# jomle

title: توضيحات
text:
   توضيحات


  كتاب الماس هستى
  موضوع: غدير، ايام غدير، مناسب هاى ماه ذى الحجّه، حضرت على(ع)
  نويسنده: دكتر مهدى خدّاميان آرانى.
  راه ارتباط با نويسنده: 
  شماره پيامك 30004569 و سايت M12.ir
  ناشر: نشر وثوق. قم. تلفكس: 02537735700 همراه: 09122525839
  توجه: در اينجا، مستندات و متن هاى عربى و كتابنامه حذف شده اند، جهت اطلاع از مستندات كتاب به اصلِ كتاب يا سايت  M12.irمراجعه كنيد.
   


title: مقدمه
text:
    مقدمه 


  														بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِ 
  نگاهى به من كردى و گفتى: «براى جوانان بنويس! قلم در دست بگير و براى آنان از عشق آسمانى بگو! از على و فاطمه(ع) براى آنان سخن بگو».
  نمى دانم چه شد كه سخن تو به دلم نشست، فهميدم كه تو مى خواهى كارى بزرگ انجام بدهى و هدفى مقدّس دارى و مى خواهى همه با على و فاطمه(ع) بيشتر آشنا شوند.
  ماه ذى الحجّه، ماه امامت است، از روز 9 تا روز 25 اين ماه، مناسبت هاى امامت و ولايت است، همه با عيد غدير كه هيجدهم اين ماه است، آشنا هستند، امّا خيلى ها از مناسبت هاى ديگر اين ماه خبرى ندارند. تو مى خواستى همه را با مناسبت هاى اين ماه آشنا كنى.
  از من خواستى تا كتابى در اين زمينه بنويسم و اين گونه بود كه من قلم در دست گرفتم، مى خواستم دوستانم را با خاندان پيامبر بيشتر آشنا كنم. مى دانستم كه اين خاندان به هر كسى اجازه نمى دهند كه برايشان بنويسد، اين بود كه از خود آنان كمك خواستم و به خود آنان متوسّل شدم. اكنون خدا را شكر مى كنم كه به من توفيق داد و توانستم اين كتاب را بنويسم.


  																										مهدى خُدّاميان آرانى
  																										ارديبهشت 1391


title: چرا در خانه هاى ما را بسته اى؟
text:
  چرا در خانه هاى ما را بسته اى؟


  ليوان چاى را برمى دارم و روى مبلى مى نشينم، كاروان ما، تازه به هتل رسيده است و همه مى خواهند زودتر به اتاق هاى خود بروند. بايد صبر كنم تا آسانسورها خلوت شود. سرم كمى درد مى كند، پرواز ما ده ساعت تأخير داشت، خيلى خسته ام. چاى سرد مى شود، ديگر وقت نوشيدن آن است!
  بلند مى شوم، چمدان خود را برمى دارم، بايد به اتاق شماره 908 بروم. اينجا طبقه نهم است. وارد اتاق مى شوم. سريع آماده غسل زيارت مى شوم، مى خواهم به زيارت پيامبر مهربانى ها بروم.
  از هتل بيرون مى آيم، ساعت يازده صبح است، به سوى حرم پيامبر مى شتابم، آن طور كه به من گفته اند وقتى به انتهاى اين خيابان برسم، ديگر مى توانم گنبد سبز پيامبر را ببينم، اين اوّلين بارى است كه من به مدينه آمده ام، نمى دانم چگونه خدا را شكر كنم.
  دست خود را به سينه مى گيرم و به پيامبر سلام مى دهم: 
  السّلامُ عليكَ يا رَسوُل الله!
  اشك شوق در چشمان من مى نشيند... وارد مسجد مى شوم، مى خواهم به سمت ضريح پيامبر بروم، وقتى روبروى ضريح قرار مى گيرم سرجاى خود مى ايستم، دست به سينه مى گيرم تا سلام بدهم. يك نفر با لباس نظامى آنجا ايستاده است، مواظب است تا كسى به ضريح نزديك نشود. جوانى كه چفيه قرمز بر سر انداخته است درست روبروى من ايستاده است، اشاره مى كند كه حركت كنم، گويا توقّفِ زياد در اينجا ممنوع است.
  به سمت «روضه پيامبر» حركت مى كنم، «روضه» به معناى گلستان است، پيامبر فرموده است كه بين منبر و خانه ام، گلستان بهشت است. نماز خواندن در آن مكان ثواب زيادى دارد و هر مسلمانى كه به مدينه مى آيد دوست دارد در آنجا حتماً نماز بخواند و با خداى خويش راز و نياز كند. شنيده ام هر كجاى مسجد كه رنگ فرش آن سبز باشد، آنجا روضه پيامبر است. 
   به روضه پيامبر مى رسم، اينجا خيلى شلوغ است، بايد صبر كنم تا جايى پيدا شود. نگاهم به گوشه سمت راست مى افتد، جاى خالى است، به آن سو مى روم و شروع به خواندن نماز مى كنم.
  بعد از نماز با خود فكر مى كنم، من كجا نشسته ام. به تاريخ سفر مى كنم، به سال هاى دور مى روم... به سال سوم هجرى.
  										* * *
  يكى به اين سو مى آيد و مى گويد: اى معاذ! پيامبر با تو كار دارد. مَعاذ از جا برمى خيزد و به سوى محراب مى رود، من هم همراه او مى روم. او به پيامبر سلام مى كند، جواب مى شنود و در حضور پيامبر مى نشيند.
  پيامبر رو به معاذ مى كند و مى فرمايد: 
  ـ اى مَعاذ! امروز جبرئيل نازل شد و از طرف خدا دستور مهمّى براى من آورد.
  ـ چه دستورى؟
  ـ خدا از من خواسته است تا از مردم بخواهم درهايى را كه به اين مسجد باز كرده اند، مسدود كنند.
  ـ يعنى همه بايد درهايى را كه از طرف خانه هايشان به مسجد باز مى شود، برداشته و جاى آن را ديوار بكشند؟ 
  ـ بله. اين دستور خداست.
  ـ اكنون از تو مى خواهم تا نزد عمويم عبّاس بروى و سلام مرا به او برسانى و پيامم را به او بدهى.
  ـ چشم.
  										* * *
  مَعاذ از مسجد بيرون مى رود، من هم همراه او مى روم. خودم را به او مى رسانم. همين طور كه راه مى رويم من از او چند سؤال مى كنم، قلم و كاغذ در دست من است، حرف هاى او را تند تند مى نويسم. او با دقّت به سؤال هاى من پاسخ مى دهد:
  چند سال قبل پيامبر از مكّه به اين شهر آمد. او دستور داد تا در وسط شهر مسجد ساخته شود. پس از اتمام كار، او در كنار مسجد اتاق هايى را بنا نمود. على(ع) هم در آنجا، اتاقى براى خود ساخت. بقيّه كسانى كه همراه پيامبر از مكّه به مدينه هجرت كرده بودند در اطراف مسجد براى خود خانه هايى ساختند. آنان براى خانه هاى خود دو در قرار دادند، درى كه به كوچه باز مى شد و درى كه به سوى مسجد باز مى شد. در واقع همه خانه هايى كه دور تا دور مسجد ساخته شده اند، دو در دارند، اكنون خدا به پيامبر دستور داده تا درهايى كه از طرف خانه ها به مسجد باز مى شود بسته شود، مردم بايد براى آمدن به مسجد ابتدا داخل كوچه شوند و بعد از عبور از كوچه به درِ اصلى مسجد برسند و از آنجا وارد شوند.
  										* * *
  نگاه كن مَعاذ در جستجوى عبّاس، عموى پيامبر است. او را در بازار مدينه مى يابد، سلام مى كند و چنين مى گويد:
  ـ پيامبر مرا فرستاده است تا از تو بخواهم درِ خانه خود را كه به مسجد باز كرده اى، مسدود كنى.
  ـ چشم. من دستور پيامبر را انجام مى دهم.
  ـ خدا به شما جزاى خير بدهد.
  عبّاس به سوى خانه حركت مى كند، او مى خواهد اوّلين كسى باشد كه اين دستور پيامبر را انجام مى دهد. سريع دست به كار مى شود، از جوانان مى خواهد تا كمكش كنند، بعد از ساعتى در خانه خود را مسدود مى كند.
  خبر به همه مى رسد، همه بايد درهاى خانه هاى خود را مسدود كنند. وقتى عبّاس، عموى پيامبر در خانه خود را مسدود كرده است، بقيّه هم بايد اين دستور را انجام دهند. درها يكى بعد از ديگرى مسدود مى شود. نگاه كن، اين عمر بن خطّاب است كه نزد پيامبر مى آيد، رو به پيامبر مى كند و مى گويد: 
  ـ اى پيامبر! من دوست دارم وقتى تو در محراب قرار مى گيرى، به تو نگاه كنم، به من اجازه بده دريچه اى كوچك از خانه من به سوى مسجد باز باشد.
  ـ اجازه چنين كارى را ندارم. 
  ـ پس اجازه بده سوراخى به اندازه چشم خود به سوى مسجد باز كنم تا بتوانم شما را در حال نماز ببينم.
  ـ نه. 
  ـ اجازه بده به سوراخى به اندازه سر سوزن از خانه من به سوى مسجد باز باشد.
  ـ خدا اجازه چنين كارى را نداده است.
  										* * *
  خانه على(ع) هم درى به سوى مسجد دارد، فاطمه و على(ع) در اين خانه زندگى مى كنند، آيا اين دستور پيامبر، شاملِ اين خانه هم خواهد شد؟ 
  آيا على(ع) هم بايد در خانه خود را كه به داخل مسجد باز مى شود، مسدود كند؟ به هر حال على(ع) آماده است كه دستور پيامبر را انجام بدهد، گويا على(ع) امروز در مدينه نيست، چه كسى بيش از او مشتاق اطاعت از دستور پيامبر است؟
  آنجا را نگاه كن! فاطمه(س) دست حسن و حسين(ع) را گرفته است و از همان در كه به سمت مسجد باز مى شود به مسجد آمده است، فاطمه(س) حسن و حسين(ع) را كنار خود مى نشاند. 
  لحظاتى مى گذرد، پيامبر نگاهش به فاطمه مى افتد، به سوى او مى آيد و به فاطمه سلام مى كند و مى گويد: 
  ـ دخترم! فاطمه جانم! چرا اينجا نشسته اى؟
  ـ منتظر دستور شما هستم، شنيده ام كه شما از همه خواسته ايد تا در خانه هاى خود را كه به سوى مسجد باز مى شود، مسدود كنند.
  ـ فاطمه جان! خدا به من اجازه داده است كه در خانه ام به سوى مسجد باز باشد، در خانه شما هرگز مسدود نخواهد شد، زيرا شما از من هستيد.
  لبخند بر چهره فاطمه مى نشيند، خوشحال مى شود، اين افتخارى است كه خدا براى فاطمه و على(ع) قرار داده است.
  										* * *
  چند روز مى گذرد، همه ياران پيامبر درهاى خانه ها را مسدود مى كنند، در ميان ياران پيامبر، فقط خانه على(ع) است كه درِ آن به سوى مسجد باز است.
  نگاه كن اين عبّاس، عموى پيامبر است كه با عدّه اى از خويشان خود نزد پيامبر نشسته است، او اشك در چشم دارد و با چشمانى گريان رو به پيامبر مى كند و مى گويد:
  ـ اى پيامبر! چرا ميان ما و على(ع) فرق مى گذارى؟
  ـ منظور تو از اين سخن چيست؟
  ـ من عموى تو هستم و به من دستور دادى تا درى را كه از خانه ام به سوى مسجد باز مى شود، ببندم، امّا در خانه على به سوى مسجد هنوز باز است.
  ـ عمو جان! من به دستور خداى خود عمل نموده ام. جبرئيل از طرف خدا برايم پيام آورده است و از من خواسته است تا اين فضيلت را براى على(ع) قرار بدهم. آيا مى دانى چرا خدا اين دستور را به من داده است؟
  ـ نه.
  ـ حتماً به ياد دارى شبى كه من مى خواستم از مكّه به سوى مدينه هجرت كنم. آن شب كافران، خانه مرا محاصره كرده و تصميم گرفته بودند تا با طلوع آفتاب با شمشيرهاشان حمله كنند و مرا به قتل برسانند. آن شب، على(ع) در بستر من خوابيد و همه خطرها را به جان خريد، اگر اين فداكارى على(ع) نبود، من امروز اينجا نبودم! خدا مى خواهد جان فشانى على(ع) را اين گونه پاداش بدهد.
  ـ آرى. آن شب را به ياد دارم، على(ع) با اين كار خود خدمت بزرگى به اسلام نمود.
  ـ عموجان! تو از اين كه درِ خانه على به سوى مسجد باز است، تعجّب كرده اى، امّا تو خبر ندارى كه مقام و جايگاه على(ع) نزد خدا بسيار بالاتر از اين مى باشد. اگر كسى على را دشمن بدارد، خدا او را به عذاب گرفتار خواهد كرد و اگر كسى على را دوست بدارد، اين محبّت باعث نجاتش خواهد شد.
  ـ من به آنچه خدا فرمان داده است راضى هستم.
  										* * *
  منافقان گروهى از مسلمانان هستند كه در مدينه زندگى مى كنند، به ظاهر مسلمان شده اند، امّا به سخنان پيامبر ايمان واقعى ندارند، آنان كنار هم جمع شده اند و با يكديگر سخن مى گويند: 
  ـ ديديد كه محمّد چه كرد، او دستور داد تا ما درِ خانه هاى خود را كه به سمت مسجد باز مى شد ببنديم، امّا در خانه داماد خود را باز گذاشت.
  ـ فكر مى كنم محمّد گمراه شده است!!
  ـ آرى، او شيفته على شده است، ميان على و بقيّه فرق مى گذارد.
  ـ نمى دانم على با ما چه فرقى دارد، على جوانى است كه تجربه زيادى هم ندارد، ولى محمّد او را خيلى دوست دارد.
  پيامبر در خانه خود است كه جبرئيل نزد او مى آيد و سخن منافقان را براى او مى گويد و سپس آيات اوّل سوره نجم را براى او مى خواند.
  										* * *
  پيامبر صبر مى كند تا موقع نماز فرا رسد و مردم براى نماز به مسجد بيايند، بعد از خواندن نماز به بالاى منبر مى رود و چنين سخن مى گويد: «چرا بعضى از شما به على حسادت مىورزيد؟ بدانيد كه من به خواسته خود چنين كارى را نكرده ام.
  اين دستور خدا بود كه جبرئيل آن را برايم آورد، خدا فرمان داده تا در خانه هايتان را كه به سمت مسجد باز مى شد، مسدود كنيد و بدانيد باز خدا از من خواسته تا در خانه على به سوى مسجد باز باشد. 
  على برادر من است و خدا اين امتياز را به او داده است».
  سخن پيامبر ادامه پيدا مى كند: «اى مردم! بدانيد كه خدا اين آيات را بر من نازل كرده است، گوش فرا دهيد، اين سخن خداست: وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى...سوگند به ستاره هنگامى كه غروب مى كند كه محمّد هرگز گمراه نشده است و راه را گم نكرده است، او هرگز از روى هوس سخن نمى گويد، آنچه او مى گويد، چيزى جز وحى آسمانى نيست.
  مردم با شنيدن اين سخنان به فكر فرو مى روند، آن ها مى فهمند كه پيامبر هرگز بر اساس خواست خود سخنى نمى گويد، او فرستاده خداست و از هر خطا و لغزشى به دور است.
  										* * *
  اين افتخار براى على(ع) باقى مى ماند و درى كه از خانه على(ع) به مسجد باز مى شد به حال خود ماند. سال هاى سال گذشت... مردم از آن در به خانه على(ع) مى رفتند و در آنجا نماز مى خواندند.
  سال شصت و پنج هجرى فرا مى رسد و عبدالملك بن مروان به حكومت مى رسد، او كه بغض على(ع) را به دل داشت، تصميم گرفت تا اين نشانه را از بين ببرد، براى همين به بهانه توسعه مسجد پيامبر اقدام به خراب كردن ديوار خانه على(ع) مى كند تا با اين كار بتواند اين فضيلت على(ع) را از يادها ببرد، امّا او نمى دانست كه هرگز نمى توان حقيقت را پنهان نمود.
  										* * *
  خوب نگاه كن من كجا نشسته ام!
  من در روضه پيامبر هستم، وقتى كه رو به قبله بنشينى و ضريح پيامبر سمت چپ تو باشد، بايد به دنبال «ستون حَرَس» بگردى، «حَرَس» به معناى «نگهبانى دادن» است، اينجا همان جايى است كه على(ع) مى ايستاد و براى پيامبر نگهبانى مى داد تا خطرى از سوى دشمنان، جانِ پيامبر را تهديد نكند.
  وقتى اين ستون را پيدا كردى، حدود چهار متر از اين ستون به عقب تر كه قرار بگيرى، اينجا همان جايى است كه در خانه على(ع) به سوى مسجد باز مى شده است.


title: سلام بر دو يادگار پيامبر
text:
    سلام بر دو يادگار پيامبر 


  روز عيد قربان است، ديروز در صحراى «عرفات» بودم، ديشب هم در سرزمين «مشعر» ماندم، امروز صبح به اينجا رسيده ام. اينجا سرزمين «مِنا» است، جايى كه آرزوهاى بزرگ انسان برآورده مى شود.
  خسته ام، صبح زود براى سنگ زدن به جَمَره يا همان شيطان بزرگ رفتم و هفت سنگ بر آن زدم. بايد در اين شلوغى راه خود را پيدا كنم، در جستجوى قربانگاه هستم، به من گفته اند كه بايد اين مسير را تا انتها بروم، در پاى آن كوه قربانگاه است.
  لباس احرام به تن دارم، وقتى گوسفند خود را قربانى كنم، بايد موى سر خود را بتراشم، آن وقت حاجى مى شوم.
  به گمانم آن ساختمان قربانگاه است، چه جمعيّتى آنجا جمع شده است، وارد قربانگاه مى شوم، چند نفر از دوستان آنجا منتظرم هستند، سلام مى كنم، با هم به سوى محلّ نگهدارى گوسفندان مى رويم. گوسفندان را انتخاب مى كنيم، كتاب دعاى خود را باز مى كنم و شروع به خواندن دعا مى كنم:
  بار خدايا! به نام تو و ياد تو مى خواهم گوسفندى را قربانى كنم، مى خواهم به آيين و سنّت پيامبر تو عمل كنم! 
  بار خدايا! تو وعده كرده اى كه هر كس با اخلاص در اين سرزمين قربانى كند، گناهان او را مى بخشى، از تو مى خواهم تا شيرينى عفو خود را به من بچشانى.
  لحظه اى به فكر فرو مى روم، به ياد مى آورم چه رمز و رازى در اين عمل است، به ياد ابراهيم(ع) مى افتم...
  										* * *
  ساليان سال است كه ابراهيم(ع) در حسرت داشتن فرزند است و بارها از خدا خواسته تا به او پسرى بدهد.
  سرانجام خدا دعاى او را مستجاب مى كند و ابراهيم نام پسر خود را اسماعيل مى گذارد. 
  سال ها مى گذرد، اسماعيل بزرگ مى شود، اكنون موقع امتحان بزرگ ابراهيم(ع) است. گوش كن ابراهيم(ع) با پسرش چنين سخن مى گويد: «ما بايد به قربانگاه برويم». 
  اسماعيل در جواب پدر مى گويد: «اى پدر! آنچه خدا به تو فرمان داده است انجام بده».
  آنان به قربانگاه مى رسند. پدر، پسر را روى زمين به سمت قبله مى خواباند، اكنون پسر چنين مى گويد: «روى مرا بپوشان و دست و پايم را ببند».
  او مى خواست تا مبادا پدر نگاهش به نگاه او بيفتد و در انجام امر خدا ذرّه اى ترديد نمايد.
  همه فرشتگان ايستاده اند و اين منظره را تماشا مى كنند، ابراهيم(ع) «بسم الله» مى گويد و كارد را بر گلوى پسر مى كشد; امّا كارد نمى برد، دوباره كارد را مى كشد، زير گلوى اسماعيل سرخ مى شود. ابراهيم(ع) كارد را محكم تر فشار مى دهد; امّا باز هم كارد نمى برد، او كارد را بر سنگى مى زند و سنگ مى شكند.
  صدايى در آسمان طنين مى اندازد كه اى ابراهيم تو از اين امتحان سربلند بيرون آمدى. جبرئيل مى آيد، گوسفندى به همراه دارد، آن را به ابراهيم(ع) مى دهد تا قربانى كند.
  و اين گونه است كه روز دهم ذى الحجّه، عيد قربان مى شود، روزى كه حاجيان به سرزمين «مِنا» مى آيند و گوسفند قربانى مى كنند.
  من بايد فكر كنم و بدانم كه اسماعيلِ من چيست؟ رياست، شهرت، ثروت، آبرو، عزّت و... آيا آماده ام تا همه اين ها را در راه دوست قربانى كنم؟
  										* * *
  اگر آن روز اسماعيل(ع) قربانى مى شد، از او هيچ نسلى باقى نمى ماند، پيامبر و حضرت على(ع) و همه امامان ما از نسل اسماعيل(ع) مى باشند، آرى، اگر او در آن روز قربانى مى شد، ديگر پيامبر و اهل بيت(ع) به دنيا نمى آمدند.
   عيد قربان عيد بزرگى است، روزى كه همه مسلمانان جشنى بزرگ مى گيرند و خدا را شكر مى كنند.
  										* * *
  هنوز من در سرزمين «مِنا» هستم، بعد از قربانى كردن، سر خود را تراشيده ام و از لباس احرام بيرون آمده ام، شب يازدهم ذى الحجّه نيز در اين سرزمين ماندم، روز يازدهم به سه شيطان بزرگ سنگ زدم. اكنون ساعت 10 صبح روز دوازدهم است، مى خواهم به سوى شياطين بروم و آخرين سنگ هاى خود را بزنم. پس از آن مى توانم به شهر مكّه باز گردم، با انجام اين كار ديگر اعمال سرزمين «مِنا» تمام مى شود.
  تو نگاهى به من مى كنى و مى خواهى براى تو از راز اين كار بگويم، دوست دارى بدانى كه چرا بايد به اين سه شيطان سنگ زد.
  بايد بار ديگر از ابراهيم(ع) برايت سخن بگويم، خدا به ابراهيم(ع) دستور داد تا اسماعيل(ع) را به اين سرزمين بياورد و در راه او قربانى كند. وقتى ابراهيم(ع) همراه اسماعيل به اين سرزمين آمد، شيطان سر راهشان آمد و او را اين گونه وسوسه كرد: «تو چقدر بى رحمى! آيا مى خواهى با دست خود فرزندت را سر ببرى؟».
  جبرئيل به كمك ابراهيم(ع) آمد و دستور داد كه شيطان را با سنگ بزند. ابراهيم(ع) سنگى برداشت و به سوى شيطان پرتاب كرد.
  او با زبان دل اين گونه با شيطان سخن مى گفت: «تو مى خواهى مرا وسوسه كنى تا دستور خداى خويش را انجام ندهم! من، خود، فرزند و هر چه دارم را فداى خدا مى كنم».
  از آن روز است كه حاجى به همان جايى سنگ مى زند كه ابراهيم(ع) به شيطان سنگ زده است.
  شيطان در آن مكان به زمين فرو رفت و ابراهيم(ع) به راه خود ادامه داد، بار ديگر شيطان آمد و ابراهيم به او سنگ زد، بار سوم هم شيطان آمد و ابراهيم(ع) باز هم به او سنگ زد. اكنون همان مكانى كه شيطان به دل زمين فرو رفت، جايگاهى شده است براى سنگ زدن به شيطان! آرى، حاجى با اين كار خود، به تمام وسوسه هاى شيطان، سنگ مى زند.
  										* * *
  در سرزمين منا، مسجدى بزرگ وجود دارد كه به نام مسجد «خيف» مشهور است. شنيده ام كه در اين مسجد هزار پيامبر نماز خوانده اند، چقدر خوب است كه من هم در اين مسجد بروم.
  سمت راست جمرات، پاى آن كوه را نگاه كن! مسجد خيف آنجاست. به سوى مسجد مى روم، جمعيّت موج مى زند، هر چه به مسجد نزديك تر مى شوم، ازدحام جمعيّت بيشتر مى شود، به زحمت وارد مسجد مى شوم، به دنبال جايى مى گردم تا بتوانم دو ركعت نماز بخوانم، پس از مدّتى، يك جاى خالى پيدا مى كنم، به نماز مى ايستم، بعد از نماز سر به سجده مى گذارم و شكر خدا را به جا مى آورم. اكنون با خود فكر مى كنم، دوست دارم بدانم من كجا نشسته ام. به تاريخ سفر مى كنم، به سال هاى دور مى روم... به سال دهم هجرى.
  در اين سال پيامبر به سفر حج آمده است، او روز دهم (روز عيد قربان) در اينجا قربانى كرده است، شب يازدهم و شب دوازدهم در اين سرزمين مانده است، اكنون كه روز دوازدهم ذى الحجّه است، او به محلِ مسجد «خيف» آمده است.
  كسى در ميان مردم اعلام مى كند: «اى مردم! همگى كنار مسجدخيف جمع شويد پيامبر مى خواهد براى ما سخن بگويد».
  جمعيّت زيادى جمع شده است، پيامبر مى گويد: «اى مردم! من به زودى به ديدار خداى خود خواهم رفت، بدانيد كه من دو چيز گرانبها در ميان شما به يادگار مى گذارم، آن دو چيز گرانبها، قرآن و عترت مى باشند، خداوند خبر داده است كه قرآن و عترت من، هرگز از هم جدا نمى شوند تا در روز قيامت كنار حوض كوثر به من ملحق شوند».
  اين پيام مهمّى بود كه پيامبر در اين مكان مقدّس به گوشِ همه مردم رساند، امروز ديگر همه مى دانند كه عترت و خاندان پيامبر، خيلى عزيز و محترم هستند، قرآن و على و فاطمه و حسن و حسين(ع)، يادگارهاى پيامبر هستند. امروز همه مى فهمند كه خاندان پيامبر چه جايگاه ويژه اى دارند.
  آرى، از اين سخن استفاده مى شود كه خاندان پيامبر شايستگى رهبرى جامعه اسلامى را دارند، زيرا پيامبر در اين سخن خود، اهل بيت(ع) و قرآن را دو امانت بزرگ خود معرفى نمود و همانگونه كه قرآن باعث هدايت انسان ها مى شود، پيروى از اهل بيت(ع) هم زمينه رستگارى و نجات را فراهم مى كند. همان طور كه هيچ باطلى در قرآن راه ندارد، هيچ باطلى هم در اهل بيت(ع) راه ندارد و اين همان معناى «عصمت» است، آرى، خاندان پيامبر از هرگونه خطايى به دور هستند.
  بعدازظهر فرا مى رسد، پيامبر به سوى شهر مكّه حركت مى كند، او همه اعمال حج را انجام داده است، مردم حجّ ابراهيمى را از او فرا گرفته اند، پيامبر خوشحال است كه توانسته است به وظيفه خود عمل كند، او آخرين دين خدا را براى مردم بيان كرد و فقط يك قسمت مهم اين دين باقى مانده است و آن ولايت على(ع) مى باشد، پيامبر منتظر فرمان خداوند است، منظر فرمان بزرگ خدا درباره ولايت على(ع). 
  پيامبر شب سيزدهم را در مكّه مى ماند، روز سيزدهم فرا مى رسد، در اين روز جبرئيل نزد پيامبر مى آيد و از او مى خواهد تا علم و ميراث پيامبران را كه نزد اوست به على(ع) تحويل دهد.
  پيامبر على(ع) را فرا مى خواند و اين امانت هاى آسمانى را به او تحويل مى دهد. اين امانت ها نشانه هاى پيامبران بزرگ است كه بايد نزد على(ع) باشد، على(ع) هم وظيفه دارد آن ها را در هنگام شهادت خود، به امام حسن(ع) تحويل دهد. اين امانت ها سرانجام به دست مهدى(ع) خواهد رسيد.
  										* * *
  سخن از امانت هاى آسمانى به ميان آمد كه نشانه امامت و ولايت است. پيامبر امانت هاى آسمانى را در روز سيزدهم ذى الحجّه سال دهم هجرى به على(ع) تحويل داد و اكنون همه آن ها نزد امام زمان(ع) است.
   در اينجا به دو مورد آنها اشاره مى كنم تا با ميراث پيامبران بيشتر آشنا شوى:
  * اول: پيراهن يوسف(ع). 
  امام زمان(ع) در مكّه ظهور خواهد نمود، او پيراهن يوسف(ع) را به تن خواهد كرد، امّا چرا؟ زيرا پيراهن يوسف(ع)، يك لباسى معمولى نيست، بلكه لباسى ضدّ آتش است.
  پيراهن يوسف(ع) در اصل از ابراهيم(ع) بود. هنگامى كه نمرود مى خواست ابراهيم(ع) را به جرم خداپرستى در آتش اندازد، جبرئيل به زمين آمد تا بزرگ پرچمدار توحيد را يارى كند. او همراه خود لباسى از بهشت آورد. با اين لباس، ابراهيم(ع) در آتش نسوخت.
  پس از ابراهيم(ع)، اين لباس به فرزندان او به ارث رسيد تا اين كه لباس يوسف(ع) شد و عامل روشنى چشمان يعقوب!
  اين لباس نسل به نسل گشت تا پيامبر اسلام و بعد از او امامان معصوم(ع)، يكى بعد از ديگرى به ارث بردند.
  خداوند اين پيراهن را براى امام زمان نگه داشته است، آتش نمرود بزرگ ترين آتش آن روزگار بود، يك بيابان آتش كه شعله هاى آن به آسمان مى رسيد، نمرود با امكاناتى كه در اختيار داشت آتشى به آن بزرگى برپا كرد و ابراهيم(ع) را ميان آن آتش انداخت; امّا خدا، پيامبر خود را با آن پيراهن يارى كرد و در روز ظهور همان پيراهن در تن امام زمان خواهد بود. 
  * عصاى موسى(ع) 
  وقتى امام زمان(ع) ظهور كند در دست او عصاى موسى(ع) خواهد بود.
  با اين كه چوب اين عصا هزاران سال پيش، از درخت بريده شده است; امّا تر و تازه خواهد بود، مثل اين كه همين الان آن را، از درخت قطع كرده اند.
  در زمان موسى(ع)، بشر در سحر و جادو پيشرفت زيادى كرده بود و به اصطلاح، فن آورى بشرِ آن روز، سحر و جادو بود; امّا وقتى موسى(ع) عصاى خود را به زمين زد، ناگهان آن عصا به اژدهايى تبديل شد كه همه آن سحر و جادوها را در يك چشم به هم زدن بلعيد.
  در روز ظهور هم بشر هر چه پيشرفت كرده و هر فن آورى جديدى داشته باشد بايد بداند كه امام زمان با همين عصا به مقابله با دشمنان خواهد رفت. اين عصا، يك عصاى معمولى نيست، بلكه هر دستورى را كه امام به آن بدهد، انجام مى دهد.
  آنچه كه بشر به دست خود ساخته است توسط اين عصا بلعيده مى شود.
  هنر بشرِ آن روز سحر و جادو بود، هنر بشر در روز ظهور هر چه مى خواهد باشد، آن عصا به اذن خدا مى تواند مقابل آن بايستد.
  آيا مى دانى وقتى امام زمان(ع) آن عصا را بر زمين بزند، آن عصا تبديل به چه چيزى مى شود؟ امام باقر(ع) فرمود: «وقتى قائم ما، عصاى خود را به زمين بزند، آن عصا هر چه را كه مقابلش باشد، مى بلعد».
  به راستى كه خداوند چه حكمت هاى زيبايى دارد كه اين چنين با عصاى موسى(ع)، آخرين ولىّ خود را يارى مى كند.
  روز سيزدهم ذى الحجّه است، هنوز پيامبر در مكّه است، فردا كه فرا برسد، پيامبر به سوى مدينه حركت خواهد كرد.
  نگاه كن، على(ع) به سوى پيامبر مى آيد و با او سخن مى گويد: 
  ـ اى رسول خدا! من صدايى را شنيدم، گويا كسى با من سخن مى گفت، امّا كسى را نديدم!
  ـ على جان! اين جبرئيل است كه به تو سلام كرده است. او آمده است تا وعده خدا را به انجام برساند. او تو را «اميرمؤمنان» خطاب نموده است.
  اكنون پيامبر به ياران خود دستور مى دهد تا نزد على(ع) بروند و به او اين گونه سلام كنند: «سلام بر تو اى اميرمؤمنان».
  در اين ميان عُمر و ابوبكر زبان به اعتراض مى گشايند و مى گويند: «آيا اين دستور از طرف خداست؟».
  پيامبر در جواب آنان مى گويد: «آرى، خدا به من اين دستور را داده است».
  ياران پيامبر به اين سخن پيامبر عمل مى كنند و نزد على(ع) مى روند و به او اين گونه سلام مى كنند: «سلام بر تو اى اميرمؤمنان».
  آرى، همه مى فهمند كه على(ع) آقاى آنان است. اين سلام، مقدّمه اى است براى برنامه اى مهم تر!
  «امير» در زبان عربى، به معناى رهبر است، «اميرمؤمنان» يعنى رهبر و پيشواى همه اهل ايمان! 
  اين لقبى است كه خدا فقط به على(ع) داده است و هيچ كس (نه قبل از او و نه بعد از او) شايستگى اين لقب را ندارد.
  اكنون هر كس اين لقب را بشنود، مى فهمد كه على(ع) بعد از پيامبر، شايستگى خلافت و جانشينى پيامبر را دارد.


title: مادر مهربان تو كجاست؟
text:
    مادر مهربان تو كجاست؟


  وقتى به مدينه مى روم، گاهى اوقات نماز خود را جايى مى خوانم كه قبلاً محلّه بنى هاشم بوده است، كسانى كه قبل از سى سال پيش به مدينه آمده اند، اين محلّه را با چشم خود ديده اند، متأسّفانه امروزه اين محلّه خراب شده است و هيچ اثرى از آن نمانده است.
  وقتى به مدينه مى آيى با اين آدرسى كه مى دهم مى توانى محلّه بنى هاشم را پيدا كنى. مسجد پيامبر چندين در دارد، وقتى از درى كه به در بقيع مشهور است، خارج شوى، مى توانى قبرستان بقيع را در دوردست خود ببينى، محلّه بنى هاشم در فاصله بين درِ مسجد (كه به نام درِ بقيع است) تا قبرستان بقيع مى باشد. اينجا خانه امام حسن(ع)، خانه امام حسين(ع)، خانه زينب(س) و... قرار داشته است. اينجا خاطرات زيادى دارد.
  امروز هم اينجا نشسته ام تا نماز ظهر را بخوانم، نگاهى به آسمان مى كنم، قطرات باران بر صورتم مى بارد، گويا باران بهارى در راه است. صداى رعد و برق هم به گوش مى رسد. صداى اذان مى آيد.
  نماز كه تمام مى شود به فكر فرو مى روم، دوست دارم بدانم كجا نشسته ام. بايد از خاطرات اين مكان باخبر شوم، بايد به تاريخ سفر كنم. به سال هفتم هجرى بروم.
  										* * *
  اينجا خانه اُمّ اَيمن است. پيامبر معمولاً براى ديدن اُمّ اَيمن به اينجا مى آيد، وقتى پيامبر اُمّ اَيمن را مى بيند او را «مادر» خطاب مى كند واحوال پرسى مى كند و با او سخن مى گويد.
  راستى چرا پيامبر اُمّ اَيمن را «مادر» خطاب مى كند؟
   پيامبر كه به دنيا آمد براى او دايه اى گرفتند. حليمه سعديّه دو سال از پيامبر نگهدارى كرد. سپس پيامبر نزد مادرش آمنه آمد. اُمّ اَيمن به آمنه كمك مى كرد. بعد از مدّتى كه آمنه از دنيا رفت، عبدالمطّلب، پيامبر را به خانه خود برد. اُمّ اَيمن هم به خانه او رفت و در حقِّ پيامبر مادرى مى كرد.
  هنگامى كه رسول خدا به پيامبرى مبعوث شد، اُمّ اَيمن جزء اوّلين زنانى بود كه به او ايمان آورد.
  جالب است كه پيامبر در سخن خود اُمّ اَيمن را اهل بهشت معرّفى كرده است.
  نگاه من به درِ خانه اُمّ اَيمن دوخته شده است، اُمّ اَيمن از خانه خارج مى شود، به او سلام كرده و مى گويم:
  ـ شما اين وقت روز كجا مى رويد؟
  ـ مى خواهم به خانه على(ع) و فاطمه(س) بروم. دلم براى ديدن حسن و حسين(ع) تنگ شده است.
  او را همراهى مى كنم. اُمّ اَيمن به سوى خانه على(ع) مى رود. خانه اى كوچك كه همه خوبى هاى بزرگ دنيا را در آن مى توانى ببينى. على(ع) در خانه را باز مى كند و به اُمّ اَيمن خوش آمد مى گويد.
  اُمّ اَيمن وارد مى شود، به حسن و حسين(ع) سلام مى كند. اين ها عزيزان دل پيامبر هستند. فاطمه(س) هم به استقبال او مى آيد. 
   اُمّ اَيمن كنار فاطمه(س) مى نشيند و با هم مشغول گفتگو مى شوند. صداى در خانه به گوش مى رسد. 
  على(ع) در خانه را باز مى كند. نگاه كن! پيامبر براى ديدن عزيزانش آمده است.
  پيامبر حسن و حسين(ع) را در آغوش مى گيرد، آن ها را مى بوسد و مى بويد.
  پيامبر وارد اتاق مى شود، اُمّ اَيمن به احترام پيامبر از جا برمى خيزد. ديدار اُمّ اَيمن، پيامبر را به ياد مادرش آمنه مى اندازد.از اين رو از ديدن او بسيار خوشحال مى شود.
  چه منظره زيبايى! پيامبر كنار گل هاى خودش آرام گرفته است. اهل اين خانه تنها دل خوشى او در اين دنيا هستند. پيامبر آن ها را مى بيند و لبخند مى زند.
  ناگهان، عطرى در فضا مى پيچد، نسيمى مىوزد. جبرئيل نازل مى شود و آيه 26 سوره «إسراء» را بر پيامبر مى خواند: «وَءَاتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ: اى پيامبر، حقِّ خويشان خودت را ادا كن!».
  آيه تازه اى نازل شده است.پيامبر به فكر فرو مى رود. خداوند فرمانى تازه داده است. به راستى منظور خدا از اين فرمان چيست؟
  ـ اى جبرئيل برايم بگو كه حقّ چه كسى را بايد بدهم؟
  ـ اى حبيب من، اجازه بده نزد خداوند بروم و جواب را بگيرم و برگردم.
  لحظاتى سكوت همه جا را فرا مى گيرد. پيامبر منتظر است.
  										* * *
  دوباره بوى بهار در فضا مى پيچد و نسيم مىوزد. جبرئيل باز گشته است:
  ـ اى جبرئيل، چه خبر؟
  ـ خداوند دستور داده است كه تو فدك را به فاطمه(س) بدهى، فدك از اين لحظه به بعد مالِ فاطمه(س) است.
  آرى، درست شنيدى خدا سرزمين فدك را به فاطمه(س) بخشيده است. اين فرمان خداست.
   چرا اشك در چشم پيامبر نشسته است؟ اين اشك شوق است؟
  نه، اشك فراق است. هر وقت كه پيامبر به ياد يار سفر كرده اش، خديجه(س) مى افتد و غمى جانكاه، سراسر وجودش را فرا مى گيرد.
  پيامبر به ياد روزى مى افتد كه تصميم گرفت به خواستگارى خديجه(س) برود. دست پيامبر از مالِ دنيا خالى بود; امّا خديجه(س)، ثروتمندترين زن آن روزگار بود.
  عموى خديجه(س) كه با اين ازدواج مخالف بود در مجلس خواستگارى مهريه خديجه(س) را بيش از هزار سكّه تعيين كرد. او مى دانست كه پيامبر از عهده اين مهريه سنگين بر نمى آيد.
  ابوطالب لبخندى زد و گفت: «قبول است». همه تعجّب كردند و با خود گفتند: «محمّد اين همه پول را از كجا خواهد آورد».
  پيامبر همه مهريه را پرداخت كرد. آيا شما مى دانيد چگونه؟
  خود خديجه(س) اين پول را به پيامبر داده بود تا به عنوان مهريه پرداخت كند!
  وقتى ابوجهل اين را شنيد، گفت: «هميشه داماد براى عروس مهريه مى دهد، امروز عروس براى داماد مهريه داده است».
  پيامبر از همان زمان آرزو داشت تا روزى مهريه خديجه(س) را جبران كند.
  درست است كه خديجه(س) پول زيادى به پيامبر بخشيده بود; امّا من فكر مى كنم او هميشه خود را وامدار خديجه(س) مى ديد و به اين پول به چشم قرض نگاه مى كرد و دوست داشت زمانى اين پول را به خديجه(س) بازگرداند.
  سال ها از اين ازدواج گذشت و در شرايط سختى كه بر مسلمانان مى گذشت، خديجه(س) تمام ثروت خود را در راه اسلام خرج كرد.
  تقدير چنين بود كه خديجه(س) پيامبر را تنها بگذارد و پيش خدا برود; امّا ياد خديجه(س) هرگز از خاطر پيامبر نرفت. 
  خداوند بعد از فتح خيبر، فدك را به پيامبر داد. اكنون فرصت خوبى است تا بزرگوارى خديجه(س) را جبران كند. 
   افسوس كه امروز خديجه(س) نيست; امّا دختر او كه هست. فاطمه(س) تنها يادگار خديجه(س) است. او وارث خديجه(س) است و بعد ازمرگ مادرازاو ارث مى برد. پس پيامبر مى تواند مهريه خديجه(س) را به فاطمه(س) بدهد. 
  امروز آيه قرآن نازل شد. آيا موافقى يك بار ديگر اين آيه را بخوانيم؟ خدا به پيامبر دستور داد: (وَءَاتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ )، اى پيامبر، حقّ فاطمه را ادا كن!
  پيامبر بايد حقّ فاطمه(س) را بدهد.
  هرگز فراموش نكن! فدك حقّ فاطمه(س) است، چون او دختر خديجه(س) است و پيامبر براى هميشه وامدار خديجه(س) است.
  										* * *
  ـ فاطمه جان! خداوند دستور داده تا فدك را به تو بدهم. من وامدار مادرت خديجه بودم. مهريه اش را نپرداخته ام. اكنون كه مادرت نيست تا فدك را به او دهم، پس فدك را به تو مى بخشم. بايد نماينده اى به فدك بفرستى و آنجا را در اختيار بگيرى.
  ـ پدر جان! تا شما زنده هستيد من در فدك هيچ تصرّفى نمى كنم.
  ـ نه، بايد همه بفهمند، فدك از آنِ توست. مى ترسم كه اگر فدك را تصرّف نكنى بعد از مرگ من فدك را به تو ندهند.
  ـ چشم. چون شما مى گويى، اين كار را مى كنم.
  اكنون پيامبر از على(ع) مى خواهد تا وسايل نوشتن را آماده كند. پيامبر مى خواهد سندى براى فدكِ فاطمه(س) بر روى «اَديم» نوشته شود.
  حتماً مى گويى «اديم» چيست؟ وقتى پوست گوسفند دباغى شد آن را براى نوشتن آماده مى كنند. عرب ها به آن «اديم» مى گويند. 
  پيامبر مى خواهد اين نوشته به راحتى پاره نشود و از بين نرود.
  على(ع) بعد از لحظاتى با يك «اديم» و قلم و دوات برمى گردد. پيامبر به او مى گويد: «مى خواهم فاطمه براى فدك سند مكتوب داشته باشد. بنويس كه پيامبر فدك را به فاطمه داد». 
  على(ع) مشغول نوشتن مى شود. بعد از آن كه سند آماده مى شود بايد دو نفر به عنوان شاهد نامشان آورده شود.
  پپامبر به على(ع) مى گويد نام خودت را به عنوان شاهد اوّل بنويس. بعد رو به اُمّ اَيمن مى كند. اُمّ اَيمن را همه مى شناسند، همه مى دانند كه پيامبر او را اهلِ بهشت، معرّفى كرده است.
  اكنون پيامبر به على(ع) مى گويد: «نام اُمّ اَيمن را به عنوان شاهد بنويس». اين گونه است كه نام او در سند فدك نوشته مى شود.
   از ميان همه فقط اُمّ اَيمن لياقت داشت شاهد نزول آيه بخشش فدك باشد. نام او بايد كنار نام على(ع) تا هميشه در تاريخ به عنوان شاهد فدك بدرخشد.
  اين چه رازى است كه تا نام فدك زنده است نام اُمّ اَيمن زنده است؟
  پيامبر او را مى شناسد و مى داند كه او در هر شرايطى از حقّ فاطمه(س)دفاع خواهد كرد.
  اين گونه است كه نام فدك و اُمّ اَيمن تا ابد به هم گره خوردند و هر دو با هم جاودانه شدند.
  										* * *
  فدك! تو چه مى دانى كه فدك چيست! فدك، سرزمينى آباد و حاصلخيز است، اين سرزمين، چشمه هاى آب فراوان و نخلستان هاى زيادى دارد، فاصله آن تا مدينه حدود دويست و هفتاد كيلومتر است.
  ماجراى فدك اين چنين است: يهوديانِ قلعه خيبر دور هم جمع شدند و تصميم گرفتند تا به مدينه حمله كنند، امّا پيامبر از تصميم آن ها باخبر شد و با سپاه بزرگى به سوى خيبر حركت كرد. قلعه خيبر به محاصره نيروهاى اسلام در آمد.
  سپاه اسلام به سوى قلعه نزديك شد، امّا برق شمشير «مَرحَب»، پهلوان يهود، همه را فرارى داد. سپاه اسلام مجبور به عقب نشينى شد و سرانجام پيامبر تصميم گرفت تا على(ع) را به جنگ پهلوان يهود بفرستد.
  صداى على(ع) در فضاى ميدان طنين افكند: «من آن كسى هستم كه مادرم مرا حيدر نام نهاد».
  جنگ سختى ميان اين دو پهلوان در گرفت و سرانجام «مَرحَب» به قتل رسيد. على(ع) به قلعه حمله كرد و آن را فتح كرد. خيبر منطقه آبادى بود، نخل هاى خرما و زمين هاى سرسبزى داشت و پيامبر همه غنيمت هاى اين سرزمين را در ميان رزمندگان اسلام تقسيم كرد.
  در نزديكى هاى خيبر، گروهى ديگر از يهوديان، در فدك زندگى مى كردند. آن ها نيز با يهوديانِ خيبر همدست شده بودند، پيامبر منتظر بود تا سپاه اسلام استراحت كنند و از خستگى بيرون بيايند و با روحيّه بهترى به جنگ با يهوديان فدك بروند.
  در اين ميان پيرمردى كه فرستاده مردم فدك بود به سوى اردوگاه اسلام آمد و سراغ پيامبر را گرفت، يارانِ پيامبر، او را نزد آن حضرت بردند.
  او پيام مهمّى را براى پيامبر آورده بود. به پيامبر گفت: «اى محمّد، مردمِ فدك مرا فرستاده اند تا من از طرف آن ها با شما پيمان صلح را امضاء كنم، آن ها حاضرند نيمى از سرزمين خود، فدك را به شما ببخشند تا شما از حمله به آن ها صرف نظر كنى».
  پيامبر لحظاتى فكر كرد و لبخندى بر لب هاى او نشست، او با اين پيشنهاد موافقت كرد.
  پيمان صلح نوشته شد، سپاهيان اسلام همه خوشحال شدند، ديگر از جنگ و لشكركشى خبرى نبود، آرى، سرزمين فدك بدون هيچ گونه جنگ و لشكركشى تسليم شد.
  در اين ميان جبرئيل فرود آمد و آيه ششم سوره «حشر» نازل شد: «وَمَآ أَفَآءَ الله عَلَى رَسُولِهِ...آن غنائمى كه در به دست آوردن آن، لشكركشى نكرده ايد، از آنِ پيامبراست.
  خدا فدك را به پيامبر بخشيد، فدك، مالِ پيامبر شد. اين حكم قرآن بود و هيچ كس با آن مخالف نبود و همه با دل و جان، حكم خدا را پذيرفتند.
  اين هديه خداوند به پيامبر بود به پاس همه زحماتى كه در راه او متحمّل شده بود.
  پيامبر شخصى را در فدك به عنوان كارگزار خود قرار داد و به سوى مدينه بازگشت.
  امروز هم خدا فدك را به فاطمه(س) بخشيد و پيامبر مى خواهد همه مردم را از اين ماجرا باخبر كند.
  										* * *
  الله اكبر! الله اكبر!
  اين صداى اذان بلال است كه به گوش مى رسد. همه براى رفتن به مسجد آماده مى شوند. 
  پيامبر به مسجد مى آيد و در محراب مى ايستد. صف ها بسته شده و نماز آغاز مى شود.
  بعد از نماز پيامبر از جا برمى خيزد و از مردم مى خواهد تا متفرّق نشوند. او امروز با مردم كار دارد. 
  پيامبر رو به مردم مى كند و از آن ها مى خواهد تا همراه او به بيرون مسجد بيايند. 
  پيامبر حركت مى كند و همه پشت سر او مى روند. مردم تعجّب كرده اند. پيامبر مى خواهد مردم را كجا ببرد؟
  پيامبر مى آيد و كنار درِخانه فاطمه(س) مى ايستد. 
  مردم همه هجوم مى آورند. كوچه پر از جمعيّت است. راه بند آمده است. 
  اكنون پيامبر رو به مردم مى كند و با صداى بلند مى گويد: «اى مردم! بدانيد كه من فدك را به دخترم فاطمه(س) بخشيدم! فدك مالِ دخترم فاطمه(س) است».
  در ميان جمعيّت، فقيران مدينه هم هستند. آن هابسيار خوشحال مى شوند زيرا به زودى روزگار فقر و نداريشان براى هميشه پايان مى يابد.
  آن ها فاطمه(س) را خوب مى شناسند. فاطمه(س) كسى است كه وقتى در خانه فقط يك قرص نان داشت، آن را به فقيرى داد و خود و بچّه هايش گرسنه ماندند.
  آن ها خوب مى دانند كه فاطمه(س) فراموششان نخواهد كرد.
  اين آرزوى فاطمه(س) بود كه هرگز در مدينه فقيرى نباشد. مگر از فاطمه(س) غير از اين هم مى شود انتظار داشت؟ او دختر خديجه(س) است، همان بانويى كه تمام ثروت خود را در راه پيامبر خرج كرد و او را با تمام وجود يارى نمود.
  امروز ديگر هيچ كس به اندازه فاطمه(س) ثروتمند نيست. افسوس كه عدّه اى خيال مى كنند كه فاطمه(س) در همه مراحل زندگى خود فقير بود. آن ها مى گويند كه فاطمه(س) در همه زندگيش، محتاج نان شب خود بود!
  فاطمه(س) را بايد از نو شناخت. 
  فاطمه(س) كسى است كه ساليانه هفتاد هزار دينار سرخ درآمد دارد.
  آيا مى دانى اين مقدار يعنى چقدر پول؟
  بيش از سيصد كيلو طلاى سرخ! 
  حالا حساب كن، هر مثقال طلا (پنج گرم) چقدر قيمت دارد، آن را ضرب در شصت هزار كن!
  اين فقط درآمد يك سال فدك است. اصلِ سرمايه او خيلى بيش از اين حرف هاست.
  										* * *
  فصل برداشت خرما كه فرا مى رسد، فاطمه(س) كارگزارى را به فدك مى فرستد. فاطمه(س) به نماينده خود دستور مى دهد تا با مردم فدك با عدالت و انصاف برخورد كند، مبادا حقّ آن ها ضايع شود.
  مدّتى مى گذرد، خبر مى رسد كه نماينده فاطمه(س) با درآمد فدك به مدينه مى آيد. هفتاد هزار سكّه طلا!
  فاطمه(س) با هفتاد هزار سكّه طلا چه خواهد كرد؟ 
  نگاه كن! همه فقيران مدينه به درِ خانه فاطمه(س) آمده اند. پيامبر هم اينجاست. گويا فاطمه(س) مى خواهد اين سكّه ها به دست پيامبر ميان فقيران تقسيم شود. 
  پيامبر رو به فقيران مى كند و مى گويد: «اين سكّه ها از آنِ فاطمه(س)است»، بعد آن سكّه ها را ميان همه تقسيم مى كند.
  نگاه كن! به دست هر فقيرى كه نگاه مى كنى سكّه هاى طلا را مى بينى!
  همه خوشحال هستند و براى فاطمه(س) دعا مى كنند. خدا فاطمه(س) را پاينده دارد. تا فاطمه(س) هست ديگر از فقر و گرسنگى خبرى نيست!
  فاطمه(س) به هر كدام از آن ها به اندازه خرجىِ يك سال داده است. آن ها تا يك سال بى نيازند!
  حتماً مى خواهى بدانى از آن هفتاد هزار سكّه طلا چقدر براى خود فاطمه(س) باقى مانده است؟
  فاطمه(س) از آن همه پول براى خود به اندازه غذاى يك سال برداشته است. نه يك سكّه كمتر نه يك سكّه بيشتر!
  آيا باور مى كنى؟ سهمى كه فاطمه(س) براى خود برداشته كمتر از سهم هر كدام از فقيران مدينه است. 
  فاطمه(س) به هر فقير مدينه علاوه بر هزينه تهيّه غذاى يك سال، هزينه لباس و ديگر وسايل زندگى را داده است; امّا براى خودش فقط به اندازه غذاى يك سال برداشته است. او جود و كرم را از مادرش به ارث برده است. 
  آرى، فاطمه(س)، دخترِ خديجه(س) است.


title: فرشتگان هم معلّم مى خواهند
text:
  فرشتگان هم معلّم مى خواهند


  ساعت تقريباً هشت صبح بود، من از اتاق خود بيرون آمدم تا به سوى حرم بروم، وقتى به طبقه همكف هتل رسيدم، ديدم مسئول هتل مرا صدا مى زند، به سويش رفتم، ديدم چشمهايش پر از اشك است. تعجّب كردم، پرسيدم: چه شده است؟ او به من گفت: وهابى ها حرم سامرا را خراب كردند! 
  تلويزيون تصويرى از حرم سامرا را نشان مى داد، باور نمى كردم، گنبد حرم امام هادى و امام عسكرى(ع) خراب و ويران شده بود، اشك من هم جارى شد. آخر قرار بود ما فردا به سامرا برويم. من آن روز كربلا بودم، آن روز سوم اسفند سال 1386 بود.
  آخر چرا وهابى ها اين كار را كردند؟ چرا حرم سامرا را ويران كردند. پيش خودم با آنان سخن مى گفتم: شما خيال مى كنيد با اين كارها مى توانيد ما را از امامان خود جدا كنيد؟ حرم امامان ما در قلب هاى ماست.
  وقتى به وطن خود برگشتم، در فكر بودم كه درباره امام هادى(ع) بنويسم، تصميم گرفتم كه كتابى درباره «زيارت جامعه» بنويسم.
  نمى دانم تو چقدر از «زيارت جامعه» باخبر هستى؟ آقاى موسى نَخَعى يكى از شيعيان بود كه همواره براى زيارت به حرم امامان مى رفت، او نمى دانست كه وقتى در حرمِ آن بزرگواران است، چه بخواند و چه بگويد. يك روز او مهمان امام هادى(ع) بود و از آن حضرت خواست تا به او ياد بدهد كه در حرم امامان چگونه سخن بگويد.
  و اين گونه بود كه امام هادى(ع) لب به سخن گشود و «زيارت جامعه» شكل گرفت. امام به او ياد داد كه وقتى به زيارت امامان معصوم مى رود، چه بگويد. در يك سخن، «زيارت جامعه»، درس بزرگ امام شناسى است.
  روز پانزدهم ماه ذى الحجّه روز ولادت امام هادى(ع) است و در واقع اين روز فرصت خوبى است براى ما تا با زيارت جامعه بيشتر آشنا شويم، من كتابى به نام «نردبان آبى» در شرح زيارت جامعه نوشتم و در آن كتاب با امام هادى(ع) چنين سخن گفته ام، شما هم اگر دوست داشتيد با من همكلام شويد و اين گونه با آن امام مهربان سخن بگوييد:
  										* * *
  چه كنم؟ خسته ام، پريشانم. حس مى كنم كه از شما دور افتاده ام، حسّى در درونم به من مى گويد كه بايد به سوى شما بازگردم، آرى! بايد بازگردم.
  چرا خجالت بكشم؟ چرا؟ مى دانم كه شما بسى مهربان هستيد و دلسوز. مى دانم كه مرا دوست داريد، شما به همه دوستان خود نظر داريد، آن ها را مى بينيد و برايشان دعا مى كنيد. شايد اين اثر دعاى شما باشد كه من امشب تصميم گرفته ام به سوى شما بازگردم.
  بايد بنشينم فكر كنم كه چرا اين چنين شد؟ چرا بين من و شما فاصله افتاد؟ چرا از شما اين قدر دور شدم، چرا؟
  فكر مى كنم اين بلا سر من آمد چون در وادى معرفت و شناخت گام برنداشتم، شما را نشناختم، دوستتان داشتم، امّا بدون آن كه شناخت خوبى از شما داشته باشم.
  بايد تلاش كنم كه شما را دوباره بشناسم. آرى! چشم ها را بايد شست!
  										* * *
  بايد به سوى شما بيايم، امّا نه مثل آن روزها كه گذشت. بايد اين بار با شناختى بهتر به سوى شما بيايم.
  به راستى چگونه اين كار را بكنم؟ چگونه شما را بشناسم، دلم خوش بود كه امشب ديگر راه حل را پيدا كردم و از اين وضع، نجات پيدا خواهم كرد، امّا افسوس كه مشكلى تازه سر راهم سبز شد.
  چه مشكل بزرگى!! من نمى دانم چگونه شما را بشناسم، بايد از كجا شروع كنم؟ به چه كسى رو كنم؟ از كه بپرسم؟
  نگاهم مى كنيد و مى گوييد: از خود ما بپرس!
  لبخندتان به دلم مى نشيند، آرى! از خودتان بايد پرسيد.
   مى خواهم شما را بهتر و بهتر بشناسم، پس برايم سخن بگوييد. برايم از خودتان بگو!
  امشب از شما مى خواهم برايم حرف بزنيد، من سراپا گوش هستم. برايم از خودتان بگوييد، بگوييد كه شما كه هستيد!
  										* * *
  ما مى خواهيم برايت از خودمان سخن بگوييم، آيا تو آماده اى؟ 
  ما از خاندان پيامبر هستم، همه علم و دانش پيامبر نزد ما مى باشد.
  فرشتگان نزد ما مى آيند و در خانه ما رفت و آمد دارند، فرشتگان خدمتگزاران ما هستند.
  گاهى فرشتگان براى كسب علم و دانش نزد ما مى آيند، نمى دانم شنيده اى كه فرشتگان اوّلين شاگردان ما بوده اند، آن ها از ما توحيد را فراگرفته اند.
  قبل از اين كه خدا اين دنيا را خلق كند، نور ما را خلق نمود، نور ما در عرش خدا بود، ما در عرش خدا بوديم و هنوز خدا هيچ فرشته اى را خلق نكرده بود.
  وقتى خدا فرشتگان را آفريد، ما به آنان توحيد را آموختيم، ما به آنان ياد داديم كه چگونه خدا را به بزرگى ياد كنند:
  سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اكبر.
  اين چهار شعار توحيد را ما به فرشتگان آموختيم. قبل از اين كه ما اين ذكر را به فرشتگان ياد بدهيم، آنان نمى دانستند چه بگويند و چگونه خدا را ياد كنند. وقتى ما اين ذكر را گفتيم همه فرشتگان شروع به تكرار اين ذكرها نمودند، آرى ما بوديم كه به آنان درس خداشناسى داديم.
  شب قدر هم كه فرا مى رسد، فرشتگان نزد ما مى آيند، آنچه قرار است در طول يك سال براى بندگان خدا تقدير شود، بايد به دست ما تأييد شود.
  										* * *
  بدان كه ما معدن مهربانى خدا هستيم، اگر به دنبال رحمت و مهربانى خدا هستى، به درِ خانه ما بيا كه خداوند خانه ما را جايگاه رحمت خود قرار داده است.
  نمى دانم اين مطلب را شنيده اى يا نه، وقتى خدا رحمت و مهربانى خود را آفريد، آن را به 100 قسمت تقسيم نمود، 99 قسمت آن را به ما داد، و يك قسمت باقى مانده را ميان همه آفريده هاى خود تقسيم نمود.
  آرى! خدا آن همه رحمت خويش را به ما داده است براى همين است كه ما معدن رحمت خدا هستيم. ما اساس و اصل مهربانى خدا هستيم، تو در هر كجاى دنيا كه مهربانى و عطوفت مى بينى بايد بدانى كه خدا و ما واسطه جارى شدن آن مهربانى هستيم.
  وقتى خدا مى خواهد بر بندگان خود مهربانى كند، خير و بركتى را بر آنان نازل نمايد، آن رحمت را ابتدا نزد ما نازل مى كند، زيرا كه خداوند ما را واسطه ميان خود و بندگان خود قرار داده است، هيچ كس نمى تواند رحمت خدا را به طور مستقيم دريافت دارد، مگر اين كه لياقت و شايستگى خاصّى داشته باشد كه خدا اين شايستگى را فقط و فقط به ما داده است، ما واسطه فيض و رحمت خدا هستيم، پس ما اصل هر رحمتى هستيم كه بر بندگان خدا نازل مى شود.
  ما مهربانى در حقّ ديگران را به بالاترين حدّ خود رسانده ايم، ما شيعيان خود را بسيار دوست داريم، هيچ كس نمى تواند تصوّر كند كه ما چقدر نسبت به شيعيان و دوستان خود مهربان هستيم، فرداى قيامت كه فرا برسد، آن روز همه خواهند ديد كه مهربانى ما چگونه خواهد بود، وقتى كه همه مردم از يكديگر فرار كنند و هيچ كس پناهى نداشته باشد، ما پناه شيعيان خود خواهيم بود و آنان را شفاعت خواهيم نمود.
  										* * *
  ما خزانه داران علم خدا هستيم، خدا ما را با دانشى كه به ما داده است، بزرگ و عزيز نمود، فقط ما هستيم كه به همه چيز در آسمان ها و زمين آگاهى داريم و از همه چيز باخبر هستيم.
  آن روز كه خدا از پيامبران بزرگ خود، عهد و پيمان مى گرفت ما را به عنوان خزانه داران علم خود به آن ها معرّفى نمود.
  ما درياى حلم و بردبارى هستيم، بر ديگران خشم نمى گيريم و هرگز بردبارى را فراموش نمى كنيم. 
  ما ريشه و اساس همه خوبى ها هستيم، هر چه خوبى و زيبايى مى بينيد، از ما سرچشمه گرفته است، خوبىِ همه خوبان، از وجود ما مى باشد، ما اساس زيبايى ها و خوبى هايى هستيم كه تو در بندگان خوب خدا مى بينى. 
  اگر كسى براى رسيدن به خدا از راهى غير از راه ما برود، به هدف خويش نخواهد رسيد.
  آيا مى خواهى حكايت موسى(ع) را برايت نقل كنم تا بهتر بتوانى به مطلب پى ببرى؟
  روزى از روزها، موسى(ع) از مكانى عبور مى كرد، نگاهش به مردى افتاد كه دست هاى خود را به سوى آسمان بلند كرده بود و دعا مى كرد، موسى از كنار او عبور كرد و بعد از مدّتى، باز حضرت موسى از آنجا عبور كرد، ديد كه آن مرد هنوز دعا مى كند و دست هايش رو به آسمان است و اشك در چشمان خود دارد، گويا هنوز حاجت او روا نشده است. در اين هنگام خدا به موسى(ع) چنين سخن گفت: اى موسى! او هرچقدر مرا بخواند و دعا كند، من دعايش را مستجاب نمى كنم، اگر او مى خواهد من صدايش را بشنوم و حاجتش را روا كنم بايد به دستور من عمل كند، من دستور داده ام تا بندگانم از راهى كه گفته ام مرا بخوانند. اين مرد هم بايد از راه تو و راه جانشين تو (هارون) به سوى من بيايد، نه اين كه راه ديگرى را بپيمايد و از راهى كه من معيّن كرده ام، روى برگرداند.
  اين سخن خدا بود كه خيلى چيزها را براى مردم روشن مى كند، خدا دوست دارد كه بندگانش از راه ايمان به سوى او بيايند.
  خلاصه آن كه اگر دوست دارى خدا صدايت را بشنود و حاجت تو را بدهد به سوى ما رو كن كه ما راه ايمان هستيم، اگر از اين راه به سوى خدا بروى، خدا صدايت را مى شنود و تو را قبول مى كند، امّا اگر راهى غير از راه ما بپيمايى، بدان كه خدا به تو نگاهى نخواهد نمود.
  بدان كه خدا ما را امين خود قرار داده است، ما امين خدا در آسمان ها و زمين هستيم، ما امين علم و دانش خدا هستيم، ما امين رازها و اسرارى هستيم كه هيچ كس غير ما آن را نمى داند.
  ما يادگار پيامبران خدا هستيم و خدا ما را از ميان همه بندگان خوب خودش، انتخاب نموده است و ما را بر همه برترى داده است. ما از نسل آخرين پيامبر خدا، محمّد(ص) هستيم.
  										* * *
  ما همان رهبرانى هستيم كه شما را به سوى هدايت راهنمايى مى كنيم، ما نورهايى هستيم كه تاريكى ها را روشن مى كنيم و مردم را از گمراهى نجات مى دهيم. ما مانند علامتى هستيم كه راه را از بيراه به مردم نشان مى دهيم. ما صاحبان عقل و آگاهى كامل هستيم.
  در موقع سختى ها و بلاها، اين ما هستيم كه پناه مردم مى باشيم، ما هستيم كه مايه آرامش و آسايش همه بندگان خدا هستيم، فراموش نكن كه حتى فرشتگان هم به ما پناه مى آورند.
  روز قيامت كه سخت ترين روز براى همه مى باشد، هيچ پناهگاهى به غير از ما پيدا نمى كنى.
  هر كس مى خواهد از خداى خود شناختى پيدا كند، بايد به سوى ما رو كند و راه ما را بپيمايد. اگر در مسير معرفت خدا گام بردارى، امّا با ما بيگانه باشى، بدان كه آن مسير تو را به سمت كمال نخواهد برد، معرفت و شناخت حقيقى خدا را فقط و فقط مى توانى نزد ما بيابى.
  هر كس كه خواهان معرفت خداست بايد نزد ما بيايد و از ما درس معرفت بياموزد، برايت گفتم كه حتى فرشتگان هم درس معرفت و خداشناسى را از ما آموختند.
  اگر در جستجوى حكمت خدايى هستى، بدان كه حكمت خدايى نزد ماست، هر كس كه مى خواهد به حكمت خدايى برسد، بايد نزد ما بيايد و از دانش ما بهره ببرد، خدا ما را معدن حكمت خود قرار داده است.
  										* * *
  ما حافظان رازهاى خدا هستيم، قلب هاى ما جايگاه اسرار خداست، در سرتاسر جهان هستى، جايگاهى براى اسرار خدا به جز قلب هاى ما يافت نمى شود، خداوند اسرار خود را در قلب هاى ما قرار داده است و ما حافظ و نگهدار آن اسرار هستيم.
  ما راه خشنودى خدا را به شما نشان مى دهيم، اگر در راه ما باشيد، بدانيد كه خدا از شما راضى و خشنود خواهد بود، هيچ چيز مانند اين نيست كه خدا از انسان راضى باشد و اين ما هستيم كه مى دانيم كه خشنودى خدا در چيست، ما آمده ايم تا شما را يارى كنيم و اين راه را به شما نشان بدهيم.
  ما در راه اجراى فرمان خدا ثابت قدم هستيم و در انجام دستوراتى كه خدا به ما داده است لحظه اى ترديد نمى كنيم، او به ما دستور داده است كه در بلاها صبر كنيم، در همه حال براى حفظ دين او تلاش كنيم، ما همه تلاش مى كنيم تا دين خدا زنده بماند.
  ما به خداى خويش محبّت كامل داريم، قلب ما آكنده از محبّت خداست و در همه جهان هستى، هيچ كس خدا را به اندازه ما دوست ندارد، زيرا معرفت و شناخت ما به خدا از همه بيشتر است و اين معرفت كامل است كه باعث مى شود ما خداى خويش را دوست بداريم و سرآمد محبّت خدا گرديم.
  آرى! آن كس كه شيرينى محبّت خدا را چشيده باشد، هرگز به سوى غير او نمى رود و كسى كه با خدا انس گرفت، ديگر غير خدا را نمى جويد.
  ما براى ديگران امر و نهى خدا را بيان مى كنيم، به آنان مى گوييم كه خدا چه چيزى را دوست دارد و از چه كارى به خشم مى آيد.
  ما بنده خدا هستيم و خدا ما را گرامى داشته است و ما جز سخن خداى خود چيزى نمى گوييم، هر چه او دستور بدهد، با تمام وجودمان آن را مى پذيريم و هرگز مخالفت فرمان او نمى كنيم.
  										* * *
  ما برگزيدگان خدا هستيم، خدا ما را از ميان همه بندگان خود انتخاب نموده است و ما را به همه آن ها برترى داده است.
  ما «حزب الله» هستيم، ما حزب خدا مى باشيم و هر كس پيرو ما مى باشد از حزب خداست.
  علم و دانش خدا نزد ماست، قلب هاى ما جايگاه اسرار خدا مى باشد، ما حجت خدا بر بندگانش هستيم، 
  تو در نماز بارها و بارها مى گويى: اهْدِنَا الصِّرَطَ الْمُسْتَقِيمَ
  بدان كه ما همان صراط مستقيم خدا هستيم، ما همان راه خدا هستيم. اگر مردم به سوى ما بيايند و سخنان ما را بشنوند، به هدايت رهنمون خواهند شد و سعادت دنيا و آخرت را از آنِ خود خواهند نمود.
  ما از همه لغزش ها و زشتى ها و پليدى ها به دور هستيم، خدا به ما مقام عصمت را داده است، ما همه معصوم هستيم و هرگز فكر گناه هم به ذهن خود راه نمى دهيم.
  										* * *
  خداوند ما را بزرگ شمرده است و ما را بر همه برترى داده است، ما مقرّب درگاه خود قرار داده است، ما به خدا نزديك تر از همه هستيم، ما حتى از فرشتگان به خدا نزديكتر هستيم.
  ما بندگان پرهيزگار خداييم، هرگز معصيت و نافرمانى او را نمى كنيم، ما اهل تقوى هستيم و يك لحظه هم از ياد او غفلت نمى كنيم.
  ما مفسّر آيات قرآن هستيم، خدا ما را به عنوان مفسران قرآن انتخاب نمود، ما از رمز و راز آيات قرآن آگاهى كامل داريم، خدا از بندگان خود خواست براى فهم قرآن از تفسير ما بهره ببرند، امّا افسوس كه مردم به اين دستور خدا گوش فرا ندادند.
  										* * *
  خدا ما را ستون هاى توحيد قرار داد، اگر كسى ولايت ما را نداشته باشد، توحيد او هم قبول نمى شود، آرى! خداشناسى
  به واسطه ولايت ما قوّت گرفته و عزّت يافته است، اگر كسى خداى يگانه را عبادت كند ولى با ما بيگانه باشد، بايد بداند كه خدا اين عبادت را از او قبول نمى كند، شرط قبولى همه اعمال، ولايت و محبّت ما اهل بيت(ع) است.
  خدا ما را شاهد و ناظر بر آفريده هاى خود قرار داد، ما به اذن خدا از آنچه در جهان هستى مى گذرد، باخبر هستيم، ما از اعمال و كردار مردم اطّلاع داريم و خدا اين علم و آگاهى را به ما داده است، ما هر چه داريم از خدا داريم، ما از خودمان هيچ نداريم.
  ما هيچ كوتاهى در اطاعت خدا نداشتيم و براى امّت اسلام هميشه خيرخواهى نموديم و با گفتار حكيمانه و نصيحت هاى سودمند و پسنديده مردم را به راه خدا دعوت نموديم. 
  ما از جان براى حفظ دين خدا مايه گذاشتيم و خود را در راه خدا فدا نموديم، خدا از ما پيمان گرفته بود كه در مقابل سختى ها و بلاها صبر نماييم و ما به اين پيمان خدا وفادار باقى مانديم و بر همه سختى ها و بلاها صبر نموديم.
  										* * *
  ما همه دستورات خدا را انجام داديم، نماز را به پا داشتيم، زكات را پرداخت كرديم، امر به معروف و نهى از منكر نموديم، در راه خدا جهاد نموديم، ما آشكارا همه را به سوى خدا دعوت نموديم و دين خدا را براى مردم بيان كرديم، احكام دين را نشر داده و به گوش همه رسانديم، ما به سنّت پيامبر عمل نموده و راه و روش ديندارى پيامبر را نشان مردم داديم.
  ما با انجام آنچه خدا از ما مى خواست توانستيم به مقام رضاى خدا برسيم، خدا از ما راضى و خشنود است و ما هم از او راضى و خشنود هستيم.
  ما پذيراى قضاى الهى شديم، يعنى آنچه خداوند براى ما مقدّر نموده بود ما آن را قبول نموديم، ما تسليم برنامه اى شديم كه خدا براى ما در نظر گرفته بود.
  وقتى كه بلاها وسختى ها بر ما هجوم مى آورد، وقتى دشمنان با شمشيرها بر ما حمله مى كردند، ما صبر پيشه كرديم، اگر ما نابودى آن دشمنان خود را از خدا مى خواستيم، خدا آن ها را نابود مى كرد، امّا مى دانستيم كه خدا دوست دارد ما در راه او شهيد شويم، براى همين صبر كرديم و تسليم قضاى خدا شديم.
  										* * *
  همه ما در اين دنيا به شهادت رسيديم، شهادت، سعادتى بود كه خدا نصيب ما نمود، هيچ كدام از ما به مرگ طبيعى از دنيا نمى رويم.
  ما جلوه مهربانى خدا هستيم، ما درياى مهربانى و عطوفت هستيم. ولايت ما همان امانت خداست، امانتى كه خدا از مردم خواسته است در حفظ و نگهدارى آن تلاش كنند، امّا مردم بعد از رحلت پيامبر، ولايت ما را فراموش كردند و براى خود خليفه تعيين نمودند، آن ها اين امانت خدايى را پاس نداشتند.
  ما وسيله امتحان و آزمايش مردم هستيم، افراد زيادى هستند كه ادّعا مى كنند اهل ايمان هستند و در مسير خدا قرار دارند، آن ها بايد آزمايش بشوند كه آيا در اين سخن خود راستگو هستند، اگر آن ها ولايت ما را قبول كردند، معلوم مى شود كه راستگو هستند، امّا اگر به هر دليل، از قبول ولايت ما سرباز زدند، روشن مى شود كه از دين واقعى به دور هستند.
  ما در روز قيامت، مقام شفاعت داريم، ما آن روز دوستان و شيعيان خود را شفاعت خواهيم نمود، خدا آن روز به ما اجازه شفاعت را مى دهد. 
  										* * *
  هر كس به سوى ما بيايد، نجات پيدا مى كند، شرط نجات، آمدن به سوى ماست، اگر مى خواهى از همه بلاها و سختى هاى روز قيامت نجات پيدا كنى، به سوى ما بيا. هر كس از ما جدا شود، بداند كه سرانجام او تباهى است.
  ما مردم را به سوى خدا فرا مى خوانيم و به سوى او راهنمايى مى كنيم، ما به خدا ايمان داشته و تسليم امر او هستيم، آنچه را كه او براى ما بپسندد، ما به آن راضى هستيم، آرى! هر چه از دوست رسد نيكوست.
  همه فرامين خدا را عمل مى كنيم، گوش به فرمان او هستيم، ما مردم را فقط به سوى خدا مى بريم، هر گاه حكم و دستورى مى دهيم، اين حكم و دستور، از خود ما نيست، ما آن را از خداى خويش گرفته ايم، ما از خود هيچ نداريم، همه وجود ما، از آنِ خدا است.
  هر كس ولايت ما را داشته باشد، سعادتمند مى شود، خوشبختى دو جهان در گرو ولاى ما مى باشد، اگر مى خواهى به سعادت و رستگارى برسى، به سوى ما بيا. فقط در سايه محبّت و ولايت ما مى توانى براى هميشه رستگار شوى...
  										* * *
  آنچه در اينجا آمد، فقط قسمتى از كتاب «نردبان آبى» بود، جهت آشنايى كامل با «زيارت جامعه» خوب است اين كتاب را مطالعه كنيد.
  لازم به ذكر است امام هادى(ع) در پانزدهم ذى الحجّه سال 212 در اطراف مدينه به دنيا آمدند، ايشان بعد از شهادت پدرشان در سال 220 هجرى به امامت رسيدند، مدّت امامت آن بزرگوار 33 سال و عمر شريفش 41 سال بود. ايشان در سال 254 در شهر سامرا به دست متوكّل عبّاسى به شهادت رسيدند. 

