# jomle

title: درد پنهان است در سینه سوخته
text:
  درد پنهان است در سینه سوخته



   
  گروه اجتماعی؛ وقتی ابر خردل فرود آمد بر سر «سردشت» زندگی پایان یافت. تاول جنگ نشست روی دست، روی سینه، روی ریه؛ سینه سوخت. نفس کشیدن عذاب شد و دیدن، یک رویا. تاریکی آمد سراغ زندگی. شیون حبس شد در قفس سینه که تاول مجال برون آمدن نمی داد. آوار خردل نشانی از تاول کاشت برهستی. نشانی که تا امروز باقی است. سینه می سوزد هنوز؛ در سرما، در گرد و غبار، در تکاپوی زندگی. ریه آرامش می خواهد. عزلت پیشه می کند، زندگی خفه می شود در حصار تنگ یک اتاق. درد پنهان است در سینه سوخته...


  گرد پیری بر صورتش نشسته است آنچنان که غبار خردل بر جگرش. یوسف محمدی جانباز ۵۵ درصد است. او در جریان حمله شیمیایی عراق به منطقه مسکونی سردشت از ناحیه ریه، چشم و پوست دچار صدمه شده است. شال سیاه از کمر باز کرده و تاول نشان ها را هویدا می کند. اسپری اکسیژن همراه همیشگی او است. می گوید؛ «هیچ کاری نمی توانم بکنم. بالا رفتن از پله برایم دشوار است و پس از بالا رفتن از یکی دو پله باید استراحت کنم.»
  عکس های آویخته بر سینه دیوار از تاول ها و زخم های پشت و پهلوی جمشید حیدری جانباز شیمیایی ۵۰ درصد حکایت می کند. زخم هایی که پس از ۱۵ سال از فاجعه شیمیایی سردشت، دوباره بر تن او روییده اند و مشکلات را دوچندان کرده اند. می گوید؛ «وضعیت درمانی سردشت بسیار نامناسب است. متخصص ریه، چشم و پوست- بیماری هایی که در بین جانبازان شیمیایی رایج است- نداریم. وقتی پس از ۱۵ سال دوباره تاول در پشت و پهلویم بالا زد، خیلی عذاب کشیدم تا خودم را به بیمارستان ارومیه رساندم. وضعیت کوچه ها و خیابان های شهر نیز نامناسب است و اغلب خاکی است. گرد و خاک هم که سوهان جسم ماست. متاسفانه مسوولان شهرداری و سایر مسوولان به این مساله توجه نمی کنند و تاکنون برای آسفالت خیابان ها اقدامات ضروری صورت نگرفته است.» حیدری که طی ۲۰ روز نخست شیمیایی شدن از دیدن محروم شده بوده و در حال حاضر نیز از ناحیه چشم دچار بیماری است، می گوید؛ «زمستان ها حال و روز جانبازان شیمیایی وخیم تر از همیشه است. سرما ریه های ما را آزار می دهد و سرفه های شدید و پی در پی امان از ما می گیرد حتی ما را از زندگی با زن و بچه خود محروم می کند. برای آنکه آنها عذاب نکشند با دستگاه اکسیژنم به اتاقی می روم و از آنها فاصله می گیرم. خارش پوست عرصه را بر ما تنگ می کند. اینقدر پوست را می خارانم تا خون جاری شود.
  مسائل متعددی وجود دارد که ما را مجبور به انزوا می کند. فرار از گرد و غبار خیابان و فرار از جمع دوستان که معمولاً سیگار می کشند و ما نمی توانیم دود آن را تحمل کنیم. همه چیز دست به دست هم داده است تا خانه نشین شویم. مسافرت با اتوبوس هم برای ما غیرقابل تحمل است من قبل از جانباز شدن، مربی فوتبال بودم. آرزو دارم دوباره به میدان فوتبال بازگردم اما محکومم به خانه نشینی.» او که ۴۹ سال دارد ادامه می دهد؛ «متاسفانه گاز خردل اثرات منفی روی نسل های بعدی می گذارد. مثلاً پسر برادرم که شهید شد، دچار بیماری خونی است و دکترها مجبور به تعویض خون او شده اند. مشکلات ما با افزایش سن بیشتر می شود، نیاز داریم که دوباره در کمیسیون های پزشکی بنیاد شهید برای تعیین مجدد درصد جانبازی حاضر شویم، اما طوری ما را ترسانده اند که به این کمیسیون ها مراجعه نمی کنیم. نیاز ما به تعیین درصد به خاطر پول نیست. بلکه می خواهیم از خدمات درمانی مناسب تری استفاده کنیم. من حاضرم تمام زندگی ام را بدهم تا پزشکان من را از این وضعیت خارج کنند.» حسن خلیلی یکی از معلم های شهر سردشت می گوید؛ «طی چند سال گذشته دو نکته ذهن مردم را به خود مشغول کرده است. دو سال است که ۴۶۰۰ نفر از مردم سردشت با خرج و مخارج خود انواع آزمایشات را انجام داده اند و دوبار در کمیسیون پزشکی بنیاد حاضر شده اند، اما برخلاف وضوح آزمایشات، سیتی اسکن و اسپرومتری که از وجود مشکلات در وضع ریه این افراد حکایت می کنند، بنیاد به مردم جواب قانع کننده ای مبنی بر شیمیایی بودن یا نبودن نداده است. اما نکته دوم این است که طی سال های گذشته بسیاری از افراد با رنج ها و دردهای ناشی از گازهای شیمیایی فوت کرده اند، اما هیچ گونه اقدامی برای شناسایی شدن این افراد قبل از فوت آنان صورت نگرفته است. برای مثال پدرم با بیماری ریه فوت کرد و در اواخر عمرش در سال ۷۹ وقتی سرفه می کرد تکه های شش از دهانش خارج می شد. افزون بر این موارد باید گفت که طی بیست سال گذشته آمار مرگ و میر در این شهرستان به ویژه مرگ و میرهای ناشی از سرطان و سکته قلبی بیش از حد شایع شده است. این موارد در حالی اتفاق افتاده است که آب و هوای سردشت به لحاظ طبیعی بسیار سالم است. از این رو بدون شک تاثیر گاز های خردل همچنان قربانی می گیرد اما متاسفانه کسی توجه نمی کند.» حسن حداد جانباز شیمیایی ۳۰ درصد و ۴۸ ساله است. دو فرزند دارد. یکی اول دبیرستان است و دیگری در کلاس های پیش دانشگاهی حاضر می شود. می گوید؛ «هر دو فرزندم از مشکلات خونی، کلیه و چشم رنج می برند. همسرم نیز پس از به دنیا آوردن فرزندانم، دیگر قادر به باردار شدن نیست.»
  تراژدی مصطفی اسدزاده جانباز شیمیایی ۲۵ درصد و تنها بازمانده یک خانواده ۱۱ نفره برای تمام کسانی که حتی یک بار به سردشت سفر کرده اند، آشناست. تراژدی او با از دست دادن پدر، مادر، خواهران و برادران و مادربزرگ در یک شبانه روز شروع می شود و با بی پناهی و تنهایی شبانه در شهری که چیزی جز آواز مرگ و دلتنگی از آن به گوش نمی رسد، ادامه می یابد. او ساعت ۱۰ شب پس از فراغت از دفن کردن خانواده در خانه ویران خود از فرط ناتوانی و خستگی جسمی و روحی به خواب می رود. اما پس از ساعتی با احساس خارش در پهلوها و سوزش چشم و... از خواب بیدار شده و به دنیای مصدومان شیمیایی وارد می شود. اما این پایان تراژدی نیست. او می گوید؛ «هم اینک سه فرزندش دچار ناراحتی های عصبی هستند.»
  «درد پنهان است در سینه ها و کسی نمی تواند آن را ببیند. درد پنهان است.» این را مصطفی جانباز ۲۵ درصدی می گوید.
   
  منبع:ویستا
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


title: نابینایان رادر این شهر نمی بینیم
text:
  نابینایان رادر این شهر نمی بینیم



   
  تابلوها و علائم، این معلمان بی زبان که صبح تا شب برای ما به صورت رایگان آموزش می دهند، کلاس می گذارند تا به ما بفهمانند که راه درست کدام است. معلمانی که برخی از مواقع مورد اصابت شاگردان بی فرهنگ نیز قرار می گیرند و گاهی هم برخی از سارقان که به کاهدان می زنند، اقدام به سرقت آنها می کنند.
  استفاده از تابلوها، علائم و نشانگرها در دنیای پیشرفته ارتباطات و کاهش عامل نیروی انسانی در راهنمایی مردم در اماکن مختلف مانند خیابانها، متروها، فروشگاه ها کاربرد وسیع تری یافته و حتی یکی از عوامل موفقیت مدیریت شهری به شمار می آید. در دنیای با فرهنگ و متمدن امروزی برای هر سؤالی نیازی نیست که وقت کسی گرفته شود، تمامی تابلوها و علائم همواره راهنما و معلم قشر عظیمی از کسانی هستند که سؤالات متعددی دارند...


