدمت امام مى رسد: «مولاى من! در روى اين زمين هيچ كس را به اندازه شما دوست ندارم. اگر چيزى عزيزتر از جان مى داشتم آن را فدايت مى كردم».
  امام نگاهى به او مى اندازد. آرى! خدا چه ياران باوفايى به حسين داده است! عابِس، اجازه ميدان مى گيرد و مى خواهد حركت كند. پس با نگاهى ديگر به محبوب خود از اوخداحافظى مى كند.
  عابِس، شمشير به دست وارد ميدان مى شود و خشمگين و بى پروا به سوى دشمن مى تازد. رَبيع كسى است كه در يكى از جنگ ها هم رزم او بوده است، امّا اكنون به خاطر مال دنيا در سپاه كوفه است.
  او فرياد مى زند: «اى مردم! اين عابس است كه به ميدان آمده، من او را مى شناسم. اين شير شيران است. به نبرد او نرويد كه به خدا قسم هر كس مقابل او بايستد كشته خواهد شد».
  عابس در وسط ميدان ايستاده است و مبارز مى طلبد: «آيا يك مرد در ميان شما نيست كه به جنگ من بيايد؟». هيچ كس جواب نمى دهد. ترس وجود همه را فرا گرفته است. عمرسعد عصبانى است. چرا يك نفر جواب نمى دهد؟ همه مى ترسند، شير شيران به ميدان آمده است. باز اين صدا در دشت كربلا مى پيچد: «آيا يك نفر هست كه با من مبارزه كند؟».
   عمرسعد اين صحنه را مى بيند كه چگونه ترس بر آن سپاه بزرگ سايه افكنده است. او به هر كسى كه دستور مى دهد به ميدان برود، كسى قبول نمى كند. پس با عصبانيت فرياد برمى آورد: «او را سنگ باران كنيد».
  سنگ از هر طرف مى بارد، امّا هيچ مبارزى به ميدان نمى آيد.
  نامردها! چرا سنگ مى زنيد. مگر شما براى جنگ نيامده ايد، پس چرا به ميدان نمى آييد؟ آرى! شما حقير هستيد و بايد حقيرتر بشويد.
  نگاه كن! حماسه اى در حال شكل گيرى است.
  عابس لباس رزم از بدن بيرون مى آورد و به گوشه اى پرتاب مى كند و فرياد مى زند: «اكنون به جنگم بياييد!».
  همه از كار عابس متعجّب مى شوند و عابس به سوى سپاه كوفه حمله مى برد.
  به هر سو كه هجوم مى برد، همه فرار مى كنند. عدّه زيادى را به خاك سياه مى نشاند.
  دشمن فرياد مى زند: «محاصره اش كنيد، تير بارانش كنيد». و به يكباره باران تير و سنگ شروع به باريدن مى كند و حلقه محاصره تنگ تر مى شود.
  او همه تيرها را به جان و دل مى خرد. از سر تا پاى او خون مى چكد. اكنون او با پيكرى خونين در آغوش فرشتگان است!
  آرى! او به آرزويش كه شهادت است، مى رسد.

  										***

  او جَوْن است، غلامِ ابوذر غِفارى كه بعد از مرگ ابوذر، همواره در خدمت امام حسين(ع) بوده است.
  او در اصل اهل سودان است و رنگ پوستش سياه مى باشد. امام كه دايماً اطراف اردوگاه را بررسى مى كند، اين بار كنار ميدان ايستاده است. جَوْن جلو مى آيد و مى گويد:
  ـ مولاى من، آيا اجازه مى دهيد به ميدان بروم. مى خواهم جانم را فداى شما كنم.
  ـ اى جَوْن! خدا پاداش خيرت دهد. تو با ما آمدى، رنج اين سفر را پذيرفتى، همراه و همدل ما بودى و سختى هاى زيادى نيز، كشيدى، امّا اكنون به تو رخصت بازگشت مى دهم. تو مى توانى بروى.
  اشك در چشم جَون حلقه مى زند. شانه هايش مى لرزد و با صدايى لرزان مى گويد: «آقا، عزيز پيامبر، در شادى ها با شما بودم و اكنون در اوج سختى شما را تنها بگذارم!».
  امام شانه هاى او را مى نوازد و با لبخندى پر از محبّت اجازه ميدان به او مى دهد.
  جَوْن رو به امام مى كند و مى گويد: «آقا، دعا كن پس از شهادت، سپيدرو و خوشبو شوم».
  نمى دانم چه شده است كه جَون اين خواسته را از امام طلب مى كند، امّا هر چه هست اين تنها خواسته اوست.
  جَون به ميدان مى رود. شمشير مى زند و چنين مى خواند: «به زودى مى بينيد كه غلامِ سياهِ حسين، چگونه مى جنگد و از فرزند پيامبر دفاع مى كند».
  دستور مى رسد تا او را محاصره كنند. سپاه كوفه به پيش مى تازد و او شمشير مى زند.
  گرد و غبار به آسمان بلند شده، جَوْن بر روى خاك افتاده است. آخرين لحظه هاى عمر اوست. چشم هاى خود را بر هم مى نهد. او به ياد دارد كه امام حسين(ع) بالاى سر شهدا مى رفت. با خود مى گويد آيا آقايم به بالين من نيز، خواهد آمد؟ نه، من لايق نيستم. من تنها غلامى سياه هستم. حسين به بالين كسانى مى رود كه از بزرگان و عزيزان هستند. منِ سياه كجا و آنها كجا!
  ناگهان صدايى آشنا مى شنود. دستى مهربان سر او را از زمين بلند مى كند. خداى من، اين دست مهربان كيست كه سر مرا به سينه گرفته است؟ بوى مولايم به مشامم مى رسد. يعنى مولايم آمده است؟!
  جَون با زحمت چشمانش را بازمى كند و مولايش حسين را مى بيند. خداى من! چه مى بينم؟ مولايم حسين آمده است. 
  او مات و مبهوت است. مى خواهد بلند شود و دو زانو در مقابل آقاى خود بنشيند، امّا نمى تواند. مى خواهد سخن بگويد، امّا نمى تواند. با چشم با مولايش سخن مى گويد. بعد از لحظاتى چشم فرو مى بندد و روحش پر مى كشد.
  امام در اين جا به ياد خواسته او مى افتد. براى همين، دست به دعا برمى دارد: «بار خدايا! رويش را سفيد، بويش را خوش و با خوبان محشورش نما».
  آرى! خداوند دعاى امام حسين(ع) را مستجاب مى كند و پس از چند روز وقتى بنى اسد براى دفن كردن شهدا به كربلا مى آيند، بدن او را مى يابند در حالى كه خوشبوتر از همه گل هاست.
  او در بهشت، همنشين امام خواهد بود.


title: بخش 20
text:
    بخش 20


  اكنون نوبت بُرَيْر است تا جان خود را فداى امامش كند.
  برير معلّم قرآن كوفه است. او با آنكه حدود شصت سال سن دارد، امّا دلش هنوز جوان است. او نيز، با اجازه امام به سوى ميدان مى شتابد: «من بُرَير هستم و همانند شيرى شجاع به سوى شما مى آيم و از هيچ كس نمى ترسم».
  او مبارز مى طلبد، چه كسى مى خواهد به جنگ او برود؟
  در سپاه كوفه خبر مى پيچد كه معلّم بزرگ قرآن به جنگ آمده و مبارز مى طلبد.
  شرم در چهره آنها نشسته است. آيا به جنگ استاد خود برويم؟
  صداى بُرَير در ميدان طنين انداخته است. عمرسعد فرياد مى زند: «چرا كسى به جنگ او نمى رود؟ چرا همه ايستاده اند؟». به ناچار يكى از سربازان خود به نام يزيد بن مَعْقِل را به جنگ بُرَيرمى فرستد.
  ـ اى بُرَير! تو همواره از علىّ بن ابى طالب دفاع مى كردى؟
  ـ آرى! اكنون هم بر همان عقيده ام.
  ـ راه تو، راه باطل و راه شيطان است.
  ـ آيا حاضرى داورى را به خدا بسپاريم و با هم مبارزه كنيم و از خدا بخواهيم هر كس كه گمراه است كشته و هر كس كه راستگو است پيروز شود؟
  ـ آرى! من آماده ام.
  سكوتى عجيب بر كربلا حكم فرماست. چشم ها گاه به بُرَير نگاه مى كند و گاه به يزيدبن معقل.
  بُرَير دست به سوى آسمان برمى دارد و دعا مى كند كه فرد گمراه كشته شود.
  سپاه كوفه آرزو مى كنند كه يزيدبن معقل پيروز شود. عمرسعد دستور مى دهد تا همه لشكر براى يزيدبن معقل دعا كنند. آنها به اين فكر مى كنند كه اگر بُرَير شكست بخورد، بر حقّ بودن سپاه كوفه بر همه آشكار خواهد شد. به راستى، نتيجه چه خواهد شد؟ آيا بُرَير مى تواند حريف خود را شكست دهد؟ آرى! در واقع، اين بُرَير است كه يزيدبن معقل را به جهنم مى فرستد. صداى «الله اكبر» در لشكرحقّ، بلند است.
  بدين ترتيب، بر همه معلوم شد كه راه بُرَير حق است. عمرسعد بسيار عصبانى است. گروهى را براى جنگ مى فرستد. جنگ بالا مى گيرد. بدن بُرَير زخم هاى بسيارى برمى دارد. در اين گيرودار، مردى به نام ابن مُنْقِذ از پشت سر حمله مى كند و نيزه خود را بر كمر بُرَير فرو مى آورد. برير روى زمين مى افتد. (إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّـآ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ).
  روح بلند بُرَير نيز، به سوى آسمان پر مى كشد.