   


title: در جستجوى الماس هستى هستم
text:
    در جستجوى الماس هستى هستم


  گذرنامه خود را تحويل مأمور فرودگاه «جدّه» مى دهم، مهر خروج از عربستان را به روى گذرنامه مى زند و نيم ساعت بعد وارد هواپيما مى شوم، كمربند ايمنى خود را مى بندم و دعاى سفر را مى خوانم.
  هواپيما حركت مى كند و به سمت باند پرواز مى رود، موتور هواپيما روشن مى شود و هواپيما سرعت مى گيرد، ديگر وقت آن است كه هواپيما از زمين بلند شود كه صداى هولناكى به گوش مى رسد، هواپيما از باند منحرف مى شود...
  همه ترسيده اند، از زير هواپيما آتشى بلند شده است، بعد از لحظاتى، هواپيما متوقّف مى شود، ماشين هاى آتش نشانى به سوى هواپيما مى آيند، آتش را خاموش مى كنند.
  از هواپيما پياده مى شويم و به سالن انتظار مى رويم. حالا معلوم مى شود كه از چه خطر بزرگى جان سالم به در برده ايم، موقعى كه هواپيما مى خواسته از زمين بلند شود چرخ آن آتش گرفته است. اين حادثه فقط چند ثانيه ديرتر اتّفاق مى افتاد، هواپيما ديگر قابل كنترل نبود و معلوم نبود چه پيش مى آمد!
  گذرنامه خود را تحويل مأمور سعودى مى دهيم بار ديگر مهر ورود به عربستان به آن مى زنند. بعد سوار اتوبوس شده و به سوى هتل حركت مى كنيم. 
  موقع شام در رستوران همه درباره فروشگاه هاى جدّه سخن مى گويند، گويا ما فردا عصر به سمت تهران پرواز خواهيم كرد، همه در حال برنامه ريزى براى فرداى خود هستند، عدّه اى مى خواهند به ساحل دريا بروند، عدّه اى هم هوس فروشگاه هاى جدّه كرده اند.
  به اتاق خود مى روم. روى تخت دراز مى كشم و به فكر فرو مى روم، فكرى به ذهنم مى رسد، بايد از اين فرصت پيش آمده استفاده كنم. من نقشه اى در سر دارم.
  صبح زود از هتل بيرون مى آيم، ماشينى دربست مى گيرم. به سوى منطقه «جحفه» ـشش كيلومترى غديرخُمّـ حركت مى كنم، جايى كه در ايّام حج، حاجيان در آنجا لباس احرام بر تن مى كنند و به سوى مكّه مى روند. از «جدّه» تا «جحفه» حدود 130 كيلومتر راه در پيش دارم.
  وقتى به جحفه مى رسم، مى بينم كه چقدر آنجا خلوت است! در اينجا مسجدى است، وارد مسجد مى شوم، دو ركعت نماز مى خوانم، سپس سوار ماشين مى شوم و به جستجوى منطقه غدير مى پردازم، ساعتى مى گذرد... اينجا بيابانى است و من در دل اين بيابان پيش مى روم، من كجا آمده ام، در جستجوى چه هستم؟ اينجا چه مى خواهم؟
  من به تاريخ سفر مى كنم، به روز هفدهم ماه ذى الحجّّه سال دهم هجرى، به گذشته هاى دور مى روم...
  										* * *
  در دوردست ها صداى كاروان به گوش مى رسد، از جا برمى خيزم، بايد خود را به آن كاروان برسانم... به پيش مى روم، مى روم تا آن كه به كاروان مى رسم، بيش از صد و بيست هزار نفر در دل اين بيابان به اين سو مى آيند.
  همه اين مردم از سفر حج مى آيند، آنان همراه پيامبر اعمال حج را انجام داده اند و اكنون مى خواهند به سوى خانه هاى خود باز گردند.
  شتر پيامبر در اين بيابان به پيش مى رود، عدّه اى سواره اند و گروهى هم با پاى پياده همراه او مى آيند، آسمان ابرى است، خورشيد در پس پرده ابرها پنهان شده است. وقتى آنان به اينجا مى رسند، منزل مى كنند. اينجا سرزمين «قُديد» است.
  نزديك اذان ظهر است، بلال اذان مى گويد، صف هاى نماز مرتب مى شود، همه نماز ظهر خود راهمراه پيامبر مى خوانند. بعد از نماز پيامبر با صداى بلند چنين دعا مى كند: «خدا محبّت على(ع) را در قلب اهل ايمان قرار بده...».
  آنگاه پيامبر على(ع) را به حضور مى طلبد، پيامبر به او مى گويد: 
  ـ اى على! من از خدا خواسته ام تا تو را جانشين من قرار بدهد و خدا هم مرا به اين آرزويم رساند، اكنون دست خود را به سوى آسمان بگير و دعا كن تا من آمين بگويم.
  ـ اى پيامبر! من در دعاى خود چه بايد بگويم؟
  ـ اى على! بگو: «خدايا! محبّت مرا در قلب اهل ايمان قرار بده». 
  على(ع) دعا مى كند، پيامبر به دعاى او آمين مى گويد. لحظاتى مى گذرد، اكنون جبرئيل نازل مى شود و آيه 96 سوره مريم را بر پيامبر نازل مى كند: «إِنَّ الَّذِينَ ءَامَنُوا وَعَمِلُوا الصَّـلِحَـتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَـنُ وُدًّا: كسانى كه ايمان آوردند و اعمال نيكو انجام دادند، من محبت آنها را در دل ها قرار مى دهم».
  همه مى فهمند كه در آيه خدا از على(ع) سخن مى گويد، هر كس على(ع) را دوست دارد مى فهمد كه اين كار خداست.
  خدا دعاى پيامبر خود را هرگز رد نمى كند، به همين خاطر است كه هر چه ايمان يك نفر زيادتر شود، على(ع) را بيشتر و بيشتر دوست دارد.
  عدّه اى از منافقان وقتى اين منظره را مى بينند، سخنانى بر زبان مى آورند كه پيامبر از شنيدن آن ناراحت مى شود. آنان مى گويند اين چه دعايى است كه محمّد مى كند، كاش او از خدا مى خواست گنجى بزرگ بر او نازل كند...
  اينجاست كه خدا آيه 12 سوره هود را نازل مى كند و اين گونه قلب پيامبر خود را آرام مى كند.
  آرى، گويا در اين آيه پيامبر خود را دلدارى اين گونه مى دهد: «اى محمّد! قلب تو به خاطر سخنان اين مردم به درد آمده است، وظيفه تو اين است كه مردم را از عذاب بيم دهى، ديگر نگران اين نباش كه آنان سخن تو را مى پذيرند يا نه، من خودم به همه سخنان آنان گواه هستم و روزى مى آيد كه به حساب همه خواهم رسيد».
  صبح روز يكشنبه، هجدهم ذى الحجّه فرا مى رسد، صداى «الله اكبر» به گوش مى رسد.
  مردم همه در صف هاى منظم پشت سر رسول خدا به نماز مى ايستند.
  بعد از نماز، اين كاروان بزرگ، آماده حركت مى شود تا به راه خود در اين بيابان ادامه بدهد.
  آفتاب بالا مى آيد و صداى زنگ شترها سكوت صحرا را مى شكند، كاروان 120 هزار نفرى در دل بيابان پيش مى رود.
  انتظار در چهره پيامبر موج مى زند، به راستى كى وعده بزرگ خدا فرا خواهد رسيد؟ پيامبر منتظر امر مهمّى است.
  ساعتى مى گذرد، ما حدود شش كيلومتر از جُحفه دور شده ايم، آفتاب بر ما مى تابد و تشنگى بر من غلبه مى كند.
  خداى من! چه بِركه زيبايى! چه آب باصفايى! كنار بركه مى روم و از آب زلال آن سيراب مى شوم و شكر خدا را به جا مى آورم.
  اينجا غديرخُمّ است. «بِركه زلال»، امّا اينجا سرزمين حجاز است و همه عرب زبانند، پس بايد اين اسم را به عربى ترجمه كنم، «بركه زلال» را به عربى «غديرخُمّ» مى گويند.
  كاروان بايد به حركت خود ادامه دهد. كاش فرصتى بود تا كمى اينجا مى ماندم و صفا مى كردم! نمى توانم از آبىِ اين آب، چشم برگيرم!
  عدّه اى مشك ها را پر از آب مى كنند و به كاروان ملحق مى شوند. پيامبر در حالى كه بر شتر خود سوار است به بركه مى رسد.
  صدايى به گوش پيامبر مى رسد: «يَـأَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ...: اى پيامبر! آنچه بر تو نازل كرده ايم براى مردم بگو كه اگر اين كار را نكنى، وظيفه خود را انجام نداده اى و خداوند تو را از فتنه ها حفظ مى كند».
  وعده خدا فرا مى رسد، خدا مى خواهد كنار اين بركه، مردم را با ولايت آشنا سازد.
  همان گونه كه آب اين بركه، تشنگان كوير را جانى تازه مى بخشد، ولايت على(ع) هم تشنگان مسير كمال را جانى ديگر خواهد بخشيد.
  مردم از آيه مهمّى كه بر پيامبر نازل شده است خبر ندارند. صداى پيامبر سكوت صحرا را مى شكند: «شتر مرا بخوابانيد! به خدا قسم، تا دستور خداى خويش را انجام ندهم از اين سرزمين نمى روم».
  شتر پيامبر را به زمين مى خوابانند و پيامبر از شتر پياده مى شود. چهره پيامبر از خوشحالى مى درخشد، هيچ كس پيامبر را تا به حال اين قدر خوشحال نديده است.
  مردم، همه در تعجّبند، نمى دانند چرا پيامبر دستور توقّف داده است. بايد صبر كنيم تا همه مردم به اينجا برسند، اوّل كاروان چند كيلومتر جلوتر از ما مى باشد، خيلى ها هم هنوز از ما عقب ترند، فكر مى كنم كه طول اين كاروان چندين كيلومتر بشود.
  پيامبر دستور مى دهد تا چند سوار نزد او بروند، به آن ها دستور مى دهد تا به همه كسانى كه جلوتر رفته اند خبر بدهند كه برگردند. هم چنين پيامبر عدّه اى را مى فرستد تا به آن هايى هم كه عقب هستند خبر بدهند كه زودتر خود را به اينجا برسانند، همه بايد كنار اين غدير جمع شوند.
  										* * *
  آفتاب بر سر و صورت من مى تابد، خوب است زير درختانِ كنار بركه بروم. چه درختان سرسبز و بلندى! اين ها درخت مُغيلان است، درختى بسيار بلند و خار دار كه كنار بركه هاى اين صحرا روييده است.
  اين درختان با شاخه ها و برگ هاى انبوه خود، سايبان خوبى براى مسافران هستند.
  فضاى سايه اين درختان پر از بوته هاى خار شده است و ما نمى توانيم زير سايه آن استراحت كنيم. شاخه هاى اين درختان هم بلند شده و بعضى از آن ها به زمين رسيده است.
  پيامبر هم به سوى اين درختان مى آيد، او نگاهى به اين درختان مى كند و به فكر فرو مى رود. آنگاه چهار نفر از ياران خود را صدا مى زند.
  سلمان، مقداد، ابوذر، عمّار.
  پيامبر از آن ها مى خواهد تا بوته هاى خار زير اين درختان را از زمين در آوردند و شاخه هاى اضافى را قطع كنند.
  آن ها فوراً مشغول مى شوند، ابتدا بوته هاى خار را از ريشه در مى آورند، خارها به دست آن ها فرو مى رود، امّا دردى احساس نمى كنند، زيرا با عشقى مقدّس كار مى كنند.
  بعد از لحظاتى، زير درختان از بوته هاى خار خالى مى شود، امّا هنوز خارهاى زيادى، روى زمين است و ممكن است به پاى كسى برود.
  پيامبر دستور مى دهد تا زير اين درختان جارو شود، و مقدارى آب در آنجا پاشيده شود.
  گوش كن، اين سخن پيامبر است: «اكنون برويد و سنگ هاى بزرگ بيابان را جمع كنيد و در آنجا منبرى آماده كنيد».
  معلوم مى شود كه اين سخنرانى بسيار مهم است كه پيامبر دستور داده اينجا اين قدر تميز و مرتّب شود. سنگ ها از بيابان جمع مى شود و در زير يكى از درختان، روى هم قرار مى گيرد.
  پيامبر دستور مى دهد تا جهاز و رواندازهاى شتران را جمع كنيم و بر روى سنگ ها قرار دهيم زيرا هنوز ارتفاع منبر آن طور كه بايد بلند نشده است.
  ... سرانجام منبرى به ارتفاع يك انسان درست مى كنيم، يك پارچه زيبا بر روى آن مى كشيم تا اين منبر زيبا و دلنشين باشد، خوب است پارچه اى هم پشت منبر نصب كنيم تا مانع تابيدن آفتاب باشد.
  اذان ظهر نزديك است، پيامبر دستور مى دهد همه مردم در نماز شركت كنند.
  مردم از آب زلال بركه، وضو مى گيرند و صف هاى نماز را تشكيل مى دهند، آن هايى كه زودتر آمده اند در سايه درختان قرار مى گيرند، معلوم است كه اين جمعيّت 120 هزار نفرى در زير سايه اين درختان جاى نمى گيرند.
  كسانى كه ديرتر آمده اند در زير آفتاب قرار مى گيرند، زمين خيلى داغ است، آن ها مجبورند عباى خود را زير پاهايشان پهن كنند.
  										* * *
  همه مسلمانان در صف هاى منظّم ايستاده اند و منتظرند تا با پيامبر نماز بخوانند. آن ها مى دانند كه پيامبر بعد از نماز مى خواهد برايشان سخنرانى مهمّى كند.
  در اين ميان به پيامبر خبر مى رسد كه عدّه اى از مردم از جمعيّت فاصله گرفته اند و در اين اجتماع بزرگ شركت نكرده اند.
  خدايا! مگر آن ها سخن پيامبر را نشنيده اند كه همه بايد براى نماز جمع شوند؟!
  آرى، فرستادگان پيامبر بارها و بارها در ميان جمعيّت اعلام كرده اند كه همه بايد در نماز شركت كنند.
  آن ها از بزرگان قريش هستند، چرا آن ها از مسلمانان جدا شده اند؟ فكر مى كنم كه آن ها فهميده اند پيامبر امروز چه هدفى دارد، براى همين مى خواهند بهانه اى براى فرداى خود داشته باشند.
  چه بهانه اى بهتر از اين كه بگويند ما سخنان پيامبر را در روز غدير نشنيديم؟!
  پيامبر على(ع) را به حضور مى طلبد و به او مى گويد: «على جان! به سوى آنان برو و آنها را به اينجا بياور». على(ع) حركت مى كند و به سمت آن ها مى رود. بعد از لحظاتى... همه آن ها نزد پيامبر هستند.
  اكنون ديگر همه مسلمانان جمع شده اند و آماده خواندن نماز هستند. پيامبر سجّاده خويش را كنار منبر مى گستراند و آماده نماز مى شود.
  الله اكبر!
  اين صداى اذان است كه به گوش مى رسد.
  چه منظره زيبايى!
  يك بِركه آب، درختان با شكوه و شكوه نماز جماعت!
  اينجا غديرخُمّ است، ظهر روز هجدهم ماه ذى الحجّه، سال دهم هجرى.
  										* * *
  نماز ظهر غدير به پايان مى رسد، پيامبر از جاى خود برمى خيزد، از چند نفر مى خواهد كه سخنان او را با صداى بلند تكرار كنند تا همه، سخنان او را بشنوند.
  پيامبر بالاى منبر مى رود و رو به مردم مى ايستد، همه، منتظر شنيدن سخنان پيامبر هستند.
  او ابتدا از مردم سؤال مى كند:«اى مردم! آيا صداى مرا مى شنويد؟ من پيامبر شما هستم».
  وقتى مطمئن مى شود كه همه مردم به سخنانش گوش مى كنند، سخنان خود را آغاز مى كند.
  ابتدا خدا را به يگانگى ياد مى كند: 
  بِسْمِ الله الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِ
  ستايش خدايى كه يكتاست و شريكى ندارد، خدايى كه به همه چيز آگاهى دارد، آفريننده آسمان ها و زمين است.
  من به يگانگى او شهادت مى دهم و به بندگى او اعتراف مى كنم.
  اى مردم! خدا آيه اى را به من نازل كرده است، گوش كنيد، اين سخن خدا مى باشد: (يَـأَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ...) «اى پيامبر! آنچه را كه به تو نازل كرده ايم به مردم بگو و اگر اين كار را نكنى وظيفه خود را انجام نداده اى و خداوند تو را از فتنه ها حفظ مى كند».
  مردم! مى خواهم علّتِ نازل شدن اين آيه را براى شما بگويم: جبرئيل بر من نازل شده و از طرف خدا دستور مهمّى را به من داده است.
  اى مردم! من به زودى به ديدار خدا خواهم شتافت و از ميان شما خواهم رفت، اكنون از شما مى پرسم من چگونه پيامبرى براى شما بودم؟
  پيامبر وقتى به اينجا كه مى رسد، سكوت مى كند.
  اشك از چشمان همه ما جارى مى شود، آخر چگونه باور كنيم كه پيامبر به زودى از ميان ما خواهد رفت؟
  پيامبر سكوت كرده و منتظر جواب است، مردم، همه با صداى بلند جواب مى دهند: «ما شهادت مى دهيم كه دلسوز ما بودى و پيامبر خوبى براى ما بودى، خداوند به تو بهترين پاداش ها را بدهد!».
  اكنون پيامبر على(ع) را صدا مى زند، و از او مى خواهد به بالاى منبر بيايد، على(ع) از منبر بالا مى رود و طرف راست پيامبر مى ايستد.
  پيامبر رو به جمعيّت مى كند و مى گويد: «اى مردم! من قرآن و عترت خود را به عنوان دو يادگار ارزشمند در ميان شما باقى مى گذارم.
  مى خواهم بدانم شما بعد از من با اين دو يادگار، چگونه رفتار خواهيد كرد».
  من يك سؤال به ذهنم مى رسد: چرا قبل از اين سخن، پيامبر على(ع) را كنار خود فرا خواند؟
  شايد پيامبر مى خواست كه عترت خود را به مردم نشان دهد، او مى خواست به مردم بگويد كه على(ع)، محور عترت اوست! عترت پيامبر كسانى هستند كه در خانه على(ع) هستند، على و فاطمه و حسن و حسين(ع) عزيزان پيامبر مى باشند.
  عدّه اى در فكر هستند تا عايشه، دختر ابوبكر را كه همسر پيامبر است به عنوان عترت پيامبر معرّفى كنند!!
  آن ها قصد دارند تا با تبليغات وسيع، عايشه را كنار قرآن قرار دهند!
  آرى، پيامبر در عيد غدير هم به حديث «ثقلين» تاكيد ويژه اى مى نمايند.
  سخن پيامبر ادامه مى يابد: «اى مردم! در رفتار خود با عترت من، خدا را فراموش نكنيد، مبادا حقّ آن ها را از بين ببريد!».
  خوب گوش كن! پيامبر اين جمله را سه بار تكرار مى كند.
  										* * *
  پيامبر و على(ع) بر بالاى منبر ايستاده اند و همه چشم ها به آن ها خيره شده است. صداى پيامبر بار ديگر سكوت را مى شكند: «اى مردم! چه كسى بر شما ولايت دارد؟»
  پيامبر، منتظر پاسخ مردم است، همه فرياد مى زنند: «خدا و پيامبر او».
  براى بار دوم پيامبر سؤال مى كند: «چه كسى بر شما ولايت دارد؟».
  مردم دوباره مى گويند: «خدا و پيامبر او».
  و بار سوم هم پيامبر همان سؤال را مى كند و مردم همين جواب را مى دهند.
  همه مسلمانان، اطاعت از خدا و پيامبر را بر خود واجب مى دانند، هيچ كس در ولايت خدا و پيامبر شك ندارد.
  پيامبر دست على(ع) را در دست مى گيرد، و تا آنجا كه مى تواند دست او را بالا مى آورد و با صداى بلند مى گويد: «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلىٌّ مَوْلاهُ; هركس من مولاى او هستم اين على، مولاى اوست».
  سپس پيامبر چنين دعا مى كند: «خدايا! هر كس على را دوست دارد تو او را دوست بدار ويارى كن، و هر كس با على دشمنى كند با او دشمن باش و او را ذليل كن».
  پيامبر اين سخن خود را سه بار تكرار مى كند.
  پيامبر مى خواهد همه مردم، على(ع) را ببينند، براى همين، بازوىِ على(ع) را با مهربانى مى گيرد و او را بلند مى كند.
  اكنون على(ع) يك سر و گردن از پيامبر بالاتر قرار گرفته است.
   پيامبر على(ع) را اين گونه بلند كرده است تا همه مردم، امام خود را به خوبى ببينند.
  صداى پيامبر به گوش مى رسد: «اى مردم! اين على است كه برادر و جانشين من است، او اميرمؤمنان است و به همه علوم من آگاه است».
  و بعد از آن پيامبر مى گويد: «اى مردم آيا شنيديد؟».
  همه صدا مى زنند: «آرى، اى رسول خدا!».
  پيامبر بار ديگر مى گويد: «آيا شنيديد؟».
  بار ديگر مردم جواب مى دهند: «آرى، اى رسول خدا!».
  اكنون پيامبر رو به آسمان مى كند و مى گويد: «خدايا! تو شاهد باش كه من وظيفه خود را انجام دادم، من سخن تو را براى اين مردم گفتم».
  و بعد از آن مى گويد: «اى جبرئيل! تو هم شاهد باش».
  در اين ميان، مردى از ميان جمعيّت سؤال مى كند: «اى رسول خدا! منظور شما از اين كه على، مولاى ماست، چيست؟».
  پيامبر با روى باز جواب او را مى دهد و مى گويد: «هر كس من پيامبر او هستم اين على امير اوست».
  على(ع) امير و آقاى همه مسلمانان است.
  با اين سخنِ پيامبر، ديگر براى هيچ كس شكّى نمانده است.
  پيامبر بار ديگر مردم را مورد خطاب قرار مى دهد:
  اى مردم! هر دانشى كه خدا به من داده بود به على آموختم، بدانيد فقط او مى تواند شما را به سوى رستگارى رهنمون كند، از شما مى خواهم با او مخالفت نكنيد و از قبول ولايت او، سرپيچى نكنيد.
  اى مردم! آيا مى دانيد على، اوّلين كسى بود كه به من ايمان آورد؟ آيا آن روز را به ياد مى آوريد كه فقط من و على، به خداى يگانه ايمان داشتيم و هيچ كس همراه ما نبود؟
  اى مردم! على كسى است كه بارها و بارها در مقابل دشمنان، جان خويش را به خطر انداخته است، على، پيش من از همه، عزيزتر است، او يارى كننده دين خدا و هدايت كننده شماست.
  اى مردم! بدانيد كه عترت و خاندان هر پيامبرى از نسلِ خود او بوده است، امّا عترت و خاندان من از نسلِ على مى باشد.
  راه مستقيم را به شما نشان مى دهم، بدانيد كه على و فرزندان او، راه مستقيم هستند.
  مردم! خداوند مى فرمايد: «فَـَامِنُوا بِاللهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذِى أَنزَلْنَا...به خدا و پيامبر و نورى كه نازل شده است، ايمان بياوريد».
  اكنون بدانيد آن نورى كه شما بايد به آن ايمان بياوريد، على و فرزندان او مى باشد.
  اى مردم! فضائل على بيش از آن است كه بتوانم براى شما بگويم، آن قدر بگويم كه هر كس از او اطاعت كند به رستگارى بزرگى رسيده است.
  من پيامبر خدا هستم و على جانشين من و فرزندان او، امامانِ شما هستند و آخرينِ آن ها، مهدى است.
  مهدى همان كسى است كه يارى كننده دين خدا مى باشد و پيامبران قبل از من به او بشارت داده اند، او از جانب خدا انتخاب شده است و وارث همه علم ها و دانش ها مى باشد، او ولىّ خدا در روى زمين مى باشد.
  اى مردم، سخنان مرا به كسانى كه در شهر و ديار خود هستند، برسانيد.
  سخن پيامبر به پايان مى رسد.
  پيامبر مى خواهد اين سخنان او به گوش همه مردم برسد.
  آرى، اين همان خطبه غدير است كه تاريخ را مبهوتِ عظمت خود كرده است.
  خطبه غدير، فريادِ بلندِ ولايت است.
  بعد از لحظاتى...صداى الله اكبرِ پيامبر در غدير مى پيچد.
  خدايا چه خبر شده است؟
  گويا جبرئيل آمده و آيه جديدى را آورده است:
  (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ الاِْسْلامَ دِينًا).
  «امروز دين را بر شما كامل كرده و نعمت خود را تمام نمودم و به اين راضى شدم كه اسلام، دين شما باشد».
  پيامبر اين آيه را براى مردم مى خواند، همه مردم مى فهمند كه اسلام با ولايتِ على(ع) كامل مى شود.
  اسلام بدون ولايت، دين ناقصى است كه هرگز نمى تواند انسان را به كمال برساند.
  										* * *
  سخن پيامبر ادامه پيدا مى كند: «اى مردم! على جانشين من است، او امام بعد از من است، على براى من، همچون هارون(ع) است براى موسى(ع)».
  به راستى پيامبر در اين سخن مى خواهد به چه چيزى اشاره كند؟
  بايد خاطره اى از سال نهم هجرى را در اينجا بازگو كنم. وقتى پيامبر همراه با لشكر اسلام از مدينه به سوى تبوك حركت كرد، از على(ع) خواست تا در مدينه بماند و در لشكر اسلام شركت نكند. آرى، پيامبر نگران كارشكنى منافقان بود و براى همين على(ع) را در مدينه باقى گذارد تا نقشه هاى منافقان نقش بر آب شود.
  وقتى پيامبر از مدينه بيرون رفت، منافقانى كه در مدينه مانده بودند، شايعه اى را بر سر زبان ها انداختند; آنها گفتند: «پيامبر دوست نداشت على(ع) همراه او باشد و براى همين على(ع) را همراه خود نبرد».
  اين سخن به گوش على(ع) رسيد، او از مدينه بيرون آمد تا خود را به پيامبر برساند، هنوز پيامبر از مدينه زياد دور نشده بود. 
  وقتى على(ع) به پيامبر رسيد ماجرا را براى آن حضرت تعريف كرد. پيامبر به على(ع) گفت: «اى على! به مدينه بازگرد كه براى حفظ مدينه، هيچ كس مثل تو شايستگى اين كار را ندارد».
  سپس پيامبر رو به على(ع) كرد و گفت: «يا علىّ أنتَ منّي بِمَنزِلَةِ هارُونَ مِنْ مُوسى... اى على! مقام و منزلت تو در پيش من، مانند مقام و منزلت هارون(ع) در نزد موسى(ع) است، همان طور كه هارون(ع)، جانشين (بدون واسطه) موسى(ع) بود، تو نيز بعد از من جانشين من هستى با اين تفاوت كه بعد از من ديگر پيامبرى نخواهد بود».
  اين حديثِ پيامبر به «حديث منزلت» مشهور شد، چون پيامبر از منزلت و جايگاه و مقام على(ع) سخن به ميان آورد.
  حتماً مى دانى كه هارون(ع)، برادرِ حضرت موسى(ع) و جانشين و وصىّ او بود. اين سخن پيامبر دليل روشنى است كه على(ع) بعد از پيامبر جانشين اوست.
  اكنون كه پيامبر در سرزمين «غدير» از حديث «منزلت» ياد مى كند. بار ديگر به مردم مى گويد كه مقام و منزلت على(ع) نزد من، مانند مقام و منزلت هارون(ع) نزد موسى(ع) است. 
  پيامبر مى خواهد همه بدانند كه مقام على(ع) در نزد او چگونه است.
  										* * *
  پيامبر هنوز بالاى منبر است، او نگاهى به مردم مى كند و مى گويد: «اى مردم! اكنون وقت آن فرا رسيده كه به من تبريك بگوييد، زيرا خداوند ولايت و امامت را به عترت من داده است، از شما مى خواهم تا با على بيعت كنيد و به او با لقب اميرِمؤمنان سلام كنيد، خدا مرا مأمور كرده است تا از شما براى ولايت على و امامانى كه بعد از او مى آيند و از نسل او هستند، اقرار بگيرم».
  همه مردم به چهره پيامبر چشم دوخته اند، آن ها مى دانند كه پيامبر منتظر شنيدن جواب آن ها مى باشد، براى همين آن ها يك صدا جواب مى دهند: «ما سخن تو را شنيديم و به امامت و ولايت على و فرزندان او اقرار مى كنيم».
  اكنون پيامبر و على(ع) از منبر پايين مى آيند.
  پيامبر مى خواهد مراسم بيعت با على(ع) به صورت رسمى باشد براى همين دستور مى دهد تا زير سايه درختان، خيمه اى برپاكنند.
  آيا مى دانى اين خيمه براى چيست؟
  اين خيمه سبز ولايت است! 
  پيامبر از على(ع) مى خواهد تا در اين خيمه بنشيند و مردم براى بيعت نزد او بروند.
  على(ع) وارد خيمه مى شود، خيمه ولايت چه حال و هوايى دارد!
  پيامبر وارد خيمه ولايت مى شود، كنار على(ع) مى ايستد، گويا پيامبر كار مهمّى با او دارد.
  در ميان عرب، رسم بر اين است كه وقتى مى خواهند رياست شخصى را بر قومى اعلام كنند بر سر او عمامه مى بندند.
  پيامبر هم عمامه مخصوص خود را به عنوان تاج افتخار بر سر على(ع)مى بندد، نام اين عمامه، سحاب است.
  سيماى مولا، زيباتر شده است. تاج ولايت كه بر سر اوست بر جلال او افزوده است.
  پيامبر از خيمه بيرون مى آيد، تا لحظاتى ديگر، مراسم بيعت با على(ع)شروع مى شود.
  در اين ميان، گروهى از بزرگان قريش به سوى پيامبر مى آيند و مى گويند: «اى رسول خدا! تو مى دانى كه اين مردم تازه مسلمان شده اند، آن ها هنوز رسم و رسوم دوران جاهليّت را فراموش نكرده اند، آن ها هرگز به امامت پسر عمويت، على، راضى نخواهند شد، براى همين ما از تو مى خواهيم تا شخص ديگرى را براى رهبرى انتخاب كنى».
  پيامبر رو به آن ها مى كند و مى گويد: «ولايت و رهبرى على به انتخاب من نبوده است كه اكنون بتوانم از اين تصميم برگردم، اين دستورى است كه خدا به من داده است».
  بزرگان قريش اين سخن را كه مى شنوند به فكر فرو مى روند.
  در اين هنگام، يكى از آن ها رو به پيامبر مى كند و مى گويد: «اى پيامبر! اگر مى ترسى مخالفت خدا را بكنى و على را بركناركنى، يكى از بزرگان قريش را در رهبرى با على شريك كن».
  پيامبر نمى پذيرد، امر امامت و ولايت به دست خداست، اگر خدا مى خواست براى على در امر امامت شريكى قرار مى داد.
  اين مردم نمى دانند كه ولايت و امامت، چيزى بالاتر از يك حكومت ظاهرى است، ولايت، مقام خدايى است كه فقط خدا آن را به هر كس كه بخواهد مى دهد. بزرگان قريش با نااميدى خيمه پيامبر را ترك مى كنند.
  مردم آماده شده اند تا مراسم بيعت را انجام دهند، سلمان، مقداد، ابوذر و عمّار را نگاه كن، آن ها در اوّل صف ايستاده اند.
  همه دوستان امامت، امروز خوشحال هستند، به راستى كه امروز روز عيد است.
  مردم خود را براى بيعت با على(ع) آماده مى كنند، در اين ميان، چشم من به دو نفر مى افتد.
  آن ها وقتى با پيامبر روبرو مى شوند سؤال مى كنند: «آيا دستور خدا اين است كه ما بايد با على بيعت كنيم يا اين خواسته خود توست؟». 
  پيامبر در پاسخ مى گويد: «اين دستور خداست».
  بعد از شنيدن اين سخن، آن دو نيز خود را براى بيعت آماده مى كنند.
  يك صف طولانى در اينجا هست، مردم مى خواهند با مولا و آقاى خودشان بيعت كنند.
  دو نفر در اوّل صف ايستاده اند، تا من مى روم اسم آن ها را سؤال كنم، آن ها وارد خيمه ولايت مى شوند.
  صداى آن ها به گوشم مى رسد: «سلام بر تو اى امير مؤمنان».
   آن ها با على(ع) بيعت مى كنند و با صداى بلند مى گويند: «خوشا به حال تو اى على! به راستى كه تو، مولاى ما و مولاى همه مردم شدى».
  آيا آن دو نفر را مى شناسيد؟
  بايد صبر كنيم تا آن ها از خيمه بيرون بيايند.
  ـ ببخشيد، آيا مى شود شما خودتان را معرّفى كنيد؟
  ـ چطور شما ما را نمى شناسيد؟! من، عُمَر بن خطّاب هستم، اين هم ابوبكر است، ما اوّلين كسانى هستيم كه با على(ع) بيعت كرده ايم.
  خيلى ها دلشان مى خواست كه آن ها اوّلين نفر باشند، ولى ما، گوى سبقت را از همه ربوديم!
  امّا من فكر مى كنم اصلاً مهم نيست اوّلين نفرى باشى كه بيعت مى كنى! مهم اين است كه اوّلين نفرى نباشى كه بيعت خود را مى شكنى!! اگر بتوانى به پيمان خود وفادار بمانى، هنر كرده اى! 
  										* * *
  همه پيامبران وقتى مى خواستند جانشين خود را معرّفى كنند در روز هجدهم ماه ذى الحجّه اين كار را انجام مى دادند. امروز روزى است كه دين خدا كامل شده است، آيا ما نبايد شاد باشيم؟
  به راستى كه عيد واقعى امروز است، هيچ روزى به بزرگى امروز نمى رسد.
  آنجا را نگاه كن! چرا اينان خاك بر سر خود مى ريزند؟ اينان كه هستند؟ امروز كه روز سرور و شادى است، چرا اين چنين مى كنند؟
  اين ها همه، شياطين زمين هستند كه وقتى فهميده اند كه پيامبر، على(ع)را به عنوان جانشين خود معرّفى كرده است از شدّت ناراحتى خاك بر سر مى ريزند، امروز براى آن ها روزغصّه است.
  آن ها نزد رئيس خود، ابليس، جمع مى شوند، ابليس به آن ها نگاه مى كند و مى گويد: «چه شده است؟ چرا خاك بر سر خود مى ريزيد؟».
  آن ها جواب مى دهند: «مگر نديدى كه محمّد، ولايت على را اعلام كرد و همه مردم با على بيعت مى كنند؟».
  ابليس خنده اى مى كند و مى گويد: «ناراحت نباشيد، در ميان اين جمعيّت عدّه اى هستند كه قول داده اند به بيعت امروز خود وفادار نمانند».
  شيطان براى اين كه حكومت عدالت محور على(ع) برپا نشود همه سعى و تلاش خود را خواهد نمود.
  يك نفر با سرعت از جمعيّت دور مى شود، حدس مى زنم او نمى خواهد با على(ع) بيعت كند. بعد از لحظاتى او را مى بينم كه به سوى خيمه پيامبر مى آيد.
  چه شد، چرا او برگشت؟
  وقتى او با پيامبر روبرو مى شود چنين مى گويد: « من داشتم از اينجا مى رفتم تا با على بيعت نكنم، ناگهان به سوارى زيبا و بسيار خوشبو برخوردم، او به گفت كه هر كس از بيعت غدير، امتناع كند يا كافر است يا منافق; براى همين بود كه بازگشتم تا با على بيعت كنم».
  پيامبر لبخندى مى زند و مى گويد: «آيا آن سوار را شناختى؟ او جبرئيل بود كه تو را به بيعت با على تشويق كرد».
  خداوند در مقابل دسيسه هاى شيطان، فرشتگان را مى فرستد تا مردم را به راه راست هدايت كنند.
  اكنون نوبت زنان است كه با على(ع) بيعت كنند، همسران پيامبر هم آماده بيعت با على(ع) مى شوند..
  به دستور پيامبر ظرف آبى را مى آورند و پرده اى بر روى آن مى زنند.
  زنان در آن سوى پرده دست خود را در آن آب مى نهند و على(ع) هم در سوى ديگر پرده دست خود را در آب مى گذارد و به اين روش آن ها هم با امام خود بيعت مى كنند.
  										* * *
  حَسّان، شاعر توانمند عرب به سوى پيامبر مى آيد. وقتى او روبروى پيامبر قرار مى گيرد چنين مى گويد: «اى رسول خدا! آيا اجازه مى دهى شعرى را كه امروز در مدح على(ع) سروده ام بخوانم؟».
  پيامبر لبخندى مى زند و به او اجازه مى دهد.
  حَسّان سينه اى صاف مى كند و با صداى بلند شروع به خواندن مى كند: «يُناديهِم يَومَ الغَديرِ نَبيُّهُم... پيامبر در روز غدير با امّت خويش سخن گفت و تو مى دانى هيچ سخنگويى گرامى تر از پيامبر نيست، او از امّت خود پرسيد: مولاىِ شما كيست؟ همه مردم در پاسخ گفتند: خدا و شما، مولاى ما هستيد و ما همه، گوش به فرمان تو هستيم، پس پيامبر رو به على(ع) كرد و فرمود: اى على! از جاى خود برخيز كه من تو را امام و جانشين بعد از خود قرار داده ام».
  شعر حسّان تمام مى شود، پيامبر نگاهى مى كند و مى گويد: «اى حسّان، تا زمانى كه با شعر خود ما را يارى كنى از جانب فرشتگان يارى خواهى شد».
  به راستى كه هنر مى تواند حقيقت را ماندگار كند و تا قيامت، شعر حسّان از يادها فراموش نخواهد شد، كاش من و تو هم با زبان عربى آشنايى بيشترى داشتيم و مى توانستيم زيبايى اين اشعار را بهتر درك كنيم.
  اين شعر آن قدر در كام عرب ها، زيبا و دلنشين است كه ديگر ممكن نيست از ذهن ها پاك شود، اين شعر در طول تاريخ مانند خورشيدى در آسمان ولايت خواهد درخشيد و روشنى بخش راه آزادگان خواهد بود.
  										* * *
  آيا مى دانى منظور پيامبر از كلمه «مولا» چه بود؟ 
  در زبان عربى كلمه مولا، دو معنا دارد:
  الف. صاحبِ ولايت.
  ب. دوست.
  ممكن است يك نفر با توجّه به معناى دومِ كلمه مولا، از سخن پيامبر چنين برداشتى كند: «هر كس كه من دوست او هستم، على هم دوست اوست».
  و روشن است كه با اين معنا، ديگر ولايت على(ع) اثبات نمى شود، به زودى دشمنان على(ع)، سعى خواهند كرد در معناى سخن پيامبر، اين اشكال را وارد كنند.
  من در سخن پيامبر فكر مى كنم، آرى، يك ساعت فكر كردن، بهتر از هفتاد سال عبادت است.
  به چند سؤال مهم رسيده ام:
  چرا پيامبر دستور داد تا آن همه جمعيّت در آن هواى گرم توقّف كنند؟
  چرا پيامبر همه آن هايى را كه جلوتر رفته بودند، باز گرداند؟
  براى چه پيامبر از همه مسلمانان خواست تا با على(ع) بيعت كنند؟
  چرا امروز آيه قرآن نازل شد كه خدا، دين اسلام را كامل كرد؟
  براى چه خداوند به پيامبر قول داد كه او را از فتنه ها حفظ مى كند؟
  چرا پيامبر دستور داد تا مردم على(ع) را امير مؤمنان خطاب كنند؟
  آيا در اعلام «دوستى با على(ع)»، احتمال خطر و فتنه اى مى رفت كه خدا به پيامبر وعده داد كه ما تو را از فتنه ها حفظ مى كنيم؟
  آيا مى شود اعلامِ دوستى با على(ع)، اين قدر مهم باشد كه اگر پيامبر اين كار را انجام ندهد وظيفه پيامبرى خود را انجام نداده باشد؟! آيا اعلام دوستى با على(ع) نياز به آن داشت كه پيامبر مردم را در غدير جمع كند؟!
  فقط در اعلام ولايت و رهبرى على(ع) بود كه احتمال فتنه دشمنان مى رفت و خدا پيامبر را از اين فتنه ها حفظ فرمود.
  اين ولايت على(ع) است كه دين را كامل كرد!
  فقط ولايت و رهبرى على(ع) است كه با بيعت كردن سازگارى دارد.
  موافقى كارهاى پيامبر را با هم مرور كنيم؟
  پيامبر دستور داد زير درختان را جارو بزنند، آب بپاشند، منبرى درست كنند، همه مردم جمع شوند، در نماز شركت كنند و بعد از سخنرانى، همه مردان و زنان با على(ع) بيعت كنند.
  اين كارهاى پيامبر فقط با معناى صاحبِ ولايت سازگارى دارد.
  منظور پيامبر اين بود: «هر كس من بر او ولايت دارم، على هم بر او ولايت دارد».
  اى كسى كه مى گويى منظور پيامبر در غدير فقط اعلام دوستى با على(ع)بود، گوش كن: من حرفى ندارم كه سخن تو را بپذيرم، امّا در اين صورت ديگر، پيامبر انسان كاملى نخواهد بود.
  آيندگان زمانى كه متوجّه شوند كه پيامبر در هواى داغ و سوزان، 120 هزار نفر را ساعت ها معطّل كرده براى اين كه بگويد من پسر عموى خودم را دوست دارم، انصاف بدهيد، آيا آن ها نخواهند گفت آن پيامبر ديگر چگونه انسانى بود؟
  همه اين مردم مى دانند كه پيامبر على(ع) را خيلى دوست دارد، ديگر چه نيازى بود كه اين مراسم باشكوه برگزار شود؟
  عشق و دوستى پيامبر به على(ع)، حرف تازه اى نيست! از روز اوّل، پيامبر عاشق او بوده است، اين كه ديگر اين همه مراسم نمى خواهد.
  پس چرا مى خواهى سخن پيامبر در غدير را به گونه اى معنا كنى كه از پيامبر تصوير انسانى غير كامل ساخته شود؟
  بايد سخن پيامبر را به گونه اى معنا كنى كه با عقل و هوش و سياست پيامبر مطابق باشد.
  پيامبر اين مراسم باشكوه را برگزار كرد تا مسأله مهمّ رهبرى جامعه را بيان كند.
  به راستى چه مسأله اى مهمّ تر از رهبرى جامعه وجود دارد؟
  فقط با اين معناست كه همه دنيا از عقل و درايت پيامبر متعجّب مى شوند.
  پيامبر ما به دستور خدا در بهترين زمان و مكان، امّت خويش را جمع كرد و جانشين خود را به آن ها معرّفى نمود.
  										* * *
  گروهى از مردم هنوز منتظرند تا نوبتشان فرا برسد، آن ها هم مى خواهند با على(ع) بيعت كنند. ديدن اين صحنه براى پيامبر بسيار لذّت بخش است. او بعد از بيعت هر گروه، رو به آسمان مى كند و مى گويد: «ستايش خدايى كه من و خاندان مرا بر همه برترى بخشيد».
  او از اين كه براى بيعت با على(ع) چنين مراسم باشكوهى برگزار شده است، شادمان است.
  اكنون ديگر جامعه اسلامى رهبر و امام دارد و اگر مرگ پيامبر فرا برسد جامعه، مسير كمال و سعادت خود را ادامه خواهد داد.
  سر و صدايى مى شنوم. چه خبر شده است؟ جوانى با چند نفر از اينجا دور مى شود، چقدر با غرور و تكبّر راه مى رود! اين جوان كيست؟ چه مى گويد؟ چرا اين قدر عصبانى است؟ 
  او فرياد برمى آورد: «محمّد دروغ گفته است! ما هرگز ولايت على را قبول نمى كنيم!».
  او كيست كه چنين گستاخانه سخن مى گويد؟ از اطرافيان خود پرسوجو مى كنم، او معاويه است.
  جاى تعجّب نيست، سال ها پدر او پرچمدار لشكر كفر بوده است. او پسر همان كسى است كه براى كشتن پيامبر به مدينه لشكركشى كرده بود. معاويه دشمنى با حقّ و حقيقت را از پدر به ارث برده است. نه تنها با على(ع) بيعت نمى كند بلكه آشكارا مخالفت خود را اعلام مى دارد. او به سوى خاندان و فاميل خود، بنى اُميّه مى رود.
  عدّه اى از مسلمانان نزد پيامبر مى روند، آنان در حضور پيامبر مى نشينند، سكوت همه جا را فرا گرفته و نگاه پيامبر به گوشه اى خيره مانده است، هيچ كس سخن نمى گويد.
  بعد از لحظاتى...پيامبر سكوت را مى شكند و آيه هايى كه همين الان جبرئيل آورده است را مى خواند: 
  (فَلا صَدَّقَ و لاصَلّى... وَ لـكِنْ كذَّبَ و تَولّى... )، «واى بر آن كسى كه حق را قبول نكرد و آن را دروغ شمرد و با تكبّر به سوى خويشانش رفت، پس واى بر او!».
  همه با خود مى گويند: اين آيه ها به چه مناسبت نازل شده است؟
  آن ها خبر ندارند كه معاويه، از پذيرش ولايت على(ع) سرباز زده و با تكبّر به سوى خاندان خود رفته است.
  جبرئيل، همه اخبار را براى پيامبر آورده و با نازل شدنِ اين آيه ها، آبروى معاويه پيش مردم مى رود.
  پيامبر ابتدا تصميم مى گيرد تا معاويه را مجازات كند، امّا از اين كار منصرف مى شود.
  شايد تو بگويى: پيامبر بايد او را به سزاى عمل خود برساند، امّا بدان كه امروز، حناى معاويه رنگى ندارد.
  او دشمنى خود را با پيامبر آشكار كرد و ديگر مردم او را شناختند و فريب او را نمى خورند. مردم او و پدرش (ابوسفيان) را به خوبى مى شناسند، آن ها از قديم دشمنان پيامبر بوده اند، دست آن ها آلوده به خون حمزه، عموى پيامبر است!
  مى توان نگرانى را در چهره پيامبر حس كرد، او نگران پيرمردهايى است كه سنّ و سالى از آن ها گذشته است، آن ها به ظاهر ريش خود را در راه اسلام سفيد كرده اند و مردم آن ها را به عنوان يار پيامبر مى شناسند و همه جا خود را همراه و يار پيامبر نشان داده اند!! آن ها با على(ع) بيعت كردند و اتّفاقاً، اوّلين كسانى بودند كه اين كار را كردند، آنان امروز بيعت كرده اند، امّا به فكر فتنه اى بزرگ هستند، آن ها مى خواهند با نام اسلام، كمر ولايت را بشكنند.
  										* * *
  كم كم خورشيد به افق نزديك مى شود، هنوز بسيارى از مردم بيعت نكرده اند. به من خبر مى رسد كه پيامبر مى خواهد دو روز ديگر در غدير بماند تا همه بتوانند با امام خود بيعت كنند.
  مراسم بيعت فعلاً متوقّف مى شود و اذان مغرب گفته مى شود، نماز برپا مى شود و بعد از نماز هر كسى به خيمه خود مى رود.
  امشب، اين بيابان ميزبان 120 هزار نفر است، زير نور ماه تا چشم كار مى كند خيمه مى بينى.
  ساعتى مى گذرد و من در خيمه خود هستم، امّا نمى دانم چرا خواب به چشمم نمى آيد. خوب است بلند شوم و دورى بزنم. كنار بركه مى روم، تصوير زيباى ماه در آب افتاده است، نسيم آرامى مىوزد.
  بلند مى شوم كه به خيمه خود بروم تا استراحت كنم.
  در مسير راه، صدايى به گوشم مى رسد؟ گويا چند نفر در خيمه اى با هم سخن مى گويند:
  ـ محمّد ديوانه شده است! 
  ـ آيا مى بينيد كه چگونه عشق على، محمّد را ديوانه كرد!
  ـ او آرزو دارد كه بعد از او، على به حكومت برسد، امّا به خدا قسم، ما نمى گذاريم كه چنين بشود.
  خداى من! چه مى شنوم؟
  اينان چه كسانى هستند كه اين چنين به پيامبر خدا جسارت مى كنند؟
  نكند نقشه اى در سر داشته باشند؟ نكند بخواهند فتنه اى برپا كنند؟
  امّا خداوند خودش به پيامبر قول داده است كه او را از فتنه ها حفظ كند.
  در اين هنگام يك نفر وارد خيمه آن ها مى شود و با ناراحتى مى گويد: «هنوز رسول خدا در ميان ماست و شما اين چنين سخن مى گوييد؟ به خدا قسم، فردا صبح همه سخنان شما را به پيامبر خواهم گفت».
  نگاه كن! 
  مردى كه از خيمه آن ها بيرون مى آيد حُذيفه يكى از ياران باوفاى پيامبر مى باشد.
  ظاهراً، خيمه او در همسايگى خيمه اين سه نفر بوده و سخنان اين ها را شنيده است.
  در تاريكى شب، اين سه نفر به دنبال حُذيفه مى دوند: 
  ـ اى حُذيفه! ما همسايگان تو هستيم. تو را به حقِّ همسايگى قسم مى دهيم، راز ما را فاش نكن.
  ـ اينجا جاىِ حقِّ همسايگى نيست، اگر گفته هايتان را از پيامبر پنهان كنم وظيفه خود را نسبت به پيامبر انجام نداده ام.
  اين كار خدا بود كه اين سه نفر حواسشان پرت شود و آن قدر بلند حرف بزنند كه صداى آن ها به گوش حُذيفه برسد. 
  خدا به پيامبر وعده داده بود كه او را از فتنه ها حفظ مى كند.
  										* * *
  مردم براى خواندن نماز صف مى بندند، نماز صبح برپا مى شود. خورشيد روز دوم غدير طلوع مى كند و همه جا را روشن مى كند.
  من در اطراف خيمه پيامبر پرسه مى زنم، منتظرم تا حُذيفه را پيدا كنم، مى دانم او به خيمه پيامبر خواهد آمد.
  حُذيفه به اين سو مى آيد، داخل خيمه مى شود، خوب است من هم همراه او بروم.
  ـ اى پيامبر! ديشب، صداى چند نفر را شنيدم كه ظاهراً مى خواهند توطئه اى بكنند.
  ـ اى حُذيفه! آيا آن ها را مى شناسى؟
  ـ آرى.
  ـ سريع برو و آن ها را به اينجا بياور.
  حُذيفه برمى خيزد و آن سه نفر را با خود مى آورد.
  آن ها وارد خيمه پيامبر مى شوند، على(ع) را مى بينند كه شمشيرش را در دست دارد.
  پيامبر رو به آن ها مى كند و مى گويد: «شما ديشب با يكديگر چه مى گفتيد؟».
  همه آن ها مى گويند: «به خدا قسم، ما اصلاً با هم سخنى نگفته ايم، هر كس از ما چيزى براى شما گفته، دروغگوست».
  اين سه نفر قسم دروغ مى خورند و پيامبر آن ها را به حال خود رها مى كند و آن ها به خيمه هاى خود مى روند.
  اكنون ديگر آن ها شناسايى شده اند و با ديدن برق شمشير على(ع) ترس تمام وجودشان را فرا گرفته است.
  پيامبر دستور مى دهد تا بقيّه مردم با على(ع) بيعت كنند، كسانى كه روز قبل موفّق به بيعت نشدند به سوى خيمه ولايت مى آيند و بيعت مى كنند.
  پيامبر مى خواهد همه مردم با امام بيعت كنند تا براى هيچ كس بهانه اى باقى نماند.
  چند روز مى گذرد... روز بيستم و يكم ماه ذى الحجّه فرا مى رسد، بيشتر مردم با على(ع) بيعت كرده اند و عدّه كمى باقى مانده اند.
  فكر مى كنم كه امروز تا ظهر مراسم بيعت تمام شود و ما به سوى مدينه حركت كنيم.
  آنجا را نگاه كن! مردى سراسيمه به سوى پيامبر مى آيد. اسم او حارث فَهرى است، او نزد پيامبر مى ايستد و چنين مى گويد: «اى محمّد! به ما گفتى كه به يگانگى خدا و پيامبرى تو ايمان بياوريم، ما هم پذيرفتيم، سپس گفتى كه نماز بخوانيم و حج به جا آوريم، باز هم پذيرفتيم، امّا اكنون پسر عموى خود را بر ما امير كردى، بگو بدانم آيا تو اين كار را از جانب خود انجام دادى يا اين كه خدا اين دستور را داده است؟».
  پيامبر نگاهى به او مى كند و مى گويد: «آنچه من گفتم دستور خدا بوده و من از خود سخنى نمى گويم».
  حارث تا اين سخن را مى شنود سر خود را به سوى آسمان مى گيرد و مى گويد: «خدايا! اگر محمّد راست مى گويد و ولايت على از آسمان آمده است، پس عذابى بفرست و مرا نابود كن»!
  حارث سه بار اين جمله را مى گويد و از پيامبر روى برمى گرداند.
  از سخن اين مرد تعجّب مى كنم، آخر نادانى و جهالت تا چه اندازه؟!
  پيامبر نگاهى به او مى كند و بعد از او مى خواهد تا از آنچه بر زبان جارى كرده است توبه كند.
  حارث مى گويد: «من از سخنى كه گفته ام پشيمان نيستم و توبه نمى كنم».
  او در دلش مى خندد و مى گويد: «پس چرا عذاب نازل نشد؟ شما كه خود را بر حق مى دانستيد، پس كو آن عذابى كه من طلب كردم!».
  او تصوّر مى كند كه پيروز اين ميدان است، زيرا عذابى نازل نشد.
  من هم در فكر فرو رفته ام، راستش را بخواهيد كمى گيج شده ام.
  مگر على(ع) بر حق نيست، پس چرا خدا با فرستادن عذابى، آبروى حارث را نمى برد؟!
  اگر عذاب نازل نشود مردم فكر مى كنند كه همه سخنان پيامبر دروغ است.
  خدايا! هر چه زودتر كارى بكن!
  امّا هر چه صبر مى كنم عذابى نازل نمى شود. چرا؟
  پيامبر نگاهى به او مى كند و مى گويد: «اكنون كه توبه نمى كنى از پيش ما برو».
  حارث مى گويد: «باشد من از پيش شما مى روم».
  او با خوشحالى سوار بر شتر خود مى شود و از پيش ما مى رود، سالم و سرحال!
  يكى از ياران پيامبر، وقتى مى بيند كه من خيلى گيج شده ام نزد من مى آيد و مى گويد:
  ـ چه شده است؟ 
  ـ چرا خدا عذابى نازل نكرد تا آبروى آن مرد را ببرد؟ من براى خوانندگان خود چه بنويسم؟ آيا درست است بنويسم كه حارث صحيح و سالم از پيش پيامبر رفت؟
  ـ آرى، تو بايد واقعيّت را بنويسى!
  ـ يعنى مى گويى كه او راست مى گفت؟! اين چه حرفى است كه تو مى زنى؟!
  ـ مثل اين كه تو از قانون خدا اطّلاع ندارى!
  ـ كدام قانون؟
  ـ مگر قرآن را نخوانده اى؟ آنجا كه خدا مى گويد: «اى پيامبر! تا زمانى كه تو در ميان اين مردم هستى من عذاب نازل نمى كنم».
  پيامبر ما، پيامبر مهربانى است، اينجا سرزمين غدير است، سرزمينى مقدّس!
  چگونه خدا در اين سرزمين مقدّس و در حضور پيامبر عذاب نازل كند؟!
  ـ خيلى ممنونم، من اين آيه را فراموش كرده بودم.
  ـ خوب، حالا زود به دنبال حارث برو، وقتى او از سرزمين غدير دور شود عذاب نازل خواهد شد.
  من تا اين سخن را مى شنوم، دفتر و قلم خود را جمع مى كنم و به دنبال حارث مى دوم.
  آيا مى دانيد حارث از كدام طرف رفت؟ يكى مى گويد: «از آن طرف». من به آن سمت مى دوم تا به او برسم. در دل اين بيابان به دنبال يك شتر سوار مى گردم. كيلومترها از غدير دور مى شوم، هنوز او را پيدا نكرده ام. خدايا آن مرد كجا رفته است؟ بايد همين طور براى طلب حقيقت بدوم! شتر سوارى از دور پيداست.
  نزديك و نزديك تر مى شوم، خودش است، اين حارث است. ديگر از سرزمين غدير خيلى دور شده ام، ديگر درختان غدير را هم نمى بينم.
  حارث سوار بر شتر خود در دل بيابان به سوى خانه اش مى رود.
  او خيال مى كند كه پيروز ميدان است و گاهى نيشخندى به من مى زند.
  و من هيچ نمى گويم.
  ناگهان صداى گنجشكى به گوشم مى رسد.
  اى گنجشك! در وسط اين بيابان چه مى كنى؟ نه اين كه گنجشك نيست، ابابيل است!
  آيا سوره فيل را خوانده اى؟ وقتى ابرهه براى خراب كردن كعبه آمده بود خدا اين پرندگان كوچك را (كه نامشان ابابيل است) فرستاد، بر منقار هر كدام از آن ها سنگى بود كه بر سر سپاه ابرهه زدند و همه آن ها را نابود كردند.
  اين پرنده كوچك هم بر منقار خود سنگى دارد، او مى آيد و درست بالاى سر حارث پرواز مى كند.
  او منقار خود را باز مى كند و سنگ را بر سر او مى اندازد. وقتى سنگ بر سر حارث مى خورد سر او را مى سوزاند و در آن فرو مى رود و او روى زمين مى افتد و مى ميرد.
  اى حارث! تو عذاب خدا را براى خود طلب كردى، اين هم عذاب خدا! شنيده بودم كه چوب خدا صدا ندارد!
  بايد سريع برگردم تا ماجرا را براى بقيّه مردم باز گويم. در ميان راه عدّه اى از مردم را مى بينم، آن ها سراغ حارث را از من مى گيرند، مكانى كه حارث به عذاب خدا گرفتار شده است را به آن ها نشان مى دهم، مردم به آن سو مى روند.
  من به سوى غدير مى آيم، مى خواهم خبر كشته شدن حارث را بدهم، امّا مى بينم كه مردم خبر دارند.
  تعجّب مى كنم، به يكى مى گويم:
  ـ شما كه اينجا بوديد چگونه باخبر شده ايد؟
  ـ خداوند دو آيه را بر پيامبر نازل كرده است!!!
  ـ آيا مى شود اين آيه ها را براى من بخوانى؟
  ـ آرى! گوش كن: «سَأَلَ سَآئِلُ بِعَذَاب وَاقِع... مردى عذاب را براى خود طلب كرد، عذابى كه بر كافران نازل مى شود و هيچ كس نمى تواند آن را برطرف گرداند.
  از اين به بعد، هر وقت اين آيه ها را مى خوانم، اين حادثه را به ياد مى آورم.
  										* * *
  خبر نازل شدن عذاب بر حارث به گوش همه مردم مى رسد، آن ها به سخنان پيامبر يقين بيشترى پيدا كرده اند. اميدوارم كه اين خبر براى منافقان كه در ميان اين مردم هستند درس عبرتى باشد.
  پيامبر نگاه به مردم مى كند، مى بيند كه هلاك شدنِ حارث، زمينه خوبى در مردم ايجاد كرده است.
  خيلى به جا است كه پيامبر براى مردم سخنرانى كند.
  الان بايد از فرصت پيش آمده استفاده كرد، پيامبر دستور مى دهد تا همه مردم پاى منبر جمع شوند.
  او بالاى منبر رو به مردم مى گويد: «اى مردم! خوشا به حال كسى كه ولايت على را قبول كند و واى بر كسى كه با 
  على دشمنى كند، على و شيعيان او در روز قيامت به سوى بهشت خواهند رفت و در آن روز، هيچ ترس و واهمه اى نخواهند داشت. خداوند از آن ها راضى خواهد بود و آن ها غرق رحمت و مهربانى خدايند. شيعيان على به سعادت ابدى خواهند رسيد و در بهشت منزل خواهند كرد و فرشتگان بر آنان سلام خواهند نمود».
  مراسم غدير با اين سخنان پيامبر به پايان مى آيد، آخرين سخنان پيامبر در غدير، وعده بهشت براى شيعيان على(ع) است.
  هر كسى كه به ولايت على(ع) وفادار بماند و او را دوست بدارد، بهشت منزلگاه او خواهد بود.
  مراسم غدير رو به پايان است، مردم مى خواهند به خانه و كاشانه خود بازگردند. آن ها نزد پيامبر مى آيند و اجازه مى خواهند تا حركت خود را آغاز كنند.
  پيامبر به آن ها اجازه مى دهد، آنها آماده حركت مى شوند، خيمه ها جمع مى شود.
  اهل مكّه و يمن براى خداحافظى مى آيند، آنها با پيامبر وداع مى كنند و به سوى شهر خود مى روند. سپس آنانى كه منزلشان در مسير عراق و مصر است با پيامبر خداحافظى كرده و حركت مى كنند. پيامبر هم همراه با مردم مدينه به سوى مدينه رهسپار مى شود.
  شب بيست و دوم ماه ذى الحجّه است، پاسى از شب گذشته است. كاروان مدينه در دل بيابان به پيش مى رود، هوا كم كم تاريك مى شود، اذان مغرب نزديك است، ما در دل بيابان، توقّف كوتاهى براى خواندن نماز خواهيم داشت.
  نماز مغرب، سريع خوانده مى شود و كاروان حركت مى كند، بايد خود را به منزل بعدى برسانيم، در وسط بيابان كه نمى شود منزل كرد!
  هوا خيلى تاريك است، ستارگان آسمان جلوه نمايى مى كنند، نسيم خنكى از كوير مىوزد.
  راستش را بخواهيد خواب در چشمانم آمده است، با خود مى گويم: كاش الان در رختخواب راحت خوابيده بودم!
  به يكى از همسفران خود، نگاه مى كنم و مى پرسم:
  ـ حاجى! آيا مى دانى تا منزل بعدى چقدر راه داريم؟
  ـ منزل گاه بعدى «اَبوا» است، از غديرخُمّ تا آنجا حدود بيست كيلومتر است، ما از سر شب تا الان، تقريباً پنج كيلومتر آمده ايم، با اين حساب پانزده كيلومتر ديگر بايد برويم.
  ـ راه زيادى در پيش داريم، امّا همه اين راه را به عشق مولايم مى روم.
  تلاش مى كنم تا خود را به پيامبر برسانم.
  نگاه كن! در اين تاريكى شب، چهره پيامبر مى درخشد، در كنار او حُذيفه را مى بينم.
  به او سلام مى كنم و او با محبّت جواب مرا مى دهد.
  ما آرام آرام به مسير خود ادامه مى دهيم.
  بعد از لحظاتى سياهى هايى به چشمم مى آيد: 
  ـ حُذيفه! اين سياهى ها چيست؟
  ـ اين ها كوه هايى هستند كه ما بايد از آن ها عبور كنيم.
  ـ عبور از كوه در دل شب كه خيلى سخت است، آيا نمى شود از راه ديگر رفت؟
  ـ نه، راه مدينه از دل اين كوه ها مى گذرد.
  ما وارد اين منطقه كوهستانى مى شويم و در ميان درّه اى به راه خود ادامه مى دهيم.
  هر چه جلوتر مى رويم، راه عبور باريك تر و تنگ تر مى شود.
  به گردنه اى مى رسيم كه عبور از آن بسيار سخت است، اينجا جادّه، تنگ مى شود، همه بايد در يك ستون قرار گيرند و عبور كنند.
  شتر پيامبر اوّلين شترى است كه از گردنه عبور مى كند، پشت سر او، حُذيفه و عمّار هستند.
  خداى من! چه گردنه خطرناكى!
  ـ حُذيفه! نام اين گردنه چيست؟
  ـ اينجا «عَقَبه هَرشا» است، همه مسافران مدينه بايد از اين مسير بروند.
  پيامبر بر روى شتر خود سوار است، ما مقدارى از بقيّه جلو افتاده ايم.
  در اين وقت شب، سكوت همه جا را گرفته است، در دل شب، فقط پرتگاهى هولناك به چشم من مى آيد.
  بايد خيلى مواظب باشيم! اگر ذرّه اى غفلت كنيم به درون درّه مى افتيم، آن وقت، ديگر كارمان تمام است.
  ناگهان صدايى به گوش پيامبر مى رسد.
  اين جبرئيل است كه با پيامبر سخن مى گويد: «اى محمّد! عدّه اى از منافقان در بالاى همين كوه كمين كرده اند و تصميم به كشتن تو گرفته اند».
  خداوند پيامبر را از خطر بزرگ نجات مى دهد.
  جبرئيل، پيامبر را از راز بزرگى آگاه مى كند، رازى كه هيچ كس از آن خبر ندارد.
  عدّه اى از منافقان تصميم شومى گرفته اند. آن ها وقتى ديدند پيامبر آن مراسم با شكوه را در غديرخُمّ برگزار كرد و از همه مردم براى على(ع)بيعت گرفت، جلسه اى تشكيل دادند و تصميم گرفتند تا پيامبر را ترور كنند.
  وقتى كه آن ها خبر دار شدند كه پيامبر در شب از «عَقَبه هَرشا» عبور مى كند در دل شب خود را به بالاى اين كوه رساندند.
  آن ها چهارده نفر هستند و مى خواهند با نزديك شدن شتر پيامبر، سنگ پرتاب كنند.
  آن وقت است كه شتر پيامبر از اين مسير باريك خارج خواهد شد و در دل اين درّه عميق سقوط خواهد كرد و با سقوط شتر، پيامبر كشته خواهد شد.
  اين نقشه آن هاست و آن ها منتظرند تا لحظاتى ديگر نقشه خود را اجرا كنند.
  اگر يادت باشد خدا به پيامبر قول داده است كه او را از فتنه ها حفظ مى كند. براى همين است كه خدا جبرئيل را مى فرستد تا او به پيامبر خبر بدهد.
  جبرئيل نام آن منافقان را براى پيامبر مى گويد و پيامبر با صداى بلند آن ها را صدا مى زند.
  صداى پيامبر در دل كوه مى پيچد، منافقان با شنيدن صداى پيامبر مى ترسند.
  عمّار و حُذيفه، شمشير خود را از غلاف مى كشند و از كوه بالا مى روند، منافقان كه مى بينند راز آن ها آشكار شده است، فرار مى كنند.
  خدا را شكر كه صدمه اى به پيامبر نرسيد!
  حُذيفه، نفس نفس زنان مى آيد و به پيامبر خبر مى دهد كه منافقان فرار كرده اند.
  اكنون حُذيفه منافقان را شناخته است، امّا پيامبر از او مى خواهد كه هيچ گاه نام آن ها را فاش نكند.
  آرى، پيامبر ما، جلوه مهربانى خداوند است، نمى خواهد نام دشمنان خود را فاش سازد!
  اين منافقانى كه امشب نقشه ترور پيامبر را داشتند كسانى هستند كه سال هاست مسلمان شده اند، امّا آن ها امروز براى رسيدن به رياست و حكومت، حاضر هستند هر كارى بكنند.
  آن ها مى دانند كه على(ع)، همه خوبى ها را در خود جمع كرده است و فقط او شايستگى رهبرى را دارد، امّا عشق به رياست، لحظه اى آن ها را رها نمى كند و آرام نمى گذارد.


title: بر آفتاب سلامى دوباره كن!
text:
    بر آفتاب سلامى دوباره كن! 


  آيا مى دانى كه مستحب است كه حضرت على(ع) را در روز غدير زيارت كنى؟ 
  آيا شنيده اى كه امام هادى(ع) زيارتى را بيان كرده اند تا در روز غدير، با آن زيارت، حضرت على(ع) را (از راه دور يا نزديك) زيارت كنيم؟
  مناسب مى دانم كه در اينجا به ترجمه قسمت هايى از آن زيارت بپردازم، امام هادى(ع) در آن زيارت، به نكات بسيار مهمّى اشاره مى كنند و اين گونه مى خواهند معرفت و شناخت ما را نسبت به حضرت على(ع) و روز غدير، زياد و زيادتر كنند.
  سعى كن در روز غدير، اين زيارت را حتماً بخوانى و اين گونه محبّت خود را به حضرت على(ع) نشان بدهى.
  										* * *
  سلام بر تو اى امين خدا! سلام بر تو اى حجّت خدا!
  سلام بر تو اى آقاى اهلِ ايمان و اى اميرمؤمنان!
  من شهادت مى دهم كه تو جانشين پيامبر هستى و همه دانش پيامبر به تو به ارث رسيده است.
  تو اوّلين كسى بودى كه به پيامبر ايمان آوردى و خدا ولايت تو را بر مردم واجب نمود و از مردم خواست تا از تو پيروى كنند. 
  در روز غدير، پيامبر تو را جانشين خود معرفى كرد و از مردم براى تو بيعت گرفت و مردم با تو بيعت كردند، خدا لعنت كند كسانى را كه بعد از رحلت پيامبر، پيمان خود را شكستند و به عهد خود وفا نكردند.
  اى اميرمؤمنان! 
  من شهادت مى دهم كه خدا در قرآن از ولايت تو سخن گفته است و خوبى ها و فضائل تو را ذكر نموده است. 
  آرى، كسى كه در ولايت تو شك داشته باشد، به پيامبر ايمان نياورده است، آن كس كه پيروِ دشمنان توست، از دين واقعى دور شده است.
  در روز غدير، خدا دين خود را با ولايت تو كامل نمود.
  خدا در قرآن ما را به سوى راه خود دعوت كرده است، اكنون شهادت مى دهم كه تو همان «راه خدا» هستى كه ما بايد فقط آن را بپيماييم.
  تو «صراط مستقيم» هستى كه همواره از خدا مى خواهيم تا ما را به سوى آن هدايت كند.
  شهادت مى دهم كه خدا، دعاىِ پيامبر را در حقّ تو مستجاب كرد، آرى، پيامبر دعا مى كرد تا در فرصتى مناسب، امر ولايت تو را براى همه اعلام كند. وقتى روز غدير خُمّ فرا رسيد، خدا اين دعاى پيامبر را مستجاب كرد و پيامبر را از فتنه هاى دشمنان حفظ نمود و اين آيه را بر او نازل كرد: «يَـأَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ... اى پيامبر! آنچه بر تو نازل كرده ايم براى مردم بازگو كن!». 
  بعد از نازل شدن اين آيه، پيامبر در ميان مردم ايستاد و گفت: «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلىٌّ مَوْلاهُ; هركس من مولاى او هستم اين على، مولاى اوست».
  سپس چنين دعا كرد: «خدايا! هر كس على را دوست دارد تو او را دوست بدار ويارى كن، و هر كس با على دشمنى كند با او دشمن باش و او را ذليل كن».
  من بار ديگر بر تو سلام مى كنم، اى اميرمؤمنان...
  اين گوشه اى بود از «زيارت غديريّه» كه امام هادى(ع) آن را براى ما بيان كرده اند.
  جهت خواندن اين زيارت به كتاب «مفاتيح الجنان»، باب سوم، فصل چهارم مراجعه كنيد، در آن كتاب، اين زيارت به اين عنوان ذكر شده است: «زيارت امير المومنين(ع) در روز غدير».
  										* * *
  در سال 35 هجري، عثمان خليفه سوم در مدينه كشته شد و مردم با حضرت اميرمومنان على(ع) به عنوان خليفه پيامبر بيعت كردند. 
  در واقع، روز غدير خمّ، روز آغاز خلافت ظاهرى آن حضرت هم مى باشد. در روز 18 ذى الحجّه سال 35 هجرى، عثمان خليفه سوم كشته شد و مردم با اميرمؤمنان(ع) بيعت كردند.
  آرى، روز هيجدهم ذى الحجّه سال دهم، روزى بود كه پيامبر على(ع) را به عنوان جانشين خود معرفى كرد، امّا مردم بعد از وفات پيامبر ابوبكر را به عنوان خليفه انتخاب نمودند، بعد از ابوبكر، عُمَر روى كار آمد و بعد از او، عثمان خليفه سوم شد.
  از حماسه غدير 24 سال گذشت و مردم در سال 35 هجرى، در روز 18 ذى الحجّه بعد از كشته شدن عثمان با حضرت على(ع) بيعت نمودند و زمام امور خود را به دست با كفايت آن حضرت سپردند.


title: از على آموز اخلاص عمل!
text:
    از على آموز اخلاص عمل! 