  عبور از یک خیابان یکطرفه، دور زدن ممنوع، به سمت پمپ بنزین، تابلوهای نشانگر محدودیت سرعت همه و همه برای راحتی در زندگی شهری امروزه طراحی شده است. اما سؤال این است آیا این علائم و نشانگر ها دقت و صحت کافی دارند تا بتوانند نیازها را پاسخ داده و راهنمای اشتباهی برای دیگران نباشند. با نگاهی کارشناسی و فراگیر و مدیریت کیفیت در بکارگیری این تابلوها متوجه این نکته می شویم که بین این علائم باید تعاملاتی برقرار باشد تا بتواند به نحو ساده و راحت جوابگوی افراد مختلف باشد. تابلوها باید با یکدیگر حرف بزنند، همدیگر را پشتیبانی نمایند، برخلاف هم صحبت نکنند، علیه هم اقدام نکنند، در سطح یک شهر، یک فرودگاه، یک سازمان خدماتی که روزانه تعداد کثیری از مردم به آن مراجعه می کنند، بکارگیری تابلوها و علائم و هدایت صحیح یک مشتری از اهمیت ویژه ای برخوردار است، در یک فرودگاه تابلوهای نشان دهنده صحیح هدایت کننده مسافر برای دریافت کارت پرواز و انتقال به سالن ترانزیت، یا تابلوهای نشان دهنده محل نمازخانه یا سرویس های بهداشتی و طرز نصب آنها می تواند از نارضایتی تعداد کثیری از مردم جلوگیری کند. نصب اشتباه یک تابلو ممکن است مسافرین را اشتباهی به مسیرهای ناخواسته هدایت کند.
  در یک بیمارستان بکارگیری خطوط رنگی و هدایتگر می تواند براحتی بیماران و همراهان آنها را به بخش های مورد نظر هدایت نماید، برخی از بیمارستانها برای این کار از خطوط رنگی در کف سالن ها یا در کناره دیوار استفاده می کنند و تنها کافی است بیمار با نگاه بر آنها مسیر خود را پیدا کند، حال سؤال این است که اگر فردی نابینا باشد، چه کار می توان انجام داد و بیمار را چگونه می توان به بخش مورد نظر هدایت کرد، در ژاپن برای این منظور از سرامیک های برجسته استفاده می شود و فرد نابینا کافی است برای پیمودن یک مسیر با پای خود کف سالن را لمس کند، البته این موضوع در اکثر اماکن عمومی ژاپن کاربرد دارد، از خیابانهای شهر، چهارراهها و متروها می توان نمونه ای از این معابر برای افراد نابینا نام برد.
  همچنین بکارگیری صدای سوت در چهارراهها برای اعلام قرمز بودن چراغ برای عابرین را می توان نمونه ای از علائم و اصوات نام برد که برای راحتی مردم طراحی می شود. در اکثر تقاطع ها و در کنار خطوط عابر پیاده در کشورهای توسعه یافته شاهد صدای نواختن زنگ ملایم در هنگام سبز شدن چراغ هستیم، با شنیدن صدای این زنگ عابرینی که نابینا هستند براحتی می توانند این مسیر را بپیمایند، حال در نظر بگیرید که برخی از عابرین بینای ما این اصل را رعایت نمی کنند چه برسد !!!
  از سوی دیگر می توان حدس زد که امکان خطا در نواختن اشتباهی این زنگ ها چه ضربه سنگینی را می تواند برای جامعه داشته باشد.
  در یک شهر نیز علائم راهنمایی و رانندگی و طرز بکارگیری صحیح آنها نیز نقش مؤثری در کاهش حجم ترافیک دارند، محل نصب تابلوها از نکته های مهمی است که در برخی از موارد ضروری است . مسئولان محترم راهنمایی و رانندگی نسبت به این موضوع دقت بیشتری بخرج دهند، اکثر تابلوها در سرپیچ ها نصب شده اند، آنهم بعد از پیچ، این موضوع منجر به ایجاد ترافیک در تقاطع ها و همچنین تصادف و در خیلی از موارد عبور اشتباه از یک مسیر درپی داشته و راننده برای ادامه مسیر خود مجبور به حرکت دنده عقب و برگشت به سمت تقاطع می کند. این موضوع برای خروجی های اتوبان شهید حکیم به سمت کردستان شمالی و اتوبان همت به سمت مدرس شمال و جنوب بیشتر به چشم می خورد، در خروجی اتوبان همت و خروجی مدرس، زیر پل های فجر شاهد نصب تابلو مدرس شمال و جنوب هستیم، اگر راننده ای خطای چشم داشته باشد که نباید باشد و یا پشت سر یک اتوبوس قرار گرفته باشد، قادر نخواهد بود مسیر را تشخیص دهد و ناخواسته ممکن است مسیر را اشتباه برود، همچنین در برخی از خروجی ها شاهد نصب تابلوهای نشاندهنده زیادی هستیم که وقتی راننده به تقاطع نزدیک می شود باید در یک نگاه کوتاه و سریع تمامی تابلوها را مطالعه نماید. حال در نظر بگیرید در کنار این تابلوها، تابلوهای متعدد تبلیغاتی نیز وجود داشته باشد، در این صورت امکان تصادف را می توان پیش بینی کرد. این امر بویژه در فصول بارانی و برفی یا هوای مه آلود که دامنه دید کاهش پیدا می کند حاد تر خواهد شد.
  باید این واقعیت را در نظر داشت که در پیچ ها و در محیط پرتردد و ترافیک امکان مطالعه این شعارهای پسندیده نخواهد بود و توصیه می شود در مسیرهایی از این شعارها استفاده شود که فاصله تابلو و راننده کافی بوده و فضای مناسبی وجود داشته باشد.
  یکی دیگر از موارد مهم نام گذاری مراکز و اماکن عمومی است که می تواند نقش مناسبی در هدایت مردم داشته باشد. اتوبان، بزرگراه، آزاد راه و بکارگیری تابلوهای مناسب هرکدام و استفاده صحیح نام مناسب با فرهنگ ایرانی از مواردی است که باید بدان توجه کرد، با نگاهی به تابلوهای زرد رنگ که نشان دهنده مترو است متوجه این نکته خواهیم شد که براستی این تابلو نشانگر مترو است، قطار زیر زمینی، قطار شهری یا کدامیک از اینها است، جالب است که بدانیم از زمانی که مترو در تهران راه اندازی شده است و تابلوهای نشانگر متروها نصب شده است هیچ گونه اسمی برای این مراکز انتخاب نشده است، روی تابلوها نوشته شده است «به طرف ایستگاه میرداماد» یا به طرف ایستگاه حقانی و مانند اینها ولی گفته نشده است «به طرف ایستگاه متروی میرداماد یا متروی حقانی» اگر هنوز بعد از گذشت چندین سال کلمه مترو انتخاب نشده است پس بهتر است این کار را بکنیم. در اکثر کشورها از حرف بزرگ M برای نشان دادن ایستگاه مترو استفاده می شود درحالی که در شهر تهران از آرم شرکت متروی ایران استفاده شده است و البته بیشتر شبیه لیفت تراک است تا قطار.
  باید این واقعیت را قبول کرد که سازمانها در قبال مردم مسئولیت دارند و به این دلیل است که استانداردهای مخصوص سازمانهای مدنی در اکثر کشورها بکارگرفته می شود. مسئولیت اجتماعی یک سازمان امروزه یکی از مهمترین استانداردهای مدیریتی است که سازمانهای مرتبط با جامعه از آنها استفاده می کنند، البته ناگفته نماند که طرح تکریم ارباب رجوع چندسالی است توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی به دستگاههای دولتی ابلاغ شده است و برخی از سازمانها در این زمینه قدم های مثبتی را برداشته اند. سخن آخر این که نگاه مدیریت کیفیت به تمامی عوامل ایجاد کننده رضایت مندی مردم به عنوان مشتریان و بهبود مستمر آن نگاهی است که همه مدیران و کارشناسان سازمان ها می توانند با استفاده از آن به بهبود وضع شهری ومدیریتی جامعه خود بپردازند. امید است این رویکرد در کشورما همه روزه با عمق بیشتر در سازمانهای عمومی بتواند رضایتمندی جامعه را به همراه داشته باشد.
   
  منبع:ویستا
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


title: تنها نمان منتظرت هستیم
text:
  تنها نمان منتظرت هستیم
   



  توانبخشی امروز مفهومی کاملا نوین به خود گرفته است به این معنی که هدف کلی از آن بالا بردن نقش اجتماعی ومشارکت فرد معلول در جامعه است.
  زیرا در دنیای امروز آنچه که میزان توانایی وناتوانی افراد را تعیین می‌کند بستگی به عملکرد ونقش اجتماعی آنها دارد وافرادی ناتوان نامیده می‌شوند که نتوانند در یک سامانه اجتماعی نقشی را بپذیرند یا از قدرت نقش‌پذیری بسیار پایینی در جامعه برخوردار باشند.
  ریشه این دستاورد فکری را می‌توان در ۲ گزاره جست‌وجو کرد که هر دوی آنها حاصل پیشرفت جوامع و ورودشان به دنیای مدرنیته است. نخست بالا رفتن سطح علمی جوامع ونگاه منطقی‌تر افراد به پدیده معلولیت ودوم انقلاب تکنولوژی که جوامع را هر روز با فناوری نوینی آشنا می‌کند...

  حاصل این آشنایی تحولی است که در بکار گیری ابزار وامکانات پدید آمده واین فرایند به انسان این امکان را می‌دهد که با کمترین تحرک بیشترین استفاده را از ابزار ببرد.
  این ۲ گزاره سبب شده که جوامع پذیرش بیشتری نسبت به معلولین داشته باشند و امکان مشارکت اجتماعی آنان را فراهم آورند و بپذیرند امروزه حاصل کار مهم است نه نوع عملی که یک فرد برای رسیدن به آن نتیجه انجام می‌دهد.
  حاصل این اندیشه ظهور توانبخشی حرفه‌ای در جوامع است. توانبخشی حرفه‌ای می‌کوشد تا از طریق حرفه آموزی به فرد معلول او را برای داشتن یک شغل ودر نهایت پذیرش یک نقش اجتماعی آماده سازد.
  در دهه‌های اخیر شاهد آن هستیم که در کشور مانیز سازمان‌های غیردولتی در این زمینه فعالیت چشمگیری داشته‌اند.به‌نظر می‌رسد عملکرد این گونه سازمان‌ها باید به گونه‌ای باشد که با عبور از توانبخشی صرفا پزشکی وبا تکیه بر توانبخشی حرفه‌ای فرد معلول را برای حضور در جامعه وتحقق توانبخشی اجتماعی آماده سازند.
  بپذیریم که اگر قرارباشد به این روند یعنی توانبخشی حرفه‌ای منجر به توانبخشی اجتماعی نگاهی نوین وامروزی داشته باشیم نقد آن خالی از ضرورت نیست.


  برای واضح‌تر شدن ضرورت این نقد به این نکته اشاره کنیم که در رویکردهای نوین به معلولیت تمام جنبه‌های روحی، روانی، اجتماعی وعاطفی یک معلول در نظر گرفته می‌شود وفردی می‌تواند به تعامل صحیح با دیگران بپردازد که در توسعه نسبی تمام ابعاد روحی و روانی خود کوشیده باشد.
  از طرفی منظور از توانایی مشارکت اجتماعی تنها جنبه حرفه‌ای آن نیست وانسان برای داشتن مشارکت اجتماعی نیازمند توانایی‌های روحی وروانی نیز هست.یعنی به عبارتی در نقد سازمان‌هایی که با محوریت توانبخشی حرفه‌ای شکل می‌گیرند این سؤال مطرح می‌شود که آیا به موازات این توانبخشی حرفه‌ای اقداماتی جهت آماده‌سازی‌ روحی و روانی فرد معلول جهت مشارکت اجتماعی نیز صورت می‌گیرد یا خیر؟
  اگر بخواهیم به نقد سیستماتیک این مسئله بپردازیم به ناچار باید سازمان‌های توانبخشی حرفه‌ای را به منزله یک سامانه در نظر بگیریم وفرد معلول متوجه با این سازمان‌هارا در دو مقطع زمانی ورود وخروج مورد مطالعه قرار دهیم. ساختار این مطالعه در ۳ فصل تدوین می‌شود فصل اول مطالعه فردی که در آستانه ورود به این سازمان‌هاست فصل دوم مطالعه فردی که با این سازمانها در حال تعامل است وفصل سوم مطالعه فرد معلولی که مدتی از خدمات این سازمان‌ها بهره گرفته واکنون قرار است جهت اشتغال واکتساب یک نقش اجتماعی وارد جامعه شود.
  در فصل اول به مطالعه فرد معلولی خواهیم پرداخت که در آستانه ورود به توانبخشی حرفه‌ای‌ است که این توانبخشی حرفه‌ای قراراست منجر به حضور ومشارکت اجتماعی او شود وهمان‌طور که گفته شد این حضور اجتماعی ومشارکت علاوه بر توانمندی حرفه‌ای نیازمند توانمندی‌های روحی وروانی نیز هست.
  حال برای آنکه بدانیم سازمان‌های مذکور تا چه اندازه در تقویت این توانمندی‌ها موفقند باید نخست سطح این توانمندی‌ها را در آستانه ورود فرد به این سازمان بسنجیم.
  در اینجا توجه به این نکته ضروری است هر فرد دارای یک من یا شخصیت اجتماعی است که همزمان با فرد متولد ودر شرایط طبیعی همگام با او رشد می‌کند از بازی‌های کودکانه گرفته تا حضور در مقاطع مختلف تحصیلی تا تجربه بلوغ وبروز احساسات جنسی وعاطفی تا حضور در محافل سیاسی واجتماعی وتا انتخاب شغل و تشکیل خانواده همه وهمه در رشد این «من اجتماعی» فرد نقش مؤثر ومستقیم ایفا می‌کند و می‌‌توان گفت رشد شخصیت اجتماعی افراد در گرو به چالش کشیده شدن این من اجتماعی است.