  										***

  اكنون ديگر وقت آن است كه حكايت سقّاى كربلا را برايت روايت كنم.
  او علمدار و جوانمرد سى و پنج ساله كربلا بود. آيا مى دانى كه چرا او را سقّاى كربلا ناميده اند؟
  از روز هفتم كه آب را بر امام حسين(ع) و يارانش بستند، او بارها و بارها همراه ديگر ياران، به سوى فرات حملهور مى شد تا براى خيمه ها، آب بياورد.
  البته تو خود مى دانى كه دشمن، هزاران نفر را در اطراف فرات مأمور كرده است تا نگذارند كسى آب ببرد، امّا عبّاس و همراهانش هر بار كه به سوى فرات مى رفتند، با دست پر، بازمى گشتند.
  آرى! تا فرزندان اُم ّالبَنين زنده اند، در خيمه ها، مقدارى آب پيدا مى شود.
  در روايت ها آمده است كه پس از شهادت حضرت زهرا(س)، حضرت على(ع) به برادرش عقيل فرمود: «همسرى براى من پيدا كن كه از شجاع ترين طايفه عرب باشد». عقيل نيز، اُمّ البنين را معرّفى كرد. او از طايفه اى بود كه شجاعت و مردانگى آنها زبانزد روزگار بود. اكنون چهار پسر اُم ّالبَنين عبّاس، جعفر، عثمان و عبدالله در كربلا هستند.
  فرزندان اُمّ البنين تصميم گرفته اند كه بار ديگر براى آوردن آب به سوى فرات بروند.
  دشمن از هر طرف در كمين آنها بود. آنها بايد از ميان چهار هزار سرباز مى گذشتند. خبر به آنها مى رسد كه آب در خيمه ها تمام شده است و تشنگى بيداد مى كند.
  اين بار، عبّاس تنها با سه تن از برادران خود به سوى فرات حركت مى كند، زيرا يارانى كه پيش از اين او را همراهى مى كردند، اكنون به بهشت سفر كرده اند. آنها تصميم خود را گرفته اند. اين كار، دل شير مى خواهد. چهار نفر مى خواهند به جنگ چهار هزار نفر بروند.
  حماسه اى شكل مى گيرد. پسران حيدر كرّار مى آيند! آنها لشكر چهار هزار نفرى را مى شكافند و خود را به آب مى رسانند.
  عبّاس مشك را پر از آب مى كند و بر دوش مى گيرد و همراه برادران خود به سوى خيمه ها حركت مى كند، امّا آنها هنوز لب تشنه هستند.
  مسلماً راه برگشت بسيار سخت تر از راه آمدن است. اين جا بايد مواظب باشى تا تيرى به مشك اصابت نكند.
  مشك بر دوش عبّاس است و سه برادر همچو پروانه، دور آن مى چرخند. آنها جان خود را سپر اين مشك مى كنند تا مشك سالم به مقصد برسد. همه بچّه ها در خيمه ها، منتظر اين آب هستند. آيا اين مشك به سلامت به خيمه ها خواهد رسيد؟ صداى «آب، آب» بچّه ها هنوز در گوش پسران اُمّ البنين است.
  آنها تيرها را به جان مى خرند و به سوى خيمه ها مى آيند. نمى توانم اوج حماسه را برايت به تصوير بكشم. عبّاس مشك بر دوش دارد و اشك در چشم!
  او وقتى از فرات بالا آمد، سه برادرش همراه او بودند. تا اينكه دشمن شروع به تيرباران كرد و جعفر روى زمين افتاد. در واقع، او همه تيرها را به جان خريد. عبّاس مى خواهد بايستد و برادر را در آغوش كشد، امّا فرصتى نمانده است. جعفر با گوشه چشم، به او اشاره مى كند كه اى عباس برو، بايد مشك را به خيمه ها برسانى.
  آيا مشك به سلامت به خيمه ها خواهد رسيد؟ اشك در چشمان عبّاس حلقه زده است. آنها به راه خود ادامه مى دهند. كمى جلوتر، برادر ديگر بر زمين مى افتد.
  عبّاس و ديگر برادرش به سوى خيمه ها مى روند. ديگر راهى تا خيمه ها نمانده است، امّا سرانجام برادر ديگر هم روى زمين مى غلتد.
  همه كودكان چشم انتظارند. آنها فرياد مى زنند: «عمو آمد، سقّاى كربلا آمد»، امّا چرا او تنهاى تنها مى آيد؟
  عزيزانم! بياشاميد، كه من سه برادر را براى اين آب از دست داده ام.
  آيا عبّاس بازهم براى آوردن آب به سوى فرات خواهد رفت؟! اكنون نزديك ظهر است و گرماى آفتاب بيداد مى كند. اين همه زن و بچّه و يك مشك آب و آفتاب گرم كربلا!
  ساعتى ديگر، بازصداى «آب، آب» كودكان در صحرا مى پيچد.
  عبّاس بايد چه كند؟
  او كه ديگر سه برادر ندارد. آنها پر كشيدند و رفتند.

  										***

  تو اَسْلَم غلامِ امام حسين(ع) هستى.
  تو از نژاد تُركى و افتخارت اين است كه خدمتگذار امام حسين(ع) هستى! همراه امام از مدينه تا كربلا آمده اى و اكنون مى خواهى جان خود را فداى ايشان كنى.
  دست خود را به سينه مى گذارى و به رسم ادب مى ايستى و اجازه ميدان مى خواهى. در نگاهت يك دنيا التماس است. با خود مى گويى: «آيا مولايم به من اجازه مى دهد؟».
  امام نگاهى به تو مى كند. مى داند شوق رفتن دارى... و سرانجام به سوى ميدان مى روى و فرياد مى زنى: «أميرى حسيـنٌ ونِعـمَ الأميـرِ»; «امير من، حسين است و او بهترين اميرهاست».
  هيچ كس به زيبايى تو رَجَز نخوانده است. صدايت همه كوفيان را به فكر مى اندازد. به راستى، آيا رهبرى بهتر از حسين هم پيدا مى شود؟
  اى كوفيان، شما رهبرى يزيد را قبول كرده ايد، امّا بدانيد كه در واقع در دنيا و آخرت ضرر كرديد، چراكه نه دنيا را داريد و نه آخرت را. ولى آقاى من حسين است. او در دنيا و آخرت به من آرامش و سعادت مى دهد.
  تو مى غرّى و شمشير مى زنى و همه از مقابل تو فرار مى كنند. دشمن تاب شنيدن صداى تو را ندارد. محاصره ات مى كنند و بر سر و رويت تير و سنگ مى ريزند.
  تو را مى بينم كه پس از لحظاتى روى خاك گرم كربلا افتاده اى. هنوز نيمه جانى دارى. به سوى خيمه ها نگاه مى كنى و چشم فرو مى بندى. گويى آرزويى در دل دارى كه از گفتنش شرم مى كنى. آيا مى شود مولايم حسين، كنار من هم بيايد؟
  صداى شيهه اسبى به گوش مى رسد. خدايا! اين كيست كه به سوى من مى آيد؟ لحظه اى بى هوش مى شوى و سپس چشم بازمى كنى و مولاى خود را مى بينى!
  خدايا، خواب مى بينم يا بيدارم؟ اين مولايم حسين(ع) است كه سرم را به سينه گرفته است. اى تاريخ! بزرگوارى حسين(ع) را ببين. امام، صورت خود را به صورت تو مى گذارد!
  و تو باور نمى كنى! خدايا! اين صورت مولايم است كه بر روى صورتم احساس مى كنم. 
  خيلى زود به آرزويت رسيدى و بهشت را لمس كردى! لبخند شادى و رضايت بر چهره ات مى نشيند. آخرين جمله زندگى ات را نيز، مى گويى: «چه كسى همانند من است كه پسر پيامبر صورت به صورتش نهاده باشد».
  به راستى، چه سعادتى بالاتر از اينكه آفتاب، تو را در آغوش گرفته است و روح تو از آشيانه جان پر مى كشد و به سوى آسمان ها پرواز مى كند.
  امام بين غلام و پسرش فرق نمى گذارد و فقط در دو جا چنين مى كند. يكبار زمانى كه به بالين على اكبر مى آيد و صورت به صورت ميوه دلش مى گذارد و اين جا هم كه صورت به صورت غلامِ تُرك خود مى نهد و در واقع امام به ما مى آموزد كه بهترين مردم باتقواترين آنهاست.

  										***

  جوانان زيادى رفتند و جان خود را فداى حسين(ع) كردند، امّا اكنون نوبت او است.
  بيش از هفتاد سال سن دارد. ولى دلش هنوز جوان است. آيا او را شناختى؟ او اَنس بن حارث است. همان كه سال ها پيش در ركاب پيامبر شمشير مى زد. او به چشم خود ديده است كه پيامبر چقدر حسينش را مى بوسيد و مى بوييد.
  نگاه كن! با دستمالى پيشانى خود را مى بندد تا ابروهاى سفيد و بلندش را زير آن مخفى كند. كمر خود را نيز محكم بسته است. او شمشير به دست به سوى امام مى آيد.
  سلام مى كند و جواب مى شنود و اجازه ميدان مى خواهد. امام به او مى فرمايد: «اى شيخ! خدا از تو قبول كند». او لبخندى مى زند و به سوى ميدان حركت مى كند.
  كوفيان همه او را مى شناسند و براى او به عنوان يكى از ياران پيامبر احترام خاصى قايل اند، امّا اكنون بايد به جنگ او بروند. انس هيچ پروايى ندارد. گر چه در ظاهر پير و شكسته شده است، ولى جرأت شير را دارد و به قلب سپاه دشمن مى تازد.
  در مقابل سپاه مى ايستد و به مردم كوفه مى گويد: «آگاه باشيد كه خاندان علىّ بن ابى طالب پيرو خدا هستند و بنى اُميّه پيرو شيطان».
  آرى! او در اين ميدان از عشق به مولايش حضرت على(ع)، پرده برمى دارد. تنها كسى كه نام حضرت على(ع) را در ميدان كربلا، شعار خود نموده است، اين پيرمرد است.
  او روزهايى را به ياد مى آورد كه در ركاب حضرت على(ع) در صفيّن و نهروان، شمشير مى زد. اكنون على گويان و با عشقى كه از حسين در سينه دارد، شمشير مى زند و كافران را به قتل مى رساند.
  اما پس از لحظاتى، پير مردِ عاشورا روى خاك گرم كربلا مى افتد، در حالى كه محاسن سفيدش با خون سرخ، رنگين است.