  تو رو به من مى كنى و مى گويى: 
  ـ هر وقت به مسجد پيامبر مى روم، آنجا خيلى شلوغ است، در اين چند روز نتوانستم در قسمت «روضه پيامبر» نماز بخوانم.
  ـ بايد موقع ظهر به آنجا بروى، بعد از نماز ظهر آنجا كمى خلوت مى شود زيرا بيشتر مردم براى صرف ناهار به محلّ اقامت خود مى روند.
  قرار مى شود كه امروز ظهر به مسجد برويم، بعد از نماز جماعت، دقايقى صبر مى كنيم، سيل جمعيّت از مسجد خارج مى شود، حالا فرصت خوبى است كه به قسمت «روضه پيامبر» برويم، تو خوب مى دانى كه تا سال هفتم هجرى مسجد پيامبر فقط همان محدوده «روضه پيامبر» بوده است، بعداً مسجد توسعه داده شده است. 
  برايت گفته ام كه در مسجد پيامبر، هر جا كه قالى آن به رنگ سبز است، آنجا همان «روضه پيامبر» است، پيامبر فرموده كه بين منبر و خانه من، باغى از باغ هاى بهشت است. ما اكنون وارد باغ بهشتى مى شويم. خوشحال مى شوى، مى توانى جايى براى خواندن نماز پيدا كنى. تو مشغول خواندن نماز مى شوى و من به فكر فرو مى روم، به راستى من كجا آمده ام، اينجايى كه نشسته ام، چه خاطره اى دارد؟ دوست دارم به تاريخ سفر كنم، به قبل از سال هفتم هجرى...
  										* * *
  چند نفر وارد مسجد مى شوند، آنان در جستجوى پيامبر هستند، همه با تعجّب به آنان نگاه مى كنند، آخر اين يهوديان چرا به مسجد آمده اند؟ معلوم مى شود كه اين چند نفر از يهوديان «بنى قريظه» هستند كه به تازگى مسلمان شده اند، آنان مى خواهد با پيامبر ديدار داشته باشند.
  من وقتى مى فهمم كه آنان از دين يهود دست برداشته و اسلام را انتخاب كرده اند، بسيار خوشحال مى شوم، نزد يكى از آنان مى روم و نام او را مى پرسم. او خود را «عبدالله بن سلام» معرّفى مى كند. او به من مى گويد از وقتى كه مسلمان شده است همه اقوام و فاميلش او را طرد كرده اند و با ذلّت و خوارى با او برخورد مى كنند.
  يكى از مسلمانان به عبدالله بن سلام مى گويد كه پيامبر به منزل خود رفته است و براى ديدن پيامبر بايد به خانه آن حضرت برويد. عبدالله بن سلام و دوستانش به سمت در مسجد مى روند تا خارج شوند، من نيز همراه آنان مى روم.
  										* * *
  اينجا خانه پيامبر است. عبدالله بن سلام و دوستانش با كمال ادب و احترام نزد پيامبر نشسته اند، پيامبر لبخندى بر لب دارد و از آنان به گرمى پذيرايى مى كند.
  عبدالله بن سلام با تاريخ پيامبران به خوبى آشناست و مى داند خداوند براى پيامبران، وصى و جانشين قرار داده است، جانشين موسى(ع)، يوشع بود.
  عبدالله بن سلام رو به پيامبر مى كند و مى گويد: اى پيامبر خدا! براى ما جانشين خود را معرّفى كن! 
  در اين هنگام جبرئيل بر پيامبر نازل مى شود و آيه اى را بر او نازل مى كند. پيامبر رو به آنان مى كند و مى گويد: «همين الان، جبرئيل نزد من آمد و اين آيه را بر من نازل كرد: «إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ الله وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ ءَامَنُواْ; الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَوةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكوةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ)، بدانيد كه فقط خدا و پيامبر و كسانى كه در ركوع نماز صدقه مى دهند، بر شما ولايت دارند».
  همه به فكر فرو مى روند، به راستى منظور خدا از كسى كه در ركوع صدقه مى دهد كيست؟ او كيست كه مانند خدا و رسول خدا بر همه ولايت دارد؟
  من هيچ كس را نمى شناسم كه در ركوع، صدقه داده باشد.
  پيامبر رو به يارانش مى كند و مى گويد: «برخيزيد! برخيزيد! بايد به مسجد برويم و كسى را كه اين آيه درباره او نازل شده است، پيدا كنيم».
  همه به سوى مسجد مى روند، مسجد پر از جمعيّت است و عدّه اى مشغول نماز هستند. 
  چگونه بفهميم چه كسى در ميان اين همه جمعيّت، صدقه داده است؟
  خوب است كه ما به دنبال يك فقير بگرديم و از او سؤال كنيم، اين طورى بهتر مى توانيم گمشده خود را پيدا كنيم. 
  يك مرد عرب مى خواهد از درِ مسجد بيرون برود، نگاه كن، چهره او زرد است، حتماً خيلى گرسنه است.
  نزد فقير مى رويم، اين فقير چقدر خوشحال است! مثل اين كه تمام دنيا را به او داده اند.
  پيامبر به او نگاهى مى كند و مى پرسد: «اى مرد عرب! از كجا مى آيى؟ چرا اين قدر خوشحالى؟».
  مرد عرب با دست، گوشه مسجد را نشان مى دهد و مى گويد: «از پيش آن جوان مى آيم، او به من اين انگشتر قيمتى را داد».
  صداى الله اكبرِ پيامبر در مسجد طنين مى اندازد. همه از اين فقير مى خواهند تا بيشتر توضيح دهد.
  مرد عرب مى گويد: «ساعتى قبل، وارد مسجد شدم و از مردم درخواست كمك كردم، امّا هيچ كس به من كمك نكرد، من در مسجد دور مى زدم و طلب كمك مى كردم، در اين ميان، نگاهم به جوانى افتاد كه در ركوع بود، او با دست اشاره كرد تا من به سوى او بروم، من هم پيش او رفتم و او انگشتر خود را به من داد».
  همه مردم، الله اكبر مى گويند و به سوى آن جوان مى روند. آن جوان، هنوز در حال خواندن نماز است. پيامبر تا او را مى بيند اشك در چشمانش حلقه مى زند!
  به راستى اين كيست كه ديدنش اين گونه اشك شوق بر چشمان پيامبر جارى كرده است؟
  او على(ع) است كه به حكم قرآن، از امروز بر همه مسلمانان، ولايت دارد.
  پيابر رو به مردم مى كند و مى گويد: «على بعد از من ولىّ و امام شماست».
  										* * *
  اين خبر در شهر مى پيچد كه خدا آيه اى را درباره على(ع) نازل كرده است، آن هايى محبّت على(ع) در سينه دارند خوشحال مى شوند، به راستى چه آقا و مولايى بهتر از على(ع)!
  اكنون حسّان بن ثابت جلو مى آيد و در وصف على(ع) اين شعر را مى سرايد: «أَبَا حَسَن تَفدِيكَ نَفسِى وَ مُهجَتِى...اى على! اى جان من و همه مسلمانان فداى تو...تو آن كسى هستى كه در حال ركوع صدقه دادى و انگشتر خود را به فقير دادى و خدا هم ولايت و رهبرى تو را در قرآن نازل كرد».
  آفرين بر تو اى حسان! اين شعر تو هرگز از ياد و خاطره ها فراموش نخواهد شد.
  										* * *
  در ميان مردم گروهى هستند كه كينه على(ع) را به سينه دارند، اين خبر آن ها را بسيار ناراحت مى كند.
  براى همين جلسه اى تشكيل مى دهند و با يكديگر درباره اين موضوع گفتگو مى كنند.
  آيا مى خواهى سخن آن ها را بشنوى؟
  گوش كن: «ما هرگز ولايت على را نمى پذيريم، آخر چگونه مى شود يك جوان بر ما كه پنجاه سال از او بزرگ تر هستيم حكومت كند؟ على خيلى جوان است، او براى رهبرى شايسته نيست».
  معلوم مى شود كه هنوز اين مردم به سنّت هاى جاهليّت ايمان دارند.
  عرب ها كه هميشه رهبران خود را با ريش هاى سفيد ديده اند نمى توانند رهبرىِ يك جوان را قبول كنند. درست است كه او همه خوبى ها و كمال ها را دارد، امّا براى اين مردم هيچ چيز مانند يك مشت ريشِ سفيد نمى شود، براى آن ها ارزش ريشِ سفيد از همه فضايل برتر است!!
  البته بعضى از اين مردم، فكر مى كنند كه خليفه بايد خيلى جدّى باشد و هميشه اخمو باشد تا همه از او بترسند، امّا على(ع) هميشه لبخند به لب دارد و براى همين به درد خلافت نمى خورد.
  آنان در گوشه اى از مسجد، دور هم جمع مى شوند، يكى از آنان مى گويد: 
  ـ به نظر شما چه بايد بكنيم؟ 
  ـ اگر ما ولايت على(ع) را نپذيريم به قرآن كفر ورزيده ايم، اگر هم به اين آيه ايمان بياوريم، بايد اين ذلّت و خوارى را تحمّل كنيم و ولايت على(ع) را قبول كنيم.
  ـ ما مى دانيم كه محمد(ص) راست مى گويد و اين آيه از طرف خدا نازل شده است، ما ولايت محمّد را پذيرفته ايم، امّا هرگز از على(ع) پيروى نمى كنيم.
  										* * *
  بار ديگر جبرئيل بر پيامبر نازل مى شود و اين آيه را براى او مى خواند: «يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ الله ثُمَّ يُنكِرُونَهَا وَأَكْثَرُهُمُ الْكَـفِرُونَ: آنان نعمت خدا را مى شناسند، امّا باز آن را انكار مى كنند و بيشترشان كافر هستند».
  آرى، ولايت على(ع) يكى از بزرگ ترين نعمت هايى است كه خداوند به اين مردم عنايت كرده است، افسوس كه اين مردم به فكر سنّت هاى روزگار جاهليّت هستند و اين گونه خود را از اين نعمت آسمانى بى بهره مى كنند.
  										* * *
  عمربن خطّاب دوستان خود را دور خود جمع مى كند، آن ها نقشه اى در سر دارند، آن ها مى خواهند به مسجد بروند و در حال ركوع به فقرا صدقه بدهند تا خداوند آيه اى را هم درباره آن ها نازل كند!
  آن ها با خود فكر مى كنند كه اگر آيه اى درباره آن ها نازل شود چقدر خوب مى شود، آن وقت، آن ها هم بر مردم ولايت خواهند داشت.
  پول هاى خود را روى هم مى ريزند، اين يك سرمايه گذارى مشترك است، هركس بايد سهم خود را بدهد. با اين پول مى توان چهل انگشتر قيمتى خريد.
  خبر مى رسد كه در مسجد بازار صدقه دادن، خيلى داغ شده است! چند نفر كنار در مسجد ايستاده اند، يكى از آن ها هم در داخل مسجد مشغول نماز است، وقتى يك فقير وارد مسجد مى شود، دور او حلقه مى زنند و از او مى خواهند تا نزد عمربن خطّاب برود كه نماز مى خواند و يك انگشتر قيمتى بگيرد.
  فقير هم كه از ماجرا، بى خبر است خوشحال مى شود و به آن طرف مى رود. با نزديك شدن فقير، يكى به آن نمازگزار علامت مى دهد و او به ركوع مى رود و در ركوع به آن فقير انگشترى قيمتى داده مى شود!
  چهل فقير، صاحب انگشتر شدند، امّا آيه اى نازل نمى شود.
  انگشترهايى كه اين گروه از دست دادند، خيلى قيمتى تر از انگشتر على(ع) بودند، امّا انگشتر على(ع) چيزى داشت كه همه اين چهل انگشتر نداشت و آن اخلاص صاحبِ انگشتر بود!
  مهم اين است كه تو كارى را با اخلاص انجام دهى، اين اخلاص است كه به يك كار ارزش مى دهد.


title: روح و جان من كجاست؟
text:
    روح و جان من كجاست؟


  با دقّت نگاه به تابلوى مسجد مى كنم، مى بينم روى آن نوشته است: «مسجد الاجابة». تعجّب مى كنم، آيا اين نوشته درست است يا آنچه من شنيده ام. بايد پرس و جو كنم.
  داخل مسجد مى شوم، جوانى را كه چفيه قرمز بر سر دارد مى بينم، جلو مى روم از او مى پرسم: 
  ـ اسم اين مسجد چيست؟
  ـ اينجا «مسجد الإجابة» است.
  ـ چرا اين مسجد را به اين نام مى خوانند؟
  ـ در تاريخ آمده يك روز پيامبر سه حاجت مهم داشت و براى دعا كردن به اينجا آمد و دعاى او مستجاب شد. براى همين اين مسجد را به اين نام خوانده اند.
  ـ در زمان پيامبر اينجا مسجد بود؟
  ـ خير. اينجا زمينى خارج از شهر بود، بعداً مسلمانان در اينجا مسجدى بنا كردند.
  معلوم شد كه اينجا بيابان بوده است، سؤال مهمّى در ذهنم نقش مى بندد، مگر پيامبر بارها نگفته اند كه براى دعا كردن به مسجد برويد، پس چرا خودش براى دعا كردن به مسجد نرفته است؟ مگر او نگفته بود كه بين منبر و خانه من، باغى از باغ هاى بهشت است، چرا او آنجا را رها كرد و براى دعا كردن به بيابان آمده است؟
  بايد بيشتر تحقيق كنم، بايد سؤال كنم.
  										* * *
  آيا مى دانى مباهله به چه معنا مى باشد؟ 
  دو نفر كه بر سر موضوعى اختلاف دارند و به نتيجه اى نمى رسند، آن ها تصميم مى گيرند كه در حقّ يكديگر نفرين كنند و از خدا بخواهند هر يك از آنان كه دروغگوست، با عذاب خدا از بين برود، در زبان عربى به اين كار، مباهله مى گويند.
  اينجا مسجد «مباهله» است، پيامبر در سال نهم هجرى در اينجا با مسيحيان قرار مباهله گذاشتند، مباهله بايد در بيرون از شهر واقع شود، زيرا قرار است بر كسى كه دروغ مى گويد، عذاب نازل شود، براى همين بايد مباهله در بيرون از شهر انجام گيرد تا به مردم آسيب نرسد، بعداً مسلمانان در اين مكان مسجدى ساختند تا يادآور جريان مباهله پيامبر با مسيحيان باشد.
  چرا اين وهّابى ها نام اين مسجد را تغيير داده اند؟ آيا آن ها مى خواهند كارى كنند كه اين واقعه از يادها برود؟ 
  آنانى كه نام اين مسجد را تغيير دادند بايد بدانند كه مباهله در يك مسجد خلاصه نمى شود، مباهله، يك حقيقت جاويد است، مباهله، سند محكم حقانيّت شيعه است!
  بى جهت نيست كه وقتى به كلمات امام على(ع) مراجعه مى كنيم مى بينيم آن حضرت در ده مورد براى دفاع از حق خود به واقعه مباهله اشاره كرده است، امام رضا(ع) نيز وقتى با مأمون عبّاسى سخن مى گفت، سه بار به واقعه مباهله اشاره كرده است.
  من بايد مباهله را بهتر و بيشتر بشناسم، بايد به تاريخ سفر كنم، به سال نهم هجرى بروم... 
  										* * *
  بيشتر قبيله هاى عرب مسلمان شده اند، شهر مكّه هم فتح شده است، اكنون پيامبر دستور مى دهد تا نامه اى به مسيحيان منطقه نجران نوشته شود. نجران، منطقه اى خوش آب و هواست كه در جنوب غربى مدينه - در نزديكى «يمن» - واقع شده است. در آنجا مسيحيان زندگى مى كنند. در اين نامه پيامبر آنان را به اسلام دعوت مى كند.
  وقتى نامه پيامبر به دست مسيحيان مى رسد، بزرگان آنان دور هم جمع مى شوند تا درباره اين نامه با هم مشورت كنند. سرانجام تصميم مى گيرند تا چهل نفر را به مدينه بفرستند تا آن ها با پيامبر ديدار كنند. 
  مسيحيان در مدينه به مسجد پيامبر رفتند، هديه هايى را تقديم پيامبر نمودند، پيامبر به آنان سه روز فرصت داد تا به راحتى بتوانند درباره دين اسلام تحقيق كنند و با آيين اسلام آشنا شوند. آنان نشانه هاى آخرين پيامبر خدا را در كتاب انجيل خوانده بودند و اگر به نداى فطرت خود گوش مى دادند مى توانستند حقّانيت پيامبر را تشخيص دهند.
  در اين مدّت آنان در مسجد پيامبر ناقوس زدند و به انجام مراسم خود پرداختند. بعد از سه روز پيامبر آنان را به حضور طلبيد تا سخن آنان را بشنود. اسقف كه بزرگ مسيحيان بود رو به پيامبر كرد و گفت: 
  ـ اى محمّد! موسى(ع) پيامبر خدا بود، نام پدر او چه بود؟
  ـ عمران.
  ـ پدرِ يوسف(ع) كه بود؟
  ـ يعقوب(ع). 
  ـ پدر تو كيست؟
  ـ عبد الله.
  ـ پدر عيسى(ع) كيست؟
  پيامبر در جواب سكوت كرد. اينجا بود كه جبرئيل نازل شد و آيه 59 سوره آل عمران را بر پيامبر نازل كرد.
  پيامبر رو به اسقف كرد و آيه قرآن را براى آنان خواند: «إِنَّ مَثَلَ عِيسَى عِندَ الله كَمَثَلِ ءَادَمَ خَلَقَهُ مِن تُرَاب...: عيسى(ع) مانند آدم(ع) است كه خدا او را از خاك آفريد».
  آرى، خدا عيسى(ع) را بدون آن كه پدر داشته باشد آفريد، امّا اين دليل نمى شود كه مسيحيان بگويند عيسى(ع)، خداست، زيرا آدم هم بدون پدر آفريده شده است، آدم و عيسى(ع) هر دو آفريده خداوند هستند.
  اسقف رو به پيامبر كرد و گفت: «تو مى گويى عيسى از خاك آفريده شده است. چنين چيزى هرگز در كتب آسمانى نيامده است».
  سپس با صداى بلند گفت: «عيسى همان خداست».
  پيامبر در جواب او سكوت كرد، او منتظر وحى خدا بود، بعد از لحظاتى جبرئيل نازل شد و آيه مباهله رابراى پيامبر آورد. پيامبر آن آيه را براى مسيحيان خواند: «...فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَآءَنَا وَأَبْنَآءَكُمْ وَنِسَآءَنَا وَنِسَآءَكُمْ وَأَنفُسَنَا وَأَنفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَتَ الله عَلَى الْكَـذِبِينَ. به آنان بگو بياييد با يكديگر مباهله كنيم، ما پسران، زنان و نفْس هاى خود را مى آوريم، شما هم پسران، زنان و اَنْفس خود را بياوريد و آنگاه مباهله كنيم و بگوييم كه لعنت خدا بر كسى باشد كه دروغ مى گويد».
  اسقف وقتى اين آيه را شنيد گفت: 
  ـ سخن تو از روى انصاف است. ما با تو مباهله مى كنيم تا هر كس كه دين او باطل است، عذاب بر او نازل شود. اى محمّد! وعده ما كى؟
  ـ فردا، صبح زود.
  										* * *
  شب مسيحيان دور هم جمع شده اند و درباره فردا با يكديگر سخن مى گويند، يكى از آنان رو به بقيّه مى كند و مى گويد: 
  ـ اگر فردا محمّد با ياران و لشكريانش آمد، بدانيد كه او بر باطل است و پيامبر خدا نيست.
  ـ چطور مگر؟
  ـ اگر او همه يارانش را با خود بياورد، در واقع اين گونه مى خواهد ما را بترساند و مانند پادشاهان عمل كند، ما در اين صورت با او مباهله خواهيم كرد. فقط در يك صورت ما نبايد با او مباهله كنيم.
  ـ در چه صورتى؟
  ـ اگر محمّد با خاندان خودش براى مباهله بيايد. 
  ـ براى چه؟
  ـ كسى كه خانواده خود را براى مباهله مى آورد، به حقّانيت خود يقين دارد و او همان پيامبرى است كه در انجيل به آمدن او وعده داده شده است. ما بايد از نفرين او بترسيم.
  ـ آرى، اگر محمد(ص) پيامبر خدا باشد، نفرين او اثر مى كند و عذاب بر ما نازل خواهد شد.
  ـ درست است، ما داستان مباهله پيامبران را شنيده ايم، همه مى دانيم اگر پيامبرى براى مباهله دست به سوى آسمان گيرد، خدا دعاى او را مستجاب مى كند و دشمن او نابود خواهد شد.
  										* * *
  نزديك طلوع آفتاب است، همه منتظر هستند ببينند پيامبر چه كسانى را همراه خود براى مباهله خواهد برد، خدا به پيامبر دستور داده پسران، زنان و نفْس هاى خود را براى مباهله با مسيحيان ببرد.
  همه نگاه مى كنند، پيامبر به سوى خانه على(ع) مى رود، وارد خانه مى شود، بعد از لحظاتى، پيامبر از در خانه بيرون مى آيد در حالى كه دست حسن(ع) را در دست گرفته و حسين(ع) را در آغوش خود گرفته است، بعد از آن فاطمه و على(ع) مى آيند. پنج تن به سوى وعده گاه حركت مى كنند.
  مردم هم همراه آنان مى آيند، وقتى پيامبر به آنجا مى رسد با عباى سياه خود، سايبانى درست مى كند.
  اكنون پيامبر آنجا زير آن سايه بان مى نشيند، حسن(ع) را طرف راست خود، حسين(ع) را سمت چپ خود مى نشاند، از على(ع) مى خواهد جلو او بنشيند و فاطمه(س) هم پشت سر پدر مى نشيند. اكنون پيامبر آيه تطهير را مى خواند.
  آيا تو مى دانى آيه تطهير كدام است؟ 
  اين آيه تطهير است: «إِنّمَا يُرِيدُ الله لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا: خداوند اراده كرده كه خاندان پيامبر را از هر پليدى پاك نمايد و آنان را پاكيزه گرداند».
  دوست خوبم! من بايد درباره اين آيه براى تو سخن بگويم، اندكى صبر كن تا ماجراى مباهله را تمام كنم، سپس درباره آيه تطهير برايت بيان خواهم كرد.
  سپس پيامبر رو به على، فاطمه، حسن و حسين(ع) مى كند و مى گويد: «عزيزانم! هر وقت من بر اين مسيحيان نفرين كردم، شما آمين بگوييد».
  پيامبر دو دست خود را بالاى سرش مى برد در حاليكه انگشتان دست خود را به يكديگر گره زده است.
  او آماده است تا مراسم مباهله را آغاز كند. مسيحيان همه به اينجا آمده اند، آن ها اين منظره را نگاه مى كنند، بزرگان آنها جلو مى آيند و مى گويند: 
  ـ اى محمّد! اينان چه كسانى هستند كه همراه خود به براى مباهله آورده اى؟ 
  ـ امروز بهترين بندگان خدا را به اينجا آورده ام، خدا هيچ كس را به اندازه اينان دوست ندارد.
  ـ اى محمّد! چرا ياران خود را نياوردى؟ چرا لشكر خود را نياوردى؟ چرا زن و يك مرد و دو بچّه را آورده اى؟ 
  ـ خدا به من چنين دستور داده است. من با اين چهار نفر با شما مباهله مى كنم. اينان اهل و خاندان من هستند.
  اكنون همه مى فهمند كه اهل پيامبر چه كسانى هستند.
  رنگ از چهره مسيحيان مى پرد، يكى از آنان مى گويد: «به خدا قسم اگر امروز محمّد بر ما نفرين كند، همه ما نابود خواهيم شد».
  آنان نزد پيامبر مى آيند و روى زمين مى نشينند و چنين مى گويند: «اى محمد! ما از مباهله كردن پشيمان شده ايم، ما مى خواهيم با تو پيمان صلح ببنديم».
  پيامبر سخن آنان را قبول مى كند و تصميم بر آن مى شود كه پيمان نامه صلح نوشته مى شود، قرار مى شود آنان بر دين خود باقى بمانند ولى حكومت پيامبر خود را بپذيرند و ساليانه دو هزار حُلّه (كه نوعى پارچه بسيار قيمتى است) پرداخت كنند.
  										* * *
  اكنون پيامبر به سوى مسجد مى رود، وارد مسجد مى شود، جبرئيل بر او نازل مى شود و به او چنين مى گويد: «اى محمّد! خدا به تو سلام مى رساند و مى گويد: موسى از من خواست تا بر قارون عذاب نازل كنم و من اين كار را كردم، به عزّت و جلالم سوگند، اگر امروز با على، فاطمه، حسن و حسين بر مسيحيان نفرين مى كردى، عذاب سختى را بر آنان نازل مى كردم».
  پيامبر دستان خود را به سوى آسمان مى گيرد و سه مرتبه شكر خدا را به جا مى آورد و سپس به سجده مى رود.
  										* * *
  روز مباهله، مانند آفتابى است كه در روز بيست و چهارم ذى الحجّه طلوع كرد و براى هميشه روشنى بخش حقّ و حقيقت است.
  درست است كه آن روز مباهله اى انجام نشد، امّا يك اعتقاد بلند به يادگار ماند كه صاحبان آن اهل بيت پيامبر بودند.
  بيا يك بار ديگر ترجمه آيه مباهله را با هم بخوانيم: «به آنان بگو بياييد با يكديگر مباهله كنيم، ما پسران، زنان و نفْس هاى خود را مى آوريم، شما هم پسران و زنان و نفْس هاى خود را بياوريد و آنگاه مباهله كنيم و بگوييم كه لعنت خدا بر كسى باشد كه دروغ مى گويد».
  خدا از پيامبر خواست تا سه گروه را همراه خود ببرد: 
  	اول: گروه پسران.
  دوم: گروه زنان. 
  سوم: گروه اَنْفُس (نفْس ها) 
  اين يك حقيقت قطعى است كه پيامبر آن روز فقط على، فاطمه، حسن و حسين(ع) را براى مباهله برد. در كتب اهل سنّت اين مطلب بارها و بارها ذكر شده است و آن ها نمى توانند اين حقيقت را انكار كنند.
  پيامبر بايد اين مباهله را انجام دهد، يعنى خدا از پيامبر مى خواهد تا با مسيحيان اين گونه سخن گويد و آنان را به مباهله دعوت كند، پيامبر به آنان مى گويد بياييد اين گونه مباهله كنيم، هر كدام از ما اين سه گروه را همراه خود بياوريم و مباهله كنيم. 
  پس معلوم مى شود كه پيامبر جزء اين سه گروه نيست، زيرا خود پيامبر كسى است كه قرار است مباهله را انجام دهد، پيامبر بايد «پسران»، «زنان» و «نفوس» را همراه خود به مباهله ببرد، پس اين سه گروه غير از پيامبر مى باشند.
  اكنون بايد آيه را با اين 3 گروه تطبيق دهيم: 
  * اول: گروه پسران: 
  پيامبر، حسن و حسين(ع) را همراه خود برد. پس معلوم مى شود كه حسن و حسين(ع)، پسران پيامبر هستند. اين كه ما عادت داريم حسن و حسين(ع) را پسران پيامبر مى ناميم، دليل قرآنى دارد، آرى، تو وقتى در زيارت عاشورا مى گويى: «السَّلاَمُ عَلَيكَ يَابنَ رَسُولِ اللهِ: سلام بر تو اى پسر رسول خدا» بايد بدانى كه سخن تو، يك مفهوم قرآنى است و قرآن آن را تأييد مى كند.
  * دوم: گروه زنان:
  پيامبر از گروه زنان، فقط فاطمه(س) را همراه خود برد و اين نشانه برترى مقام فاطمه(س) نسبت به همه زنان است.
  * سوم: گروه اَنْفُس (نفْس ها) 
  اين قسمت كليدى ترين قسمت آيه است: أَنفُسَنَا وَأَنفُسَكُمْ 
  براى بيان معنى اين قسمت بايد مقدّمه اى ذكر كنم: 
  وقتى نگاه به آسمان مى كنى و مى گويى: «آن ماه است»، منظور تو مشخّص است، تو ماه آسمان را ديده اى و به آن اشاره مى كنى، امّا گاهى به زيبارويى اشاره مى كنى و مى گويى: «او ماه است»، در اينجا تو از «مجاز» استفاده كرده اى، يعنى كلمه «ماه» را در معناى غير حقيقى آن به كار برده اى، تو مى خواستى زيبايى آن شخص را بيان كنى براى همين از واژه «ماه» استفاده كرده اى. 
  خدا از پيامبر مى خواهد كه جان و روح خود را براى مباهله ببرد، اين يك مجازى است كه خدا استفاده كرده است.
  در زبان فارسى وقتى ما كسى را خيلى دوست داريم به او مى گوييم: «روح منى! جان منى».
  معلوم است كه كلمه «روح» در اينجا يك مجاز است. در واقع ما مى خواهيم بگوييم ما آن فرد را خيلى دوست داريم، او پيش ما خيلى عزيز است. 
  خدا از پيامبر مى خواهد تا «نفْس خود» را براى مباهله ببرد. اگر بخواهيم كلمه «نفْس» را به فارسى ترجمه كنيم، بايد واژه «روح و جان» را استفاده كنيم. 
  به راستى پيامبر چه كسى را مانند روح و جان خودش مى دانست؟ پيامبر على(ع) را بسيار دوست مى داشت و او را همچون جان خود مى دانست. وقتى او را به سوى طائف فرستاد به مردم آنجا چنين نوشت: «من كسى را كه مانند نفْس و جان من است به سوى شما مى فرستم».
  آرى، آيه مباهله ثابت مى كند كه على(ع)، همچون روح و جان پيامبر است.
  										* * *
  من هنوز در مدينه هستم، به ياد روزى مى افتم كه پيامبر از دنيا رفت و مردم با ابوبكر بيعت كردند، ابوبكر دستور داد تا على(ع) را براى بيعت به مسجد بياورند. آن روز على(ع) براى حفظ اسلام بايد صبر مى كرد، حكومتى كه روى كار آمده بود، عطش رياست داشت و براى حفظ اين رياست ظلم هاى زيادى نمود. عدّه اى اطراف ابوبكر با شمشير ايستاده بودند، عُمَربن خطّاب شمشير خود را بالاى سر على(ع) گرفته بود.
  عُمَر رو به على(ع) كرد و گفت: «اى على! با ابوبكر بيعت كن كه اگر اين كار را نكنى گردنت را مى زنم، تو چاره اى ندارى، بايد با او بيعت كنى».
  على(ع) در جواب چنين گفت: «اى ابوبكر، من با تو بيعت نمى كنم، اين تو هستى كه بايد با من بيعت كنى. تو مردم را به دليل خويشاوندى خود با پيامبر به بيعتِ خود فرا خوانده اى، اكنون، من هم به همان دليل تو را به بيعت با خود فرا مى خوانم! تو خود مى دانى من به پيامبر از همه شما نزديك ترم».
  ابوبكر به فكر فرو رفت، او جوابى نداشت، اگر قرار است مقام خلافت به خويشاوندى با پيامبر باشد كه على(ع) از همه به پيامبر نزديك تر است، او پسر عموى پيامبر است و تنها كسى است كه پيامبر با او پيمان برادرى بسته است.
  اين صداى على(ع) است كه سكوت مسجد را شكسته است: «اى ابوبكر! تو را به خدا قسم مى دهم كه راست سخن بگويى، بگو بدانم روزى كه پيامبر براى مباهله مسيحيان مى رفت، چه كسى را همراه خود برد؟ آيا مرا و همسر و پسرانم را همراه خود برد يا تو و همسر و پسرانت را؟».
  ابوبكر چاره نداشت جز اين كه راست بگويد، او در جواب گفت: «اى على! آن روز پيامبر تو و همسر و پسرانت را براى مباهله برد».
  همه مردم به فكر فرو رفتند، آن ها به ياد آوردند كه به حكم قرآن، على، همانند جان و روح پيامبر است.
  درست است كه ريسمان به دست هاى على(ع) بسته بودند و شمشير بالاى سر او نگه داشته بودند، امّا على(ع) اين گونه از حقّ خود دفاع كرد. 
  او پيام بزرگ خود را به تاريخ داد، اين صداى على(ع) بود كه تاريخ هرگز آن را فراموش نخواهد كرد و براى هميشه حقّانيت شيعه را ثابت مى كند.
  در روز مباهله وقتى پيامبر على، فاطمه، حسن و حسين(ع) را در كنار هم ديد، آيه تطهير را خواند.
  اكنون نوبت آن است تا درباره آيه تطهير سخن بگويم.
  در جستجوى خانه فاطمه(س) هستم، آيا مى توانم نشانه اى از آن پيدا كنم؟ شنيده ام خانه فاطمه(س) داخل ضريح پيامبر است، چقدر خوب بود مى توانستم محدوده آن خانه را بشناسم. 
  سؤال مى كنم، از گمشده خويش مى پرسم، به من مى گويند كه اگر از «درِ جبرئيل» وارد مسجد پيامبر شوم، مى توانم درِ ضريح پيامبر را ببينم. درى از جنس فولاد كه قفلى بر آن زده اند. حدود دو متر بعد از اين در، درِ خانه فاطمه است.
  از در جبرئيل وارد مسجد پيامبر مى شوم، نگاهم به ضريح مى افتد، جلو مى روم، كنار درِ ضريح مى نشينم و به فكر فرو مى روم، اينجا اكنون جزء مسجد شده است، امّا در زمان پيامبر اينجا قسمتى از كوچه بوده است. به راستى من كجا آمده ام؟ بايد به تاريخ سفر كنم، به سال پنجم هجرى...
  										* * *
  در خانه باز مى شود، فاطمه(س) در حالى كه ظرف غذايى را در دست دارد از در خانه خارج مى شود و به سوى خانه پدر مى رود، (اين غذا از آب و آرد و روغن تهيّه شده است و با خرما شيرين شده است).
  فاطمه(س) در خانه پدر را مى زند، اُمّ سَلمه در را باز مى كند، او همسر پيامبر است. به فاطمه(س) خوش آمد مى گويد، اُمّ سَلمه به فاطمه(س) علاقه زيادى دارد. اكنون فاطمه(س) نزد پدر مى رود، او به پدر سلام مى كند، پدر جواب سلام او را به گرمى مى دهد و به احترام فاطمه(س) از جا برمى خيزد و او را مى بوسد، گويا همه دنيا را به اين پدر داده اند، فاطمه(س) به ديدار پدر آمده است!!
  فاطمه(س) مى گويد: 
  ـ پدر جان! براى شما غذايى آماده كرده ام. 
  ـ دخترم فاطمه! از تو ممنونم. چرا اين گونه براى من زحمت مى كشى.
  ـ من كارى نكردم پدر جان!
  ـ فاطمه جانم! پس على و حسن و حسين كجا هستند؟ 
  ـ آن ها در خانه هستند.
  ـ برو و آن ها را همراه خود به اينجا بياور تا اين غذا با هم بخوريم.
  ـ چشم پدر جان!
  اكنون فاطمه اجازه مى گيرد و به خانه برمى گردد.
  										* * *
  اى پيامبر! چگونه است كه تو فاطمه ات را مى بوسى؟ 
  فاطمه من مرا به ياد سيب بهشت مى اندازد. شبى كه به آسمان ها سفر كردم، سفر معراج! هفت آسمان را پشت سر گذاشته بودم و در بهشت مهمان بودم.
  آن شب، بوى خوشى به مشامم رسيد. نگاهى به اطراف خود كردم و پرسيدم: اين بوى خوش از چيست كه تمام بهشت را فرا گرفته و بر عطر بهشت، غلبه كرده است؟
  مدهوش آن بو شده بودم. از جبرئيل سؤال كردم: اين عطر خوش چيست؟ جبرئيل گفت: اين بوى سيب است! سيصد هزار سال پيش، خدا سيبى را با دست خود آفريد. اى محمّد! سيصد هزار سال است كه اين سؤال براى ما بدون جواب مانده است كه خداوند اين سيب را براى چه آفريده است؟
  همه مى خواستند به راز خلقت اين سيب پى ببرند. 
  ناگهان دسته اى از فرشتگان نزد من آمدند. آنان همراه خود همان سيب را آورده بودند. آن ها به من گفتند: اى محمّد! خدايت سلام مى رساند و اين سيب را براى شما فرستاده است.
  آرى، من آن شب مهمان خدا بودم و خدا مى دانست از مهمان خود چگونه پذيرايى كند. آن شب فرشتگان به راز خلقت سيب پى نبردند، آنان بايد صبر مى كردند تا من آن سيب را بخورم و بعد از آن، فاطمه، پا به عرصه گيتى گذارد، آن وقت، رازِ خلقت اين سيب براى همه معلوم مى شود.
  آرى، فاطمه بوى بهشت مى دهد، من هر وقت مشتاق بهشت مى شوم، فاطمه ام را مى بوسم.
  										* * *
  لحظاتى بعد، فاطمه(س) در حالى كه دست حسن و حسين(ع) را گرفته است وارد خانه پيامبر مى شود، على(ع) نيز پشت سر آن ها مى آيد، آن ها وارد خانه پيامبر مى شوند و به پيامبر سلام مى كنند و جواب مى شنوند، پيامبر با ديدن آن ها بسيار خوشحال مى شود، او حسن و حسين(ع) را در آغوش مى گيرد و آنان را مى بوسد.
  فكر كنم امروز اُمّ سَلمه روزه باشد، او مشغول خواندن نماز است، پيامبر و على و فاطمه و حسن و حسين(ع) سر سفره مى نشينند و از آن غذا ميل مى كنند.
  بعد از آن، پيامبر اُمّ سَلمه را صدا مى زند و به او مى گويد: من مى خواهم لحظاتى با عزيزان خود تنها باشم، لطفاً كسى را به خانه راه نده!
  بعد از لحظاتى، همان طور كه پيامبر نشسته است، حسن(ع) را روى زانوى راست و حسين(ع) را روى زانوى چپ خود مى نشاند و هر دو را مى بوسد.
  او سپس از على(ع) مى خواهد تا در سمت چپ او بنشيند، پيامبر دست چپ خود را روى شانه على(ع) مى گذارد.
  سپس پيامبراز فاطمه(س) مى خواهد تا در سمت راست او بنشيند، فاطمه(س) مى آيد و كنار پيامبر مى نشيند، پيامبر دست راست خود را روى شانه فاطمه اش مى گذارد و فاطمه اش را مى بوسد.
  اكنون پيامبر عباى سياه رنگ خود را برمى دارد و آن را بر روى همه مى اندازد، سپس دست خود را رو به آسمان مى گيرد و مى گويد: «بار خدايا! على، جانشين من است، همسر او فاطمه دختر من است، حسن و حسين پسران من هستند، هر كس آنان را دوست بدارد، مرا دوست داشته است، هر كس با آنان دشمنى كند با من دشمنى نموده است. بار خدايا! هر پيامبرى خاندانى داشته است كه بعد از مرگ او يادگار او بوده اند، على و فاطمه و حسن و حسين:، خاندان من هستند، اينان يادگاران من مى باشند، اهل بيت من مى باشند، گوشت و خون آن ها از من است، از تو مى خواهم همه پليدى ها را از آنان دور كنى و آنان را پاك گردانى».
  دستان پيامبر به سوى آسمان است، او منتظر آن است كه خدا دعاى او را مستجاب گرداند، او دو بار ديگر دعاى خود را تكرار مى كند.
  لحظاتى مى گذرد، جبرئيل نازل مى شود و آيه 33 سوره احزاب را براى پيامبر مى خواند: «إِنّمَا يُرِيدُ الله لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا: خداوند اراده كرده كه خاندان پيامبر را از هر پليدى پاك نمايد و آنان را پاكيزه گرداند».
  لبخند بر چهره پيامبر مى نشيند، او اين آيه را سه بار با صداى بلند مى خواند. پيامبر بسيار خوشحال است كه خدا دعاى او را مستجاب نمود.
  اُمّ سَلمه كه بر آستانه در ايستاده است نزديك مى آيد و به پيامبر مى گويد: 
  ـ اى پيامبر! آيا من هم از «اهل بيت» هستم؟
  ـ اى اُمّ سَلمه! تو همسر من هستى و سرانجامِ تو خير و خوبى است!
  اُمّ سَلمه آرزو داشت كه پيامبر او را از «اهل بيت» مى خواند، امّا مقام اهل بيت، مقامى بس والاست، به حكم قرآن اين خاندان معصوم هستند و از هر گناه و زشتى به دور هستند.
  										* * *
  اكنون ديگر وقت آن است كه مردم مدينه با اين آيه آشنا شوند، آن ها بايد اهل بيت(ع) را بشناسد، پيامبر مى داند كه اين مردم حافظه ضعيفى دارند و ممكن است خيلى چيزها را فراموش كنند، براى همين او هر روز موقع اذان صبح به درِ خانه فاطمه مى آيد، در را مى زند و مى گويد: «السَّلاَمُ عَلَيكُم يَا أَهلَ بَيتِ النُّبُوَّةِ: سلام بر شما اى خاندان پيامبر! رحمت خدا بر شما! وقت نماز فرا رسيده است. إِنّمَا يُرِيدُ الله لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا».
  سپس بار ديگر در خانه را محكم تر مى زند و چنين مى گويد: «أَنَا سِلمٌ لِمَن سَالَمتُم وَ حَربٌ لِمَن حَارَبتُم. من با دوست شما دوست هستم، با دشمن شما دشمن هستم».
  سپس صداى اهل اين خانه به گوش مى رسد كه جواب سلام پيامبر را مى دهد.
  پيامبر هر روز اين كار را انجام مى دهد تا مردم بدانند كه اهل بيت(ع) چه كسانى هستند. پيامبر مى خواهد همه با حقيقت آشنا شوند و بدانند كه اين آيه درباره على و فاطمه و حسن و حسين(ع) نازل شده است و آنان به حكم قرآن معصوم هستند و از هر گناه و پليدى به دور هستند.
  										* * *
  وقتى قرآن را مى خوانم مى بينم كه قبل و بعد از اين آيه درباره همسران پيامبر سخن به ميان آمده است، اين سؤال در ذهنم نقش مى بندد كه آيا مى شود منظور از «اهل بيت» زنان پيامبر باشند؟ 
  وقتى قبل و بعد اين آيه درباره زنان پيامبر سخن به ميان آمده است، پس منظور از «اهل بيت» هم همان زنان پيامبر مى باشند!
  بايد براى اين سؤال جوابى پيدا كنم. با دقّت قرآن را مى خوانم، به نكته اى مى رسم:
  در زبان فارسى وقتى گروه مردان يا زنان را خطاب قرار مى دهيم، از كلمه «شما» استفاده مى كنيم، امّا در زبان عربى براى خطاب بايد دقّت كنيم، اگر گروهى كه مى خواهيم آنان را خطاب قرار دهيم، گروه مردان باشند، بايد از ضمير «كُم» استفاده كنيم. 
  اگر گروه خطاب، زنان باشند، از ضمير «كنَّ» استفاده مى كنيم.
  در قرآن بارها درباره زنان پيامبر سخن به ميان آمده است و در همه آن موارد از ضمير «كُنَّ» استفاده شده است، براى مثال در سوره احزاب آيه 33 مى خوانيم: «وَ قَرْنَ فى بيوتكُنَّ».
  در اين آيه خداوند مى گويد: «يطهّركُم»، اين به گروهى از مردان اشاره دارد، از نظر دستور زبان عربى هرگز نمى شود كه منظور از «كُم» در اينجا گروه زنان باشند، اگر منظور خدا زنان پيامبر بود، حتماً مى فرمود: «يطهّركن».
  چگونه ممكن است قرآنى كه در اوج فصاحت و بلاغت است اين اشتباه دستورى را انجام داده باشد؟
  پس منظور از «يُطهّركُم» در اين آيه گروهى از مردان مى باشد، اكنون بايد از اهل سنّت اين سؤال را بنماييم، آنها بايد جواب اين سؤال را بدهند.
  طبق نقل هاى متعدّد تاريخى منظور از اين «كُم»، على و حسن و حسين(ع) مى باشند، آرى، اكثريّت اين گروه مرد هستند و فاطمه(س) هم به عنوان يكى از افراد همراه اين گروه مردان مطرح است، امّا اگر اين آيه را درباره زنان پيامبر باشد، نتيجه اين مى شود كه قرآن قواعد زبان عربى را مراعات نكرده است و در قرآن اشتباه وجود داشته باشد.
  نكته ديگر اين كه روش و سبك قرآن با كتاب هاى معمولى فرق مى كند، قرآن براى خود سبك خاصّى دارد كه ما بايد به آن توجّه كنيم، براى مثال همين سوره «احزاب» را با هم بررسى مى كنيم:
  الف. خدا در اين سوره در آيات 29 تا 33 همسران پيامبر را مورد خطاب قرار مى دهد و به پيامبر مى گويد كه به آنان چنين بگويد: «اى زنان پيامبر! اگر شما زندگى دنيا و زينت هاى آن را مى خواهيد، بياييد تا من مهريه شما را بدهم...».
  ب. بعد در آيات 34 تا 56 مؤمنان را خطاب قرار مى دهد و درباره مسائل مختلفى سخن به ميان مى آورد.
  ج. در آيه 57 بار ديگر سخن از زنان پيامبر به ميان مى آيد، خدا به پيامبر مى گويد: «اى پيامبر! به همسران خود بگو....». 
  به هر حال، قرآن براى خود سبك خاصّى در بيان موضوعات دارد كه ما بايد به آن توجّه نماييم، ضمن آن كه اُمّ سَلمه كه همسر پيامبر است و خود شاهد نزول اين آيه بوده است، هرگز اين سخن را نگفته است كه اين آيه درباره مقام و جايگاه من مى باشد، بلكه او در موارد مختلف اين ماجرا را نقل كرده است و بارها گفته است كه اين آيه در مقام على و حسن و حسين و فاطمه(ع) نازل شده است.


title: اين خانه، خانه نااميدى نيست
text:
    اين خانه، خانه نااميدى نيست 


  اين توفيقى است كه خدا به من داده كه تا به حال بيست سفر به مدينه رفته ام، همه اين سفرها با عنوان خدمتگزارى حاجيان بوده است و من نمى دانم چگونه شكر خدا را به جا آورم. 
  هر سفر كه به مدينه مى روم، سعى مى كنم ساعتى را در يكى از نخلستان هاى آنجا سپرى كنم. قدم گذاشتن در نخلستان ها حسّ عجيبى دارد، شايد علّت آن، اين است كه نخلستان، مرا به گذشته هاى دور مى برد، شهر مدينه كه پر از هتل و ساختمان شده است، براى همين وقتى قدم در نخلستان مى گذارم، گويى به صدها سال قبل باز مى گردم و به جستجوى گمشده خويش مى پردازم.
  امشب هم به نخلستان آمده ام، در گوشه اى خلوت كرده ام، ماه در آسمان است، هوا صاف است، نسيم خنكى مىوزد، من كنار نخلى در تاريكى نشسته ام. 
  حسّى عجيب به سراغم مى آيد، كامپيوترهمراه (لپ تاپ) را روشن مى كنم و شروع به نوشتن مى كنم، به راستى من كجا هستم؟ اينجا چه مى كنم؟ بايد به تاريخ سفر كنم، به سال ششم هجرى...
  										* * *
  صدايى به گوشم مى رسد، يكى دارد آيات قرآن را مى خواند، اين صدا از كجاست؟ صداى آب هم مى آيد. از جا برمى خيزم، جلو مى روم، يكى در اينجا از چاه آب مى كشد، درختان خرما را آبيارى مى كند. سطل آب را داخل چاه مى اندازد و آن را بالا مى كشد و آب را پاى نخل ها مى ريزد.
  او على(ع) است كه در دلِ شب اين گونه كار مى كند، سال ششم هجرى است، وضع اقتصادى مسلمانان خوب نيست، امسال باران كم آمده است و خشكسالى است، على(ع) هم كه از مال دنيا بهره زيادى ندارد، او به اينجا آمده است تا اين نخلستان را آبيارى كند و در مقابل مقدارى جو به عنوان مزد خود بگيرد.
  على(ع) امشب تا صبح اين نخلستان را آبيارى مى كند، او خدا را شكر مى كند كه خدا حسن و حسين(ع) را شفا داد و ديگر وقت آن است كه او به نذر خود وفا كند. چند روز پيش حسن و حسين(ع) بيمار شدند، على(ع) نذر كرد كه اگر خدا فرزندانش را شفا دهد، روزه بگيرد، شكر خدا حسن و حسين(ع) خوب شدند، او فردا مى خواهد روزه بگيرد، فاطمه هم فردا را روزه مى گيرد، در خانه على(ع)، خدمتكارى به نام «فضّه» زندگى مى كند، او هم تصميم گرفته است فردا روزه بگيرد.
  على(ع) با قدرت هر چه تمام تر از اين چاه آب مى كشد و درختان را آبيارى مى كند، صبح كه فرا برسد، صاحب نخلستان به اينجا خواهد آمد، او وقتى ببيند كه على(ع) همه نخلستان را از آب سيراب كرده است، مزد او را خواهد داد. على(ع) خوشحال است كه غروب فردا بر سر سفره آنان غذايى خواهد بود.
  										* * *
  ساعتى است كه آفتاب طلوع كرده است، اكنون على(ع) با دست پر به خانه مى رود، در دست او مقدارى جو است، فكر مى كنم با اين مقدار جو مى توان پنج قرص نان پخت.
  وقتى او به خانه مى رسد، فاطمه(س) به استقبال على(ع) مى آيد، وقتى على(ع) نگاهى به فاطمه(س) مى كند، همه خستگى او برطرف مى شود.
  ساعتى بعد فاطمه(س) كنار آسياب دستى مى نشيند و مشغول آسياب كردن مى شود تا با تهيّه آرد بتواند نان بپزد.
  										* * *
  نزديك اذان مغرب است، على(ع) به مسجد رفته است، بلال، اذان مغرب را مى گويد، همه پشت سر پيامبر نماز مى خوانند. على(ع) بعد از نماز به خانه مى آيد، فاطمه(س) سفره افطار را پهن كرده است، همه اهل خانه (على، فاطمه، حسن، حسين، فضّه) گرد سفره مى نشينند. 
  به سفره على(ع) نگاه مى كنم، يك ظرف آب و پنج قرص نان!!
  همه منتظرند تا على(ع) دست به سفره ببرد، على(ع) دست دراز مى كند تا نان را بردارد كه ناگهان صدايى به گوش مى رسد: «سلام بر شما اى خاندان پيامبر! من فقيرى مسلمان هستم، از غذاى خود به من بدهيد كه من گرسنه ام».
  على(ع) نگاهى به فاطمه(س) مى كند، از فاطمه اش اجازه مى گيرد، فاطمه(س) لبخند رضايت مى زند، حسن و حسين(ع) و فضّه هم با لبخندى رضايت خود را اعلام مى كنند، على(ع) نان ها را برمى دارد و به سوى در خانه مى رود و نان ها را به فقير مى دهد.
  اهل اين خانه با آب خالى افطار مى كنند، آنان امشب گرسنه مى مانند.
  										* * *
  فردا شب بار ديگر همه سر سفره نشسته اند، على(ع) امروز مقدارى جو به خانه آورده است و فاطمه(س) آن را آسياب كرده و با آن نان پخته است. به سفره فاطمه(س) نگاه كن باز يك ظرف آب و پنج قرص نان! 
  على(ع) بسم الله مى گويد و دست مى برد تا نان را بردارد كه ناگهان صدايى به گوش مى رسد: «سلام بر شما اى خاندان پيامبر! من يتيم هستم، پدرم در راه اسلام شهيد شده است. به من غذايى بدهيد».
  بار ديگر على(ع) به همه نگاه مى كند، همه لبخند رضايتى بر لب دارند، على(ع) نان ها را برمى دارد و به در خانه مى رود و به آن يتيم مى دهد.
  امشب نيز اهل اين خانه با آب خالى افطار مى كنند.
  										* * *
  شب سوم است، همه سر سفره نشسته اند، على(ع) امروز نيز مقدارى جو به خانه آورده است و فاطمه با آن نان پخته است. همه سر سفره نشسته اند كه صدايى به گوش مى رسد: «سلام بر شما اى خاندان پيامبر! من اسير هستم! گرسنه ام، از غذاى خود به من بدهيد».
  در خانه ديگر هيچ چيزى يافت نمى شود، اهل اين خانه از صبح تاكنون هيچ نخورده اند، اين كه به در خانه آمده است، اسيرى است كه بت پرست است، به راستى على(ع) چه خواهد كرد؟ 
  اهل اين خانه هرگز كسى را نااميد از در خانه خود بازنمى گردانند، آن ها همگى كريمند.
  على(ع) نان ها را در دست مى گيرد آن را به اسير مى دهد و به داخل خانه برمى گردد. امشب نيز اهل اين خانه گرسنه مى مانند.
  										* * *
  امشب على(ع) سر خود را پايين مى گيرد، كاش چيز ديگرى در اين خانه يافت مى شد، تنها چيزى كه در اين خانه پيدا مى شود، سفره خالى است.
  به خدا هيچ كس نمى تواند بزرگى اين خانه كوچك را به تصوير بكشد. فرشتگان مات و مبهوت اين صحنه اند، آن ها مى دانند كه هرگز ديگر شاهد چنين منظره اى نخواهند بود. اين اوج ايثار است. اوج مردانگى است. غذاى خود و خانواده ات را به بت پرست بدهى، زيرا او به تو پناه آورده است، اين اوج انسانيّت است! آرى، فرشتگان اكنون مى فهمند كه چرا خداوند از آنان خواست كه به آدم سجده كنند. آن ها امشب به سجده خود افتخار مى كنند!
  درست است كه در اين خانه غذايى يافت نمى شود; امّا فاطمه(س) با لبخندش براى على(ع) بهشتى ساخته است. بهشتى كه على(ع) آن را با بهشت خدا هم عوض نمى كند. فاطمه(س) بهشت على(ع) است.
  										* * *
  صبح روز بيست و پنجم ذى الحجّه فرا مى رسد، صداى در خانه مى آيد، پيامبر به ديدار اهل اين خانه آمده است، فاطمه نماز مى خواند، پيامبر با يك نگاه همه چيز را مى فهمد، اثر گرسنگى را در آنان مى يابد. نگاهى به آسمان مى كند و دعا مى كند.
  جبرئيل نزد پيامبر مى آيد و به او مى گويد: اى محمّد! خدا در مقام خاندان تو، اين سوره (سوره هل أتى يا سوره انسان) را نازل كرده است: 
  بِسْمِ الله الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِ
  هَلْ أَتَى عَلَى الاِْنسَـنِ حِينٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْـًا مَّذْكُورًا...إِنَّ الاَْبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْس كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا...وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا....
  آيا زمانى طولانى بر انسان نگذشت كه او هيچ چيزى نبود و از او هيچ ياد و نشانى به ميان نبود؟
  ما انسان را آفريديم و او را بينا و شنوا قرار داديم و راه سعادت و گمراهى را به او نشان داديم. ما براى كسانى كه كفر ورزند غذابى دردناك آماده كرده ايم. 
  در روز قيامت، مؤمنان از آب گوارا سيراب خواهند شد كه با عطر خوشى آميخته است، فقط آنان از آن چشمه مى نوشند، آنان كسانى هستند كه به نذر خود وفا مى كنند و از روز قيامت در هراس هستند و غذاى خود را به فقير و يتيم و اسير مى دهند در حالى كه خودشان به آن نيازمند هستند، آنان اين كار را به خاطر خدا انجام مى دهند و هرگز انتظار پاداش و سپاس از ديگران ندارند... و خدا هم به آنان بهشت خويش را ارزانى مى دارد...
  جبرئيل اين آيات را مى خواند و سپس سكوت مى كند.
  لبخندى بر چهره پيامبر مى نشيند و چنين مى گويد: «خدا به شما نعمتى داده است كه هرگز تمامى ندارد، بر شما مبارك باد اين مقامى كه خدا به شما داده است، خوشا به حال شما كه خدا از شما راضى است و شما را به عنوان بندگان برگزيده خود انتخاب نمود. خوشا به حال كسى كه با شما باشد زيرا خدا به شما مقام شفاعت را داد».
  اكنون موقع آن است كه دعاى پيامبر مستجاب شود، فرشتگان از آسمان كاسه غذايى را مى آورند، كاسه بزرگى كه به اندازه پنج نفر غذا در آن است. بوى غذاى بهشتى همه جا مى پيچد، گويا اين غذا آب گوشت است و گوشت زيادى در آن يافت مى شود، همه سر سفره مى نشينند و از آن غذا مى خورند و سير مى شوند.
  پيامبر، خدا را شكر مى كند كه همانگونه كه مريم(س) در دنيا از غذاى بهشتى ميل كرد، خاندان او هم از غذاى بهشت ميل مى كنند.
  										* * *
  به راستى آن كاسه بهشتى كجاست؟ 
  آن كاسه اكنون نزد امام زمان(ع) است، وقتى او ظهور كند، آن كاسه را آشكار مى كند و با آن غذا ميل خواهد كرد.


title: آن لباس قيمتى را مى خواهم
text:
    آن لباس قيمتى را مى خواهم 


  امام كاظم(ع) در دهه آخر ذى الحجّه سال 128 هجرى در «اَبْوا» (بين مكّه و مدينه-) به دنيا آمدند، و بعد از شهادت پدر بزرگوراش در سال 148 رهبرى شيعيان را به عهده گرفتند و در سال 183 مظلومانه به شهادت رسيدند.
  آن حضرت همواره مورد ظلم و ستم حكومت عبّاسى بودند و مدّت زيادى در زندان هاى هارون، خليفه عبّاسى زندانى بودند. در اينجا به ذكر چند نكته از زندگى آن حضرت مى پردازيم: 
  										* * *
  امام صادق(ع) از سفر حج باز مى گردد، او در وسط راه مكّه به مدينه در منطقه اى به نام «ابواء» منزل كرده است. عدّه اى از ياران آن حضرت همراه او هستند، آنان در خيمه امام مهمان هستند. 
  امام براى آنان صبحانه مى آورد، همه سر سفره مى نشينند تا همراه امام صبحانه ميل كنند، در اين هنگام زنى به در خيمه مى آيد و امام را صدا مى زند، آن زن به امام مى گويد: من از طرف همسر شما آمده ام، او شما را مى طلبد. 
  امام از جا برمى خيزد و همراه آن زن مى رود. مدّتى مى گذرد، امام به خميه باز مى گردد، رو به ياران خود مى كند و مى گويد: «خدا به من پسرى عنايت كرد كه از همه مردم روىِ زمين بهتر است». 
  امام صادق(ع) نام فرزند خود را موسى(ع) مى گذارد و وقتى به مدينه مى رسد به شكرانه ولادت فرزندش، سه روز مهمانى مى گيرد و به مردم غذا مى دهد.
  										* * *
  اسم من يعقوب است، امروز مى خواهم با امام صادق(ع) ديدارى داشته باشم. وارد خانه امام مى شوم، سلام مى كنم، جواب مى شنوم، سپس روبروى امام با كمال ادب مى نشينم.
  امام صادق(ع) با نوزاد خود سخن مى گويد، من صبر مى كنم، سپس امام رو به من مى كند و مى گويد: «اى يعقوب! اين فرزند من است، او امام بعد از من است. نزد او بيا و به او سلام كن».
  من جلو مى روم، سلام مى كنم، او لب به سخن مى گشايد و جواب سلام مرا مى دهد و مى فرمايد: «اين چه نامى بود كه بر روى دختر خود نهاده اى؟ خدا اين نام را دشمن مى دارد، برو نام دخترت را عوض كن!».
  اكنون امام صادق(ع) به من نگاهى مى كند و مى فرمايد: «اى يعقوب! به سخن فرزندم گوش كن، نام دخترت را تغيير بده».
  من سرم را پايين مى گيرم، راستش را بخواهيد از امام خجالت مى كشم، چرا بايد چنين اسمى را بر روى دختر خود بگذارم، همان جا نام ديگرى براى دختر خود انتخاب نمودم.
  آن روز بود كه من فهميدم امام حتّى در كودكى از خيلى چيزها باخبر است، علم و دانش امام مانند انسان هاى عادى نيست، خداوند به آنان علم خويش را عطا كرده است و فرقى بين كودكى و بزرگى آنان نيست.
  										* * *
  اسم من ابوحنيفه است، از رهبران اهل سنّت هستم و طرفداران زيادى دارم. امروز به مسجد مى روم تا نماز بخوانم، نگاهم به نوجوانى مى افتد كه در مسجد نماز مى خواند.
  چند نفر از جلوى او رد مى شوند، مانع رفت و آمد آنان نمى شود و به نماز خود ادامه مى دهد. من تعجّب مى كنم، اين نوجوان كيست كه از احكام نماز بى خبر است، مگر او نمى داند كه هنگام نماز نبايد اجازه بدهد كسى از جلويش رد بشود. 
  به من مى گويند او پسر امام صادق(ع) است، بر تعجّب من افزوده مى شود، خوب است اين بار كه با امام صادق(ع) روبرو شدم ماجرا را به او بگويم.
  روز بعد نزد امام صادق(ع) مى روم و به او مى گويم: 
  ـ من ديدم كه پسرت نماز مى خواند و مردم از مقابلش رفت و آمد مى كردند و او مانع آن ها نمى شد.
  ـ اكنون پسرم را صدا مى زنم اينجا بيايد و تو سؤال خود را از او بپرسى.
  لحظاتى مى گذرد، اكنون آن نوجوان در مقابل من ايستاده است، من سؤال خود را مى پرسم. او رو به پدرش مى كند و مى گويد: «اى پدر! من براى خدايى نماز مى خوانم كه از همه كس به من نزديك تر است، خداى من از خود من هم به من نزديك است، خدا در قرآن مى گويد: (وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ)، ما از رگ گردن به شما نزديك تر هستيم».
  وقتى سخن او به اينجا مى رسد، امام صادق(ع) به سوى پسرش مى رود و به نشانه محبّت او را در آغوش مى گيرد و مى گويد: جانم به فدايت!
  من آن روز فهميدم كه موقع نماز هيچ فاصله اى بين خدا و بنده اش نيست.
  										* * *
  يك روز هارون خليفه عبّاسى به امام كاظم(ع) رو كرد و گفت: 
  ـ چرا شما خاندان، خود را پسران پيامبر مى دانيد در حالى كه فرزندان دختر پيامبر هستيد؟ 
  ـ اى هارون! اگر اكنون پيامبر زنده مى شد و از دختر تو خواستگارى مى كرد، آيا تو به او جواب مثبت مى دهى؟
  ـ بله. در اين صورت من به افتخار بزرگى رسيده ام. 
  ـ امّا در فرض بالا نه پيامبر از دختر من خواستگارى مى كند و نه من دخترم را به عقد او در مى آورم.
  ـ براى چه؟
  ـ زيرا پيامبر جدّ دختر من است و اين ازدواج حرام است. ما خاندان از نسل پيامبر هستيم.
  ـ بعد از وفات پيامبر از او پسرى باقى نماند، شما همه فرزندان فاطمه، دختر پيامبر هستيد، نسل هر انسان از پسر ادامه مى يابد، شما در واقع پسران دختر پيامبر مى باشيد و نبايد خود را پسر پيامبر بدانيد.
  ـ اى هارون! آيا اين آيه از قرآن را خوانده اى؟
  ـ كدام آيه؟
  ـ سوره انعام، آيه 84، آنجا كه خدا مى فرمايد: (وَمِن ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ...)، خدا در اين آيه مى فرمايد داوود و سليمان از فرزندان ابراهيم هستند.
  ـ خوب.
  ـ در آيه بعد خدا چنين مى فرمايد: (وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَى وَعِيسَى...). خدا زكريا و يحيى و عيسى از فرزندان ابراهيم هستند.
  ـ اى هارون! بگو بدانم، پدر عيسى كه بود؟ 
  ـ چه حرف ها مى زنى. معلوم است، خداوند عيسى را از مريم و بدون پدر آفريد.
  ـ خوب. اگر عيسى پدر ندارد، پس از طرف مادرش به ابراهيم مى رسد، يعنى مادر او مريم، با چند واسطه به حضرت ابراهيم مى رسد، پس معلوم مى شود قرآن، عيسى را كه فرزند دخترِ ابراهيم است، فرزند ابراهيم مى داند، البته مريم، با چندين واسطه، دختر ابراهيم مى شود. اكنون مى خواهم بپرسم، چطور مى شود كه عيسى، فرزند ابراهيم است، امّا ما فرزندان پيامبر نباشيم؟
  ـ آيا براى تو دليل ديگرى هم بياورم؟
  ـ آرى.
  ـ خدا در آيه 61 آل عمران در جريان مباهله مى فرمايد: (فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَآءَنَا وَأَبْنَآءَكُمْ...)، آن روز پيامبر فقط على و فاطمه و حسن و حسين(ع) را همراه خود براى مباهله با مسيحيان نجران برد، منظور از «پسران ما» در آيه، حسن و حسين(ع) مى باشند، خداوند آنان را پسران پيامبر معرّفى كرده است.
  										* * *
  نام يكى از خلفاى عبّاسى، مهدى بود. مهدى عبّاسى مى دانست كه امام كاظم(ع) و شيعيان، او را زمامدارى ستمگر مى دانند و هرگز او را به عنوان خليفه پيامبر قبول ندارند. مهدى عبّاسى صلاح ديد كه فدك را كه در زمان حكومت ابوبكر غصب شده بود به امام كاظم(ع) برگرداند تا شايد از شدّت مخالفت امام و شيعيان با حكومت خود جلوگيرى كند.
  براى همين يك روز مهدى عبّاسى به امام كاظم(ع) گفت: 
  ـ من آماده ام تا فدك را به شما برگردانم.
  ـ فقط در صورتى فدك را از تو مى پذيرم كه همه آن را به من بازگردانى.
  ـ حدّ و مرزهاى فدك را بگو تا آن را تحويل دهم.
  ـ اگر مرزهاى واقعى آن را بگويم، هرگز آن را به من تحويل نخواهى داد.
  ـ تو مزر فدك را بايد بگويى.
  ـ از عدن تا سمرقند، از آفريقا تا درياى خزر است.
  ـ با اين ترتيب براى ما چيزى باقى نمى ماند.
  ـ اى مهدى عبّاسى! مى دانستم كه تو هرگز حق را نخواهى پذيرفت.
  آرى، امام كاظم(ع) آن روز پيام مهمّى را به مهدى عبّاسى منتقل كرد، مرز فدك، مجموع قلمرو حكومت اسلامى بود، ابوبكر فدك را از فاطمه(س) گرفت و غصب فدك در واقع جلوه اى از غصب حقّ حاكميّت اين خاندان بود، اگر قرار باشد آنان به حقّ خود برسند، بايد همه قلمروى جهان اسلام در اختيار آنان قرار داده شود.
  										* * *
  من يكى از شيعيان امام كاظم(ع) هستم. نام من، على بن يَقطين است، با اجازه امام به عنوان يكى از وزيران هارون عبّاسى مشغول خدمت هستم، امام از من خواسته است تا به صورت محرمانه به شيعيان كمك كنم و تا آنجا كه مى توانم گره از كار آنان باز كنم.
  يكى از روزها، هارون عبّاسى لباس بسيار قيمتى را به من هديه داد، من نيز آن لباس را براى امام كاظم(ع) فرستادم. 
  بعد از مدّتى نامه اى از امام كاظم(ع) به دستم رسيد، اين نامه از مدينه به بغداد فرستاده شده بود. نامه را باز كردم. ديدم كه امام در آن نوشته است: «تو الان به اين لباس نياز دارى».
  من بسيار تعجّب كردم كه چرا امام هديه مرا پس فرستاده است، چند لحظه بعد، فرستاده هارون نزد من آمد و از من خواست سريع نزد هارون بروم.
  وقتى نزد او رفتم ديدم كه او بسيار غضبناك است. به من رو كرد و گفت: 
  ـ با آن لباس قيمتى كه به تو دادم چه كردى؟
  ـ آن لباس در خانه من است.
  ـ هر چه زودتر آن را به اينجا بياور.
  ـ چشم.
  به يكى از خدمتكاران خود گفتم كه به خانه ام برود و لباس را به اينجا بياورد. 
  لحظاتى گذشت و آن خدمتكار بازگشت. لباس را از او گرفتم و تحويل هارون عبّاسى دادم، اينجا بود كه خشم هارون فروكش كرد و گفت: «اى على بن يقطين! من هرگز سخن بدخواهان تو را قبول نخواهم كرد. بيا اين لباس پيش تو باشد».
  آن روز فهميدم كه ماجرا چه بوده است، وقتى من آن لباس قيمتى را براى امام كاظم(ع) فرستاده بودم، يك نفر از ماجرا باخبر شده بود و به گوش هارون رسانده بود، اگر امام كاظم(ع) آن لباس را برنمى گرداند حتماً هارون مرا به قتل مى رساند.
  										* * *
  در اينجا به گوشه از سخنان آن حضرت اشاره مى كنم: 
  خدا بارها و بارها در قرآن، اهل عقل و فهم را مژده و بشارت داده است.
  وقتى ديدى كه مردم سعى مى كنند با انجام اعمال نيكو به خدا نزديك شوند، تو تلاش كن با عقل خود به خدا نزديك شوى تا از همه آنان جلوتر باشى.
  هر كس مى خواهد به بى نيازى برسد و دينش از آسيب ها سالم بماند بايد از خدا بخواهد كه عقل او را كامل كند، زيرا كسى كه از نعمت عقل بهره داشته باشد، به آنچه زندگى او را كفاف دهد قناعت مى كند و هر كس اهل قناعت باشد، بى نياز خواهد بود، انسان عاقل مى داند كه اگر به آنچه زندگى او را كفاف مى دهد قناعت نكند، هرگز روى بى نيازى را نخواهد ديد.
  عقل انسان كامل نمى شود مگر اين كه در او چند ويژگى باشد، از بدى ها به دور باشد، از او اميد كار خير برود، در راه خدا انفاق كند، از سحن گفتن زائد خوددارى كند، هرگز از طلب علم و دانش خسته نشود، فروتنى و تواضع داشته باشد، كار نيك ديگران را زياد ببيند و كار نيك خود را كوچك به حساب آورد، همه را بهتر از خود بداند و خود را از همه كمتر ببيند.
  											پايان.


title: روز شمار مناسبت هاى ذى الحجّه
text:
    روز شمار مناسبت هاى ذى الحجّه


  مستندات و شواهد تاريخى 
  بسيارى از مناسبت هاى ويژه ولايت و امامت در ايّام غدير (از روز 9 تا روز 25 ذى الحجّه) واقع شده است. در اينجا اين مناسبت ها را با هم مرور مى كنيم و من به بيان شواهد و مستندات تاريخى اين مناسبت ها مى پردازم: 

   مناسبت 1: روز 9 ذى الحجّه: ماجراى سدّ ابواب 
  مرحوم مجلسى چنين گفته اند: «روز بستن درهاى مسجد و باز گذاشتن در خانه اميرالمؤمنين در روز عرفه بوده است».

  مناسبت 2: روز 10 ذى الحجّه: عيد قربان
  مناسبت 3: روز 12 ذى الحجّه: تأكيد به حديث «ثَقَلين»
  پيامبر در اين روز در مسجد «خيف» در سرزمين منا به حديث «ثقلين» تأكيد ويژه اى نمودند.
  مرحوم سيد بن طاووس نقل كرده اند: «وقتى آخر يكى از روزهاى ايّام تشريق فرا رسيد پيامبر به مسجد خيف آمدند....».
  ايّام تشريق همان روزهاى يازدهم، دوازدهم و سيزدهم ذى الحجّه مى باشد كه حاجيان در سرزمين «منا» مى باشند، اين ماجرا در يكى از اين سه روز روى داده است كه ما در اين كتاب روز دوازدهم را انتخاب كرده ايم زيرا روزى است كه وسط ايّام تشريق واقع شده است.

  مناسب 4 - 5: روز 13 ذى الحجّه: تحويل ميراث پيامبران، نزول لقب «امير المؤمنين» 
  در اين روز 2 مناسبت روى داده است: 
  الف. تحويل ميراث پيامبران به اميرالمومنين(ع)
  مرحوم مجلسى چنين نقل كرده اند: «پيامبر وارد مكّه شد و يك روز در آنجا ماند». در واقع پيامبر روز چهاردهم از مكّه به قصد مدينه بيرون آمدند، پس روز سيزدهم روزى بود كه پيامبر در مكّه بودند. در همان روز ماجراى تحويل علم و حكمت به على(ع) واقع شده است.
  درباره بالا به تحويل علم و حكمت اشاره شده است، ما تحويل ميراث پيامبران را از اين حديث استفاده نموديم: امام باقر(ع) فرمود: «خدا به پيامبر وحى كرد كه علم و اسم اعظم و ميراث و آثار دانش پيامبران را به على تحويل بده...».
  ب. نزول لقب «اميرالمؤمنين» براى حضرت على(ع).
  مرحوم شيخ صدوق روايت كرده اند كه جبرئيل به حضرت على(ع) به عنوان «اميرالمومنين» سلام نمودند. نكته مهم اين است كه در همين روايت (كه شيخ صدوق آن را نقل كرده اند) چنين آمده است: «وقتى فردا فرا رسيد، پيامبر با اصحاب خود به سوى غدير حركت كرد». 
  با توجه به اين كه پيامبر نزديك غروب روز چهاردهم از مكّه به سمت مدينه (و سرزمين غدير) حركت كردند. پس نزول لقب اميرالمؤمنين(ع) در روز سيزدهم ذى الحجّه بوده است كه فرداى آن، روز چهاردهم ذى الحجّه است كه پيامبر به سوى مدينه (و سرزمين غدير) حركت كرده است.
  مناسبت 6: روز 14 ذى الحجّه: بخشش فدك به فاطمه(س)
  مرحوم مجلسى هنگام ذكر حوادث ماه ذى الحجّه مى گويد: «و در روز چهاردهم اين ماه ماجراى مالك شدن حضرت زهرا(س) روى داده است» و واضح و روشن است كه منظور از مالك شدن اين است كه حضرت زهرا(س) مالك سرزمين فدك شدند و پيامبر آن سرزمين را به ايشان دادند.

  مناسبت 7: روز 15 ذى الحجّه: ميلاد امام هادى(ع)
  شيخ كلينى و شيخ طوسى و شيخ مفيد در تولد امام هادى(ع) گفته اند: «آن حضرت در وسط ماه ذى الحجّه سال 212 به دنيا آمدند».

  مناسبت 8 : روز 17 ذى الحجّه: نزول آيه محبّت يا آيه «ودّ».
  «قُديد» نام مكانى است كه يك منزلگاه قبل «حجفه» است. پيامبر صبح 18 در «جحفه» بودند، پس روز هفدهم در «قديد» بوده اند، زيرا يك منزل قبل از «جحفه» مى باشد.
  از طرف ديگر شيخ كلينى و مرحوم عياشى درباره نزول آيه 12 سوره هود تصريح مى كند كه اين آيه در منزلگاه «قديد» نازل شده است.
  لازم به ذكر است كه مرحوم عياشى در تفسير خود، نزول آيه محبّت يا وُدّ دقيقاً قبل از نزول آيه 12 سوره هود ذكر كرده است.
  با توجه به مطالب بالا، نتيجه مى گيريم كه آيه محبّت و آيه 12 سوره هود در يك روز نازل شده است و آن روز هفدهم ذى الحجّه بوده است كه پيامبر در سرزمين «قُديد» بوده اند. 

  مناسبت 12 - 11 - 10 - 9: روز 18 ذى الحجّه: غدير خمّ، تأكيد بر حديث «منزلت»، زيارت غديريّه، آغاز خلافت ظاهرى اميرمؤمنان(ع)
  در اين روز 4 مناسبت روى داده است: 
  الف. سال 10 هجرى: ماجراى غديرخُمّ و معرّفى حضرت على(ع) به عنوان جانشين پيامبر.
  ب. تأكيد بر حديث «مَنزلت»: پيامبر در روز عيد غدير به حديث منزلت اشاره نمودند و فرمودند: «على جانشين من است، او امام بعد از من است، على براى من، همچون هارون(ع) است براى موسى(ع)».
  ج. زيارت «غديريّه»: امام هادى(ع) زيارتى را بيان كرده اند تا ما در روز غدير، با آن زيارت، حضرت على(ع) را (از راه دور يا نزديك) زيارت كنيم.
  جهت خواندن اين زيارت به كتاب «مفاتيح الجنان»، باب سوم، فصل چهارم مراجعه كنيد.
  د. سال 35 هجرى: كشته شدن عثمان خليفه سوم و بيعت مردم در مدينه با حضرت على(ع) به عنوان خليفه پيامبر.
  مرحوم مجلسى چنين نقل كرده اند: «در 18 ذى الحجّه سال 35 عثمان كشته شد... و در اين روز بود كه مردم با اميرمؤمنان(ع) بيعت كردند».

  مناسبت 13: روز 21 ذى الحجّه: عذاب براى دشمن غدير (سأل سائل بعذاب واقع)
  مرحوم مجلسى بعد از نقل ماجراى غدير چنين نقل كرده اند: «چون سه روز گذشت، پيامبر در مكان خود نشسته بود كه مردى نزد او آمد... و گفت: خدايا اگر محمّد راست مى گويد، از آسمان عذابى براى من بفرست...».
  همه مى دانيم روز غدير، هيجدهم ذى الحجّه بوده است، روز سوم بعد از آن، روز بيستم و يكم ذى الحجّه مى شود.

  مناسبت 14 : روز 22 ذى الحجّه: نقشه قتل پيامبر در «هَرشا»
  اين ماجرا در سال دهم هجرى روى داده است. پيامبر بعد از ماجراى غدير، سه روز در منطقه غدير ماندند و عصر روز بيستم و يكم به سمت مدينه حركت كردند. ماجراى كوه هَرشا در شب بيست و دوم اتّفاق افتاد. على بن ابراهيم قمى در تفسير خود مى گويد: «منافقان در كوه هَرشا كه بين جحفه و ابوا مى باشد، مخفى شدند...».
  با توجّه به مطلب بالا حادثه كوه هرشا در شب بيست و دوم اتّفاق افتاده است.

  مناسبت 17 - 16 - 15: روز 24 ذى الحجّه:
  بخشش انگشتر و نزول آيه ولايت - ماجراى مباهله - تاكيد بر آيه تطهير 
  در اين روز 3 مناسبت ذكر شده است: 
  الف. اميرالمؤمنين(ع) و ماجراى بخشش انگشتر به فقير و نزول آيه ولايت.
  مرحوم مجلسى در چنين مى گويد: «در روز 24 ذى الحجّه اميرمومنان(ع) هنگامى كه در ركوع بودند، انگشتر خود را صدقه دادند...».
  اين ماجرا در سال هفتم هجرى روى داده است. لازم به ذكر است كه عبدالله بن سلام (كه در ماجراى نزول آيه ولايت، از اسلام آوردن او سخن به ميان آمده است) از «بنى قُريظه» است. قطعاً ايمان آوردن او بايد قبل از سال هفتم هجرى باشد، زيرا در سال هفتم «بنى قريظه» بعد از جنگ خيبر از بين رفتند.

  ب. ماجراى مباهله پيامبر با مسيحيان نجران در سال نهم هجرى.
  شيخ طوسى در ذكر غسل هاى مستحبى چنين مى گويند: «از غسل هاى مستحبى، غسل روز مباهله مى باشد كه آن روز 24 ذى الحجّه است».
  ج. تأكيد پيامبر بر آيه تطهير.
  در تفسير فخر رازى به اين نكته اشاره شده است كه در جريان مباهله وقتى پيامبر، على، فاطمه، حسن و حسين(ع) را در كنار هم ديد، آيه تطهير را خواند.
  لازم به ذكر است كه آيه تطهير در سال پنجم هجرى نازل شده است و پيامبر در ماجراى مباهله در سال نهم بر اين آيه تاكيد مى كند.

  مناسبت 18: روز 25 ذى الحجّه: نزول سوره «هل اتى» در شان اهل بيت(ع)
  مرحوم ابن شهر آشوب در كتاب خود در شرح نزول سوره «هل اتى» چنين نوشته است: «نزول اين سوره در بيست و پنجم ذى الحجّه بوده است».
  لازم به ذكر است كه «ابن عباس» نقل شده است كه اين سوره در سال ششم هجرى نازل شده است.

  مناسبت 19: دهه آخر ذى الحجّه: ولادت امام كاظم(ع)
  شيخ كلينى (در كتاب كافى) و مرحوم صفّار قمى (در كتاب بصائرالدرجات) و مرحوم احمد برقى (در كتاب محاسن) ولادت امام كاظم(ع) را بعد از بازگشت امام صادق(ع) از سفر حجّ ذكر مى كنند.
  نكته مهم اين است كه صفّار قمى (در كتاب محاسن) نقل كرده است: ابوبصير كه يكى از ياران امام صادق(ع) بود، چنين گفته است: «با امام صادق(ع) حجّ به جا آورديم، بعد از سفر حجّ، وقتى به مدينه باز مى گشتيم به منطقه اَبوا رسيديم... امام كاظم(ع) به دنيا آمد».
  با توجّه به اين مطلب، ولادت امام كاظم(ع) در دهه آخر ماه ذى الحجّه بوده است، زيرا در آن زمان با شتر، فاصله راه مكه تا مدينه ده روز طول مى كشيد و منطقه «ابوا» هم تقريباً، وسط راه مكّه و مدينه است.
  اگر امام صادق(ع) روز پانزدهم از مكّه خارج شده باشند، ظاهراً تولّد امام كاظم(ع) روز دهه آخر ماه ذى الحجّه واقع شده است، زيرا فاصله مكّه تا «ابوا» هم تقريباً پنج روز بوده است.

  												پايان


title: توضيحات
text:
   توضيحات


  كتاب صبح ساحل 
  موضوع: امام صادق(ع)، زندگى امام صادق(ع)
  نويسنده: دكتر مهدى خدّاميان آرانى.
  راه ارتباط با نويسنده: 
  شماره پيامك 30004569 و سايت M12.ir
  ناشر: نشر وثوق. قم. تلفكس: 02537735700 همراه: 09122525839
  توجه: در اينجا، مستندات و متن هاى عربى و كتابنامه حذف شده اند، جهت اطلاع از مستندات كتاب به اصلِ كتاب يا سايت  M12.irمراجعه كنيد.
   


title: مقدمه
text:
  مقدمه 


  														بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِ 
  شب بود، مهتاب مى تابيد، من در مدينه بودم و پشت پنجره هاى بقيع ايستاده بودم. هواى دلم بارانى شد.
  به ياد آوردم كه ديگران مرا شاگرد امام صادق(ع) مى خوانند، حتماً مى دانى مردم به كسانى كه در حوزه علميّه درس مى خوانند «شاگرد امام صادق(ع)» مى گويند. بيست سال مى شد كه من در حوزه علميّه بودم، به راستى من براى معرّفى امام صادق(ع) چه كرده ام. اين سؤالى بود كه آن شب از خود پرسيدم.
  آن شب تصميم گرفتم وقتى به وطن خود بازگشتم، كارِ تحقيق را آغاز كنم و در مورد زندگى امام صادق(ع) كتابى بنويسم.
  مى دانستم هر كسى توفيق ندارد براى اهل بيت(ع) قلم بزند، براى همين از خداى مهربان خواستم تا توفيق اين كار را به من عنايت كند.
  اكنون خدا را شكر مى كنم كه به آرزوى خود رسيده ام و اين كتاب مهمان دستِ مهربان شماست.
  كتابم را به امام صادق(ع) اهدا مى كنم، به آن اميد كه در روز قيامت، شفاعتش نصيب همه ما گردد.