  روان شناسی سیاسی که تطبیق مراحل رشد انسان وجامعه است این مطلب را این گونه شرح می‌دهد که همان‌طور که یک کشور برای رسیدن به توسعه سیاسی واجتماعی نیازمند عبور از مرحله دیالکتیک احزاب ودر واقع چالش تئوری‌های سیاسی است یک فرد نیز برای رسیدن به تکامل نیازمند چالش‌های اجتماعی است ودرجریان بازخورد‌های اجتماعی است که شخصیت یک فرد به تکامل می‌رسد.
  حال برمی گردیم به موضوع مورد مطالعه یعنی من اجتماعی فرد معلول در آستانه ورود به سازمان‌های توانبخشی حرفه‌ای. با توجه به اینکه پدیده جداسازی هنوز درجامعه ما بسیار پررنگ است و مسائل ثانویه همچون عدم مناسب‌سازی‌ محیط شهری وفقدان فرهنگ پذیرش معلولین از سوی جامعه بر این جداسازی دامن زده وانزوا وایزولاسیون معلولین را تاحد بسیاری بالا برده است شخصیت اجتماعی این افرادنیز معمولا با مشکل روبه‌روست.چون همان‌طور که گفته شد رشد شخصیت اجتماعی نیازمند تعامل وبازخوردهای اجتماعی است، حال آن‌که پدیده‌هایی همچون جداسازی وایزولاسیون فرصت‌های تعامل وبازخوردهای اجتماعی را ازفرد معلول می‌گیرد در نتیجه من اجتماعی یک معلول همپای رشد فیزیکی وسنی او رشد نخواهدکرد.
  این‌چنین فردی معمولا وقتی وارد سازمان‌های توانبخشی حرفه‌ای می‌شود باچند حالت روبه‌روست اول آنکه به‌دلیل فرهنگ جامعه که دراین‌گونه سازمان‌ها نیز تسری پیدا کرده یک نگاه از بالا همواره بر فرد معلول حاکم است این نگاه از بالا موجب می‌شود تعاملات فرد معلول بازهم در یک چارچوب بسیار محدود وتعریف شده باشد.دومین حالت آن است که خود فرد معلول به‌دلیل سابق تربیتی که تعاملات اجتماعی را به خوبی تجربه نکرده در اینجا نیز رویه انزوا را پیش گیرد ومیلی به تعامل اجتماعی از خود نشان ندهد.
  حالت سوم حالت رویارویی فرد معلول با افرادی است که آنها نیز به‌دلیل معلولیت غالبا از یک من اجتماعی رشدیافته وبالغی برخوردارنیستند در نتیجه تعاملات اجتماعی در این سازمان‌ها بسیار محدود است. جدا از این مباحث کاستی سازمانهای توانبخشی حرفه‌ای در پرورش من اجتماعی معلولین است به عبارتی این سازمان‌ها نمی‌توانند یک معلول را از نظر روحی وروانی آماده پذیرش جامعه کنند.
  در اینجا می‌رسیم به فصل سوم مطالعه که با فرد معلولی مواجه هستیم که به تعبیر این سازمان‌ها کارآموخته و آماده ورود به بازار کاراست اما لوازم روحی وروانی این حضور اجتماعی در وی شکوفا نشده است.
  یک فرد آماده ورود به بازارکار باید عموما از اعتماد به نفس بالا وتوانایی برقراری ارتباط با دیگران برخوردار باشد که متأسفانه این خصیصه در اکثر کارآموختگان این مراکز دیده نمی‌شود.باید پذیرفت که برپایی کلاس‌هایی همچون روابط عمومی ومهارت‌های زندگی شاید بتواند این نقیصه را تاحدی جبران نماید اما برای رفع این معضل اقدامات اساسی تری را باید مدنظر داشت.
  اقداماتی که طی آن بتوان مقدمات بلوغ اجتماعی فرد معلول را فراهم آورد به این معنی که تعاملات اجتماعی را در این سازمان‌ها به‌صورت سیستماتیک درونی کرد وآنها را به یک جامعه مدل وفشرده شده بدل ساخت که افراد در آن با تعاملات اجتماعی مواجه شده وخود را آماده حضور در جامعه کنند.
   
  منبع:ویستا
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


title: در سکوت اهوراییم خدا را صدا می زنم
text:
  در سکوت اهوراییم خدا را صدا می زنم



   
  وقتی چشم هایم به روی دنیای خاکی شما باز شد، در برهوت نگاهم هیچ چیز آشنا نبود. همه چیز آنقدر بیگانه بود که حتی ندانستم مردمان خاکی این دنیا با من تفاوت دارند.


  ● دنیای من پر از سکوت بود و زبانم ناتوان!
  دنیای پرهیاهوی آدم ها برای من عجیب بود و دنیای آرام و بی صدای من برای آنها عجیب تر!
  من هیچ وقت آدم ها را برای شنیدن ناشنیدنی ها مواخذه نکردم و خودم را با دنیای ناشناخته آنها آشنا کردم اما در شهر شلوغ آدم های پرمدعا من یک غریبه بودم...

  غریبه ای که هیچ کس زبانم را نفهمید. اما من باید خودم را به زندگی ثابت می کردم. به او که به خاطر نشنیدن صدایم بارها با من کج خلقی کرده بود. اگر دنیا برای شنیدن صدای ضعیف من گوش شنوایی ندارد، من باید راه شنیدن حرف های دنیا را یاد بگیرم.
  در دنیای ساکت من صدای قهقهه کودک ۹ ماهه ای که خود را در آغوش پدر انداخته بی معناست و من صدای شیون زنی را که در عزای عزیزش فریاد می کشد نمی شناسم اما چشم هایم دنیای ناشناخته آواها را برایم آشناترمی کند و من می توانم همچون تو از دیدن قهقهه کودکان شاد شوم و همراه با ناله های سوخته حنجره داغ دیدگان اشک بریزم.
  من دنیای شما را زیباتر از آنچه که تصورش را بکنید لمس کرده ام و بیشتر از آنچه فکرش را بکنید در دنیای اصوات ناشناخته سیر کرده ام.
  من صدای علف های باران خورده اردیبهشت را خوب می شنوم و آواز صدف های به خواب رفته در کنار ساحل را خوب می شناسم. در دنیای شفاف من صدای رقص گل های آفتابگردان به گوش می رسد و نغمه ماهی قرمز تنگ بیداد می کند.
  آری من آوای خوش زندگی را بهتر از شما می شناسم و با صدای نسیم به زندگی سلا م می دهم و برای چتر طلا یی خورشید که هر صبح در سقف خانه ام پهن می شود سرود عشق می خوانم. من در سکوت اهوراییم خدا را صدا می زنم با صدای بلندتر از آواهای شناخته شده مادی! من صدای خدا را در آن کرانه دور، جایی که دریا به آسمان پیوند می خورد می شنوم و می دانم دنیای آرام من با تمام کاستی هایش هدیه ای از جانب خداست، پس شادمان زندگی می کنم و باور دارم که:
  «سکوت تنها صدای خداست».
  □□□
  آرام در سکوتی سنگین کنار هم می نشینیم بدون اینکه صدایی شنیده شود; دست هایمان خطوطی را ترسیم می کند و نقطه ها به هم وصل می شود تا یک کلمه آفریده شود.
  پی درپی خطوط نامرئی بر تخته سیاه مجازی ترسیم می کنیم و دنیایی از حروف با زبان اشاره کنار یکدیگر می چینیم تا جمله ای بسازیم که «معلولیت محرومیت است نه محدودیت»


  ● شنیدن مشکلات ناشنوایان گوش شنوا می خواهد
  راست می گویند معلولیت، محدودیت نیست اما ای کاش همه مردم جامعه بدانند که ناشنوایان معلولا ن موضعی هستند و ناشنوا بودن دلیل بر ناتوانی و بی استعدادی نیست.
  هشتم مهر به عنوان روز جهانی ناشنوایان نامگذاری شده. روزی که امید می رود تا افراد جامعه نسبت به مسائل معلولا ن توجه بیشتری داشته باشند و آنان را همچون دیگر اعضای جامعه به حساب آورند.
  □□□
  نریمان فرخی را سال هاست که می شناسم، پسرک بازیگوش همسایه که دیروز پسربچه پرشر و شوری بود و امروز برای خودش مردی شده.
  به قدری راحت با اطرافیانش ارتباط برقرار می کند که خیلی وقت ها فراموش می کنم او یک ناشنواست.
  وقتی با او حرف می زنم تمام حواسش را متمرکز می کند که جملا ت را از حرکت لب هایم بگیرد و جواب سوالا تم را بدهد.
  بارها او را با دوستانش دیده ام و همواره این مساله توجهم را جلب کرده که تمام دوستان نریمان شنوا هستند و او به راحتی با آنها ارتباط برقرار می کند و دنیای آرام خود را با دنیای پرهیاهوی آنها پیوند می زند.
  او که این روزها از رشته گرافیک فارغ التحصیل شده به گذشته برمی گردد و از دوران کودکی اش برایم حرف می زند، گفت وگو کردن با نریمان کار سختی نیست چون جای خالی حس شنوایی اش را با دیگر حس ها پر کرده و از خودش این گونه می گوید:
  وقتی کوچک بودم، هیچ تفاوتی بین خودم و بچه های هم سن و سالم حس نمی کردم تا اینکه در سن ۶ سالگی مادرم مرا به مهدکودک استثنایی ها برد. آنجا بود که فهمیدم بچه های کلا س همه شبیه من هستند و ما با بقیه بچه ها کمی فرق داریم.


  ● پذیرفتم که ناشنوا هستم
  نریمان با وجود مشکل شنوایی اش اعتماد به نفس قابل ستایشی دارد و مطمئنا این خصوصیت کمک بسیار زیادی به او کرده است، چنانکه خودش می گوید: وقتی خودم را شناختم و فهمیدم که یکی از حواس پنج گانه را ندارم با اینکه کمی برایم سخت بود اما این مساله را پذیرفتم و به خودم قول دادم هر کاری از دستم برمی آید انجام دهم تا با بقیه بچه ها برابر باشم.
  نریمان دوران ابتدایی را در مدرسه ناشنوایان گذراند. اما پس از پایان کلا س پنجم به مدرسه عادی رفته است. با وجود اینکه درس خواندن در مدرسه معمولی برای او سختی هایی را به همراه داشته اما او هیچ گله ای از آن دوران ندارد و می گوید: برای اینکه بتوانم در جامعه زندگی کنم لازم بود راه ارتباط برقرار کردن با دیگران را یاد بگیرم وبهترین عاملی که می توانست در این راه به من کمک کند داشتن چند دوست خوب بود پس من از همان اول سعی کردم چند دوست خوب از بین بچه های عادی انتخاب کنم تا با کمک آنها راحت تر با مردم ارتباط برقرار کنم.
  این روزها که صدای پای مهر کوچه و خیابان را پر کرده و شور و نشاط بچه ها در مدرسه دوباره زنده شده، نریمان از اولین روزی که قدم به مدرسه گذاشت برایم حرف می زند و می گوید: با اینکه از سال های قبل از مدرسه چیز زیادی به خاطر ندارم، اما اولین روزی که به مدرسه رفتم را خیلی خوب به یاد دارم.
  این روزها خاطرات کلا س اول دبستان باز هم برایم زنده می شود و باز هم به یاد خانم مینو می افتم که اولین روزی که وارد مدرسه شدم با لبخند شیرینی از من استقبال کرد. نمی دانم خانم مینو الا ن کجاست و آیا اگر مرا در خیابان ببیند می شناسد یا نه اما برای من شیرین ترین لحظات مدرسه در کلا س اول و همراه با خانم معلم مهربانم خانم مینو اتفاق افتاد.