  										***

  خدايا! اكنون نوبت كيست كه براى حسين(ع) جان فشانى كند؟
  نگاه كن! وَهَب از دور مى آيد. آيا او را مى شناسى؟ يادت هست وقتى كه به كربلامى آمديم امام حسين(ع) كنار خيمه او ايستاد و به بركت دعاى ايشان چاه آنها، پر از آب شد. آنها مسيحى بودند، امّا چه وقت خوبى، حسينى شدند. روزى كه هزاران مسلمان به جنگ حسين آمده اند، وهب به يارى اسلام واقعى آمده است.
  او اكنون آمده است تا اجازه ميدان بگيرد. مادر و همسر او كنار خيمه ايستاده اند و براى آخرين بار او را نگاه مى كنند. اكنون اين وهب است كه صدايش در صحراى كربلا طنين انداخته است: «به زودى ضربه هاى شمشير مرا مى بينيد كه چگونه در راه خدا شمشير مى زنم».
  او مى رزمد و مى جنگد و عدّه زيادى را به قتل مى رساند. مادر كنار خيمه ايستاده است. او رزم فرزند خود را مى بيند و اشك شوق مى ريزد.
  او چگونه خدا را شكر كند كه پسرش اكنون در راه حسينِ فاطمه شمشير مى زند.
  نگاه وهب به مادر مى افتد و به سرعت به سوى خيمه ها برمى گردد. نگاهى به مادر مى كند. مادر تو چقدر خوشحالى! چقدر شاد به نظر مى آيى!
  وهب شمشير به دست دارد و خون از سر و روى او مى ريزد. در اين جنگ، زخم هاى زيادى بر بدنش نشسته است. احساس مى كند كه بايد از مادر خود حلاليت بطلبد:
  ـ مادر، آيا از من راضى هستى؟
  ـ نه.
  همه تعجّب مى كنند. چرا اين مادر از پسر خود راضى نيست! مادر به صورت وهب خيره مى شود و مى گويد: «پسرم، وقتى از تو راضى مى شوم كه تو در راه حسين كشته شوى».
  آفرين بر تو اى بزرگ مادرِ تاريخ! وهب اكنون پيام مادر را درك كرده است.
  آن طرف، همسر جوانش ايستاده است. او سخنِ مادر وهب را مى شنود كه فرزندش را به سوى شهادت مى فرستد.
  همسر وهب جلو مى آيد: «وهب، مرا به داغ خود مبتلا نكن!». وهب در ميان دو عشق گرفتار مى شود. عشق به همسر مهربان و عشق به حسين(ع).
  وهب بايد چه كند؟ آيا نزد همسرش برگردد و رضايت او را حاصل كند و يا به سوى ميدان جنگ بتازد. البته همسر وهب حق دارد. چرا كه آنها چند روزى است كه مسلمان شده اند. او هنوز از درگيرى ميان جبهه حق و باطل چيز زيادى نمى داند.
  صداى مادر، او را به خود مى آورد: «عزيزم، به سوى ميدان بازگرد و جان خود را فداى حسين كن تا در روز قيامت، جدش پيامبر از تو شفاعت كند».
  وهب، در يك چشم به هم زدن، انتخاب خود را مى كند و به سوى ميدان بازمى گردد. او مى جنگد و پيش مى رود. دست راست او قطع مى شود، شمشير به دست چپ مى گيرد و به جنگ ادامه مى دهد.
  دست چپ او هم قطع مى شود. اكنون ديگر نمى تواند شمشير بزند. دشمنان او را اسير مى كنند و نزد عمرسعد مى برند. عمرسعد به او مى گويد: «وهب،آن شجاعت تو كجا رفت؟» و آن گاه دستور مى دهد تا گردن وهب را بزنند.
  سپاه كوفه اكنون خشنود است كه شير مردى را از پاى در آورده است. شمردستور مى دهد تا سر وهب را به سوى مادرش بيندازند. شمر، كينه وهب را به دل گرفته است، چرا كه اين مسيحىِ تازه مسلمان شده، حسّ حقارت را در همه سپاه كوفه زنده كرده است.
  مادر وهب نگاه مى كند و سرِ فرزندش را مى بيند. او سرِ پسر خود را برمى دارد و مى بوسد و مى بويد. همه منتظر هستند تا صداى گريه و شيون او بلند شود، امّا از صداى گريه مادر خبرى نيست.
  نگاه كن! او عمود خيمه اى را برمى دارد و به سوى دشمن مى دود. با همين چوب به جنگ دشمن مى رود و دو نفر را از پاى در مى آورد. همه مات و مبهوت اند. آيا اين همان مادرى است كه داغ فرزند ديده است؟
  اين جاست كه امام حسين(ع) مى فرمايد: «اى مادر وهب، به خيمه ها برگرد. خدا جهاد را از زنان برداشته است».
  او به خيمه برمى گردد. امام به او روى مى كند و مى فرمايد: «تو و پسرت روز قيامت با پيامبر خواهيد بود».
  و چه وعده اى از اين بالاتر و بهتر!


title: بخش 21
text:
    بخش 21


  اَبو ثُمامه نگاهى به آسمان مى كند. خورشيد به ميانه آسمان رسيده است. بدين ترتيب آخرين دقايق راز و نياز با خداوند نزديك مى گردد.
  او نزد امام مى رود. لب هاى خشك و ترك خورده امام، غمى بزرگ بر دلش مى نشاند. هوا بسيار گرم است و دشمن بسيار زياد و ياران بسيار اندك اند.
  به امام مى گويد: «جانم به فدايت! دوست دارم آخرين نماز را با شما بخوانم. موقع اذان ظهر نزديك است».
  امام در چشمان او نگاه مى كند: «نماز را به يادمان انداختى. خدا تو را در گروه نمازگزاران محشور كند».
  امام رو به سپاه كوفه مى كند و از آنها مى خواهد تا براى خواندن نماز لحظاتى جنگ را متوقّف كنند. يكى از فرماندهان سپاه كوفه به نام ابن تميم فرياد مى زند: «نماز شما كه پذيرفته نيست».
  حَبيب بن مظاهر از سخن او خشمناك مى شود و در جواب بى شرمى او چنين مى گويد: «آيا گمان مى كنى كه نماز پسر پيامبر قبول نمى شود و نماز نادانى چون تو قبول مى شود؟».
  ابن تميم شمشير مى كشد و به سوى حبيب مى آيد. حبيب از امام اجازه مى گيرد و به جنگ با او مى رود. خون غيرت در رگ هاى حبيب به جوش مى آيد، او مى خواهد بى شرمى ابن تميم را پاسخ گويد.
  شمشير حبيب به سوى ابن تميم نشانه مى رود. ابن تميم از اسب بر زمين مى افتد و ياران او به كمكش مى آيند.
  حبيب، رَجَز مى خواند: «من حبيب هستم، من يكّه تاز ميدان جنگم! مرگ در كام من همچون عسل است».
  صف هاى سپاه كوفه همچون موجى سهمگين، حبيب را در برمى گيرد. باران سنگ و تير و نيزه است كه مى بارد. حلقه محاصره نيز، تنگ تر مى شود. حبيب مى غرّد و شمشير مى زند، امّا نيزه ها و شمشيرها...، جويبارى از خون، بر موى سپيد حبيب جارى مى كنند.
  اكنون سر حبيب را بر گردن اسبى كه در ميدان مى تازانند آويخته اند.
  دل امام با ديدن اين صحنه، به درد مى آيد و اشك از چشمانش جارى مى شود.
  اى حبيب! تو چه يار خوبى برايم بودى. تو هر شب ختم قرآن مى كردى!
  آن گاه سر به سوى آسمان مى گيرد و مى فرمايد: «خدايا! ياران مرا پاداشى بزرگ عطا فرما».

  										***

  جنگ را متوقّف كنيد! حسين مى خواهد نماز بخواند.
  اين دستور عمرسعد است.
  خنده اى همراه با مكر و حيله بر لبان عمرسعد نقش مى بندد. او نقشه اى در سر دارد. آرى! او به تيراندازان مى گويد كه آماده دستور او باشند. او مى خواهد حسين(ع) را به هنگام نماز خواندن شهيد كند. 
  امام حسين(ع) آماده نماز مى شود. اين آخرين نمازى است كه امام به جامى آورد. اكنون كه آن حضرت به نماز ايستاده است، گويى دريايى از آرامش را در تلاطم ميدان جنگ شاهد است.
  ياران و جوانان بنى هاشم پشت سر امام ايستاده اند. چه شكوهى دارد اين نماز!
  آنجا را نگاه كن! يكى از ياران كنار امام حسين(ع) ايستاده است.
  آيا او را مى شناسى؟ او سعيد بن عبدالله است. چرا او نماز نمى خواند؟
  آرى! او امروز نماز نمى خواند، زيرا ظهر امروز نماز او با ديگران فرق مى كند. او مى خواهد پروانه شمع وجود امام باشد.
  عمرسعد اشاره اى به تيراندازان مى كند. آنها قلب امام را نشانه گرفته اند و سعيدبن عبدالله، سپر به دست، در جلوى امام ايستاده است.
  از هر طرف تير مى بارد. او سپر خود را به هر طرف مى گيرد، امّا تعداد تيرها بسيار زياد است و از هر طرف تير مى آيد.
  سعيد خود را سپر بلاى امام مى كند و همه تيرها را به جان و دل مى پذيرد. نبايد هيچ تيرى مانع تمام شدن نماز امام بشود. اين نماز، طولانى نيست. 
  تو مى دانى كه در هنگام جنگ، نماز چهارركعتى را دو ركعت مى خوانند و به آن نماز خَوف مى گويند.
  همه آسمان چشم به اين نماز و اين حماسه دارند. نماز تمام مى شود و پروانه عاشق روى زمين مى افتد. او نماز عشق خويش را تمام كرد. سيزده تير بر پيكر او نشسته و خون از بدنش جارى است.
  زير لب دعايى مى خواند. آرى دعاى بعد از نماز مستجاب مى شود. آيا مى خواهى دعاى او را بشنوى؟ گوش كن: «بار خدايا! من اين تيرها را در راه يارى فرزند پيامبر تو به جان خريدم».
  امام به بالين او مى آيد و سر سعيدبن عبدالله را به سينه مى گيرد. او چشم خود را بازمى كند، لبخند مى زند و مى گويد: «اى پسر رسول خدا! آيا به عهد خود وفا كردم؟»
  اشك در چشم امام حلقه مى زند و در جواب مى فرمايد: «آرى! تو در بهشت، پيش من خواهى بود».
  چه وعده اى از اين بهتر! چشم هاى او بسته مى شود.