  																										مهدى خُدّاميان آرانى
  																										خرداد 1391


title: كدام راه مرا مى خواند؟
text:
    كدام راه مرا مى خواند؟


  به من نگاه مى كنى، از شلوغى بازار خسته شده اى، چاره اى نيست، براى رفتن به مسجدِكوفه بايد از اين بازار عبور كنيم، من مى خواهم تو را به مسجد كوفه ببرم. 
  مى گويى براى چه؟ 
  براى شنيدن حرف هاى تازه! من به كوفه آمده ام تا حقيقت را پيدا كنم، ديروز دو نفر در مسجد با هم سخن مى گفتند، من سخنان آنان را شنيدم، دوست دارم باز هم به حرف هاى آنان گوش دهم.
  نگاه كن، مسجد چقدر خلوت است، بايد به آن گوشه برويم، ديروز همين جا من آن دو نفر را ديدم بايد صبر كنيم تا آن ها بيايند. نگاهى به تو مى كنم، تو به زيبايى اين مسجد خيره شده اى! 
  به بركت اين حكومت است كه اين مسجد اين قدر آباد شده است! خدا حضرت خليفه را حفظ كند و سايه لطف او بر سر ما باشد!
  تو نگاهى به من مى كنى و مى گويى: كدام خليفه؟ تو از چه كسى سخن مى گويى؟
  ببخشيد. حق با توست. يادم رفت بگويم كه من تو را به يك سفر تاريخى آورده ام، سال 114 هجرى قمرى.
  امروز هشام، دهمين خليفه از خاندان بنى اُميّه است. مسلمانان او را جانشين خدا بر روى زمين مى دانند، خليفه سايه خدا و امين خداست، ولايت و اطاعت او بر همه واجب است، حرمت خليفه از كعبه بالاتر است.
  										* * *
  به من رو مى كنى و مى گويى: اين حرف ها را چه كسى به تو گفته است؟ 
  فرماندار اين شهر وقتى براى ما سخنرانى مى كند، اين حرف ها را مى زند. خالدقَسرى را مى گويم، همان كه فعلاً فرماندار كوفه است. هشام سال هاست كه او را بر اين شهر مسلط كرده است. 
  او بغض و كينه على(ع) را به دل دارد و به شدّت طرفدار بنى اُميّه است. او مى خواهد كارى كند كه مردم على(ع) را از ياد ببرند.
  آيا مى خواهى خاطره اى برايت بگويم؟ روزى از روزها خالدقَسرى يكى از نويسندگان را دعوت كرد و به او گفت كه تاريخ زندگى پيامبر را بنويسد.
  آن نويسنده شروع به نوشتن كتاب خود كرد، بعد از مدّتى خالدقسرى از آن نويسنده خواست تا مطالبى را كه نوشته است براى او بخواند. 
  آن نويسنده شروع به خواندن كتاب خود نمود، تو مى دانى كه تاريخ زندگى پيامبر با شجاعت ها و رشادت هاى على(ع) همراه است. آن نويسنده از شجاعت هاى على در جنگ بدر و احد و خيبر مطالبى را نوشته بود. هر بار كه خالدقسرى نام على(ع) را مى شنيد مى گفت: «نه! نبايد در اين كتاب، نام على بيايد، مگر نمى دانى على در قعر جهنّم است؟».
  فكر مى كنم ديگر فهميدى چرا هشام خالدقَسرى را فرماندار كوفه كرده است.
  										* * *
  حواست كجاست؟ به چه فكر مى كنى؟ به مضلوميّت على(ع)! 
  نگاه كن! آن دو نفر آمدند، بايد ببينيم آنها به يكديگر چه مى گويند، من يكى از آنان را مى شناسم، او زُراره است، ديگرى غريب است و از شهر ديگرى آمده است.
  گوش كن، زُراره به آن جوان مى گويد: 
  ـ ابوبكر خليفه اوّل مسلمانان بود، او جامعه را بدون رهبر رها نكرد، او براى بعد از خود، جانشين معيّن نمود.
  ـ ابوبكر مى دانست اگر براى مردم رهبرى انتخاب نكند، جامعه دچار هرج و مرج خواهد شد.
  ـ امّا پيامبر هيچ كس را به عنوان جانشين خود انتخاب نكرد، آيا عقل پيامبر به اين نرسيد كه جامعه نياز به رهبر دارد؟
  سخن زُراره به اينجا كه مى رسد، سكوت مى كند. آن جوان به فكر فرو مى رود.
  من دوست دارم پاسخ را هم بشنوم، به راستى چه كسى مى تواند به اين سؤال پاسخ دهد؟
  لحظاتى مى گذرد، زُراره به سخنان خود ادامه مى دهد: «ما شيعيان باور داريم كه پيامبر مردم را به حال خود رها نكرد، بلكه در روز غدير، على(ع) را به عنوان خليفه و جانشين خود انتخاب كرد».
  سخن زُراره به پايان مى رسد و به جوان اشاره مى كند كه برخيزد، ديگر نشستن او در اينجا به صلاح نيست، جوان برمى خيزد در حالى كه هنوز تشنه شنيدن است.
  اكنون با خود فكر مى كنم، گويا حق با زُراره است، اگر على(ع) را به عنوان جانشين پيامبر قبول نكنيم، بايد بگوييم كه پيامبر جامعه را به حال خود رها كرده است. آخر چگونه مى شود كه ابوبكر دلش به حال جامعه مى سوزد و براى جامعه رهبر معيّن كند، امّا پيامبر هيچ جانشينى انتخاب نمى كند؟
  										* * *
  چند روز مى گذرد، من خيلى فكر مى كنم، تصميم مى گيرم كه پيش زُراره بروم و از سخنان او بهره بگيرم.
  من سؤالات زيادى دارم كه بايد از او بپرسم، زُراره با روى باز به سؤال هاى من پاسخ مى دهد. او از تشيّع مى گويد، من متوجّه مى شوم كه شيعيان به «امامت» اعتقاد دارند و آن را «عهدى آسمانى» مى دانند، خداوند براى مردم، دوازده امام انتخاب كرده است كه بعد از پيامبر وظيفه رهبرى جامعه را به عهده دارند.
  على(ع) امام اوّل شيعيان است و هم اكنون «جعفربن محمّد(ص)»، ششمين امام آن ها مى باشد و شيعيان او را «امام صادق(ع)» مى نامند. «صادق» به معنى «راستگو» مى باشد. بسيارى از علماىِ حديث (با اين كه شيعه نيستند)، راستگويى جعفربن محمّد(ص) در نقل حديث را قبول دارند، براى همين به او لقب «صادق» داده اند.
  آرى، امام صادق(ع)، احاديث زيادى از پيامبر نقل كرده است و دانشمندان به درستى اين سخنان اعتراف كرده اند.
  										* * *
  من اكنون پيش زُراره هستم، او رو به من مى كند و مى گويد: 
  ـ اگر به دمشق بروى و به مردم بگويى: «از خدا اطاعت كنيد»، آنان با تو مخالفت مى كنند و چه بسا به تو حمله كنند.
  ـ آخر براى چه؟ آيا اطاعت از خدا جرم است؟
  ـ مردم آنجا باور كرده اند كه اطاعت از خليفه، اطاعت از خداست. وقتى تو دم از اطاعت خدا مى زنى، آن ها خيال مى كنند كه مى خواهى اطاعت از خليفه را كمرنگ نشان دهى، براى همين است كه با تو مخالفت مى كنند.
  ـ به نظر شما چرا اطاعت از خليفه واجب نيست؟
  ـ چگونه ممكن است خدا اطاعت كسى را كه مانند من و توست، واجب نموده باشد؟ خدا هرگز اطاعت انسانى را كه ممكن است خطا كند، واجب نمى كند.
  ـ شما هم كه مرا به اطاعت از امام صادق(ع) مى خوانى و مى گويى ولايت او بر همه واجب است، پس چه فرقى ميان سخن تو و سخن اين مردم است؟
  ـ ما شيعيان به عصمت امام اعتقاد داريم.
  ـ عصمت يعنى چه؟
  ـ يعنى اين كه خدا امام را از همه زشتى ها و گناهان دور كرده است، خدا اوّل به امام مقام عصمت را داده است، بعداً از ما خواسته است از امام اطاعت كنيم، اگر امام معصوم نبود، خدا هرگز اطاعت او را بر ما واجب نمى كرد.
  										* * *
  از اوّلين ديدار من با زُراره يك ماه گذشته است، اكنون من ديگر شيعه شده ام، شيعه شدن من از روى تحقيق بود، من مديون زُراره هستم، او بود كه باعث هدايت من شد. خدا به او جزاى خير بدهد!
  ايّام حجّ نزديك است، ما تصميم گرفته ايم به حجّ برويم و در مدينه با امام صادق(ع) ديدار كنيم، مى دانم كه تو هم مى خواهى همراه ما بيايى! 
  كاروان حاجيان از كوفه حركت مى كند، راه زيادى در پيش داريم، روزها و شب ها مى گذرد...
  آن نخلستان ها كه مى بينى، مدينه است.
  به مسجد پيامبر مى رويم، امروز جمعه است، امام صادق(ع) دوست دارد ما در نماز اين مردم شركت كنيم. ما بايد «تَقيّه» كنيم، تقيّه يعنى كارى كنيم كه كسى از عقيده ما باخبر نشود، امروز بيشتر مردم (در ظاهر) طرفدار اين حكومت هستند.
  وارد مسجد پيامبر مى شويم، مسجد خيلى شلوغ است، ابتدا به زيارت قبر پيامبر مى رويم و به آن حضرت سلام مى دهيم.
  زيارت ما كه تمام مى شود، اذان ظهر را مى گويند، صف هاى نماز تشكيل مى شود، اكنون امام جمعه بالاى منبر پيامبر مى رود و خطبه هاى نماز جمعه را مى خواند.
  امام جمعه چنين سخن مى گويد: «اى مردم! همه شما نام آقاى زُهْرى را شنيده ايد، او دانشمند بزرگى است. او ساليان سال اسلام را زنده كرد. او در تورات خوانده است كه هر كس ريش خود را با رنگ سياه، رنگين كند، ملعون است. اى مردم! على كسى بود كه ريش خود را با رنگ سياه خضاب مى كرد، اى مردم! على ملعون است، لعنت خدا بر او باد. اى مردم! زُهْرى براى ما نقل كرد كه روزى عايشه همسر پيامبر نزد پيامبر بود. على و عبّاس، عموى پيامبر به ديدار پيامبر آمدند. پيامبر به عايشه رو كرد و گفت: «اى عايشه! اگر دوست دارى دو نفر از اهل جهنّم را ببينى به اين دو نفر نگاه كن».
  من چرا سكوت كرده ام، چرا چيزى نمى گويم، به مولاى مظلوم من اين گونه ناسزا مى گويند و من فقط گوش مى كنم، مى خواهم از جا برخيزم و فرياد بزنم كه تو دست مرا مى گيرى و مرا مى نشانى. 
  اگر تو نبودى، مأموران مرا گرفته بودند و به زندان مى بردند.
  در اين شهر رسم است كه مولاى مظلوم ما را روز جمعه ها لعن كنند. على(ع) كه برادر پيامبر بود و جز رضاى خدا گامى برنداشت، اين گونه معرّفى مى شود.
  آرى! اين حكومت بغض على(ع) به سينه دارد و تلاش مى كند تا نور خدا را خاموش كند، امّا مگر نور خدا خاموش شدنى است؟
  به راستى اين زُهْرى كيست كه امروز نام او را اين گونه بر سر منبرها مى برند؟ او چگونه جرأت پيدا كرده است چنين دروغ هايى را به پيامبر نسبت بدهد؟ 
  دنيا چقدر فريب دهنده است. من اين آقاى زُهْرى را مى شناسم، همين كه نامش را بالاى منبر بردند و او را به عنوان بزرگ ترين دانشمند جهان معرّفى كردند.
  آيا مى دانى او يكى از شاگردان امام سجاد(ع) بود؟ او در همين شهر مدينه زندگى مى كرد، او فقير بود و قرض زيادى داشت.
  حكومت فهميد كه او جوانى با استعداد است، از او دعوت به همكارى كرد و او به شام رفت و معلّم خصوصى پسران خليفه شد، آرى! هشامِ اُموىّ، او را خريد!
  روزى كه او مى خواست از مدينه برود امام سجاد(ع) با او سخن گفت، به او گفت كه مواظب دين خودت باش، حكومت مى خواهد تو را وسيله اى براى فريب مردم قرار بدهد، امّا افسوس كه زُهْرى سخنان امام را فراموش كرد و كم كم او به اينجا رسيد كه براى مولاى مظلوم ما چنين سخنان دروغى را نقل كند.
  امروز حكومت زُهْرى را به عنوان بزرگ ترين دانشمند اين حكومت معرّفى كرده است، سخنان زُهْرى در سرتاسر جهان اسلام پخش شده است، اگر امروز به فلسطين هم بروى، كتب او را مى بينى كه چقدر با استقبال روبرو شده است.
  اگر افرادى مانند زُهْرى به يارى اين حكومت نمى آمدند، هرگز آنان نمى توانستند اين گونه حق را ناحق جلوه دهند!
  										* * *
  شب شده است و كوچه هاى مدينه تاريك است، از اين پيچ كه عبور كنيم به خانه امام صادق(ع) مى رسيم...نسيم مىوزد، بوى بهشت به مشامم مى رسد، در حضور امام مهربان خود هستم، اشك شوق مى ريزم و سلام مى كنم: سلام بر آقا و مولاى من! سلام بر نور خدا در روى زمين...
  										* * *
  آقاى من! برايم سخن بگو! 
  من عطش شنيدن دارم، مى خواهم كلام تو را بشنوم!
  به سوى تو آمده ام، گمگشته بودم، بى قرار بودم، به اينجا پناه آورده ام و آرام گرفته ام. شنيده ام شما همه دوستان خود را دوست دارى. برايم سخن بگو، جان مرا با كلام خود زنده كن!
  										* * *
  مولاى من! 
  تو مى دانى كه حكومت مى خواهد مردم در نادانى بمانند، فقط با جهل و نادانى است كه آنان مى توانند به اسم دين بر مردم حكومت كنند.
  خاندان بنى اُميّه براى خود قداست ساخته اند، مردم هشام را جانشين خدا و امين خدا در روى زمين مى دانند، مقام او را از كعبه بالاتر مى دانند، بلاى جهل و نادانى از هر چيزى بدتر است، حكومت بقاى خويش را در جهل اين مردم مى داند. 
  اكنون تو برايم از علم و عقل و آگاهى سخن مى گويى، مى خواهى شيعه تو بيدار باشد، اهل فكر و معرفت باشد.
  تو مرا به تفكر فرا مى خوانى و مى گويى: «يك ساعت فكر كردن بهتر از يك سال عبادت است».
  برايم از لقمان سخن مى گويى و اين كه خدا به او حكمت ارزانى داشت، تو مى خواهى من بدانم كه لقمان چرا به اين مقام رسيد، رو به من مى كنى و مى گويى: «لقمان به خاطر مال و ثروت دنيا و زيبايى و قدرت جسمانى به مقام حكمت نرسيد، بلكه او به علّت تقوى و زياد فكر كردن به اين مقام رسيد».
  برايم مى گويى كه بيشترين عبادت ابوذر، تفكّر و پند گرفتن بود.
  دوست دارى من ابوذر را بيشتر بشناسم، روزگارى كه عثمان خليفه بود، مردم دچار غفلت شده بودند، آن روز ابوذر به عثمان اعتراض كرد. او مى دانست راهى را كه عثمان در پيش گرفته است، جامعه را تباه خواهد كرد.
  آن روز بسيارى دلشان به نماز و روزه هاى خود خوش بود و آفتِ تجمّل گرايى و بى عدالتى را نمى ديدند، امّا ابوذر فكر كرد و در مقابل موج فتنه ها و بى عدالتى ها قيام كرد تا آنجا كه عثمان، او را به بيابان «ربذه» تبعيد كرد.
  تو از من مى خواهى مانند ابوذر باشم و بيشتر عبادت من فكر كردن باشد، نه آنكه دل به نماز و روزه ام خوش دارم!
  										* * *
  من تا چندى پيش، سنّى مذهب بوده ام، ابوبكر و عمر و عثمان براى من قداست داشته اند، سخنان و دستورات آنان در ذهن من نقش بسته بود.
  رهبر من همان ابوبكر بود كه حديث پيامبر را آتش زد. عايشه، دختر ابوبكر مى گويد يك شب پدرم تا صبح در حال فكر كردن بود، او پانصد حديث از پيامبر نوشته بود، صبح كه فرا رسيد به من گفت تا همه آن نوشته ها را براى او بياورم، آن روز او همه آن احاديث را در آتش سوزاند.
  من پيرو عمر بوده ام، همان كه دستور داد تا مردم هر چه حديث نوشته اند را نزد او بياورند و دستور داد همه آن نوشته ها را آتش بزنند، آرى! عمر همان خليفه اى است كه نوشتن حديث را حرام اعلام كرد و مردم را از سؤال و پرسش نهى نمود.
  شنيده ام جوانى در اسكندريه قرآن را خوانده بود و براى او سؤال پيش آمده بود، او مى خواست قرآن را بفهمد، او از ديگران در مورد فهم قرآن سؤال مى كرد.
  خبر به عمر رسيد، دستور داد تا او را به مدينه بفرستند، وقتى آن جوان به مدينه رسيد، عمر با چوب آن قدر به سر او زد تا آنجا كه آن جوان فرياد برآورد: «اى امير! بس است ديگر! نزن! از اين فكر دست برداشتم». اينجا بود كه عمر او را رها كرد، آن جوان از جا برخاست در حالى كه خون از سر و صورت او مى چكيد. بعد از چند روز باز به عمر خبر رسيد كه او سؤال و پرسش مى كند، اين بار عمر دستور داد او را به زمين بخوابانند و عمر صد تازيانه به او زد، آن جوان به عمر گفت: «اى امير! اگر مى خواهى مرا بكشى، بكش ولى اين قدر مرا زجر و آزار مده».
  من اين كار آنان را درست مى پنداشتم، زيرا آنان را خليفه پيامبر مى دانستم، امّا اكنون از تو سخنان ديگرى مى شنوم: 
  از فرشتگان برايم سخن مى گويى كه بال هاى خود را در زير پاى كسى قرار مى دهند كه در جستجوى دانش است.
  برايم مى گويى كه همه موجودات براى كسى كه در طلب علم باشد، دعا مى كنند و از خدا براى او طلب بخشش مى كنند.
  به من مى گويى: مقام دانشمندى كه ديگران از دانش او بهره ببرند از عبادت هفتاد هزار عابد بالاتر است. 
  از روز قيامت سخن مى گويى كه آن روز خدا سياهى قلم را بر خون شهيد برترى خواهد داد.
  تو مرا به چه راهى مى خوانى؟
  اگر اسلام اين است كه سياهى قلم را بهتر از خون شهيد مى داند و براى نوشته اين ارزش را قائل است، پس چرا ابوبكر و عمر اين نوشته ها را آتش زدند؟ چه رازى در اين ميان بوده است؟ 
  تو مرا به نوشتن و سؤال كردن فرا مى خوانى و از آرزوى خود پرده برمى دارى و مى گويى كه دوست داشتم تا شيعيان خود را با تازيانه مى زدم تا مجبور شوند به دنبال فهم دين بروند.
  سال هاست بر سر مسلمانان تازيانه زده اند كه چرا مى خواهيد بفهميد، تو مى گويى كه دوست دارى به آنان تازيانه بزنى كه چرا به دنبال فهم دين نيستيد! تو آقاىِ مهربانى هستى، تو هرگز به آزار كسى راضى نمى شوى، امّا با چه زبانى و چگونه به من بفهمانى كه بايد اهل فهم باشم وگرنه فريب حكومت را خواهم خورد و به ناحق و بيهوده به ديگران سوارى خواهم داد!
  به من مى گويى كه اگر در جستجوى دانش باشم در ملكوت آسمان ها مرا به بزرگى ياد مى كنند، آرى! اگر من بخواهم به دنبال علم واقعى باشم، حكومت مرا آزار و اذّيت مى كند، امّا مهم نيست، چرا كه فرشتگان مرا با عظمت ياد مى كنند.
  تو دوست دارى كه شيعيانت اهل نوشتن باشند، زيرا اين نوشته است كه باعث بيدارى مردم مى شود، اين قلم است كه كوبنده تر و برنده تر از هر سلاح و شمشيرى است. 
  تو بارها گفته اى كه دانش را بنويسيد و در ميان دوستان خود پخش كنيد، روزگارى فرا خواهد رسيد كه مردم فقط با كتاب انس پيدا خواهند كرد، آرى! تو از آينده خبر دارى...
  										* * *
  براى خواندن نماز ظهر به مسجد پيامبر مى رويم، نماز را به جماعت مى خوانيم، بعد از نماز فرصتى مى شود تا به قبرستان بقيع برويم و قبر امام حسن و امام سجاد و امام باقر(ع) را زيارت كنيم. امام باقر در سال 114 به دست هشام اُموىّ به شهادت رسيد، زُراره برايم خاطره هاى زيادى از امام باقر(ع) نقل مى كند. او سخنان ارزشمند فراوانى را از آن امام عزيز به خاطر سپرده است.
  اكنون زُراره رو به من مى كند و مى گويد كه بايد زودتر از مدينه برويم، زيرا به دستور هشام همه رفت و آمدها كنترل مى شود، ما بايد به سوى مكّه حركت كنيم.
  										* * *
  آقاى من! 
  كاش مى توانستم در اين شهر بمانم و بيش از اين از درياى علم تو بهره اى برگيرم، امّا چاره اى نيست، بايد از اين شهر بروم، حكومت اُموىّ نمى گذارد كه شيعيان در اين شهر بمانند.
  ما از اين شهر مى رويم، ولى عهد مى بنديم كه در اوّلين فرصت نزد تو باز گرديم.
  ما تنها نخواهيم آمد، با جوانان بيشمارى خواهيم آمد، همه ما شاگردان تو خواهيم شد و از علم تو بهره خواهيم برد.
  آن روز نزديك است، روزى كه مدينه پر از مشتاقان دانش تو بشود، اين وعده اى است كه تو به ما داده اى.
  ما صبر مى كنيم تا آن زمان مناسب فرا برسد...


title: وقتى تاريخ تكرار مى شود
text:
    وقتى تاريخ تكرار مى شود


  خبرى به شهر كوفه مى رسد، «زِيْد» از كوفه به سوى مدينه مى رود، زيد پسرِامام سجاد(ع) است. او عموى امام صادق(ع) است.
  زيد در مدينه زندگى مى كرد، هشام او را به دمشق طلبيد و سپس براى پرسش و پاسخ در مورد ماجرايى، او را به كوفه فرستاد. هشام از فرماندار كوفه خواست كه اجازه ندهد زيد روز را در كوفه شب كند و بايد سريع از كوفه برود. فرماندار كوفه هم زيد را خيلى زود از كوفه خارج كرد.
  امروز جمعى از بزرگان شهر تصميم مى گيرند تا دنبال زيد بروند و او را به شهر بازگردانند، آنان تصميم گرفته اند تا با كمك زيد قيام كنند و حكومت اُموىّ را سرنگون سازند، من با خود فكر مى كنم كه آيا آنان موفّق خواهند شد؟ آيا الان كه سال 120 هجرى است، زمان مناسبى براى قيام مى باشد؟ هشام با سياست خفقان توانسته است به حكومت خود ادامه بدهد، هشام سال هاست كه شيعيان را در تنگنا قرار داده است.
  بهر حال، امروز بزرگان شهر تصميم گرفته اند تا زيد را به شهر بازگردانند، آنان در جستجوى زيد هستند، سرانجام در «قادسيه» به زيد مى رسند و راه را بر او مى بندد و نمى گذارند به سوى مدينه برود.
  گوش كن! آنان به زيد مى گويند: «اى پسر پيامبر! شهر ما را رها كرده و به كجا مى روى؟ در كوفه چهل هزار سرباز دارى تا با حكومت بجنگى و خليفه را سرنگون سازى».
  آنان اميد دارند كه خدا زيد را يارى خواهد كرد و او اين حكومت را سرنگون خواهد كرد.
  زيد به فكر فرو مى رود، آيا دعوت اين مردم را قبول كند؟ مردم همه قسم ياد مى كنند كه هرگز او را تنها نگذارند. 
  زيد به آنان رو مى كند و مى گويد: «مى ترسم با من همان كارى را بكنيد كه با جدم حسين(ع) نموديد».
  آرى! اين مردم كوفه همان كسانى هستند كه به امام حسين(ع) هم همين حرف ها را زدند ولى وقتى امام حسين(ع) به سوى آنان آمد به جنگ او رفتند و به رويش شمشير كشيدند.
  مردم كوفه قسم ياد مى كنند كه اين بار هرگز فريب نخواهند خورد و تا پاى جان در راه او خواهند ايستاد. زيد در لحظه مهم تاريخ ايستاده است، نگاهى به اين مردم مى كند، شور آنان را مى بيند، او تصميم مى گيرد به سوى كوفه باز گردد.
  پسرعموىِ زيد همراه اوست. او به زيد رو مى كند و مى گويد: «اى زيد! اينان مى خواهند تو را فريب بدهند، فراموش نكن كه اين مردم على(ع) را تنها گذاشتند و به سخنش گوش ندادند، با حسن(ع) بيعت كردند ولى هنگام جنگ با معاويه بر سر حسن(ع) هجوم آوردند و او را زخمى كردند و غربتش را رقم زدند. اينان حسين(ع) را به شهر خود دعوت كردند و سپس به روى او شمشير كشيدند».
  يكى از بزرگان كوفه اين سخن را مى شنود، او به زيد مى گويد: «اى زيد! پسرعموىِ تو حسود است و نمى تواند مقام تو را ببيند، او خيال مى كند كه خودش شايستگى براى رهبرى اين قيام را دارد».
  زيد به پسرعموى خود رو مى كند و مى گويد: 
  ـ اى پسر عمو! اگر اين مردم على(ع) را تنها گذاشتند، براى اين بود كه مردم شام از معاويه حمايت مى كردند. هنگامى حسين(ع) با يزيد در افتاد كه بنى اُميّه در اوج قدرت بودند، امّا امروز شرايط به گونه اى است كه مى توان بنى اُميّه را شكست داد.
  ـ من مى ترسم اگر با اين مردم همراه شوى و به كوفه بازگردى، در موقع كارزار بر خلاف آنچه مى پندارى هيچ كس نزد آنان پست تر از تو نباشد.
  ـ من تصميم خود را گرفته ام.
  ـ صلاح مملكت خويش، خسروان دانند.
  اينجاست كه زيد همراه با پسرش به سوى كوفه بازمى گردد و پسرعموىِ زيد به سوى مدينه مى رود.
  با بازگشت زيد به كوفه، اين شهر آماده انقلاب مى شود، مردم اميد دارند كه به زودى حكومت استبدادى هشام به دست زيد سرنگون خواهد شد.
  										* * *
  زيد حركت خود را آغاز مى كند، او به قبيله هاى مختلف نامه مى نويسد و آنان را به بيعت با خود فرا مى خواند.
  او زندگى مخفيانه اى را آغاز كرده است و هر چند وقت در خانه يكى از يارانش به سر مى برد تا حكومت نتواند او را پيدا كند. 
  حتماً مى دانى كه اگر زيد بتواند بر كوفه مسلط شود، گام بزرگى برداشته است، كوفه دروازه ايران است!
  من در فكر هستم كه آيا نزد زيد بروم و با او بيعت كنم يا نه؟
  زيد فرزند امام سجاد(ع) است، او عموىِ امام صادق(ع) است، مى خواهد انقلاب كند و اين حكومت فاسد را نابود كند، آيا بايد او را يارى كنم؟ 
  فكرى به ذهنم مى رسد، تصميم مى گيرم به خانه زُراره بروم و با او مشورت كنم. آيا تو هم همراه من مى آيى؟
  من سؤال خود را از زُراره مى پرسم، زُراره نگاهى به من مى كند و مى گويد امشب قرار است من با عدّه اى از دوستانم به ديدار زيد برويم و با او سخن بگوييم، تو هم مى توانى همراه ما بيايى!
  										* * *
  در تاريكى شب به سوى خانه يكى از ياران زيد مى روم، سلام مى كنم و در گوشه اى مى نشينم. بزرگان زيادى در اينجا جمع شده اند، آن مرد را مى بينى كه در آنجا نشسته است، اسم او نُعمان است. او مغازه صرافى در بازار كوفه دارد. همه او را مى شناسند.
  اكنون زيد رو به نُعمان مى كند و مى گويد:
  ـ اى نعمان! گويا راه تو از راه من جداست، آيا نمى خواهى با من بيعت كنى؟
  ـ تو چه تصميمى گرفته اى؟ 
  ـ من مى خواهم قيام كنم و اين حكومت را سرنگون سازم. از تو مى خواهم مرا يارى كنى.
  ـ اى بزرگوار! من اين كار را نمى كنم.
  ـ آيا تو جان خود را دريغ مى دارى؟
  ـ اى زيد! من بايد در اين زمان، از حجّت خدا پيروى كنم. اگر تو حجّت خدا نباشى، پس براى چه با تو بيعت كنم؟
  جواب نُعمان مرا به فكر فرو مى برد، آرى! من بايد مطيع امام خود باشم، به راستى آيا زيد براى اين قيام خود از امام صادق(ع) اجازه گرفته است؟ اصلاً او به امامت آن حضرت ايمان دارد؟
  زيد نگاهى به ما مى كند و مى گويد: «ما از خاندان پيامبر هستيم. كسى كه در خانه خود بنشيند و قيام نكند، امام نيست! كسى امام است كه شمشير بكشد و با ستمكاران جهاد كند».
  اين سخن زيد مرا به فكر فرو مى برد، آيا هر كس از خاندان پيامبر باشد و دست به شمشير ببرد، امام است؟ 
  پيرمردى كه در ميان جمع نشسته است رو به زيد مى كند مى گويد: «اى زيد! على(ع) امام اوّل ما شيعيان است. وقتى پيامبر از دنيا رفت، مردم حق او را غصب كردند. على(ع) بيست و پنج سال در خانه نشست و قيام نكرد، بگو بدانم در آن بيست و پنج سال آيا او امام بود يا نه؟».
  زيد سكوت مى كند و جوابى نمى دهد، پيرمرد به سخن خود ادامه مى دهد: «اى زيد! اگر بگويى زمانى كه على(ع) در خانه نشسته بود، امام بود، پس مى شود كه امام صادق(ع) هم امام باشد، اگر چه شمشير در دست نگرفته و قيام نكرده است، اگر هم على(ع) امام نبوده است، پس تو براى چه اينجا آمده اى؟».
  زيد در پاسخ چه بگويد، او سكوت مى كند، آرى! زيد دستور صريحى از امام صادق(ع) در مورد قيام خود ندارد، از طرفى شور و اشتياق مردم كوفه را ديده است و به موفقيّت خود ايمان دارد، گويا او تصميم دارد در صورت موفقيّت، حكومت را به امام صادق(ع) واگذار نمايد، بااين حال، ياران او اكنون او را امام خود مى دانند.
  ما بايد منتظر دستور امام خود باشيم، اگر آن حضرت به ما دستور يارى زيد را بدهد با تمام وجود او را يارى خواهيم نمود و جان خويش را فداى او خواهيم نمود.
  جلسه به طول انجاميد، ديگر موقع رفتن است، در اين هنگام يكى از جا برمى خيزد و مى گويد: 
  ـ اى زيد! نظر تو در مورد ابوبكر و عمر چيست؟
  ـ خدا آن دو را رحمت كند، من به جز خير و خوبى در مورد آنان چيزى نمى گويم.
  ـ اگر اين چنين است پس چرا مى خواهى قيام كنى؟ 
  ـ چطور مگر؟
  ـ تو مى گويى مى خواهى انتقام خون خاندان پيامبر را بگيرى، خوب. مگر آن دو نفر نبودند كه حق خاندان پيامبر را غصب كردند؟
  ـ ابوبكر و عمر بر ما پيشى گرفتند ولى كافر نشدند، آن دو در ميان مردم به عدالت رفتار كردند و به قرآن و سخن پيامبر عمل كردند.
  ـ تو مى گويى ابوبكر و عمر بر شما خاندان ظلمى نكرده اند، پس اين حكومت هم بر شما ظلمى نكرده است. پس چرا مى خواهى قيام كنى؟ چرا ما را به شورش بر عليه حكومتى مى خوانى كه ظلمى نكرده است؟ بنى اُميّه در گرفتن حق شما به همان شيوه و روش ابوبكر و عمر عمل كرده اند.
  با شنيدن اين سخنان، همه به فكر فرو مى روند، به راستى چرا زيد در مورد ابوبكر و عمر چنين سخن گفت؟
   آيا او ماجراى ستم ها و ظلم هايى كه بعد از وفات پيامبر روى داد را فراموش كرده است؟ 
  اين ابوبكر و عمر بودند كه در «سَقيفه» جمع شدند و نقشه خود را عملى كردند و حق على(ع) را غصب كردند.
  شايد زيد مى خواهد ياران زيادترى را براى قيام خود جمع كند و براى همين، اين گونه نظر مى دهد، گويا او مى خواهد همه نيروها را بر ضد حكومت بسيج كند، او مى داند اگر آشكارا از عمر و ابوبكر بيزارى جويد، عدّه زيادى از ياران خود را از دست مى دهد.
  										* * *
  جاسوسان حكومتى خبر آمدن زيد به كوفه را براى هشام مى برند. هشام نامه اى به فرماندار كوفه مى نويسد و از او مى خواهد تا براى مقابله با قيام زيد در آمادگى كامل باشد.
  فرماندار كوفه دستور مى دهد تا همه راه هاى خروجى كوفه كنترل شود تا نامه اى از طرف زيد يا ياران او به شهرهاى ديگر عراق ارسال نشود.
  خبرها حكايت از اين دارد كه مردم شهرهاى «بصره»، «مدائن» و «واسط» وفادارى خود را به زيد اعلام كرده اند.
  										* * *
  آن پيرمرد كيست كه با زيد سخن مى گويد؟ او ابن كُهيل است، گوش كن، او از روى دلسوزى مى گويد:
  ـ اى زيد! تو از خاندان پيامبر هستى و حقّ بزرگى بر ما دارى. بگو بدانم چند نفر با تو بيعت كرده اند.
  ـ چهل هزار نفر.
  ـ بگو بدانم چند نفر با جدت حسين(ع) بيعت كردند؟
  ـ هشتاد هزار نفر.
  ـ آيا مى دانى از آن هشتاد هزار نفر چند نفر به او وفادار ماندند؟ بگو بدانم مقام تو بالاتر است يا مقام جدت حسين(ع)؟
  ـ مقام جدم حسين(ع).
  ـ مردم اين روزگار بهترند يا مردم روزگار حسين(ع)؟
  ـ مردم آن روزگار.
  ـ خوب. آنان به حسين(ع) خيانت كردند. اكنون چگونه شده است كه تو به وفاى اين مردم دل خوش داشته اى؟ 
  ـ اين مردم با من بيعت كرده اند، آنان عهد بسته اند كه هرگز پيمان نشكنند. آيا درست است كه آن ها را رها كنم و بروم؟
  زيد در تصميم خود مصمّم است، او افرادى را به سوى خراسان مى فرستد تا براى قيام آماده شوند، سخن و هدف او روشن و واضح است، به مردم گفته است كه هدفش چيزى جز اسلام، عدالت و دفاع از مظلومان نيست، او مى خواهد مردم را از ظلم و ستم استبداد دينى نجات بدهد.
  										* * *
  اكنون گروه زيادى با زيد بيعت كرده اند، جوانانى كه از ظلم و ستم بنى اُميّه به ستوه آمده اند، به صورت مخفيانه براى قيام تلاش مى كنند، در ميان آنان ياران امام صادق(ع) به چشم نمى آيد، گويا امام در اين شرايط قيام را صلاح نمى بيند، آرى! امام اين مردم را به خوبى مى شناسد، مى داند كه براى تشكيل يك حكومت اسلامى ابتدا بايد مسلمانان واقعى را تربيت كرد، مردمى كه دور زيد جمع شده اند، به چيزهاى ديگرى مى انديشند.
  بيشتر مردم زيدى شده اند، يعنى طرفدار زيد هستند و با او بيعت كرده اند، بعضى هم او را به عنوان «امام» خود پذيرفته اند. 
  شايد آمار آنان به صد هزار نفر هم برسد، آنان «زيدى» هستند (كه به فرقه زيديّه هم مشهور هستند). آنان مى گويند امام كسى است كه از نسل فاطمه(س) باشد و قيام كند، هر كس كه اين دو شرط را داشته باشد، امام است.
  زيدى ها قدرى عرصه را بر ما تنگ كرده اند، ما شيعه امام صادق(ع) هستيم و امامت را عهدى آسمانى مى دانيم، دوازده امامى كه خدا آن ها را براى ما انتخاب كرده است و پيامبر هم در مورد آنان سخن گفته است، امام، امام است، فرقى نمى كند كه در خانه نشسته باشد يا دست به شمشير برده باشد.
  ما به نام «شيعه جَعفرى» مشهور هستيم. حتماً مى دانى كه نامِ اصلى امام صادق(ع)، «جعفر» است، به همين دليل ما به «جعفرى» مشهور شده ايم. همه ما منتظر دستور امام صادق(ع) هستيم، هر لحظه منتظر هستيم تا خبرى از مدينه به ما برسد. 
  هر كس از مدينه مى آيد، نزد او مى رويم تا بدانيم نظر امام صادق(ع) چيست، زيد مى خواهد با ظلم و جور مبارزه كند، اگر زيد پيروز اين ميدان شود، مى توان اميد داشت كه او حكومت را به امام صادق(ع) واگذار كند، امّا همه سخن در اين است آيا او در اين شرايط موفّق خواهد شد؟ 
  آيا همه چيز با سقوط اين حكومت حل مى شود؟ آينده چقدر روشن است؟ مردم چقدر براى حكومت خاندان پيامبر آمادگى دارند؟ آيا نيروهاى مؤمن و متعهّد تربيت شده اند؟
  زيد فقط به فكر سرنگونى حكومت است، ولى امام صادق(ع) مى داند كه قبل از سرنگونى اين حكومت بايد به خيلى چيزها فكر كرد، البتّه زيد خود طالب شهادت است، راه خود را انتخاب كرده است، كسى كه در راه مبارزه با ستم قيام كند، شهيد است و بهشت در انتظار اوست.
  										* * *
  فرماندار كوفه مى خواهد هرطور شده مخفى گاه زيد را پيدا كند، او پول زيادى به مأمورى مى دهد تا پيش ياران زيد برود و به آنان بگويد كه من از خراسان آمده ام و براى زيد پول آورده ام. او مى خواهد با اين فريب كارى زيد را دستگير كند. با همه اين تلاش ها فرماندار نمى تواند زيد را پيدا كند.
  زيد به همه اعلام كرده است كه شب اوّل ماه «صفر»، شبى است كه قيام آغاز خواهد شد. قرار شده است تا يارانِ او از شهرهاى ديگر، آن شب خود را به كوفه برسانند. برنامه اين است كه همه نيروها به يكباره خارج شوند و خود را به كوفه برسانند و بعد از تصرّف كوفه به سوى دمشق حركت كنند.
  جاسوسى از ماجرا باخبر مى شود و اين نامه را براى فرماندار كوفه مى نويسد: «تو كجا هستى؟ زيد مردم را به بيعت فرا مى خواند و تو همچنان در خواب هستى؟».
  هنوز يك هفته تا زمان موعود مانده است، نيروهاى حكومتى همه راه ها را مى بندند. فرماندار دستور مى دهد تا كسانى را كه احتمال مى دهند با زيد همكارى داشته اند دستگير و روانه زندان شوند. گروهى از ياران زيد دستگير مى شوند.
  مأموران ندا مى دهند كه همه مردم بايد در مسجد جمع شوند، اگر كسى در كوچه ها ديده شود، اعدام خواهد شد. حتماً مى دانى كه مسجد كوفه، جمعيّت زيادى در خود جاى مى دهد.
  مردم از ترس به سوى مسجد هجوم مى برند، وقتى مسجد كوفه از جمعيّت پر مى شود، مأموران درهاى مسجد را مى بندند تا كسى نتواند به يارى زيد برود.
  										* * *
  امشب شب چهارشنبه است، هوا خيلى سرد است، هنوز مردم در مسجد هستند، مأموران اجازه نمى دهند كسى از مسجد خارج شود، وقتى زيد از اين موضوع باخبر مى شود با هيجده نفرى كه همراه او بودند از مخفى گاه خود خارج مى شود، او به سوى مسجد مى آيد، آتشى را در آن نزديكى روشن مى كند، صداى «الله اكبر» مردم از مسجد به گوش مى رسد، عدّه اى از خانه ها براى يارى او بيرون مى آيند، تعداد آنان 218 نفر مى شود. آنان به سوى مسجد حمله مى كنند، انتظار مى رود مردمى كه در مسجد هستند نيز شورش كنند و به بيرون مسجد بيايند.
  امشب زيد به كسانى كه با او بيعت كرده اند نياز دارد، آن ها پيمان بسته اند كه تا پاى جان او را يارى كنند، زيد هر چه صبر مى كند، خبرى نمى شود، مردم كوفه فقط اهل شعارند، آنان فرياد «الله اكبر» سر مى دهند، امّا وقتى مى بينند اگر به سوى در مسجد بروند، كشته مى شوند، از جاى خود تكان نمى خورند.
  او به ياران خود دستور مى دهد تا نزديك مسجد شوند و فرياد برآورند: «اى كسانى كه در مسجد مانده ايد، از ذلّت و خوارى به سوى عزّت بياييد!».
  زيد به ياران خود رو مى كند و مى گويد:
  ـ چرا اين مردم به يارى ما نمى آيند؟
  ـ مأموران حكومتى، آنان را محاصره كرده اند. 
  ـ اين هرگز بهانه اى براى شكستن پيمان نيست!
  زيد مى داند كه هنوز عدّه زيادى از مردم در خانه هاى خود پناه گرفته اند، او مى گويد: «آنانى كه در خانه ها هستند چرا به يارى ما نمى آيند».
  هيچ كس جواب اين سؤال را نمى دهد، زيد با ديدن اين صحنه همه چيز را مى فهمد، او به ياد حسين(ع) مى افتد و مى گويد: «اين مردم با من همان كارى را كردند كه با حسين(ع) كردند».
  زيد از مسجد دور مى شود، به در خانه هايى مى رسد كه مى داند صاحب آن خانه ها با او بيعت كرده اند.
  او آنان را به اسم صدا مى زند، امّا هيچ كس جوابى نمى دهد. 
  اين جمله امام حسين(ع) چقدر زيباست: «مردم بنده دنيايند، دين را تا آنجا مى خواهند كه زندگى خود را با آن سر و سامان بدهند، وقتى آزمايش پيش آيد، دينداران كم خواهند بود».
  امشب زيد مى تواند مأموران حكومتى را از خود دور كند، امّا به راستى فردا چه خواهد شد؟ آيا مردمى كه دم از يارى او مى زدند به كمك او خواهند آمد؟
  										* * *
  صبح فرا مى رسد، جنگ آغاز مى شود، زيد با ياران اندك خود چگونه در مقابل دوازده هزار سرباز حكومت پيروز خواهد شد؟ به زودى هشت هزار نفر ديگر هم از طرف هشام به كوفه خواهند رسيد. فرماندار براى كسى كه سرِ زيد را بياورد، هزار سكّه طلا جايزه قرار داده است.
  جنگ ادامه دارد، زيد و يارانش با تمام وجود مى جنگند، لحظه به لحظه ياران زيد كم و كمتر مى شود، در اين ميان يكى از سپاهيان حكومت به فاطمه(س) ناسزا مى گويد، اشك در چشمان زيد حلقه مى زند و اشك مى ريزد.
  هيچ كس جرأت ندارد به جنگ زيد بيايد، شجاعت او مثال زدنى است، او مانند جدش حسين(ع) مى رزمد، همه از مقابل شمشير او فرار مى كنند، زيد روز اوّل را مى تواند مقاومت كند، مردم هنوز در مسجد محاصره هستند، فرماندار دستور داده است تا كشته شدن زيد كسى حق ندارد از مسجد خارج شود.
  										* * *
  امروز جمعه، دومين روزى است كه زيد قيام كرده است. زيد با رشادتى كه از خود نشان مى دهد تعداد زيادى از نيروهاى حكومتى را به خاك و خون مى كشد، او و يارانش فاصله زيادى با در مسجد ندارد.
  فرماندار مى داند كه هرگز نمى تواند در مقابل شجاعت زيد پيروز شود. اينجاست كه او دستور مى دهد تا زيد و يارنش را تيرباران كنند. باران تير از هر سو، از پشت بام ها گرفته تا نخلستان ها بر زيد و يارانش فرود مى آيد. 
  تيرانداز ماهرى تيرى به كمان مى نهد و از دور پيشانى زيد را هدف مى گيرد، تير مى آيد و به پيشانى او اصابت مى كند. چند نفر از ياران زيد اطرافش را مى گيرند و او را به خانه اى مى برند، شب فرا مى رسد و جنگ متوقّف مى شود.
  										* * *
  زيد از درد به خود مى پيچد، تير در استخوان پيشانى او فرو رفته است. او به اطراف خود نگاهى مى كند و مى گويد: «چه كسى بود كه در مورد ابوبكر و عمر از من سؤال مى كرد، به او بگوييد كه اين ابوبكر و عمر بودند كه مرا به اين روز انداختند».
  اكنون براى زيد، پزشكى مى آورند، او نگاهى به تير مى كند، چاره اى نيست بايد تير را از پيشانى بيرون آورد، زيد نگاهى به فرزندش يحيى مى كند و مى گويد: «فرزندم! بعد از من راه مرا ادامه بده و با ستمكاران مبارزه كن».
  پزشك دست مى برد و تير را بيرون مى كشد، خونريزى زياد مى شود و بعد از لحظاتى زيد شهيد مى شود.
  ياران شهادت او را به پسرش يحيى تسليت مى گويند، آن ها نمى دانند با پيكرش چه كنند، سرانجام بدن را در بستر نهرى به خاك مى سپارند و دوباره آب را روى آن جارى مى كنند تا كسى نتواند جسد او را پيدا كند. اكنون يحيى، پسر زيد با ده نفر از ياران پدر از تاريكى شب استفاده مى كند و از كوفه خارج مى شود.
  										* * *
  صبح كه فرا مى رسد، فرماندار دستور مى دهد تا مأموران به جستجوى خانه به خانه شهر بپردازند، هر مجروحى را ديدند به قتل برسانند. او به دنبال زيد مى گردد و از سرنوشت او خبرى ندارد. او دستور قتل عام ياران زيد را مى دهد.
  سندى، غلام زيد است، هزار سكّه طلا او را وسوسه مى كند، براى همين او نزد فرماندار مى رود و ماجراى ديشب را به او مى گويد و محل دفن زيد را به او مى گويد. 
  فرماندار دستور مى دهد تا پيكر او را بيرون آورند، سر را از بدن جدا كنند تا براى خليفه فرستاده شود وقتى سر به شام مى رسد، هشام دستور مى دهد تا سر زيد را در ملأ عام و كنار دروازه شهر آويزان كنند تا درس عبرتى براى همه باشد، بعد از مدّتى هشام، سرِ زيد را به مدينه و مصر هم مى فرستد تا در اين شهرها چرخانده شود.
  فرماندار كوفه، بدن زيد را در محله كناسه كوفه بر دار مى آويزد و چهارصد نفر را مأمور نگهبانى مى كند تا مبادا كسى بدن را دفن كند، هر شب صد نفر از جسد مواظبت مى كنند، فرماندار مى خواهد مدّت ها اين بدن بر دار باشد تا ديگر كسى جرأت قيام و شورش بر ضد اين حكومت را پيدا نكند.
  										* * *
  نامه اى از كوفه به مدينه براى امام صادق(ع) فرستاده مى شود. در آن نامه خبر شهادت زيد ذكر شده است.
  وقتى امام اين نامه را مى خواند اشك مى ريزد. اين خبر قلب امام را به درد مى آورد، تنهايى و مظلوميّت او هيچ گاه از يادها نخواهد رفت. امام رو به اطرافيان خود مى كند و مى گويد: «زيد مردى درستكار بود، او اگر پيروز مى شد به وعده خود وفا مى كرد».
  امام پول زيادى را براى يكى از شيعيان خود در كوفه مى فرستد تا در ميان خانواده كسانى كه در قيام زيد كشته شدند، تقسيم كند. به امام صادق(ع) خبر مى دهند يكى زيد را ناسزا مى گويد، امام ناراحت مى شود و در حقّ او نفرين مى كند.
  ما اكنون مى دانيم كه امام صادق(ع) در قيام زيد چه نكاتى را در نظر گرفته است:
  اوّل: زيد به خاطر خدا قيام كرد و در اين راه شهيد شد.
  دوم: زيد آن قدر بزرگوار بود كه در صورت موفقيّت، حكومت را به امام صادق(ع) واگذار مى كرد.
  سوم: امام مردم زمان خود را به خوبى مى شناخت و مى دانست كه زيد شكست خواهد خورد زيرا اين زمان براى قيام مناسب نبود.
  چهارم: كسانى كه زيد را به عنوان امام و حجّت خدا انتخاب كرده اند، در اشتباه هستند، امامت عهدى آسمانى است و خدا دوازده امام را براى هدايت جامعه انتخاب كرده است.
  پنجم: امام شيعيان خود را از خطر نابودى نجات داد، اگر آنان به يارى زيد مى رفتند، باز هم اين قيام شكست مى خورد، آنان چگونه مى توانستند در مقابل 20 هزار سرباز حكومت مقاومت كنند؟
  آرى! امام مى خواست شيعه را حفظ كند، اگر همه ياران او در قيام زيد شركت مى كردند، همه آن ها كشته مى شدند و ديگر نام و يادى از تشيّع باقى نمى ماند. 
  اگر حكومت مى فهميد كه امام ياران خود را به همكارى زيد فرمان داده است، امام صادق(ع) را شهيد مى كرد و بهانه خوبى هم براى كُشتن شيعيان پيدا مى كرد. 
  آرى! امام به چيز ديگرى مى انديشد، او به آينده مى انديشد، او مى خواهد مكتبى بسازد كه تا هزاران سال زنده بماند.
  										* * *
  هشام كه از قيام زيد بسيار خشمگين است، سرانجام تصميم مى گيرد تا براى مردم كوفه سكّه هاى طلا بفرستد، او مى داند كه چگونه بايد مردم را خريد. پول، درمان هر دردى است، با پول مى شود كارى كرد كه مردم زيد و قيام او را فراموش كنند!
  سپس هشام فرمان مى دهد كه عراق را از سادات (فرزندان على) خالى نمايند، او مى داند ماندن سادات در عراق بسيار خطرناك است، هشام دستور مى دهد تا آنان را مانند اسير به مدينه ببرند.
  هشام به فرماندار مدينه مى نويسد كه مواظب سادات باشد و نگذارد كه آنان از مدينه خارج شوند. سادات بايد هر هفته به فرماندارى مدينه بيايند و حضور خود را در مدينه اعلام نمايند، خروج سادات از مدينه به هر بهانه اى جُرم به شمار مى آيد. امام صادق(ع) هم كه از بزرگان سادات است، در شرايط سختى قرار گرفته است.


title: هرگز به خاطر دنيا نيامده ام
text:
  هرگز به خاطر دنيا نيامده ام 


  سال 125 هجرى فرا مى رسد، خبر خوبى به ما مى رسد، هشام آن خليفه جنايتكار مرده است، حكومت استبدادى او نوزده سال به طول انجاميد، در اين مدّت، شيعيان سختى هاى زيادى را تحمّل كردند. 
  وليد، ولىّ عهد اوست و براى تفريح به يكى از شهرها رفته است و اكنون در دمشق نيست.
  وقتى خبر مرگ هشام را به وليد مى دهند، بسيار خوشحال مى شود، زيرا او به آرزوى خود كه همان خلافت است، رسيده است.
  بزرگان حكومت، انگشتر خلافت را براى وليد مى برند و به او تحويل مى دهند و به عنوان خليفه بر او سلام مى كنند.
  وليد اكنون خليفه است، او دستور مى دهد تا اسباب ساز و آواز بياورند و خوانندگان براى او شعر بخوانند.
  من ترجمه شعر او را براى شما مى گويم: «امروز روز خوشى من است، روزى است كه بايد باده بنوشم، شكر خدا كه خبر مرگ هشام آمده است و انگشتر خلافت را براى من آوردند، پس بايد شراب ناب بنوشيم و روز را با دختركى كه دلبرى مى كند، به سر آوريم». وليد شراب را مى نوشد و همه اطرافيان او نيز...
  بعد از مدّتى، وليد تصميم مى گيرد تا به دمشق برود، زيرا پايتخت حكومت دمشق است.
  وقتى او به دمشق مى رسد، مردم با او بيعت مى كنند، مسلمانان او را خليفه خدا مى دانند، خليفه اى كه بيشتر وقت خود را به نوشيدن شراب، زن بارگى و به لهو و لعب مى گذراند...
  هيچ كس خليفه را از اين كارها نهى نمى كند، همه از استبداد خليفه مى ترسند.
  اين يك قانون است، هيچ كس حق ندارد مقام خلافت و ولايت را ناديده بگيرد و او را به تقوا و ترس از خدا دعوت كند، گويا پيش از اين در نماز جمعه، امامِ جمعه، خليفه را به تقوا سفارش مى كرد. وقتى پنجمين خليفه اُموىّ (عبدالملك) به خلافت رسيد، چنين گفت: «به خدا قسم اگر ديگر كسى مرا به تقوا فرا خواند، گردنش را مى زنم».
  از آن روز به بعد ديگر هيچ كس جرأت ندارد خليفه را از خدا بترساند.
  										* * *
  وليد به شعر علاقه زيادى دارد، خود وليد هم گاهى شعر مى گويد، اين ترجمه يكى از اشعار اوست: «ما گاهى شرابِ ناب مى نوشيم و گاه آن را با آب مى آميزيم و مى نوشيم، گاهى آن را گرم مى نوشيم و گاهى نيم گرم».
  وليد اوّلين خليفه اى است كه به شاعران پول زيادى مى دهد، اگر كسى براى او شعرى بگويد به هر بيت شعر او، هزار سكّه نقره جايزه مى دهند.
  معمولاً شاعرانى كه نزد او مى آيند، اشعارشان حدود ده بيت مى شود، روزى يكى از شاعران كه اسم او «ابن مُنبّه» نزد خليفه آمد و در مدح او شعرى خواند، شعر او پنجاه بيت داشت، بايد به او پول زيادى داده مى شد، مأمور پرداخت پول با خود فكر كرد كه آيا اين همه پول را به ابن مُنَبِّه بدهد. وليد دستور داد پنجاه هزار سكّه به ابن مُنبّه بدهند.
  به راستى چرا وليد به هر مناسبت، شاعران را نزد خود مى خواند و به آنان اين قدر پول مى دهد؟
  او مى خواهد اين گونه تمام ستمكارى ها و زشتى هاى خود را مخفى كند و توانايى خود را در شعر و شاعرى، به رخ آنان بكشد.
  به راستى چه چيزى بهتر از شعر شاعرانِ حكومتى، حقيقت را در پس پرده اى از دروغ و ريا مخفى مى كند؟
  آيا همه شاعران نزد وليد احترام دارند؟ آيا وليد مى خواهد شعر عربى را تقويت كند؟ 
  هرگز!
  وليد به شاعرانى كه با هنر خود به حكومت ظالمانه او يارى مى رسانند، جايزه مى دهد. وليد دشمن شاعرى است كه از ظلم و ستم فرياد برآورد و حقيقت را آشكار كند.
  نمى دانم تا به حال نام كُميت را شنيده اى؟ همان شاعرى كه در همين روزگار وليد به شهادت رسيد.
  حتماً دوست دارى كه از كُميت برايت سخن بگويم، از ديدار او با امام صادق(ع)، از سرانجام او، از آرمان زيباى او...
  										* * *
  كُميت اهل كوفه است، او به زبان عربى شعر مى گويد، امروزه همه استادان از شعر او به بزرگى ياد مى كنند. كُميت به خاندان پيامبر علاقه دارد، در زمانى كه محبّت به اين خاندان جرم است، او از عشق و محبّت به خاندان پيامبر دم مى زند. 
  او از مظلوميّت على(ع) و از كربلا و شهادت حسين(ع) سخن مى گويد، با اشعار خود، اشك ها را بر ديده ها جارى مى سازد.
  وقتى او به سفر حجّ رفت و در سرزمين «مِنا» با امام صادق(ع) ديدار كرد، او به امام گفت:
  ـ آيا اجازه مى دهى تا شعر خود را بخوانم.
  ـ اين روزهاى بزرگ وقت خواندن شعر نيست و بايد مشغول عبادت بود.
  ـ شعر من در مورد شما خاندان پيامبر است.
  اينجا بود كه امام دستور داد تا نزديكان او جمع شوند. وقتى همه آمدند، امام به كُميت فرمود: «اكنون شعر خود را بخوان».
  كُميت شروع به خواندن كرد، شعر او در مظلوميّت حسين(ع) بود: «كانَ حُسَيناً وَالبَهاليلُ حَولَهُ... گويا حسين و ياران او را مى بينم كه دشمنان دور آنان حلقه زده اند تا آنان را به شهادت برسانند، من كسى را نديدم كه مانند حسين(ع) اين گونه غريب مانده باشد، هيچ كس مانند حسين(ع) سزاوار يارى نبود...».
  صداى گريه بلند شد، كُميت از غربت حسين(ع) گفت.
  كدام غربت؟ عصر عاشورا، وقتى كه حسين(ع) فرياد برآورد «آيا كسى هست مرا يارى كند؟». افسوس كه فرياد او را جوابى جز شمشيرها و تيرها نبود...
  امام صادق(ع) دست هاى خود را به سوى آسمان گرفت و چنين دعا كرد: «بار خدايا! از تو مى خواهم بخشش خود را بر كُميت ارزانى دارى و همه گناهانش را ببخشى، خدايا! به كُميت آن قدر لطف كن تا او خشنود شود».
  به راستى كُميت چگونه خشنود مى شود؟ آيا همه ثروت دنيا مى تواند كُميت را خوشحال سازد؟ 
  هرگز، اگر كُميت به دنبال پول و ثروت بود كه حال و روزش اين نبود، كافى بود يك شعر براى حكومت بگويد. راز اين دعاى امام بعدها روشن خواهد شد.
  بعد از آن امام دستور داد تا هزار سكّه بياورند، امام آن سكّه ها را همراه با پيراهن خود به كُميت دادند.
  كُميت نگاهى به سكّه ها كرد و گفت: آقاى من! من شما را براى پول دوست نداشته ام، اگر من دنيا را مى خواستم، نزد اهل دنيا مى رفتم، من شما را براى خدا دوست دارم، من پيراهن شما را قبول مى كنم زيرا اين پيراهن براى من تبرّك است، امّا پول را قبول نمى كنم».
  امام لبخندى زد، سخن كُميت به دل امام نشست، آرى! شيعه واقعى كسى است كه اهل بيت(ع) را براى خدا دوست دارد.
  نمى دانم اين سخن امام را شنيده اى: «هر كس در مورد ما اهل بيت يك بيت شعر بگويد، خدا در بهشت خانه اى به او عنايت مى كند»؟
  اكنون ديگر مى دانى كه منظور امام از اين سخن، كسانى مانند كُميت مى باشد كه جان خويش بر كف گرفته اند و براى دفاع از حقّ و حقيقت شعر مى سرايند.
  شعر كُميت مانند پُتك محكمى است كه بر مغز حكومت كوبيده مى شود و همچون نورى است كه دل ها را روشن مى سازد و كاخ استبداد را ويران مى كند. 
  كُميت در مدح از خاندان پيامبر شعر مى گويد و ظلم ها و ستم هاى حكومت را بيان مى كند، براى همين است كه حكومت اُموىّ اين فرمان را صادر كرد: «كُميت را دستگير كنيد و دست و پايش را قطع كنيد و خانه اش را خراب كنيد و او را بر بالاى خرابه هاى خانه اش به دار آويزيد».
  وقتى كُميت اين فرمان را شنيد، چنين گفت: «در عشق به آل محمّد(ص) انگشت نما شده ام، اى كسانى كه به خاطر اين دوستى، مرا كافر مى خوانيد، بدانيد كه اين سخن شما نزد من بى ارزش است».
  اكنون وليد به شاعران جايزه زيادى مى دهد، او دم از شعر مى زند، امّا مأموران حكومتِ او در جستجوى كُميت هستند و سرانجام او را مى يابند و با شمشير به او حمله مى كنند و او را مجروح مى كنند و كُميت مظلومانه در خون خود مى غلطد.
  پسر كُميت در آخرين لحظات عمر پدر بالاى سر پدر است، كُميت از هوش رفته است، بعد از مدّتى كُميت به هوش مى آيد و سه بار مى گويد: «خدايا! آل محمّد» و جان به جان آفرين تسليم مى كند.
  به راستى كُميت در آن لحظات چه ديد كه چنين گفت، هيچ كس نمى داند، او به آرزوى بزرگ خويش رسيد، اكنون زمانى است كه دعاى امام صادق(ع) مستجاب مى شود: «بار خدايا! به كُميت آن قدر لطف كن تا او خشنود شود»، آرى، گويا كُميت در آخرين لحظات عمرش، خود را در آغوش مولايش على(ع) ديد و جان سپرد و به راستى هر كسى اين سعادت را ندارد كه در راه اهل بيت(ع) شهيد شود.
  										* * *
  يحيى را مى شناسى؟ پسر زيد را مى گويم، او بعد از شهادت پدر از كوفه گريخت و مدّتى در كربلا بود. او اكنون در «سرخس» قيام مى كند. يحيى كه احتمال مى دهد كشته شود، سيّدمحمّد را به عنوان امام بعد از خود معرّفى مى كند.
  تو مى خواهى بدانى كه سيّدمحمّد كيست؟ من بارها از اين شخصيت سخن خواهم گفت، او از نسل امام حسن(ع) مى باشد و در مدينه زندگى مى كند. عده اى از مردم خيال مى كنند كه او همان «مهدى موعود» است كه به حكومت ظلم و ستم پايان مى دهد. از پيامبر حديثى نقل شده است كه آن حضرت فرمودند: «مهدى از فرزندان من است و او همنام من است»، آرى، خيلى ها باور كرده اند كه او همان مهدى است.
  سخن در مورد يحيى پسر زيد بود، اكنون دانستى كه يحيى، سيّدمحمّد را به عنوان جانشين خود انتخاب كرد. يحيى از پيروانش مى خواهد بعد از او از سيّدمحمّد اطاعت كنند، در واقع زيدى ها بعد از يحيى، سيّدمحمّد را امام خود خواهند دانست.
  يحيى با هفتاد نفر از يارانش قيام مى كند، ده هزار نيروى حكومتى به جنگ او مى روند و در اين جنگ يحيى و همه يارانش كشته مى شوند.
  وقتى خبر قيام يحيى به وليد مى رسد، نامه اى به فرماندار كوفه مى فرستد. در اين نامه از فرماندار كوفه خواسته شده تا پيكر زيد را (كه حدود چهار سال است به دار آويخته شده است) آتش بزند.
  آرى! وليد هنوز از زيد مى ترسد، با قيام يحيى وليد خشمناك شده است، با اين كه يحيى كشته شده است، امّا وليد مى خواهد از پيكر پدر او انتقام بگيرد!
  فرماندار كوفه به محله كناسه مى آيد، آتشى برپا مى كند، پيكر زيد را از دار به پايين مى آورد و آن را به آتش مى كشد، ساعتى بعد خاكستر پيكر زيد در رود فرات به سوى دريا مى رود.
  										* * *
  اينجا مدينه است، پيرمردى به سوى خانه امام صادق(ع) مى رود، او در دست خود بسته اى دارد و آن را محكم گرفته است، به راستى او در اين بسته چه چيزى را قرار داده است؟
  او متوكّل بَلخى است و اكنون وارد خانه امام مى شود، سلام مى كند. او مى خواهد مطلب مهمّى را به امام بگويد، اجازه مى گيرد و چنين مى گويد: «آقاى من! من از عراق به سوى خراسان مى رفتم، در راه با يحيى پسر زيد آشنا شدم. او وقتى دانست كه من به شما خاندان پيامبر علاقه دارم، از من تقاضايى كرد. او به همراهان خود دستور داد تا صندوقچه اى را آوردند، از داخل آن صندوقچه، اين كتاب را بيرون آورد و آن را بوسيد و به چشم گذارد و گريه كرد. او به من گفت: «اين كتاب، صحيفه سجاديه است. اين دعاهاى امام سجّاد است كه پدرم، زيد آن ها را نوشته است. من مى ترسم كه اين كتاب به دست بنى اُميّه بيفتد، من براى حفظ اين كتاب زحمت زيادى كشيده ام، اكنون آن را به تو مى سپارم تا آن را به دست سيّدمحمّد برسانى».
  به راستى منظور از سيّدمحمّد كيست؟ او جوانى از نسل امام حسن(ع) است و عدّه اى باور دارند كه او مهدى موعود است.
  امام صادق(ع) به ياد يحيى مى افتد، اشك از ديدگانش جارى مى شود و مى گويد: «خدا پسر عمويم يحيى را رحمت كند».
  اكنون متوكّل بَلخى صحيفه سجاديه را به امام مى دهد، امام آن را باز مى كند و مى خواند و سپس مى گويد: «به خدا قسم اين دست خط عمويم زيد است و اين دعاهاى جدّم، امام سجاد(ع) است».
  امام رو به فرزندش اسماعيل مى كند و مى گويد: اى اسماعيل! برخيز و آن صحيفه اى را كه به تو دادم برايم بياور.
  اسماعيل از جا برمى خيزد و صحيفه اى را مى آورد. امام صادق(ع) آن را مى گيرد و مى بوسد و بر چشمانش مى نهد و مى گويد: «اين خط پدرم، امام باقر(ع) و دعاهاى جدّم، امام سجاد(ع) است».
  متوكّل بَلخى مى داند كه «صحيفه سجاديه» مجموعه دعاهاى امام سجاد(ع) است، الان او متوجّه مى شود اين صحيفه را دو نفر نوشته اند، زيد و امام باقر(ع). در واقع اين دو برادر -امام باقر(ع) و زيد- هر دو دعاهاى امام سجاد(ع) را نوشته اند. آن نسخه اى كه متوكّل بَلخى در راه خراسان از يحيى پسر زيد گرفته است نسخه اى است كه زيد نوشته است، اكنون امام صادق(ع) نسخه اى را دارد كه به خط امام باقر(ع) است.
  فكرى به ذهن متوكّل بَلخى مى رسد، او مى خواهد اين دو نسخه از صحيفه سجاديه را با هم مقايسه كند، آيا بين آن ها اختلافى هم هست، شايد در يكى از آن ها دعايى باشد كه در نسخه ديگر نباشد، براى همين متوكّل بَلخى رو به امام صادق(ع) مى كند و مى گويد: 
  ـ آقاى من! آيا به من اجازه مى دهيد تا صحيفه اى را كه پيش شماست با صحيفه اى كه از يحيى پيش من است، مقايسه كنم؟
  ـ اشكالى ندارد.
  متوكّل بَلخى خيلى خوشحال مى شود، دو نسخه را كنار هم مى گذارد و با دقّت آن ها را مى خواند. بعد از ساعتى متوجّه مى شود كه اين دو نسخه از صحيفه سجاديه هيچ اختلافى با هم ندارند، حتّى يك حرف هم در آن ها كم و زياد نيست.
  اكنون متوكّل بَلخى به امام مى گويد: 
  ـ اكنون مى خواهم صحيفه اى را كه همراه دارم براى سيّدمحمّد ببرم.
  ـ آرى! بايد امانتى را كه به تو سپرده اند به دست صاحبش برسانى.
  متوكّل بَلخى از جا برمى خيزد كه برود، امام به او مى گويد: صبر كن، بهتر است كه من به دنبال سيّدمحمّد و برادرش بفرستم تا به اينجا بيايند.
  بعد از لحظاتى سيّدمحمّد همراه با برادرش به خانه امام مى آيند. امام ماجرا را براى آنان مى گويد و صحيفه را به آن ها نشان مى دهد و به آنان چنين مى گويد: 
  ـ اين امانتى است كه يحيى براى شما فرستاده است، امّا قبل از آن مى خواهم يك قولى از شما بگيرم.
  ـ هر چه بگويى قبول مى كنيم.
  ـ از شما مى خواهم هرگز اين صحيفه را از مدينه بيرون نبريد.
  ـ براى چه؟
  ـ من از همان چيزى نگران هستم كه يحيى از آن نگران بود.
  آرى! يحيى نگران بود كه اگر كشته شود، اين صحيفه به دست دشمنان اهل بيت(ع) بيفتد، امام صادق(ع) هم همين نگرانى را دارد، براى همين از سيّدمحمّد و برادرش مى خواهد كه اين صحيفه را از مدينه بيرون نبرند. اين صحيفه بايد هزاران سال بماند تا شيعيان از آن استفاده كنند.
  										* * *
  استبداد وليد بيداد مى كند، خون بى گناهان زيادى بر روى زمين ريخته مى شود. وليد حتّى به پسرعموىِ خود هم رحم نمى كند. 
  وليد احساس مى كند كه پسرعمويش (سليمان) براى حكومت او خطر دارد، براى همين او را دستگير مى كند و دستور مى دهد تا صد تازيانه به او بزنند و سرش را بتراشند و او را به اردن ببرند و در گوشه زندان جاى دهند تا درس عبرتى براى همه باشد.
  										* * *
  نگاه كن! امروز وليد قرآن را در دست مى گيرد، همه تعجّب مى كنند، خليفه اى كه بيشتر شراب مى خورد و شعر مى خواند، چطور شده است كه به قرآن رو كرده است.
  وليد نمى خواهد قرآن بخواند و از آن پند بگيرد، او مى خواهد با قرآن فال بگيرد!
  قرآن را باز مى كند، آيه 59 سوره هود، جلوى چشم او نمايان مى شود: «وَاسْتَفْتَحُوا وَخَابَ كُلُّ جَبَّار عَنِيد: بندگان خوب من از من طلب يارى نمودند و سرانجام هر گردن كش ستمكارى نابود شد».
  وليد با خواندن اين آيه عصبانى مى شود، قرآن را به گوشه اى پرتاب مى كند، دست به تير و كمان مى برد و قرآن را با تير مى زند، آن قدر تير به قرآن مى زند تا قرآن پاره پاره مى شود، وليد چنين شعر مى خواند: «تُهَدِّدُني بِجَبّار عَنيد...اى قرآن! مرا گردن كش ستمكار خواندى. آرى! من همان گردن كش ستمكارم. وقتى روز قيامت نزد خداى خود رفتى، به او بگو كه وليد مرا پاره پاره كرد».
  اطرافيان همه با تعجّب به خليفه نگاه مى كنند، به راستى كار خليفه به كجا رسيده است، چرا خليفه اين گونه شده است؟ اى كاش خليفه اين كار را در جاى خلوتى مى كرد، اكنون اين خبر در همه جا پخش مى شود.
  										* * *
  من در فكر هستم، يكى در اين ميان به من مى گويد:
  ـ در چه خيالى هستى؟ به چه فكر مى كنى؟
  ـ به زودى اين مردم شورش خواهند كرد.
  ـ تو اشتباه فكر مى كنى. شورشى در كار نخواهد بود.
  ـ آخر كدام مسلمان بى حرمتى به قرآن را مى تواند تحمّل كند؟ با اين كارى كه خليفه امروز انجام داد، حكومت خود را نابود كرد.
  ـ مگر تو از ماجراى فتواى چهل دانشمند دينى خبر ندارى؟
  ـ كدام ماجرا را مى گويى؟
  ـ وقتى نهمين خليفه به خلافت رسيد، چهل دانشمند نزد او رفتند و شهادت دادند كه هيچ حساب و كتابى براى خلفا نيست! هيچ عذابى براى خلفا نيست.
  ـ مگر مى شود؟ چطور چنين چيزى ممكن است؟
  ـ اين قدرت اين حكومت است، گفتم كه بنى اُميّه فكر همه جا را كرده است.
  ـ يعنى چهل دانشمند شهادت دادند كه خليفه هر كارى بكند، روز قيامت عذاب نمى شود؟
  ـ آرى.
  خدا مى داند آن روز آن چهل دانشمند چقدر پول گرفته بودند تا اين سخن را بر زبان جارى كنند و امروز اين مطلب جزء عقايد اين مردم بيچاره شده است.
  ـ فكر مى كنم راز سكوت اين مردم را فهميدى، اگر خليفه هزاران گناه هم انجام دهد، هرگز اين مردم شورش نخواهند كرد.
  من به فكر فرو مى روم، آن چهل نفرى كه چنين فتوايى دادند، انسان هاى معمولى نبودند، آنان اهل علم و دانش بودند، مردم آنان را به عنوان دانشمندان دينى قبول داشتند، تا كسى فقيه نباشد كه نمى تواند فتوى بدهد.
  چه شد كه آنان اين سخن را گفتند؟ اين كار نتيجه عشق به دنيا بود، آنان خودشان هم مى دانستند كه سخنشان چيزى جز دروغ نيست، امّا چه مى توانستند بكنند؟ آنها پول و ثروت را از عمق جان خود، دوست مى داشتند و برقِ سكّه هاى طلا فريبشان داده بود.
  من اكنون معناى سخن امام صادق(ع) را مى فهمم كه فرمود: «هر وقت ديديد كه دانشمندى به دنيا علاقه داشت، هرگز دين خود را از او نگيريد»، كسى كه به اين سخن عمل كند، هرگز مانند اين مردم فريب نخواهد خورد.
  										* * *
  وليد دو پسر دارد و آن ها را به عنوان ولىّ عهد خود معرّفى مى كند و عهدنامه براى خلافت آن دو مى نويسد. 
  در اين عهدنامه به نكات مهمّى اشاره مى شود، وليد از مردم مى خواهد كه همواره مطيع خليفه باشند، زيرا اطاعت از خليفه، اطاعت از خداست، كسى كه ولايت خليفه را بپذيرد، هدايت شده است و هركس با آن مخالفت كند، گمراه است و خداوند او را نابود مى كند.
  وليد از هدف خود هم سخن به ميان مى آورد، او مى خواهد مردم بدون سرپرست نباشند و در صورتى كه براى او حادثه اى رخ دهد شيطان نتواند دين اسلام را نابود كند. او ولىّ عهدىِ دو پسرش را نعمتى مى داند كه خدا بر مردم واجب كرده و اسلام را با آن كامل كرده است.
  										* * *
  در شهر دمشق خبرى دهان به دهان مى شود، گويا وبا به اين شهر آمده است، مردم از ترس وبا از شهر بيرون مى روند، وليد هم با حرمسراى خود دمشق را ترك مى كند و به سوى اردن مى رود.
  يكى از پسرعموى هاى خليفه به فكر كودتا افتاده است، اسم او «يزيد» است. مردم او را به نام "يزيدسوّم" مى شناسند.
  يزيد مقدّمات كودتا را فراهم كرده است و عدّه اى از بزرگان را با خود همراه كرده است و در شب جمعه بعد از نماز عشا همراه با ياران خود به سوى قصر حركت مى كند.
  آنان به نگهبانان قصر مى گويند كه ما از طرف خليفه آمده ايم، رئيس نگهبانان هم شراب نوشيده و مست است، در را به روى آنان باز مى كند و آنان به داخل قصر حمله مى كنند و به سكّه ها و شمشيرها دست مى يابند.
  يزيد به موفقيّت خود يقين پيدا مى كند، چون مى داند مى تواند با سكّه هاى طلا همه سربازان را طرفدار خود كند. يزيد به زودى بر شهر مسلط مى شود و خود را خليفه مى خواند.
  وقتى اين خبر به وليد مى رسد به سوى دمشق حركت مى كند، به منطقه «بَخرا» مى رسد و آنجا منزل مى كند. يزيد گروهى را براى كشتن وليد روانه كرده است، آن ها در آنجا با وليد روبرو مى شوند. وليد ابتدا پنجاه هزار سكّه طلا براى فرمانده سپاه يزيد مى فرستد تا او را از جنگ منصرف كند، امّا فرمانده قبول نمى كند، گويا او مى داند كه اگر سر وليد را براى يزيد ببرد جايزه بسيار بيشترى خواهد گرفت.
  وليد زره به تن مى كند و سوار بر اسب مى شود و همراه با كسانى كه هنوز با او هستند آماده نبرد مى شود كه ناگهان فريادى از سوى سپاه يزيد بلند مى شود: «اى مردم! دشمن خدا را بكشيد».
  وقتى وليد اين سخن را مى شنود، سريع به داخل كاخ بازمى گردد و در را مى بندد. او آدم باهوشى است، مى فهمد كه ديگر كارش تمام است، او خيال مى كرد كه مردم هنوز او را خليفه خدا مى دانند و براى همين اميد به پيروزى داشت، امّا حالا دانست كه پسرعمويش اورا به عنوان «دشمن خدا» معرّفى كرده است و اين مردم آمده اند تا دشمن خدا را نابود كنند.
  وليد دستور مى دهد تا قرآنى را برايش بياورند، او قرآن را باز مى كند و شروع به خواندن آن مى كند، خيال مى كند شايد مردم به حرمت قرآن از او دست بكشند، امّا مگر اين وليد خودش قرآن را با تير پاره پاره نكرده بود؟
  سپاهيان از ديوار كاخ بالا مى آيند، آنان با گرز به سوى وليد مى روند و لگد محكمى بر صورتش مى زنند و با گرز بر سرش مى كوبند و سر از بدنش جدا مى كنند و سريع به سوى دمشق حركت مى كنند.
  										* * *
  يزيد مشغول خوردن نهار است كه سر وليد را نزد او مى گذارند، او براى فريب مردم از سر سفره بلند مى شود و سجده شكر به جا مى آورد و نماز شكر مى خواند. يزيد دستور مى دهد تا سر وليد را بر سر نيزه كنند و در شهر بچرخانند.
  مردم دمشق در تعجب اند، وقتى سر كسى را در اين شهر مى چرخانند، به اين معناست كه آن شخص از دين خارج شده است.
  آخر چگونه مى شود كسى خليفه خدا از دين خدا بيرون رود؟
  مگر به ما نمى گفتند خليفه هيچ حساب و كتابى ندارد، پس چطور شد كه اين خليفه، گناهكار شد؟ چرا او دشمن خدا شد؟ آيا مى شود كسى خليفه مسلمانان باشد و عينِ حال، دشمن خدا هم باشد؟
  يزيد امروز سرمست حكومت است، امّا نمى داند كه با اين كار خود چه ضربه اى به اين حكومت مى زند.
  او مانند كسى است كه بر روى شاخه درختى مى نشيند و شاخه را مى برد.
  بنى اُميّه با قداستى كه از خلافت ساخته بودند، توانستند سال ها بر اين مردم حكومت كنند. آنان به پشتوانه اين قداست، موفّق شدند همه شورش ها را سركوب كنند.
  ولى يزيد اين قداست را شكست، درست است مردم با يزيد به عنوان خليفه بيعت كردند، امّا اين بيعت ديگر آن بيعت هاى قبلى نيست!
  امروز هر كدام از بزرگان بنى اُميّه به فكر تاج و تخت هستند، هركدام از آنان در فكر خود نقشه ها دارند، زيرا كه حرمت خلافت از بين رفته است، تا قبل از كشته شدن وليد، همه به بيعتى كه با خليفه داشتند، پايبند بودند و همين پايبندىِ آنان به حكومت، عامل قدرت خليفه بود. اكنون آن هيبت و شكوهِ بيعت و اطاعت از خليفه خدا از بين رفته است.
  مدّتى نمى گذرد كه آشوب ها برپا مى شود، شهرهاى مختلف شورش مى كنند، حمص، اردن، فلسطين...