  ● مسوولین ما را نادیده نگیرند
  نریمان ادامه می دهد: من پسربچه بازیگوشی بودم با این وجود رفتار معلم های دوران ابتدایی با من خیلی خوب بود و من از آن روزها خاطرات شیرینی در ذهن دارم.
  او از رفتار مردم رضایت دارد اما از مسوولین بسیار گله مند است و می گوید: اکثر مردم شرایط ما را پذیرفته اند و خیلی راحت با افرادی نظیر من ارتباط برقرار می کنند چرا که این مساله در جامعه جا افتاده که کم داشتن یک حس دلیل بر کم استعدادی و ناتوانی نیست اما متاسفانه مسوولین آن طور که باید و شاید به فکر ما نیستند این در حالی است که بیشتر مشکلا ت ما به دست مسوولین حل می شود نه مردم و ما از مسوولین توقع داریم که اگر صدایمان را نمی شنوند لا اقل ما را نادیده نگیرند.
  وقتی نریمان از تحصیلا تش صحبت می کند یک نارضایتی در چشمانش موج می زند. او فوق دیپلم گرافیک دارد اما دلش نمی خواهد در این مقطع باقی بماند و به شدت علا قه مند است ادامه تحصیل دهد اما مشکلا تی بر سر راه اوست که مانع از رسیدن او به آرزویش شده.
  او می گوید: من در بعضی از درس ها ضعیف هستم و ضعیف بودن من هم به دلیل کم کاری نیست بلکه به خاطر موقعیت جسمی ام است. مثلا من در درس ادبیات ضعیف هستم و همیشه در کنکور با این درس مشکل دارم. چرا که درس ادبیات یکی از دروس پایه است و از ابتدا باید با تمرین و تکرار به دانش آموز تفهیم شود و زبان مادری ما که در کتاب ادبیات به شکل اصولی آموزش داده می شود از راه گفتن و شنیدن و تکرار در ذهن ها حک می شود اما متاسفانه ما این امکان را نداریم که کلمات را بشنویم و پایه آموزش ابتدایی ما هم آنقدر قوی نیست که این آموزش ها را برای ناشنوایان به گونه ای صورت دهد که اگر ناشنوایان نمی توانند در کلا س اول ابتدایی صدای کلمات را بشنوند و آنها را بخش و هجی کنند لااقل با تمرین و ممارست سر کلا س شکل کلمات را به ذهن بسپارند. اما متاسفانه این مساله در مورد من عملی نشد و من هنوز که هنوز است با درس ادبیات مشکل دارم و این مشکل بزرگترین مانعی است که مرا از ادامه تحصیل باز داشته و من امسال نتوانستم در کنکور کارشناسی پذیرفته شوم.
  او دوست ندارد با زبان اشاره با او حرف بزنیم و وقتی کسی با زبان اشاره با او صحبت می کند دمق می شود چرا که ترجیح می دهد با او مثل سایر هم سن و سالا نش رفتار شود.
  از نریمان در مورد آرزوهایش سوال می کنم اما او فقط نگاهم می کند و چیزی نمی گوید در اوج نگاهش پیداست که گوش های خاکی ما را لا یق شنیدن آرزوهایش نمی داند.
  یقین دارم او هم مثل همه پسران ۲۲ ساله در دنیای ساکت خود یک قصر نقره ای از آرزو ساخته اما دلش نمی خواهد از آرزوهایش چیزی بگوید.
  شاید نریمان در شب های ساکت و آرام که تمام مردم شهر به خواب فرو می روند و سکوت تمام شهر را پر می کند، آرزوهای بلورینش را روی پرهای حریر فرشته ها به آسمان می فرستد تا آرزوهایش بدون واسطه به گوش خدا برسد که او که تنها کسی است که آرزوهای نقره ای نریمان را که به رنگ ستاره هاست در سکوت شب بی صدا می شنود و دست های مهربانش را روی لب های خاموش نریمان می گذارد.


  آنچه مسلم است اعتماد به نفس تحسین برانگیز نریمان، رفتار مناسب خانواده او و به خصوص مادرش را در پی دارد. مادر نریمان که در کنارش نشسته از تولد فرزندش حرف می زند و می گوید: سال ۶۴ بود که خدا نریمان را به ما عطا کرد.
  خوب طبیعی است که در ظاهر او مثل همه بچه های عادی سالم به نظر می رسید و یک بچه دوست داشتنی بود و من هیچ وقت تصورش را هم نمی کردم که این نوزاد زیبا دارای مشکل باشد!
  او ادامه داد: روزها گذشت و نریمان ۶ ماهه شد و من حس کردم او با صدای رادیو یا جاروبرقی از خواب بیدار نمی شود و در مقابل صدای شکستن چیزی هم از خودش عکس العمل نشان نمی دهد. با اینکه حدس هایی زده بودم اما به هیچ وجه نمی خواستم بپذیرم که پسرم ممکن است مشکل شنوایی داشته باشد. تا اینکه یک روز او را به مرکز شنوایی سنجی بردم و وقتی از دکتر شنیدم که شنوایی نریمان در حد صفر است تمام تنم یخ کرد.
  دلم می خواست این حرف دروغ باشد. دلم می خواست گوش هایم اشتباه شنیده باشند اما متاسفانه این خبر درست بود و نوزاد من ناشنوای مطلق بود.
  او ادامه داد: وقتی این خبر را شنیدم تا سه روز فقط اشک می ریختم و نمی خواستم باور کنم که چنین مشکلی برایم پیش آمده اما بعد متوجه شدم که این بی قراری من روی بچه های دیگرم هم تاثیر می گذارد به طوری که دو برادر دیگر نریمان بسیار عصبی شده بودند و من حس کردم باید کم کم این مساله را بپذیرم و با این مشکل کنار بیایم این بود که با پدرش صحبت کردم و گفتم که این بچه در دست ما یک امانت است و ما باید سعی کنیم از این امانت خدا تا جایی که توانش را داریم مراقبت کنیم و تمام هم و غم خود را پای او بگذاریم.
  مادر نریمان در ادامه می گوید: آن روز بود که قسم خوردم دیگر هرگز و تحت هیچ شرایطی به خاطر ناشنوایی نریمان گریه نکنم و تمام زندگیم را پای فرزندم بگذارم تا او را به جایی برسانم و این بود که از یازده ماهگی او را به مهدکودک بردم و با وجود اینکه آنها او را نمی پذیرفتند با اصرار او را در مهد کودک گذاشتم. چرا که نریمان بچه بی قراری بود و در دوران کودکی بسیار ناسازگار بود و اطرافیان می گفتند که او غیر از مشکل ناشنوایی مشکلا ت دیگری هم خواهد داشت که خوشبختانه این طور نبود.
  او می گوید: همه بچه های ناشنوا یک حالت عصبی دارند چرا که نمی توانند راحت ارتباط برقرار کنند وخواسته های خود را به اطرافیان تفهیم کنند. آنها آرزوهای کوچکی دارند و دست نیافتن به آن آرزوها ناراحتشان می کند.
  خانم فرخی ادامه می دهد: یک بار از یکی از بچه های ناشنوا پرسیدم تو چه آرزویی داری؟ و او جواب داد: آرزو دارم برای یک بار هم که شده اخبار ورزشی را بشنوم.
  او آهی می کشد و می گوید: این خواسته یک بچه ناشنواست. خواسته ای که شاید بسیاری از آدم های سالم هیچ وقت به آن توجه نکنند و به راحتی از کنارش بگذرند اما این آرزو تمام دنیای این بچه را در بر می گیرد و تمام فکر و ذکر او را به خود مشغول می دارد. اینها مشکلا ت ساده ای نیست. آنهایی که فرزند معلول دارند می دانند که دست نیافتن به این آرزوها تا چه حد در ذهن فرزندشان اثر می گذارد.
  او ادامه می دهد: اینها بخشی از مشکلا ت ناشنوایان است و آنها علا وه بر مشکلا ت این چنینی با مشکلا ت مالی هم مواجه هستند چرا که یک فرزند ناشنوا علا وه بر هزینه های عادی یک فرد سالم هزینه های دیگری هم دارد که کلا س های گفتار درمانی و استفاده از سمعک خوب از آن جمله است که پرداخت چنین هزینه هایی برای خانواده ها با شرایط تورم و گرانی این روزها بسیار دشوار است.
  او می گوید: البته استفاده از سمعک برای ناشنوایان مطلق به این معنی نیست که آنها قادر به شنیدن شوند بلکه این سمعک ها می تواند بازمانده شنوایی بچه های ناشنوا را حفظ کند.
  خانم فرخی با اشاره به نریمان می گوید: نریمان یک فرد اجتماعی است با اعتماد به نفس بالا و تمام کارهایش را خودش انجام می دهد و نیاز به کمک ما ندارد. در حال حاضر هم در مجلا ت کودکان تصویرگری می کند و من فکر می کنم این مساله به رفتار ما برمی گردد چرا که ما از اول او را در خانه نگه نداشتیم و علی رغم مشکلا ت زیادی که ممکن بود بر سر راهش وجود داشته باشد او را در کلا س های مختلف درسی ثبت نام کردیم و از او می خواستیم مسیر خانه تا کلا س را به تنهایی برود چرا که من معتقد بودم تا زمانی که نریمان مشکلا ت جامعه را از نزدیک لمس نکند قادر به حل و فصل آنها نخواهد بود.
  او معتقد است: ۹۰ درصد موفقیت بچه های معلول برعهده خانواده هاست چرا که کنار آمدن خانواده ها با مشکلا ت فرزندان و همکاری آنها با فرزندشان نقش بسزایی در سرنوشت او خواهد داشت.
  خانم فرخی با بیان این مطلب اضافه کرد: البته ناگفته نماند خانواده ها به تنهایی قادر به حل مشکلا ت فرزندانشان نخواهند بود و حتما باید دولت به خانواده هایی که فرزند معلول دارند یاری رساند در غیر این صورت خانواده ها باید متحمل مشکلا ت فراوان شوند.
  او می گوید: دولت باید شرایط ادامه تحصیل را برای معلولین هموارتر کند و سهمیه های خاصی را برای آنان در نظر بگیرد تا این گونه افراد در زمینه ادامه تحصیل مشکل نداشته باشند چرا که اگر به این بچه ها رسیدگی نشود، عواقب آنها در وهله اول متوجه خانواده آنها خواهد شد و سپس متوجه اجتماع.