  										***

  اكنون نوبت زُهير است كه جان خود را فداى امام حسين(ع) كند.
  با آنكه او بيست روز است كه شيعه شده، امّا در اين مدّت، سخت عاشق و دلباخته امام خود گرديده است. او نزديك امام مى شود و مى گويد: «آيا اجازه مى دهى به ميدان مبارزه بروم؟».
  امام به زُهير اجازه مى دهد و زُهير به ميدان مى آيد و چنين رَجَز مى خواند: «من زُهيرم كه با شمشيرم از حريم حسين پاسدارى مى كنم».
  رقص شمشير زُهير و طنين صداى او، لرزه بر اندام سپاه كوفه مى اندازد. او مى رزمد و شمشير مى زند و عدّه زيادى را به خاك زبونى مى نشاند. عطش بيداد مى كند و زُهير نيز تشنه است، امّا تشنه ديدار يار!
  با خود مى گويد دلم مى خواهد يك بار ديگر امام خود را ببينم. پس به سوى امام بازمى گردد. همه ايمان و عشق و باور خويش را در يك نگاه خلاصه و تقديم امام مى كند.
  او به امام مى گويد: «جانم به فداى تو! امروز جدّت پيامبر را ملاقات خواهم كرد».
  امام نگاهى به او مى كند و مى فرمايد: «آرى، اى زُهير! من نيز بعد از تو مى آيم».
  زُهير به ميدان برمى گردد. دشمن او را محاصره مى كند و به سويش تيرها و نيزه ها پرتاب مى كند.
  بدين ترتيب پس از لحظاتى، او پر مى كشد و به ديدار پيامبر مى شتابد.

  										***

  ـ فرزندم! تو بايد راه پدر را ادامه دهى. مى بينى كه امام حسين(ع) تنها مانده است.
  ـ مادر! من آماده ام تا جان خود را فداى امام نمايم.
  مادر پيشانى نوجوانش را مى بوسد و پيراهن سفيدى بر تنش مى كند. شمشير به دستش مى دهد و بند كفش هايش را مى بندد. اكنون نوجوان او آماده رزم است. مادر براى بار آخر نوجوانش را در آغوش مى گيرد و مى گويد: «پسرم، خدا به همراهت!».
  سپس او را تا آستانه خيمه بدرقه مى كند. مادر در آستانه خيمه ايستاده است و شكوه رفتن پسر را مى نگرد. او در دل خويش با امام خود سخن مى گويد: «اى مولاى من! اكنون كه نمى توانم خودم تو را يارى كنم، نوجوانم را تقديمت مى كنم، باشد كه قبول كنى».
  همه نگاه ها متوجّه اين نوجوان است. او مى آيد و خدمت امام مى رسد.
  امام حسين(ع) مى بيند كه عَمْرو بن جُنادَه در مقابلش ايستاده است. پدرش جناده در حمله صبح، شربت شهادت نوشيد. او به امام سلام مى كند و پاسخ مى شنود. امام مى فرمايد:
  ـ اى عمرو، مادر تو عزادار و سوگوار پدرت است. تو بايد كنار او باشى، شايد او به ميدان آمدن تو را خوش نداشته باشد.
  ـ نه، مولاى من! مادرم، مرا نزد شما فرستاده است. امام سر به زير مى اندازد. عَمْرو منتظر شنيدن پاسخ امام است.
  امام مى گويد: «فرزندم، داغ سنگين پدر كافى است. مادرت چگونه داغى تازه را طاقت مى آورد. مادرت را تنها نگذار»، امّا عَمْرو همچنان اصرار مى كند. آنجا را نگاه كن! مادر كنار خيمه ايستاده است و با نگاهش تمنّا مى كند.
  سرانجام امام اجازه مى دهد و عَمْرو به سوى ميدان مى رود. او شمشير مى كشد و به سوى ميدان مى تازد. در آغاز حمله خود چند نفر را به خاك و خون مى كشد، امّا دشمنان او را محاصره مى كنند. گرد و غبار است، نمى دانم چه خبرشده است؟
  آن چيست كه به سوى خيمه ها پرتاب مى شود؟
  خداى من! اين سر عَمْرو است. مادر مى دود و سر نوجوانش را به سينه مى گيرد و بر پيشانى معصوم او بوسه اى مى زند و با او سخن مى گويد: «آفرين بر تو اى فرزندم! اى آرامش قلبم».
  اى زنان دنيا! اى مادران!
  نگاه كنيد كه چه حماسه اى در حال شكل گيرى است. به خدا هيچ مردى در دنيا نمى تواند عمق اين حماسه را درك كند. فقط بايد مادر باشى تا بتوانى عظمت اين صحنه را درك كنى.
  سرِ جوان در آغوش مادر است او آن را مى بويد و مى بوسد، امّا اين مادر پس از اهداى گل زندگيش به امام، يك كار عجيب ديگر هم انجام مى دهد. او رو به دشمن مى كند و سر فرزندش را به سوى آنها پرتاب مى كند.
  او با صداى رسا فرياد مى زند: «ما چيزى را كه در راه خدا داديم پس نمى گيريم!».
  آسمان مى لرزد و فرشتگان همه، متعجّب مى شوند. نگاه كنيد كه چگونه يك مادر قهرمان، ايثار و عشق واقعى را نمايش مى دهد.
  ما كربلا را خوب نشناختيم و آن را در گريه و زارى خلاصه كرده ايم. كربلا هم گريه دارد و هم گريه نكردن.
  به نظر من يكى از عظمت هاى كربلا در گريه نكردن اين مادر است. او داغ جوان ديده و دست هايش از خون سر جوانش رنگين شده است، امّا با اين وجود گريه نمى كند.
  شايد به زبان آوردن اين وقايع كار آسانى باشد، امّا به خدا تا انسان مادر نباشد، به اوج اين حماسه ها پى نمى برد.
  اين شير زن كربلا، چنان كارى كرد كه تاريخ تا ابد مبهوت او ماند.
  										***
  امام حسين(ع) به ياران خود كه در خاك و خون غلطيده اند نگاهى مى كند و اشك ماتم مى ريزد. همه آنها با هم عهد بسته بودند كه تا يكى از آنها زنده اند، نگذارند هيچ يك از جوانان بنى هاشم به ميدان بيايند.
  بيش از پنجاه يار وفادار، جان خود را فداى امام نمودند و اكنون نوبت هجده جوان بنى هاشم است.
  امام در ميدان ايستاده است و نگاهش به سوى سپاه كوفه خيره مانده است و به نادانى مردم كوفه فكر مى كند. آنهايى كه امام را دعوت كرده اند، امّا اكنون در مقابل او ايستاده اند.
  صدايى به گوش امام حسين(ع) مى رسد: «بابا به من اجازه ميدان مى دهى؟». امام برمى گردد و على اكبر، جوان خود را مى بيند كه آماده رفتن شده است. اشك در چشمان او حلقه مى زند و به پسرش اجازه ميدان مى دهد.
  در خيمه ها چه غوغايى برپاشده است. خواهر، عمّه و هر كه در اطراف خيمه است، اين منظره را تماشا مى كند.
  على اكبر به ميدان مى رود. او آن قدر شبيه پيامبر بود كه هر كس دلش براى پيامبر تنگ مى شد او را نگاه مى كرد.
  اكنون او سوار اسب مى شود و مهار آن را در دست مى گيرد. نگاه حسين(ع) به سوى او خيره مانده است. از پس پرده اشك، جوانش را نظاره مى كند.
  تمام لشكر كوفه، منتظر آمدن على اكبراند، آنها مى خواهند دل حسين را با ريختن خون على اكبر به درد آورند.
  نگاه كن! امام دست خود را به سوى آسمان مى گيرد و دعا مى كند: «بار خدايا! خودت شاهد باش من جوانى را به سوى اين سپاه مى فرستم كه هرگاه دلتنگ پيامبر مى شديم، او را نگاه مى كرديم».
  على اكبر به سوى ميدان مى تازد، سپاه كوفه نيز، به دستور عمرسعد، به جنگ با او مى روند.
  على اكبر شمشير مى زند و دشمنان را به خاك سياه مى نشاند.
  در ميدان مى چرخد و رَجَز مى خواند: «من على پسر حسين ام. من از خاندان پيامبر هستم».
  او به هر سو كه مى رود لشكر كوفه فرار مى كند و در هر حمله، عده زيادى از شجاعان سپاه كوفه را نيز، به قتل مى رساند.
  در دل پدر چه مى گذرد؟ او مى خواهد يك بار ديگر جوانش را ببيند.
  على اكبر مى رزمد و مى جنگد. آفتاب گرم كربلا غوغا مى كند. تشنگى بر او غلبه كرده است.
  على اكبر بازمى گردد. چقدر پيكرش زخم برداشته است!
  اكنون او مقابل پدر مى ايستد و مى گويد: «تشنگى مرا كُشت بابا! سنگينى اسلحه توانم را بريده است. آيا آبى هست تا بنوشم و بر دشمنان حمله ببرم».
  چشمان امام حسين(ع) پر از اشك مى شود. آخر پاره جگرش از او آب مى طلبد. صدا مى زند: «اى محبوب من! صبر داشته باش!».
  آرى! امام، همه علاقه خود به پسرش را در اين عبارت خلاصه مى كند: «اى محبوب من».
  نگاه كن! اشك در چشم امام حلقه مى زند و مى فرمايد: «پسرم! به زودى از دست جدّ خود، رسول خدا سيراب خواهى شد».
  على اكبر به ميدان برمى گردد. شمشير او در هوا مى چرخد و پى درپى دشمنان را به تباهى مى كشاند. همه از ترس او فرار مى كنند. نيزه ها و تيرها همچنان پرتاب مى شود و سرانجام نيزه اى به كمر على اكبر اصابت مى كند. اكنون نامردان كوفه فرصت مى يابند و بر فرق سرش شمشير مى زنند. خون فوران مى كند و او سر خود را روى گردن اسب مى نهد.
  خون چشم اسب را مى پوشاند و اسب به سوى قلب دشمن مى رود. دشمنان شادى و هلهله مى كنند و هر كسى با شمشير ضربه اى به على اكبر مى زند. اسب سرگردان به ميدان بازمى گردد و على اكبر روى زمين مى افتد و فرياد مى زند: «بابا! خداحافظ!».
  امام حسين(ع) به سرعت مى آيد و پيكرِ پاره پاره جوانش را در آغوش مى كشد.
  نگاه كن! حسين، سر على اكبر را به سينه گرفته است. على اكبر چشم خود را بازمى كند و چهره پدر را مى بيند. او به ياد مى آورد كه دل پدر براى تشنگى او سوخته بود.
  او مى خواهد با پدر سخن بگويد: «بابا! اين جدّم، رسول خداست كه مرا از آب كوثر سيراب مى نمايد».
  آرى! اى حسين! ديگر غصه تشنگى پسر را نخور!
  در اين دنيا هيچ چيز براى انسان سخت تر از اين نيست كه فرزندش روى دستانش جان بدهد. به خدا سختى آن لحظه را نمى توان بيان كرد.
  على اكبر روى دست بابا در حال جان دادن است. امام او را به سينه مى گيرد، امّا رنگِ او زردِزرد شده، خون از بدنش رفته و در حال پر كشيدن به اوج آسمان ها است.
  ناگهان، ناله اى مى زند و جان مى دهد. پدر فرياد مى زند: «پسرم!»، امّا ديگر صدايى به گوشش نمى رسد. پدر صورت به صورت جوانش مى گذارد و مى گويد: «بعد از تو، ديگر، زندگى دنيا را نمى خواهم».
  خدايا! چه صحنه اى است. حسين كنار جسم بى جان پسر گريه مى كند. زينب(س) شتابان به سوى ميدان مى آيد. و نگران است كه اگر دير برسد، حسين(ع) از داغ جوانش، جان بدهد.
  او گريه مى كند و مى گويد: «واى برادرم! واى پسر برادرم!».
  آرى! او مى آيد تا جان برادر را نجات دهد. زينب(س)، پيكر بى جان على اكبر را در آغوش مى گيرد و صداى گريه اش بلندمى شود.
  امام توان برداشتن پيكر جوانش را ندارد. سپس جوانان بنى هاشم را به يارى مى طلبد و مى فرمايد: «پيكر برادرتان را به خيمه ها ببريد». آن گاه همراه زينب(س) به سوى خيمه ها باز مى گردد.