title: چرا به پسرم حسادت مى ورزى؟
text:
    چرا به پسرم حسادت مى ورزى؟


  امروز خاندان پيامبر كه به «سادات» مشهور هستند، به دو دسته تقسيم مى شوند:
  اوّل: سادات حسنى كه از نسل امام حسن(ع) هستند و اكنون سيّدمحمّد مايه اميد آن ها شده است. همان سيّدمحمّد كه خيلى ها او را مهدى موعود مى خوانند و اكنون، امام زيدى ها مى باشد.
  دوم: سادات حسينى كه از نسل امام حسين(ع) مى باشند و بزرگ آنان، امام صادق(ع) مى باشد.
  در اينجا بايد از بنى عبّاس هم يادى بنمايم. بنى عبّاس از نسل عبّاس مى باشند، عبّاس، عموى پيامبر بود. بعضى از جوانان بنى عبّاس طرفدار سيّدمحمّد هستند و با او ارتباط دارند.
  آن ها خيال مى كنند كه سيّدمحمّد به زودى قيام خواهد كرد و بنى اُميّه را نابود خواهد كرد.
  حكومت مركزى ضعيف شده است، بزرگان بنى اُميّه در حال جنگ قدرت هستند، در ميان آنان اختلاف افتاده است، آشوب همه جا را فرا گرفته است، براى همين است كه بنى عبّاس و سادات حسنى به فكر قيام افتاده اند. آن ها براى آينده برنامه ريزى مى كنند. 
  										* * *
  اينجا منطقه «اَبوا»، روستايى در بين راه مدينه و مكّه است، امروز گروهى از مخالفان حكومت در اينجا جمع شده اند. بنى عبّاس، سادات حسنى. گويا آن ها مى خواهند با رهبر خود بيعت كنند.
  نگاه كن! پدرِ سيّدمحمّد براى مردم سخن مى گويد، همه به سخنان او گوش فرا مى دهند، او به لزوم قيام مردم تأكيد مى كند و از همه مى خواهد تا آماده قيام شوند.
  هنوز امام صادق(ع) به اين جمع نيامده است، امّا يك نفر به دنبال او رفته است و امام تا لحظاتى ديگر به اين مجلس خواهد آمد.
  پيرمردى از ميان برمى خيزد و مى گويد: «همه مردم چشم به شما و تصميم شما دوخته اند، اين خواست خدا بوده است كه شما در اين جمع حضور داشته باشيد. يكى را از ميان خود به عنوان رهبر و امام خود انتخاب كنيد و با او بيعت كنيد، شما بايد بر بيعت و پيمان خود پايدار بمانيد تا خداوند اين حكومت ظلم را سرنگون سازد».
  آن طرف را نگاه كن! امام صادق(ع) وارد مى شود، پدر سيّدمحمّد از جا بر مى خيزد و امام را بالاى مجلس كنار خود مى نشاند.
  در اين هنگام پدرِسيّدمحمّد مى گويد: «شما مى دانيد كه پسر من، سيّدمحمّد، همان مهدى موعود است كه پيامبر وعده آمدن او را داده است، بياييد با او بيعت كنيم».
  امام رو به پدرِسيّدمحمّد مى كند و مى گويد: «اين كار را نكنيد، نه پسر تو مهدى موعود است و نه اين زمان، زمان ظهور مهدى. اگر تو مى خواهى براى امر به معروف و نهى از منكر قيام كنى، ما با خود تو بيعت مى كنيم، تو بزرگ ما هستى، امّا پسرت سيّدمحمّد هنوز جوان است. مردم از تو بيشتر اطاعت مى كنند تا از پسرت».
  پدرِسيّدمحمّد انتظار شنيدن چنين حرفى را ندارد، ناراحت مى شود و به امام مى گويد: «چنان سخن مى گويى كه گويى علم غيب دارى! تو مى گويى پسرم سيّدمحمّد مهدى موعود نيست، از كجا چنين مى گويى؟ گويا به پسرم حسودى مى كنى!».
  امام در جواب مى گويد: «به خدا قسم، سخن من از روى حسد نيست. من حقيقت را گفتم، تو با اين كار پسر خود را به كشتن مى دهى...».
  										* * *
  در اين لحظه جوانى از ميان برمى خيزد و مى گويد: «اى مردم! چرا مى خواهيد خود را فريب دهيد؟ همه به سيّدمحمّد چشم دوخته اند و او امروز مايه اميد مردم ستمديده است. مردم فقط دعوت سيّدمحمّد را اجابت مى كنند، زيرا او را مهدى موعود مى دانند».
  مردمى كه در آنجا هستند، به هم نگاه مى كنند، آن ها بايد تصميم بزرگ خود را بگيرند. سرانجام خيلى از كسانى كه در اينجا هستند با سيّدمحمّد بيعت مى كنند و اين گونه است كه سيّدمحمّد به عنوان رهبر قيام انتخاب مى شود.
  در اينجا يكى از بزرگان بنى عبّاس به چشم من مى آيد كه بسيار انقلابى به نظر مى رسد، نام او ابراهيم عبّاسى است و با سيّدمحمّد بيعت مى كند، ولى امام صادق(ع) با سيّدمحمّد بيعت نمى كند. امام مى داند كه سيّدمحمّد مهدى موعود نيست. امام حقيقت را بيان مى كند، امّا كسى سخن او را نمى پذيرد.
  امام پيش بينى كرد كه با اين كار، سيّدمحمّد كشته خواهد شد و هرگز به حكومت نخواهد رسيد، كاش اين مردم امروز به سخن امام گوش فرا مى دادند، افسوس!
  به هر حال، من امروز فهميدم كه امام حتّى در ميان بستگان خود هم، تنهاست. من مظلوميّت امام را با چشم خود ديدم،امام از سر دلسوزى به پدر سيّدمحمّد خبر داد كه چنين كارى نكند، زيرا اين كار باعث كشته شدن سيّدمحمّد خواهد شد، امّا او تصوّر مى كرد كه امام از روى حسادت اين حرف را مى زند.
  آخر، امام كه برگزيده و حجّت خداست، چگونه مى تواند حسادت بورزد؟ 
  صبر كن، فهميدم! من چقدر حواسم پرت است! اگر اين مردم امامت امام را قبول داشتند كه اصلاً اين حرف ها را نمى زدند و دور هم نمى نشستند تا براى خود امام تعيين كنند؟
  مگر امامت عهد آسمانى نيست؟ مگر خدا امام را براى هدايت و رهبرى ما انتخاب نكرده است؟ 
  آرى! آنان امام صادق(ع) را به عنوان بزرگ سادات حسينى قبول دارند و بس! گويا آنان فقط امام را به اينجا دعوت كرده اند تا با سيدمحمّد بيعت كند. اين هدف آنان است!
  افسوس كه اين سادات حسنى و بنى عبّاس راه را گم كرده اند، امام زمان خود را رها كرده و به دنبال امامى رفته اند كه خودشان براى خود ساخته اند.
  										* * *
  اكنون مى خواهم برايت در مورد ابراهيم عبّاسى سخن بگويم، او را ديدى كه چگونه با سيّدمحمّد بيعت كرد؟
  تو بايد در مورد او بيشتر بدانى! آيا مى دانى كه عدّه اى او را امام خود مى دانند؟ آيا مى دانى او نقشه ها و برنامه هايى در سر دارد؟
  ابراهيم عبّاسى در ميان خراسان طرفداران زيادى دارد و همين لحظه هم ياران او در حال گفتگو با مردم آن سرزمين هستند تا زمينه را براى قيام آماده كنند.
  به راستى چگونه شده است كه كار ابراهيم عبّاسى به خراسان رسيده است؟ چگونه اين ارتباط بين او و مردم خراسان ايجاد شده است؟ او كه تا به حال به خراسان نرفته است.
  من مى خواهم از ابراهيم عبّاسى برايت سخن بگويم، امّا تا پدر او را براى تو معرّفى نكنم، نمى توانم راز اين پسر را برايت آشكار كنم، تو بايد اين پدر و پسر را هم زمان به خوبى بشناسى، (ابراهيم عبّاسى، پسرِ محمّدعبّاسى است).
  اكنون مى خواهم سرگذشت پدر (يعنى محمّدعبّاسى) را برايت بگويم:
  محمّدعبّاسى يكى از بزرگان بنى عبّاس بود و در منطقه حُميمَه كه در اردن واقع است، زندگى مى كرد. 
  او زندگى معمولى خودش را داشت، تا اين كه يك روز مهمانى برايش آمد و زندگى او رنگ سياسى به خود گرفت. اين مهمان، رهبرِكِيْسانى ها بود. 
  كيسانى ها يا فرقه كيسانيّه، ديگر چه گروهى بودند؟ 
  آنان محمّدحنفيّه را به عنوان امام چهارم خود قبول داشتند. محمدحنفيّه پسر على(ع) است و نام مادرش حنفيّه است. محمّدحنفيّه در سال 81 از دنيا رفت.
  كيسانى ها، پسرِ محمّدحنفيه را به عنوان امام پنجم و رهبر خود انتخاب نمودند.
  رهبرِكيسانى ها برنامه هايى براى قيام بر ضد حكومت اُمويّان در سر داشت و به صورت پنهانى مشغول جمع كردن نيرو بود، او ياران خود را به خراسان مى فرستاد تا براى قيام زمينه سازى كنند.
  در سال 99 حكومت بنى اُميّه از ماجرا باخبر شد، رهبرِكيسانى ها را به دمشق دعوت كرد و به ظاهر از او احترام زيادى گرفت. حكومت در راه بازگشت كسى را مأمور كرد تا به رهبرِكيسانى ها شير زهرآلودى بدهند و او را از پاى درآورند، امّا او از اين توطئه جان سالم به در برد. رهبرِكيسانى ها نزد محمّدعبّاسى رفت و مهمان او شد. اين ماجراى آمدن رهبرِكيسانى ها نزد محمّدعبّاسى بود. 
  برايت گفتم كه با آمدن اين مهمان، زندگى محمّدعبّاسى، رنگ تازه اى به خود گرفت.
  رهبرِكيسانى ها تا لحظه مرگ نزد محمّدعبّاسى بود. در اين مدّت كيسانى ها نزد رهبر خود مى آمدند و نامه ها را از او مى گرفتند و به خراسان مى بردند. 
  بعد از مدّتى رهبرِكيسانى ها بيمار شد، او به ياران خود گفت كه بعد از او محمّدعبّاسى جانشين او مى باشد و بايد به اطاعت او درآيند و او را امام خود بدانند.
  رهبرِكيسانى ها همه اسرار خود را براى محمّدعبّاسى بيان كرد و به او گفت كه بايد قيام را از خراسان شروع كند. در واقع او نتيجه چندين سال زحمت خود را به محمّدعبّاسى سپرد و جان داد.
  اين چنين شد كه محمّدعبّاسى امام كيسانى ها شد و مخفيانه با آنان در ارتباط بود و براى قيام زمينه سازى مى كرد، او به ياران خود توصيه كرد تا به خراسان بروند و مردم را به «الرضا من آل محمّد» فرا خوانند و هرگز نام كسى رابه زبان نياورند!
  الرضا من آل محمّد! اين جمله يعنى چه؟ 
  فرمانروايى از آل محمّد كه مردم خلافت او را بپذيرند.
  سؤال مهم اين است، چرا محمّدعبّاسى به ياران خود اين دستور را داد؟ چرا اسم رهبر قيام را مخفى كرد؟ او چه خيالى در سرداشت؟
  محمّدعبّاسى در سال 125 هجرى از دنيا رفت، او قبل از مرگ خود، پسرش، ابراهيم عبّاسى را به عنوان جانشين خود معرّفى كرد.
  اين سرگذشت پدر ابراهيم عبّاسى بود. تو پدر او را به خوبى شناختى.
  اكنون كه پدر از دنيا رفته است، پسر جاى او را گرفته است، آرى! ابراهيم عبّاسى به فكر ادامه راه پدر است، او همان برنامه هاى پدر را ادامه مى دهد و خواب هايى براى خليفه شدن ديده است!
  ابراهيم عبّاسى به خوبى مى داند كه اگر اكنون نام خودش را ببرد، هرگز موفّق نخواهد شد، پس بايد از نام «آل محمّد» استفاده كند و با برنامه به سوى هدف خويش پيش رود.
  ابراهيم عبّاسى انسان زيركى است، او امروز با سيّدمحمّد بيعت كرد، او به فكر آينده است، خودش براى دست گرفتن حكومت نقشه هايى دارد، امّا آينده مشخّص نيست، معلوم نيست كدام گروه پيروزِ اين ميدان خواهند بود، او امروز با سيّدمحمّد بيعت مى كند تا در صورت شكست برنامه هاى خودش، در حكومت آينده بهره اى داشته باشد.
  سيّدمحمّد كه باور كرده است مهدى موعود است، امروز خيلى خوشحال است كه بزرگان با او بيعت كرده اند، او لبخندى از رضايت بر لب دارد و خود را در لباسِ خلافت مى بيند، هر كس هم جاى او باشد، در پوست خود نمى گنجد، ابراهيم عبّاسى و ديگر بزرگان بنى عبّاس و سادات حسنى همه با او بيعت كرده اند.
  سيدمحمّد خبر ندارد كه ابراهيم عبّاسى چه نقشه هايى در سر دارد.
  امام صادق(ع) هر وقت به سيّدمحمّد نگاه مى كند، اشك از چشمانش جارى مى شود، امام مى داند كه او با اين كار نه تنها به حكومت و خلافت نمى رسد، بلكه به دست بنى عبّاس كشته خواهد شد!


title: آتش زير خاكستر را نمى بينى؟
text:
    آتش زير خاكستر را نمى بينى؟


  يزيد، دوازدهمين خليفه در دمشق خلافت مى كند، برايت گفتم كه مردم او را به اسم "يزيدسوّم" مى شناسند. 
  سال 126 هجرى است، در اين روزها حكومت با آشوب و شورش هاى زيادى روبرو شده است، اين شورش ها بيشتر از ميان خود بنى اُميّه مى باشد.
  مروان يكى از بزرگان بنى اُميّه است و به نام "مروان حِمار" مشهور است. او سپاهى آماده مى كند و به سوى دمشق حركت مى كند، او مى خواهد دمشق را تصرّف كند و يزيد را از خلافت سرنگون سازد.
  يزيد مى داند كه نمى تواند با مروان وارد جنگ شود، او تصميم مى گيرد هرطور هست مروان را راضى كند، براى همين نامه اى به مروان مى نويسد و به او پيشنهاد حكومت ارمنستان و آذربايجان را مى دهد.
  مروان مى بيند كه اين لقمه چرب و نرمى است، پيشنهاد يزيد را قبول مى كند و از جنگ منصرف مى شود. يزيد هم به سخن خود عمل مى كند و حكومت ارمنستان و آذربايجان را به مروان مى دهد.
  										* * *
  ماه ذى الحجّه فرا مى رسد، يزيد بيمار مى شود، پزشكان از معالجه او نااميد مى شوند، يزيد در بستر بيمارى افتاده است، او مرگ را در جلوى چشم خود مى بيند.
  يزيد حدود شش ماه بيشتر خلافت نكرده است، شايد او اكنون با خود مى انديشد كه آيا حكومت چند ماهه ارزش اين همه خون و خونريزى را داشت؟ روز بيستم ذى الحجّه فرا مى رسد، آخرين سخن او اين است: «افسوس!» و بعد از آن از دنيا مى رود.
  بعد از مرگ يزيد، برادرش (ابراهيم اموى) به خلافت مى رسد، امّا چه خلافتى!
  ديگر از آن خلافت هيچ شكوه و عظمتى باقى نمانده است.
  مروان فكرهايى در سر دارد، او كه در ارمنستان و آذربايجان حكومت مى كند، قدرت بيشترى پيدا كرده است. مروان به بزرگان دمشق نامه مى نويسد و از آنان مى خواهد با وى همكارى كنند. 
  مروان به سوى دمشق حركت مى كند، سپاهيان دمشق به جنگ او مى آيند، امّا در اين جنگ از سپاه مروان شكست مى خورند، مروان به دمشق نزديك و نزديك تر مى شود، خليفه از دمشق فرار مى كند. مروان وارد دمشق مى شود و مردم به عنوان خليفه جديد با او بيعت مى كنند.
  اكنون مروان بايد منتظر شورش هاى بزرگان بنى اُميّه باشد. آيا مروان خواهد توانست به شورش ها خاتمه دهد؟ جنگ و نزاع در ميان بنى اُميّه پايانى ندارد!
  										* * *
  سال 127 فرا مى رسد، پسرعموى مروان در شهر حمص قيام مى كند، از طرف ديگر خوارج در عراق هم شورش مى كنند.
  حتماً خوارج را مى شناسى؟ 
  خوارج همان كسانى بودند كه در جنگ صفين در سپاه على(ع) بودند وقتى معاويه به شكست خود يقين پيدا كرده بود، قرآن ها را بر سر نيزه كرد، خوارج فريب خوردند و على(ع) را مجبور به پايان جنگ كردند.
  رهبر خوارج (ضحّاك) كه در عراق است فرصت را مناسب مى بيند و با همراهى ياران خود قيام مى كند و كوفه را تصرّف مى كند.
  خلاصه آن كه امروز حكومت بنى اُميّه با مشكلات زيادى روبرو است.
  										* * *
  آيا هنوز ابراهيم عبّاسى را به ياد دارى؟ 
  بزرگ بنى عبّاس را مى گويم. او وقتى مى بيند ايّام حجّ نزديك است به مكّه مى رود تا هم حجّ به جا آورد و هم برنامه هاى خود را عملى سازد.
  در شرايط فعلى، رفت و آمد ياران او راحت تر شده است، در يكى از روزها عدّه اى از خراسان مى آيند و با او ديدار مى كنند. آنان دويست هزار سكّه طلا همراه خود آورده اند، اين پولى است كه مردم خراسان براى كمك به قيام براى ابراهيم عبّاسى فرستاده اند.
  چشم ابراهيم عبّاسى به اين دويست هزار سكّه طلا مى افتد، او خبر ندارد كه يارانش براى او كسى را آورده اند كه ارزش او از همه اين سكّه ها بيشتر است. آنان رمز موفقيّت اين قيام را پيدا كرده اند و به مكّه آورده اند.
  آن جا را نگاه كن! آن جوان هيجده ساله را مى بينى كه روبروى ابراهيم عبّاسى با كمال ادب نشسته است؟ 
  او ابومسلم است، ابومسلم خراسانى!
  ابومسلم در آينده نقش بزرگى در اين قيام خواهد داشت، در آينده او به عنوان «امير آل محمّد» شناخته خواهد شد. ابومسلم در اطراف كوفه به دنيا آمده است و در نوجوانى به خراسان رفته است.
  ياران ابراهيم عبّاسى به ابومسلم مى گويند: «اين مولاى توست». ابومسلم دست ابراهيم عبّاسى را مى بوسد و با او بيعت مى كند. 
  ابومسلم بيش از يك سال نزد ابراهيم عبّاسى مى ماند، در اين مدّت ابراهيم عبّاسى، سياست و زيركى ابومسلم را مى پسندد، او سرانجام تصميم مى گيرد تا ابومسلم را به عنوان نمانيده جديد خود به خراسان بفرستد.
  اكنون ابومسلم به سوى خراسان حركت مى كند و ابراهيم عبّاسى نامه اى به ياران خود مى فرستد و از آنان مى خواهد تا رهبرى ابومسلم را قبول كنند. 
  در ابتدا آنان از اطاعت ابومسلم سرباز مى زنند، زيرا او را جوانى كم سن و سال مى يابند ولى سرانجام اطاعت و فرماندهى او را قبول مى كنند.
  										* * *
  در سال 128 ابومسلم از خراسان به مكّه مى آيد تا بار ديگر با ابراهيم عبّاسى ديدار كند، در اين ديدار سخنان مهمّى رد و بدل مى شود و سپس ابومسلم به سوى خراسان حركت مى كند.
  ابومسلم افرادى را به شكل تاجر براى دعوت مردم به قيام به همه جاى خراسان مى فرستد و زمينه را براى قيام مسلحانه آماده مى كند. 
  از طرف ديگر مروان در دمشق بر تخت خلافت نشسته است، او تلاش مى كند تا اوضاع را سر و سامان دهد، امّا تلاش هاى او كمتر نتيجه مى دهد، ديگر از آن قدرت و جبروت حكومت بنى اُميّه خبرى نيست، وقتى بزرگان بنى اُميّه بر سر خلافت اختلاف دارند، ديگر چگونه مى توان به دوام اين حكومت اميد داشت؟ 
  از خراسان هم خبرهايى به گوش مى رسد، زيرا آنان از بنى اُميّه ظلم ها و ستم هاى زيادى ديده اند.
  اى مردم! آيا مى دانيد چه كسى خليفه شده است؟ ستمكارى خودخواه كه فقط به فكر خود و خاندان خود است، خليفه مانند امپراتور روم و شاهان ايران زندگى مى كند. اين حكومت تعداد زيادى از فرزندان پيامبر را به شهادت رسانده است. ما بايد براى خونخواهى خون آنان قيام كنيم.
  										* * *
  قرآن همه مسلمانان را برابر مى داند، امّا بنى اُميّه به نژاد عرب امتيازات خاصّى دادند. آنان مردم را به دو دسته تقسيم مى كنند: عرب و غيرعرب. اين بعضى از قانون هاى معاويه است كه سال هاست در همه جا اجرا مى شود:
  1 - كسى كه عرب نيست حق ندارد با زن عرب ازدواج كند.
  2 - قاضى و فرماندار بايد حتماً عرب باشد.
  3 - با وجود عرب، نبايد غير عرب، امام جماعت بشود. همچنين اگر جايى عرب باشد، غير عرب حق ندارد در صف اوّل نماز جماعت بايستد.
  ابومسلم مى داند كه مردم ايران زمين از اين بى عدالتى ها خسته شده اند، آنان به دنبال عدالت مى گردند. ابومسلم از علاقه مردم خراسان به آل محمّد آگاهى دارد، براى همين به اسم «آل محمّد» برنامه هاى خود را آغاز مى كند، او به مردم قول مى دهد كه عدالت و برابرى را برقرار كند، به طورى كه عرب با غيرعرب هيچ تفاوتى نداشته باشند، مردم خراسان به ابومسلم علاقه پيدا مى كنند و او رانجات دهنده خود مى دانند.
  ابومسلم مردى كاردان، شجاع، با تدبير و بسيار سخت گير است، او براى آينده برنامه هاى زيادى دارد.
  ابومسلم مى داند كه براى پيروزى بايد بر خراسان تمركز كند، زيرا اين سرزمين دو ويژگى دارد:
  اوّل: خراسان از مركز حكومت دور است و اين دورى مسافت به او اجازه مى دهد تا فعاليّت خود را افزايش دهد.
  دوم: مردم اين منطقه به خاندان پيامبر علاقه دارند، آنان خيال مى كنند كه بنى عبّاس نيز از خاندان پيامبر هستند.
  مردم خراسان نمى دانند كه بنى عباس از نسل عباس عموى پيامبر مى باشند. آنها نمى دانند كه خاندان پيامبر به كسانى گفته مى شود كه از نسل پيامبر و فرزندان فاطمه(س) هستند. 
  اهل خراسان كه از اين ستم ها خسته شده اند، به دنبال هر ندايى كه بلند شود مى آيند و ديگر كار ندارند كه صاحب اين ندا، از بنى عباس باشد يا از فرزندان فاطمه(س).
  										* * *
  سال 130 فرا مى رسد، نامه اى مهم به دست ابومسلم مى رسد. اين نامه از طرف ابراهيم عبّاسى است. ابراهيم عبّاسى همراه اين نامه پرچم بزرگى را نيز براى ابومسلم مى فرستد. در اين نامه از ابومسلم خواسته شده است تا قيام را آغاز كند و دست به شمشير ببرد.
  ابومسلم به ياران خود خبر مى دهد كه روز 25 شعبان، قيام آغاز خواهد شد.
  حتماً دوست دارى بدانى كه ابومسلم قيام را از كجا آغاز مى كند؟ 
  او در خراسان است، امروز خراسان سرزمين بزرگى است، ازبكستان، تاجيكستان، تركمنستان و شمال شرق ايران در اين منطقه جاى دارد. به راستى ابومسلم از كجاى خراسان قيام را آغاز مى كند؟
  اطراف شهر «مَرو» در تركمنستان.
  اينجا روستاى «سفيدنج» است، جايى كه ابومسلم آن را براى آغاز قيام انتخاب كرده است، روستايى آباد كه در اطراف آن شصت روستا قرار دارد.
  شب 25 شعبان فرا مى رسد، از آن 60 روستا ياران ابومسلم به سوى او مى آيند، آنان آتش زيادى روشن مى كنند. اين علامت قيام آن ها مى باشد.
  صبح كه فرا مى رسد، ابومسلم پرچم «سحاب» را بر نيزه اى كه 6 متر ارتفاع دارد، نصب مى كند و آيه 39 سوره حجّ از قرآن را مى خواند: «أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَـتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُـلِمُوا... به كسانى كه ظلم شده است، اجازه جهاد داده شده است».
  ابومسلم با ياران خود سخن مى گويد: «اى مردم! آيا مى دانيد چرا اين پرچم را "سحاب" نام نهاده ايم؟ سحاب به معنى ابر است. اين پرچم به مانند ابر به همه جا خواهد رفت و ما سرتاسر زمين را فتح خواهيم كرد، بدانيد كه قيام ما جاودان است و تا ظهور حضرت عيسى(ع) باقى خواهد ماند».
  صداى الله اكبر به آسمان مى رود، همه شعار مى دهند: 
  الرضا من آل محمّد.
  فرمانروايى از آل محمّد، امام ماست.
  آيا كسى مى داند كه منظور از اين فرمانروا كيست؟
  ابومسلم دستور مى دهد تا همه يارانش لباس سياه به تن كنند، لباس سياه، نشانه اين قيام است.
  ابومسلم معتقد است كه هيبت رنگ سياه از همه رنگ ها بيشتر است و ترس را در دل دشمن مى اندازد.
  ياران او مى توانند از اين لباس سياه بهره بردارى سياسى كنند. لباس سياه، لباس عزا است.
  ما در عزاى حسين(ع) و زيد، سياه به تن كرده ايم!! ما مى خواهيم انتقام خون آن ها را از بنى اُميّه بگيريم!
  ابومسلم آماده مى شود تا به شهر «مرو» حمله كند و آن شهر را از دست حكومت بنى اُميّه آزاد گرداند.
  										* * *
  به مروان خبر مى دهند كه فرستاده اى از طرف فرماندار «مرو» رسيده است. مروان او را به حضور مى طلبد، او نامه اى به مروان مى دهد. مروان آن نامه را مى خواند. 
  در اين نامه فقط چند بيت شعر نوشته شده است. ترجمه آن اشعار اين است: «در اينجا آتشى زير خاكستر مى بينم و مى ترسم به زودى زبانه كشد، كاش مى دانستم بنى اُميّه بيدارند يا خواب!».
  اين نامه يك هشدار است. مروان مى فهمد كه شورشى در حال شكل گيرى است، مروان دستور مى دهد تا ماجرا را پيگيرى كنند و بفهمند كه شورش در كجا ريشه دارد؟
  مأموران حكومتى موفّق مى شوند كه يكى از ياران ابراهيم عبّاسى را دستگير كنند، او مأموريت داشت تا نامه اى را از طرف ابراهيم عبّاسى براى ابومسلم به خراسان ببرد. مأموران نامه را از او مى گيرند و با خواندن آن نامه مى فهمند كه فتنه خراسان زير سر ابراهيم عبّاسى است.
  وقتى مروان از ماجرا باخبر مى شود دستور مى دهد تا هر چه سريع تر ابراهيم عبّاسى را دستگير كنند و به دمشق بياورند و به زندان اندازند.
  مروان خيال مى كند كه با زندانى شدن ابراهيم عبّاسى ديگر كار تمام است، او نمى داند كه ابومسلم به تنهايى اين قيام را رهبرى خواهد كرد.
  مروان با خود فكر مى كند اكنون كه ابراهيم عبّاسى دستگير شده است، ديگر فرستادن نيرو به «مرو» لازم نيست. مروان نگران شورش در شهرهاى ديگر است.
  فرماندار «مرو» در انتظار نيروى كمكى است، او هر چه صبر مى كند از نيروى كمكى خبرى نمى شود، او نامه اى به فرماندار عراق مى نويسد و از او كمك مى خواهد. فرماندار عراق هم به او مى نويسد كه من سپاهى ندارم.
  ابومسلم روز به روز ياران زيادترى پيدا مى كند و بعد از سامان دهى سپاه خود به «مرو» حمله مى كند و آنجا را تصرّف مى كند.
  با تصرّف مرو، ابومسلم و يارانش به موفقيّت خود ايمان بيشترى پيدا مى كنند.
  ابومسلم دستور مى دهند تا از مردم شهر بيعت بگيرند. مراسم بيعت برگزار مى شود، همه مردم عهد و پيمان مى بندند كه ولايت فرمانروايى از آل محمّد را بپذيرند و از او اطاعت كنند.
  ابومسلم نه پاسدارى دارد و نه دربانى. او بسيار ساده زندگى مى كند و همين باعث مى شود كه مردم به او علاقه بيشترى پيدا مى كنند.
  اكنون در شهر، يك سخنران براى مردم از فضائل آل محمّد(ص) مى گويد و ظلم ها و ستم هاى بنى اُميّه را بازگو مى كند.
  به راستى اين فرمانروايى كه از آل محمّد است، كيست؟ هنوز هيچ كس نمى داند، سياست اين است كه مردم هنوز خيلى چيزها را ندانند.
  اكنون ياران ابومسلم خود را آماده مى كنند تا به ديگر شهرهاى مهم خراسان حمله ببرند. هدف بعدى، شهر نيشابور است.
  										* * *
  ابومسلم براى آينده برنامه ريزى دقيقى نموده است، او مى خواهد به ترتيب نيشابور، گرگان، رى، اصفهان را تصرّف كند و بعد از آن به سوى عراق حمله كند، او مى داند كه براى رسيدن به اين هدف نياز به زمان دارد، او براى دو سال برنامه ريزى كرده است.
  آرى! ابومسلم اميدوار است كه سپاه خراسان در سال 132 بتواند كوفه را فتح كند، با فتح كوفه ديگر راه زيادى براى سقوط دمشق نخواهد ماند.
  اكنون ابومسلم امير سرزمين خراسان است، او فرمانده اى براى سپاه خراسان انتخاب مى كند و دستور حمله را صادر مى كند، سپاه ابومسلم به سوى نيشابور حركت مى كند.
  										* * *
  در اينجا مى خواهم در مورد گروه هاى مختلف برايت سخن بگويم، تو بايد از شش گروه مطّلع باشى تا بتوانى همراه من حوادث را پى گيرى كنى:
  	گروه اوّل: بنى اُميّه
  آنان پيرو خليفه مى باشند، مروان بر تخت خلافت نشسته است. بعد از اين كه اختلافات ميان بزرگان بنى اُميّه روى داد، اين حكومت با مشكلات زيادى روبرو شده است.
  	گروه دوم: سادات حسنى
  آنان كه از نسل امام حسن(ع) مى باشند، به فكر قيام هستند و با سيدمحمّد بيعت كرده اند، همان سيّدمحمّد كه از سادات حسنى است و عده اى او مهدى موعود مى دانند.
  	گروه سوم: زيدى ها
  آن ها مى گويند هر كس از نسل فاطمه(س) باشد و قيام كند، امام است، اگر يادت باشد گفتم كه يحيى، پسر زيد در خراسان قيام كرد و قبل از شهادتش، سيّدمحمّد را به عنوان امام بعد از خود معرّفى نمود، (همان سيّد محمّد كه از سادات حسنى است و مردم او را مهدى موعود مى دانند). اكنون زيدى ها او را به عنوان امام خود قبول دارند. گروه زيادى از زيدى ها در كوفه زندگى مى كنند.
  	گروه چهارم: بنى عبّاس
  رهبر آنان ابراهيم عبّاسى است. قبلا برايت گفتم كه ابراهيم عبّاسى با سيّدمحمّد بيعت كرد، ولى در حال حاضر ابراهيم عبّاسى برنامه هاى خود را ادامه مى دهد. او ابومسلم را به خراسان فرستاده است و معتقد هستند بايد قيام را از آنجا شروع كرد. ابراهيم عبّاسى در همان منطقه حُميمَه (اردن) به سر مى برد.
  حتماً كيسانى ها را به ياد دارى. آنان پيروان محمّدحنفيه هستند و بعد از مرگ رهبر خود، اكنون ابراهيم عبّاسى را به عنوان امام خود قبول دارند. در واقع كيسانى ها استقلال خود را از دست داده اند و پيرو بنى عبّاس شده اند.
  	گروه پنجم: خوارج
  آن ها در گوشه و كنار جهان اسلام دست به شمشير مى برند. مدّتى پيش، آنان موفّق شدند كوفه را تصرّف كنند ولى سرانجام شكست خوردند و آن شهر را ترك گفتند. آنان اكنون بيشتر در سيستان ايران مستقر هستند.
  آيا مى دانى چرا خوارج تاكنون نتوانسته اند در كار خود موفق باشند؟ آنان از يك رهبر، اطاعت نمى كنند. هر گروهى براى خودش، رهبرى دارد، آنان بدون برنامه ريزى دقيقى دست به شمشير مى برند.
  	گروه ششم: شيعيان (شيعه جعفرى) 
  شيعيان همان پيروان امام صادق(ع) مى باشند و از دستور آن حضرت اطاعت مى كنند. حتماً مى دانى امروز بيشتر شيعيان در كوفه زندگى مى كنند، در واقع امروز كوفه، مهد شيعيان است.
  سؤال مهمّى كه بايد جواب آن را پيدا كنيم اين است: برنامه امام صادق(ع) در اين شرايط چيست؟ 
  به راستى آن حضرت به چه فكر مى كند؟
  										* * *
  شيعيان من! به سوى من بياييد! 
  به مدينه سفر كنيد! بياييد تا شما را از اقيانوس دانش خويش بهره مند كنم!
  اين فرصتى است طلايى كه براى شيعيان پيش آمده است و هرگز تكرار نخواهد شد.
  آرى! بعد از وفات پيامبر، شيعه ظلم هاى زيادى ديده است، كسانى كه بر تخت حكومت نشستند، مانع رشد مكتب شيعه شدند، نقل حديثى كه در مقام على(ع) و فرزندان آنان باشد، جرم بود، آنان دين خدا را دستخوش تغييرات قرار دادند و تا توانستند در دين بدعت ايجاد كردند.
  درست است كه على(ع) به مدّت پنج سال به حكومت رسيد، امّا در اين پنج سال على(ع) گرفتار جنگ هايى با دشمنانش بود، بعد از على(ع) هم حكومت معاويه تا آنجا كه توانست سخن و نام على(ع) را از خاطره ها زدود.
  اكنون، بنى اُميّه سرگرم شورش ها و قيام ها مى باشد، آن خفقان ها و فشارها تمام شده است، بايد امروز را غنمت شمرد.
  معلوم نيست كه بعد از بنى اُميّه چه حكومتى روى كار آيد و آيا به شيعه اجازه نشر معارف خود را بدهد يا نه. 
  شيعيان بايد براى بهره بردن از علم و دانش امام صادق(ع) به مدينه بروند. اين فرصتى كه پيش آمده است، هرگز تكرار نخواهد شد. 
  سال هاى طلايى براى شيعه فرا رسيده است.
  شيعيان با آزادى كامل نزد امام خود مى روند، سؤال مى كنند، پاسخ مى شنوند، كتاب مى نويسند و براى هزاران سال يادگار مى گذارد. فقط از شهر كوفه، هشتصد نفر، از امام صادق(ع) علم و دانش مى آموزند.
  يادت مى آيد وقتى براى بار اوّل خدمت امام رفتم، امام چقدر در مورد ارزش علم سخن به ميان آورد و گفت كه مقام دانشمندى كه ديگران از دانش او بهره ببرند از عبادت هفتاد هزار عابد بالاتر است و در روز قيامت خدا سياهى قلم را بر خون شهيد برترى مى دهد.
  اين سخنان را جوانان كوفه شنيده اند و براى همين به سوى مدينه در حركت هستند.
  امروز امام صادق(ع) به فكر بيان مكتب تشيّع است. بنى عبّاس به فكر حكومت هستند، آن ها نمى دانند كه اگر حكومت ماندنى بود، هرگز به آنان نمى رسيد، دنيا مى گذرد، حكومت ها هم مى آيند و مى روند، آنچه باقى مى ماند، مكتب و فكر و انديشه است. امام به فكر ساختن مكتب شيعه است، چيزى كه هزاران سال خواهد ماند و مايه سعادت و رستگارى همگان خواهد شد.
  امام جوانان شيعه را به كارى بزرگ فرا مى خواند...
  نزد من بياييد تا براى شما دين واقعى را بيان كنم، قرآن را تفسير كنم، فقه را براى شما بگويم، از توحيد براى شما بگويم...
  نزد من بياييد...


title: وقتى كه نامه تو را مى سوزانم
text:
    وقتى كه نامه تو را مى سوزانم


  ابومسلم از سال 130 تا 132 موفقيّت هاى خوبى را كسب كرده است و شهرهاى مرو، نيشابور، گرگان، رى، اصفهان، نهاوند، كرمانشاه را تصرّف كرده است.
  اكنون سال 132 است و ابومسلم خودش در خراسان مانده است و سپاه او از كرمانشاه به سوى كوفه پيش مى تازد.
  ابومسلم مى خواهد كوفه را فتح كند و بعد از آن مروان را به قتل برساند، گويا مروان حمار، آخرين خليفه اُموىّ خواهد بود!
  برايت گفتم كه ابومسلم از ابراهيم عبّاسى دستور مى گيرد، ابراهيم عبّاسى از بزرگان خاندان بنى عبّاس است، او آرزوى حكومت دارد و سال هاست براى رسيدن به اين آرزوى خود تلاش مى كند، فعلاً ابراهيم عبّاسى رهبر اين قيام است.
  وقتى مروان از فعاليّت هاى ابراهيم عبّاسى باخبر شد ابراهيم عبّاسى را به زندان انداخت. ابراهيم عبّاسى احتمال داد به دست مروان كشته شود، براى همين، برادرش، سفّاح را به عنوان جانشين خود معرّفى كرد.
  اكنون به مروان خبر مى رسد كه سپاه ابومسلم به سوى كوفه مى آيد. مروان بسيار عصبانى مى شود و فرمان مى دهد تا ابراهيم عبّاسى را به قتل برسانند، همچنين مروان عدّه اى را مأمور مى كند تا سفاح را دستگير كنند امّا آنان موفق به اين كار نمى شوند.
  سفّاح با عدّه اى از بزرگان خاندان خود، مخفيانه به سوى كوفه حركت مى كند تا نزد شخصى به نام «خَلاّل» برود.
  تو مى خواهى بدانى خَلاّل كيست؟ چرا سفّاح مى خواهد نزد او برود؟
  خلاّل از بزرگان و ثروتمندان كوفه است و در كوفه چندين مغازه صرافى داشته است. قبل از اين كه ابومسلم، رهبرى قيام در خراسان را به عهده بگيرد، اين خلاّل بود كه قيام خراسان را رهبرى مى كرد. بعد از آمدن ابومسلم به خراسان، خلاّل كمك بزرگى به ابومسلم نمود، او اكنون به كوفه باز گشته است تا مقدّمات تصرف كوفه را فراهم كند.
  خراسانيان به خلاّل اين لقب را داده اند: «وزير آل محمّد».
  آرى! ابومسلم، امير آل محمّد است و خلاّل، وزير آل محمّد!
  سفّاح با عدّه اى از خاندان عبّاسى به صورت ناشناس به كوفه مى آيند. آن ها وقتى وارد كوفه مى شوند به خانه خلاّل مى روند.
  خلاّل آنان را در خانه خود مخفى مى كند و نمى گذارد كسى از آمدن آنان باخبر شود. خلاّل منتظر رسيدن سپاه خراسان است.
  										* * *
  اسب سوارى با عجله به سوى مدينه مى رود، او فرستاده خلاّل است و براى امام صادق(ع) نامه اى مى برد.
  هوا تاريك شده است، نامه رسان در خانه امام را مى زند، اجازه مى گيرد و وارد خانه مى شود، سلام مى كند و مى گويد: 
  ـ اى پسر پيامبر! اين نامه خلاّل است كه آن را براى شما نوشته است.
  ـ چه شده است كه خلاّل به من نامه نوشته است؟ او كه پيرو ديگران است، مرا با او چه كار؟
  ـ نامه او را بخوانيد.
  امام به يكى از ياران خود رو مى كند و از او مى خواهد تا چراغ را نزديك بياورد، گويا امام مى خواهد زير نور چراغ نامه را بخواند. 
  نگاه كن، امام نامه را در آتش چراغ مى اندازد، نامه مى سوزد و خاكستر مى شود.
  نامه رسان با تعجّب به اين منظره نگاه مى كند، او رو به امام مى كند و مى گويد: 
  ـ آيا جواب نامه را نمى دهيد؟
  ـ جواب نامه اين بود كه با چشم خود ديدى.
  نامه رسان از جا برمى خيزد و با امام خداحافظى مى كند و مى رود. 
  من با خود مى گويم كاش امام نامه را مى خواند! شايد خلاّل مى خواهد حكومت را به امام واگذار كند، آيا اين يك فرصت عالى براى شيعه نيست؟ به زودى گذشت زمان همه چيز را معلوم خواهد كرد.
  										* * *
  من از جا برمى خيزم، دلم به حال آن نامه رسان سوخت، نكند دلش شكسته باشد، او در اين شهر غريب است، بايد بروم او را پيدا كنم. در كوچه هاى مدينه به دنبال نامه رسان مى گردم.
  تو به من مى گويى، آنجا را نگاه كن، خودش است، نامه رسان آنجاست. به آن سو مى رويم، او وارد خانه اى مى شود. آنجا خانه پدرِسيّدمحمّد است، سيّدمحمّد را كه به ياد دارى، همان كه مردم مى گويند او مهدى موعود است و چند سال قبل، بنى عبّاس و سادات حسنى با او بيعت كردند. اينجا خانه پدر اوست.
  اكنون نامه رسان نامه اى را به پدرسيدمحمّد مى دهد، نامه از طرف خلاّل است. در اين نامه چنين نوشته شده است: «من مردم را به دوستى و محبّت اهل بيت(ع) دعوت مى كنم، اگر شما موافق باشيد، با شما به عنون خليفه بيعت مى كنيم».
  پدرسيدمحمّد نامه را مى بوسد، او از خوشحالى در پوست خود نمى گنجد و چنين مى گويد: «من خودم پير شده ام، امّا پسرم، سيدمحمّد، مهدى اين امّت است».
  اكنون پدرِسيدمحمّد از جا برمى خيزد و سريع از خانه بيرون مى رود.
  										* * *
  با اين عجله كجا مى روى؟ صبر كن! ما هم با تو بياييم.
  پدرسيّدمحمّد به سوى خانه امام صادق(ع) مى رود، او مى خواهد ماجرا را به امام خبر بدهد. 
  اكنون او به امام سلام مى كند و مى گويد: 
  ـ نگاه كن! اين نامه را ياران من براى من نوشته اند، خراسانيان مرا به خلافت دعوت كرده اند، آنان مى خواهند مرا خليفه خود كنند.
  ـ از كى مردم خراسان ياران تو شده اند؟ آيا تو ابومسلم را نزد آنان فرستادى؟ آيا تو اصلا آنان را مى شناسى؟ آيا آنان تو را مى شناسند؟ آيا اصلا آنان تو را تا به حال ديده اند كه مى گويى ياران تو هستند.
  ـ به گونه اى حرف مى زنى كه گويى مى خواهى خودت خليفه باشى!
  ـ من از سردلسوزى با تو سخن مى گويم، من وظيفه خود مى دانم خير و صلاح تو را به تو بگويم. بدان كه مانند همين نامه را براى من نيز فرستاده اند.
  ـ من تصميم خود را گرفته ام.
  ـ اين كار را نكن! هنوز زمان حكومت ما فرا نرسيده است.
  پدرسيدمحمّد ناراحت مى شود و از جا برمى خيزد و مى رود، او خيال مى كند كه پسرش، مهدى موعود است و اوست كه حكومت بنى اُميّه را سرنگون خواهد كرد.
  خبرى به من مى رسد، فرستاده خلاّل نامه ديگرى را هم براى عموىِ امام برده است. خلاّل به سه نفر از فرزندان على(ع) نامه نوشته است و آنان را براى خلافت دعوت كرده است. 
  به راستى چرا خلاّل اين كار را كرده است. هدف او چه بوده است؟
  اگر او واقعاً امام صادق(ع) را به عنوان امام قبول داشت و خود را شيعه او مى دانست، چرا دو نامه ديگر را فرستاده است؟
  										* * *
  مدّتى مى گذرد، فرستاده اى از طرف ابومسلم به مدينه مى آيد، او هم نامه اى براى امام صادق(ع) آورده است، در آن نامه ابومسلم به امام پيشنهاد خلافت مى دهد.
  امام به اين نامه هم جوابى نمى دهد و به فرستاده ابومسلم مى گويد: «اين نامه جوابى ندارد، از نزد ما بيرون برو».
  بعضى از شيعيان نزد امام مى روند و از او در مورد قيام راهنمايى مى خواهند، امام از آنان مى خواهد تا از همكارى با اين قيام خوددارى كنند. امام براى شيعيانى كه در كوفه هستند پيام مى فرستند و از آنان مى خواهد در اين شرايط در خانه هاى خود بمانند.
  										* * *
  اين جوان، سَهل خراسانى است، از خراسان به مدينه آمده است، اكنون در خانه امام صادق(ع) است، گوش كن، او با امام سخن مى گويد: «آقاى من! چرا در خانه نشسته ايد؟ چرا قيام نمى كنيد؟ شما صدهزار شيعه داريد كه آماده اند در كنار شما شمشير بزنند».
  امام به او نگاهى مى كند، بعد از خدمت كار خود مى خواهد تا تنورى را كه در خانه است، روشن كند. 
  خدمتكار هيزم ها را داخل تنور مى گذارد و آن را آتش مى زند، آتش زبانه مى كشد، سهل با خود فكر مى كند كه حالا چه وقت روشن كردن تنور بود، او در همين فكرهاست كه امام به او مى گويد: «اى سهل خراسانى! برو در اين تنور بنشين».
  سهل تعجّب مى كند، او نگاهى به آتشى كه از تنور زبانه مى كشد، مى نمايد و رو به امام مى كند و مى گويد: آقاى من! آيا مى خواهى مرا با آتش عذاب كنى؟ مرا از اين كار معاف كن!
  امام لبخندى مى زند، در اين گير و دار، هارون مكّى از راه مى رسد، او يكى از ياران امام است، امام به او مى گويد: «اى هارون! برو درون اين تنور بنشين». 
  هارون با عجله به سوى تنور مى رود و در دل آتش ها مى نشيند.
  اكنون امام با سهل مشغول گفتگو مى شود و از اوضاع خراسان مى پرسد، سهل جواب مى دهد، امّا همه توجّهش به تنور آتش است. لحظاتى مى گذرد، امام به سهل مى گويد: «برخيز و ببين كه هارون در تنور آتش چه مى كند؟».
  سهل كنار تنور مى آيد، مى بيند كه هارون در ميان آتش نشسته است و آتش به او هيچ آسيبى نرسانده است، او انگشت تعجّب به دهان مى گيرد، امام او را صدا مى زند: 
  ـ اى سهل خراسانى! بگو بدانم در خراسان چند نفر مانند هارون هست؟
  ـ به خدا قسم يك نفر هم مانند او پيدا نمى شود.
  ـ آرى، يك نفر هم مثل هارون پيدا نمى شود. اكنون بدان من وقتى قيام مى كنم كه پنج نفر مثل هارون را داشته باشم! اى سهل! من به وظيفه خود آگاه تر هستم، مى دانم كه چه وقت بايد قيام كنم و چه وقت بايد در خانه بنشينم.
  آرى! اگر امام قيام كند، بايد نيروهايى داشته باشد كه مانند هارون گوش به فرمان او باشند، اگر امام قيام كند و حكومت تشكيل دهد، براى اداره جامعه بايد يارانى داشته باشد كه از او اطاعت كامل داشته باشند.
  امام مى داند كه كسانى مانند سهل خراسانى وقتى به قدرت برسند، چگونه عمل خواهند كرد، قدرت براى بيشتر انسان هاى معمولى، فسادآور است، درست است كه امروز سهل دم از اهل بيت(ع) مى زند، امّا اگر خودش به پست و مقامى برسد، همه چيز را فراموش مى كند، او ديگر به سخن امام گوش نخواهد داد و هر كارى كه دلش بخواهد انجام خواهد داد.
  اگر واقعاً سهل تسليم امر امام بود و اطاعت از امام را بر خود واجب مى دانست، چرا به داخل تنور نرفت؟
  معلوم شد اين آدم وقتى به پست و مقام برسد، هرگز به فرمان امام گوش نخواهد كرد. امام مى داند كه افرادى مثل سهل اگر در امر دنيا و قدرت طلبى، آبى پيدا كنند، شناگران ماهرى هستند، اين افراد فقط آب پيدا نمى كنند، براى همين تا آب نباشد، آدم هاى خوبى هستند.
  امام به دنبال پنج نفر مانند هارون مكّى است، اگر اين پنج نفر پيدا شوند، امام حتماً قيام خواهد كرد.
  										* * *
  ابومسلم در نيشابور است و سپاه خراسان با پرچم هاى سياه به سوى كوفه مى آيد، فرمانده اين سياه فردى به نام «قَحطَبه» است و او موفّق مى شود سپاه را از رود فرات عبور دهد. 
  جنگ سختى ميان سپاه اُموىّ و سپاه خراسان در مى گيرد، در اين جنگ، قَحطَبه زخمى مى شود، هراسى در دل بزرگان سپاه خراسان مى افتد، قَحطَبه به آنان مى گويد: «نگران نباشيد! به سوى كوفه برويد، در كوفه، خلاّل در انتظار شما مى باشد. كار سپاه را به او بسپاريد. او وزير آل محمّد است».
  قَحطَبه به پسر خود مى گويد: «دست هاى مرا ببند و مرا در فرات بيانداز تا كسى از كشته شدن من باخبر نشوند».
  آرى، قَحطَبه با اين كار مى خواهد سربازان خراسان روحيّه خود را از دست ندهند.
  سرانجام سپاه خراسان با موفقيّت مى تواند كوفه را تصرّف كند، آن ها نزد خلاّل مى روند و او فرماندهى سپاه را به عهده مى گيرد، فتح شهر كوفه موفقيّت بسيار بزرگى است.
  										* * *
  خلاّل به سپاه خراسان دستور مى دهد تا در منطقه اى به نام «حمام اعين» اردو بزند، او مى خواهد سپاه را آماده حمله به واسط كند و بعد از آن به سوى شام حمله كند.
  بزرگان سپاه شنيده اند كه رهبر اين قيام ابراهيم عبّاسى است، آن ها از كشته شدن ابراهيم عبّاسى خبرى ندارند. آن ها نمى دانند كه ابراهيم عبّاسى قبل از مرگ خود برادرش سفّاح را به عنوان جانشين خود انتخاب نموده است. 
  سپاه خراسان به خلاّل مى گويند كه امام و رهبر ما كجاست؟ ما مى خواهيم با او بيعت كنيم. مگر قرار نيست كه ما به اطاعت خليفه اى كه از خاندان پيامبر است، درآييم و با او بيعت كنيم. چرا او نزد ما نمى آيد؟
  خلاّل به آنان مى گويد، صبر كنيد، هنوز وقت آن نرسيده است كه امام شما ظاهر شود، شما بايد «واسط» را فتح كنيد! عجله نكنيد.
  										* * *
  ابومسلم در نيشابور است، فعلا اين خلاّل است كه همه كاره قيام شده است، او منتظر آمدن نامه رسان از مدينه است.
  برايت گفتم كه ابراهيم عبّاسى قبل از مرگ، برادرش سفّاح را به عنوان جانشين خود معرّفى كرد. 
  سفّاح قبل از رسيدن سپاه خراسان به كوفه آمد و خلاّل او را مخفى نمود. 
  خلاّل فكرهايى در سر دارد، براى همين به سفّاح مى گويد كه فعلاً صلاح نيست آشكار شود. سفّاح هم كه به او اطمينان كامل دارد، از مخفى گاه خود بيرون نمى آيد.
  بزرگان سپاه خراسان در انتظار ابراهيم عبّاسى هستند، خلاّل كه فرمانده سپاه است در انتظار خبرى از مدينه است. 
  										* * *
  يكى از بزرگان سپاه از اردوگاه به داخل كوفه مى رود، وقتى او از يكى از كوچه ها عبور مى كند نوكر ابرهيم را مى بيند. اوّل تعجّب مى كند و خيال مى كند كه اشتباه كرده است، امّا وقتى دقّت مى كند، متوجّه مى شود كه درست ديده است، او نوكر ابراهيم عبّاسى است: 
  ـ اينجا چه مى كنى؟ 
  ـ ما مدّتى است كه به كوفه آمده ايم. 
  ـ از رهبر ما، ابراهيم عبّاسى چه خبر؟ 
  ـ مگر خبر ندارى كه مروان او را كشت.
  ـ خدا او را رحمت كند.
  ـ بگو بدانم اكنون رهبر و آقاى ما كيست؟
  ـ سفّاح عبّاسى، او حدود چهل روز است كه در اين شهر است.
  قرار مى شود كه فردا چندى از بزرگان سپاه خراسان نزد سفّاح بروند.
  روز بعد فرا مى رسد و بزرگان سپاه نزد سفّاح مى روند، آنان دست و پاى سفّاح را مى بوسند و به عنوان خليفه با او بيعت مى كنند و به او مى گويند: «ما همه در اطاعت تو هستيم». اين گونه است كه اوّلين خليفه عبّاسى به تخت خلافت مى نشيند.
  										* * *
  به راستى منظور خلاّل از اين همه تأخير چه بود؟ آيا او خبر دارد كه نقشه هاى او خراب شده است؟ 
  آيا ياد دارى خلاّل كسى را با سه نامه به مدينه فرستاد و وقتى فرستاده او با پدرِ سيّدمحمّد ملاقات كرد، جواب مثبت گرفت، شايد خلاّل در انتظار رسيدن جواب نامه هاى خود بوده است و مى خواسته با سيّدمحمّد بيعت كند.
  آيا او اين كار را براى خدا انجام داد؟ 
  هرگز!
  من احتمال مى دهم كه او ابومسلم را رقيب خود مى ديده است و مى خواسته اين گونه روى دست ابومسلم بزند.
  به هر حال نقشه هاى خلاّل ديگر بى فايده شده است، ديگر بزرگان سپاه با سفّاح بيعت كرده اند.
  										* * *
  وقتى بزرگان سپاه از كوفه باز مى گردند، خلاّل آن ها را مى بيند، از آنان سؤال مى كند كه كجا بوديد. آنان مى گويند كه ما نزد امام و خليفه بوديم و با او بيعت كرديم.
  خلاّل مى فهمد كه همه نقشه هاى او خراب شد، سريع سوار بر اسب خود مى شود و به كوفه مى رود تا با خليفه بيعت كند. او مى خواهد كارى كند كه مبادا سفّاح به او شك كند.
  خلاّل نزد خليفه مى آيد و به عنوان خليفه با او بيعت مى كند. يكى از اطرافيان به خلاّل مى گويد: «به كورى چشم تو»!
  سفّاح به آن شخص نگاهى تندى مى كند و از او مى خواهد آرام باشد، بعد خلاّل مى خواهد كه به اردوگاه برگردد و سپاه را آماده حمله نمايد.
  										* * *
  روز جمعه دوازدهم ربيع الاول فرا مى رسد، مردم همه از خانه هاى خود خارج مى شوند و صف مى بندند تا خليفه جديد را ببينند. آرى! سفّاح قرار است به سوى فرماندارى كوفه برود.
  سفّاح را با عظمت و شكوهى به فرماندارى مى برند، همه جا شور است و شادى. مردم خوشحال هستند كه بعد از سال ها از ظلم و ستم نجات پيدا كرده اند. 
  نزديك اذان ظهر كه مى شود، مردم به مسجد كوفه مى آيند تا نماز جمعه برگزار شود. بعد از نماز، سفّاح بالاى منبر مى رود تا سخنرانى كند. قرار است بعد از سخنان او مردم با او بيعت كنند.
  آيا دوست دارى قسمتى از سخنان او را براى تو ذكر كنم: «اى مردم! پيامبر از شما مزد رسالت نمى خواست، بلكه از شما خواست تا خاندان او را دوست بداريد. خدا ما را بر مردم برترى داده است، خلافت حق ما بود كه ستمكاران آن را از ما گرفتند. امروز خدا آن حق را به ما بازگردانده است كه ما از خاندان پيامبر هستيم».
  بعد از آن عموىِ سفّاح از جا برمى خيزد و چنين مى گويد: «اى مردم! شب تاريك رفت و روز روشن آمد، بدانيد كه خاندان پيامبر شما با شما مهربان خواهند بود. 
  مبادا خيال كنيد ما براى پول و ثروت دنيا قيام كرديم، ما براى نجات شما قيام كرديم، ما مى ديديم كه شما گرفتار ظلم و ستم بنى اُميّه هستيد، ما براى نجات شما قيام كرديم. ما به شيوه و روش پيامبر عمل خواهيم نمود. ما به زودى مروان را به سزاى عملش خواهيم رساند. اى مردم! از خليفه اطاعت كنيد، مبادا فريب دشمن را بخوريد، بدانيد كه حكومت ما تا زمان ظهور عيسى(ع) ادامه پيدا خواهد كرد».
  آرى، خدا حضرت عيسى(ع) را به آسمان ها برد و او را در آخرالزّمان بار ديگر به دنيا خواهد آورد، بنى عبّاس باور دارند كه حكومت آنها تا آخر الزّمان ادامه پيدا خواهد كرد.
  اكنون وقت آن است كه مردم با خليفه جديد بيعت كنند. چه شورى در مسجد برپا مى شود.
  سفّاح تصميم مى گيرد تا پايتخت حكومت را به جاى ديگرى ببرد. او دستور ساخت شهر جديدى به نام «هاشميّه» را مى دهد.
  وقتى شهر ساخته مى شود سفّاح و بنى عبّاس به آنجا منتقل مى شوند، از هاشميه تا كوفه حدود 50 كيلومتر فاصله است.
  										* * *
  مدتى مى گذرد، شاعرى نزد سفّاح مى آيد تا شعر خود را بخواند، مهمانان زيادى نزد سفّاح هستند، شاعر اجازه مى گيرد و شعر خود را مى خواند: «وَاذكُروا مَصرَعَ الحُسَينِ وَزَيد...كشته شدن حسين و زيد را از ياد نبريد! حمزه كه در جنگ اُحد شهيد شد را فراموش نكنيد، آن شهدا را به ياد آوريد كه در حال غربت به خاك سپرده شدند...».
  سفّاح به فكر فرو مى رود، او با خود مى گويد كه الان وقت آن است كه من از بنى اُميّه انتقام بگيرم، او دستور مى دهد تا هر كجا بنى اُميّه را ببينند به قتل برسانند.
  سپاه خليفه (خراسانيان) شهرها را يكى بعد از ديگرى فتح مى كند، عرصه بر مروان تنگ مى شود، او از شهرى به شهر ديگر فرار مى كند. 
  دمشق هم فتح مى شود و مروان به فلسطين پناه مى برد. سپاه خراسان به دنبال او مى رود. او به مصر پناه مى برد و در آنجا كشته مى شود. 
  سر مروان را براى سفّاح مى فرستند، سفّاح وقتى سر او را مى بيند، سر به سجده مى برد و نماز شكر به جا مى آورد و سپس مى گويد: «خدا را شكر هزار نفر از بنى اُميّه را كشتم تا انتقام حسين(ع) را گرفته باشم».
  با كشته شدن مروان ديگر حكومت بنى اُميّه از بين رفته است و اين سفّاح است كه بر سرتاسر جهان اسلام حكومت مى كند، از مصر تا سوريه. از مكّه و مدينه تا خراسان.
  اكنون سفّاح دستور مى دهد تا قبرهاى بنى اُميّه را بشكافند و جسدهاى آن ها را به آتش بكشند. مأموران به دمشق مى روند و قبر معاويه را مى شكافند، چيزى در قبر او نمى يابند، سپس قبر يزيد (دومين خليفه اُموىّ و قاتل امام حسين) را مى شكافند، در قبر او فقط توده اى خاكستر پيدا مى كنند.
  قبر هشام را مى شكافند، همان خليفه اى كه دستور شهادت زيد را داده بود. جسد هشام را از خاك بيرون مى آورند و بر دار مى زنند و سپس به آتش مى كشد و خاكسترش را بر باد مى دهند.
  سفّاح دستور مى دهد تا بنى اُميّه در هر كجا هستند دستگير كنند و دارايى آن ها را بگيرند و خونشان را بريزند.
  بعد از كشتار بنى اُميّه، سفّاح اين شعر را مى گويد: «اى بنى اُميّه! من گروه زيادى از شما را كشتم، ولى نمى دانم چگونه بر گذشتگان شما دست پيدا كنم».
  سفّاح دستور داد تا عدّه اى از بنى اُميّه را با گرز بزنند و سپس روى پيكر آنان سفره هاى چرمى مى اندازد و مشغول خوردن ناهار مى شود، هنوز صداى بعضى از آنان به گوش مى رسد، سفّاح به صداى ناله آنان مى خندد. همه آن ها در زير سفره سفّاح جان مى دهند.
  اين حكومت اين كارها را براى چه مى كند؟ هدف او چيست؟ آيا او واقعاً به فكر انتقام از دشمنان اهل بيت(ع) است؟ گويا هدف چيز ديگرى است، سفّاح مى داند كه اگر بخواهد اين حكومت پابگيرد بايد بنى اُميّه را نابود كند، اگر بنى اُميّه به حال خود رها شوند، هر لحظه ممكن است كه شورش كنند و براى حكومت درد سر درست كنند. مردم شام سال هاى سال طرفدار بنى اُميّه بوده اند، به اين سادگى نمى توان علاقه مردم شام به بنى اُميّه را از بين برد. پس بايد بنى اُميّه را از ميان برداشت، سفّاح به اسم انتقام از دشمنان اهل بيت(ع) بنى اُميّه را به قتل مى رساند تا حكومت خود را تثبيت كند.
  من نگران اين هستم كه وقتى پايه هاى اين حكومت ثابت شد، همان كارهاى بنى اُميّه را انجام بدهد.


title: وقتى دروغ ها آشكار مى شود!
text:
    وقتى دروغ ها آشكار مى شود!


  اينجا شهر موصل است. آن زن با گل خطمى سرش را مى شويد، من به تو مى گويم: 
  ـ آخر چرا آن زن بالاى پشت بام رفته است و در آنجا دارد سر خود را مى شويد؟
  ـ تو چه كار به او دارى، سرت را پايين بگير! او نامحرم است.
  سرم را پايين مى گيرم، ناگهان سر و صدايى بلند مى شود، يكى از سربازان سپاه خراسان است كه فرياد مى زند. سر و صورت او از گل خطمى خيس شده است. وقتى گل خطمى را در آب بخيسانى، حالت چسبندگى به خود مى گيرد، گويا آن زن وقتى سرش را شسته است، گل خطمى اضافى را به خيابان پرت كرده است و به صورت اين خراسانى افتاده است. 
  اين خراسانى چقدر عصبانى است. او شمشير خود را مى كشد و به سوى در خانه مى رود، با لگد محكم به در مى كوبد.
  خدايا! خودت رحم كن! 
  او به داخل خانه مى رود، صاحب خانه جلو مى آيد، خراسانى او را با يك ضربه شمشير مى كشد، صداىِ شيون زن از پشت بام بلند مى شود، خراسانى به سوى پشت بام مى رود و آن زن را هم مى كشد، همه بچّه هاى آن خانه را هم به قتل مى رساند.
  اين خراسانى خيال كرده است آن زنِ عرب از روى عمد آن گل خطمى را به صورت او پرتاب كرده است، اكنون او خوشحال است كه انتقام خود را از آن زن گرفته است.
  همسايه ها كه اين صحنه را مى بينند، شمشير به دست مى گيرند و به سوى آن خراسانى مى روند و او را مى كشند. شورشى برپا مى شود. 
  خبر به فرماندار موصل مى رسد، يحيى برادر خليفه، فرماندار موصل است. او با خود فكر مى كند كه اگر اين شورش را خاموش نكند، هر روز در شهرى از شهرها مردم شورش خواهند كرد، بايد زهرچشمى از مردم گرفته شود كه ديگر كسى جرأت نكند سرباز اين حكومت را به قتل برساند.
  او دستور كشتار مردم را مى دهد، سپاهيان عبّاسى به شهر مى ريزند، مردم مقاومت مى كنند، نيروهاى بيشترى به يارى سپاهيان مى آيد، دستور كشتن مردم صادر شده است، سپاهيان همه را از دم شمشير مى گذرانند، يازده هزار نفر از مردم كشته مى شوند!
  شب فرا مى رسد، صداى گريه به گوش مى رسد، فرماندار مى گويد: اين چه صدايى است كه به گوش مى رسد؟ به او مى گويند: زنان و كودكان در داغ عزيزان خود گريه مى كنند.
  فرماندار دستور مى دهد كه فردا صبح زود همه آن ها را بكشيد. فردا صبح كه مى شود سپاهيان به خانه ها مى ريزند و زنان و كودكان را به قتل مى رسانند. در اين ميان جنايت هاى زيادى روى مى دهد كه قلم از بيان آن ها شرم دارد.
  فرماندار شهر تا سه روز دستور كشتار و جنايت در شهر را صادر كرده است.
  سه روز مى گذرد، روز چهارم فرماندار تصميم مى گيرد تا در شهر گردشى كند. او سوار بر اسب خود مى شود، او خوشحال است كه توانسته است اوّلين شورش مردم را به خوبى آرام كند. سپاهيان او را حلقه كرده اند، او در ميان شمشيرها و نيزه از شهر ديدار مى كند، بعد از سه روز كشتار و خونريزى شهر آرام شده است.
  ناگهان صدايى به گوش مى رسد، اين صداى زنى است كه مى خواهد با فرماندار سخن بگويد، سپاهيان به سوى او مى دوند تا او را به قتل برسانند، فرماندار اشاره مى كند كه بگذاريد او سخن خود را بگويد، آن زن جلو مى آيد، فرماندار سوار بر اسب است، آن زن سرش را بالا مى گيرد و مى گويد: «آيا تو از خاندان پيامبر هستى؟ شرم نمى آيد كه زنان مسلمان در اين شهر...».
  										* * *
  شب است و من هنوز در شهر موصل هستم، نمى دانم چه بگويم و چه بنويسم، هنوز يك سال از اين حكومت نگذشته است و اين همه جنايت!!
  آيا اين بود وعده هايى كه اين حكومت به مردم داده بود؟
  مگر بنى عبّاس در هنگام بيعت مردم با سفّاح به مردم نگفتند كه ما با شما مهربان خواهيم بود و به شيوه و روش پيامبر با شما رفتار خواهيم كرد؟ آيا اين معناى اسلام بود؟ 
  در همين فكرها هستم كه يكى از افراد سپاه خراسان نزد من مى آيد. من كمى مى ترسم. او به من رو مى كند و مى گويد: 
  ـ آيا شجاعت ما را ديدى؟ آيا اقتدار ما را ديدى؟
  ـ كدام شجاعت؟
  ـ مگر نديدى كه ما سربازان خليفه چگونه از مردم نترسيديم و يازده هزار نفر را در يك روز به قتل رسانديم.
  ـ آخر چرا اين كار را كرديد؟
  ـ مگر نمى دانى اين حكومت، حكومت آل محمّد است و بايد تا زمان ظهور عيسى(ع) باقى بماند.
  من به ياد سخنرانى مسجد كوفه مى افتم، وقتى كه عموى سفّاح اين سخن را گفت: «حكومت ما تا زمان ظهور عيسى(ع) پابرجا خواهد بود».
  اكنون فكرى به ذهنم مى رسد، به او مى گويم: 
  ـ يازده هزار نفر عدد كمى نيست. شما چگونه اين كار را كرديد؟
  ـ اين كه چيزى نيست، وقتى به گرگان حمله كرديم، سى هزار نفر را به قتل رسانديم.
  ـ شما كى به گرگان حمله كرديد؟
  ـ در سال 130 هجرى. خبر به ما رسيد كه مردم گرگان بر ضد ابومسلم شورش كرده اند. ما به گرگان رفتيم، مردم آن شهر مقاومت كردند، ما هم دست به شمشير برديم و بيش از سى هزار نفر را كشتيم.
  باور اين سخن براى من سخت است، من خيال مى كردم مردم شهرهاى مختلف از روى علاقه پيرو بنى عبّاس شده اند، امّا امروز چيزهاى ديگرى مى شنوم.
  سى هزار نفر در يك شهر! 
  به راستى جرم آنان چه بود؟ آيا همه آنان بى دين بوده اند؟ 
  آخر شما كه شعار «الرضا من آل محمّد» سر مى داديد، چرا اين قدر خونريزى كرديد؟
  شما حق داشتيد با مأموران حكومت بنى اُميّه جنگ كنيد، امّا كشتار مردم معمولى با چه مجوزى صورت گرفت؟
  آن خراسانى وقتى تعجّب مرا مى بيند رو به من مى كند و مى گويد: 
  ـ چرا اين قدر تعجّب كرده اى؟ مگر سخن ابومسلم را نشنيده اى؟
  ـ كدام سخن؟
  ـ ابومسلم گفته است: «ما براى روى كار آمدن حكومت عبّاسى، ششصدهزار نفر را به قتل رسانده ايم».
  ـ آخر چگونه چنين چيزى ممكن است؟
  ـ اين دستور رهبر اين قيام بود.
  ـ كدام دستور؟ من از آن خبر ندارم.
  ـ در سال 127 ابراهيم عبّاسى، رهبر ما بود، او ابومسلم را به عنوان نماينده خود به خراسان فرستاد و به او گفت: «با دشمنان ما ستيز كن، اگر به كسى شك كردى كه به ما وفادار نيست، او را به قتل برسان، هر كجا بچّه اى ديدى كه قد او پنجوجب مى باشد و طرفدار ما نيست، او را به قتل برسان...».
  										* * *
  اكنون مى فهمم كه چرا امام صادق(ع) از ما خواست كه با اين قيام همراهى نكنيم، متوجّه مى شوم كه چرا امام جواب نامه خلاّل را نداد و آن را در آتش سوزاند.
  آن روزها ما فكر مى كرديم كه اگر امام دعوت او را قبول كند، فرصت مناسبى براى شيعه پيش مى آيد. آن روز خيلى چيزها را نمى دانستيم و از اين خون ريزى ها خبر نداشتيم و فريب شعار «الرضا من آل محمّد» را خورده بوديم، امّا گذشت زمان همه چيز را معلوم كرد.
  اگر امام دعوت او را قبول مى كرد، در واقع همه اين جنايت ها را تأييد كرده بود، آن وقت تاريخ چه قضاوتى مى كرد؟
  براى قيام فقط شعار زيبا كافى نيست، بنى عبّاس نام «آل محمّد» را بهانه كردند و تا توانستند خون ريختند. آن ها مى گفتند كه هدفشان برپا كردن حكومت عدل است ولى در راه رسيدن به اين هدف، ظلم و ستم را جايز مى دانستند، امام اعتقاد داشت كه براى برقرارى حكومت عدل، بايد از هر ظلم و ستمى پرهيز كرد. نمى توان به اسم برقرارى حكومت عدل، ظلم و ستم روا داشت.
  										* * *
  سفّاح مى داند كه امام صادق(ع) در ميان مردم نفوذ معنوى زيادى دارد، او مى ترسد كه مبادا امام دست به قيام بزند، براى همين مأموران خود را به مدينه مى فرستد تا امام را به عراق بياورند. 
  آرى! جاسوسان به سفّاح خبر داده اند كه در آغاز قيام، خلاّل و ابومسلم به امام نامه نوشته اند، سفّاح از اين موضوع بسيار نگران است، زيرا مى ترسد كه اگر امام در مدينه بماند، باز هم عدّه ديگرى از بزرگان حكومت به او نامه بنويسند و بخواهند با او بيعت كنند. سفّاح مى خواهد با آوردن امام به عراق از خطرات احتمالى جلوگيرى كند.
  مأموران حكومتى به مدينه مى روند و امام را مجبور مى كنند تا همراه آنان به عراق بيايد. امام با مأموران به سوى عراق حركت مى كند.
  سفّاح مى داند كه در اين شرايط نمى تواند به امام سخت گيرى بيش از اندازه بنمايد، فعلاً حكومت او با مشكلات زيادى روبرو است، سفّاح به همين مقدار كه امام در عراق و در دسترس او باشد، راضى است، به اين وسيله او مى تواند همه رفت و آمدها را كنترل كند، هر رفت و آمدى كه براى حكومت ضرر داشته باشد، به او گزارش مى شود.
  شيعيان با شنيدن اين خبر بسيار خوشحال مى شوند، اين فرصتى است تا آنان با امام خود ديدار كنند، آنان تاكنون فقط درباره امام سخن ها شنيده اند، امّا شنيدن كى بود مانند ديدن!
  آنان نزد امام مى روند و از علم و دانش آن حضرت بهره مى برند و از اين فرصت كمال استفاده را مى كنند، هر وقتى كه تو نزد امام بروى، مى بينى عدّه اى اطراف او هستند و از او سؤال مى كنند و جواب مى شنوند.
  										* * *
  سال هاست كه قبر على(ع) مخفى است، مردم مى دانند كه امام حسن و امام حسين(ع)، شبانه پيكر على(ع) را از كوفه خارج كردند و در اطراف كوفه دفن كردند، امّا هيچ كس از قبر على(ع) خبر ندارد.
  اكنون امام مى خواهد بعد از سال ها قبر على(ع) را براى شيعيان آشكار كند.
  امشب شبى است مهتابى، چند اسب سوار منتظر امام هستند، آنان مى خواهند امشب به زيارت قبر على(ع) بروند، آيا تو هم همراه آنان مى روى؟
  نگاه كن! امام از خانه بيرون مى آيد و سوار يكى از اسب ها مى شود. همه به سمت خارج شهر مى روند. از شهر خارج مى شوند و به سوى بيابان مى روند، ساعتى راه مى پيمايند تا به شنزارى مى رسند. 
  در آن سو نيزارى است، امام از اسب پياده مى شود، ابتدا دو ركعت نماز مى خواند، بعد به آن سو مى رود، اشك امام جارى مى شود: «اينجا قبر اميرمؤمنان على(ع) است».
  همه دست به سينه مى گيرند و به اوّلين مظلوم دنيا سلام مى دهند، آنان ساليان سال آرزوى زيارت قبر على(ع) را داشته اند و اكنون به آرزوى خود رسيده اند.
  وقتى على(ع) به شهادت رسيد، امام حسن و امام حسين(ع)، قبر على(ع) را مخفى كردند، زيرا آنان مى ترسيدند كه خوارج به قبر آن حضرت جسارت كنند، بعد از آن هم بنى اُميّه روى كار آمدند و بغض و دشمنى با على(ع) رسم روزگار شد، اكنون كه بنى اُميّه نابود شده اند، فرصتى است براى اين كه قبر على(ع) براى شيعيان آشكار شود.
  امروز امام فضيلت زيارت على(ع) را براى شيعيان خود بيان مى كند: «هر كس جدّم على(ع) را زيارت كند، به هر قدمى در اين راه برمى دارد خدا ثواب يك حج و عمره به او مى دهد».
  										* * *
  جمعى از ياران امام، دور آن حضرت نشسته اند، يكى رو به امام مى كند و مى گويد: 
  ـ من امام حسين(ع) را زياد ياد مى كنم، شما دوست داريد كه من در آن موقع چه بگويم؟
  ـ وقتى به ياد امام حسين(ع) افتادى، سه بار بگو: « صَلَّى اللهُ عَلَيكَ يا أَبا عَبدِ اللهِ» بدان كه اين سلام تو به حسين(ع) مى رسد، ديگر فرقى نمى كند كه تو نزديك كربلا باشى يا از آنجا دور باشى.
  آرى، امام مى خواهد ياد حسين(ع) همواره در دل شيعيان زنده بماند، او به يكى از يارانش به نام صَفوان «زيارت عاشورا» را ياد مى دهند و اين زيارت يادگارى براى مكتب شيعه مى شود.
  										* * *
  در اين مدّتى كه امام در عراق است، ماه رمضان فرا مى رسد، امام اين ماه را روزه مى گيرد، سفّاح دستور داده است تا مأموران امام را به شدت تحت نظر داشته باشند. 
  روز بيست و نهم ماه رمضان فرا مى رسد، سفّاح اين روز را عيد فطر اعلام مى كند، امام با اين كه مى داند آن روز عيد فطر نيست، امّا افطار مى كند.
  حتماً مى خواهى بدانى علّت اين كار امام چيست؟
  سفّاح امام را به حضور مى طلبد تا ببيند آيا او روزه هست يا نه، سفّاح تصميم گرفته است اگر امام روزه باشد، امام را به قتل برساند!
  آرى، روزه گرفتن امروز، جُرم است، همه بايد از حكم خليفه اطاعت كنند، وقتى او گفته است كه امروز عيد فطر است، كسى حق ندارد خلاف آن عمل كند. 
  امام براى حفظ جان خود تقيّه مى كند، امروز روزه خود را باز مى كند و بعداً روزه امروز را قضا مى كند.
  										* * *
  اكنون سفّاح مى فهمد كه حضور امام در عراق به صلاح حكومت او نيست، او اجازه مى دهد تا امام به مدينه بازگردد، سفّاح امام را به عراق آورد تا بتواند او را زير نظر داشته باشد، ولى امام حضور در عراق را تبديل به فرصتى مناسب كرده است تا شيعيان از علم و دانش او بهره ببرند.
  امام در ظاهر كارى به كار حكومت سفّاح ندارد و كار خود را انجام مى دهد، او به فكر ساختن مكتب تشيّع است، هر روز شيعيان دور او جمع مى شوند و از انديشه امام استفاده مى كنند، اينجاست كه سفّاح دستور مى دهد تا امام به مدينه بازگردد. آرى! اگر خدا بخواهد، دشمن سبب خير مى شود.