  مشکل اشتغال در جامعه ما مشکل تازه ای نیست و بسیاری از جوانان ما از مشکل بیکاری رنج می برند حال تصورش را بکنید در این آشفته بازار چه مشکلا تی گریبانگیر افراد معلول خواهد شد!
  مادر نریمان می گوید: اکثر معلولین با مشکلا ت اشتغال دست و پنجه نرم می کنند چرا که بسیاری از اداره جات تمایلی به استخدام افراد معلول ندارند و افراد ناشنوا هم از این قاعده مستثنی نیستند.
  او می گوید: افراد معلول در اجتماع وجود دارند و تعداد آنها کم هم نیست و هنوز هم بسیاری از مردم رفتار مناسبی با این افراد ندارند و مسوولین هم آن طور که شایسته است به این افراد رسیدگی نمی کنند این در حالی است که نمی توان از این افراد چشم پوشی کرد.
  مادر نریمان از نحوه تدریس در مدارس ناشنوایان گله دارد. او می گوید: در مقطع ابتدایی کتاب فارسی به صورت کامل به بچه های ناشنوا آموزش داده نمی شود بلکه متون درسی خلا صه وار در کاغذهایی نوشته و به کتاب ضمیمه می شود و بچه های ناشنوا با اینکه کتاب های درسی بچه های معمولی را می خوانند اما روش تدریس در مدارس ناشنوایان بسیار ضعیف است و درس ادبیات که پایه همه دروس است به این بچه ها تفهیم نمی شود و در نتیجه بچه ها ما با پایه ضعیف بالا می آیند و در مقاطع بالا تر گرفتار می شوند.
  او ادامه می دهد: مگر خانواده های ناشنوایان تا چه مقطعی می توانند فرزندانشان را در درس همراهی کنند؟ و چند درصد از خانواده ها این توان را دارند که یا خود این ضعف آموزشی را جبران کنند یا از معلم خصوصی استفاده کنند؟
  مادر نریمان که هنوز خستگی زحمات چند ساله در چهره اش موج می زند در ادامه می گوید: همه خانواده هایی که فرزند معلول دارند خود را وقف فرزندشان نمی کنند و بوده اند خانواده هایی که فرزند ناشنوای خود را قبول نمی کردند و او را عضو خانواده نمی دانستند و هدف آنها از به مدرسه فرستادن فرزندشان این بود که او چند ساعتی را در خانه نباشد، همین! و در مقابل، برخی از خانواده ها تمام زندگی خود را نثار فرزند معلولشان می کنند و بر این باورند که اگر فرزندشان در زمینه تحصیلی موفق نباشد صدمات آن در درجه اول متوجه خانواده او خواهد بود و در وهله بعدی متوجه اجتماع!
  حتما همه خانواده ها در خانه خود یک بچه کلا س اولی داشته اند و می دانند کلا س اول ابتدایی چه پایه حساسی است و همکاری خانواده ها در خانه تا چه حد می تواند ضروری باشد. به عنوان مثال دیکته شب که هر بچه کلا س اولی موظف است با کمک پدر و مادرش در خانه بنویسد از جمله همکاری های پدر و مادر با مدرسه است.
  اما فکرش را بکنید که دیکته گفتن چقدر سخت خواهد بود اگر فرزند کلا س اولی شما ناشنوا باشد و زحمت یک چنین مادری چند برابر خواهد بود که بتواند هجی کردن کلمات را به فرزندش تفهیم کند.
  مادر نریمان هم از این قاعده مستثنی نبوده است، اوهم پابه پای پسرش از کلا س اول ابتدایی درس ها را بارها وبارها تکرار کرده است تا تصویر کلمات در ذهن پسرش نقش ببندد و اکنون که او از دانشکده گرافیک فارغ التحصیل شده است، حس می کند هنوز نتیجه زحماتش را آن طور که باید و شاید نگرفته و راه ادامه تحصیل باید برای نریمان باز باشد تا او بتواند قد کشیدن پسرش را لحظه به لحظه در دنیای علم ببیند.
  او می گوید: زمانی که نریمان به مدرسه عادی می رفت از معلم هایش می خواستم در صورت امکان او را در میزهای جلوی کلا س بنشانند و کمی شمرده تر صحبت کنند تا نریمان از حرکت لب های آنان درس را بگیرد.
  نام باغچه بان برای همه کسانی که دنیای خاموششان از دنیای آدم های شنوا فاصله گرفته آشناست. مادر نریمان می گوید: خانم ثمینه باغچه بان، دختر آقای باغچه بان بود که او نیز چون پدرش در مدارس ناشنوایان فعالیت می کرد، خانم فرخی می گوید: در زمان ثمینه باغچه بان هیچ کدام از ناشنوایان حق نداشتند با لب خوانی صحبت کنند و همه آنها موظف بودند زبان اشاره را بیاموزند اما در حال حاضر بچه های ناشنوا لب خوانی را هم می آموزند.
  مادر نریمان باز هم به گذشته برمی گردد و یادآوری برخی خاطرات ناراحتش می کند.

  گاهی اوقات، بعضی حرف ها آنقدر دل آدم را می شکند که صدای شکستنش را سال ها بعد هم می توانی بشنوی. او می گوید: یک بار از یکی از مربیان نریمان شنیدم که این بچه ها هیچ وقت به جایی نمی رسند و اگر خانواده ها آنها را به مدرسه می گذارند فقط برای این است که وقتشان تلف شود وگرنه اینها هیچ وقت در مملکت کاره ای نخواهند شد.
  او می گوید: شنیدن این جملا ت برای منی که یک مادر بودم و آرزو داشتم پسرم اگر معلول است، محدود نباشد، خیلی سنگین بود. لذا با تمام مشکلا تی که در سر راهم بود نریمان را به مدرسه عادی بردم تا به خودم ثابت کنم که من پسرم را فقط برای گذراندن وقت به مدرسه نمی فرستم.
  او می گوید: در میان هم کلا سی های نریمان پسرکی وجود داشت که تا ساعت ۱۲ شب اطراف یکی از اتوبان های تهران، سیگار می فروخت. دیدن این صحنه برایم بسیار دردآور بود چرا که حس می کردم صحبت آن مربی در مورد برخی خانواده ها حقیقت دارد و آنها برای دور نگه داشتن فرزند معلولشان از خانه او را وادار به سیگارفروشی می کنند. این بود که یک روز به منزل آنها رفتم و با مادرش صحبت کردم و گفتم که این بچه نسبت به هم سن و سالا ن عادی خودش صدمه پذیرتر است و نباید با آنها این گونه رفتار شود.
  او معتقد است: حمایت از خانواده های معلولین و جلوگیری از صدمه دیدن این بچه ها کار مردم نیست، وظیفه دولت است.
  او می گوید: البته بچه های استثنایی پس از ۱۸ سالگی زیر نظر بهزیستی هستند و بهزیستی هم کمک های مالی به خانواده های آنان می کند اما این کمک به قدری ناچیز است که در دنیای پرتورم امروز حتی گوشه کوچکی از مشکلا ت آنها را نیز پر نخواهد کرد.
  مادر نریمان در پایان گفت: درد دل من یعنی درد دل تمام مادرانی که فرزند معلول دارند و خواسته من این است که مسوولین این گونه افراد را نادیده نگیرند چرا که نادیده گرفتن آنها دلیل بر نبودنشان نیست.
  مریم هم یک ناشنواست او هم یک دانشجوست اما دل مشغولی هایی دارد که آنها را این طور بیان می کند، علی رغم توانمندی ها و استعدادهای بسیار بالا ی معلولا ن متاسفانه وجود نگرش های منفی مانع از حضور ناشنوایان در جامعه شده و شاید بزرگترین مشکل افرادی مانند من، گوشه گیری وا نزوا طلبی به خاطر مشکلا ت ارتباطی آنها باشد. او معتقد است: رفتار جدی و توام با صبر و حوصله مردم می تواند کلیدی برای برقراری ارتباط ناشنوایان و گشودن درهای بسته موجود در جامعه به روی این گروه باشد.
  مریم می گوید: اکثر ناشنوایان به علت محروم بودن از قوای شنوایی از اخبار بی اطلا عند و در ادارات و جامعه نیز با آنها برخورد خوبی نمی شود.
  او که در حال حاضر به صورت قرار دادی مشغول به کار است مسئله اشتغال را از دیگر مشکلا ت جدی ناشنوایان می داند و خواستار رفع این مشکل است.
  او می گوید: نخستین چیزی که کارفرمایان به آن توجه می کنند این است که فرد ناشنوا از قدرت تکلم نیز بی بهره است در حالی که همین فرد اگر در جای مناسب خود قرار گیرد دقت بیشتری در کار از خود نشان می دهد.
  همچنین عباس هاشم پور پدر یک ناشنوا در این باره گفت: هنوز در جامعه ما ناشنوایان را به عنوان یک فرد توانا باور ندارند و این امر موجب شده تا این قشر علی رغم توانایی های بسیار از داشتن منبع درآمد وزندگی عادی محروم باشند.
  او معتقد است: فقر فرهنگی و محدودیت های موجود در جامعه مشکلا ت ناشنوایان و حتی سایر معلولا ن را تشدید می کند.

  هاشم پور می گوید: باید از طریق رسانه های جمعی این موضوع آموزش داده شود که سمعک هم می تواند مانند عینک باشد و نباید مورد اشاره یا توجه خاص مردم قرار گیرد.
  او همچنین براین باور است که باید مراکزی برای آموزش اولیا در خصوص چگونگی ارتباط و رفع نیازهای عاطفی و فیزیکی فرزندان ناشنوا ایجاد شود.
  یک شهروند هم در این باره می گوید: ناشنوایان نیازمند برقراری ارتباط مستقیم با جامعه هستند و باید درهای جامعه به روی همه معلولا ن گشوده شود.
  مینا اکبری در ادامه گفت: هر نوع بی مهری و خدای ناکرده برخورد ناشایست باعث رنجیده شدن آنان می شود چرا که معلولا ن از روحیات لطیف و حساس تری برخوردار هستند و مردم نباید با ندانم کاری و سهل انگاری خود «محدودیت» معلولین را به «محرومیت» تبدیل کنند.
  یک دانشجوی روانشناسی هم گفت: فرهنگ نادرست «معلولی مساوی با ناتوانی» حتی در بین مسوولا ن و کارفرمایان نیز رسوخ کرده و در اکثر موارد درخواست ناشنوایان برای داشتن فرصت شغلی بی پاسخ مانده است.
  مرجان شاکری می گوید: ناشنوایان به دلیل عدم ارتباط مستقیم با سایر افراد، گمان می کنند جامعه، بهای لا زم را به آنها نمی دهد.
  او معتقد است: تقویت روحیه ناشنوایان و سایر معلولا ن می تواند بزرگترین خدمت به این قشر باشد و شایسته است مسوولا ن با برنامه ریزی لا زم زمینه اشتغال این قشر را فراهم کنند.




  ● و اما بعد
  مه لقا دختر ۲۶ ساله کرجی است که روی دیوار اتاقش این جمله را با خط خوش نوشته است «نمی شنوم اما می نوازم»
  او یک ناشنوای مادر زادی است یعنی هیچگاه هیچ صدایی را نشنیده و حس نکرده اما اکنون می تواند با نواختن موسیقی برای دیگران گوش های آنان را نوازش دهد.
  او اکنون قادر است بیش از ۳۰ آهنگ معروف از گذشته های دور تا کنون را با ارگ بنوازد که ای ایران، غوغای ستارگان، آتش کاروان و الهه ناز از آن جمله است.
  مه لقا درباره انگیزه اش در یادگیری موسیقی می گوید: در طول عمرم هیچ صدایی نشنیده و نمی شنوم اما واکنش آدم ها وقتی صدای ساز یک ناشنوای مادرزادی را می شنوند برایم قشنگ است و از آن لذت می برم.
  او می گوید: از ۱۰ سالگی شروع به نواختن ارگ کردم و آهنگ «خواب های طلا یی» بیشترین تاثیر را بر روی من داشته و در واقع این آهنگ مشوق یادگیری بوده است.
  وقتی از او می پرسم چطور بدون شنیدن می توانی نوازنده باشی می گوید: فکر می کنم با پا گذاشتن بر روی پایه ارگ، ریتم آهنگ ها را لمس می کنم.
  مه لقا افزود: علا وه بر این مربی موسیقی ام بسیاری از نت ها را به من یاد داده و این کمک بزرگی در یادگیری ام بوده است.
  او غیر از موسیقی به کارهای هنری دیگری از جمله طراحی و نقاشی هم می پردازد که تعدادی از آنها را روی دیوار اتاقش نصب کرده است.
  مه لقا که دانش آموخته رشته کاردانی گرافیک کامپیوتر است در پایان می گوید: هیچ وقت به این فکر نکرده ام که یک موسیقی دان شوم اما یک نوازنده چرا. چون لذتی که من از نواختن موسیقی می برم بیشتر از شنوندگان موسیقی است.
  وقتی با دنیای خاموش مه لقا و نریمان و مریم خداحافظی می کنم این فکر دائم در ذهنم نقش می بندد که در خلوت خالصانه آنها چه شوری به پاست. شوری که زندگی را وادار می کند در مقابل آنها سر تعظیم فرود آورد و به خاطر بودنشان آواز مستی سر دهد.