title: بخش 22
text:
    بخش 22


  ـ عَوْن، نگاه كن! على اكبر نيز، شهيد شد. حالا نوبت توست و بايد جانت را فداى دايى ات حسين كنى.
  ـ چشم، مادر! من آماده ام.
  زينب(س)، صورت فرزند خويش را مى بوسد و او را تا كنار خيمه بدرقه مى كند. آرى! زينب يك دسته گل براى برادر دارد، يك جوان رشيد!
  زينب آنجاست، در آستانه خيمه ايستاده و به جوانش نگاه مى كند. عَون خدمت دايى مى آيد و اجازه ميدان مى گيرد و به پيش مى تازد.
  گوش كن! اين صداى عَون است كه در صحراى كربلا مى پيچد: «اگر مرا نمى شناسيد، من از نسل جعفر طيّارم! همان كه خدا در بهشت دو بال به او عنايت فرموده است».
  نام جعفر طَيّار براى همه آشناست و عَون از پدربزرگ خود سخن مى گويد. مردى كه دستهايش در راه اسلام و در جنگ حُنَيْن از بدن جدا شد و به شهادت رسيد. پيامبر بارها فرمود كه خدا در بهشت به جعفر دو بال داده است. براى همين، او را جعفر طيّار لقب داده اند.
  جعفر طيّار پسرى به نام عبدالله دارد كه شوهر حضرت زينب(س) است. او نماينده امام حسين(ع) در مكّه است و براى همين در آن شهر مانده است، امّا فرزندان خود عَوْن و محمّد را به همراه همسرش زينب(س) به كربلا فرستاده است.
  عون و محمّد برادر هستند، امّا مادرِ عون، زينب(س) است و مادر محمّد، حَوْصاء نام دارد كه اكنون در مدينه است.
  ساعتى پيش محمّد نيز، به ميدان رفت و جان خود را فداى امام حسين(ع) كرد.
  اكنون اين عون است كه در ميدان مى جنگد و شمشير مى زند و دشمنان را به خاك سياه مى نشاند. دستور مى رسد تا عَون را محاصره كنند. باران تيرها و نيزه ها پرتاب مى شوند و گرد و غبار به آسمان مى رود.
  و پس از لحظاتى، او هم به سوى برادر پر مى كشد و خونش، خاك گرم كربلا را رنگين مى كند.
  آيا زينب(س) كنار پيكر جوان خود مى آيد؟ هر چه صبر مى كنم، زينب(س) را نمى بينم. به راستى، زينب(س) كجاست؟
  زينب نمى خواهد برادر، اشك چشم او را در داغ جوانش ببيند.
  بعد از شهادت عون، جوانان بنى هاشم به ميدان مى روند و يكى پس از ديگرى به شهادت مى رسند.

  										***

  اين نوجوان كيست كه بر آستانه خيمه ايستاده است.
  او يادگار امام حسن(ع)، قاسم سيزده ساله است! نگاه كن! قاسم با خود سخن مى گويد: «حالا اين منم كه بايد به ميدان بروم. عمويم ديگر يار و ياورى ندارد». او به سوى عمو مى آيد: «عمو، به من اجازه مى دهى تا جانم را فدايت كنم؟».
  امام حسين(ع) به او نگاهى مى كند و دلش تاب نمى آورد. آخر تو يادگار برادرم هستى و سيزده سال بيشتر ندارى. قاسم بيا در آغوشم. تو بوى برادرم حسن(ع) را مى دهى. گريه ديگر امان نمى دهد. امام حسين(ع) و قاسم هر دو اشك مى ريزند.
  دل كندن از قاسم براى حسين(ع) خيلى سخت است. نگاه كن! حسين(ع) داغ على اكبر را ديد، ولى از هوش نرفت، امّا حالا به عشق قاسم بى هوش شده است.
  هيچ چشمى طاقت ديدن اين صحنه را ندارد. قاسم به عمو مى گويد: «اى عمو به من اجازه ميدان بده».
  آخر چگونه عمو به تو اجازه ميدان دهد؟
  قاسم التماس مى كند و مى گويد: «من يتيم هستم، دلم را مشكن!». سرانجام عمو را راضى مى كند و قاسم بر اسب سوار مى شود.
  صدايى در صحرا مى پيچد، همه گوش مى كنند: «اگر مرا نمى شناسيد من پسر حسن(ع) هستم».
  اين جوان چقدر زيباست. گويى ماه كربلا طلوع نموده است. پس چرا لباس رزم بر تن ندارد؟ اين چه سؤالى است؟ آخر چه كسى براى نوجوان سيزده ساله زره مى سازد؟ او پيراهن سفيدى بر تن دارد و شمشيرى در دست.
  او به سوى دشمن حمله مى برد، چون شير مى غرّد و شمشير مى زند.
  دشمن او را محاصره مى كند. نمى دانم چه مى شود، فقط صدايى به گوشم مى رسد: «عمو جان! به فريادم برس». اين صدا به گوش حسين(ع) نيز، مى رسد. امام فرياد مى زند: «آمدم، عزيزم!».
  امام به سرعت، خود را به ميدان مى رساند. دشمنان، دور قاسم جمع شده اند، امّا هنگامى كه صداى حسين(ع) را مى شنوند، همه فرار مى كنند. پيكر قاسم زير سُم اسب ها قرار مى گيرد. گرد و غبارى برپامى شود كه ديگر چيزى نمى بينم. بايد صبر كنم.
  نگاه كن! امام كنار پيكر قاسم نشسته است و سرِ او را به سينه دارد.
  امام به قاسم مى گويد: «قاسمم! تو بودى كه مرا صدا زدى. من آمدم، چشم خود را بازكن!»، امّا ديگر جوابى نمى آيد. گريه امام را امان نمى دهد، قاسم را مى بوسد و مى گويد: «به خدا قسم، بر من سخت است كه تو مرا به يارى بخوانى و من وقتى بيايم كه تو ديگر جان داده باشى».
  آن گاه با دلى شكسته و تنى خسته، پيكر قاسم را به سوى خيمه ها مى آورد.

  										***

  ديگر هيچ كس از جوانان بنى هاشم غير از عبّاس نمانده است.
  تشنگى در خيمه ها غوغا مى كند، آفتاب گرم كربلا مى سوزاند. گوش كن! 
  آب، آب!
  اين صداى عطش كودكان است كه صحراى گرم كربلا را در برگرفته است. عبّاس تاب شنيدن ندارد. چگونه ببيند كه همه از تشنگى بى تابى مى كنند.
  اكنون عبّاس نزد امام مى آيد. اجازه مى گيرد تا براى آوردن آب به سوى فرات برود. هيچ كس نيست تا او را يارى كند؟ كاش ياران باوفا بودند و عبّاس را همراهى مى كردند. عبّاس مشك آب را برمى دارد تا به سوى فرات برود.
  صبر كن، برادر! من هم با تو مى آيم.
  اين بار امام حسين(ع) به همراهى عبّاس مى رود. دو برادر با هم به سوى فرات هجوم مى برند. صدايى در صحرا مى پيچد: «مبادا بگذاريد كه آنها به آب برسند، اگر آنها آب بنوشند هيچ كس را توان مبارزه با آنها نخواهد بود».
  حسين و عبّاس به پيش مى تازند. هيچ كس توان مقابله با آنها را ندارد. صداى «الله اكبر» دو برادر در دل صحرا، مى پيچد.
  دستور مى رسد: «بين دو برادر فاصله ايجاد كنيد سپس تير بارانشان كنيد».
  تيراندازان شروع به تيراندازى مى كنند.
  خداى من! تيرى به چانه امام اصابت مى كند. امام مى ايستد تا تير را بيرون بكشد. خون فواره مى كند. امام، خون خود را در دست خود جمع مى كند و به سوى آسمان مى پاشد و به خداى خود عرضه مى دارد: «خدايا! من از ظلم اين مردم به سوى تو شكايت مى كنم».
  لشكر از فرصت استفاده مى كند و بين امام و عبّاس جدايى مى اندازد. 
  خدايا، عبّاس من كجا رفت؟ چرا ديگر صداى او را نمى شنوم؟
  امام به سوى خيمه ها بازمى گردد. نكند خطرى خيمه ها را تهديد كند.
  عبّاس همچنان پيش مى تازد و به فرات مى رسد. 
  اى آب! چه زلال و گوارايى! تشنگى جان او را بر لب آورده است. وقتى دست خود را به زير آب مى زند، او را بيشتر به ياد تشنگى كودكان و خيمه نشينان مى اندازد...، لب هاى خشك عبّاس نيز، در حسرت آب مى ماند. اى حسين! بر لبِ آبم و از داغ لبت مى ميرم!
  عبّاس، مشك را پر از آب مى كند. صداى دلنشين آب كه در كام مشك مى رود جان عبّاس را پر از شور مى كند.
  اكنون مشك پر شده است. آن را به دوش راست مى اندازد و حركت مى كند.
  نگاه كن! هزاران گرگ سر راه او قرار گرفته اند. عبّاس نگاهى به آنها مى كند و در مى يابد كه هدف دشمن، مشك آب است. چهار هزار نفر در مقابلش ايستاده اند آب به خيمه ها نرسد، عبّاس مى خواهد آب را به خيمه ها برساند. فرياد مى زند: «من از مرگ نمى ترسم. من سپر جان حسينم! من ساقى تشنگان كربلايم».
  عبّاس به سوى خيمه ها به سرعت باد پيش مى تازد، تا زودتر آب را به خيمه ها برساند.
  سپاه كوفه او را محاصره مى كنند. يك نفر با هزاران نفر روبرو شده است.
  عبّاس بايد هم مشك را از خطرِ تيرها حفظ كند و هم شمشير بزند و سپاه را بشكافد. او شمشير مى زند، سپاه كوفه را مى شكافد، مى رزمد، مى جنگد و جلو مى رود.
  ده ها نفر را به خاك و خون مى نشاند. نگاه او بيشتر به سوى خيمه ها است و به مشك آبى كه در دست دارد، مى انديشد. او بيشتر به فكر مشك آب است تا به فكر مبارزه. او آمده است تا آب براى كودكان ببرد، على اصغر تشنه است!
  در اين كارزار شمشير و خون، شمشير نَوْفل به دست راست عبّاس مى نشيند.
  بى درنگ شمشير را به دست چپ مى گيرد و به مبارزه ادامه داده و فرياد مى زند: «به خدا قسم، اگر دست مرا قطع كنيد من هرگز از حسين، دست بر نمى دارم».
  خون از دست عبّاس جارى است. او فقط به فكر اين است كه هرطور شده آب را به خيمه ها برساند. اكنون عبّاس با دست چپ شمشير مى زند! لشكر را مى شكافد و جلو مى رود امّا اين بار شمشير حَكَم بر دست چپ او مى نشيند.
  دست چپ سقّاى كربلا نيز قطع مى شود، امّا پاهاى عبّاس كه سالم است.
  اكنون او با پا اسب را مى تازاند، شايد بتواند به خيمه ها برسد امّا افسوس...! در اين ميان تيرى به مشك آب اصابت مى كند و اين جاست كه اميد عبّاس نااميد مى شود. آب ها روى زمين مى ريزد. او ديگر آبى با خود ندارد، پس چگونه به خيمه ها برگردد؟
  گرگ هايى كه از صبح تا كنون در دل كينه او را داشتند، دورش جمع مى شوند. آرى، همين عبّاس بود كه چند بار از فرات آب برد. تيرى به سينه او اصابت مى كند و نامردى، عمود آهن به سر او مى زند.
  عبّاس روى زمين مى افتد و صدايش بلند مى شود: «اى برادر! مرا درياب».
  نگاه كن! اكنون سـرِ عبّاس بر زانوى امام حسين(ع) است و اشك در چشم او.
  اين صداى امام است كه با برادر خود سخن مى گويد: «اكنون كمر من شكست، عبّاسم».
  آرى! عبّاس پشت و پناه حسين بود و با رفتن او ديگر امام حسين(ع)، تنهاى تنها شد. صداى گريه امام آن چنان بلند است كه كسى تا به حال گريه او را اين گونه نديده بود.