title: چرا لباس عزا به تن كردى؟
text:
  چرا لباس عزا به تن كردى؟


  خلاّل به «وزير آل محمّد» مشهور است، او براى برقرارى اين حكومت زحمت زيادى كشيده است. قبل از اين كه ابومسلم با بنى عبّاس آشنا شود، اين خلاّل بود كه امور خراسان را مديريت مى كرد. 
  خبرِ نامه هايى كه خلاّل به مدينه فرستاد به سفّاح رسيده است، او از خلاّل در هراس است، هر لحظه ممكن است كه او اقدامى انجام بدهد كه به ضرر حكومت باشد.
  سپاه بزرگ اين حكومت همان نيروهاى خراسان مى باشند، خلاّل هم فرمانده اين نيروها مى باشد و در ميان آنان نفوذ زيادى دارد. اگر خلاّل دست به كودتا بزند، مى تواند حكومت را سرنگون كند.
  سفّاح مدّت هاست كه درباره كشتن خلاّل فكر مى كند، او نگران است كه ابومسلم با اين ماجرا چطور كنار خواهد آمد، ابتدا نامه اى به ابومسلم مى نويسد و او را در جريان قرار مى دهد. سفّاح مى داند اگر ابومسلم با اين تصميم مخالفت كند، كشتن خلاّل به صلاح نيست.
  بعد از مدّتى، نامه اى از طرف ابومسلم براى سفّاح مى آيد كه در آن ابومسلم به كشتن خلاّل رضايت داده است. 
  ابومسلم فراموش مى كند كه خلاّل چقدر براى اين قيام زحمت كشيده است، كاش ابومسلم كمى فكر مى كرد، او امروز از كشتن خلاّل حمايت كرد، از كجا معلوم كه فردا نوبت خود او نشود؟
  										* * *
  اكنون سفّاح آماده است طرح كشتن خلاّل را اجرا كند، او قبل از هر چيز با عموى خود مشورت مى كند:
  ـ من مى خواهم خلاّل را به سزاى خيانتش برسانم، حتماً به ياد دارى كه نامه اى به فرزندان على(ع) نوشت و مى خواست خلافت را به آنان واگذار كند.
  ـ اى سفّاح! اين كار نبايد به دستور تو صورت بگيرد.
  ـ براى چه؟
  ـ سپاه ما را مردان خراسان تشكيل مى دهند. خلاّل در ميان آنان نفوذ زيادى دارد، اگر تو خلاّل را بكشى، آنان شورش خواهند كرد.
  ـ پس من بايد چه كنم؟
  ـ نامه اى به ابومسلم بفرست تا او خلاّل را به قتل برساند.
  سفّاح به فكر فرو مى رود، اين فكر را مى پسندد، وقتى خلاّل به فرمان ابومسلم به قتل برسد، هيچ مشكلى پيش نمى آيد، چون سپاه خراسان بيش از همه كس به ابومسلم دلبسته اند.
  سفّاح اين سخن را مى پسندد، نامه اى به ابومسلم مى فرستد و از او مى خواهد تا خلاّل را به قتل برساند.
  ابومسلم گروهى را به عراق مى فرستد، آن ها نزد سفّاح مى آيند و آمادگى خود را براى مأموريّت اعلام مى كنند. 
  يك شب سفّاح خلاّل را به مهمانى دعوت مى كند، مهمانى تا پاسى از شب طول مى كشد، بعد از مهمانى خلاّل به سوى خانه خود حركت مى كند، مأموران ابومسلم به او حمله مى كنند و او را به قتل مى رسانند.
  فرداى آن روز در همه جا اعلام مى شود كه خلاّل، وزير آل محمّد به دست خوارج شهيد شده است. تشييع جنازه باشكوهى برگزار مى شود، برادر خليفه بر پيكر او نماز مى خواند و با مراسم خاصّى بدن او را به خاك مى سپارند.
  نگاه كن! سفّاح خودش در عزاى خلاّل لباس عزا به تن كرده است!!
  هيچ كس باور نمى كند كه اين خود حكومت بود كه خلاّل را به قتل رساند، فقط بزرگان سپاه خراسان مى دانند كه اين كار به دستور ابومسلم بوده است.
  خبر كشته شدن خلاّل به مدينه مى رسد، سيّدمحمّد (به مهدى موعود مشهور شده است) از شنيدن اين خبر ناراحت مى شود، او و يارانش به اين دل بسته بودند كه با يارى خلاّل بتوانند به آرزوهاى خود برسند.
  										* * *
  در سال 133 سفّاح تصميم مى گيرد باقيمانده بنى اُميّه را به قتل برساند، عدّه اى از بنى اُميّه به مكّه و مدينه پناه برده اند، آنان خيال كرده اند كه در آنجا جانشان در امان خواهد بود. سفّاح دستور مى دهد همه آنان را به قتل برسانند.
  از طرف ديگر از خراسان خبر مى رسد كه مردم بخارا دست به شورش زده اند، ابومسلم سپاه خود را به سوى بخارا مى برد تا با شَريك بن شيخ مقابله كند.
  حتماً مى خواهى بدانى كه شَريك بن شيخ كيست. او از شيعيان على(ع) مى باشد و زمانى در سپاه ابومسلم بود ولى وقتى ظلم و ستم هاى ابومسلم را ديد از او كناره گيرى كرد.
  اكنون او دست به قيام زده است، سخن او اين است: «ما با آل محمّد بيعت نكرده ايم كه خون ها بريزيم و ظلم و ستم كنيم».
  آرى! مردم انتظار داشتند حكومت بنى عبّاس به دنبال عدالت باشد و به ظلم و ستم پايان بدهد، امّا آنان ديدند كه اين حكومت هم همان راه بنى اُميّه را مى رود، براى همين با شريك بن شيخ همراهى كردند. تعداد ياران شَريك بن شيخ به سى هزار نفر رسيد.
  ابومسلم سپاه خود را به سوى بخارا مى فرستد و آنان اين قيام شيعى را سركوب مى كنند و شَريك بن شيخ و گروه زيادى از ياران او را مى كشند. آن ها سر شَريك بن شيخ را براى ابومسلم مى برند، ابومسلم نيز سر او را براى سفّاح مى فرستد.
  										* * *
  در سال 134 خوارج در جنوب درياى عُمان قيام مى كنند، سفّاح سپاه خود را به جنگ آنان مى فرستد. سپاه او جنايات زيادى انجام مى دهند و ده هزار نفر از خوارج را به قتل مى رسانند. 
  سرهاى همه كشته ها براى سفّاح فرستاده مى شود، ده هزار سر بريده به پايتخت حكومت عبّاسى وارد مى شود، مردم همه نگاه مى كنند، اين همان عدالتى بود كه اين حكومت از آن دم مى زد!
  در سال 135 قيامى در خراسان و طالقان آغاز مى شود و همه مردم شورش مى كنند. ابومسلم به مقابله با اين قيام ها مى پردازد و عده زيادى را به قتل مى رساند و موفّق مى شود كه اوضاع را آرام كند.
  										* * *
  سال 136 فرا مى رسد، اكنون ديگر حكومت عبّاسى توانسته است بر همه شورش ها و مخالفت ها پيروز شود، هر حكومتى در سال هاى اوّل استقرار خود، با مخالفت هايى روبرو مى شود. 
  سفّاح با بى رحمى تمام همه اين شورش ها را خاموش كرده است، او ابتدا خاندان بنى اُميّه را به قتل رساند تا آنجا كه ديگر كسى از آنان در سوريه و عراق و مكّه و مدينه باقى نماند كه بخواهد مردم را دور خود جمع كند و قيام كند، البتّه عدّه اى از بنى اُميّه به اندلس فرار كرده اند و در آنجا مستقر شده اند.
  سفّاح بعد از سركوب بنى اُميّه، شورش هاى ديگر را سركوب كرد، او كشتار زيادى از خوارج به راه انداخت و آنان را به شدّت، سركوب كرد، ابومسلم هم كه با قدرت در خراسان همه شورش ها را با شمشير جواب داد و با خونريزى همه اوضاع را آرام نمود.
  اكنون ديگر وقت آن است كه سفّاح به فكر ولىّ عهد باشد، او بايد براى ادامه حكومت عبّاسى برنامه ريزى كند. به راستى بعد از سفّاح چه كسى خليفه خواهد بود؟ 
  آيا مردم، خليفه بعد را انتخاب خواهند نمود؟
  سفّاح، برادرى به نام «منصور» دارد و ده سال از او بزرگ تر است، سفّاح او را به عنوان ولىّ عهد انتخاب مى كند و از مردم مى خواهد با او بيعت كنند. 
  اين نكته را ذكر كنم كه اين سه نفر با هم برادر بودند: 
  الف. ابراهيم عبّاسى. او قبل از پيروزى بنى عبّاس، رهبرى قيام را به عهده داشت و سرانجام در زندان مروان كشته شد و حسرت حكومت را به گور برد.
  ب. سفّاح.
  ج.منصور 
  اكنون سفّاح از منصور مى خواهد تا به خراسان برود تا ابومسلم و مردم خراسان با او به عنوان ولىّ عهد بيعت كنند. منصور به سوى خراسان مى رود و در آنجا مراسم بيعت برگزار مى گردد.
  										* * *
  ايّام حّج نزديك است، ابومسلم دوست دارد كه به سفر حجّ بيايد. او نامه اى به سفّاح مى نويسد و از او اجازه مى خواهد كه خراسان را ترك كند و براى سفر حجّ بيايد.
  سفّاح با اين پيشنهاد او موافقت مى كند، بعد از مدّتى ابومسلم حركت مى كند، ابتدا به عراق مى آيد تا با سفّاح ديدارى داشته باشد و بعد از آن به سفر حجّ برود.
  از زمانى كه ابومسلم قيام را آغاز كرده است تا به حال هنوز خراسان را رها نكرده است، اكنون اوضاع خراسان آرام شده است و صداى هر مخالفى خفه شده است. ابومسلم مى داند كه با رفتن او به حجّ، آب از آب تكان نمى خورد، خراسان در وحشت از نام ابومسلم و مأموران او مى باشد، ترس در دل همه مردم نشسته است، كسى جرأت قيام ندارد.
  اكنون ابومسلم با هزار نفر از سپاه خود به سوى عراق حركت مى كند.
  										* * *
  اكنون ابومسلم مهمان سفّاح است، قرار است چند روز ديگر ابومسلم همراه با منصور به سوى مكّه حركت كنند. منصور به فكر كشتن ابومسلم افتاده است، گويا او خبر دارد كه ابومسلم نيز نامه اى به امام صادق(ع) نوشته است و مى خواسته خلافت را به او واگذار كند.
  منصور همه خبرهاى ابومسلم را دارد، جاسوس هاى او جريان نامه ابومسلم را به او داده اند. 
  امشب منصور به ديدار سفّاح آمده است و با او چنين سخن مى گويد:
  ـ حضرت خليفه! شما بايد هر چه زودتر ابومسلم را به قتل برسانيد.
  ـ اين چه حرفى است كه تو مى زنى. آيا مى دانى او چقدر براى حكومت ما زحمت كشيده است.
  ـ او براى آينده حكومت ما خطر دارد، او به ما خيانت كرده است.
  ـ چگونه او را بايد كشت؟
  ـ او را نزد خود بخوان و با او مشغول گفتگو شو. من در فرصت مناسب به او حمله مى كنم و او را مى كشم.
  ـ با ياران او چه كنيم؟
  ـ وقتى خود او كشته شود، ياران او هم پراكنده خواهند شد.
  سفّاح ابتدا با اين طرح موافقت مى كند، امّا سرانجام پشيمان مى شود و از منصور مى خواهد كه دست نگه دارد، گويا سفّاح از شورش خراسانيان مى ترسد، اگر آنان شورش كنند، اين حكومت از دست رفته است.
  بعد از مدّتى، منصور و ابومسلم به سوى مكّه حركت مى كنند تا مراسم حجّ را به جا آورند.
  منصور امسال به عنوان «سرپرست حجّ» مى باشد. در مسير راه وقتى مردم مى فهمند كه ابومسلم مى آيد، صحرانشينان فرار مى كنند، زيرا از خونريزى ابومسلم سخن ها شنيده اند، آرى! نام ابومسلم لرزه بر دل ها مى اندازد. 
  منصور و ابومسلم به مكّه مى رسد و براى انجام مراسم حجّ آماده مى شود.
  										* * *
  ماه ذى الحجّه است، سفّاح در عراق در قصر خود در بستر بيمارى افتاده است، او به آبله گرفتار شده است، روز به روز حال او بدتر مى شود، ديگر اميدى به بهبودى او نيست. 
  خليفه كه حدود سى و سه سال از عمر او بيشتر نگذشته است، اكنون مرگ را در مقابل خود مى بيند، او چهار سال بيشتر خلافت نكرده است، او با خود فكر مى كند آيا اين خلافت ارزش اين همه خونريزى را داشت؟ 
  روز دوازدهم ذى الحجّه سفّاح از دنيا مى رود.
  										* * *
  منصور در مكّه است، او مى داند كه سيّدمحمّد خطر بزرگى براى حكومت او خواهد بود، همان سيّدمحمّد كه مردم او را مهدى موعود مى دانند، گويا منصور خبر دارد كه سيّدمحمّد هرگز با او بيعت نخواهد كرد، زيرا سيّدمحمّد خود را شايسته خلافت مى داند. او به ياد دارد كه منصور با او بيعت كرده است. 
  حتماً مى دانى از كدام روز سخن مى گويم، ده سال پيش وقتى بزرگان خاندان عبّاسان و سادات حسنى در منطقه «ابوا» جمع شدند و با سيّدمحمّد به عنوان رهبر و امام بيعت كردند. آن روز منصور هم با سيّدمحمّد بيعت كرد.
  امروز منصور به دنبال سيّدمحمّد است ولى جاسوسان او نمى توانند خبرى از سيّدمحمّد بيابند، هيچ كس نمى داند او كجاست.
  										* * *
  منصور مراسم حج را انجام داده است، او ديگر آماده مى شود كه به عراق بازگردد، اكنون نامه اى به دست او مى رسد، او نامه را مى خواند، رنگ او زرد مى شود، ترس بزرگى بر دلش مى نشيند. ابومسلم به او نگاه مى كند و مى گويد:
  ـ اى منصور چه شده است؟ چرا ترسيده اى؟ 
  ـ خليفه از دنيا رفت.
  ـ خدا او را رحمت كند. ما با تو به عنوان ولىّ عهد بيعت كرده ايم، تو خليفه ما هستى. از چه نگران هستى.
  ـ من از پايتخت حكومت دور هستم. عمويم در عراق است، مى ترسم او دست به شورش بزند و به من خيانت كند. من از شيعيان على(ع) هم مى ترسم! شايد آنان دست به شورش بزنند.
  ـ اى منصور! نگران نباش! من با تو هستم. همه سپاه خراسان گوش به فرمان من هستند.
  اينجاست كه قلب منصور آرام مى شود.
  										* * *
  منصور همراه با ابومسلم به سوى عراق حركت مى كنند. وقتى آنان به كوفه مى رسند، مردم با منصور بيعت مى كنند. اگر همراهى و همكارى ابومسلم نبود، منصور هرگز به اين آسانى نمى توانست بر تخت خلافت تكيه بزند.
  بعد از مدّتى خبر مى رسد كه عموىِ منصور (عبدالله عبّاسى) در حرّان (تركيه) دست به شورش زده است و عده زيادى دور او جمع شده اند، اين همان چيزى است كه منصور از آن مى ترسيد.
  اكنون منصور ابومسلم را روانه جنگ با عموى خود مى كند، ابومسلم با سپاه بنى عبّاس حركت مى كند.
  عموى منصور به سوى شام (سوريه) مى رود، ابومسلم او را تعقيب مى كند و سرانجام او را شكست مى دهد. ابومسلم در اين جنگ، عدّه زيادى را به قتل مى رساند.
  										* * *
  امام صادق(ع) حكومت منصور را تأييد نكرده است، اين براى منصور خيلى گران تمام شده است. او مى خواهد به بهانه اى امام را دستگير كند، فكرى به ذهن او مى رسد. 
  او يكى از مأموران خود را به حضور مى طلبد و سكّه هاى طلاى زيادى به او مى دهد و به او مى گويد: «به مدينه برو و اين پول را به جعفربن محمّد و ديگر سادات تحويل بده و به آنان بگو كه من از خراسان آمده ام. اين پول را يكى از دوستان شما فرستاده است و به من گفته است كه وقتى پول را به شما دادم از شما مدرك و رسيد دريافت كنم، وقتى از جعفربن محمّد مدركى به دست آوردى، آن را سريع پيش من بياور».
  آرى! منصور مى خواهد با اين كار بهانه اى براى خود درست كند، او مى خواهد امام صادق(ع) را به جرم اين كه مردم خراسان براى او پول مى فرستند تا اسلحه خريدارى كند، دستگير و زندانى كند، وقتى يك مدرك و رسيد از امام صادق(ع) در دست منصور باشد، منصور مى تواند آن مدرك را نشان مردم بدهد و كار تبليغاتى خود را آغاز كند، منصور فكر مى كند كه اين گونه ديگر مردم او را به خاطر زندانى كردن امام سرزنش نخواهند كرد.
  فرستاده منصور به مدينه مى آيد، او لباس مردم خراسان را به تن كرده است، او مقدارى از پول ها را به سادات مى دهد، آن ها پول را از او دريافت مى كنند و به او رسيد مى دهند. 
  هدف اصلى در اين برنامه، اين است كه از امام صادق(ع) مدركى به دست آيد، فرستاده منصور به مسجد پيامبر مى رود و منتظر مى شود تا امام به مسجد بيايد، بعد از لحظاتى امام وارد مسجد مى شود و مشغول خواندن نماز مى شود. فرستاده منصور صبر مى كند، وقتى نماز امام تمام مى شود، جلو مى رود، سلام مى كند، امام جواب او را مى دهد و به او مى گويد: 
  ـ اى مرد! از خدا بترس و خاندان پيامبر را فريب نده!
  ـ منظور شما چيست؟
  ـ من مى دانم كه فرستاده منصور هستى. منصور به تو دستور داده تا پول به سادات بدهى و از آنان مدرك بگيرى، اكنون هم آمده اى پول به من بدهى و مدرك بگيرى و براى منصور ببرى!
  فرستاده منصور از شرمسارى سر خود را پايين مى گيرد و به فكر فرو مى رود، همين سخن امام باعث مى شود تا بعد از مدّتى او شيعه شود و از پيروان امام گردد.
  										* * *
  سال 137 فرا مى رسد، منصور همه نگرانى ها را پشت سر گذاشته است و مى داند كه ديگر كسى با خلافت او مخالفت نخواهد كرد، او اكنون به ابومسلم فكر مى كند. او مى خواهد قدرت و نفوذ او را كم كند. منصور مى ترسد كه اگر ابومسلم به خراسان برگردد، ديگر نتواند به او دسترسى پيدا كند. 
  هنوز ابومسلم در شام (سوريه) است، منصور اين نامه را براى ابومسلم مى نويسد: «اى ابو مسلم! من تو را فرماندار مصر و سوريه قرار دادم، مصر و سوريه براى تو بهتر از خراسان است، تو هر كس را كه دوست دارى به مصر بفرست و خودت در سوريه بمان».
  وقتى ابومسلم اين نامه را مى خواند مى گويد: چگونه شده است كه خليفه خراسان را از من دريغ مى دارد و مصر و شام را به من مى دهد؟
  حتماً مى دانى كه چرا ابومسلم مى خواهد به خراسان بازگردد، او براى حكومت خراسان زحمت زيادى كشيده است.
  وقتى كه او مى خواست به سفر مكّه بيايد، سكه هاى طلاى زيادى همراه خود برداشت و آن سكه ها را به «رى» آورد و در كوه هاى اطراف «رى» پنهان كرد. همچنين او تعدادى از ياران خود را در رى گماشت.
  ابومسلم مى خواهد به سوى خراسان بازگردد، همه چيز او در آنجاست. براى او حكومت مصر يا شام جذابيّتى ندارد، زيرا اين حكومت چيزى است كه منصور به او داده است و چند روز ديگر منصور مى تواند آن را از او بگيرد، ابومسلم خراسان را از خود مى داند، او با خود فكر مى كند چه كسى مى تواند خراسان را از او بگيرد؟
  										* * *
  ابومسلم به ديدار خليفه نمى آيد، بدون هماهنگى با خليفه به سوى خراسان حركت مى كند. خبر به منصور مى رسد، او با نوشتن نامه اى ابومسلم را به سوى خود مى خواند، امّا ابومسلم قبول نمى كند و نامه اى براى منصور مى نويسد: «برادرت سفّاح به من دستور داد تا اگر به كسى بدگمان شدم، او را بكشم و هيچ عذرى را نپذيرم، من خون هاى زيادى را بر زمين ريختم تا توانستم اين حكومت را از آنِ شما كنم».
  منصور نامه ابومسلم را مى خواند، او مى داند كه ابومسلم براى اين حكومت تلاش زيادى نموده است، امّا سياست پدر و مادر ندارد، اكنون موقع آن است كه خودِ ابومسلم از صحنه سياست حذف شود.
  منصور به فكر آن است كه هر طور هست ابومسلم را برگرداند براى همين نامه اى به جانشين ابومسلم مى نويسد.
  جانشين ابومسلم كيست؟
  وقتى ابومسلم از خراسان براى حجّ حركت كرد، يكى از ياران خود به نام ابوداوود را به عنوان جانشين خود در خراسان قرار داد. اكنون منصور به ابوداوود اين نامه را مى فرستد: «اى ابوداوود! تا زمانى كه من زنده باشم، تو حاكم خراسان خواهى بود، از تو مى خواهم كه مانع شوى ابومسلم به خراسان بيايد».
  ابومسلم در منطقه حلوان (شهر سرپل ذهاب در غرب ايران) است كه نامه اى از خراسان به دست او مى رسد، جانشين ابومسلم براى او چنين نوشته است: «خدا ما را براى نافرمانى از خليفه نيافريده است. تو بدون اجازه خليفه حق ندارى به سوى ما بيايى».
  ابومسلم با خواندن اين نامه مى فهمد كه ابوداوود به او خيانت كرده است. او ديگر اميد خود را در بازگشت به خراسان از دست مى دهد.
  ابومسلم يكى از ياران خود را به سوى عراق مى فرستد تا شرايط را بررسى كند. وقتى فرستاده ابومسلم به عراق مى آيد، همه او را احترام مى كنند، منصور به او مى گويد: «اگر ابومسلم را به اينجا برگردانى حكومت خراسان را به تو خواهم داد». سپس به او سكّه هاى طلاى زيادى مى دهد. 
  منصور با اين كار او را مى خرد، آرى! او به راحتى، فريب منصور را مى خورد، او نمى داند كه منصور دروغ مى گويد، زيرا منصور وعده حكومت خراسان را قبلا به ابوداوود (جانشين ابومسلم در خراسان) داده است!
  فرستاده ابومسلم با خوشحالى تمام به سوى ابومسلم برمى گردد، وقتى ابومسلم با او مشورت مى كند او به ابومسلم مى گويد كه بهتر است نزد منصور برود و هيچ خطرى او را تهديد نمى كند.
  سرانجام ابومسلم تصميم مى گيرد نزد منصور برگردد. بعضى از ياران ابومسلم او را از اين كار نهى مى كنند، امّا ابومسلم به سخن آنان گوش نمى دهد و با سپاه خود كه هزار جنگجو هستند به سوى عراق حركت مى كند تا نزد خليفه برود.
  										* * *
  مردم همه به كوچه ها آمده اند، مراسم استقبال از ابومسلم است، اين دستور منصور است كه مردم به استقبال او بروند. ابومسلم با يارانش وارد شهر مى شوند.
  بعد از مراسم استقبال، ابومسلم نزد منصور مى رود ودست او را مى بوسد، منصور دستور مى دهد خانه اى در اختيار او قرار دهند تا خستگى سفر از تن بگيرد، حمام برود و...
  سه روز مى گذرد، منصور ابومسلم را براى نهار دعوت كرده است، ابومسلم با يارانش به سوى قصر حركت مى كند.
  منصور چهار نفر از سپاهيان خود را به قصر آورده است و به آنان دستور داده است كه در پشت پرده هاى قصر مخفى شوند، او به آنان مى گويد كه هر وقت من دو دست خود را بر هم زدم، از مخفى گاه خود بيرون آييد و خون ابومسلم را بريزيد.
  										* * *
  ابومسلم همراه با سپاه خود به طرف قصر مى آيد، سپاهيان او تا پشت درِ قصر، او را همراهى مى كنند، ابومسلم وارد قصر مى شود و نزد منصور مى رود. منصور با تندى به او مى گويد: 
  ـ با آن پول و ثروت هايى كه در خراسان جمع شد، چه كردى؟ 
  ـ آن پول ها را خرج سپاه كردم.
  ـ چرا ششصد هزار نفر را به قتل رساندى؟
  ـ اگر اين كار را نمى كردم، آيا حكومت شما سر و سامان مى گرفت. همه اين كارها براى استقرار اين حكومت لازم بود.
  ـ چرا بدون اجازه من به خراسان رفتى؟
  ـ من ترسيدم كه تو از من ناراحت شده باشى، با خود گفتم به آنجا بروم و با نامه از تو عذرخواهى كنم.
  ـ كار تو به آنجا مى رسد كه تو از عمه من خواستگارى مى كنى؟
  ـ اى منصور! از اين ها در گذر و بدان كه من فقط از خدا مى ترسم.
  ابومسلم باور نمى كند كه منصور بتواند او را به قتل برساند، زيرا هزار جنگنجوى خراسانى در بيرون قصر با شمشير ايستاده اند، اگر منصور او را بكشد آن هزار جنگجو قصر را محاصره مى كنند و منصور را مى كشند.
  منصور تصميم خود را گرفته است، ناگهان دستش را به هم مى زند، چهار نفر بيرون مى پرند و به سوى ابومسلم حمله مى برند و او را به قتل مى رسانند.
  										* * *
  ياران ابومسلم منتظر آمدن ابومسلم هستند، منصور بزرگ آنان را صدا مى زند، او به داخل قصر مى رود، منصور به او صد هزار سكّه طلا مى دهد و بعد از آن جنازه ابومسلم را به او نشان مى دهد.
  او وقتى جنازه غرق به خون ابومسلم را مى بيند، سر به سجده مى برد و خدا را شكر مى كند و نماز شكر به جا مى آورد!!
  ياران ابومسلم چشم انتظار آمدن ابومسلم هستند، ابومسلم دير كرده است، آن ها شمشير در دست دارند و سوار بر اسب هاى خود هستند. اسب ها شيهه مى كشند.
  منصور دستور مى دهد تا هزار كيسه بياورند، و در آن سكّه هاى طلا قرار بدهند، هزار كيسه پر از سكّه طلا آماده مى شود، اكنون منصور دستور مى دهد تا سر ابومسلم را از تن جدا كنند، سر ابومسلم را همراه با آن هزار كيسه طلا پيش پاى آن ها بيندازند.
  آنان از اسب پياده مى شوند و به سوى كيسه ها هجوم مى برند...
  لحظاتى بعد، همه آنان رفته اند، از كيسه هاى طلا هيچ خبرى نيست، امّا سر ابومسلم آنجا افتاده است...
  دنيا چقدر بىوفاست، اينان همه فدائيان ابومسلم بودند، آنان فدايى سكّه ها شدند و حتّى سر ابومسلم را هم با خود نبردند. 


title: آيا لباست را به من قرض مى دهى؟
text:
    آيا لباست را به من قرض مى دهى؟


  خبر كشته شدن ابومسلم به خراسان مى رسد، شخصى به نام «سنباد» به خونخواهى ابومسلم دست به شورش مى زند و موفّق مى شود رى و قزوين و نيشابور را فتح كند.
  منصور سپاه خود را به جنگ او مى فرستد. سپاه منصور كشتار عجيبى از ياران سنباد به راه مى اندازد و شصت هزار نفر از آنان را مى كشد. اين گونه است كه اين شورش سركوب مى شود.
  منصور بر اوضاع مسلط مى شود. او اكنون براى حكومت خود برنامه ريزى مى كند. منصور انسان زيركى است و براى اين كه حكومتش باقى بماند، اين سياست ها را اجرا مى كند:
  	اول: سياست فشار اقتصادى 
  منصور مى خواهد به اين سخن عمل كند: «سگ خود را گرسنه نگاه دار تا براى يك لقمه غذا به دنبالت بيايد».
  با اين كه سكّه هاى طلاى زيادى در خزانه جمع شده است، امّا منصور هرگز اين سكّه ها را براى رفاه مردم هزينه نمى كند، او معتقد است بايد بر مردم سخت بگيرد تا ديگر كسى فرصت نداشته باشد بخواهد به مخالفت با حكومت فكر كند.
  وقتى شكم مردم سير باشد، به اين فكر مى افتند كه چرا در جامعه بى عدالتى است؟ چرا اين حكومت به وعده هاى خود عمل نكرد؟ اين حكومت به اسم «آل محمّد» روى كار آمد، پس «آل محمّد» كجا هستند؟
  منصور مى داند كه مردم به آل محمّد علاقه دارند، او مى خواهد كارى كند كه مردم وقتى صبح از خواب بيدار مى شوند همه فكرشان اين باشند كه چگونه لقمه نانى به دست بياورند و شكم زن و بچّه خود را سير كنند. 
  كسى كه به نان شب خود فكر مى كند ديگر فرصتى براى فكر كردن به چيزهاى ديگر ندارد.
  	دوم: سياست خفقان 
  منصور مى داند كه عده زيادى از شيعيان در مدينه جمع شده اند و از علم و دانش امام صادق(ع) بهره مى گيرند. او مى داند كه امام مانند خورشيد در جهان اسلام مى درخشد، هر كس سؤالى دارد به او مراجعه مى كند و جواب خود را مى يابد.
  منصور خود را خليفه پيامبر مى داند، امّا چرا مردم نزد او نمى آيند تا جواب سؤال هاى خود را بيابند؟ 
  خليفه پيامبر بايد از علم و دانش پيامبر بهره اى داشته باشد، منصور كه اهل اين حرف ها نيست، او كجا و دانش خاندان پيامبر كجا؟
  منصور نمى تواند اين تفاوت را ببيند، او بايد كارى كند كه ديگر مردم نتوانند از امام صادق(ع) سؤال بكنند، اگر اين طور پيش برود، آبروى خليفه رفته است.
  او جاسوسانى را به مدينه مى فرستد، آنان در ميان مردم پخش مى شوند، اگر كسى با امام صادق(ع) رفتوآمد داشته باشد، اسم او را به فرماندار مدينه مى دهند و فرماندار او را اعدام مى كند.
  آرى! اكنون ديگر سؤال از امام صادق(ع) جرم بزرگى است و مجازات آن اعدام است!
  باورش سخت است، امّا تو اين حكومت را نمى شناسى، منصور به اين حكومت دل بسته است، براى حفظ آن هر كارى مى كند.
  يكى از نزديكان به او رو مى كند و مى گويد: اى منصور! چرا اين قدر با خشونت با مردم برخورد مى كنى، گويا كلمه عفو و بخشش به گوش تو نخورده است!
  منصور نگاهى به او مى كند و مى گويد: تا چندى قبل ما مثل همه مردم بوديم، اگر بخواهيم اين حكومت پا بگيرد بايد كارى كنيم كه هيبت ما در دل مردم جا بگيرد، اين كار هم فقط با فراموش كردن بخشش به دست مى آيد.
  آرى! منصور مى داند كه براى بقاى اين حكومت، بايد بذر ترس را در دل مردم بيفشاند.
  منصور آن قدر بر مردم سخت مى گيرد كه خيلى ها آرزوى بازگشت حكومت بنى اُميّه را مى كنند.
  آن شاعر چقدر زيبا مى گويد: «اى كاش ظلم و ستم بنى اُميّه همچنان ادامه پيدا مى كرد، اى كاش عدالت اين حكومت آتش مى گرفت و از بين مى رفت!».
  										* * *
  شيعيان امام صادق(ع) مدينه را ترك مى كنند، آنان اشك در چشم دارند، بعضى از آنان فرصت خداحافظى با امام را هم پيدا نكرده اند، آنان بايد به شهرهاى خود باز گردند.
  شهر مدينه خلوت مى شود، امام تنها مى شود، ديگر كسى حق ندارد با او رفت و آمد داشته باشد.
  منصور خيال مى كند كه اين طورى مى تواند نور خدا را خاموش كند، امام، نور خداست و هرگز خاموش نمى شود.
  اى منصور! 
  درست است كه تو مدينه را به يك منطقه امنيّتى تبديل كرده اى، جاسوسان تو همه جا هستند كه مبادا كسى با امام صادق(ع) تماس بگيرد، امّا تو شكست خورده اى! 
  مى دانى چرا؟
  تو ده سال دير به فكر افتاده اى! تو ده سال دير كرده اى!
  اكنون سال 138 است، تو اگر مى خواستى موفّق بشوى بايد ده سال قبل به مدينه مى آمدى و اين سياست خود را اجرا مى كردى! آن وقتى كه تو و همه بنى عبّاس به فكر جنگ با بنى اُميّه بوديد، امام صادق(ع) كار خود را آغاز كرد، حكومت بنى اُميّه ضعيف شده بود، اين يك فرصت عالى براى شيعه بود. آن روز جوانان شيعه به مدينه آمدند و ده سال از علم و دانش امام صادق(ع) بهره گرفتند.
  در آن روزها، شما به فكر حكومت بوديد، چند سال اوّل كه با بنى اُميّه مى جنگيديد، بعد از آن هم به فكر خاموش كردن شورش ها بوديد، ولى امام به فكر ساختن مكتب شيعه بود، او شاگردان زيادى تربيت كرد، فقط از شهر كوفه هشتصد نفر از او علم و دانش آموختند، چهار هزار نفر از او حديث نقل كردند.
  امام به شيعيان خود دستور داد تا حديث هاى او را بنويسند، امام به آنان خبر داده بود كه زمانى مى آيد كه شما به كتاب هاى خود مانوس خواهيد شد. بعضى از شاگردان امام به تنهايى بيش از بيست كتاب نوشته اند. آنان از مدينه مى روند، امّا با خود كتاب هاى خود را مى برند.
  شاگردان امام به شهر خود مى روند و در آنجا چراغى مى شوند و مردم را هدايت مى كنند.
  اى منصور! تو چگونه مى خواهى با آنان مقابله كنى؟ تو اصلا عمق كار امام صادق(ع) را متوجّه نمى شوى! تو نمى دانى امام چه كار بزرگى كرد.
  در اين ده سال، حيات فكرى شيعه را پى ريزى نمود، الان شيعه براى خود فقه دارد، جهان بينى دارد، حديث دارد، تفسير دارد و...
  اى منصور! درست است كه شيعه حكومت ندارد، امّا حكومت ها مى آيند و مى روند، به زودى تو هم خواهى رفت، امّا آنچه مى ماند، مكتب شيعه است، هزاران سال اين مكتب باقى خواهد ماند و همه از آن بهره خواهند برد.
  										* * *
  خبر به من مى رسد كه منصور، مالك بن انس را به حضور طلبيده است، (همان كه امامِ مالكى ها است).
  منصور به مالك بن انس مى گويد كه تو بايد كتابى بنويسى و در آن حديث هاى پيامبر را ذكر كنى.
  مالك بن انس، اوّل قبول نمى كند، منصور به او رو مى كند و مى گويد: «اى مالك! تو بايد اين كتاب را بنويسى، زيرا امروز هيچ كس از تو داناتر نيست».
  وقتى منصور اين سخن را مى گويد، مالك بن انس قبول مى كند كه كتابى را به نام «موطّأ» بنويسد. منصور به او مى گويد: «من اين كتاب را به تمام شهرها خواهم فرستاد و از مردم خواهم خواست تا به گفته هاى تو در اين كتاب عمل كنند و كتاب ديگرى را نخوانند».
  اكنون مالك بن انس به مدينه باز مى گردد، منصور دستور مى دهد تا در شهر مدينه اعلام كند: «در اين شهر فقط مالك بن انس حق دارد در مورد مسائل اسلامى نظر بدهد. هيچ كس غير او نبايد فتوا بدهد».
  چرا اين حكومت اين گونه از مالك بن انس حمايت مى كند؟ آيا هدف منصور اين است كه به علم و دانش خدمت كند؟ آيا او دلش به حال حديث پيامبر مى سوزد؟ 
  اگر اين طور است چرا او دستور داده است كه اگر كسى با امام صادق(ع) رفت و آمد داشته باشد، اعدام شود؟
  چطور شده است كه بهره بردن از علم امام صادق(ع) جرم است و مجازاتش اعدام است، امّا بهره بردن از علم مالك بن انس آزاد است؟ چرا منصور مى خواهد كتاب او را به همه شهرها بفرستد؟
  آرى! منصور مى داند كه مردم به علم و دانش نياز دارند، امروز جوانان بيدار شده اند، آنان در جستجوى معرفت و كمال هستند، منصور مى داند كه فقط با سياست خفقان راه به جايى نخواهد برد، درست است كه او درِ خانه امام صادق(ع) را بست، امّا بايد مردم را فريب داد، بايد براى آنان يك دانشمندى را درست كرد تا مردم نزد او بروند و از او سؤال كنند. 
  آرى! منصور، مالك بن انس را تبديل به يك دانشمند حكومتى مى كند. دانشمندى كه وابسته به حكومت است، هيچ خطرى براى حكومت ندارد، هر چه جايگاه او بزرگ تر شود، در واقع حكومت بيشتر تأييد مى شود، منصور مى خواهد كارى كند كه در همه شهرها مردم مالك بن انس را به عنوان دانشمندى بزرگ بشناسند. او مى خواهد با اين كار، مردم كم كم امام صادق(ع) را فراموش كنند. اين هدف منصور است.
  البتّه منصور يك فكر ديگرى هم دارد، او در آينده تلاش خواهد كرد تا كتاب هايى از هند و يونان بياورد، كتاب هايى كه در زمينه فلسفه باشند، با ترجمه آن كتاب ها ذهن عدّه اى مشغول آن مباحث خواهد شد و از علم و دانش اهل بيت(ع) فاصله خواهند گرفت.
  اكنون من متوجّه سخن امام صادق(ع) مى شوم، آن روز كه امام فرمود: «اگر دانش واقعى مى خواهيد، فقط آن را نزد ما مى توانيد بيابيد».
  آرى! علم و دانش اهل بيت(ع) علمى است كه در آن اشتباه وجود ندارد، زيرا اين علم را خدا به آنان داده است، امام اين علم را با شاگردى نزد استادى فرا نگرفته است، بلكه اين علم، علمى آسمانى است، خدا او را امام قرار داده است و علم خود را به او عنايت كرده است، براى همين است كه سخنان امام باعث هدايت مى شود و قلب و جان آدمى را نورانى مى كند.
  										* * *
  منصور دوست دارد كه امام صادق(ع) حكومت او را تأييد كند، اگر امام به ديدار منصور بيايد، منصور به موفقيّت بزرگى دست يافته است، او مى تواند تبليغات زيادى انجام دهد و به مردم بگويد كه امام حكومت او را قبول دارد و از اين راه مردم را فريب بدهد.
  منصور تصميم مى گيرد تا نامه اى به امام بنويسد، او در نامه چنين مى نويسد: «چرا تو مانند بقيّه مردم به ديدار ما نمى آيى؟».
  نامه به دست امام مى رسد و در جواب چنين مى نويسد: «اى منصور! براى چه نزد تو بيايم؟ كسى كه نزد تو مى آيد، براى يكى از اين چهار گزينه است: ترس، بهره بردن، تبريك گفتن، تسليت گفتن. من كار خلافى انجام نداده ام كه از تو بترسم و به خاطر آن نزد تو بيايم. تو از دين و معنويت هم بهره اى ندارى تا من به خاطر آن بخواهم نزد تو بيايم. من حكومت تو را نعمتى از جانب خدا نمى دانم كه به خاطر آن بخواهم به تو تبريك بگويم. تو اين حكومت را مصيبت نمى دانى تا من بخواهم آن را به تو تسليت بگويم. پس من براى چه نزد تو بيايم؟ نه از تو مى ترسم، نه مى توانم از تو بهره اى ببرم، نه مى توانم به تو تبريك بگويم، نه تسليت!».
  وقتى منصور جواب امام صادق(ع) را مى خواند، در جواب مى نويسد: «براى نصيحت كردن نزد ما بياييد».
  وقتى اين نامه به دست امام مى رسد در جواب اين چنين مى نويسد: «كسى كه اهل دنيا باشد، تو را نصيحت نمى كند، كسى هم كه اهل آخرت باشد، نزد تو نمى آيد».
  اين گونه است كه منصور مى فهمد امام هيچ گاه به ديدار او نخواهد آمد.
  										* * *
  در اين روزگار امام صادق(ع) به شيعيان خود سه دستور مهم مى دهد:
  	دستور اول: تقيّه
  امام از شيعيان خود مى خواهد كه در اين روزگار تقيّه كنند، تقيّه يك تاكتيك براى حفظ مكتب شيعه است، تقيّه همان پنهان كردن عقيده است در جايى كه خطرى انسان را تهديد مى كند.
  آرى! مكتب شيعه موهبتى است آسمانى و گوهرى است ارزشمند كه بايد با همه وجود آن را حفظ كرد و آن را از خطر نابودى نجات داد. اكنون كه حكومت مى خواهد اين مكتب را نابود كند بايد آن را با تقيّه نجات داد و با اين كار ماندگارى آن را ضمانت كرد.
  اگر شيعيان بخواهند عقيده واقعى خود را آشكار كنند، حكومت آنان را از بين مى برد و ديگر اثرى از تشيّع باقى نمى ماند.
  اين سخن امام است: «براى حفظ دين خود تقيّه كنيد، بدانيد هر كس تقيّه ندارد، دين ندارد».
  تقيّه را بايد خوب فهميد، تقيّه در اين روزگار يعنى يك تاكتيك حساب شده براى حفظ نيروها.
  هيچ انسان عاقلى اجازه نمى دهد كه در اين شرايط، گروهى كه در اقليّت است، خود را معرّفى كنند تا از سوى دشمن شناسايى شده و نابود شوند.
  امام به شيعيان دستور مى دهد تا در هر كجا هستند در نماز جماعت اهل سنّت شركت كنند، در تشييع جنازه آن ها حضور پيدا كنند، به عيادت بيماران آنان بروند و...
  امام مى خواهد شيعه در متن جامعه باشد و اين گونه به حيات خود ادامه بدهد.
  	دستور دوم: استقلال فكرى 
  امام از شيعيان مى خواهد تا اگر به مشكلى برخورد كردند، از علماى شيعه راهنمايى بخواهند و هرگز به علماى حكومتى مراجعه نكنند.
  او به شيعيان خود فرمود: «اگر ديديد فقيه و دانشمندى به سلطان رو آورد و با آنان همكار شد، به آنان بدگمان شويد و ديگر به آنان اطمينان نكنيد».
  امام از پيروان خود مى خواهد تا اگر با يكديگر اختلافى پيدا كردند، هرگز نزد قاضيان حكومت نروند، بلكه نزد علماى شيعه بروند تا طبق مذهب شيعه در مورد آنان قضاوت كنند.
  اين نكته مهم است كه امام مراجعه كردن به قاضيان اين حكومت را مراجعه به طاغوت معرّفى مى كند و شيعيان را از مراجعه به آنان نهى مى كند.
  امام در اين شرايط به هويت جامعه شيعه مى انديشد و مى خواهد اين گونه استقلال فكرى شيعه را حفظ كند. 
  امام مى داند كه گروه هاى ديگر مثل زيدى ها استقلال خود را از دست خواهند داد، زيرا آنان فقط و فقط به قيام مى انديشند و كمتر به علم و دانش و انديشه توجّه مى كنند، براى همين است كه مكتب فكرى آنان، مانند مكتب اهل سنّت مى شود و آنان هوّيت فكرى خود را از دست خواهند داد، امّا شيعه هزاران سال به حيات فكرى خود ادامه خواهد داد و استقلال فكرى خود را حفظ خواهد كرد.
  	دستور سوم: تأييد نكردن حكومت 
  امام از شيعيان خود مى خواهد تا هرگز با اين حكومت همكارى نكنند و باعث تقويت آن نشوند.
  يكى از ياران امام از او اين سؤال را مى پرسد: 
  ـ ما در فقر شديدى هستيم، حكومت از ما مى خواهد تا براى آنان خانه اى بسازيم و در مقابل اين كار به ما پول خوبى مى دهد، نظر شما در اين مورد چيست؟
  ـ من دوست ندارم براى اين حكومت كار بسيار كوچكى انجام بدهم هر چند پول بسيار زياد به من بدهند، زيرا هر كس به ستمگران كمك كند در روز قيامت خدا او را در سراپرده اى از آتش قرار مى دهد.
  اين سخن امام خيلى مطالب را روشن مى كند، من بايد تقيّه كنم و از ظاهر كردن عقيده خود پرهيز كنم تا بتوانم در اين جامعه زندگى كنم و براى مكتب شيعه فعاليّت كنم، امّا هرگز نبايد باعث تقويت حكومت ظلم بشوم!
  										* * *
  منصور تصميم مى گيرد كه امام صادق(ع) را به عراق بياورد، اين بار دومى است كه او امام را به عراق جَلب مى كند، او به فرماندار مدينه نامه مى نويسد و از او مى خواهد تا امام را به عراق بفرستد.
  نمى دانم ابوحَنيفه را مى شناسى يا نه؟ ابوحَنيفه، همان كسى است كه حنفى ها او را امام خود مى دانند. ابوحَنيفه در كوفه زندگى مى كند، اين حكومت او را دانشمند بزرگى مى داند.
  اكنون منصور به دنبال ابوحَنيفه مى فرستد، وقتى ابوحَنيفه به كاخ منصور مى آيد، منصور به او مى گويد: 
  ـ مى خواهم كه كارى مهمّى براى ما انجام بدهى.
  ـ اى خليفه! من در خدمت شما هستم.
  ـ من دستور داده ام كه جعفربن محمّد را به اين شهر بياورند، تو مى دانى كه مردم شيفته او شده اند. ما بايد كارى كنيم كه مقام او در نزد مردم كم بشود.
  ـ من چه كار بايد بكنم؟
  ـ چندين مسأله سخت و دشوار انتخاب كن و آنان را از جعفربن محمّد سؤال كن. مسأله هاى تو بايد به گونه اى باشد كه او نتواند جواب بدهد.
  										* * *
  اينجا خانه ابوحَنيفه است، او مشغول مطالعه است، چند كتاب در اطراف او به چشم مى آيد، او گاهى دست از مطالعه برمى دارد و مطالبى را مى نويسد، اكنون من مى خواهم با او سخن بگويم:
  ـ آقاى ابوحَنيفه! چه مى كنى؟ 
  ـ دارم چهل سؤال مهم را انتخاب مى كنم.
  ـ اين چهل سؤال را براى چه مى خواهى؟
  ـ قرار است در حضور منصور، اين سؤال ها را از امام بپرسم.
  ـ اى ابوحَنيفه! مگر تو شاگرد امام صادق(ع) نبودى؟ آيا آن دو سال را فراموش كرده اى؟ آيا يك شاگرد با استاد خود اين گونه رفتار مى كند؟
  ابوحَنيفه به فكر فرو مى رود، او به ياد گذشته مى افتد، او دو سال شاگرد امام بوده است. او مهربانى هاى امام را به ياد مى آورد.
  به راستى ابوحَنيفه چه خواهد كرد؟ آيا به سخن منصور گوش خواهد كرد؟ نمى دانم، بايد صبر كنيم.
  										* * *
  نگاه كن، منصور در بالاى مجلس نشسته است، امام صادق(ع) به اينجا آمده است، گروهى از بزرگان هم مهمان منصور هستند.
  اكنون ابوحَنيفه وارد مى شود، به منصور سلام مى كند و نزد مهمانان مى رود.
  منصور رو به امام مى كند و مى گويد:
  ـ اين ابوحَنيفه است.
  ـ او را مى شناسم.
  ـ او به من گفته است كه چند سؤال دارد و دوست دارد جواب آن ها را بداند.
  ـ او مى تواند سؤال هاى خود را بپرسد.
  اكنون ابوحَنيفه سؤال اوّل خود را مى پرسد، امام شروع به پاسخ مى كند كه در اين مسأله نظر اهل كوفه اين است، اهل مدينه اين چنين مى گويند، نظر من اين است.
  همه تعجّب مى كنند، امام با دقّت تمام به سؤال ها جواب مى دهد و نظر علماى مختلف را بيان مى كند. ابوحَنيفه همه سؤالات خود را مى پرسد و جواب علمى آن ها را مى شنود.
  اكنون همه مى فهمند كه علم امام تا چه اندازه است، آن حضرت ابتدا نظر فقيهان ديگر را بيان مى كند و بعد از آن نظر خودش را مى گويد، علم و آگاهى امام به اقوال ديگر فقيهان باعث تعجّب همه مى شود. 
  اكنون منصور سر خود را پايين مى گيرد، او اين جلسه را ترتيب داده بود تا به خيال خود آبروى امام را بريزد، امّا اكنون همه به علم و دانش امام، آگاهى بيشترى پيدا كرده اند.
  										* * *
  منصور به امام صادق(ع) رو مى كند و مى گويد:
  ـ چرا شما خود را پسران پيامبر مى دانيد در حالى كه فرزندان دختر پيامبر هستيد؟ 
  ـ اى منصور! اگر اكنون پيامبر زنده مى شد و از دختر تو خواستگارى مى كرد، آيا تو به او جواب مثبت مى دادى؟
  ـ بله. در اين صورت من به افتخار بزرگى رسيده ام. 
  ـ امّا در فرض بالا نه پيامبر از دختر من خواستگارى مى كند و نه من دخترم را به عقد او در مى آورم.
  ـ براى چه؟
  ـ زيرا پيامبر، جدِّ دختر من است و اين ازدواج حرام است.
  منصور سكوت مى كند، امام پاسخ محكمى به منصور داده است، آرى! اين خاندان، از نسل پيامبر هستند، براى همين مردم به آنان اين قدر علاقه دارند.
  										* * *
  اينجا مسجد كوفه است، جوانى به سوى من مى آيد و مى گويد: 
  ـ اگر من زن خود را سه طلاقه كنم، آيا مى توانم دوباره با او ازدواج كنم؟
  ـ خير. اگر تو زنت را سه بار طلاق دادى، ديگر نمى توانى با او ازدواج كنى. فقط يك راه وجود دارد، بايد مرد ديگرى با زن قبلى تو ازدواج كند و سپس او را طلاق بدهد. وقتى شوهر دوم، زن قبلى را طلاق داد، حالا مى توانى دوباره با او ازدواج كنى.
  ـ عجب خاكى به سرم شد! من امروز از دست زنم عصبانى شدم و گفتم «تو را سه طلاقه كردم». حالا نمى دانم چه كنم؟
  ـ اى جوان! اهل سنّت مى گويند كه اگر كسى زنش را اين گونه طلاق بدهد، آن زن براى هميشه بر مرد حرام مى شود.
  ـ من چه كار به اهل سنّت دارم، من مى خواهم بدانم فقه شيعه چه مى گويد.
  ـ طبق مذهب شيعه، اين طلاق باطل است، زيرا براى طلاق بايد، صيغه خاصّى خوانده شود. مردى كه مى خواهد زن خود را طلاق بدهد، بايد بگويد: «زنم را طلاق دادم».
  ـ بگو بدانم طبق مذهب شيعه سه طلاق چگونه اتفاق مى افتد؟
  ـ اى جوان! اگر تو زن خود را طلاق بدهى و بعد از مدّتى به زندگى زناشويى با او برگردى و دوباره زنت را طلاق بدهى، سپس به زندگى زناشويى با او برگردى، بعد براى بار سوّم زنت را طلاق بدهى، اين طلاق سوم حساب مى شود و ديگر نمى توانى با زنت ازدواج كنى.
  ـ يعنى سه طلاق بايد در سه زمان مختلف واقع شود، هرگز نمى شود مرد در يك لحظه، زنش را سه طلاقه كند!
  ـ آرى. اى جوان! اگر تو به زنت گفته اى: «تو را سه طلاقه كردم»، اين طلاق باطل است و حتّى يك طلاق هم حساب نمى شود.
  ـ خدا به شما خير بدهد، آيا همراه من مى آيى تا با همسرم سخن بگويى؟
  من همراه آن جوان به خانه پدرزن او مى رويم، در آنجا براى آن توضيح مى دهم كه اين طلاق باطل بوده است. جوان رو به همسر خود مى كند و مى گويد: 
  ـ تو الان همسر من هستى، بلند شو برويم خانه. به خدا من تو را دوست دارم.
  ـ چه حرف ها مى زنى، مردم به من مى گويند كه من براى هميشه به تو نامحرم هستم، حالا تو مى گويى كه من به خانه تو بيايم!
  ـ مگر نشنيدى اين آقا چه گفت؟
  ـ ببين من فقط به سخن امام صادق(ع) اطمينان دارم. بايد بروى از آن حضرت اين مسأله را سؤال كنى. مگر خبر ندارى كه امام به شهر ما آمده است.
  ـ مگر نمى دانى حكومت ديدار با امام را ممنوع كرده است، آيا مى خواهى مرا بگيرند و اعدام كنند؟
  ـ اين ديگر مشكل خودت است.
  جوان به سوى محلّى كه امام در آنجا مى باشد، حركت مى كند، او چند كوچه آن طرف تر مى ايستد، مأموران هر رفت و آمدى را كنترل مى كنند. او نمى داند چه كند، او با خود مى گويد: خدا اين حكومت را سرنگون كند كه اجازه سؤال كردن از امام را از ما گرفته است!
  آى خيار! آى خيار! 
  بدو! بدو! نصف قيمت بخر! بدو تا تمام نشده است! 
  پيرمردى از روستا به اينجا آمده است. او طبقى از خيار بر سر نهاده و در كوچه ها مى چرخد و خيار مى فروشد.
  فكرى به ذهن جوان مى رسد، او نزد مرد روستايى مى رود و مى گويد:
  ـ آيا همه خيارها را يك جا مى فروشى؟
  ـ آرى! جوان! 
  ـ من به شرطى همه اين خيارها را مى خرم كه تو لباس خود و طبق خود را نيم ساعت به من قرض بدهى.
  ـ باشد. 
  جوان پول همه خيارها را به آن پيرمرد مى دهد، پيرمرد خيلى خوشحال مى شود، او بايد تا شب در اين كوچه ها بچرخد تا بتواند آن ها را بفروشد، حالا اين جوان همه خيارها را از او خريده است. 
  جوان لباس پيرمرد را به تن مى كند، طبق خيارها را روى سر مى گذارد، اكنون او شبيه يك فروشنده دوره گرد شده است. ديگر كسى به او شك نمى كند، او به سوى خانه اى كه امام صادق(ع) در آن جاست حركت مى كند و فرياد مى زند: آى خيار! آى خيار، بدو حراجش كردم! 
  او از كنار مأموران عبور مى كند، هيچ كس به او شك نمى كند، او وارد كوچه مى شود، وقتى نزديك خانه امام مى رسد، يك نفر از خانه بيرون مى آيد و مى گويد: «اى خيارفروش! اينجا بيا».
  گويا امام منتظر او بوده است و كسى را به دنبال او فرستاده است تا او را راهنمايى كند. اكنون او وارد خانه مى شود به امام سلام مى كند، امام به او مى گويد: 
  ـ آفرين! خوب نقشه اى كشيدى! حالا بگو بدانم سؤال تو چيست؟
  ـ آقاى من! همسر خود را در يك نوبت، سه طلاقه كردم، نمى دانم كه آيا همسرم به من محرم هست يا نه. همسرم تأكيد كرده است كه من بايد مسأله را از شما بپرسم.
  ـ اى جوان! برو مطمئن باش كه اين طلاق باطل بوده است، شما زن و شوهر قانونى و شرعى يكديگر هستيد.
  										* * *
  منصور ديگر صلاح نمى بيند كه امام صادق(ع) در عراق بماند، او نگران است كه سپاهيان به آن حضرت علاقه پيدا كنند و براى حكومت او مشكل ايجاد شود، براى همين دستور مى دهد تا امام صادق(ع) را به مدينه بازگردانند.


title: با چوب به جنگ دشمن برويد!
text:
    با چوب به جنگ دشمن برويد!


  سال 138 فرا مى رسد، اينجا كوفه است، اين جوانان كنار اين قبر ايستاده اند، دست به سينه گرفته اند و اين گونه سلام مى كنند: 
  سلام بر تو اى دختر پيامبر خدا!
  من به يكى از آنان رو مى كنم و مى گويم:
  ـ اينجا كوفه است، در كوفه مگر قبر دخترى از پيامبر وجود دارد؟
  ـ مگر خبر ندارى كه رهبر ما، ابوالخَطّاب به پيامبرى مبعوث شده است. اينجا قبر دختر اوست.
  ـ ابوالخَطّاب پيامبر شده است! اين چه حرفى است كه تو مى زنى؟ 
  ـ خدا به تمثال و چهره جعفربن محمّد بر ما نازل شده است، امروز او خداى ما مى باشد و ابوالخَطّاب را به پيامبرى فرستاده است.
  گويا منظور او از «جعفربن محمّد»، امام صادق(ع) مى باشد، اين چه سخن كفرآميزى است كه من مى شنوم؟
  از دوستانم در مورد اين جوانان پرسوجو مى كنم. به من مى گويند كه اينان گروه «خَطّابى ها» هستند و پيرو ابوالخَطّاب هستند. ابوالخَطّاب يكى از كسانى است كه مدّتى به مدينه مى رفت و از امام صادق(ع) حديث مى شنيد. او به تازگى در كوفه آيين تازه اى را آورده است و در مسجد كوفه مشغول تبليغ دين خود مى باشد.
  خوب است من به مسجد بروم تا او را ببينم، دوست دارم ببينم حرف حساب او چيست. وقتى به مسجد مى رسم مى بينم كه عدّه زيادى در اينجا جمع شده اند و سخنان او را گوش مى كنند: «اى ياران من! بدانيد كه خداى ما همان جعفربن محمّد است و من از طرف او پيامبر شما هستم. خداى ما به من دستور داده است تا دين را بر شما آسان كنم. او بارهاى گران و زنجيرهاى سنگين را از دوش شما برداشته است. ديگر لازم نيست كه نماز بخوانيد و روزه بگيريد! نماز و روزه واقعى همان شناختن جعفربن محمّد است، اگر او را بشناسيد، ديگر هر كارى كه بخواهيد مى توانيد انجام دهيد. گناهانى مثل زنا و فحشا هم آزاد شده است، زيرا منظور از گناهان، دشمنان ولايت مى باشند، اگر شما از ابوبكر و عُمَر بيزارى بجوييد، كافى است و مى توانيد زنا و فحشا و دزدى و... انجام بدهيد. اكنون از شما مى خواهم تا همگى با هم فرياد بزنيد: لبيّك يا جعفر».
  همه يك صدا فرياد مى زنند: «لبيّك يا جعفر، لبيّك يا جعفر».
  من نگاهى به آنان مى كنم، آنان جوانانى هستند كه فريب سخنانِ ابوالخَطّاب را خورده اند، خدا اين ابوالخَطّاب را لعنت كند كه اين گونه جوانان را منحرف مى كند. 
  اين همان غُلُوّ است كه اهل بيت(ع) ما را از آن نهى كرده اند، غُلُّو، يعنى زياده روى كردن در اعتقاد. اگر كسى نسبت خدايى به اهل بيت(ع) بدهد، در حقّ آنان غُلُوّ كرده است.
  										* * *
  «مصادف» يكى از شيعيان است، او به سوى مدينه حركت مى كند، وقتى به مدينه مى رسد ماجرا را براى امام تعريف مى كند. امام در مقابل عظمت و بزرگى خدا سر به سجده مى گذارد و شروع به گريه مى كند و مى گويد: «من بنده ضعيف و ذليل خدا هستم».
  بعد از مدّتى امام سر از سجده بر مى دارد، اشك از صورت او جارى شده است، مصادف پشيمان مى شود كه چرا اين ماجرا را به امام گفته است، او به امام مى گويد: 
  ـ آقاى من! در اين ماجرا شما مقصّر نيستيد، چرا اين گونه گريه مى كنيد؟
  ـ عدّه اى از پيروان عيسى(ع) هم در حقّ او غُلوّ كردند، اگر عيسى(ع) در مقابل آن ها سكوت مى كرد خدا او را عذاب مى كرد.
  اكنون امام مى خواهد براى شيعيان خود در مورد ابوالخَطّاب سخن بگويد، گوش كن، اين خلاصه سخنان امام است: «خدا ابوالخَطّاب را لعنت كند، خدا هر كس پيرو اوست را لعنت كند، هر كس به آنان مهربانى كند، خدا او را لعنت كند. پيام مرا به ديگران برسانيد، من بنده اى از بندگان خدا هستم، او مرا آفريده است، اگر معصيت او را بكنم، مرا عذاب مى كند، روزى مى آيد كه من مى ميرم و مرا داخل قبر خواهند گذاشت. اين خداست كه مرا در قيامت زنده خواهد كرد و از من سؤال خواهد نمود. خدا آرامش را از آنان بگيرد كه آرامش مرا از من گرفتند».
  سخن امام ادامه پيدا مى كند: «بار خدايا! تو خود گواهى كه من از آنان بيزار هستم.آنان از مشركان بدتر هستند، آنان عظمت خدا را كوچك كردند، اگر من در مقابل سخن آنان سكوت كنم، خدا مرا عذاب مى كند. ابوالخَطّاب دروغگويى است كه سخنان دروغ به من نسبت مى دهد، من از خدا مى خواهم كه مرگ او را برساند».
  امام با اين سخنان مى خواهد رسالت مهم خود را انجام بدهد، امروز خطر بزرگى شيعه را تهديد مى كند، اگر اين جريان غُلوّ در ميان شيعيان ريشه بدواند، باعث نابودى اين مكتب از درون خواهد شد.
  من احتمال مى دهم كه اين خط فكرى غُلوّ به نفع حكومت هم هست، زيرا باعث اختلاف بين شيعيان مى شود و از طرف ديگر آبروى شيعه را نزد ديگر مسلمانان و حتّى غير مسلمانان مى برد.
  امام به وظيفه خود آشنا مى باشد و مى داند كه دشمن مى خواهد از كجا به شيعه ضربه بزند، براى همين اين گونه خطّ غُلوّ را لعن و نفرين مى كند و از شيعيان مى خواهد تا اين سخن را به گوش همه برسانند.
  من باور دارم كه وقتى حكومت بفهمد كه امام با تندى و شدت، ابوالخَطّاب را لعن كرده است و از او بيزارى جسته است، فكر ديگرى بكند.
  به هر حال امام از ابوالخَطّاب بيزارى مى جويد و او را لعن مى كند و نامه هاى متعددى به كوفه و ديگر شهرهاى مى فرستد و آنان را از اين فتنه بزرگ آگاه مى كند. امام از ياران خود مى خواهد تا پيام او را به همه برسانند ابوالخَطّاب كافر شده است و از دين خدا بيرون رفته است.
  										* * *
  خبر به فرماندار كوفه مى رسد كه ابوالخَطّاب فعاليّت خود را زيادتر كرده است و در مسجد كوفه با ياران خود جمع شده است و تصميم به شورش دارد.
  فرماندار سربازان خود را به سوى مسجد مى فرستد و آنان را غافلگير مى كند. ابوالخَطّاب مى بيند كه هيچ سلاحى همراه ندارند، او دستور مى دهد تا يارانش مقاومت كنند، هفتاد نفر از طرفداران او كنار او مى مانند، ابوالخَطّاب به يارانش مى گويد: «چوب هايى كه در سقف مسجد است برداريد، اين چوب ها مانند نيزه در بدن دشمن شما اثر خواهد كرد و سلاح هاى آن ها در شما كارگر نخواهد بود».
  ياران ابوالخَطّاب با اين تصوّر به سوى دشمن حمله مى كنند، سى نفر از آن ها كشته مى شوند. باقيمانده آن ها نزد ابوالخَطّاب مى آيند و مى گويند: 
  ـ تو به ما گفتى كه سلاح دشمن در ما اثر نمى كند، چگونه است كه همه ما كشته مى شويم و چوب هاى ما در آنان اثر نمى كند؟
  ـ آرى! خدا براى شما پيروزى را اراده كرده بود، امّا بعداً تصميم خدا عوض شد، او شهادت را براى شما برگزيده است، شهادت، افتخار بزرگى است كه نصيب شما شده است.
  اين جاهلان بار ديگر فريب ابوالخَطّاب را مى خورند و به سوى دشمن حمله مى كنند و همه آنان كشته مى شود، يك نفر باقيمانده هم مجروح مى شود و بى هوش بر روى زمين مى افتد. 
  اكنون سربازان به سوى ابوالخَطّاب مى روند و او را دستگير مى كنند و او را نزد فرماندار كوفه مى برند، فرماندار دستور مى دهد تا او را كنار فرات دار بزنند و بدنش را به آتش بكشند. آرى! ابوالخَطاب به نفرين امام صادق(ع) گرفتار مى شود، اين سزاى كسى است كه به اهل بيت(ع) دروغ ببندد.
  										* * *
  به راستى معناى غُلوّ چيست؟ كاش من ضابطه و ملاكى مى داشتم و با آن مى توانستم غُلوّ را تشخيص بدهم، بعد از ماجراى ابوالخَطّاب وقتى من فضيلتى از اهل بيت(ع) را نقل مى كنم، عدّه اى به من مى گويند: مواظب باش غُلوّ نكنى!
  من شنيده ام كه ابوحَنيفه ديگر حديث غدير را نقل نمى كند! آيا مى دانيد چرا؟ او مى گويد: حديث غدير، غُلوّ است!
  آرى! متأسفانه بعضى ها اين طور شده اند كه وقتى مى خواهى از مقامى كه خدا به اهل بيت(ع) داده است، سخن به ميان آورى، خيال مى كنند كه مى خواهى غُلوّ كنى.
  امروز نزد امام صادق(ع) مى روم، دوست دارم او برايم در اين زمينه حرف بزند. اكنون امام رو به من مى كند و مى گويد: «ما را بنده خدا بدانيد، ما را مخلوق خدا بدانيد. براى ما خدايى قرار بدهيد كه ما به سوى او باز مى گرديم، اگر اين نكات را مراعات كنيد، ديگر مى توانيد در خوبى و كمالِ ما هر چه خواستيد، بگوييد، بدانيد كه خدا به ما بيش از آن چيزى كه شما تصور كنيد، خوبى و كمال داده است».
  من به اين سخن امام فكر مى كنم، غُلوّ اين است كه كسى مانند ابوالخَطّاب پيدا شود و اهل بيت(ع) را خدا بداند، امّا اگر ما آن ها را بنده خدا و مخلوق خدا دانستيم، ديگر مى توانيم ساير سخن ها را در مورد مقام آن ها باور كنيم، البتّه به شرط آن كه آن سخن ها صحيح و با دليل و مدرك باشند.
  آرى! وقتى ما مى گوييم اهل بيت(ع) علم و دانش زيادى دارند، معناى آن اين است كه خدا اين علم را به آن ها داده است، اگر مى گوييم همه فرشتگان خدمتگزار آن ها مى باشند.
  خلاصه آن كه هر خوبى و زيبايى كه در جهان هستى مى توانى تصوّر كنى، براى اهل بيت(ع) هست، ولى همه اين خوبى ها را خدا به آن ها داده است، آن ها هر چه دارند از خدا دارند، هر لحظه به لطف و عنايت خدا محتاج هستند. آرى! خدا مقامى بس بزرگ به آنان داده است هيچ كس نمى تواند به مقام آنان برسد. آنان بندگان برگزيده خدا هستند.
  										* * *
  خبرى دردناك به ما مى رسد، اسماعيل، پسر امام صادق(ع) از دنيا رفته است، همه با شنيدن اين خبر به سوى خانه امام حركت مى كنيم تا به آن حضرت تسليت بگوييم. امام اسماعيل را بسيار دوست مى داشت، براى همين عدّه اى خيال مى كردند كه امام هفتم، همين اسماعيل خواهد بود، اسماعيل، پسربزرگ امام بود.
  جمعيّت زيادى اينجا جمع شده است، آن ها منتظر امام هستند. امام سر به سجده گذارده است، سجده او طولانى مى شود، بعد از مدّتى امام سر از سجده برمى دارد و كنار پيكر اسماعيل مى آيد و ملافه از صورت او كنار مى زند و مى گويد: خوب نگاه كنيد، آيا او مرده است يا زنده؟ 
  همه در جواب مى گويند: او مرده است. امام رو به آسمان مى كند و مى گويد: «خدايا! خودت شاهد باش».
  اكنون امام دستور مى دهد كه اسماعيل را غسل و كفن نمايند. ساعتى مى گذرد، مردم آماده اند تا بدن اسماعيل را به سوى قبرستان بقيع ببرند. امام بار ديگر به كنار پيكر اسماعيل مى آيد، كفن او را باز مى كند و مى گويد: نگاه كنيد! آيا اسماعيل مرده است؟ همه تعجّب مى كنند و در جواب مى گويند: آرى. امام مى گويد: خدايا! تو شاهد باش!
  تشييع جنازه آغاز مى شود، مردم جنازه را به سوى قبرستان مى برند، امام صادق(ع) با پاى برهنه و بدون عبا به دنبال جنازه اسماعيل حركت مى كند.
  وقتى كه مى خواهند اسماعيل را داخل قبر بگذارند، امام مى گويد: اين بدن كيست كه شما مى خواهيد او را به خاك بسپاريد؟ همه مى گويند: اين بدن اسماعيل فرزند شماست. امام مى گويد: خدايا! تو شاهد باش!
  وقتى اسماعيل را به خاك مى سپارند، امام كنار قبر اسماعيل مى نشيند و رو به ياران خود مى كند و مى گويد: «فراموش نكنيد كه دنيا، منزل هميشگى ما نيست و ما دير يا زود بايد از اين دنيا برويم، مصيبت عزيران سخت است، امّا خوشا به حال كسى كه صبر پيشه كند».
  اكنون امام صادق(ع) مى گويد: «بدانيد كه بعضى ها به باطل مى گرايند و دچار ترديد مى شوند و تصميم مى گيرند نور خدا را خاموش كنند».
  كنار امام صادق(ع)، فرزندش موسى كاظم(ع) ايستاده است، امام صادق(ع) با دست به او اشاره مى كند و مى گويد: «اين پسرم موسى است، بدانيد او بر حق است و حق همراه اوست». 
  امام صادق(ع) بارها براى شيعيان خود گفته است كه پسر سوم او يعنى موسى كاظم(ع)، امام بعد از اوست. (پسر اوّل امام صادق، اسماعيل بود، پسر دوم او عبدالله است، پسر سوم او موسى كاظم(ع) است). 
  همه ما مى دانيم كه موسى كاظم(ع)، امام هفتم ما شيعيان خواهد بود، او الان ده سال دارد. اسماعيل برادر بزرگ او بود كه بيش از سى سال در اين دنيا زندگى كرد و امروز از دنيا رفت.
  من اكنون مى فهمم كه چرا امام اين همه اصرار داشت كه مرگ اسماعيل را اثبات كند، گويا عدّه اى پيدا خواهند شد كه مرگ اسماعيل را باور نخواهند كرد.
  آرى! به زودى عدّه اى پيدا خواهند شد و اسماعيل را امام هفتم خود خواهند دانست. آنان به پيروان خود خواهند گفت كه اسماعيل از دنيا نرفته است، بلكه او غائب شده است!
  آنان گروه «اسماعيلى ها» يا فرقه «اسماعيليّه» را تشكيل خواهند داد و امامت امام كاظم(ع) را انكار خواهند كرد.
  امام صادق(ع) از آينده خبر دارد و براى همين چندين بار از مردم اعتراف گرفت كه اسماعيل مرده است تا در آينده همه مردمى كه به دنبال حقيقت هستند، بتوانند حقّ را از باطل تشخيص بدهند.
  										* * *
  منصور تصميم مى گيرد به سفر حجّ برود، سال 140 است. مسلمانان زيادى از سرتاسر جهان اسلام به مكّه مى آيند، منصور مى خواهد خودش به عنوان «سرپرست حجّ» در مكّه حضور داشته باشد.
  منصور ابتدا به مدينه مى رود، او مى خواهد مدّتى در آن شهر بماند، او به فرماندارى مدينه مى رود و در آنجا مستقر مى شود.
  بسيارى از مردم مدينه به ديدار منصور مى روند، او منتظر است كه امام صادق(ع) هم به ديدار او برود، امّا هر چه صبر مى كند خبرى از آمدن امام نمى شود.
  منصور از امام هراس زيادى دارد، او مى داند قلب مردم به او متمايل شده است زيرا او همانند دريايى از علم است و مردم علم واقعى را نزد او مى يابند، همه خوبى ها و زيبايى ها در او جمع شده است.
  درست است منصور خود را به عنوان خليفه پيامبر معرّفى كرده است، امّا همه كسانى كه نزد او مى آيند، به طمع پول يا از روى ترس اين كار را مى كنند، منصور هرگز بر قلب ها حكومت نمى كند، ولى امام صادق(ع) در خانه خود نشسته است و بر قلب ها حكومت مى كند.
  خواب به چشم منصور نمى رود، او به يكى از اطرافيان خود كه نامش «ربيع» است مى گويد: «هر چه زودتر به خانه امام صادق(ع) برو و او را پيش من بياور».
  ربيع با عجله به سوى خانه امام حركت مى كند، او دستور دارد كه بدون آن كه از امام اجازه بگيرد، وارد خانه او شود. ربيع وارد خانه امام مى شود، امام مشغول راز و نياز با خداى خويش است و صورتش را بر خاك نهاده است.
  ربيع لحظه اى صبر مى كند، امام به دعاى خود ادامه مى دهد. بعد از آن امام سر از سجده برمى دارد، مأمور سلام مى كند و امام جواب سلام او را مى دهد و مى گويد: «اى برادر! چه كار داشتى؟».
  ربيع تعجّب مى كند، او بدون اجازه وارد خانه امام شده است و خانواده امام را ترسانده است، ولى امام او را «برادر» صدا مى زند. ربيع رو به امام مى كند و مى گويد: «منصور از من خواسته است تا شما را به فرماندارى ببرم».
  اكنون امام رو به او مى كند و مى گويد:
  ـ از تو مى خواهم نزد منصور بروى و پيام مرا به او بگويى. 
  ـ پيام شما چيست؟
  ـ اين پيام مرا به منصور برسان: «تو با اين كار خود خانواده مرا ترساندى و آنان را وحشت زده كردى، اگر دست از سر ما بر ندارى، بعد از هر نماز تو را نفرين خواهم كرد و تو خود مى دانى كه خدا نفرين بنده مظلوم را رد نمى كند».
  ربيع نزد منصور مى رود و پيام امام صادق(ع) را به او مى گويد. منصور لحظه اى فكر مى كند، به ربيع مى گويد تا اين پيام را براى امام ببرد: «شما اختيار داريد كه نزد ما بياييد يا نيائيد و سلام مرا به خانواده خود برسانيد و به آنان بگوييد كه آسوده خاطر باشند كه هيچ خطرى شما را تهديد نمى كند».
  										* * *
  اين جوان را مى شناسى؟ او داوودجمّال است و امروز با زحمت زيادى موفّق شده است به خانه امام صادق(ع) بيايد، اكنون او از امام مى پرسد:
  ـ در هنگام وضو گرفتن، دست و صورت را چند بار مى توان شست؟
  ـ شستن يك بار دست و صورت واجب است، اگر كسى دو بار دست و صورتش را بشويد، اشكالى ندارد، امّا اگر سه بار اين كار را بكند، وضويش باطل است.
  اكنون داوودجمّال مى داند كه هر كس مانند اهل سنّت وضو بگيرد، وضويش باطل است، آرى! اهل سنّت مى گويند كه در هنگام وضو بايد حتماً سه بار دست و صورت را شست.
  در اين هنگام «بُندار» كه يكى از شيعيان است، نزد امام مى آيد، سلام مى كند و جواب مى شنود، اتفاقاً او هم همين سؤال را از امام مى پرسد، امام به او مى گويد: «در هنگام وضو گرفتن بايد سه بار دست و صورت را شست، هر كس كمتر از سه بار دست و صورتش را بشويد، وضويش باطل است».
  داوودجمّال بسيار تعجّب مى كند، چگونه شد كه امام جواب سؤال را عوض كرد؟ چرا در جواب بُندار به او دستور داد كه مانند اهل سنّت وضو بگيرد؟
  امام متوجّه تعجّب داوودجمّال مى شود، از او مى خواهد كه آرام باشد، گذشت زمان همه چيز را ورشن خواهد كرد.
  بُندار به عراق باز مى گردد. خانه او در كنار باغ منصور است.
  هيچ كس نمى داند كه بُندار شيعه امام صادق(ع) است، زيرا او همواره تقيّه مى كند، اكنون او به دستور امام در هنگام وضو گرفتن سه بار صورت خود را مى شويد و سپس دستان خود را هم سه بار مى شويد.
  روزى از روزها منصور به باغ خود آمده بود، مخفيّانه بُندار را زير نظر داشت. منصور ديد كه بُندار مانند اهل سنّت وضو مى گيرد، وقتى وضوى او تمام شد، منصور به دنبال او فرستاد و به او گفت: «جاسوسان به من گفته بودند كه تو شيعه هستى، امّا من امروز از وضو گرفتن تو فهميدم كه تو شيعه نيستى، مرا حلال كن كه به تو بدگمان بودم». 
  بعد منصور دستور مى دهد تا صدهزار سكّه نقره به بُندار بدهند.
  چند ماه مى گذرد، بُندار بار ديگر به مدينه مى آيد، اتفاقاً اين بار هم داوودجمّال نزد امام است. بُندار رو به امام مى كند و مى گويد: «فدايت شوم! شما جان مرا نجات داديد».
  امام لبخندى مى زند و به او مى گويد: «ماجراى خود را براى دوست خود بيان كن تا دلش آرام شود».
  بُندار ماجرا را براى داوودجمّال بيان مى كند، او مى فهمد كه چرا امام آن روز جواب سؤال بُندار را آن گونه داد، امام از آينده خبر داشت و مى خواست جان او را نجات دهد.
  اكنون امام به بُندار مى گويد: «از امروز به بعد، در هنگام وضو از سه بار شستن دست و صورت خوددارى كن».


title: خانه خورشيد را آتش بزنيد!
text:
    خانه خورشيد را آتش بزنيد!