  منبع:ویستا
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


title: روز جهانی معلولین از زبان یک معلول
text:
  روز جهانی معلولین از زبان یک معلول



   
  صفحات تقویم زندگی را ورق زدیم و بازهم رسیدیم به دوازدهم آذر. آری! دوازدهم آذر روز جهانی معلولین. با خود می اندیشم که از آذرماه سال قبل تا آذرماه امسال چه کرده ام؟ چه میزان توانسته ام به باورهای خود رنگ موفقیت بزنم؟ چه مقدار تلاش کرده ام تا برای انجام کارها و امورم استقلال بیشتری داشته باشم؟ فضا و محیط شهری چقدر مناسب سازی شده تا عبور و مرورم امکان پذیرتر شود؟ چه تغییر و تحولی در حوزه معلولین اتفاق افتاده است؟  
   
  صفحات تقویم زندگی را ورق زدیم و بازهم رسیدیم به دوازدهم آذر. آری! دوازدهم آذر روز جهانی معلولین. با خود می اندیشم که از آذرماه سال قبل تا آذرماه امسال چه کرده ام؟ چه میزان توانسته ام به باورهای خود رنگ موفقیت بزنم؟ چه مقدار تلاش کرده ام تا برای انجام کارها و امورم استقلال بیشتری داشته باشم؟ فضا و محیط شهری چقدر مناسب سازی شده تا عبور و مرورم امکان پذیرتر شود؟ چه تغییر و تحولی در حوزه معلولین اتفاق افتاده است؟ ...


  چه میزان از قوانین جامع حمایت از معلولین جنبه اجرایی به خود گرفته اند؟ لحظه ای به فکر فرو می روم ، به آسمان بالای سرم می نگرم و زمین زیر پایم را نیز نظاره می کنم! ای کاش مسیر عبورم روی زمین نیز مانند آسمان و ابرها نرم و روان بود. آنگاه چقدر راحت با صندلی چرخدارم به همه جای دنیا سفر می کردم و تجربه می اندوختم. چقدر راحت می توانستم با عصای سپیدم قدم بزنم و از هوای زندگی نفس بکشم. چه می گویم! بازهم زندگی واقعی را با رویاها تلاقی دادم. به نگاهها و دید مردم می نگرم. واژه های ترحم و دلسوزی را در ذهنم پاک می کنم، به جای آن واژه مهر، محبت، همنوع دوستی، همفکری و باورهای منطقی را حک می نمایم. ای کاش وقتی نگاههای مردم بدرقه ام می کنند می توانستم افکارشان را خوانده و بدانم در ذهنشان به چه می اندیشند؟ هرچند از نگاهها دلخور و غمگین نمی شوم اما می دانم و می دانی که اراده های فولادین و استوار، درخور ترحم نیستند.
  وقتی به قوانین، ماده ها و تبصره های لازم الا جرای حمایت از معلولین که هنوز هم در اکثر سازمانها و ارگانها اجرا نمی شوند می اندیشم، لبخندی می زنم و بازهم قلم و کاغذ را برمی دارم تا فلان مشکل یا فلان معضل را نوشته و با مسوولین اجرایی مطرح کنم.
  شاید گاهی اوقات جوهر قلم تمام شود اما انگیزه قلبی من برای تلاش بیشتر و رفع موانع زندگیم، هرگز رنگ شکست و نومیدی به خود نمی گیرد. این بار با قلمم از مشکلی می نویسم که چندین ماه است من و خیلی از دوستان همنوعم را خانه نشین کرده است. معضل سرویس های مخصوص ایاب و ذهاب معلولین، تنها یک معضل کوچک نیست زیرا چندین ماه است که اکثر معلولین به علت عدم فعالیت این سرویس ها برای حضور در اجتماع و رسیدگی به امور روزانه و ملزوم خود دچار مشکلات فراوانی شده اند. ذهنم را به این چندماه معطوف می دارم، آیا این چندماه باعث تضعیف روحیه و احساس نومیدی و یاس در اراده ام شده است؟
  تنها جوابم این است: بسیار کم! ساعتها در خانه ماندن و مشغول کردن ذهن به امور روزمره ناخودآگاه جسم و روح را خسته می گرداند. اما همین زمان باعث شد تا بیشتر فکر کنم و قدر نعمت هایی که خداوند عطایم کرده را بیش از پیش بدانم. اما من هم نیاز دارم در اجتماع حضور یابم و برای پیشرفت زندگی تلاش کنم. پروردگار عالم آنقدر توانایی عطایم فرموده است که اندک ناتوانی جسمی نباید مانع شکوفایی استعدادهایم شود. من خودم را باور دارم و می خواهم تو هموطن و همنوع مهربانم نیز باورم داشته باشی.
  بار سنگین تمامی فراز و نشیب های مسیر عبورم را به امید داشتن شهری بی پله تحمل می کنم. به تک تک لحظاتم با یاد خدا آرامش می بخشم زیرا ایمان دارم که یاری جستن از پروردگار و توکل بر رحمت بی انتهایش کلید گشایش همه درهای بسته است. غبار سختی ها و مشکلات را با جاروب اراده ای استوار می تکانم و واژه های نمی توانم، توان ندارم، برایم دشوار است، می ترسم،... را از دریچه ذهنم شسته و تطهیر می گردانم.
  ایمان، اعتقاد و یقین دارم که هیچ امری در قدرت لایزال الهی غیرممکن نیست، پس برای داشتن آینده ای روشن در مسیر رسیدن به اهداف تلاش می کنم و از هیچ مشکلی نمی هراسم. تلاش می کنم تا توانایی های بالقوه ام را که خداوند در وجودم نهاده به شکوفایی برسانم تا به همگان ثابت کنم که مشکلات جسمی و معلولیت مانع حضور من و تمامی دوستان با اراده ام در عرصه های مختلف زندگی نمی شود.
  هرچند که تا کنون بسیاری از معلولان کشورم ایران و جهان باورهای بسیار ارزشمند "خواستن، توانستن است" را به اثبات رسانده و روشن درخشیده اند. ولیکن برای نیل به اهداف متعالی لازم است در اجتماع حضور یابم، در امر تحصیل و اشتغال تلاش کنم، جاده تکامل را به طرز نیکو و مناسبی کنکاش کرده و به زندگی رنگیم رنگ ایستادگی و مقاومت بزنم. حال در این مسیر ارزشمند موانع بسیاری وجود دارد که حضور مرا در اجتماع مشکل می نماید. موانعی که تا کنون هزاران هزار بار بازگو و بررسی شدند. قسمتی با تلاش همگان و مسوولین حل و فصل شده است، قسمتی در حال انجام و قسمتی نیز رسیدگی اما اجرا نمی شوند.

  بارزترین مشکل حضور من در اجتماع مناسب نبودن خیابانها، کوچه ها، اماکن، سازمانها، سیستم حمل و نقل، و کلیه اموری است که یک فرد برای انجام امور روزمره با آنها سروکار دارد. راه حل آن نیز پیگیری امر مناسب سازی به نحو احسنت می باشد که ملزومه آن تلاش و کوشش همگانی است. می دانم و می دانی که بنی آدم اعضای یک پیکرند، که در آفرینش زیک گوهرند.
  پس بیا باهم و برای هم زندگی کنیم. بیا مشکلات را با همفکری و همکاری هم از سر راه برداریم تا همگی همچون اعضای یک پیکر در جهت تکامل یکدیگر تلاش نماییم. بیا صفحه دوازدهم آذر تقویم امسال را به راحتی ورق نزنیم تا منتظر دوازده آذرماه سال بعد باشیم.
  ای کاش همگی احساس مسوولیت کنیم و بار سنگین مسوولیت رسیدگی به مشکلات را فقط بر عهده شخص، نهاد یا سازمان خاصی قرار ندهیم. ای کاش حیطه مسوولیت هایمان را وسیع گردانیم و برای داشتن یک زندگی سرشار از آرامش و آسایش به فکر همنوع خود نیز باشیم و این نکته را فراموش نکنیم که شاید خدای ناکرده روزی ما نیز طعم معلولیت را بچشیم.
  ای کاش غبار دلهایمان را با یاد و توکل بر پروردگار مهربان و بخشنده بزداییم و به احکام الهی و وظایف انسانی خود عمل کنیم. ای کاش دایره دیدمان را وسیع گردانیم و فرهنگ درک معلولیت و برخورد با اقشار مختلف معلولین را بیاموزیم و به فرزندانمان نیز آموزش دهیم. ای کاش باور کنیم شاید در پس بسیاری از جسم های ناتوان و آسیب پذیر، روحی بزرگ و افکاری والا نهفته باشد و ای کاش یاد بگیریم که خیلی راحت از کنار مسائل عبور نکنیم.
  پس بیا مشکلات معلولین امروز و معلولین آینده که امیدوارم دنیای آینده کمتر شاهد پدیده معلولیت باشد را همین امروز حل نماییم و به امید آینده ای روشن همین امروز تلاش کنیم.
   
  منبع:ویستا
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


title: تصویر والدین از فرزند خود و چگونگی رفتار با او
text:
  تصویر والدین از فرزند خود و چگونگی رفتار با او




  همواره باید واقع بین بود. باید با کودک نابینا طوری رفتار کرد که او هیچ گونه تفاوتی با دیگر همسالان بینای خود احساس نکند. باید کودک را با نام صدا زد چرا که او هم در انتظار پاسخ مطلوبی است. وقتی به کودک نابینا نزدیک می شویم باید به خوبی از حضور خود، او را آگاه کنیم و اگر احتمال می دهیم که ما را نمی شناسد بهتر است خود را معرفی نماییم. وقتی در صدد راهنمایی فرد نابینایی هستیم باید ترتیبی دهیم که او بازوی ما را بگیرد و از ارائه کمک هایی که خود می تواند از عهده آن برآید پرهیز کنیم. از به کار بردن جملاتی از قبیل «اینجاست» «آنجاست» «برو آنطرف تر» «بگذار آن طرف»که برای او بی معناست اجتناب کرد...

   باید بسیار دقیق و با معنا و مفهوم روشن برای نابینا صحبت نمود و او را راهنمایی کرد، به هنگام صحبت با کودک بهتر است روبه روی او قرار گرفت و به طور مستقیم صحبت کرد و از مکالمه غیرمستقیم و یا توسط شخص ثالث خودداری نمود. حتی الامکان از جابه جایی وسایل کودک نابینا بدون اطلاع او باید پرهیز کرد. زیرا که آنها وسایل خود را بر حسب حافظه در آنجایی که خود می دانند جست وجو و پیدا می کنند. مهمترین مسأله کودک نابینا آن است که خود را به خوبی و به طور کامل قبول کند.

  در این رابطه، تشویق او و یا انتقاد از او و یا انتظار رعایت اخلاق و رفتار، نظم و ترتیب از او باید به طور عادی و همانند دیگر کودکان همسال او باشد. لذا باید همواره از مقایسه نابینا با دیگر همسالان بینای او برای ارفاق و تخفیف های نابجا به او اجتناب کرد، چه این روش خود باعث تقویت ناتوانی نابینا می شود.

  تا آنجایی که ممکن است آنها را در فعالیت های مختلف شرکت دهیم، نه همه فعالیتها، بلکه در آن دسته از فعالیتهایی که می توانند در آن شرکت داشته باشند. تحرک و جهت یابی از اساسی ترین برنامه های آموزشی و توانبخشی کودک نابینا است، همواره باید توقع داشت که کودک نابینا روز به روز مستقل و خودکفا و مسئول می گردد. بنابراین در واگذاری مسئولیت ها باید توجه داشت که او نیز می تواند همانند دیگر همسالان بینای خود به تدریج از عهده مأموریت ها و مسئولیت های روزمره به خوبی برآید.