  										***

  امام، غريبانه، تنها و تشنه در وسط ميدان ايستاده است.
  از پشت پرده اشكش به يارانِ شهيد خود نگاه مى كند. همه پر كشيدند و رفتند. چه باوفا بودند و صميمى! طنين صداى امام در دشت مى پيچد: «آيا يار و ياورى هست تا مرا يارى كند؟».
  هيچ جوابى نمى آيد. كوفيان، سرِ خود را پايين گرفته اند. آرى! ديگر هيچ خداپرستى در ميان آنها نيست. اينان همه عاشقان دنيا هستند!
  نگاه كن! سپاه كوفه گريه مى كنند. آخر شما چه مردمى هستيد كه بر غريبى حسين اشك مى ريزيد. آخر اين چه معمّايى است؟ غربت امام، آن قدر زياد است كه دل دشمن را هم براى لحظاتى به درد آورده است. نمى دانم براى چه امام به سوى خيمه ها برمى گردد.
  صداى «آب، آب» در خيمه ها پيچيده است. همه، تشنه هستند، امّا اين دشت ديگر سقّايى ندارد. خداى من! شيرخوار حسين از تشنگى بى تاب شده است.
  امام، خواهر را صدا مى زند: «خواهرم، شيرخواره ام را بياوريد».
  على اصغر، بى تاب شده است. زينب او را از مادرش رباب مى گيرد و در آغوش مى فشارد و روى دست برادر قرار مى دهد. امام شيرخوار خود را در آغوش مى گيرد، او را مى بويد و مى بوسد: «عزيزم! تشنگى با تو چه كرده است».
  امام حسين(ع)، على اصغر را به ميدان مى برد تا شايد از دل سنگ اين مردم، چشمه عاطفه اى بجوشد! شايد اين كودك سيراب شود!
  او طاقت ديدن تشنگى على اصغر را ندارد. اكنون امام در وسط ميدان ايستاده است. در دوردست سپاه، همه از هم مى پرسند كه حسين(ع) چه چيزى را روى دست دارد. آيا او قرآن آورده است؟ 
  امام فرياد برمى آورد: «اى مردم! اگر به من رحم نمى كنيد، به كودكم رحم كنيد».
  عمرسعد با نگرانى، سپاه كوفه را مى بيند كه تاب ديدن اين صحنه را ندارند. آرى! امام حجت ديگرى بر كوفيان آشكار مى كند. على اصغر با دستان كوچكش بر همه قلب ها چنگ زده است. چه كسى به اين صحنه پايان خواهد داد؟ سكوت است و سكوت!
  ناگهان حَرْمَله تيرى در كمان مى گذارد. او زانو مى زند. سپاه كوفه با همه قساوتى كه در دل دارند چشمانشان را مى بندند و تير رها مى شود. 
  خداى من چه مى بينم، خون از گلوىِ على اصغرمى جوشد.
  اينك اين صداى گريه امام است كه به گوش مى رسد.
  نگاه كن! اين چه صحنه اى است كه مى بينى؟ امام چه مى كند؟ او دست خود را زير گلوىِ على اصغر مى گيرد و خون او را به سوى آسمان مى پاشد.
  همه، از اين كار تو تعجّب مى كنند. اشك در چشم دارى و خون فرزند به سوى آسمان مى پاشى. تو نمى گذارى حتّى يك قطره از خون على اصغر به زمين بريزد.
  صدايى ميان زمين و آسمان طنين مى اندازد: «اى حسين! شيرخوار خود را به ما بسپار كه در بهشت از او پذيرايى مى كنيم».

  										***

  امام، آماده شهادت است. به سوى خيمه مى آيد و مى فرمايد: «براى من پيراهن كهنه اى بياوريد تا آن را به تن كنم. من به سوى شهادت مى روم».
  صداى گريه همه بلند مى شود. آنها مى فهمند كه اين آخرين ديدار است.
  به راستى، چرا امام پيراهن كهنه مى طلبد؟ شايد او مى خواهد اين پيراهن كهنه را بپوشد تا اين دشمنِ غارتگر، بعد از شهادت آن حضرت به آن لباس طمع نكرده و آن را غارت نكنند.
  امام سجّاد(ع) در بستر بيمارى است. امام حسين(ع) براى خداحافظى به سوى خيمه او مى رود. مصلحت خدا در اين است كه او امروز بيمار باشد تا نسل امامت قطع نگردد.
  امام وارد خيمه مى شود. پسرش را در آغوش مى گيرد و وصيّت هاى خود را به او مى فرمايد. آرى امام حسين(ع) اسرار امامت را كه از امام حسن(ع) گرفته است، به امام سجّاد(ع) مى سپارد.
  اشك از چشم امام سجّاد(ع) جارى است، او براى غربت و مظلوميّت پدر گريه مى كند. امام حسين(ع) از او مى خواهد در راه خدا صبر كند. او پناه اين كاروان خواهد بود.

  										***

  امام حسين(ع) آماده رفتن به ميدان است اينك لحظه خداحافظى است.
  اكنون او با عزيزان خود سخن مى گويد: «دخترانم، سكينه! فاطمه! و خواهرانم، زينب! اُمّ كُلْثوم! من به سوى ميدان مى روم و شما را به خدا مى سپارم».
  همه اشك مى ريزند. آرى! اين آخرين بارى است كه امام را مى بينند. سكينه (دختر امام)، رو به پدر مى كند و مى گويد:
  ـ بابا، آيا به سوى مرگ مى روى؟
  ـ چگونه به سوى مرگ نروم حال آنكه ديگر هيچ يار و ياورى ندارم.
  ـ بابا، ما را به مدينه برگردان!
  ـ دخترم! اين نامردان هرگز اجازه نمى دهند كه شما را به مدينه ببرم.
  صداى ناله و شيونِ همه بلند مى شود، امّا در اين ميان سكينه بيش از همه بى تابى مى كند، آخر او چگونه دورى پدر را تحمّل كند. او آن چنان گريه مى كند كه دل همه را به درد مى آورد. امام سكينه را در آغوش مى گيرد و مى فرمايد: «دخترم! دل مرا با اشك چشم خود نسوزان».
  آغوش پدر، سكينه را آرام مى كند. پدر اشك چشم او را پاك مى كند و با همه خداحافظى مى كند و به سوى ميدان مى رود.