  سال 144 فرا مى رسد، منصور مدّت هاست كه به دنبال سيّدمحمّد است، به او خبر رسيده است كه يك بار سيّدمحمّد به مدينه آمده بود و مردم دور او را گرفته بودند و او را «مهدى» خطاب كرده اند. 
  منصور از سيّدمحمّد بسيار مى ترسد، فرماندار مدينه هشتاد هزار سكّه طلا براى پيدا كردن سيّدمحمّد هزينه مى كند، امّا باز هم نمى تواند او را دستگير كند.
  منصور فرماندار ديگرى را به مدينه مى فرستد و از او مى خواهد هر طور شده است سيّدمحمّد را پيدا كند. فرماندار مدينه دستور مى دهد همه سادات را به حضور او فرا بخوانند. ابتدا دستور مى دهد تا سادات حسينى (كه از نسل امام حسين(ع) هستند) را به فرماندارى بياورند.
  مأموران اعلام مى كنند كه همه سادات حسينى به فرماندارى بيايند، در ميان آنان امام صادق(ع) نيز مى باشد، فرماندار با آنان سخن مى گويد، سپس دستور مى دهد كه آنان را آزاد كنند. 
  بعد از آن همه سادات حسنى را نزد او مى آورند، فرماندار آهنگران مدينه را فرا مى خواند و به پاى همه آنان بند و زنجير آهنى مى بندد و آنان را روانه زندان مى كند تا شايد آنان مكان سيّدمحمّد را به او بگويند، امّا باز هيچ كس سخنى به ميان نمى آورد.
  										* * *
  منصور تصميم مى گيرد تا به حجّ بيايد، قبل از رفتن به مكه به مدينه مى آيد.
  وقتى منصور در مدينه است، يك نفر نزد او مى آيد و مى گويد: 
  ـ اى منصور! جعفربن محمّد نماز خواندن پشت سر تو را جائز نمى داند، او تو را خليفه نمى داند. او مى خواهد بر حكومت تو شورش كند.
  ـ از كجا بدانم شما راست مى گوييد؟
  ـ سه روز است كه تو در مدينه هستى، او به ديدار تو نيامده است.
  منصور به فكر فرو مى رود، آرى! بيشتر مردم مدينه به ديدن او آمده اند، ولى امام صادق(ع) از او دورى مى كند.
  يك روز مى گذرد، منصور دستور مى دهد تا امام صادق(ع) را نزد او بياورند. مأموران مى روند و امام را نزد منصور مى آورند. منصور به امام مى گويد: 
  ـ اى دشمن خدا! مردم عراق تو را امام خود مى شمارند و براى تو پول مى فرستند، تو به دنبال فتنه هستى و مى خواهى دست به شورش بزنى، خدا مرا بكشد اگر تو را نكشم!
  ـ من چنين قصدى ندارم. اين سخن دروغ است.
  ـ يكى از مردم مدينه به من چنين گزارشى داده است.
  ـ او را اينجا بياور تا ببينم سخن او چيست.
  منصور دستور مى دهد تا آن خبرچين را حاضر كنند. لحظاتى مى گذرد، اكنون آن مرد در حضور منصور است، امام صادق(ع) رو به او مى كند و مى گويد: 
  ـ آيا حاضرى براى آنچه گفتى سوگند ياد كنى.
  ـ آرى؟ سوگند به خدايى كه بخشنده و مهربان است كه من راست گفته ام.
  ـ در سوگند خوردن شتاب نكن، آن گونه كه من مى گويم سوگند ياد كن.
  اكنون منصور به امام مى گويد: 
  ـ مگر سوگند او چه ايرادى داشت؟
  ـ اگر كسى در سوگند خدا را با صفت مهربانى ياد كند، خدا در عذاب او هرگز عجله نمى كند. اين مرد بايد آن گونه كه من مى گويم سوگند ياد كند.
  ـ او بايد چه بگويد؟
  ـ اگر او راست مى گويد اين جمله را بگويد: «من از قدرت خدا بيزار باشم و به قدرت خود پناهنده گردم اگر دروغ گفته باشم».
  منصور از آن مرد مى خواهد كه اين گونه سوگند ياد كند، آن مرد سوگند مى خورد، ناگهان او بر روى زمين مى افتد، همه به سويش مى روند، او را مرده مى يابند! ترس همه را فرا مى گيرد، منصور هم ترسيده است، اين مرد سالم بود و الان سخن مى گفت. منصور به فكر فرو مى رود.
  لحظاتى مى گذرد، منصور دستور مى دهد تا امام را با احترام به خانه اش بازگردانند.
  										* * *
  منصور به سوى مكه مى رود تا اعمال حج را انجام دهد، شبى از شب ها، در هنگام طواف صدايى به گوشش مى رسد، پيرمردى اين گونه دعا مى كند: «بارخدايا! از اين همه ظلم و ستم به تو شكايت مى كنم». 
  سپاهيان به سوى پيرمرد مى روند تا صداى او را خاموش كنند، منصور اشاره مى كند كه صبر كنند و آن پيرمرد را نزد او بياورند. اكنون منصور با او سخن مى گويد:
  ـ اى پيرمرد! شنيدم كه از ظلم و ستم به خدا شكايت مى كردى، بگو بدانم تو از كدام ظلم و ستم سخن مى گويى؟
  ـ اى خليفه! آيا من در امان هستم كه هر چه بخواهم بگويم؟ آيا مرا به خاطر سخنانم بازخواست نخواهى كرد؟
  ـ تو در امان هستى.
  ـ اى خليفه! تو ميان خود و مردم پرده اى از آجر و سنگ كشيده اى و درهايى از آهن گذارده اى. نگهبانان را با سلاح گمارده اى و خود را در قصر زندانى كرده اى. مأموران تو به زور از مردم ماليات مى گيرند و به مردم ظلم مى كنند و تو خبر ندارى. سپاهيان با هم عهد كرده اند كه نگذارند خبرها به تو برسد، آنان نامه ها را كنترل مى كنند، اگر كسى بخواهد با تو سخن بگويد، مانع مى شوند، تو فقط چيزهايى را مى شنوى كه سپاهيان دوست دارند تو آن رابشنوى. وقتى در ميان مردم مى آيى، سپاهيان مواظب هستند تا اگر كسى صدايش را بلند كرد، آنان او را بزنند تا مايه عبرت ديگران شود. كاش تو هم مانند پادشاه چين بودى؟
  ـ مگر پادشاه چين چه مى كند؟
  ـ من به كشور چين سفر كرده ام، من خودم ديدم كه يك روز پادشاه آنان گريه مى كرد.
  ـ چرا؟
  ـ گوش پادشاه سنگين شده بود، او گريه مى كرد كه مبادا ديگر صداى ستمديده اى را كه نزد او آمده نشنود. او دستور داد تا هر كس سخن و اعتراضى دارد، لباس قرمز بپوشد تا شاه بتواند اين گونه او را از ديگران تشخيص دهد. از آن روز به بعد شاه وقتى در ميان مردم مى رفت سوار بر فيل بلندى مى شد.
  ـ براى چه؟
  ـ براى اين كه از بالاى آن فيل بتواند ببيند چه كسى لباس قرمز به تن كرده است تا او را به حضور بطلبد و سخن او را بشنود. اى خليفه! اين رفتار يك كافر است كه خدا را قبول ندارد، امّا تو مسلمان هستى و خود را خليفه پيامبر مى دانى و اين همه ظلم مى كنى. براى چه اين همه بر مردم سخت مى گيرى و سكّه هاى طلا جمع مى كنى؟ آيا مى خواهى با پول ها حكومت خود را قوى سازى، فراموش نكن كه بنى اُميّه پول هاى زيادترى داشتند و آن پول ها به درد آنان نخورد.
  ـ اكنون من چه بايد بكنم؟
  ـ با علماى راستين مشورت كن تا تو را به راه راست هدايت كنند.
  ـ من به دنبال آنان فرستادم ولى آنان از من گريختند.
  ـ آنان ترسيدند كه تو از آنان بخواهى به راه و روش تو عمل كنند، تو درِ قصر خود را باز بگذار، نگهبانان مهربان براى خود انتخاب كن، ستمديدگان را يارى كن، ستمكاران را مجازات كن، اگر اين كارها را انجام بدهى، من قول مى دهم كه علماى راستين نزد تو بيايند و تو را يارى كنند تا عدالت را برقرار كنى.
  صداى اذان به گوش مى رسد، ديگر وقت نماز است، منصور بايد براى خواندن نماز برود، وقتى نماز تمام مى شود، باز مى خواهد آن پيرمرد را ببيند، امّا هر چه مى گردند، ديگر نمى توانند او را پيدا كنند.
  افسوس كه منصور به زودى زود همه اين سخنان را فراموش خواهد كرد.
  										* * *
  منصور از مكّه حركت مى كند، او در بازگشت به عراق ديگر به مدينه نمى آيد، او به سوى عراق مى رود، در بين راه عراق، در «ربذه» توقف مى كند. ربذه تقريباً تا مدينه 200 كيلومتر فاصله دارد.
  منصور قبلاً از فرماندار مدينه خواسته است تا سادات حسنى را به ربذه بياورد. فرماندار همه سادات حسنى را مانند اسير با همان بند و زنجيرهاى آهنى سوار بر شتر مى كند و آنان را به سوى ربذه مى برد.
  امام صادق(ع) اين صحنه را مى بيند، اشك از چشمانش جارى مى شود، چگونه همه سادات حسنى را به بند كشيده اند و مانند كافران به اسيرى مى برند. مگر اينان فرزندان پيامبر نيستند؟ گناه آنان چيست؟
  مگر امام اميد به بازگشت آنان ندارد كه چنين اشك مى ريزد؟
  هدف منصور اين است با اين كار سيّدمحمّد را به دام بياندازد، او فكر مى كند كه حالا ديگر سيّدمحمّد آشكار خواهد شد، زيرا به او خبر مى رسد كه پدر و همه فاميل او را از مدينه به ربذه برده اند، سيدمحمّد براى نجات آنان اقدام خواهد كرد.
  هنوز پدرسيدمحمد زنده است و در بند و زنجير است، امّا باز هم از سيدمحمّد خبرى نمى شود.
  كاروان سادات حسنى به ربذه مى رسد، منصور آنان را همراه خود به عراق مى برد و در زندان «هاشميّه» زندانى مى كند. زندان آنان سياهچال ترسناكى است در آنجا، روز از شب تشخيص داده نمى شود.
  در آن سياهچال هيچ امكاناتى براى آنان در نظر گرفته نشده است تا آنها بيمار شوند و از دنيا بروند. منصور دستور داده است كه هر كدام از آنان كه مردند، پيكر او را از آن سياهچال بيرون نياورند، منصور مى خواهد در آينده اين سياهچال را بر روى سر آنها خراب كند.
  										* * *
  خبرهايى از خراسان به منصور مى رسد، او متوجّه مى شود كه بعضى از ياران سيّدمحمّد در خراسان تبليغات خود را شروع كرده اند و مردم را به قيام فرا مى خوانند. منصور مى داند كه اگر خراسان به سيّدمحمّد بپيوندد، خطرى بزرگ براى حكومت او خواهد بود.
  منصور با خود فكر مى كند كه چه كند؟ 
  فكرى به ذهن او مى رسد، او دستور مى دهد تا شخصى (كه نام او محمّد است و در مدينه زندگى مى كند) را دستگير كنند و او را به قتل برسانند و سر او را به خراسان بفرستند و در شهرها بچرخانند و بگويند: «اين سرِ سيّدمحمّد است، همان كسى كه شما مى گفتيد مهدى موعود است».
  عده اى هم همراه آن سر مى روند و قسم مى خورند كه اين سرِسيدمحمّد است، او كشته شده است. عدّه زيادى از مردم خراسان اين سخن را باور مى كنند و اميدشان نااميد مى شود.
  										* * *
  منصور هيچ آرام و قرار ندارد، او مى خواهد هر طور كه شده سيدمحمّد را از مخفى گاهش بيرون بياورد، او دستور مى دهد تا يكى از آن سادات را بياورند، منصور به او مى گويد: «من تو را به گونه اى بكشم كه تا به حال كسى را اين گونه نكشته باشند». منصور دستور مى دهد او روى زمين بخوابانند و بر رويش ستونى بسازند، آن سيّد در زير آن ستون جان مى دهد.
  چند روز مى گذرد، منصور دستور قتل همه سادات حسنى كه در زندان هستند را مى دهد. مأموران به زندان مى روند همه آنان را مى كشند، پدرسيدمحمّد نيز شهيد مى شود.
  شعار اين حكومت «الرضا من آل محمّد» بود، آيا اين سادات حسنى، آل محمّد نيستند؟
  اين حكومت به اسم «آل محمّد» روى كار آمد، امّا اكنون اين گونه سادات را به قتل مى رساند.
  										* * *
  منصور نامه اى به فرماندار خود در مدينه مى فرستد، اين نامه كاملا محرمانه است، نامه رسان نامه را به مدينه مى برد و به فرماندار مدينه تحويل مى دهد. 
  فرماندار مدينه نامه را باز مى كند و آن را مى خواند، او با خواندن نامه بسيار تعجّب مى كند، او باور نمى كند كه منصور چنين دستورى داده باشد، امّا چاره اى نيست بايد دستور خليفه را اطاعت كرد!
  مى دانم دوست دارى بدانى در اين نامه چه نوشته شده است. اين متن نامه است: «وقتى نامه من به دست تو رسيد، خانه جعفربن محمّد را آتش بزن».
  فرماندار عدّه اى از مأموران خود را صدا مى زند و به آنان دستور مى دهد تا هر چه زودتر اين فرمان خليفه را انجام دهند.
  مأموران به سوى خانه امام صادق(ع) حركت مى كنند، عدّه اى از آنان هيزم همراه دارند، يكى از آنان هم شعله آتش در دست دارد، لحظاتى بعد خانه امام در آتش مى سوزد.
  راهروىِ خانه امام پر از آتش شده است، امام از ميان آتش بيرون مى آيد، همه تعجّب مى كنند، امام رو به آنان مى كند و مى گويد: «من از نسل حضرت ابراهيم(ع) هستم».
  آرى! همان خدايى كه آتش را بر حضرت ابراهيم(ع) سرد نمود مى تواند كارى كند كه آتش امام را نسوزاند.
  آتش زبانه مى كشد، خانه امام در آتش مى سوزد، به راستى چرا اين خانه را مى سوزانند؟ مگر گناه امام چيست؟ اين خانه، خانه علم و آگاهى است، منصور مى خواهد با علم راستين مبارزه كند.
  من اينجا ايستاده ام، به آتش نگاه مى كنم، اينجا كوچه بنى هاشم است، من گذشته هاى دور را به ياد مى آورم...
  فقط هفت روز از رحلت پيامبر گذشته بود، كه گروهى به سوى خانه مولايم على(ع) حملهور شدند. رهبر آن گروه شخصى به نام عُمَر بود. عُمَر به سوى خانه على(ع) به راه افتاد، وقتى نزديك خانه على(ع) رسيد، فاطمه(س) آنان را ديد، او سريع درِ خانه را بست. عُمَر جلو آمد، درِ خانه را زد و گفت: «اى على! در را باز كن و از خانه خارج شو و با خليفه پيامبر بيعت كن، به خدا قسم، اگر اين كار را نكنى، خونِ تو را مى ريزيم و خانه ات را به آتش مى كشيم».
  فاطمه(س) به او گفت: «اى عُمَر! آيا مى خواهى اين خانه را آتش بزنى؟». عمر پاسخ داد: «به خدا قسم، اين كار را مى كنم، زيرا اين كار براى حفظ اسلام بهتر است».
  سپس عُمَر فرياد زد: «اى مردم! برويد هيزم بياوريد».
  لحظه اى نگذشت كه هيزم زيادى در اطراف خانه جمع شد و خود عُمَر هيزم ها را آتش زد و فرياد زد: «اين خانه را با اهل آن به آتش بكشيد».
  آتش شعله كشيد، درِ خانه نيم سوخته شد، عُمَر مى دانست كه فاطمه(س) پشت در ايستاده است، او جلو آمد و لگد محكمى به در زد.
  صداى ناله اى بلند شد: «بابا! يا رسول الله! ببين با دخترت چه مى كنند».
  هنوز صداى آن ناله مظلومانه فاطمه(س) به گوش مى رسد، آن مردم چقدر زود اين سخن پيامبر را فراموش كردند: «فاطمه پاره تن من است».
  آرى! آنان در آن روز، خانه فاطمه(س) را آتش زدند كه امروز ستمكارى جرأت كرده است كه خانه امام صادق(ع) را آتش بزند!
  										* * *
  سال 145 فرا مى رسد و منصور تصميم به ساختن شهر بغداد مى گيرد تا پايتخت را به آنجا منتقل كند. او از چند معمار ايرانى دعوت مى كند تا نقشه شهر بغداد را بكشند. قرار مى شود قصر منصور در وسط شهر باشد و دور آن ديوارهاى بلند ساخته شود. 
  منصور نقشه شهر را مى پسندد و او آجر اوّل را خودش كار مى گذارد و كار ساختن شهر آغاز مى گردد. كارگران زيادى از شهرهاى مختلف به بغداد آورده شدند تا هر چه زودتر شهر ساخته شود. منصور دستور داده است ابتدا كاخ سبز او ساخته شود تا خودش زودتر به اين شهر منتقل شود.
  										* * *
  خبر به فرماندار مدينه مى رسد كه سيّدمحمّد به مدينه آمده است و قرار است امشب قيام خود را آغاز كند. فرماندار دستور مى دهد تا مأموران سريع به خانه امام صادق(ع) بروند و آن حضرت را دستگير كنند و به فرماندارى بياورند و بعد از آن همه سادات را هم دستگير كنند.
  سيدمحمّد با يارانش از اطراف مدينه به شهر مدينه مى آيند، صداى «الله اكبر» همه جا را فرا مى گيرد، سيّدمحمّد با ياران خود به سوى فرماندارى مى روند، آنجا را تصرّف مى كنند و فرماندار را دستگير مى كنند.
  بعد از آن سيّدمحمّد به مسجدپيامبر مى رود، همه مردم به مسجد مى آيند او براى مردم چنين سخن مى گويد: «همه شما مى دانيد از منصور ستمگر چه ظلم هايى سر زده است، او دشمن خداست و با خدا سر جنگ دارد...اى مردم مدينه! من نزد شما آمده ام چون به يارى شما ايمان دارم...».
  مردم با او بيعت مى كنند و با او پيمان مى بندند كه تا پاى جان در راه اين قيام تلاش كنند.
  										* * *
  نيمه شب است، اسب سوارى بيرون دروازه پايتخت ايستاده است و فرياد مى زند: «در را باز كنيد». نگهبان صدايش را مى شنوند، او به آنان مى گويد كه از مدينه آمده ام و بايد خليفه را ببينم، من براى او خبرى مهم دارم.
  به منصور خبر مى دهند كه عرب بيابان گردى از مدينه آمده است مى خواهد تو را ببيند. او را به حضور مى طلبد، بيابانگرد به منصور مى گويد: 
  ـ من فاصله مدينه تا اينجا را در نه شبانه روز آمده ام تا به تو خبر دهم كه سيّدمحمّد در مدينه شورش كرده است و شهر در تصرّف اوست.
  ـ تو خود او را ديده اى؟ 
  ـ آرى! من در مسجد بودم كه او براى مردم سخن مى گفت.
  ـ اگر راست گفته باشى، بدان كه تو او را كشته اى!
  منصور از او سؤال مى كند كه چه كسانى سيّدمحمّد را يارى كرده اند، او همه ياران سيّدمحمّد را براى منصور مى شمارد. منصور به فكر فرو مى رود. دستور مى دهد تا از او پذيرايى كنند. 
  روز بعد، صبح زود فرستاده اى از مدينه مى آيد و خبر قيام مدينه را براى او مى آورد. منصور اكنون به خبر اطمينان مى كند، آن عرب بيابانگرد را صدا مى زند و به او نه هزار سكّه مى دهد و به او مى گويد: «به زودى من سربازانم را به فرمان تو در مى آورم».
  										* * *
  منصور خيلى ترسيده است، او نمى داند چه كند، ابتدا فال بين خود را صدا مى زند و به او مى گويد براى او فالى ببيند و پيش گويى كند. فال بين نويد پيروزى منصور را مى دهد، منصور خوشحال مى شود.
  آيا مى توان به يك فال بسنده كرد؟ آيا با اين پيش گويى همه چيز حل مى شود؟ 
  منصور با خود فكر مى كند. چگونه بايد با سيّدمحمّد مقابله كند؟ از كجا شروع كند؟ آيا نيروهاى خود را به مدينه بفرستد؟ 
  او هر چه فكر مى كند به نتيجه اى نمى رسد. سرانجام تصميم مى گيرد با عموى خود (عبدالله عبّاسى) مشورت كند.
  آيا تو مى دانى عموى او كجاست؟ او در زندان است، اگر يادت باشد در آغاز خلافت منصور، عموى منصوردر حرّان (تركيه) دست به شورش زد، منصور ابومسلم را به جنگ او فرستاد. ابومسلم توانست عموى منصور را شكست بدهد و از آن زمان تاكنون، عموىِ منصور در زندان است. 
  اكنون منصور يك نفر را نزد عموى خود مى فرستد تا از راهنمايى او استفاده كند. 
  عموى منصور در جواب مى گويد: «زندان فكر و راه حل را از من گرفته است».
  وقتى منصور اين سخن را مى شنود براى او پيام مى فرستد: «اى عمو! اگر سيّدمحمّد پيروز شود، به تو هم رحم نخواهد كرد، او من و تو را با هم خواهد كشت، من براى تو بهتر از سيّدمحمّد هستم».
  عموى منصور وقتى اين سخن را مى شنود به فكر فرو مى رود و تصميم مى گيرد به منصور كمك كند. براى همين اين پيام را براى او مى فرستد: «اى منصور! تو بايد در كوفه حكومت نظامى برقرار كنى، هر كس بخواهد در شهر رفت و آمد كند يا از شهر بيرون برود، گردن او را بزن! دستور بده كه از شام و رى براى تو نيروى كمكى بيايد، سكّه ها طلاى زيادى به پاى سربازان خود بريز، اگر تو پيروز شوى بار ديگر سكّه ها را مى توانى به دست آورى، امّا اگر سكّه ها را خرج نكنى و شكست بخورى، آن سكّه ها به چه كارى خواهد آمد؟».
  وقتى منصور اين سخن را مى شنود، دست به كار مى شود، نامه اى به رى و شام مى فرستد و نيروى كمكى مى طلبد، او دستور مى دهد تا در شهر كوفه حكومت نظامى برقرار شود و هر گونه رفتوآمد در شهر ممنوع شود. 
  مى بينم كه تو در تعجّب هستى، در مدينه قيام شده است، در كوفه هيچ خبرى نيست، هنوز خبر قيام به مردم كوفه نرسيده است، آن وقت در اينجا حكومت نظامى مى شود؟
  آرى! اگر عموى منصور اين سخن را نگفته بود، منصور نيروهاى خود را به سوى مدينه مى فرستاد، آن وقت بود كه قيام كوفه آغاز مى شد، مردم كوفه دست به شورش مى زدند، با شورش كوفه كه پايتخت است، كار منصور ديگر تمام بود.
  										* * *
  منصور تا فرا رسيدن نيروها صبر مى كند، شهر كوفه در كنترل كامل است. از طرف ديگر سيّدمحمّد ياران خود را به سوى مكّه مى فرستد و آنان موفّق مى شوند مكّه را تصرّف كنند. 
  منصور نامه اى براى سيّدمحمّد مى فرستد و به او مى گويد كه اگر دست از مقاومت بكشد، او را عفو خواهد كرد و در امان خواهد بود. سيدمحمّد در جواب به او مى نويسد: «آيا مى توانم در عفوّى كه به من عطا كرده اى، سؤالى بكنم، اين چه عفوّى است؟ آيا مانند عفوّى است كه به ابومسلم و ديگران داده اى؟».
  مدّتى مى گذرد، منصور سپاه خود را روانه مدينه مى كند و پسربرادر خود كه عيسى عبّاسى نام دارد فرمانده سپاه خود مى كند و از او مى خواهد به سوى مدينه حركت كند.
  عيسى با سپاهيان خود به سوى مدينه پيش مى رود، خبر به سيدمحمّد مى رسد، او ياران خود را آماده مقابله با سپاه عيسى عبّاسى مى كند.
  سپاه به مدينه مى رسد، عيسى عبّاسى دستور مى دهد تا چنين فرياد برآورند: «اى مردم مدينه! هر كس به مسجد برود، در امان است، هر كس به درون خانه اش برود در امان است، ما را با سيّدمحمّد تنها گذاريد».
  جنگ آغاز مى شود، سيّدمحمّد و جمعى از ياران او به سختى از خود دفاع مى كنند، مدّتى مى گذرد، مردم مدينه او را تنها مى گذارند، فقط سيصد نفر با او مى مانند، بقيّه همه عهد و پيمان خود را مى شكنند و به خانه هاى خود مى روند. سيّدمحمّد طومارى را كه اسم بيعت كنندگان در آن نوشته بود از بين مى برد، همچنين همه نامه هايى كه از اطراف به او نوشته شده بود را آتش مى زند تا به دست دشمن نيفتد.
  سيدمحمّد به شكست يقين پيدا مى كند، از اسب پياده مى شود و اسب خود را مى كشد، او تصميم فرار ندارد، جمعى از يارانش كنار او مى جنگند، سيّدمحمّد با شجاعت مى جنگد، ياران باوفايش يكى بعد از ديگرى كشته مى شوند.
  ناگهان مردى نزديك مى آيد، در فرصتى مناسب شمشيرى به صورت او مى زند و او به زانو در مى آيد، ديگرى نيزه اى به سينه اش مى زند و او را به شهادت مى رساند و سر او را براى عيسى عبّاسى مى برد. عيسى عبّاسى هم دستور مى دهد تا سريع سر سيّدمحمّد را براى منصور بفرستند.
  اكنون جنگ به پايان رسيده است، عيسى عبّاسى فرمان مى دهد تا سپاه او به جستجوى ياران سيّدمحمّد بپردازند، همان كسانى كه سيدمحمّد را تنها گذاشتند و به خانه هاى خود رفتند. همه آن ها را از خانه هايشان بيرون مى آورند و نزد عيسى عبّاسى مى آورند. او دستور مى دهد تا همه آنان را در دو رديف به دار بزنند، كاش آنان فريب نمى خوردند، عيسى عبّاسى قول داده بود كه هر كس به خانه خود برود در امان است، امّا اين يك دروغ بزرگ بود، افسوس كه آنان اين دروغ را باور كردند و سيّدمحمّد را تنها گذاشتند.
  اكنون عيسى عبّاسى گروهى را به مكّه مى فرستند تا آنجا را از دست ياران سيّدمحمّد آزاد كنند.
  وقتى سر سيدمحمّد به دست منصور مى رسد دستور مى دهد تا آن سر را در شهرهاى مختلف بچرخانند و سپس در كوفه آويزان كنند.


title: نور خدا هرگز خاموش نمى شود
text:
    نور خدا هرگز خاموش نمى شود


  اكنون از تو مى خواهم با من به بصره بيايى، در بصره برادر سيدمحمّد قيام كرده است، آيا نام او را مى دانى؟ 
  او سيّدابراهيم است، او مدتى قبل قيام كرده است و بصره را در اختيار گرفته است. مردم بصره با او بيعت كرده اند. همچنين عدّه زيادى از مردم كوفه به او نامه نوشته اند. در دفترى كه نام ياران او ثبت شده است، نام صدهزار نفر آمده است.
  منصور بسيار نگران است، او هر لحظه مى ترسد كه سيّدابراهيم به شهر كوفه حمله كند، درست است كه در شهر كوفه حكومت نظامى است، امّا اگر مردم شورش كنند، اين نيروها نمى توانند كارى بكنند. 
  ياران سيّدابراهيم زيادتر مى شوند، مردم به پيروزى او اميد زيادى دارند، منصور نامه اى به عيسى عبّاسى، فرمانده سپاه خود كه به مدينه رفته است، مى فرستد و از او مى خواهد هر چه سريع تر به سوى بصره حمله كند. سپاه عيسى عبّاسى به سوى بصره حركت مى كند. سيّدابراهيم تصميم مى گيرد به مقابله با او برود.
  عده اى به سيّدابراهيم مى گويند بهتر است از مقابله با سپاه عيسى عبّاسى خودارى كنيم و به جاى آن به كوفه حمله كنيم و منصور را به قتل برسانيم، وقتى منصور كشته شود، كار تمام است و سپاه عيسى عبّاسى متفرق خواهند شد.
  سيّدابراهيم تصميم مى گيرد تا با ياران خود مشورت كند، يكى از ياران او چنين مى گويد: «اگر ما به كوفه حمله كنيم، مى ترسم كه منصور دستور كشتار زنان و كودكان را بدهد و مردم را كشتار كند».
  سيّدابراهيم به فكر فرو مى رود، آرى! منصور دين ندارد، اگر آنان به سوى كوفه حركت كنند، تا قبل از رسيدن آنان، منصور به كشتار بزرگى دست خواهد زد و مردم كوفه را قتل عام خواهد كرد.
  درست است كه آنان با حمله به كوفه مى توانند منصور را شكست بدهند، امّا فتح كوفه با چه هزينه اى؟ 
  ابراهيم در نقطه عطف تاريخ ايستاده است. او كدام را انتخاب مى كند؟ مردم كوفه مسلمان هستند، غير نظامى هستند، زنان و كودكان چه گناهى كرده اند.
  آفرين بر تو اى ابراهيم! تو درست انتخاب كرده اى، حكومت اين قدر ارزش ندارد كه براى رسيدن به آن، آن همه خون ريخته شود.
  يارانت به تو مى گويند كه منصور جنايت مى كند و تو كه گناهى ندارى، امّا تو سخن آنان را قبول نمى كنى، اگر دشمن تو نامرد است، امّا تو كه جوانمرد هستى!
  										* * *
  سيّدابراهيم اعلام مى كند كه براى مقابله با دشمن حركت مى كند، از آن صد هزار نفرى كه با او پيمان بسته اند، فقط ده هزار نفر براى يارى او مى آيند، آنان به سوى سپاه عيسى عبّاسى حركت مى كنند، آنان در منطقه باخمرا (كه در اطراف كوفه است) با سپاه دشمن روبرو مى شوند.
  شب هنگام ياران او به او مى گويند اگر الان حمله كنيم، حتماً پيروز مى شويم، سيّدابراهيم مى گويد كه من هرگز به دشمن شبيخون نمى زنم. بايد مردانه با دشمن جنگيد.
  صبح فرا مى رسد، جنگ سختى در مى گيرد، در لحظه هايى كه او تا پيروزى فاصله زيادى نداشت، حمله اى از طرف دشمن صورت مى گيرد، ياران او فرار مى كنند و فقط چهارصد نفر با او باقى مى مانند. وقتى عيسى عبّاسى فرار ياران او را مى بيند، دل قوى مى دارد و با تمام قوا به سوى سيّدابراهيم هجوم مى برد.
  در اين ميان تيرى به گلوى سيّدابراهيم اصابت مى كند و او بر زمين مى افتد و شهيد مى شود و ساعتى بعد همه ياران باوفايش شهيد مى شوند.
  										* * *
  منصور در قصر خود نشسته است و نگران است كه نتيجه چه خواهد شد، مردى به نام نوبخت كه فال بين و پيش گو است نزد او مى آيد و مى گويد: «اى خليفه! پيروزى از آن توست، دشمن تو نابود مى شود». منصور دستور مى دهد تا او را از قصر بيرون كنند.
  ساعتى مى گذرد، فرستاده عيسى عبّاسى نزد منصور مى آيد و خبر كشته شدن سيّدابراهيم را مى دهد، منصور خوشحال مى شود، دستور مى دهد تا آن فال بين را حاضر كنند و به او هزار جريب از بهترين زمين ها جايزه مى دهد، واقعاً كه فال بينى چه شغل پردرآمدى است! آيا اين كار باعث نخواهد شد مردم به جادو و فال بينى روى بياورند؟ 
  										* * *
  اين خبر در همه جا مى پيچد: سر سيّدابراهيم را براى منصور آورده اند، منصور امروز جشن گرفته است، همه مى توانند به ديدن او بيايند و جايزه بگيرند.
  مردم گروه گروه به سوى كاخ مى روند تا به منصور تبريك بگويند، سرِ سيّدابراهيم روبروى منصور است، مردم جلو مى آيند و به آن دشنام مى دهند.
  يك نفر جلو مى آيد، او مى خواهد جايزه بيشترى بگيرد، او آب دهان خود را بر آن سر بريده مى اندازد، ناگهان منصور از جا بلند مى شود و دستور مى دهد آن مرد را بگيرند و با چوب به سر و صورت او بزنند، آن قدر او را مى زنند كه بى هوش مى شود. منصور مى گويد پاى او را بگيرند و از قصر بيرون بياندازند.
  همه سكوت مى كنند، هيچ كس جرأت ندارد چيزى بگويد، چرا منصور اين طورى شد؟ مجلس جشن را چه كنيم؟ 
  گويا براى يك لحظه غيرتِ عربى منصور به خروش آمده است، اين سيّد ابراهيم، پسرعموىِ اوست! منصور از نسل عبّاس، عموى پيامبر است، عبّاس و ابوطالب (پدرحضرتِ على) با هم برادر بودند.
  منصور به ياد گذشته ها افتاد، زمانى كه او جوان بود، حكومت بنى اُميّه روى كار بود، ياد على(ع) جرم بود، او نزد قبيله هاى عرب مى رفت و از على(ع) و خوبى ها او براى مردم مى گفت و مردم به او پول مى دادند.
  آن روزهايى كه او براى حسين(ع) اشك مى ريخت و مردم را به ياد مظلوميّت او مى انداخت. 
  منصور اين حكومت را به نام «آل محمّد» به دست آورده است، رمز موفقيّت بنى عبّاس اين بود كه آنان دم از خاندان پيامبر زدند، اكنون چگونه ببيند كه يك نفر بيايد و آب دهان بر صورت سيّدابراهيم بياندازد؟
  مجلس سكوت است و سكوت. هيچ كس چيزى نمى گويد، منصور به صورت سيّدابراهيم خيره شده است و هيچ نمى گويد. لحظاتى مى گذرد، يكى از فرماندهان سپاه جلو مى آيد و مى گويد: «اى خليفه! مصيبت پسرعمويت را به تو تسليت مى گويم، خدا در اين مصيبت به تو صبر بدهد و گناه پسرعمويت را ببخشد». 
  منصور با شنيدن اين سخن خوشحال مى شود، گويا اين سخن به دل منصور نشسته است، اكنون همه جلو مى آيند و اين سخن را به منصور مى گويند.
  										* * *
  به مردم مدينه خبر مى رسد كه منصور فرماندار جديدى را براى مدينه انتخاب كرده است. وقتى فرماندار جديد به مدينه مى آيد دستور مى دهد تا همه مردم در مسجد جمع شوند. 
  وقتى همه مردم به مسجد مى آيند او به بالاى منبر مى رود و چنين سخن مى گويد: «اى مردم! بدانيد كه على در جامعه اسلامى اختلاف زيادى انداخت و به دنبال حكومت بود. اكنون نيز فرزندان او اين گونه اند، آنان هوس حكومت دارند و براى همين است كه كشته مى شوند...». همه مى فهمند كه منظور فرماندار سادات حسنى هستند كه مظلومانه به شهادت رسيده اند، سيّدمحمّد، سيّدابراهيم و...
  همه مردم سكوت كرده اند، اين حكومت كارش به آنجا رسيد كه بر بالاى منبر اين سخنان را در مورد على(ع) بگويد، مردم به ياد دارند روزهايى را كه منصور به ميان قبيله هاى عرب مى رفت و از فضايل على(ع) براى آنان مى گفت و پول مى گرفت، آن روزها حكومت بنى اُميّه روى كار بود، منصور براى قيام تلاش مى كرد و همواره از مظلوميّت على(ع) سخن مى گفت، اكنون چه شده است كه فرماندار مدينه اين سخنان را در مورد على(ع) مى گويد؟ 
  اكنون امام صادق(ع) از جاى برمى خيزد و رو به فرماندار مى كند و مى گويد: «بدان كه تو و آن كسى كه تو را به اين شهر فرستاده است به آنچه گفتى سزاوارتر هستيد».
  										* * *
  اكنون ديگر قسمت مركزى شهر بغداد آماده است، قصر باشكوه منصور را سريع ساخته اند، منصور پول بسيار زيادى براى ساخت اين شهر هزينه كرده است. منصور همراه با سپاهيان خود به بغداد مى رود و در آنجا مستقر مى شود.
  وقتى منصور در قصر خود منزل مى كند، آرامش خاطر پيدا مى كند،او خيال مى كند اين ديوارهاى بلند مى توانند باعث نجات او بشوند، كسى نيست به منصور بگويد كه اين همه پول را براى چه هزينه كرده اى، اين ديوارها و اين همه مأمور هرگز نمى تواند مانع آمدن مرگ بشود.
  به راستى اگر منصور مرگ را باور داشت اين همه ظلم و ستم مى كرد؟
  در خزانه منصور پول بسيار زيادى انباشته شده است، آيا مى دانى او چقدر از مردم ماليات گرفته است؟ 
  بيش از هشتصد ميليون سكّه.
  او مردم را در سختى قرار مى دهد تا مردم فكر شورش و قيام را از سر خود بيرون كنند. البته طبيعى است كه سپاهيان او در وضع خوبى هستند، او به آنان پول زيادى مى دهد تا همواره مدافع او باقى بمانند.
  										* * *
  امام صادق(ع) با خانواده خود خداحافظى مى كند و همراه مأموران حكومتى به سوى بغداد حركت مى كند، اين دستور منصور است كه بايد امام را به عراق بياورند.
  مردم از آمدن امام باخبر مى شوند، اگر چه آنان نمى توانند به استقبال آن حضرت بيايند، امّا منصور مى داند كه صلاح نيست فعلا به امام سخت گيرى كند. او دستور مى دهد تا امام در خانه اى منزل كند.
  شب از نيمه گذشته است. امشب منصور در «كاخ سبز» است، او ديگر تصميم خود را گرفته است. او دستور مى دهد تا مشاور او بيايد، مأموران به مشاور منصور خبر مى دهند كه هر چه زودتر خود را نزد منصور برساند.
  مشاور با عجله مى آيد، او مى بيند كه امشب منصور خيلى آشفته است. منصور به مشاور مى گويد: 
  ـ من بيش از صد نفر از سادات را كشته ام، امّا هنوز رهبر آنان زنده است.
  ـ منظور شما كيست؟
  ـ جعفربن محمّد! من امشب قسم خورده ام كه او را بكشم. اكنون از تو مى خواهم كه به خانه اى بروى كه جعفربن محمّد در آنجاست و او را در هر وضعى كه يافتى نزد من بياورى!
  ـ چشم.
  بعد از آن منصور جلاّد خود را صدا مى زند و به او مى گويد: «به زودى جعفربن محمّد را به اينجا مى آورند، وقتى او به اينجا رسيد من با او سخن خواهم گفت، نگاه تو به من باشد، هر وقت كه من دو دست خود را به هم زدم، تو شمشير بكش و گردن او را بزن. حواست باشد، تو نبايد منتظر باشى كه من به تو سخنى بگويم، من فقط به تو اشاره خواهم كرد و تو بايد كار خود را انجام دهى».
  مشاور منصور به مأموران حكومتى چنين مى گويد: «هر چه سريع تر حركت كنيد و جعفربن محمد را به اينجا بياوريد! لازم نيست كه در خانه را به صدا درآوريد، از ديوار خانه بالا برويد، به صورت ناگهانى بر او وارد شويد، اين دستور خليفه است».
  مأموران حركت مى كنند، وقتى به خانه امام مى رسند، با نردبان از ديوار بالا مى روند و وارد خانه مى شوند. وقت سحر است و امام مشغول نماز است، مأموران لحظه اى صبر مى كنند تا نماز امام تمام مى شود، آنان به امام مى گويند: «به دستور خليفه بايد با ما بياييد». امام به آنان مى گويد:
  ـ اجازه بدهيد لباسم را عوض كنم.
  ـ نه. امكان ندارد.
  آنان دستور دارند كه امام را با پاى برهنه و بدون كفش حركت بدهند، امام همراه آنان حركت مى كند.
  اكنون امام نزديك قصر منصور است، يكى از مأموران كه مى داند كه منصور چه تصميمى گرفته است، او از قصر خارج مى شود و از دور مى بيند كه امام را به سوى قصر مى آورند. او نزد امام مى رود و مى گويد: «اى پسر پيامبر! منصور در مورد شما تصميمى دارد، من دوست ندارم شما را در آن حال ببينم. اگر وصيّتى داريد به من بگوييد».
  امام به او نگاهى مى كند و مى گويد: «نگران نباش»، آن گاه امام دعايى را آرام زير لب زمزمه مى كند و سپس وارد قصر مى شود.
  منصور روى تخت خود نشسته است، ديگر از آن عصبانيّت خبرى نيست. امام نزد منصور مى رود، منصور از جا بلند مى شود و امام را كنار خود مى نشاند و مى گويد: «ببخشيد كه شما را اين همه زحمت دادم».
  اكنون منصور رو به امام مى كند و مى گويد:
  ـ من قبلا از شما حديثى در مورد پيوند با خويشاوندان (صله رحم) شنيده بودم، آن حديث را برايم بازگو كنيد.
  ـ پيامبر فرموده است: «هر كس مى خواهد مرگش به تاخير افتد و بيمارى از او دور شود، صله رحم كند و با خويشان خويش نيكى نمايد».
  ـ منظور من حديث ديگرى بود.
  ـ بسيار خوب. پيامبر فرمود كه مرگ يكى از بندگان خدا فرا رسيده بود و در حال جان دادن بود. آن شخص صله رحم مى نمود و به خويشاوندان خود نيكى مى كرد. براى همين خدا به فرشتگان خود وحى كرد كه به عمر او سى سال اضافه كنند و اين گونه او سى سال ديگر زنده ماند.
  اكنون منصور از امام مى خواهد جلو بيايد، سپس مقدارى عطر به امام مى زند و آن حضرت را خوشبو مى كند و سپس اجازه رخصت مى دهد و امام از قصر خارج مى شود. 
  حتماً مى دانى كه منصور با امام صادق(ع) فاميل است، جدّ آنان، عبّاس بود، عباس، عموى پيامبر بود. خاندان عبّاسى در واقع پسرعموهاىِ امام حساب مى شوند. منظور منصور از صله رحم اين بود كه به حساب خودش اكنون، به امام نيكى كرده است تا عمر او طولانى شود.
  مأمور منصور تعجّب مى كند، او نزد امام مى آيد و مى گويد:
  ـ اى پسر پيامبر! منصور تصميم داشت شما را به قتل برساند، او جلاّد را فرا خوانده بود. جلاّد آماده يك اشاره منصور بود. من ديدم كه شما وقتى خواستيد وارد اين قصر شويد، دعايى را خوانديد، آن دعا چه بود؟
  ـ حالا وقت اين حرف ها نيست!
  مأمور صبر مى كند تا شب فرا مى رسد، او نزد امام مى رود و از او در مورد آن دعا سؤال مى كند، اكنون امام براى او مى گويد: «در سال هفتم هجرى در جنگ خندق، دشمنان، شهر مدينه را محاصره كردند. شبى از شب ها پيامبر على(ع) را ديد كه مشغول نگهبانى است تا مبادا دشمن حمله ناگهانى كند. آن شب جبرئيل به پيامبر نازل شد و دعايى را براى او خواند، آن دعا هديه خداوند براى على(ع) بود. من امروز آن همان دعا را خواندم. اين دعا انسان از بلاها نجات مى دهد».
  مدتى از اين ماجرا مى گذرد، منصور اجازه مى دهد تا امام به مدينه بازگردد. امام به سوى مدينه حركت مى كند.
  										* * *
  سال 147 فرا مى رسد، منصور به فكر آن است كه پسرش، مهدى عبّاسى را به عنوان ولىّ عهد معرّفى كند و از مردم براى او بيعت بگيرد، البتّه اسم اصلى پسر منصور، محمّد است، امّا منصور به او لقب «مهدى» داده است و مردم او را بيشتر به عنوان «مهدى عبّاسى» مى شناسند.
  آرى! منصور مى خواهد از ايمان مردم به «مهدويّت» به نفع حكومت خود استفاده كند و آن را وسيله اى براى تقويت اين حكومت قرار دهد، او مى خواهد كارى كند كه مردم باور كنند كه پسر او «مهدى موعود» است.
  آيا منصور موفّق خواهد شد پسرش را به عنوان ولىّ عهد معرّفى كند؟ مشكل بزرگى سر راه منصور است. آن مشكل اين است كه خليفه قبلى (سفّاح) وقتى منصور را به عنوان خليفه بعد از خود انتخاب نمود، براى منصور، ولىّ عهدى هم قرار داد.
  آيا تو ولىّ عهد را مى شناسى؟ ولىّ عهد همان پسرِبرادر منصور است كه اسم او عيسى عبّاسى است، همان فرمانده اى كه با سپاه به مدينه رفت و سيّدمحمّد را به شهادت رساند و بعد از آن سيّدابراهيم را هم به شهادت رساند، اكنون منصور مى خواهد اين گونه پاداش اين همه خوش خدمتى او را بدهد، براى همين منصور به نقشه اى فكر مى كند، او چهل تن از نزديكان خود را نزد عيسى عبّاسى مى فرستد، آنان از عيسى عبّاسى مى خواهند كه از ولى عهدى كناره گيرى كند، عيسى عبّاسى اين سخن را قبول نمى كند.
  آنان نزد منصور مى آيند و شهادت مى دهند كه ما شنيديم كه عيسى عبّاسى از ولىّ عهدى كناره گيرى كرد و اكنون بايد ولىّ عهد جديد انتخاب شود، حكومت نمى تواند بدون ولىّ عهد باشد، اكنون منصور، پسر خود را (مهدى عبّاسى) را به عنوان ولىّ عهد خود انتخاب مى كند و همه با او بيعت مى كنند.
  اين خبر به گوش عيسى عبّاسى مى رسد، سراسيمه نزد منصور مى آيد و مى گويد: من هرگز از مقام خود كناره گيرى نكرده ام!
  منصور به او مى گويد: چهل نفر از بزرگان و ريش سفيدان شهادت داده اند كه تو از مقام خود كناره گيرى كرده اى، آيا مى شود آنان دروغ بگويند؟
  و اين گونه است كه عيسى عبّاسى مى فهمد كه كار از كار گذشته است و ديگر بايد آرزوى خلافت را به گور ببرد.
  										* * *
  اكنون منصور با پسرش، مهدى عبّاسى سخن مى گويد و راه و روش حكومت را به او ياد مى دهد، گوش كن: «تو جامعه را بايد اين گونه مديريت كنى: گروهى را در فقر و بيچارگى نگاه بدارى تا هميشه دست نياز آنها به سوى تو باشد، عدّه اى را بايد بترسانى تا از شهر خود فرار كنند و هميشه از جان خود در هراس باشند، بقيّه را هم بايد را در گوشه زندان قرار بدهى! پسرم! وقتى به حكومت رسيدى، نگذار كه مردم در رفاه و آسايش باشند، اين راهى است كه تو مى توانى سال ها بر آنان حكومت كنى».
  آرى! اين حكومت با شعار ظلم ستيزى روى كار آمد، بنى عبّاس به مردم گفتند كه ما مى خواهيم شما را از دست ظلم و ستم بنى اُميّه نجات بدهيم، امّا وقتى حكومت را به دست گرفتند، كارى كردند كه مردم آرزو مى كنند كاش بار ديگر بنى اُميّه روى كار بيايند.
  										* * *
  منصور در كاخ خود نشسته است، بزرگان سپاه مهمان او هستند، منصور رو به مهمانان خود مى كند و مى گويد: «من كسى را مانند حَجّاج نديدم كه به رهبر خود وفادار باشد. وقتى كه بنى اُميّه او را فرماندار كوفه نمودند، خدمات زيادى به آنان نمود و باعث بقاى حكومت بنى اُميّه شد».
  حتماً تو نام حَجّاج را شنيده اى، حَجّاج در سال 75 هجرى از طرف حكومت بنى اُميّه، فرماندار عراق شد. او بيش از صد هزار نفر از مردم عراق را به قتل رساند و همين تعداد را در زندان افكند و توانست عراق را براى حكومت بنى اُميّه حفظ كند.
  اكنون منصور از حجّاج ياد مى كند و از وفاى او به بنى اُميّه سخن مى گويد.
  در اين هنگام يكى از سپاهيان از جا برمى خيزد و مى گويد: «اى منصور! بگو بدانم حجّاج در كدام امر بر ما پيشى گرفته است؟ همه مى دانيم كه خدا پيامبر خود را بسيار دوست دارد، تو به ما دستور دادى تا فرزندان پيامبر خود را به قتل برسانيم و ما فرمان برديم و آنان را به خاك و خون كشيديم. بگو بدانم آيا ما باوفا هستيم يا حجّاج؟».
  منصور عصبانى مى شود و به او مى گويد: «سرجايت بنشين!». همه با شنيدن اين سخنان به فكر فرو مى روند، حجّاج جنايات زيادى انجام داد، امّا او مردم كوفه را به قتل رساند، امّا سپاهيان منصور ده ها تن از فرزندان پيامبر را به قتل رسانده اند، به راستى كدام به رهبر خود وفادارتر بوده اند؟
  										* * *
  خفقانِ حكومت منصور بيشتر مى شود، شيعيان به سختى مى توانند به مدينه بروند، اين روزها امام صادق(ع) غريب و تنها شده است.
  آن حضرت با ديدار شيعيانش كه از شهرهاى ديگر مى آمدند، خوشحال مى شد، امّا اكنون منصور ديدار با امام را ممنوع اعلام كرده است، منصور جاسوسانى را به مدينه فرستاده است، اگر آن ها متوجّه بشوند كسى به ديدار امام صادق(ع) رفته است، آن را به فرماندار مدينه گزارش مى كنند.
  منصور مى داند كه امام بر قلب ها حكومت مى كند، درست است او درِ خانه امام را بسته است، امّا علم امام در همه جا پخش شده است، شاگردان او در شهرهاى مختلف به نشر مكتب تشيّع مى پردازند، آن نهالى كه امام صادق(ع) آن را كاشت، امروز به درخت تنومندى تبديل شده است كه هيچ طوفانى نمى تواند آن را سرنگون كند. 
  منصور عاشق رياست و حكومت خود است، درست است كه او سيدمحمّد و سيّدابراهيم را از ميان برداشت، شايد اين يك موفقيّت براى او بود، او همه سادات حسنى را در سياهچال زندانى كرد، امّا امروز منصور به هوش مى آيد، مى بيند كه مردم همه توجّه و اميدشان به امام صادق(ع) است.
  اگر امروز مردم از آل محمّد سراغ بگيرند، ديگر كسى به غير از امام صادق(ع) باقى نمانده است كه مردم به او دل خوش داشته باشند. 
  مردم در نماز خود بر آل محمّد درود و صلوات مى فرستند، طبيعى است كه آنان با خود مى گويند: اين آل محمّد چه كسانى هستند؟ امام صادق(ع) همان آل محمّد است.
  مردم مى دانند كه او حكومت منصور را حكومت طاغوت مى داند و هرگز اين حكومت را تأييد نكرده است. اين براى منصور بسيار سخت است، منصور شيفته قدرت و حكومت است، اگر امام صادق(ع) دستور قيام بدهد، چه خواهد شد؟ منصور از اين مى ترسد. او با خود فكر مى كند و سرانجام تصميم مى گيرد تا امام را به شهادت برساند.
  او نامه اى محرمانه به فرماندار خود در مدينه مى نويسد و از او مى خواهد تا امام صادق(ع) را مسموم كند.
  وقتى اين نامه به دست فرماندار مدينه مى رسد، به فكر فرو مى رود، او بايد به گونه اى امام را مسموم كند كه كسى از آن باخبر نشود.
  										* * *
  خبرى در ميان مردم مدينه رد و بدل مى شود، امام صادق(ع) در بستر بيمارى است، خيلى ها نمى دانند ماجرا چيست.
  يكى از شيعيان به ديدار امام مى رود، او مى بيند كه امام بسيار ضعيف و لاغر شده است. وقتى او اين حالت را مى بيند شروع به گريه مى كند، امام به او رو مى كند و مى گويد: 
  ـ چرا گريه مى كنى؟
  ـ چگونه گريه نكنم، وقتى شما را در اين حالت مى بينم.
  ـ گريه نكن، بدان آنچه براى مؤمن پيش مى آيد، براى او خير است.
  اكنون امام از هوش مى رود، اين حالت، نشانه آن است كه امام را مسموم كرده اند. 
  ساعتى مى گذرد، امام به هوش مى آيد، رو به خدمتكار خود مى كند و مى گويد: «هفتاد سكّه طلا براى حسن افطس بفرستيد». 
  خدمتكار تعجّب مى كند، او حسن افطس را مى شناسد، او كسى است كه مدّت ها قبل، امام صادق(ع) را تهديد كرد و قصد جان او را داشت، اكنون امام دستور داده است تا براى او هفتاد سكّه طلا ببرند.
  اكنون امام در اثر سمّى كه در بدن اوست، از هوش مى رود، نمى دانيم فرماندار مدينه كجا و چگونه امام را مسموم كرده است، گويا با انگور آغشته به سم، امام را مسموم كرده اند.
  حال امام سخت تر مى شود، ديگر كارى از دست پزشك هم برنمى آيد، گويا امام به زودى به سوى بهشت پرواز خواهد كرد.
  										* * *
  بيست و پنجم ماه «شَوّال» است، (در واقع 25 شب از ماه رمضان گذشته است)
  برخيز! مولاى من!
  امشب، جمعه شب است، تو در بستر آرميده اى!
  برخيز و براى ما سخن بگو! شيعيان تو هنوز منتظر شنيدن سخنانت هستند.
  مگر تو براى ما همچون پدرى مهربان نبودى؟
  هر وقت كه ما به سوى تو مى آمديم، براى ما سخن مى گفتى و دوست داشتى كه ما بيشتر بدانيم.
  برخيز! مولاى من! ما هنوز به سخن تو نياز داريم، چرا مى خواهى از سرِ ما سايه برگيرى و پرواز كنى! 
  چشم باز كن و اشك ما را ببين كه چگونه براى تو بى قرار شده ايم.
  چرا برنمى خيزى؟ نكند به فكر رفتن هستى؟ 
  برخيز و يك بار ديگر برايمان سخن بگو! پس چرا تو چشم بر هم نهاده اى! مگر تو غم ما را نداشتى؟ نكند مى خواهى تنهايمان بگذارى و بروى؟
  										* * *
  امام كاظم(ع) كنار بستر پدر نشسته است و آرام آرام اشك مى ريزد، لحظاتى مى گذرد، امام صادق(ع) چشمان خود را باز مى كند و مى گويد: «به همه بستگانم بگوييد به اينجا بيايند».
  به همه خبر مى دهند كه سريع خود را به خانه امام برسانند، وقتى همه مى آيند، امام به آنان نگاهى مى كند و مى گويد: «شفاعت ما به كسى كه نماز را سبك بشمارد، نمى رسد».
  همه به فكر فرو مى روند، آرى! نماز، ستون دين است، امام دوست دارد كه همه كسانى كه پيرو او هستند، حق نماز را ادا كنند و آن را اوّل وقت بخوانند.
  اكنون امام وصيّت مى كند كه بعد از من، هفت سال در مراسم حجّ برايم سوگوارى كنيد. در ايّام حجّ، مسلمانان از همه جا به مكّه مى آيند، وقتى در آنجا مراسم سوگوارى برگزار شود، مردم در اين مراسم شركت مى كنند و اين باعث مى شود كه ياد امام صادق(ع) زنده بماند و حقايق بيان شود.
  با اين وصيت همه مى فهمند كه ديگر امام آماده پرواز به سوى آسمان ها شده است، روح او 65 سال است كه در زندانِ دنيا اسير بوده است، اكنون موقع پرواز است!
  عرقى بر پيشانى امام مى نشيند، اين حديث پيامبر است كه وقتى مرگ مؤمن نزديك مى شود، پيشانى او عرق مى كند و بعد از آن، او آرامش زيبايى را تجربه مى كند.
  لحظاتى بعد، امام نام خدا را بر زبان جارى مى كند و روح او به سوى آسمان پرواز مى كند.


title: آشنايى با انديشه ها (پنج انديشه)
text:
    آشنايى با انديشه ها (پنج انديشه)


  تصميم گرفته بودم وقتى قلم به اينجا برسد، ديگر كتاب را تمام كنم، امّا چه بايد مى كردم، قلم من، هنوز عطش داشت، عطش نوشتن!
  بايد از انديشه هاى امام صادق(ع) بيشتر سخن مى گفتم، مى دانستم سخنان گهربار امام بسيار زياد است، من كدام را بايد انتخاب مى كردم؟ 
  سرانجام به ياد اين سخن افتادم:
  «آب دريا را اگر نتوان كشيد/ هم به قدر تشنگى بايد چشيد».
  توفيق رفيق راهم شد و من به كتب احاديث مراجعه كردم و باز هم نوشتم، خوشا به حال ياران امام صادق(ع)! كسانى وقتى به حضور امام مى رفتند، خود را در در بهشت احساس مى كردند. خدا آنان را رحمت كند، آنان سخنانى را كه از امام شنيدند براى آيندگان نقل كردند. من اكنون از زبانِ آنان مى نويسم.
  با من همراه باش...


title: انديشه اول: خدا كه كفش طلايى ندارد
text:
  انديشه اول:  خدا كه كفش طلايى ندارد


  امام صادق(ع) مى داند كه ما چيزهاى ديگرى را به اسم دين شنيده ايم، براى همين به ما اجازه مى دهد تا سؤالات خود را از او بپرسيم و او با روى باز به همه سؤالات پاسخ مى دهد. 
  اكنون من از امام اجازه مى گيرم و مى گويم: آقاى من! عدّه اى مى گويند كه خدا مانند انسان ها، چهره و دست دارد، آنان براى اين سخن خود به آيه اى از قرآن استدلال مى كنند، آنجا كه خدا مى گويد: «اى ابليس! چرا بر آدم كه من او را با دست خود خلق كرده بودم، سجده نكردى؟».
  امام سر خود را به سوى آسمان مى گيرد و مى گويد: «بار خدايا! بخشش تو را مى طلبم».
  بعد رو به من مى كند و مى گويد: «هر كس اعتقاد داشته باشد كه خدا چهره و صورت دارد، كافر شده است، هر كس اعتقاد داشته باشد كه خدا اعضا و دست و پا دارد، كافر است، خدا از آنچه اينان مى گويند، بالاتر و والاتر است».
  اين سخن امام خيلى روشن است، امّا اگر خدا دست ندارد، پس معناى اين آيه چه مى شود، آنجا كه خدا در قرآن مى گويد: «اى ابليس! چرا بر آدم كه من او را با دو دست خود خلق كرده بودم، سجده نكردى؟».
  اكنون امام در جواب مى گويد: «منظور از دست خدا در اين آيه، قدرت خداست. خدا به شيطان مى گويد كه چرا بر آدم كه من او را با قدرت خود آفريدم، سجده نكردى». 
  اكنون همه ما متوجّه شديم كه معناى اين آيه چيست: (يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ): «دست خدا بالاى همه دست ها مى باشد»، يعنى قدرت خدا بالاتر از همه قدرت هاست!
  سؤال ديگرى به ذهنم مى رسد، به راستى منظور از چهره خدا چيست؟ 
  امام در پاسخ مى گويد: «منظور از صورت خدا، پيامبران و اولياى او مى باشند».
  آرى! خدا دوستانِ خوب خود را به عنوان چهره خود «وجه الله» معرّفى كرده است.
  آرى! خدا دوستانِ خوب خود را به عنوان چهره خود «وجه الله» معرّفى كرده است.
  هر كس دين خدا و معرفت و شناخت او را مى خواهد، بايد نزد پيامبران و نمايندگان خدا برود، فقط آن ها هستند كه مى توانند معرفت و شناخت واقعى را براى مردم بيان كنند. 
  بار ديگر به اين جواب امام فكر مى كنم، اكنون مى فهمم كه «وجه الله: چهره خدا»، لقبى است كه خدا به دوستان خوب خود داده است.
  وقتى من به ديدار بزرگى مى روم، با كمال احترام روبروى چهره آن شخص مى ايستم و سلام مى كنم، هيچ وقت نمى روم به چهره او پشت كنم و سلام بنمايم. 
  خدا حجّت خود را، چهره خود معرّفى كرده است، حجّت خدا همان پيامبر و دوازده امام پاك مى باشند، اگر كسى مى خواهد به سوى خدا برود بايد از راه آنان برود.
  										* * *
  يكى از دوستانم به من گفته بود كه روزى پيامبر به مسلمانان گفت: «من خدا را به شكل جوانى زيبا ديدم، در صورت خدا هيچ مويى نبود، بر سر او تاج زيبايى بود و موهاى سرش از دو طرف گوش او آويزان بود. خدا كفشى از جنس طلا پا كرده بود و بر فرشى از طلا ايستاده بود».
  اين چيزى است كه مردم به عنوان حديث پيامبر آن را قبول دارند.
  من با خود فكر مى كنم، آيا خدا را مى توان با چشم ديد؟ آيا خدا سر و پا و مو دارد؟
  بايد اين مطلب را به امام صادق(ع) بگويم و از او جواب صحيح را بشنوم. وقتى امام سخن مرا مى شنود مى گويد: «پيامبر هرگز خدا را با چشم سر نديد، او با قلب خويش خدا را ديد، هر كس خيال كند كه خدا را مى توان با چشم سر ديد، كافر شده است، اگر خدا را مى شد با چشم ديد، ديگر او خدا نبود، بلكه يك آفريده بود، هر چه با چشم ديده شود، مخلوق است. هر چيزى كه با چشم ديده شود، يك روز از بين مى رود و تو مى دانى كه خدا هرگز از بين نمى رود.
  خدا صفات و ويژگى هاى مخلوقات را ندارد، اگر او يكى از اين صفات را مى داشت، مى شد او را با چشم ديد، امّا ديگر او نمى توانست هميشگى باشد، گذر زمان او را هم دگرگون مى كرد.
  خداى يگانه هيچ صفتى از صفات مخلوقات خود را ندارد، براى همين هرگز نمى توان او را حس كرد و يا او را ديد. در دنيا و آخرت هيچ كس نمى تواند خدا را با چشم سر ببيند.
  اكنون من متوجّه مى شوم آن سخنى كه به پيامبر نسبت داده اند، دروغ بوده است. آرى! ما بايد شنيده هاى خود را به امام عرضه كنيم، خيلى از شنيده هاى ما اساسى ندارد، ما بايد دين را از نو بشناسيم.
  امام صادق(ع) براى ما ملاكى براى شناخت حديث صحيح از حديث دروغ بيان مى كند و مى گويد: «هر حديثى كه شنيديد اگر آن را مطابق قرآن يافتيد، آن را قبول كنيد، امّا اگر آن را مخالف قرآن يافتيد، آن را رد كنيد».
  قرآن در سوره انعام، آيه 103 مى گويد: 
  (لاَّتُدْرِكُهُ الاَْبْصَـرُ...): «چشم ها نمى توانند خدا را ببينند».
  هر سخنى كه با اين آيه مخالف باشد، ما بايد آن را رد كنيم.
  										* * *
  امروز امام صادق(ع) به شاگردان خود رو مى كند و مى پرسد:
  ـ آيا مى توانى براى من جمله «الله اكبر» را معنا كنى؟
  ـ خدا بزرگ تر از همه چيز است، هر چه در جهان مى بينم، همه، آفريده هاى خدا هستند، خدا بزرگ تر از همه آفريده ها مى باشد. 
  ـ اگر اين چنين بگويى، تو خدا را محدود فرض كرده اى! اين سخن تو درست نيست. 
  ـ پس منظور از «الله اكبر» چيست؟
  ـ خدا بزرگ تر از اين است كه به وصف بيايد.
  وقتى من اين سخن را مى شنوم، به فكر فرو مى روم، خدا بزرگ تر از اين است كه به وصف بيايد.
  اگر من بگويم: «خدا از همه هستى، بزرگ تر است»، شايد من بتوانم همه هستى را درك كنم، امّا آيا مى توانم خدا را هم ببينم؟ آيا مى توانم بزرگى او را احساس كنم؟ آيا مى توانم حقيقت خدا را در ذهن خود تصوّر كنم؟ 
  وقتى من نمى توانم حقيقت خدا را حس كنم و ببينم، چگونه مى خواهم بگويم خدا از همه هستى بزرگ تر است؟
  آيا مى توان حقيقت خدا را با چيزى مقايسه كرد؟ 
  به راستى كه سخن امام چقدر دقيق است. خدا بالاتر و والاتر از اين است كه در فهم و درك من بگنجد. هيچ كس نمى تواند حقيقت خدا و چگونگى او را درك كند. 
  هر چه از خدا در ذهن خودم تصوّر كنم، بايد بدانم كه خدا غير از آن مى باشد، من فقط مى توانم با فكر كردن به آنچه خدا آفريده است، به عظمت او پى ببرم، امّا نمى توانم حقيقت او را بشناسم. 
  آرى! هيچ كس نمى تواند خدا را وصف كند، چرا كه ذهن بشر فقط مى تواند چيزى را وصف كند كه آن را با حواس خود درك كرده باشد، خدا را هرگز نمى توان با حواس بشرى درك كرد.
  خدا بالاتر از اين است كه به وصف و درك درآيد.
  										* * *
  وقتى در كوفه بودم، اين آيه را مى خواندم: (وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَـوَتِ وَالاَْرْضَ): «تخت خدا همه آسمان ها و زمين را فرا گرفته است»؟
  مى خواستم بدانم معناى «تخت خدا» چيست. از بعضى ها سؤال كردم، آن ها به من گفتند: خدا تخت بزرگى دارد و بر روى آن نشسته است و فرمان مى دهد. آن ها به من گفته اند كه وقتى روز قيامت فرا مى رسد خدا بر تخت پادشاهى خود مى نشيند و مردم به او نگاه مى كنند و گروهى هم در پاى آن تخت به سجده مى افتند.
  حالا وقت آن است كه از امام صادق(ع) معناى اين آيه را بپرسم. امام در پاسخ چنين مى گويد: «منظور از تخت خدا، علم و دانش خداست، علم و دانش خدا همه زمين و آسمان ها را فرا گرفته است. هيچ چيز از علم خدا پوشيده نيست».
  آرى! وقتى پادشاهى بر روى تخت خود مى نشيند، در واقع او قدرت و احاطه خود را به حكومت خود نشان مى دهد. 
  تخت پادشاه، نشانه قدرت او بر كشورش است. خدا هم با علم خودش به همه هستى احاطه دارد، هيچ چيز بر خدا پوشيده نيست. هر برگ درختى كه از درختان مى افتد خدا از آن آگاهى دارد. 
  خدا تختى ندارد كه بر روى آن بنشيند و بر آفريده هاى خود فرمان بدهد، خدا بالاتر و والاتر از اين است كه بخواهد در مكانى قرار گيرد. خدا از همه صفاتى كه آفريده ها دارند، پاك و منزّه است.
  اكنون ديگر مى دانم كه چگونه بايد قرآن را به مطمئن ترين شيوه بفهمم، آرى! خدا اهل بيت(ع) را براى هدايت ما معيّن كرد و از همه ما خواست تا قرآن را از آنان بياموزيم.


title: انديشه دوم: چرا اين عروسى عزا نشد؟
text:
  انديشه دوم:  چرا اين عروسى عزا نشد؟