  اگر چه ظاهراً نقص نابینایی کودک نمی تواند مانعی باشد برای توانایی های او از جمله راه رفتن، اما ضعف اطلاعات و شناخت مادر نسبت به کودک نابینای خود همچنین عدم آموزش لازم، احساسات و عواطف مادری گاه ناخودآگاه باعث می شود که کودک او در حرکت و راه افتادن طبیعی دچار وقفه و رکود گردد.

  خانواده نقش عمده ای در رشد شخصیت فرد بازی می کند. روابط با بستگان مخصوصاً در جامعه ما یک رابطه طویل المدت و مادتصویر والدین از فرزند خود و چگونگی رفتار با او همواره باید واقع بین بود.

   باید با کودک نابینا طوری رفتار کرد که او هیچ گونه تفاوتی با دیگر همسالان بینای خود احساس نکند. باید کودک را با نام صدا زد چرا که او هم در انتظار پاسخ مطلوبی است. وقتی به کودک نابینا نزدیک می شویم باید به خوبی از حضور خود، او را آگاه کنیم و اگر احتمال می دهیم که ما را نمی شناسد بهتر است خود را معرفی نماییم. وقتی در صدد راهنمایی فرد نابینایی هستیم باید ترتیبی دهیم که او بازوی ما را بگیرد و از ارائه کمک هایی که خود می تواند از عهده آن برآید پرهیز کنیم. از به کار بردن جملاتی از قبیل «اینجاست» «آنجاست» «برو آنطرف تر» «بگذار آن طرف»که برای او بی معناست اجتناب کرد. باید بسیار دقیق و با معنا و مفهوم روشن برای نابینا صحبت نمود و او را راهنمایی کرد، به هنگام صحبت با کودک بهتر است روبه روی او قرار گرفت و به طور مستقیم صحبت کرد و از مکالمه غیرمستقیم و یا توسط شخص ثالث خودداری نمود. حتی الامکان از جابه جایی وسایل کودک نابینا بدون اطلاع او باید پرهیز کرد.

   زیرا که آنها وسایل خود را بر حسب حافظه در آنجایی که خود می دانند جست وجو و پیدا می کنند. مهمترین مسأله کودک نابینا آن است که خود را به خوبی و به طور کامل قبول کند.

  در این رابطه، تشویق او و یا انتقاد از او و یا انتظار رعایت اخلاق و رفتار، نظم و ترتیب از او باید به طور عادی و همانند دیگر کودکان همسال او باشد. لذا باید همواره از مقایسه نابینا با دیگر همسالان بینای او برای ارفاق و تخفیف های نابجا به او اجتناب کرد، چه این روش خود باعث تقویت ناتوانی نابینا می شود.

  تا آنجایی که ممکن است آنها را در فعالیت های مختلف شرکت دهیم، نه همه فعالیتها، بلکه در آن دسته از فعالیتهایی که می توانند در آن شرکت داشته باشند. تحرک و جهت یابی از اساسی ترین برنامه های آموزشی و توانبخشی کودک نابینا است، همواره باید توقع داشت که کودک نابینا روز به روز مستقل و خودکفا و مسئول می گردد. بنابراین در واگذاری مسئولیت ها باید توجه داشت که او نیز می تواند همانند دیگر همسالان بینای خود به تدریج از عهده مأموریت ها و مسئولیت های روزمره به خوبی برآید.....

  منبع:تبیان
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


title: درد را به خوبی می شناسم
text:
  درد را به خوبی می شناسم



   
  آدم بودن به این نیست که من دو پا ندارم و تو دو پا داری. گفتیم: آدم بودن یعنی چشم های من، چشم های تو. دست های تو، دست های من. گفتیم: اینجا ایران است و آرمان زندگی در شهر بدون پله. گفتیم: پله ها را باید برداشت، حتی اگرچه در ذهن آدمها باشند. خندیدیم؛ به موانع، به مشکلات، به همه نه نمی توانیدها... صندلی های چرخدارمان، عصاهایمان را برداشتیم و همراه آن دوست هایی که هم دو دست داشتند، هم دو پا، و هم روح هایی بلند رفتیم. رفتیم میان آدمها و گفتیم: زندگی به همین آسانی ست. زندگی، معلول و غیرمعلول ندارد. زندگی نه یک اتفاق، که هنر است!
  یکی از مسائلی که افراد با معلولیت جسمانی اغلب با آن درگیرند ناتوانی در نادیده گرفتن نقص عضو در روابط اجتماعی است...


  از یک طرف تصویری که فرد معلول از بدن خود دارد و از طرفی نگاه دیگران بر جسم او باعث می شود آنها نتوانند روابط «عادی» با دیگران برقرار کنند و این مسئله بر گوشه گیری او می افزاید.
  در مواردی که نقص جسمانی فرد نمود خارجی دارد، مشکل به طور حادتری بروز می کند. در حقیقت افراد دچار معلولیت، اضطراب های نهفته ای را در افراد عادی بیدار می کنند. افراد معلول به آنها یادآوری می کنند که انسان موجودی شکننده است و این «همانندسازی» باعث می شود دیگران خود را در مقابل حوادث و بیماری ها در امان نبینند.



  ● اولین نگاه
  «اولین نگاه» آنچنان که روانشناسان می گویند، در روابط انسانی از اهمیت خاصی برخوردار است. اولین حسی که انسان ها از یک شخص می گیرند، در نوع رابطه ای که با آن فرد برقرار می کنند، اهمیت بسزایی دارد.
  تحقیقات نشان داده که جنبه های زیبایی جسمی نقش مهمی در این موضوع بازی می کنند و جزو اولین عوامل جذب و یا دفع یک فرد به شمار می روند. خصوصاً در قرن حاضر که «ظاهر و بدن بی عیب و نقص و زیبا» اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است.
  اولین تصویری که انسان از مخاطب خود پیدا می کند، خواهی نخواهی اطلاعاتی از جایگاه اجتماعی و گروهی که فرد به آن تعلق دارد را در اختیارش می گذارد. این اطلاعات اولیه باعث می شود وی بتواند مخاطبش را طبقه بندی کند.
  این که مخاطب انسان کارمند، وزیر، زن، مرد، نظامی، ورزشکار، پیر یا جوان باشد در چگونگی رفتار آنها تأثیر می گذارد. مردم وقتی با معلولیت جسمانی مشهود آشنا می شوند، پیش از هر نوع طبقه بندی، او را در گروه «معلولین» قرار می دهند.
  به این ترتیب در اولین برخورد، جنبه نقص عضو مخاطب، برای آنها به هویت او بدل می شود و اصلی ترین تعریف ذهنی آنها از فرد، بر پایه وضعیت جسمانی او استوار می گردد.
  این مسئله به عنوان مانعی بر شناخت شخصیت واقعی مخاطب درمی آید و در بسیاری موارد از پیشرفت رابطه جلوگیری می کند.
  معلولیت قدرت غریبی دارد و می تواند بر تمام تعاریفی که خود شخص و دیگران از او دارند تأثیر بگذارد و گاهی تسلطش چنان است که از تمام نقش های اجتماعی، تعلقات قومی و شغلی نیز فراتر می رود.
  معلولیت حتی می تواند هویت جنسی را نیز در سایه خود محو کند. معلول ها نه توالت زنانه می روند نه توالت مردانه، بلکه توالت مخصوص خود را دارند: شما یا زنید یا مرد یا معلول.
  انسان ها بطور ناخودآگاه از تفاوت می گریزند و در جستجوی مخاطبی هستند که هرچه بیشتر به آنها شبیه باشد. آنها در روابط خود به دنبال انعکاسی از تصاویر مثبتی هستند که می خواهند از خود داشته باشند و با کسانی که این تصویر مثبت را به آنها باز می گرداند سریع تر ارتباط برقرار می کنند. برعکس، چنان که تحقیقات نشان داده، مردم در برخورد با افراد معلول یا افرادی که از نرم های زیبایی فاصله زیادی دارند احساس عذاب می کنند.
  هنگامی که این «دیگری متفاوت»، از موجودی انتزاعی به موجودی واقعی که روبروی آنهاست تبدیل می شود، عکس العمل مردم، هرچقدر هم که مترقی باشند، می تواند با افکارشان در تضاد قرار گیرد.
  در این مواقع، اضطرابی آنی درون انسان ها را فرا می گیرد و انعکاس این اضطراب در رفتارشان، شخص مقابل را نیز معذب می کند. افراد دارای معلولیت در مواجهه با چنین شرایطی، به خاطر می آورند که نه تنها مثل دیگران نیستند بلکه این تفاوت آدم ها را نیز به وحشت می اندازد.
  «اولین بار که دیدمش واقعاً شوکه شدم. خشکم زده بود. نمی توانستم طبیعی باشم و طبیعی رفتار کنم.» این جمله عکس العمل شخصی است که با یک معلول مواجه شده است.
  این حالت شوک، بلافاصله جای خود را به احساس گناه و عذاب می دهد و ترکیب این احساس ها باعث می شود که رفتار افراد از حالت عادی و طبیعی خارج شده و نگاهشان به نگاهی بیگانه و منجمد تبدیل شود.




  ● اهمیت نگرش دیگران
  «نگاه» دریچه ای است که در آن احساس، به مخاطب انعکاس می یابد. انسان ها در نگاه های یکدیگر، امنیت را جستجو می کنند. شخصی که بعد از تصادف شدید و منجر به معلولیت جسمانی، از بیمارستان خارج می شود، به دنبال بازیابی خود گم شده اش است، چراکه بدنش دیگر آن بدنی نیست که قبلاً می شناخته است.
  اعضای بدن این فرد با او بیگانه شده اند. وی دیگر باور ندارد که این دست ها یا پاها به او تعلق دارند، چراکه از او فرمان نمی برند. به همین دلیل است که نگاه اطمینان بخش دیگران برای او حیاتی است و به او یاری می دهد که دریابد با وجود تغییراتی که در بدنش صورت گرفته، هنوز «همان شخص» است.
  بیشتر افراد با معلولیت جسمانی که این تجربه را از سر گذرانده اند، این اعتماد گم شده را در نگاه دیگران نمی یابند. اغلب این نگاه ها برای آن ها یادآور معلولیتشان است.
  شخصی را می شناسم که معلولیتش تنها به متفاوت بودن حالات عضلات چهره و طرز حرف زدنش محدود می شود. او برایم تعریف می کرد که روزی در خیابان از خانمی ساعت پرسیده بود. زن با فریادی چند قدم به عقب برمی دارد و به سرعت از او دور می شود. می توان تصور کرد که این عکس العمل چه تجربه دردناکی برای فرد معلول بوده است. تجربه ای که شاید او را در افسردگی مزمنی غوطه ور کند.
  این مسئله مشخصا در افرادی که معلولیت حرکتی- مغزی دارند، بصورت شدیدتری وجود دارد. آن ها کنترل ارادی بخشی از عضلاتشان را از دست داده اند و در نتیجه حرکات و در خیلی موارد بیانشان با افراد عادی متفاوت است. بطوری که برای افرادی که آن ها را نمی شناسند، نه تنها درک کلامشان بلکه درک احساسی که زیر این کلام نهفته است نیز بسیار مشکل می شود.
  «سخن گفتن با دیگران برای من مثل این است که خودم را لخت در معرض دید آن ها قرار داده ام. چقدر دلم می خواست هنگام صحبت، با همراه کردن حرکات دستانم، خود را به آدم ها بفهمانم. کلامم برهنه است و بدنم کمکی به آن نمی کند.» این تجربه تلخ فردی است که از فلج کامل بدن (تتراپلژیک) رنج می برد.
  در بعضی موارد، معلولیت در کلام فرد نمایان می شود. کلمات بدون اینکه بتواند مانع شود، بالا و پایین می روند، کش پیدا می کنند، یا کوتاه می شوند. اما واقعیت درست عکس این را نشان می دهد. ارتباط برقرار کردن با زبان ایما و اشاره، با شخصی که به زبان دیگری سخن می گوید، برای مردم راحت تر از شکستن سدهایی است که معلولیت های بیانی در فرد ایجاد می کنند، چرا که این مسئله بطور ناخودآگاه به منزله تهدیدی برای وحدانیت جسمی و روانی انسان ها تلقی می شود.