  										***

  امام نگاهى به ميدان مى كند. ديگر هيچ يار و ياورى براى امام باقى نمانده است. كجا رفتيد؟ اى ياران باوفا!
  غم بر دل امام حسين(ع) نشسته و اكنون تنهاى تنها شده است. امام سوار بر اسب خويش جلو مى آيد. مهار اسب را مى كشد و فرياد او تا دوردست سپاه كوفه، طنين مى اندازد: «آيا كسى هست تا از ناموس رسول خدا دفاع كند؟ آيا كسى هست كه در اين غربت و تنهايى، مرا يارى كند؟»
  فرياد غريبانه را پاسخى نبود امّا...
  ناگهان زانوىِ دو برادر مى لرزد. عرقى سرد بر پيشانى آنها مى نشيند. شمشيرهاى اين دو برادر فرو مى افتد. شما را چه مى شود؟
  حسىّ ناشناخته در وجود اين دو برادر جوانه مى زند. آرام آرام، همديگر را نگاه مى كنند. چشم هاى آنها با هم سخن مى گويد. آرى! هر دو حسّ مشتركى دارند.به تنهايى و غربت امام حسين(ع) مى نگرند.
  همسفرم! آيا آنها را مى شناسى؟
  آنها سَعْد و ابوالحُتُوف، فرزندان حارث هستند. آنها هر دو از گروه «خَوارج»اند. عمرى با بغض و كينه حضرت على(ع) زندگى كرده اند. آنها همواره دشمن آن حضرت بوده اند.
  چه شده است كه اكنون بى قرار شده اند؟ صداى حسين(ع) چگونه آنها را اين چنين دگرگون نمود. آنها با خود سخن مى گويند: «ما را چه شده است؟ ما و عشق حسين. مردم ما را به بغض حسين مى شناسند».
  هنوز طنين صداى حسين(ع) در گوششان است: «آيا كسى هست منِ غريب را يارى كند».
  همسفر خوبم! قلم من از روايت اين صحنه ناتوان است. نمى توانم اوج اين حماسه را بيان كنم. خدايا، چه مى بينم؟ دو اسب سوار با سرعت باد به سوى امام مى تازند.
  كسى مانع آنها نمى شود. آنها از خوارج هستند و هميشه كينه حضرت على(ع) را به دل داشته اند. عمرسعد خوشحال است و با خود فكر مى كند كه اينان به جنگ حسين(ع) مى روند!
  وقتى كه نزديك امام مى رسند، خود را از روى اسب بر زمين مى افكنند.
  خداى من! آنها سيل اشك توبه را نثار امام مى كنند.
  نمى دانم با امام چه مى گويند و چه مى شنوند، تنها مى بينم كه اين بار سوار بر اسب شده و به سپاه كوفه حمله مى برند.
  دو برادر به ميدان مى روند تا خون كافران را بريزند. چه شجاعانه مى جنگند، مى غرّند و به پيش مى روند.
  لحظاتى بعد، صحراى كربلا رنگين به خون آنها مى شود. آنها به هم نگاه مى كنند و لبخند مى زنند و با هم صدا مى زنند: يا حسين، يا حسين!


title: بخش 23
text:
    بخش 23


  سپاه كوفه ايستاده است. شمشيرها در دستانشان بى تابى مى كنند. امام، تنهاى تنهاست.
  بار ديگر، صداى امام در صحراى كربلا مى پيچد: «آيا كسى هست مرا يارى كند؟».
  هيچ كس صداى حسين را جواب نمى گويد. حسين غريب است و تنها.
  نگاه كن! امام سجّاد(ع) از خيمه خود بيرون آمده است. او توان راه رفتن ندارد و از شدّتِ تب نيز، مى سوزد.
  زينب(س) به دنبال او مى آيد و مى فرمايد: «فرزند برادرم! بازگرد». امام سجّاد(ع) در پاسخ مى گويد: «عمه جان! مى خواهم جانم را فداى پدر نمايم». ناگهان چشم امام حسين(ع) به او مى افتد. رو به خواهرش مى كند و مى گويد: «خواهرم! پسرم را به خيمه بازگردان».
  عمّه، پسر برادر را به خيمه مى برد و كنارش مى ماند. پروانه ها، همه روى خاك گرم كربلا، بر خاك و خون آرميده اند.
  امام در ميدان تنهايى ايستاده است. رو به پيكر بى جان ياران باوفايش مى كند و مى فرمايد: «اى دليرمردان، اى ياران شجاع!».
  هيچ جوابى نمى آيد. اكنون امام مى فرمايد: «من شما را صدا مى زنم، چرا جواب مرا نمى دهيد؟ شما در خواب هستيد و من اميد دارم كه بار ديگر بيدار شويد. نگاه كنيد كسى نيست كه از ناموس رسول خدا دفاع كند».
  بازهم صدايى نمى آيد. هنوز صداى امام حسين(ع) مى آيد كه يارى مى طلبد.
  همسفر! بيا من و تو به كمكش برويم. من با قلمم، امّا تو چگونه؟

  										***

  صداى غريبىِ امام، شورى در آسمان مى اندازد. فرشتگان تاب شنيدن ندارند.
  امام، بى يار و ياور مانده است.
  بار ديگر چهار هزار فرشته به كربلا مى آيند. آنها به امام مى گويند: «اى حسين! تو ديگر تنها نيستى! ما آمده ايم تا تو را يارى كنيم، ما تمام دشمنان تو را به خاك و خون مى نشانيم».
  همه آنها، منتظر اجازه امام هستند تا به دشمنان هجوم ببرند، ولى امام به آنها اجازه مبارزه نمى دهد.
  فرشتگان، همه در تعجّب اند. مگر تو نبودى كه در اين صحرا فرياد مى زدى: «آيا كسى هست مرا يارى كند». اكنون ما به يارى تو آمده ايم.
  اما امام ديدار خدا را انتخاب كرده است. او مى خواهد تا با خون خود، درخت اسلام را آبيارى كند.
  نگاه كن! امام، قرآنى را روى سر مى گذارد و رو به سپاه كوفه چنين مى فرمايد: «اى مردم! قرآن، بين من و شما قضاوت مى كند. آيا من فرزند دختر پيامبر شما نيستم، چه شده كه مى خواهيد خون مرا بريزيد؟»
  هيچ كس جوابى نمى دهد. سكوت است و سكوت!
  پسر حيدرِ كرّار به ميدان آمده است. او رَجَز مى خواند و خود را معرّفى مى كند: «من فرزند على هستم و به اين افتخار مى كنم».
  لشكر كوفه به سوى امام حمله مى برد. امام دفاع مى كند و سپس چون شير به قلب سپاه حمله مى برد.
  امام، شمشير مى زند و به پيش مى رود. تعداد زيادى از نامردان را به خاك و خون مى كشد.
  نگاه كن! امام متوجّه سمت راست سپاه مى شود، آن گاه حمله مى برد و فرياد مى زند: «مرگ بهتر از زندگى ذلت بار است».
  اكنون به سمت چپ لشكر حمله مى برد و چنين رجز مى خواند: «أَنَا الحُسَينُ بنُ عَليّ/ آلَيتُ أَنْ لا أنثَنِي. من حسين بن على هستم و قسم خورده ام كه هرگز تسليم شما نشوم».
  همه تعجّب مى كنند. حسينى كه از صبح تا به حال اين همه داغ ديده و بسيار تشنه است، چقدر شجاعانه مى جنگد. او چگونه مى تواند به تنهايى ده ها نفر را به خاك هلاكت بنشاند.
  امام تلاش مى كند كه خيلى از خيمه ها دور نشود. به سپاه حمله مى كند و بار ديگر به نزديك خيمه ها بازمى گردد. زيرا به غير از امام سجّاد(ع)، هيچ مردى در خيمه ها نيست.
  امام چند بار به سپاه دشمن حمله مى كند و تعداد بسيارى را به جهنم مى فرستد و هر بار كه به خيمه ها باز مى گردد، صداى «لاحَوْلَ و لاقُوّةَ الّا بالله» ايشان به گوش مى رسد. صداى امام، مايه آرامش خيمه هاست. امام رو به سپاه كوفه مى كند و مى گويد: «براى چه به خون من تشنه ايد؟ گناه من چيست؟»
  صدايى به گوش امام مى رسد كه دل او را به درد مى آورد و اشكش جارى مى شود: «ما تو را مى كشيم چون كينه پدرت را در سينه داريم».
  اشك در چشم امام حلقه مى زند. آرى! او (كه خود اين همه مظلوم و غريب است) اكنون براى مظلوميّت پدرش گريه مى كند.

  										***

  بار ديگر امام به قلب لشكر مى تازد و شمشير مى زند و جلو مى رود.
  فرماندهان سپاه كوفه در فكر اين هستند كه در مقابله با امام حسين(ع) چه كنند. آنها نقشه اى شوم مى كشند بايد حسين را از خيمه ها دور كنيم و آن گاه به خيمه ها حمله ببريم، در اين صورت ديگر حسين در هم مى شكند و نمى تواند اين گونه شمشير بزند. 
  قرار مى شود در فرصتى مناسب، شمر همراه سربازان خود به سوى خيمه ها حمله كند. هنگامى كه امام به قلب لشكر حمله كرده است، شمر دستور حمله به خيمه ها را مى دهد.
  امام متوجّه مى شود و فرياد مى زند: «اى پيروان شيطان! مگر دين نداريد و از قيامت نمى ترسيد؟ غيرت شما كجا رفته است؟».
  شمر مى گويد: «اى حسين چه مى گويى؟». امام مى فرمايد: «تا من زنده هستم به ناموسِ من، نزديك نشويد».
  سخنِ امام، لشكر شمر را به خود مى آورد و غيرت عربى را به آنها يادآور مى شود.
  شمر مى بيند به هيچ وجه صلاح نيست كه به حمله ادامه دهد. سپس دستور عقب نشينى مى دهد.