  آيا آن جوان را مى بينى، اسم او طاووس است. طاووس يمانى. او هم از شهر كوفه به مدينه آمده است. او جبرگرا مى باشد، يعنى اعتقاد دارد كه انسان در انجام كارهاى خود مجبور است و انسان اختيارى از خود ندارد.
  گوش كن! امام با او سخن مى گويد: 
  ـ عقيده تو در مورد انسان چيست؟
  ـ من مى گويم كه انسان مجبور است و اختيارى از خود ندارد.
  ـ طبق عقيده تو آيا انسان گنهكار در روز قيامت مى تواند به خدا بگويد «خدايا من مجبور بودم گناه كنم، من هيچ اختيارى از خود نداشتم».
  ـ آرى. او مى تواند چنين سخنى بگويد.
  ـ اگر اين طور است، پس چرا خدا گنهكاران را به جهنّم مى فرستد؟ چرا آنان را عذاب مى كند؟ 
  اينجا طاووس سكوت مى كند و به فكر فرو مى رود، او نمى داند چه بگويد، تا به حال كسى اين گونه با او سخن نگفته است. او با خود مى گويد من چند راه بيشتر ندارم: 
  اول: اين كه بگويم عذاب جهنّم دروغ است و خدا هيچ كس را به جهنّم نخواهد برد. اين سخن كه با قرآن مخالف است.
  دوم: اين كه بگويم خدا با اين كه مى داند گنهكاران مجبور بوده اند، آنان را به جهنّم مى برد و اين ظلمى آشكار است و خدا هرگز به بندگانش ظلم نمى كند.
  سوم: اين كه دست از جبرگرايى بردارم و باور كنم كه خدا به انسان اختيار داده است.
  همه نگاه ها به طاووس است، او اكنون رو به امام مى كند و مى گويد: «من هرگز با حق و حقيقت دشمنى ندارم، من سخن تو را قبول مى كنم و از عقيده باطل خود توبه مى كنم».
  شكر خدا كه طاووس از جبرگرايى دست برداشت. 
  آيا مى دانى جبرگرايى ميراث حكومت بنى اُميّه است؟ بنى اُميّه سال هاى سال است كه با ترويج اين اعتقاد توانسته اند بر مردم حكومت كنند.
  وقتى مردم باور كردند كه انسان هيچ اختيارى از خود ندارد، پس ديگر هرگز يزيد را به خاطر كشتن حسين(ع) سرزنش نخواهند كرد، زيرا طبق جبرگرايى، يزيد هيچ اختيارى از خود نداشته است، او مجبور بود اين كار را بكند، اين اراده خدا بوده است كه حسين(ع) كشته شود! 
  بنى اُميّه اعتقاد به آزاد بودن انسان را بدعت در دين مى دانستند و طرفداران اين عقيده را به زندان انداخته يا به قتل مى رساندند.
  امروز همه ما باطل بودن جبرگرايى را متوجّه شديم.
  شيعه واقعى كسى است كه به «عدالت خدا» اعتقاد دارد، براى همين او هرگز جبرگرا نمى شود. 
  انسان جبرگرا چنين باور دارد: «گنهكار مجبور به گناه بوده است و نمى توانسته گناه را ترك كند، امّا باز هم خدا او را به جهنّم مى اندازد».
  و معلوم است اين ظلمى آشكار است و خدا هرگز به بندگانش ظلم نمى كند.
  										* * *
  من شنيده ام بايد به قضا و قدر ايمان داشته باشم.
  خداوند براى همه انسان ها، آينده اى را پيش بينى كرده است كه به آن «تقدير» مى گويند، تقدير همان سرنوشت هر انسان است كه به آن «قضا و قدر» هم گفته مى شود.
  پيامبر فرموده است: «هر كس به تقدير خدا ايمان نداشته باشد، خدا در روز قيامت به او نظر رحمت نمى كند».
  اكنون سؤالى در ذهن من نقش مى بندد، منظور از اين سرنوشت (قضا و قدر) چيست؟
  اگر خدا به من اختيار داده است و من در انجام كارهاى خود اختيار دارم، پس ديگر سرنوشت (قضا و قدر) چه معنايى دارد؟ 
  اگر خدا زندگى مرا قبلا برنامه ريزى كرده است، پس چگونه مى شود كه من در انجام كارهاى خود اختيار داشته باشم؟
  من بايد اين سؤال را از امام صادق(ع) بپرسم. امام به من مى گويد: 
  ـ آيا مى خواهى سرنوشت يا قضا و قدر را در يك جمله برايت بيان كنم؟
  ـ آرى. مولاى من!
  ـ وقتى روز قيامت فرا برسد و خدا مردم را براى حسابرسى جمع كند، از قضا و قدر يا سرنوشتِ آن ها سؤال نمى كند، بلكه از اعمال آنان سؤال مى كند.
  بايد در اين جمله فكر كنم. منظور از اين سخن چيست؟
  خدا هم در روز قيامت هنگام حسابرسى از انسان سؤال مى كند: چرا دروغ گفتى؟ چرا شراب خوردى؟ چرا دزدى كردى؟ 
  اين سؤال ها سؤالات درستى است، زيرا اين سؤال ها درباره اعمال انسان است، خدا هرگز نمى گويد: چرا مريض شدى؟ چرا عمر تو كوتاه بود؟ چرا سفيدپوست شدى يا چرا سياه پوست شدى؟ زيرا اين ها چيزهايى است كه به سرنوشت (قضا و قدر) برمى گردد.
  اين سخن امام را بار ديگر گوش كن: «هر چه خدا از آن سؤال نمى كند، به قضا و قدر برمى گردد، هر چه كه به كارهاى انسان برمى گردد، از قضا و قدر نيست».
  اين كه عمر من چقدر باشد، پنجاه سال زندگى كنم يا هفتاد سال، اين به قضا و قدر برمى گردد، امّا اين كه من در مدّت عمر خود چه كارهايى انجام داده ام، به خود «عمل و كردار» من مربوط مى شود و جزء قضا و قدر نيست.
  زندگى من دو محدوده جداگانه دارد:
  محدوده اول: محدوده عمل. در اين محدوده همه كردار و رفتار من جاى مى گيرد (نماز خواندن، كمك به ديگران، روزه گرفتن، دروغ گفتن، غيبت كردن و...).
  محدوده دوم: محدوده قضا و قدر. در اين محدوده سرنوشت من جاى مى گيرد (مدّت عمر من، بيمارى و سلامتى من، بلاها، سختى ها و...).
  اين دو محدوده هرگز با هم مخلوط نمى شود.
  خدا فقط در روز قيامت در مورد محدوده اوّل از من سؤال مى كند زيرا من مسئول كردار و رفتار خود هستم. آرى! خدا هرگز عمل و كردار مرا برنامه ريزى و تقدير نمى كند، اين خود من هستم كه با اختيار خود، عمل و كردار خود را شكل مى دهم. خدا به حكمت خويش، روزى عدّه اى را كم و روزى عدّه اى را زياد قرار مى دهد، عدّه اى در بيمارى و سختى هستند و عدّه اى هم در سلامتى. عدّه اى در جوانى از دنيا مى روند و عدّه ديگر در پيرى.
  اين ها از قضا و قدر است، امّا اعمال من، ربطى به قضا و قدر ندارد، اعمال من به اختيار من ارتباط دارد. من در هر شرايطى كه باشم، اختيار دارم و مى توانم راه خوب يا راه بد را انتخاب كنم.
  										* * *
  اكنون امام براى ما ماجرايى از حضرت عيسى(ع) نقل مى كند:
  عيسى(ع) با عدّه اى از ياران خود از شهرى عبور مى كردند، در آن محله غوغايى برپا بود و همه شادى مى كردند. عيسى(ع) رو به ياران خود كرد و گفت: 
  ـ چه خبر است؟ چرا اينان اين گونه شادى مى كنند؟
  ـ مراسم عروسى است. امشب دختر يكى از اهل اين محله به خانه بخت مى رود.
  ـ آن ها امشب شادى مى كنند و فردا به عزا خواهند نشست!
  ـ براى چه؟
  ـ امشب عروس از دنيا خواهد رفت.
  حضرت عيسى(ع) و يارانش از آنجا گذشتند. روز بعد بار ديگر گذر آن ها به آن محله افتاد، ياران عيسى هيچ نشانه اى از عزا نديدند. مردم هنوز مشغول شادى بودند. يكى از ياران عيسى به او رو كرد و گفت: 
  ـ اى عيسى! ديروز به ما گفتى كه شب هنگام، عروس خواهد مرد، امّا او هنوز زنده است؟
  ـ هر چه خدا خواست، همان مى شود. با هم نزد اين خانواده برويم.
  در خانه به صدا در مى آيد، بعد از كسب اجازه، عيسى و يارانش وارد خانه مى شوند. عيسى به عروس مى گويد:
  ـ اى عروس! برايم بگو چه كار خيرى انجام دادى؟
  ـ ديشب فقيرى به در خانه ما آمد. او گرسنه بود و براى گرفتن غذا آمده بود. همه مشغول كارهاى جشن عروسى بودند، من هم بايد به مهمانان رسيدگى مى كردم، او يك بار ديگر صدا زد، من از جا برخواستم و غذايى را به او دادم.
  ـ از جاى خود بلند شو!
  عروس از جاى خود برمى خيزد، يك مار از زير لباس او بر زمين مى افتد. عيسى(ع) به عروس مى گويد: «خدا به خاطر آن كار خوب، اين بلا را از تو دفع كرد».
  اكنون من به فكر فرو مى روم، باز سؤال ها به ذهنم هجوم مى آورند، قرار بود كه آن عروس آن شب از دنيا برود، اين سرنوشت او بود، چطور شد كه سرنوشت (قضا و قدر) تغيير كرد؟ 
  اينجاست كه امام از اعتقاد به «بَدا» برايم سخن مى گويد و اشاره مى كند كه اعتقاد به آن، عظمت و بزرگى خدا را نشان مى دهد.
  من بار اوّلى است كه اين كلمه را مى شنوم: «بَدا»!
  بَدا يعنى: تغيير در سرنوشت (تغيير در قضا و قدر).
  در ماجراى آن عروس، سرنوشت اوّل اين بود كه عروس از دنيا برود، امّا به خاطر اين كه او صدقه داد، خدا سرنوشت ديگرى براى او رقم زد.
  خلاصه آن كه خدا در مورد آن عروس دو سرنوشت رقم زده بود: 
  سرنوشت اول: اگر آن عروس دل آن فقير را بشكند، عمرش كوتاه باشد.
  سرنوشت دوم: اگر به فقير كمك كند عمرش طولانى باشد. 
  وقتى كه آن عروس به فقير كمك كرد، خدا سرنوشت دوم را براى او رقم زد و عمر او را طولانى نمود.
  در واقع حضرت عيسى(ع) از سرنوشت اوّل باخبر شده بود، اگر عروس به فقير كمك نمى كرد، حتماً عروس از دنيا مى رفت. 
  مواظب باش! مبادا فكر كنى كه خدا نمى دانست كه آن عروس چه كارى انجام خواهد داد! 
  خدا از اوّل هم مى دانست كه آن عروس به آن فقير كمك مى كند، هيچ چيز از علم خدا پوشيده نيست.
  آيا مى دانى فايده اعتقاد به بَدا چيست؟ 
  وقتى من به بَدا اعتقاد داشته باشم، مى دانم كه مى توانم با كار خير در سرنوشت خود، تغييراتى بدهم. اين باعث مى شود كه من در مسير زندگى خود دقّت كنم.
  من مى توانم به اذن خدا سرنوشت خود را تغيير بدهم، سرنوشت (قضا و قدر) از روز نخست، قطعى و يكنواخت نيست و من اسير قضا و قدر نيستم، من مى توانم سرنوشتى را جايگزين سرنوشت ديگر كنم.
  يهوديان اعتقاد دارند كه وقتى خدا سرنوشتى را براى كسى معيّن كرد تا پايان عمر آن سرنوشت با او همراه است و هر چه او بخواهد و تلاش كند، آن سرنوشت تغيير نمى كند، گويا كه سرنوشت، خداىِ دوم انسان است و حتّى خود خدا هم نمى تواند بر روى آن اثر بگذارد و آن را تغيير بدهد!!
  امام مى خواهد به ما بگويد: سرنوشتى كه خدا براى ما مشخّص كرده است، بستگى به عمل ما دارد و ما مى توانيم (به اذن خدا) با اعمال خود آن را تغيير دهيم!
  خدا در آيه 12 سوره «رعد» در قرآن گفته است: «خدا سرنوشت هيچ گروهى را تغيير نمى دهد، مگر آن كه آنان در زندگى خود تغييرى بدهند».
  خدا مرا موجودى با اختيار آفريد، من در انجام كار خير يا بد آزاد هستم، اگر گناهى را انجام بدهم، در روز قيامت عذاب خواهم شد چرا كه اين كار را به اختيار خود انجام دادم، امّا نكته مهم اين است كه اثر گناه من فقط براى روز قيامت نيست، بلكه بعضى از گناهان من باعث مى شود كه عمر من كوتاه بشود همانطور كه كار خوب من مى تواند عمر مرا طولانى كند، ممكن است يك كار خوب، يك بيمارى بزرگ را از من دور گرداند. 
  همه اين ها، نتيجه اعتقاد به «بدا» مى باشد كه امام آن را براى ما بيان كرد.
  										* * *
  من در قرآن اين آيه را مى خوانم: «خدا از آنچه در زمين و آسمان است باخبر است، هر برگى كه از درختى مى افتد، خدا به آن آگاه است».
  مى دانم كه خدا به همه چيز علم دارد، او مى داند كه الان من مشغول چه كارى هستم، او مى داند كه در درياها، كوه ها و... چه مى گذرد، او به رفتار و كردار بندگان خود آگاهى كامل دارد.
  من اين ها را مى دانم، فقط يك مطلب براى من سؤال است: آيا خدا قبل از خلق كردن جهان هستى هم به اين چيزها علم داشت؟
  شنيده ام كه بعضى ها مى گويند خدا قبل از خلقت جهان، فقط چيزهاى كلى را مى دانست و به جزئيات اين جهان آگاهى نداشت. 
  من مى خواهم بدانم اين سخن درست است يا نه؟
  اكنون نزد امام صادق(ع) مى روم و از او سؤال مى كنم: 
  ـ آقاى من! سؤالى دارم و مى خواهم آن را از شما بپرسم.
  ـ سؤال خود را بپرس!
  ـ آيا آنچه الان در اين جهان وجود دارد، خدا از آن آگاهى داشت؟
  ـ آرى. خدا قبل از اين كه آسمان ها و زمين را بيافريند، به همه چيز آگاهى داشت.
  خدا را شكر مى كنم كه جواب صحيح را از امام خود شنيدم، اكنون مى دانم كه علم خدا چگونه است، علم خدا حد و اندازه اى ندارد، خدا الان به همه چيز علم دارد همانطور كه قبل از خلقت نيز به همه چيز علم و آگاهى داشت.
  آيا خدا قبل از خلقت جهان مى دانست در سال 61 هجرى يزيد حسين(ع) را به شهادت مى رساند؟
  طبق سخن امام خدا قبل از خلقت آسمان ها و زمين به همه چيز علم و آگاهى داشته است.
  اكنون با خود مى گويم: «اگر خدا مى دانست كه يزيد، امام حسين(ع) را مى كشد، پس چرا خدا يزيد را به جهنّم مى برد؟ يزيد كه تقصيرى نداشته است؟».
  بايد براى جواب اين سؤال خود فكر كنم، به راستى چگونه مى توان علم خدا را با اختيار انسان جمع كرد؟
  فرض كن كه ما با هم به مدرسه مى رويم. تو شاگرد درس خوانى هستى. تو با اختيار خودت درست را خوب مى خوانى، امّا من تنبلى مى كنم و اصلاً درس نمى خوانم. 
  هنوز فصل امتحانات نشده است، فقط يك ماه از سال درسى گذشته است، امّا معلّم همه چيز را مى داند، او مى داند كه تو آخر سال قبول خواهى شد، همچنين او مى داند كه من مردود خواهم شد.
  آخر سال مى شود، نتيجه يك سال معلوم مى شود، تو قبول شده اى و من مردود!
  آيا من مى توانم داد بزنم و يقه معلّم را بگيرم كه اى آقاى معلّم! تو مى دانستى كه من مردود مى شوم، اين علم و دانستن تو باعث شد كه من مردود شوم!
  معلّم مى دانست كه من مردود مى شوم، امّا اين علم او باعث مردود شدن من نشد، من به اختيار خودم، درس نخواندم! من مى توانستم درس بخوانم، امّا نخواستم، خودم تنبلى را انتخاب كردم و الان هم نتيجه آن را مى بينم.
  آرى! خدا قبل از خلقت جهان مى دانست كه يزيد در سال 61 هجرى حسين(ع) را به شهادت مى رساند، امّا اين علم خدا باعث اين نشد كه يزيد اختيار خود را از دست بدهد. يزيد خودش دنيا و حكومت دنيا را انتخاب كرد و براى چند روز حكومت بيشتر حسين(ع) را به شهادت رساند، او اين كار را به اختيار خود انجام داد و براى همين در روز قيامت در آتش جهنّم خواهد سوخت و اين هرگز ظلم نيست. خدا عادل است و به هيچ كس ظلم نمى كند.


title: انديشه سوم: چرا ديوار باغ را خراب مى كنى؟
text:
  انديشه سوم:  چرا ديوار باغ را خراب مى كنى؟


  امروز مسافرى از دمشق به مدينه آمده است، او سراغ خانه امام صادق(ع) را مى گيرد و مى خواهد با آن حضرت ديدار كند، گويا او خود ادّعا مى كند دانشمند است و در صدد مناظره با امام است.
  جوان به خانه امام مى آيد، سلام مى كند، جواب مى شنود. عدّه اى از شاگردان اينجا هستند. مسافر رو به امام مى كند و مى گويد: 
  ـ شنيده ام شما به سؤالات مردم پاسخ مى دهيد، مى خواهم با شما بحث و مناظره كنم.
  ـ در چه زمينه اى سؤال دارى؟
  ـ در زمينه چگونگى قرائت قرآن.
  امام رو به يكى از شاگردان خود كه حُمران نام دارد مى كند و مى گويد: «اى حُمران! جواب اين مرد با توست».
  مسافر به امام مى گويد: 
  ـ من به اينجا آمده ام تا با شما گفتگو كنم، نه با شاگرد شما.
  ـ اگر توانستى اين شاگرد مرا شكست بدهى، مرا شكست داده اى.
  مسافر چاره اى نمى بيند، با حُمران وارد گفتگو مى شود، سخن آنان به درازا مى كشد و سرانجام در مقابل استدلال هاى حُمران درمى ماند.
  اكنون امام به آن مسافر رو مى كند و مى گويد: 
  ـ حُمران را چگونه يافتى؟
  ـ من هر چه از او پرسيدم، جواب شايسته اى داد، او بسيار زبردست است، اكنون مى خواهم از شما در مورد ادبيات عرب سؤال كنم.
  امام رو به ابان مى كند و به او مى گويد: «اى ابان! اكنون نوبت توست».
  مسافر با ابان شروع به سخن مى كند، ساعتى مى گذرد، مسافر در اين مناظره هم شكست مى خورد. او بار ديگر رو به امام مى كند و مى گويد: «مى خواهم در فقه با شما گفتگو كنم».
  امام به زُراره مى گويد: «اى زُراره، نوبت تو فرا رسيده است، با اين مرد مناظره كن». زُراره نيز آن مسافر را در فقه شكست مى دهد. 
  اين ماجرا ادامه پيدا مى كند، آن مسافر در اعتقادات، خداشناسى، امامت با شاگردان ديگر امام مناظره مى كند و شكست مى خورد.
  مسافر ديگر سكوت كرده است و چيزى نمى گويد، امام به شاگردان خود نگاهى مى كند و لبخندى از رضايت بر لب دارد. آرى! امام هر كدام از شاگردان خود را با توجّه به استعداد آنان در زمينه خاصّى تربيت نموده است، اين بهترين راه براى تربيت نيروهاى انسانى مى باشد.
  										* * *
  امام صادق(ع) از هر فرصتى براى موعظه نمودن شاگردان خود استفاده مى كند، امروز هم مى خواهد آنان را نصيحت كند، گوش كن، اين سخن امام است: «وقتى شما راستگو و درستكار باشيد و با مردم با نيكويى رفتار كنيد، مردم شما را دوست مى دارند و شما را به يكديگر نشان مى دهند و مى گويند: «او جعفرى است». من با شنيدن اين سخن خوشحال مى شوم. ولى اگر رفتار شما شايسته نباشد، ننگ و عار شما به من مى رسد و مردم مى گويند: نگاه كنيد، اين كسى است كه جعفر او را تربيت كرده است».
  آرى! برايت گفتم كه نام اصلى امام صادق(ع)، «جعفر» است، مردم وقتى ما را مى بينند، ما را «جعفرى» خطاب مى كنند.
  منظور آن ها اين است كه ما شيعه جعفر هستيم. ما بايد مواظب رفتار و كردار خود باشيم، بايد باعث زينت امام خود باشيم، نه مايه شرمسارى آن حضرت.
  										* * *
  آن جوان را نگاه كن، او اوّلين بار است كه به مدينه آمده است، او همراه با «ثُمالى» به اينجا آمده است تا با امام ديدار كند، جوان رو به امام مى كند و مى گويد: 
  ـ آقاى من! من كارمند حكومت بنى اُميّه بودم و آنان به من حقوق زيادى داده اند و من الان ثروت زيادى دارم.
  ـ اگر هيچ كس به بنى اُميّه كمك نمى كرد، آيا آن ها مى توانستند حق ما را اين طور غصب كنند؟
  ـ اكنون راهى براى نجات من وجود دارد؟
  ـ اگر پيشنهادى به تو بدهم قبول مى كنى؟
  ـ آرى.
  ـ پول هايى كه از اين حكومت گرفته اى در راه خدا صدقه بده، اگر اين كار را بكنى من بهشت را براى تو ضمانت مى كنم.
  جوان به فكر فرو مى رود، كار سختى است، او بايد از همه ثروتى كه در اين سال ها به دست آورده است، چشم پوشى كند. لحظاتى مى گذرد، سرانجام رو به امام مى كند و مى گويد: «جانم به فداى شما! من اين كار را مى كنم».
  جوان همراه با ثمالى به كوفه باز مى گردند. وقتى جوان به كوفه مى رسد همه ثروت خود را صدقه مى دهد، او حتّى لباسى را كه به تن دارد به فقيران مى دهد. ثمالى از ماجرا باخبر مى شود، با شيعيان سخن مى گويد و مقدارى پول جمع مى كنند و چند لباس و مقدارى غذا مى خرد و براى آن جوان مى برد.
  چند ماه مى گذرد، آن جوان بيمار مى شود، ثمالى هر روز به عيادت او مى رود. بعد از مدّتى بيمارى آن جوان شديد مى شود، ثمالى كنار بستر آن جوان نشسته است، جوان بى هوش است، ناگهان او چشم خود را باز مى كند و با صدايى ضعيف مى گويد: «امام صادق(ع) به وعده خود وفا نمود»، او اين جمله را مى گويد و جان مى دهد. ثمالى به حال او غبطه مى خورد، امام در آن روز به او وعده بهشت داد، اكنون روح او به سوى بهشت پرواز كرد.
  چند ماه مى گذرد، ثمالى بار ديگر به مدينه مى آيد وقتى امام او را مى بيند به او مى گويد: «ما به وعده اى كه به دوست تو داده بوديم، وفا كرديم».
  										* * *
  امروز يك نفر از كوفه به اينجا آمده است. او ماجرايى را تعريف مى كند. در كوفه شخصى پيدا شده است كه مى گويد: «من هم مثل خدا، خالق هستم» و عدّه اى از مردم جاهل طرفدار او شده اند. 
  او مقدارى خاك و آب را داخل شيشه اى مى ريزد و بعد از چند روز، حشراتى در شيشه آشكار مى شوند، آنگاه او رو به مردم مى كند و مى گويد: اين حشرات را من آفريدم، من سبب پيدايش آن ها هستم، پس من آفريدگار آن ها هستم.
  هيچ كس در كوفه نتوانسته است جواب او را بدهد. 
  امام وقتى اين سخن را مى شنود مى گويد: به آن مرد بگوييد، اگر تو آفريننده آن حشرات هستى، بگو بدانيم تعداد آن حشرات و وزن آن ها چقدر است؟ تعداد نر و ماده آن ها را بگو! آنان را به شكل ديگرى دربياور، زيرا كسى كه خالق اين حشرات بوده است بايد به آن ها علم داشته باشد و بتواند آن ها را به شكل ديگرى هم درآورد.
  بعد از مدّتى خبر به ما مى رسد كه وقتى اين سؤال ها را از او كردند، در پاسخ ماند و نتوانست جواب بدهد و همه طرفدارانش او را رها كردند.
  										* * *
  وقتى كسى به من دشنامى مى دهد من عصبانى مى شوم، شايد جواب او را بدهم، كاش من هم مانند امام خود بودم، امروز يك نفر به امام ناسزا گفت. 
  امام وقتى ناسزاى آن جاهل را شنيد، سكوت كرد، او وضو گرفت و به نماز ايستاد، بعد از نماز دست به دعا برداشت و اشك ريخت و از خداوند خواست تا گناه آن شخص را ببخشد.
  به راستى ما چقدر پيرو امام خود هستيم؟
  										* * *
  در اين روزگار عدّه اى پيدا شده اند كه ماده گرا هستند و اصلا وجود خدا را انكار مى كنند، مردم به آنان زنديق مى گويند.
  امروز يكى از آن ها با مُفضَّل به بحث و گفتگو مى پردازد، مفضّل يكى از ياران امام صادق(ع) است. بحث و گفتگوى آنان به درازا مى كشد. آن زنديق سخنانى در انكار خدا به زبان مى آورد كه مُفضّل با شنيدن آن سخنان عصبانى مى شود با تندى مى گويد:
  ـ اى دشمن خدا! چگونه جرأت مى كنى اين سخنان را بر زبان جارى كنى!
  ـ اى مُفضّل! فكر نمى كنم تو از شاگردان امام صادق باشى.
  ـ اين چه حرفى است مى زنى؟ من سال ها از علم آن حضرت استفاده كرده ام. 
  ـ اگر واقعاً تو شاگرد امام صادق هستى، پس چرا اين گونه با خشم سخن مى گويى؟ من بارها با امام صادق سخن گفتم و حرف هايى بدتر از آنچه شنيدى بر زبان جارى كردم، امّا او هرگز از شنيدن سخنان من عصبانى نشد، او با بردبارى اجازه داد تا من سخن خود را بگويم، من هر چه اشكال و سؤال داشتم از او پرسيدم، او با دقّت به سخنانم گوش فرا داد، گويا كه سخن مرا پذيرفته است، وقتى سخن من تمام شد او با مهربانى خاصّى، به همه سؤال هاى من جواب داد. اگر تو شاگرد امام صادق هستى، مانند او باش!
  										* * *
  صداى به هم خوردن سكّه هاى طلا مى آيد! آن جوان را نگاه كن، پارچه اى را همراه خود دارد كه پر از سكّه هاى طلا است.
  به راستى او اين همه پول را كجا مى برد؟ بيا از خودش سؤال كنيم:
  ـ ببخشيد، شما اين همه پول را كجا مى بريد؟
  ـ امام صادق(ع) به تازگى خرماى نخلستان خود را فروخته است و از من خواسته است تا من اين پول ها را ميان سادات تقسيم كنم.
  من همراه خدمتكار مى روم، او به در خانه يكى از سادات مى رود، در مى زند، مقدارى از آن سكّه ها را تحويل او مى دهد. صاحب خانه نگاهى به آن جوان مى كند و مى گويد: «اى جوان! خدا به تو خير بدهد كه به خاندان پيامبر نيكى مى كنى، ولى امام صادق(ع) با اين كه پول زيادى دارد به ما هيچ كمكى نمى كند».
  جوان با او خداحافظى مى كند و به سوى خانه بعدى مى رود، من به او مى گويم:
  ـ چرا به او نگفتى كه اين پول ها از امام صادق(ع) است؟
  ـ امام صادق(ع) نمى خواهد كه آن ها بفهمند اين پول ها از طرف اوست.
  اينجاست كه من به فكر فرو مى روم، كاش من هم وقتى كار خوبى انجام مى دادم، آن را به همه خبر نمى دادم!
  										* * *
  با امام صادق(ع) به سوى مكّه حركت مى كنيم تا حجّ خانه خدا انجام دهيم، در بين راه به مردى برخورد كرديم كه زير درختى نشسته بود. امام به ما رو كرد و گفت: «نزد آن مرد برويم، شايد او تشنه باشد و آبى نداشته باشد».
  ما به سوى آن مرد رفتيم، وقتى من به او نگاه كردم، از ظاهر او فهميدم كه مسيحى است، امام رو به او كرد و گفت: 
  ـ آيا تشنه هستى؟
  ـ آرى.
  امام به من گفت: «از اسب پياده شو و از آبى كه همراه داريم، او را سيراب كن». من پياده شدم و به او آب دادم.
  من آن روز خيلى فكر كردم، كاش من مهربانى را از امام خود فرا بگيرم و با همه انسان ها مهربان باشم.
  										* * *
  ـ چرا ديوار باغ را خراب مى كنى! با تو هستم! مگر نمى شنوى!
  ـ خود صاحب باغ دستور داده است.
  ـ الان فصل رسيدن خرما مى باشد، همه درِ باغ خود را مى بندند، چرا صاحب اين باغ، دستور داده است ديوار باغ را خراب كنند؟
  ـ مگر تو نمى دانى اين باغ از امام صادق(ع) است؟
  ـ عجب! علّت اين دستور امام چيست؟
  ـ براى اين كه همسايگان از خرماى باغ بخورند. وقتى فصل چيدن خرما فرا مى رسد، امام دستور مى دهد تا قسمتى از ديوار باغ را خراب كنم تا مردم به راحتى بتوانند داخل باغ بيايند. همچنين امام دستور مى دهد مقدارى خرما براى افرادى كه كهنسال هستند ببرم.
  ـ آن ظرف هايى كه كنار باغ است چيست؟
  ـ امام دستور داده كه هر روز مقدارى خرما بچينم و كنار باغ بگذارم تا رهگذران از آن استفاده كنند.
  										* * *
  امروز عدّه اى از صوفى ها نزد امام صادق(ع) مى آيند. آنان اعتقاد دارند مال دنيا بد است و انسان بايد فقيرانه زندگى كند و هر چه ثروت و دارايى دارد بايد به ديگران ببخشد. آنان زهد را در ترك مال دنيا مى دانند. اكنون امام رو به آنان مى كند و مى گويد:
  ـ شما چه دليلى براى اين سخن خود داريد؟
  ـ خداوند در قرآن در سوره حشر آيه 9 كسانى را مدح كرده است كه ايثار مى كنند و با اين كه خود نيازمند هستند به ديگران كمك مى كنند.
  ـ بايد همه آيه هاى قرآن را با هم بررسى كرد. شما اين آيه قرآن را نخوانده ايد؟ آنجا كه خدا در سوره فرقان آيه 67 در معرّفى مؤمنان مى گويد: «آنان كسانى هستند وقتى انفاق مى كنند، اسراف نمى كنند». به راستى منظور خدا از اين آيه چيست؟ شما مى گوييد كه مسلمانان بايد همه دارايى خود را به ديگران ببخشند، اين همان زياده روى است كه خدا از آن نهى كرده است.
  امام به سخن خود با آنان ادامه مى دهد، من از سخنان امام اين مطلب را مى فهمم كه بايد آيات قرآن را با توجّه به زمان نازل شدن آن، مورد بررسى قرار بدهم.
  زمانى كه مسلمانان به مدينه هجرت كردند، همه در شرايط سختى بودند، نه مسكن داشتند، نه غذايى.
  در آن وقت خدا در قرآن در سوره حشر آيه 9 از ايثار تعريف كرد تا مسلمانان در آن شرايط به يكديگر كمك بيشترى كنند.
  بعد از مدّتى، وضع مسلمانان خوب شد و آن موقع بود كه خدا از مسلمانان خواست تا در انفاق و كمك به ديگران ميانه رو باشند. ما الان بايد به اين دستور خدا عمل كنيم.
  اكنون امام سخن خود را با آن جماعت ادامه مى دهد:
  ـ آيا سخن پيامبر را در مورد شخصى كه همه دارايى خود را بخشيد،شنيده ايد؟
  ـ نه. 
  ـ در مدينه شخصى در حال احتضار بود، او همه دارايى خود را در راه خدا بخشيد، وقتى از دنيا رفت، مردم او را در قبرستان بقيع دفن كردند. آن مرد چندين بچّه كوچك داشت. وقتى پيامبر از ماجرا باخبر شد فرمود: «اگر من ماجرا را مى دانستم نمى گذاشتم او را در قبرستان مسلمانان دفن كنيد، او همه سرمايه خود را در راه خدا داد و بچّه هاى خود را در فقر رها كرد».
  ـ آيا ماجراى سلمان فارسى را شنيده ايد؟
  ـ نه.
  ـ سلمان فارسى هر سال، وقت برداشت گندم كه فرا مى رسيد به اندازه اى كه يك سال گندم نياز داشت، خريدارى مى كرد. عدّه اى به او گفتند چرا اين گندم ها را به فقرا نمى بخشى؟ از كجا معلوم كه فردا زنده باشى؟ 
  ـ جواب سلمان چه بود؟
  ـ سلمان به آنان گفت: چرا شما به زنده بودن من فكر نمى كنيد؟ شايد من زنده بمانم، اگر اين گندم ها را انفاق كنم، خودم نيازمند ديگران مى شوم. انسان در صورتى كه معاشش تأمين نباشد، مضطرب مى شود.
  سخن امام با آنان به درازا مى كشد، امام از آنان مى خواهد تا با فهم دقيق به قرآن بپردازند، اين طور نباشد كه يك آيه از قرآن را بگيرند و به آيات ديگر بى توجّه باشند.
  امام براى آنان جريان حضرت سليمان(ع) را مى گويد كه در قرآن آمده است، سليمان(ع) از خدا خواست تا به او پادشاهى بزرگى بدهد، خدا هم دعاى او را مستجاب نمود و پادشاهى با عظمتى به سليمان داد، اگر دنيا چيز بدى است، چرا سليمان(ع) آن را از خدا خواست و خدا هم دعاى او را مستجاب كرد؟
  آرى! مال و ثروت دنيا بد نيست، دلبستگى به آن بد است، زهد اين نيست كه تو از ثروت دنيا چيزى نداشته باشى، زهد واقعى اين است كه به دنيا دل نبندى. 
  مسلمان كسى است كه از راه حلال براى كسب ثروت اقدام مى كند و واجبات مال خويش را مثل زكات پرداخت مى كند.
  										* * *
  هوا چقدر گرم است، آفتاب سوزان مدينه مى تابد، امام در باغ خود مشغول كار كردن است، او بيلى در دست دارد و باغ خود را آبيارى مى كند و عرق از سر و صورت او مى ريزد.
  يكى از ياران امام به ديدار او مى آيد، امام را در آن حالت مى بيند، او رو به امام مى كند و مى گويد: «با اين كه كسانى در اينجا هستند تا اين كار را انجام بدهند ولى من خودم در قسمت هايى از باغ خود كار مى كنم، براى اين كه مى خواهم خدا ببيند كه من به دنبال روزى حلال هستم».
  من امروز مى فهمم كه معناى اين حديث چيست: «عبادت هفتاد جزء دارد، بهترين و بالاترين آن كسب روزى حلال است». امام در واقع مى خواهد به ما بياموزد كه عبادت، فقط نماز و روزه نيست، اگر من به دنبال روزى حلال باشم، بهترين عبادت را به جا آورده ام.
  										* * *
  عده اى از بزرگان و ريش سفيدان خدمت امام صادق(ع) نشسته اند و امام براى آنان سخن مى گويد، در اين هنگام جوانى وارد مى شود، امام از او مى خواهد به بالاى مجلس بيايد.
  همه تعجّب مى كنند، آن ها با خود مى گويند چرا امام از اين جوان اين گونه احترام مى گيرد و او را بر همه ريش سفيدان مقدّم مى دارد.
  نگاه كن! اين جوان تازه مو بر صورتش روييده است! اسم او «هشام بن حكم» است.
  امام متوجّه مى شود كه احترامى كه او از اين جوان گرفته است براى ديگران گران آمده است، براى همين امام رو به آنان مى كند و مى گويد «اين جوان با دست و زبان و قلب خود يار و ياور ماست».
  با اين سخن امام، همه مى فهمند كه ارزش هر كس به سن و سال او نيست، بلكه به علم و دانش اوست. هشام بن حكم از علم و دانش امام بهره ها برده است و همواره از حق اهل بيت(ع) دفاع مى كند.
  										* * *
  امام صادق(ع) تصميم گرفته است براى تامين مخارج خود دست به تجارت بزند، او مقدارى پول به يكى از خدمتكاران خود كه نام او «مصادف» است مى دهد تا كالايى را خريدارى كند و به مصر ببرد.
  مصادف با عدّه اى از تجار به سوى مصر حركت مى كند، آن ها وقتى نزديكى هاى مصر مى رسند، خبردار مى شود كه كالايى كه همراه دارند در مصر كمياب است. آنان هم قسم مى شوند كه كالاى خود را گران تر بفروشند. وقتى آنان به مصر مى رسند سود بسيار زيادى به دست مى آورند.
  اكنون مصادف به مدينه بازمى گردد و خدمت امام صادق(ع) مى رسد و اصل سرمايه همراه با سود اين تجارت را به امام تحويل مى دهد. امام متوجّه مى شود كه سود اين تجارت خيلى زياد شده است، ماجرا را از مصادف مى پرسد. مصادف ماجرا را تعريف مى كند، امام به او مى گويد: «شما قسم ياد كرديد كه در بازار مسلمانان گرانفروشى كنيد؟ من نيازى به اين سود ندارم»، و فقط سرمايه خود را برمى دارم و همه آن سود را به مصادف برمى گرداند.
  										* * *
  چند نفر از كوفه به خانه امام صادق(ع) آمده اند و چنين مى گويند: شما مُفضّل را نماينده خود در كوفه قرار داده ايد در حالى كه او با جوانانى رفتوآمد دارد كه كبوترباز هستند!
  امام به آنان نگاهى مى كند و بعد قلم و كاغذى را مى طلبد، نامه اى براى مُفضّل مى نويسد و آن نامه را به آن پيرمردها مى دهد تا آن را به مُفضّل تحويل دهند.
  وقتى آنان به كوفه مى رسند به خانه مُفضّل مى روند و نامه امام را به او تحويل مى دهند. مُفضّل نامه را باز مى كند و آن را مى خواند، بعد آن نامه را به همه مى دهد تا بخوانند. امام در اين نامه از مُفضّل خواسته است تا وسايلى را خريدارى كند و براى او به مدينه بفرستد.
  مُفضّل رو به همه مى كند و مى گويد:
  ـ بايد همه پول روى هم بگذاريم و دستور امام را انجام دهيم.
  ـ اين كار نياز به پول زيادى دارد، بايد مقدارى فكر كنيم.
  آرى! براى آنان سخت است كه دل از مال و ثروت دنيا بكنند. اينجاست كه مُفضّل يك نفر را مى فرستد تا به جوانان كبوترباز خبر بدهد كه به اينجا بيايند.
  بعد از لحظاتى همه آنان نزد مُفضّل مى آيند، مُفضّل نامه امام را به آنان مى دهد، وقتى آنان نامه را مى خوانند مى گويند: «چشم، ما مطيع فرمان امام هستيم».
  آن ها از مُفضّل مى خواهند مقدارى صبر كند. آنان از خانه بيرون مى روند و بعد از لحظاتى برمى گردند در حالى كه با خود سكّه هاى طلاى زيادى آورده اند. آنان سكّه ها را تحويل مُفضّل مى دهند. اكنون مفضل رو به بقيّه مى كند و مى گويد: شما به من مى گوييد اين جوانان را از خود برانم، شما فكر مى كنيد كه خدا به نماز و روزه هاى شما محتاج است؟ 
  همه، سرهاى خود را پايين مى گيرند، آن ها مى فهمند كه امام صادق(ع) اين گونه خواسته است آن ها را امتحان كند، چرا كه آنها حاضر نشدند از مال دنيا بگذرند، امّا اين جوانان چگونه از فرمان امام خود اطاعت كردند!


title: انديشه چهارم: چرا براى خودت دعا نمى كنى؟
text:
  انديشه چهارم:  چرا براى خودت دعا نمى كنى؟


  امروز براى معراج پيامبر سخن مى گويى و اين كه پيامبر 120 بار به معراج رفت. خدا به پيامبر بيش از همه چيز ولايت على و يازده امام بعد از او را توصيه مى كرد، توصيه خدا به پيامبر در مورد ولايت آن ها بيش از توصيه به نماز و روزه و... بود.
  آرى! هر كس امام خود را نشناسد و مرگ او فرا برسد به مرگ جاهليّت مرده است.
  شما واسطه فيض خدا هستيد، وقتى خدا مى خواهد به بندگان خود خير و رحمتى بدهد، ابتدا آن را به وجود شما نازل مى كند و بعد به واسطه شما آن خير به ديگران مى رسد.
  خدا خلقت آفرينش را با شما آغاز نمود، خدا همه خوبى ها، همه زيبايى ها، همه كمالات را با شما آغاز نمود. شما سبب خلقت اين جهان هستى هستيد، اگر شما نبوديد، خدا زمين و آسمان ها و فرشتگان و جهان هستى را خلق نمى كرد.
  به واسطه شما خدا رحمت خود را بر بندگانش نازل مى كند و بلاها را از آنان دور مى كند، شما ستون جهان هستى هستيد، اگر شما نباشيد، زمين و زمان در هم مى پيچد.
  آرى! اگر براى يك لحظه، «حجّت خدا» نباشد، جهان نابود خواهد شد، وقتى كه خدا بخواهد روز قيامت را برپا كند، كافى است كه حجّت خود را از ميان بردارد، آن وقت همه هستى در هم پيچيده خواهد شد.
  										* * *
  من اين آيه 72 سوره احزاب را بارها خوانده ام: «ما امانت را بر زمين و آسمان ها عرضه كرديم و آنان از پذيرفتن آن سر باز زدند و از آن هراسيدند، ولى انسان آن را پذيرفت و انسان بسيار ستمگر و جاهل بود».
  از خيلى ها سؤال كردم كه اين امانت چه بود، آن ها به من گفتند: عشق به خدا همان امانتى بود كه زمين و آسمان ها آن را نپذيرفتند و انسان آن را پذيرفت، انسان فقط استعداد اين كمال را داشت كه عاشق خدا بشود.
  ولى يك سؤال در ذهن من نقش مى بندد: اگر اين امانتى كه قرآن از آن سخن مى گويد، عشق به خداست، پس چرا خدا انسان را ستمگر و جاهل معرّفى مى كند؟ بايد خدا انسان را به خاطر اين كه اين عشق را پذيرفت، تشويق كند، نه اين كه او را ستمگر و جاهل بخواند.
  من مثل بقيّه مردم نيستم كه فقط قسمتى از آيه قرآن را بگيرم و به بقيّه آن توجّه نكنم، 
  تو هم يك بار ديگر اين آيه را بخوان، خدا مى گويد كه من امانتى را به آسمان ها و زمين عرضه كردم، فقط انسان بود كه آن را پذيرفت و انسان ستمگر و جاهل بود. 
  به راستى منظور خدا از اين سخن چيست؟
  من بايد براى فهم اين آيه نزد امام صادق(ع) بروم.
  امام رو به من مى كند و مى گويد: «منظور از امانت در اين آيه، ولايت ما اهل بيت است و منظور از انسان هم دشمنان ما مى باشد».
  من در اين سخن امام فكر مى كنم، آيه را با اين سخن تفسير مى كنم: «ما ولايت را بر آسمان ها و زمين عرضه كرديم، آن ها از قبول آن سرباز زدند، امّا دشمن ما آن را پذيرفت و او بسيار ظالم و جاهل بود»، امّا اين تفسير باز هم مشكل دارد.
  اگر منظور از «انسان» كسانى هستند كه دشمن اهل بيت(ع) بوده اند و حق آنان را غصب كرده اند، پس چرا معناى آيه اين طورى شده است؟ چگونه مى شود دشمن اهل بيت(ع)، ولايت را پذيرفته باشد؟
  فكر مى كنم در ترجمه آيه من دچار مشكل شده ام!
  خوب است متن عربى آيه را ذكر كنم و روى آن فكر نمايم: «إِنَّا عَرَضْنَا الاَْمَانَةَ عَلَى السَّمَـوَتِ وَالاَْرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الاِْنسَـنُ إِنَّهُ كَانَ ظَـلُومًا جَهُولاً».
  به راستى مشكل در كجاست؟ نكند من معناى واژه هاى آيه را خوب نمى دانم!
  حَمَلَ الأمانَة.
  فكر مى كنم بايد در اين جمله تحقيق كنم. 
  او امانت را حمل كرد. من واژه «حمل» را به معناى پذيرفتن معنا كرده ام، خيلى ها در ترجمه قرآن اين كار را كرده اند، امّا اين ترجمه با سخن امام صادق(ع)مطابقت ندارد. بايد تحقيق كنم.
  «حَمَلَ الأمانَةَ: خانَها».
  «امانت را حمل كرد، يعنى: در امانت خيانت كرد».
  پيدايش كردم. يكى از علمايى كه لغت شناس است در كتاب خود اين جمله را آورده است. او مى گويد: اگر واژه «حمل» با واژه «امانت» كنار هم بيايد، معناى آن خيانت در امانت است.
  حتماً مى دانى كه زبان عربى براى خود دنيايى دارد، وقتى يك كلمه با كلمه ديگرى در كنار هم قرار گيرد، معناى آن كاملاً عوض مى شود.
  خوب.
  حالا يك بار ديگر آيه را با هم تفسير مى كنيم:
  ما امانت خود كه ولايت اهل بيت(ع) بود را بر زمين و آسمان ها عرضه كرديم و زمين و آسمان ها هرگز در آن خيانت نكردند، ولى دشمن اهل بيت(ع) در اين امانت ما خيانت كرد او بسيار ستمگر و جاهل بود.
  آرى! ولايت على(ع) و فرزندان پاك او، راه و مسير رسيدن به خدا است، فرشتگان هم سر تسليم در مقابل اين ولايت فرود آوردند، پيامبران هم تسليم اين ولايت بودند، امّا افسوس كه وقتى پيامبر از دنيا رفت، عدّه اى به رهبرى عُمربن خطاب در سقيفه دور هم جمع شدند تا براى خود خليفه انتخاب كنند. عُمر اوّلين كسى بود كه تسليم اين ولايت نشد و براى رسيدن به رياست چند روزه على(ع) را خانه نشين كرد، اى كاش فقط على(ع) را خانه نشين مى كرد و ديگر به خانه او حمله نمى كرد و خانه او را به آتش نمى كشيد، اى كاش فاطمه(س) را كه به دفاع از ولايت برخواسته بود، با تازيانه نمى زد، اى كاش... آرى! عُمر همان انسانى است كه ستمگر و جاهل بود.
  قرآن، زنده است و آيه هاى آن براى همه زمان ها مى باشد، امروز منصور كه با ولايت اهل بيت(ع) دشمنى مى كند، همان ستمگر و جاهلى است كه خدا از او سخن گفته است.
  										* * *
  جمّال كوفى براى انجام اعمال حجّ به مكّه رفته است، او اكنون حاجى شده است و به مدينه آمده است تا با امام صادق(ع) ديدارى داشته باشد.
  اكنون امام رو به او مى كند و مى گويد: «من از رفتار شما باخبر هستم، فرشتگان پرونده اعمال و رفتار شما را هر پنج شنبه به من عرضه مى كنند. من پرونده تو را نگاه كردم، ديدم كه تو به پسرعمويت مهربانى و نيكى نمودى، من از اين كار تو خيلى خوشحال شدم».
  جمّال كوفى لبخندى مى زند، او از اين كه باعث خوشحالى امام خود شده است، خدا را شكر مى كند. 
  اكنون من از او مى خواهم تا ماجرا را برايم بگويد، او مى گويد: «پسرعموى من از دشمنان اهل بيت(ع) است، خبر به من رسيد كه وضع زندگى او خراب شده است و زن و بچّه او در شرايط سختى هستند. من قبل از اين كه به حجّ بيايم، مقدارى پول براى او فرستادم».
  آرى! شيعه واقعى كسى است كه به فاميل و بستگان خود مهربان باشد اگر چه با او هم عقيده نباشند.
  										* * *
  اَسَدى يكى از ياران امام است، او امشب به خانه امام مى آيد، سخن به درازا كشيد، او از بس مجذوب سخنان امام مى شود، گذشت زمان را فراموش مى كند، وقتى او به خود آمد، مى فهمد كه خيلى از شب گذشته است و حتماً مادرش نگران شده است. 
  اَسَدى با امام خداحافظى مى كند و با سرعت خود را به خانه مى رساند. وقتى او به خانه مى رسد، مادرش را نگران مى يابد، مادر به او مى گويد: «چرا اين قدر دير كردى؟ دلم هزار جا رفت، گفتم نكند مأموران حكومتى تو را دستگير كرده باشند».
  اَسَدى با عصبانيت بر سر مادر فرياد مى زند و او را ناراحت كند.
  فردا صبح، اَسَدى به سوى خانه امام حركت مى كند، وقتى وارد خانه امام مى شود، سلام مى كند و جواب مى شنود. امام به او مى گويد: «چرا ديشب با مادر خود با صداى بلند سخن گفتى؟ چرا دل او را شكستى؟ آيا فراموش كردى كه او براى بزرگ كردن تو چقدر زحمت كشيده است؟».
  اسدى از امام خود خجالت مى كشد، امام به او مى گويد: «سعى كن كه ديگر با صداى بلند، با مادرت سخن نگويى و او را ناراحت نكنى».
  آرى! خدا امام را شاهد و ناظر بر كردار ما قرار داده است، امام به اذن خدا از آنچه در جهان هستى مى گذرد، باخبر است.
  خدا در قرآن مى فرمايد: (وَقُلِ اعْمَلُواْ فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُو وَالْمُؤْمِنُونَ...): «بگو هر آنچه مى خواهيد انجام دهيد، ولى بدانيد كه خدا و رسول خدا و مؤمنان، عمل شما را مى بينند».
  منظور از «مؤمنان» در آيه امامان مى باشند، آنان بر آنچه بندگان انجام مى دهند، آگاه هستند.
  										* * *
  چه باران تندى مى آيد، بايد زود به خانه بروم. آنجا را نگاه كن، آن كيست كه در زير اين باران به اين سو مى آيد، شب است و هوا تاريك است، بايد صبر كنم نزديك تر شود.
  سلام مى كنم، جواب مى شنوم، چقدر صداى او آشناست، خداى من! او امام است.
  ـ آقاى من! در اين وقت شب، زير اين باران كجا مى رويد؟
  ـ براى فقيران غذا مى برم.
  ـ اجازه بدهيد شما را كمك كنم.
  ـ نه، من خودم مى خواهم اين كار را انجام بدهم.
  ـ پس اجازه بدهيد شما را همراهى كنم.
  همراه امام حركت مى كنم، امام كيسه اى كه پر از نان و خرماست بر دوش گرفته اند، مقدارى راه مى رويم، در اينجا سايبانى است كه فقراى مدينه شب ها اينجا مى خوابند، همه آن ها خواب هستند، امام كنار هر كدام از آنان نان و خرما مى گذارد.
  وقتى از زير آن سايه بان بيرون مى آييم، من مى گويم: 
  ـ آقاى من! آيا اين كسانى كه شما به آن ها كمك كرديد از شيعيان هستند؟ 
  ـ اگر آنان شيعه بودند كه من آن ها را در همه دارايى و ثروت خود شريك مى كردم!
  عجب! اينان همه از اهل سنّت بودند و امام اين گونه در زير باران براى آنان غذا مى برد، پس چرا بعضى از ما خود را شيعه اين امام مى دانيم و با اهل سنّت رفتارهاى ناشايسته داريم؟ چرا؟
  										* * *
  «امروز ناهار همه شما مهمان من هستيد».
  اين سخن امام است، بعد از لحظاتى سفره انداخته مى شود، همه مشغول خوردن غذا مى شوند.
  بعد از غذا، امام رو به سدير مى كند و مى گويد: 
  ـ اى سدير! غذا چگونه بود؟ 
  ـ فداى شما شوم! اين غذا بسيار خوشمزه بود!
  بعد از لحظاتى، اشك در چشمان سدير جمع مى شود، امام به او مى گويد: 
  ـ چرا گريه مى كنى؟
  ـ آقاى من! به ياد آيه اى از قرآن افتادم.
  ـ كدام آيه؟ 
  ـ سوره تكاثر آيه 8 آنجا كه خدا مى گويد: (لَتُسْـَلُنَّ يَوْمَئِذ عَنِ النَّعِيمِ)، «در روز قيامت از نعمتى كه به شما داديم، از شما سؤال خواهيم كرد»، مى ترسم كه روز قيامت خدا از اين غذايى كه خورديم سؤال كند، من آن روز چه جوابى خواهم داد؟
  امام لبخند مى زند و مى گويد: 
  ـ اى سدير! خدا بزرگوارتر از آن است كه به ما غذايى بدهد و روز قيامت در مورد آن از ما سؤال كند، خدا در روز قيامت از غذا سؤال نمى كند.
  ـ پس از چه نعمتى خدا سؤال خواهد كرد؟
  ـ مردم به واسطه ما از گمراهى نجات پيدا مى كنند و از علم و دانش ما بهره مى برند، خدا در روز قيامت از ولايت ما سؤال خواهد كرد. ولايت ما، آن نعمت بزرگ خداست.
  										* * *
  ما به هر كس كه «حكمت» داده ايم، خير فراوانى عطا كرده ايم.
  اين سخن خدا در آيه 269 سوره بقره مى باشد.
  به راستى اين حكمت چيست كه خدا آن را اين قدر ارزشمند مى داند؟
  من شنيده ام كه اين حكمت، همان فلسفه يونان است، امّا من مى دانم كه ده ها سال بعد از وفات پيامبر، مسلمانان با فلسفه يونان آشنا شدند.
  پيامبر و مسلمانان صدر اسلام از فلسفه هيچ حرفى نزده اند، اگر حكمت همان فلسفه يونان است، پس همه آنان از حكمت بى بهره بوده اند.
  من بايد نزد امام بروم و تفسير اين آيه را سؤال كنم، وقتى سؤال خود را مى پرسم چنين مى شنوم: «حكمت، اطاعت خدا و شناخت امام است».
  آرى! اگر من از خدا اطاعت كنم و امام خود را بشناسم، به خير فراوانى رسيده ام، پيروى از امام است كه مرا به سوى همه خوبى ها دعوت مى كند و عشق به همه زيبايى ها را در دل من مى آفريند.
  										* * *
  امروز امام براى ما از حضرت ابراهيم(ع) سخن مى گويد، همان پيامبرى كه خدا به او مقام امامت را هم عنايت كرد، من اكنون آنچه را از سخن امام فهميده ام برايت مى گويم:
  خدا ابراهيم(ع) را در معرض امتحان هاى سخت قرار داد و او در همه امتحان ها موفّق و سربلند بيرون آمد. آنوقت بود كه خدا او را امام قرار داد.
  به راستى امتحان ابراهيم(ع) چه بود؟
  او در مقابل بت پرستى قيام كرد، به بتكده شهر بابل رفت و همه بت ها را نابود كرد و حاضر شد در آتش انداخته شود، امّا دست از يكتاپرستى برندارد. خدا از او خواست تا زن و فرزندش را در سرزمين خشك و بى آب مكّه ساكن كند و او نيز چنين كرد. خدا از او خواست تا فرزندش اسماعيل را قربانى كند و او فرزندش را به قربانگاه برد و آماده شد تا او را براى خدا فدا كند.
  ابراهيم(ع) در انجام دستورات خدا، هيچ كوتاهى نكرد، خدا گوسفندى برايش فرستاد تا آن گوسفند را به جاى فرزندش قربانى كند. بعد از آن بود كه خدا مقام امامت را به ابراهيم عنايت كرد، مقام امامت والاتر از مقام پيامبرى است، مقام امامت آخرين سير تكاملى ابراهيم(ع) بود.
  امام انسان كاملى است كه اسوه همه ارزش ها است و هركس كه بخواهد به سعادت و رستگارى برسد بايد از او پيروى كند، امام مانند خورشيدى است كه با نور خود مايه هدايت همگان مى شود.
  وقتى خدا مقام امامت را به ابراهيم(ع) داد، ابراهيم(ع) خيلى خوشحال شد و از خدا خواست تا مقام امامت را به فرزندانش هم عنايت كند، اينجا بود كه خدا به ابراهيم(ع) گفت كه امامت، عهد و پيمان آسمانى است، اين عهد و پيمان هرگز به ستمكاران، نخواهد رسيد.
  آرى! خدا مى خواست به ابراهيم(ع) بفهماند كه هركس سابقه ظلم و ستم دارد، هرگز به امامت نخواهد رسيد. فقط كسى كه معصوم و بى گناه است، شايستگى اين مقام را دارد.
  اكنون من مى فهمم كه اگر كسى مدّتى از زندگى خود را مشغول بت پرستى باشد، به خود ظلم كرده است و او ستمگر است و هرگز شايستگى مقام امامت را ندارد.
  سال ها از آن زمان گذشت و محمّد(ص) به پيامبرى مبعوث شد، پيامبر به مسلمانان خبر داد كه پس از من، دوازده امام خواهند آمد، او على(ع) را به عنوان جانشين و اوّلين امام معرّفى كرد، على(ع) حتّى براى يك لحظه هم بت نپرستيد، او همواره يكتاپرست بود.
  اكنون مى دانم اگر با يكى از اهل سنّت روبرو شوم چه بگويم. حتماً اين سخن آنان را شنيده اى: «هر كس امامت ابوبكر و عُمَر را انكار كند، كافر است».
  اكنون من با كسى كه امامت ابوبكر و عمر را قبول دارد چنين سخن مى گويم:
  ـ مگر قرآن نمى گويد كه امامت، عهد خداست و هرگز به ظالمان نمى رسد؟
  ـ آرى! اين سخن خداست.
  ـ شما چگونه مى گوييد اين دو نفر به مقام امامت رسيدند؟
  ـ مسلمانان با آنان بيعت كردند و آنان امام شدند.
  ـ آيا قبول داريد كه اين سه نفر قبل از ظهور اسلام، بت پرست بودند؟
  ـ آرى! آن ها مثل بقيّه مردم بودند. آن زمان همه بت پرست بودند.
  ـ هركس بت پرست باشد، ستمكار است و به خودش ظلم كرده است و نمى تواند به امامت برسد. اين مولاى من، على(ع) است كه هرگز بت نپرستيد و شايسته اين مقام است.
  										* * *
  امروز امام در سخنان خود به ماجراى سليمان(ع) و جانشين او اشاره مى كند، آيا تو هم دوست دارى اين ماجرا را بشنوى؟
  روزى سليمان(ع) بر تخت خود نشسته بود، امّا از هدهد (پرنده اى كه آن را شانه به سر مى گويند) خبرى نبود، سليمان(ع) سراغ او را گرفت، بعد از مدّتى هدهد آمد و به او خبر داد كه در كشور «سبا» مردم همه خورشيد را پرستش مى كنند، ملكه آنجا نامش بلقيس است، او هم خورشيد را مى پرستد. هدهد به او خبر داد كه آن ملكه، تختى باشكوه دارد كه بر روى آن جلوس مى كند.
  اينجا بود كه سليمان(ع) تصميم گرفت تا زمينه هدايت ملكه و مردم آن كشور را فراهم سازد، ابتدا نامه اى به ملكه نوشت و او را به خداپرستى دعوت كرد، در نامه از ملكه خواست تا نزد او بيايد. سرانجام ملكه تصميم گرفت تا نزد سليمان(ع) برود. 
  به سليمان(ع) خبر دادند كه ملكه در نزديكى فلسطين است. اينجا بود كه سليمان(ع) به اطرافيان خود رو كرد و گفت: چه كسى مى تواند تخت ملكه سبا را برايم حاضر كند؟
  بين فلسطين (كه سليمان در آنجا حكومت مى كرد) و كشور سبا (كه در يمن واقع شده بود)، صدها كيلومتر فاصله است، اكنون سليمان(ع) مى خواهد كسى تخت ملكه سبا را براى او حاضر كند.
  آصف بن برخيا (كه جانشين سليمان بود) به سليمان(ع) گفت: من در كمتر از يك چشم بر هم زدن، آن تخت را براى تو حاضر مى كنم.
  و اين گونه بود كه سليمان(ع) نگاه كرد، ديد كه تخت ملكه در كمتر از يك لحظه در جلوى او قرار گرفته است.
  همه از كارى كه آصف بن برخيا كرد، تعجّب كردند، آخر او چگونه توانست اين كار را بنمايد. 
  قرآن در سوره نمل از راز قدرت آصف بن برخيا پرده برمى دارد، قرآن مى گويد: «او قسمتى از علم كتاب را داشت»، علم كتاب همان علم غيبى است كه خدا به بعضى از بندگان خوب خود مى دهد. 
  اكنون امام صادق(ع) به ما رو مى كند و مى گويد: «آصف بن برخيا فقط قسمتى از آن علم نزد او بود و قادر به انجام چنان كار بزرگى شد و همه را به تعجّب واداشت. خدا به او قسمتى از آن علم را عنايت كرده است، امّا خدا به ما همه آن علم را داده است. همه علم كتاب نزد ماست».
  آرى! اهل بيت(ع) كسانى هستند كه خدا به آنان اين مقام بزرگ را داده است و آنان را بر ديگر بندگان خود برترى داده است.
  										* * *
  آيا تو مى دانى مهمترين نشانه زياد شدن ايمان چيست؟ من از كجا بفهمم كه ايمانم كامل تر شده است؟
  امروز مى خواهم نزد امام بروم و از او اين سؤال را بپرسم.
  امام در جواب به من مى گويد: «هر چه ايمان تو بيشتر شود، محبّتت به همسرت بيشتر مى شود».
  با شنيدن اين سخن به فكر فرو مى روم، اين سخن امام خيلى پيام دارد، اگر من به سوى خدا رفتم و نماز و عبادتم بيشتر شد، بايد ببينم آيا همسر خود را بيشتر از قبل دوست دارم يا نه؟ اگر جواب من مثبت بود پس خوشا به حالم! زيرا كه در معنويت رشدكرده ام، امّا اگر نماز خواندن من بيشتر شد و اخلاق من نسبت به همسرم بهتر نشد، بلكه نسبت به او بى تفاوت شدم، بايد بدانم كه آن عرفانى كه دنبالش رفته ام سرابى بيش نبوده است!
  زمانى مى توانم دم از محبّت به خدا بزنم و يقين كنم كه در مسير صحيح عرفان پيش رفته ام كه محبّت من به همسرم بيشتر شود. اين مكتب شيعه است بين محبّت به خدا و محبّت به همسر اين گونه رابطه برقرار مى كند، افسوس كه ما چقدر از اين حقايق غافل بوديم! افسوس!
  										* * *
  اسم او عُقْبه است، از كوفه به اينجا آمده است تا امام را ببيند، امام نگاهى به او مى كند و مى گويد: «شيعيان لحظه جان دادن با منظره اى روبرو مى شوند كه آن ها را بسيار خوشحال مى كند».
  اكنون امام سكوت مى كند. عُقْبه رو به امام مى كند و مى گويد: 
  ـ آقاى من! برايم بگو كه شيعيان در لحظه جان دادن چه مى بينند كه خوشحال مى شوند؟
  ـ شيعيان در آن لحظه هاى آخر، پيامبر و على(ع) را مى بينند.
  ـ آيا پيامبر و على(ع) با مؤمن سخنى هم مى گويند؟
  ـ آرى! پيامبر به او مى فرمايد: «تو را بشارت باد كه من رسول خدا هستم، آگاه باش كه من براى تو بهتر از همه دنيا هستم».
  ـ آيا على(ع) هم با او سخن مى گويد؟
  ـ آرى! على(ع) به او مى فرمايد: «اى دوست خدا، شاد باش و غم مخور كه من همان على هستم كه مرا دوست مى داشتى،من آمده ام تا تو را يارى كنم».
  سخن امام به اينجا كه مى رسد اشك شوق در چشم عُقْبه حلقه مى زند، او در اين فكر است كه چه موقع لحظه مرگ او فرا مى رسد تا چشمش به ديدار پيامبر و على(ع) روشن شود.
  										* * *
  اسحاق از ثروتمندان كوفه است. شيعيان فقيرى كه در كوفه زندگى مى كردند گاهى به منزل او مى آمدند و او به آنان كمك مى كرد.
  كم كم مراجعه مردم به خانه او زياد شد، اسحاق ترسيد كه ميان مردم مشهور بشود، او شهرت را دوست نداشت، براى همين درِ خانه خود را بست و ديگر كسى را به خانه اش راه نداد.
  اكنون او به مدينه آمده است، او به خانه امام مى آيد، سلام مى كند، امام جواب او را با سردى مى دهد، اسحاق مى فهمد كه امام از او ناراحت است، براى همين مى گويد:
  ـ آقاى من، چه چيز باعث شده است كه شما از من ناراحت باشيد؟
  ـ چرا درِ خانه خود را به روى شيعيان من بستى و ديگر آن ها را به خانه ات راه ندادى؟
  ـ من از مشهور شدن هراس داشتم، مى ترسيدم كه گرفتار مأموران حكومتى شوم.
  ـ مگر نمى دانى هنگامى كه دو مؤمن با هم ديدار نموده و با يكديگر دست بدهند، خداوند 100 رحمت براى آنان نازل مى كند، 99 رحمت از آن 100 رحمت براى كسى است كه محبّت بيشترى به ديگرى دارد.
  امام آن قدر در عظمت و مقام مؤمن براى اسحاق سخن گفت كه او از كرده خود پشيمان شد و تصميم گرفت وقتى به كوفه بازگردد درِ خانه خود را به روى همه شيعيان باز بگذارد.
  										* * *
  يكى از ياران امام را ديدم كه مشغول دعا كردن بود، من نزديك او رفتم، ديدم كه او اصلا براى خود دعا نمى كند، نام دوستان خود را مى برد و براى آن ها رحمت و بخشش خدا را طلب مى كند. جلو رفتم و سلام كردم و گفتم: چرا فقط براى دوستان خود دعا نمودى و براى خود دعا نكردى؟
  او به من رو كرد و گفت: روزى نزد امام بودم، آن حضرت به من فرمود:
  هر كس براى برادر مؤمن خود دعا كند فرشته اى در آسمان اوّل مى گويد: «تو براى برادر خويش دعا كردى، آگاه باش كه خدا صد برابر آنچه براى او خواسته اى به تو مى دهد».
  و هنگامى كه دعاى او به آسمان دوم مى رسد فرشته اى صدا مى زند و مى گويد: «براى تو دويست برابر آنچه براى برادر خود درخواست كردى، خواهد بود».
  فرشته اى در آسمان سوم مى گويد: «براى تو سيصد برابر آنچه براى برادر خود خواستى، خواهد بود».
  در هر كدام از آسمان چهارم و پنجم و ششم و هفتم، فرشته اى به او وعده مى دهد كه براى تو چهارصد، پانصد، ششصد و هفتصد برابر آنچه براى برادر خود خواستى، خواهد بود.
  سپس خدا مى گويد: «من آن ثروتمندى هستم كه هرگز فقير نمى شوم، اى بنده من! براى تو يك ميليون برابر آنچه براى برادر مؤمن خود درخواست كردى، قرار مى دهم».
  سخن امام به پايان مى رسد.
  وقتى من اين سخن را مى شنوم، تصميم مى گيرم كه من هم به جاى دعا كردن براى خود، براى دوستان خود دعا كنم.


title: انديشه پنجم: وقتى خدا به من افتخار مى كند
text:
  انديشه پنجم:  وقتى خدا به من افتخار مى كند 


  آن پيرمرد را مى بينى كه آنجا نشسته است، او ابوبصير است، اكنون او رو به امام مى كند و مى گويد: 
  ـ من ديگر پير شده ام و مرگ من نزديك است، نمى دانم كه آخرت من چگونه خواهد بود؟ 
  ـ اى ابوبصير! چرا چنين سخن مى گويى؟ هر كسى براى خود رهبر و امامى انتخاب كرده است، آيا خوشحال نيستى كه از خاندان پيامبر پيروى كرده اى؟ خشنود باش و بدان كه خدا به شيعيان ما نظر مهربانى دارد.
  ـ آقاى من! برايم سخن بگو!
  ـ فرشتگان از خدا مى خواهند تا گناه شيعيان ما را ببخشد، فرشتگان براى شما استغفار مى كنند.
  ـ برايم سخن بگو!
  ـ خداوند در قرآن مى گويد: «اى كسانى كه بر خويش ستم كرده ايد از رحمت خدا نااميد نشويد كه خدا همه گناهان شما را مى بخشد»، منظور از اين آيه، شيعيان ما مى باشند كه خداوند گناهان آن ها را مى بخشد. 
  ـ آقاى من! من ديگر از مرگ هراسى به دل ندارم.
  										* * *
  مدّتى بود در اين فكر بودم كه كدام يك از كارهاى خوب، زودتر از همه كارها، باعث خشنودى خدا مى شود؟ من خواستم بدانم كدام كار خوب مى تواند مرا در آغوش مهربانى خداوند قرار دهد.
  سرانجام تصميم گرفتم اين سؤال را از امام بپرسم، آن حضرت در جواب من فرمود: «هيچ عبادتى زودتر و سريع تر از احترام به پدر و مادر، نمى تواند خشنودى خداوند را در پى داشته باشد».
  وقتى اين سخن را شنيدم، تصميم گرفتم تا بيشتر به پدر و مادر خود نيكى كنم و قدر آنان را بدانم زيرا از قلب پدر و مادر تا رضايت خدا، راهى نيست.
  										* * *
  امروز يكى ياران امام از سفر حجّ آمده است، امام به او رو مى كند و مى گويد:
  ــ آيا مى دانى كه خداوند براى حاجى چه ثوابى قرار داده است؟
  ـ نه. نمى دانم.
  ـ وقتى بنده اى به دور خانه خدا طواف كند و دو ركعت نماز طواف را بخواند و بين صفا و مروه سعى كند، خداوند براى او شش هزار ثواب مى نويسد و شش هزار گناه او را مى بخشد و مقام او را شش هزار مرتبه بالا مى برد.
  ـ آقاى من! اين ثواب بسيار زيادى است!
  ـ آيا مى خواهى كارى رابه تو ياد دهم كه ثواب آن از طواف هم بيشتر باشد؟
  ـ آرى. 
  ـ كمك نمودن به برادر مؤمن و برآورده كردن حاجت او، نزد خدا بالاتر از ده حجّ مى باشد.
  همه ما با شنيدن اين سخن به فكر فرو مى رويم، اكنون مى فهميم كه اسلام چقدر به كمك كردن به ديگران اهميّت داده است.
  										* * *
  من عادت دارم كه اگر بخواهم از كسى تعريف كنم به ظاهر او نگاه مى كنم، براى اينكه ببينم چقدر ديندار است به طول ركوع و سجود او نگاه مى كنم، امّا تو به من ياد مى دهى تا به ميزان عقل و معرفت او توجّه كنم، زيرا خدا هرگز به زيادى عبادت بندگان نگاه نمى كند بلكه به عقل آن ها نظر مى كند.
  امروز امام برايم ماجرايى را تعريف مى كند تا من از آن درس بگيرم، ماجراى آن مردى كه سال ها پيش در جزيره اى سرسبز و خرم زندگى مى كرد و همواره مشغول عبادت بود. يكى از فرشتگان كه فكر مى كرد كه اين فرد مقام بزرگى نزد خدا دارد، از خدا خواست تا مقام آن فرد را به او نشان بدهد.
  وقتى آن فرشته مقام آن فرد را ديد، تعجّب كرد. اينجا بود كه خدا به آن فرشته دستور داد تا به آن جزيره برود و مدّتى با آن فرد زندگى كند. 
  آن فرشته به شكل انسان درآمد و نزد او رفت و به او گفت كه من مى خواهم مدّتى مهمان تو باشم و مثل تو خدا را عبادت كنم.
  مدّتى گذشت، يك روز آن فرشته نگاهى به اطراف خانه آن مرد انداخت و گفت: عجب جاى باصفايى دارى، واقعاً كه براى عبادت كردن بسيار خوب است. مرد گفت: آرى! ولى اين جا يك عيب بزرگ دارد.
  فرشته با تعجّب گفت: چه عيبى؟ مرد گفت: نگاه كن، ببين چقدر علف هاى سبز در اين جا روييده است، كاش خداى ما درازگوشى مى داشت و ما آن درازگوش را در اين علفزار مى چرانديم تا اين علف ها هدر نرود!
  آن فرشته چيزى را كه شنيده بود باور نمى كرد، آخر اين فرد خدا را چگونه مى شناخت، خدايى كه مانند انسان است و نياز به يك مركب دارد!
  اينجا بود كه خدا به آن فرشته وحى كرد: «من مقام و پاداش هر كس را به مقدار عقل او مى دهم».
  										* * *
  نگاه كن، امام از خانه خود خارج مى شود، به راستى در اين وقت روز، آن حضرت به كجا مى رود؟
  آيا موافقيد همراه آن حضرت برويم؟
  بعد از عرض سلام و ادب، با آن حضرت همراه مى شويم، چند نفر از ديگر دوستان نيز به ما مى پيوندند. 
  در بين راه با امام مشغول صحبت مى شويم و سؤال هاى خود را از آن حضرت مى پرسيم و ايشان با روى باز به سؤال هاى ما پاسخ مى دهد، ناگهان امام رو به قبله مى ايستد و به سجده مى رود و مشغول دعا مى شود.
  من رو به امام مى كنم و مى گويم:
  ـ آقاى من! چرا شما در اينجا به سجده رفتيد؟
  ـ ياد يكى از نعمت هايى افتادم كه خدا به من داده است، دوست داشتم در مقابل خداى خويش به سجده بروم و شكر آن را به جا آورم، نخواستم هنگامى كه اين نعمت خدا را ياد كردم با بى توجّهى از آن بگذرم، هر گاه خداوند نعمتى را به بنده خود بدهد و آن بنده، سجده شكر آن را بجا آورد خداوند به فرشتگان دستور مى دهد تا نعمت هاى زيادترى به آن بنده بدهند.
  وقتى اين سخن امام را مى شنوم، تصميم مى گيرم تا هر وقت به ياد نعمتى از نعمت هاى خدا افتادم به سجده بروم و شكر او را بجا آورم.
  										* * *
  اين سخن امام است كه مى خواهم در اينجا نقل كنم: «هر كس مى خواهد بداند كه آيا واقعاً ما را دوست دارد يا نه، به قلب خود مراجعه كند، اگر در قلب خود محبّت دشمنان ما را هم يافت، بداند كه از ما نيست و ما هم از او نيستم، دروغ مى گويد كسى كه ادّعا مى كند ما را دوست دارد و از دشمن ما بيزار نيست».
  وقتى در اين سخن فكر مى كنم، مى فهمم كه بايد از دشمنان اهل بيت(ع) بيزار باشم. 
  اگر بخواهم جزء پيروان راستين شما باشم، بايد هم محبّت شما را داشته باشم و هم با دشمنان شما، دشمن باشم.
  دشمنان شما در حقّ شما ظلم زيادى نمودند، خانه مادرتان فاطمه(س) را آتش زدند، محسن او را كشتند، حال چگونه مى شود كه محبّت آنان در قلب من باشد.
  هرگز! 
  من از همه كسانى كه در حقّ شما ظلم كردند، بيزار هستم.
  من براى زندگى در اين دنيا دو راه بيشتر ندارم، يا بايد به حزب خدا بپيوندم يا به حزب شيطان. 
  وقتى من از دشمنان خاندان پيامبر بيزارى مى جويم، از شيطان و حزب او و دوستانش بيزار شده ام. 
  من مى دانم كه دين، هم اصول دارد و هم فروع. «تولّا» و «تبرّا» از فروع دين است. تولّا، يعنى با دوستان خدا دوست بودن!
  تبرّا، يعنى با دشمنان خدا دشمن بودن!
  مگر دين چيزى به غير از دوست داشتن و دشمن داشتن مى باشد، دين يعنى اين كه من دوستان خدا را دوست بدارم و با دشمنان خدا دشمن باشم.
  تبرّا، يعنى شيطان ستيزى و شيطان گريزى! 
  تبرّا، يعنى بى رنگى تمام جاذبه ها و جلوه هاى شيطانى در زندگى من! تبرّا، براى هميشه، بريدن از همه پليدى ها و پيوستن به همه خوبى هاست!
  										* * *
  اسم او مُيّسِر است، گوش كن او با امام سخن مى گويد: 
  ـ آقاى من! همسايه اى دارم كه شب ها من با صداى قرآن خواندن او، براى نماز شب بيدار مى شوم. او گاهى قرآن مى خواند، گاهى گريه مى كند و خدا را مى خواند. او آدم خوبى است و اهل گناه و معصيت هم نيست.
  ـ اى ميسّر! آيا او ولايت ما اهل بيت(ع) را قبول دارد؟
  ـ نه. 
  ـ آيا مى دانى بهترين نقطه زمين براى عبادت كجاست؟
  ـ نه. نمى دانم.
  ـ دو نقطه زمين، بهترين مكان ها هستند، اول: كنار كعبه، بين حجرالأسود و مقام ابراهيم. دوم: مسجد پيامبر در مدينه، بين منبر پيامبر و قبر پيامبر. 
  ـ ممنونم كه اين را به من ياد داديد.
  ـ اى مُيّسِر! اگر كسى هزار سال در اين دو مكان، خدا راعبادت كند و بعداً در راه خدا مظلومانه كشته شود، اگر ولايت ما را قبول نداشته باشد، خدا در روز قيامت او را به عذاب خود گرفتار خواهد ساخت.
  وقتى اين سخن امام را مى شنوم به ياد حكايت حضرت موسى(ع) مى افتم، آيا دوست دارى براى تو آن حكايت را بگويم؟
  موسى(ع) از مكانى عبور مى كرد، نگاهش به مردى افتاد كه دست هاى خود را به سوى آسمان بلند كرده بود و دعا مى كرد، موسى(ع) از آنجا رفت.
  بعد از مدّتى، باز موسى(ع) گذرش به آنجا افتاد، ديد كه آن مرد هنوز دعا مى كند و دست هايش رو به آسمان است و اشك در چشمان خود دارد، گويا هنوز حاجت او روا نشده است. 
  در اين هنگام خدا به موسى(ع) چنين سخن گفت: اى موسى! او هرچقدر مرا بخواند و دعا كند، من دعايش را مستجاب نمى كنم، اگر او مى خواهد من صدايش را بشنوم و حاجتش را روا كنم بايد به دستور من عمل كند، من دستور داده ام تا بندگان من از راهى كه گفته ام مرا بخوانند. اين مرد هم بايد از راه ايمان به سوى من بيايد، نه اين كه راه ديگرى را بپيمايد و از راه ايمان روى برگرداند.
  اين سخن خدا خيلى چيزها را براى ما روشن مى كند، خدا دوست دارد كه بندگانش از راه ايمان به سوى او بيايند.
  اگر من دوست دارم كه خدا صدايم را بشنود و حاجت مرا بدهد بايد ولايت اهل بيت(ع) را قبول داشته باشد، زيرا آنان راه ايمان هستند، اگر از اين راه به سوى خدا بروم، خدا صدايم را مى شنود و دعايم را اجابت مى كند.
  										* * *
  امروز مى خواهيم به خانه امام برويم، سَدير كه از كوفه آمده است همراه ما مى آيد، وقتى وارد خانه امام مى شويم، سلام مى كنيم، جواب مى شنويم، منظره اى مى بينيم كه باعث تعجّب ما مى شود: امام روى زمين نشسته است و مشغول گريه است، قطرات اشك از صورت امام فرو مى غلطد.
  امام چنين مى گويد: «آقاى من! غيبت و دورى تو خواب را از چشم من ربوده است، كاسه صبرم را لبريز كرده است. من در دورى تو، ديگر آرام و قرار ندارم. مولاى من! غيبت تو غم ها را به دل من آورده است...».
  سَدير از شنيدن اين سخنان نگران مى شود، چه مصيبتى بر امام وارد شده است؟ او رو به امام مى كند و مى پرسد:
  ـ آقاى من! چه شده است؟ چرا اين گونه گريه مى كنيد؟ 
  ـ امروز صبح كتابى را مى خواندم كه از حضرت على(ع) به دست من رسيده است. در آن كتاب، حوادثى كه تا روز قيامت در دنيا روى خواهد داد، آمده است. 
  ـ در آن كتاب چه خوانديد كه چنين نگران شديد؟
  ـ دوازدهمين امام شيعه، مهدى(ع) است. در آن كتاب خواندم كه او مدّتى طولانى از ديده ها پنهان خواهد شد. در آن روزگار شيعيان ما امتحان خواهند شد و گروهى از آن ها در امامت مهدى(ع) شك مى كنند و از دين خود دست مى كشند وقتى من اين حوادث را خواندم، غم و غصّه به دلم آمد و اشكم جارى شد. 
  ـ آقاى من! آيا مى شود براى ما در مورد مهدى(ع) سخن بگوييد؟
  ـ بدانيد كه مهدى(ع) به چهار پيامبر شباهت دارد.
  ـ آن پيامبران كدامند؟
  ـ موسى و عيسى و نوح و خضر.
  ـ شباهت مهدى(ع) به موسى(ع) چگونه است؟ 
  ـ فرعون مى دانست كه حكومت او به دست موسى(ع) نابود خواهد شد امّا نمى دانست كه موسى(ع) در كدام خانواده به دنيا خواهد آمد، براى همين دستور داد بيست هزار نوزاد از بنى اسرائيل را كشتند تا شايد بتواند موسى(ع) را نابود كند، امّا خداوند موسى(ع) را از شرّ فرعون نجات داد. دشمنان ما هم تلاش خواهند كرد تا مهدى(ع) را به قتل برسانند، امّا آنان هرگز موفّق نخواهند شد.
  ـ آقاى من! شباهت مهدى(ع) به عيسى(ع) چيست؟
  ـ مسيحيان بر اين باور هستند كه عيسى(ع) به دار آويخته شده و كشته شده است، ولى قرآن مى گويد كه او زنده است و هرگز دشمنان نتوانستند او را به قتل برسانند. آرى! عيسى(ع) زنده است ولى الان از ديده ها پنهان مى باشد. همين طور مهدى(ع) از ديده ها پنهان خواهد شد. در آن روزگار، گروهى خواهند گفت كه او اصلاً به دنيا نيامده است، گروه ديگر خواهند گفت كه او مرده است!
  ـ آقاى من! شباهت مهدى(ع) به نوح(ع) چگونه است؟ 
  ـ مدّت زيادى نوح(ع) در ميان قوم خودش بود و آن ها را به سوى خدا دعوت مى كرد و آن ها قبول نمى كردند، تا آن زمان كه خدا تصميم گرفت عذاب را بر آنان نازل كند. در آن هنگام جبرئيل بر نوح(ع) نازل شد و هفت هسته درخت خرما به نوح(ع) داد. 
  ـ آن هسته ها براى چه بودند؟
  ـ جبرئيل به نوح(ع) گفت كه اين هسته ها را در زمين بكارد، وقتى كه اين هسته ها تبديل به درختان تنومندى شدند، عذاب كفّار فرا خواهد رسيد. نوح(ع) اين خبر را به ياران خود داد و همه خوشحال شدند، آن ها سال ها صبر كردند تا آن هسته ها به درختان تنومندى تبديل شدند.
  ـ آيا آن وقت عذاب بر كفّار نازل شد؟
  ـ وقتى همه منتظر وعده خدا بودند جبرئيل نازل شد و به نوح دستور داد تا هسته آن درخت ها را بگيرد و آن را در زمين بكارد، هر وقت كه اين هسته هاى جديد تبديل به درخت شدند عذاب كفّار نازل خواهد شد. وقتى نوح(ع) اين سخن را به ياران خود گفت عدّه زيادى از آنان از دين برگشتند و با خود گفتند اگر نوح بر حق بود، هرگز چنين نمى شد.
  ـ سرانجام چه شد؟
  ـ خدا آن قدر ياران نوح(ع) را امتحان كرد تا عدّه كمى باقى ماندند، خدا هفت بار به نوح(ع) دستور داد تا هسته هاى جديد بكارد. خيلى ها از دين دست برداشتند و فقط هفتاد و دو نفر باقى ماندند.
  ـ بعد از آن چه شد؟
  ـ خدا آن وقت به نوح(ع) دستور داد تا مشغول ساختن كشتى شود و بعد از مدّتى طوفان، همه كفّار را نابود كرد. غيبت مهدى(ع) هم آن قدر طول مى كشد تا كسانى كه اهل شكّ و ترديد هستند از صف مؤمنان و شيعيان ما جدا شوند.
  ـ آقاى من! شباهت مهدى(ع) به خضر(ع) چيست؟
  ـ خدا مى دانست كه مهدى(ع) عمرى طولانى خواهد داشت و غيبت او طولانى خواهد شد. براى همين به خضر هم عمرى طولانى عنايت كرد تا شاهدى براى عمر طولانى قائم ما باشد.
  										* * *
  يكى از دوستان ما مى خواهد به شهر خود بازگردد، امام صادق(ع) به او مى گويد: «سلام مرا به شيعيان برسان و اين پيام را به آنان بگو».
  من دقّت مى كنم تا بدانم پيام امام چيست. اكنون امام پيام خود را مى گويد: «اى شيعيان! بدانيد وقتى در مجالس خود ما را ياد مى كنيد، خداوند به شما افتخار و مباهات مى كند.
  از شما مى خواهم وقتى با هم هستيد از ما اهل بيت ياد كنيد، زيرا اين كار شما باعث مى شود تا ياد ما و دين ما زنده بماند.
  آيا مى دانيد بهترين مردم چه كسانى هستند؟ كسانى كه همواره ما را ياد كنند و ياد ما را در دل مردم زنده نگه دارند».
  من وقتى اين سخن را مى شنوم، متوجّه مى شوم كه زنده نگاه داشتن ياد اهل بيت چقدر ارزش دارد.

  												پايان