  										***

  شمر نزد عمرسعد مى رود و با او سخن مى گويد: «اى عمرسعد! اين گونه كه حسين مى جنگد تا ساعتى ديگر، همه ما را خواهد كشت».
  تاريخ هيچ گاه اين سخن شمر را فراموش نخواهد كرد. حسينى كه جگرش از تشنگى مى سوزد و داغ عزيزانش را به دل دارد، طورى مى جنگد كه ترس وجودِ همه فرماندهان را فرا گرفته است. عمرسعد رو به شمر مى كند:
  ـ اى شمر! به نظر تو چه بايد بكنيم؟
  ـ بايد به لشكر دستور بدهى تا همه يكباره به سوى او هجوم آورند. تيراندازان را بگو تيربارانش كنند، نيزه داران نيزه بزنند و بقيّه سپاه هم سنگ بارانش كنند.
  عمرسعد نظر او را مى پسندد و دستور صادر مى شود. 
  امام سوار بر اسب خويش در ميدان مى رزمد كه ناگهان، باران تير و سنگ و نيزه باريدن مى گيرد.
  نگاه كن! امام، تك و تنها در ميدان ايستاده است. به خدا، هيچ كس نمى تواند غربت اين لحظه را روايت كند.
  بيا، بيا تا ما به ياريش برويم. آن طرف خيمه ها، اشك ها، سوزها، زنان بى پناه، تشنگى! اين طرف باران سنگ و تير و نيزه! و مولاى تو در وسط ميدان، تنها ايستاده است.
  بر روى اسب، شمشير به دست، گاه نگاهى به خيمه ها مى كند، گاه نگاهى به مردم كوفه. اين مردم، ميزبانان او هستند، امّا اكنون مهمان نوازى به اوج خود رسيده است!
  سنگ باران، تير باران!
  تيرها بر بدن امام اصابت مى كند. تمام بدن امام از تير پر شده است.
  واى، خدايا! چه مى بينم! سنگى به پيشانى امام اصابت مى كند و خون از پيشانى او جارى مى شود.
  امام لحظه اى صبر مى كند، امّا دشمن امان نمى دهد و اين بار تيرى زهر آلود بر آن حضرت مى نشيند.
  نمى دانم چه كسى اين تير را مى زند، امّا اين تير براى امام حسين(ع) از همه تيرها سخت تر است. صداى امام در دشت كربلا پيچيده است: «بسم الله و بالله و على ملّة رسول الله، من به رضاى خدا راضى هستم».
  تو در اين كارزار چه مى بينى كه در ميان اين همه سختى ها، اين گونه با خداى خويش سخن مى گويى؟
  تير به سختى در سينه امام فرو رفته است. چاره اى نيست بايد تير را بيرون بياورد. امام به زحمت، تير را بيرون مى آورد و خون مى جوشد.
  امام خون ها را جمع مى كند و به سوى آسمان مى پاشد و مى گويد: «بار خدايا! همه اين بلاها در راه تو چيزى نيست».
  فرشتگان همه در تعجّب اند. اين حسين(ع) كيست كه با خدا اين گونه سخن مى گويد. قطره اى از آن خون به زمين بر نمى گردد. آسمان سرخ مى شود.
  تاكنون هيچ كس آسمان را اين گونه نديده است. اين سرخى خون امام حسين(ع) است كه در آسمانِ غروب، مانده است.
  امام بار ديگر خون در دست خود مى گيرد و اين بار صورت خود را با آن رنگين مى كند. آرى! امام مى خواهد به ديار خدا برود، پس چهره خود را خون آلود مى كند و مى فرمايد: «مى خواهم جدّم رسول خدا مرا در اين حالت ببيند».
  خونى كه از بدن امام رفته است، باعث ضعف او مى شود. دشمن فرصت را غنيمت مى شمارد و از هر طرف با شمشيرها مى آيند و هفتاد و دو ضربه شمشير بر بدن آن حضرت مى نشيند.
  خداى من! امام از روى اسب با صورت به زير مى آيد، گويا عرش خدا بر روى زمين مى افتد.
  اكنون امام با صورت به روى خاك گرم كربلا مى افتد.
  آرى! اين سجده آخر امام حسين(ع) است كه ركوعى ندارد.

  										***

  صداى مناجات امام به گوش مى رسد: «در راه تو بر همه اين سختى ها صبر مى كنم».
  امام حسين(ع) آينه صبر خداست. در اوج قلّه بلا ايستاده و شعار توحيد و خداپرستى سر مى دهد.
  خون امام درخت دين و خداپرستى را آبيارى مى كند. امام به ذكر خدا مشغول است.
  نگاه كن! ذو الجناح، اسب امام، چگونه يال خود را به خون امام رنگين مى كند و به سوى خيمه ها مى رود. همه اهل خيمه، صداىِ ذوالجناح را مى شنوند و از خيمه بيرون مى آيند.
  زينب(س) در حالى كه بر سر و سينه مى زند به سوى قتلگاه مى دود. حسينش را در خاك و خون مى بيند در حالى كه دشمنان، دور او را محاصره كرده اند.
  او فرياد مى زند: «واى برادرم!».
  عمرسعد هم براى ديدن امام از راه مى رسد. زينب به او رو مى كند و با لحنى غمناك مى گويد: «واى بر تو! برادرم را مى كشند و تو نگاه مى كنى».
  صداى زينب(س) اشك عمرسعد را جارى مى كند، امّا او نمى تواند كارى كند و فقط گريه مى كند. ولى اين گريه چه فايده اى دارد.
  عمرسعد رويش را از زينب(س) برمى گرداند. زينب رو به سپاه كوفه مى كند: «آيا در ميان شما يك مسلمان نيست؟».
  هيچ كس جواب زينب(س) را نمى دهد.

  										***

  همه هستى تو، عموى تو، تنهاى تنهاست. او ديگر هيچ يار و ياور ندارد.
  دشمنان همه صف كشيده اند تا جانش را بگيرند.
  عبدالله! اى پسر امام حسن(ع)! نگاه كن! عموى تو تنهاست!
  درست است كه تو يازده سال بيشتر ندارى، امّا بايد ياريش كنى. خوب نگاه كن! دشمنان عموى تو را محاصره كرده اند.
  صداى عمو به گوش مى رسد. تو به سوى عمو مى شتابى. و زينب به دنبال تو، صدايت مى زند: «يادگارِ برادرم! برگرد!».
  تو تصميم گرفته اى كه عمو را يارى كنى. شتابان مى آيى و به گودال مى رسى و عمو را مى بينى كه در خاك ها آرميده است.
  اَبْجَر شمشير كشيده است تا عمويت را شهيد كند. شمشير او بالا مى رود، امّا تو كه شمشير ندارى، پس چه خواهى كرد؟
  دست خود را سپر مى كنى و فرياد مى زنى: «واى بر تو، آيا مى خواهى عموى مرا بكشى؟».
  شمشير پايين مى آيد و دو دست تو را قطع مى كند.
  از دست هاى تو خون مى جوشد. چه كسى را به يارى مى طلبى، عمويى را كه به خاك افتاده است و توان يارى تو را ندارد و يا پدرت امام حسن(ع) را كه در بهشت منتظر توست؟ فريادت بلند مى شود: «مادر!» و آن گاه روى سينه عمو مى افتى.
  عمو تو را در آغوش مى كشد. چه آغوش گرم و مهربانى! و به تو مى گويد: «پسر برادرم صبور باش كه به ديدار پدر مى روى».
  تو آرام مى شوى.
  حَرْمَله، تير در كمان مى نهد. خداى من! او كجا را نشانه گرفته است؟
  تير به گلوى تو مى نشيند و تو روى سينه عمو پر مى كشى و مى روى.
  آرى! تو از آغوش عمو به آغوش پدر، پرواز مى كنى.

  										***

  ساعتى است كه امام روى خاك گرم كربلا افتاده است. هيچ كس جرأت نمى كند او را به شهادت برساند.
  او با صدايى آرام با خداى خويش سخن مى گويد: «صبراً على قضائك يا ربّ»; «در راه تو بر بلاها صبر مى كنم».
  اكنون بدن مبارك امام از زخم شمشير و تير چاك چاك شده است. سرش شكسته و سينه اش شكافته است و زبانش از خشكى به كام چسبيده و جگرش از تشنگى مى سوزد. قلبش نيز، داغ دار عزيزان است.
  با اين همه باز هم به خيمه ها نگاه مى كند و همه نيرو و توان خود را بر شمشير مى آورد و آن را به كمك مى گيرد تا برخيزد، امّا همان لحظه ضربه اى از نيزه و شمشير بار ديگر او را به زمين مى زند. همه هفتاد ودو پروانه او پر كشيدند و رفته اند و اكنون منتظر آمدن امام خود هستند.
  عمرسعد كنارى ايستاده است. هيچ كس حاضر نيست قاتل حسين باشد. او فرياد مى زند: «عجله كنيد، كار را تمام كنيد».
  آرى! همان كسى كه لحظاتى قبل با شنيدن صداى زينب گريه مى كرد، اكنون دستور كشتن امام را مى دهد. به راستى، اين عمرسعد كيست كه هم بر امام حسين(ع) مى گريد و هم فرمان به كشتن او را مى دهد؟
  وعده جايزه اى بزرگ به سپاهيان داده مى شود، امّا بازهم كسى جرأت انجام دستور را ندارد. جايزه، زياد و زيادتر مى شود، تا اينكه سِنان به سوى حسين مى رود، امّا او هم دستش مى لرزد و شمشير را رها كرده و فرار مى كند.
  شمر با عصبانيت به دنبال سنان مى دود:
  ـ چه شد كه پشيمان شدى؟
  ـ وقتى حسين به من نگاه كرد، به ياد حيدر كرّار افتادم. براى همين، ترسيدم و فرار كردم. 
  ـ تو در جنگ هم ترسويى. مثل اينكه بايد من كار حسين را تمام كنم.
  اكنون شمر به سوى امام مى رود. شيون و فرياد در آسمان ها مى پيچد و فرشتگان همه ناله مى كنند. آنها رو به جانب خدا مى گويند: «اى خدا! پسر پيامبر تو را مى كشند».
  خداوند به آنان خطاب مى كند: «من انتقام خون حسين را خواهم گرفت، آنجا را نگاه كنيد!». فرشتگان، نور حضرت مهدى(ع) را مى بينند و دلشان آرام مى شود.
  واى بر من! چه مى بينم؟ اكنون شمر بالاى سر امام ايستاده است. شمر، نگاهى به امام مى كند و لب هاى او را مى بيند كه از تشنگى خشكيده است. پس مى گويد: «اى حسين! مگر تو نبودى كه مى گفتى پدرت كنار حوض كوثر مى ايستد و دوستانش را سيراب مى سازد؟ صبر كن، به زودى از دست او سيراب مى شوى».
  اكنون او مى خواهد امام را به شهادت برساند. واى بر من، چه مى بينم! او بر روى سينه خورشيد نشسته است:
  ـ كيستى كه بر سينه من نشسته اى؟
  ـ من شمر هستم.
  ـ اى شمر! آيا مرا مى شناسى؟
  ـ آرى، تو حسين پسر على هستى و جدّ تو رسول خدا و مادرت زهراست.
  ـ اگر مرا به اين خوبى مى شناسى پس چرا قصد كشتنم را دارى؟
  ـ براى اينكه از يزيد جايزه بگيرم.
  آرى! اين عشق به دنياست كه روى سينه امام نشسته است! شمر به كشتن امام مصمّم است و خنجرى در دست دارد. امام، پيامبر را صدا مى زند: «يا جدّاه، يا محمّداه!».
  قلمم ديگر تاب نوشتن ندارد، نمى توانم بنويسم و شرح دهم.
  آن قدر بگويم كه آسمان تيره و تار مى شود. طوفان سرخى همه جا را فرا مى گيرد و خورشيد، يكباره خاموش مى شود.
  منادى در آسمان ندا مى دهد: «واى حسين كشته شد».
  آرى! تو درخت اسلام را سيراب نمودى! تو شقايق هاى صحرا را با خون خود، سرخ كردى! و از گلوى تشنه خود، آزادى و آزادگى را فرياد زدى!