  ● تعلق به گروه
  تعلق داشتن به گروه، برای انسان احساس امنیت به همراه می آورد. شخصی که به علت های مختلف سلامت جسمی اش را از دست می دهد و دچار معلولیت بدنی و یا روانی می شود، در خیلی از موارد با بستری شدن در مراکز درمانی، از جامعه و گروه هایی که به آن تعلق دارد به گونه ای طرد می شود.
  طرد شدن فرد از این گروه ها، باعث می شود که او اضافه بر «هویت جسمی اش» هویت گروهی اش را نیز از دست دهد. بدین ترتیب او به نوعی دیگر نیز احساس ناقص بودن را تجربه می کند.
  این جدا شدن و به نوعی طرد شدن از گروه، در بسیاری از موارد برای فرد از لحاظ روانی گران تمام می شود.
  با این حال در بیشتر موارد گروه جدیدی جایگزین گروه های قبلی می شوند. در حقیقت اغلب فرد معلول در مراکز خاصی بستری می شود. اقامت در مراکزی که اشخاص با مشکلات مشابه در آن گردآوری شده اند، جنبه های مثبت و منفی خود را دارد.
  احساس تعلق به گروه می تواند حس امنیت گم شده فرد را به او بازگرداند. طبق نظر روانشناسان، ارتباط داشتن با افرادی که مشکلاتی مشابه با او دارند می تواند برای بازسازی جسمی و روحی فرد بسیار مفید و حتی لازم باشد.
  چنین شخصی نیاز دارد با اشخاصی که با آنها احساس اتحاد و نزدیکی و همدردی می کند ارتباط برقرار کند، چرا که خود را در آدم های بدون معلولیت جسمانی باز نمی شناسد.
  با این حال تعلق فرد به گروهی که از لحاظ اجتماعی به عنوان «ناتوان» شناخته شده است به آسانی قابل پذیرش نیست.
  فردی که بعد از معلولیتش در یک مرکز درمانی اقامت گزیده می گوید:«اولش سخت است که آدم خودش را به یک گروه نابینا یا ناشنوا متعلق بداند. ولی وقتی سدها شکست، می توان در این روابط پناهگاهی بدست آورد. پناهی که ما را از روابط پرفشار با ، دیگران سالم در امان نگاه می دارد.»



  ● روابط با نزدیکان
  معلولیت در روابط فرد با نزدیکانش خصوصا همسر، فرزندان و پدر و مادر، نیز تاثیر زیادی می گذارد.
  نیاز آنها به کمک اطرافیانشان برای انجام کارهای روزمره، گاهی به صورت بار سنگینی در می آید و این مسئله بر روابط برابر انسان هایی که همدیگر را دوست دارند، تاثیر منفی برجای می گذارد.
  فرد معلول بدلیل نداشتن اعتماد به خود و تصویر مثبت از خود، گاهی تمام خشمی که از خود دارد را به نزدیکانش فرافکنی می کند و باعث می شود با برخوردهای عصبی، دیگران را از خود براند و یا به عکس در خود فرو رود و در رابطه ای شدیدا وابسته غرق شود.
  به رغم همه مشکلات، در بسیاری موارد نقص عضو و تمامی تبعات آن، به عنوان موتوری قدرتمند عمل می کند و باعث کشف جنبه های خلاق وجود فرد می شود. گاه فرد برای جبران ناتوانی های جسمی یا روحی اش با اراده ای خستگی ناپذیر به رشد سایر توانایی هایش دست می زند.
   
  منبع:ویستا
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


title: چگونگی برخورد منطقی با افراد معلول
text:
  چگونگی برخورد منطقی با افراد معلول




  انسان موجودی است اجتماعی که برای ادامه حیات و تأمین نیازهای اولیه خود نیازمند برقراری ارتباط متقابل با دیگران است . یکی از عوامل م ؤثر در زندگی فردی و اجتماعی هر کس ت أمین نیازهای اوست . انسان ب ه جز نیازهای اولیه خود (لباس، غذا، خواب، مسکن و …) نیازهای دیگری هم دارد که نقش مهمی در زندگی او ایفا می نماید (نیاز به محبت کردن، محبت دیدن، مصاحبت با دیگران و …) بدیهی است ت أمین این نیازها منجر به تأمین بهداشت روانی افراد خواهد شد . آمار و اطلاعات نشان می دهد که درصدی از افراد هر جامعه در اثر عوامل گوناگون ارثی یا محیطی به معلولیت و ناتوانی گرفتار می شوند...


  (در آمریکا از هر 5 نفر یک نفر با ناتوانی مواجه است که رقمی حدود 49 میلیون نفر را شامل می شو د) معلولین نیز ب ه عنوان یکی از اعضای گروه های متعلق به جامعه از این قاعده مستثنی نبوده و علیرغم وجود مشکلات و مع ضلات اجتماعی از قبیل موانع فیزیکی، عدم اشتغال مناسب، نداشتن شرایط ازدواج و … علاق ه مند هستند تا با دیگران ارتباطی منطقی و معقول داشته باشند.

   یکی از تنگناهای عمده عزیزان معلول، ارتباط دیگران با آنهاست . اکثریت افراد جامعه مت أسفانه بدون در نظر گرفتن شرایط و ت وانمندی های معلولین ب ه طور خواسته یا نا خواسته و بیشتر با هدف دلسوزی و ترحم چگونگی تعامل با افراد معلول 10 افراطی با آنان رفتار کرده که این امر ضربات روحی جبران ناپذیری را به آنان وارد می سازد. نکته مهمی که باید به آن توجه داشت آن است که افراد معلول در کنار محدودیت های خود از توانمندی ه ایی نیز برخوردارند که در صورت ایجاد بستر مناسب می تواند تقویت گردد. در رابطه با معلولیت به توصیه های ذیل توجه داشته باشید:

   • به خاطر داشته باشید که هیچگاه به عدم توانا یی افراد توجه نکنید . مطمئن باشید هر کس دارای توانایی هایی است که باید شرایط بروز آن فراه م گردد.

   • افراد معلول مانند سایر افراد جامعه خواهان احترام متقابل هستند ، باید دقت داشت که با آنها برخورد مناسب شود.

   • با وقار ، متواضع و با احترام باشید و با دیگران طوری رفتار کنید که انتظار دارید با شما رفتار کنند.

  • در هنگام برخورد با افراد معلول در کنار ناتوان ایی به توانمندی آنها هم توجه داشته باشید.

   • در لحظه بر خورد با ا فراد معلول با آنان به صورت واضح، شفاف و ساده صحبت کنید . از ادا کردن جملات به صورت دست و پا شکسته و نا مفهوم اجتناب ورزید.

   • اگر در برقراری ارتباط با افراد معلول مشکل دارید ، موضوع را با آنان مطرح نمو ده و از آنها در این خصوص کمک بگیرید. چنانچه تا کنون عمل چگونگی تعامل با افراد معلول 11 اشتباهی انجام داده اید با شهامت عذر خواهی کنید و تلاش کنید آن رفتار را اصلاح کنید.

  • از طریق ظاهر افراد معلول در مورد توانایی یا ناتوانی آنان قضاوت عجولانه نکنید، به خاطر داشته باشید برخی از ناتوانی ها در ظاهر افراد مشخص نبوده و امکان دارد شما نتوانید تصمیمات درستی را اتخاذ کنید.

  • بدون اجازه و هماهنگی لازم از وسایل کمک توانبخشی افراد معلول (صندلی چرخدار ، عصا و…) استفاده نکنید و یا آن را جا به جا ننمایید.

  • در هنگام مواجه شدن با افراد معلول بدون توجه به سن و جنسیت آنان رفتاری معقول و مناسب داشته باشید.

   • افراد عادی جامعه هنگام مواجه شدن با یکدیگر و بروز احساسات مثبت ، با یکدیگر دست می د هند. در هنگام برخورد با افراد معلول به دلیل وجود برخی از محدودیت ه ا در دست دادن به آنها عجله نکنید و اجازه دهید اول آنها در این امر پیش قدم گردند . بدون دادن دست، با نشان دادن چهره بشاش و خندان هم می توان در برقراری ارتباط سازنده و دوستانه موفق بود.

  • هیچگاه در مورد چگونگی بروز معلولیت از افراد معلول سؤال نکنید . چنانچه ضرور تی در آن احساس می کنید بهتر است ابتدا شرایط مناسبی را آماده کنید تا فرد معلول با رغبت به سؤالا ت شما پاسخ دهد. چگونگی تعامل با افراد معلول 12

  • در هنگام مصاحبت با افراد معلول از گفتن کلمات منفی و تحریک آمیز اجتناب ورزید مثلا در هنگام روبرو شدن ب ا فردی که ام اس دارد ، به جای گفتن کلماتی مانند ام اسی است و … به صورت شفاف بگویید که این شخص بیماری ام اس دارد. • به یاد داشته باشید که معلولیت به معنی از کار افتادگی و منزوی شدن نیست ، بسیاری از افراد معلول در بسیاری زمینه ها توانمند بوده و می توانند در صورت مناسب بودن شرایط به طور مستقل زندگی کنند.

   • در هنگام مکالمه با افراد معلول ب ه ویژه افراد با محدودیت ه ای گف تاری باید زمان بیشتری جهت پاسخ گویی در اختیار آنان قرار داشته باشد.

  • معلولیت و ناتوانی همیشه خود را به صورت واضح نشان نمی دهد ، افرادی که دارای بیماریها یی مانند دیابت ، صرع، انواع سرطان ها ، نارسایی کلیوی، بیماریهای عروقی و … هستند نیز ب ه نوعی با ناتوانی روبرو می باشند ، لذ ا لازم است در هنگام برخورد با آنان نیز رفتاری مناسب داشت.

  • معلولین در برخی موارد به دلیل عوارض ناش ی از معلولیت از قبیل داشتن درد ، استفاده از داروها، عوارض جانبی داروها و … به نوعی بی قراری ، خواب آلودگی ، اختلال در قدرت تفکر و تکلم و … مواجه می گردند که ضرورت دارد شرایط آنان را درک کرده و برخوردی مناسب با آنها داشته باشیم. چگونگی تعامل با افراد معلول

   • فراموش نکن ید اکثریت افراد معلول این توانای ی را دارند که به طور مستقل زندگی کنند، اغلب این افراد، از کار افتاده و بیمار نیستند.

  منبع:تبیان
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


title: پذیرش واقعیت معلولیت کودک
text:
  پذیرش واقعیت معلولیت کودک



   
  بدیهی است مشاوره در راهنمایی والدین کودکان معلول  در مرحله آگاهی یافتن خانواده از وجود کودک معلول آغاز می شود، هر چند هدف از انجام آن کوتاه کردن فاصله زمانی شو ک وارده تا پذیرش واقعیت در مورد فرزندشان می باشد، لیکن این امر باید تا مراحل بعدی که برنامه های درمان و توانبخشی آغاز می شود، ادامه یابد. در این مرحله نقش والدین هر روز پررنگ تر می شود. پذیرش واقعیت – معلولیت کودک – از سوی پدر و مادر – دقت شود پذیرش هر دو نفر پدر و مادر لازم و ضروری است – می تواند در تسریع برنامه درمان و توانبخشی و شروع به موقع آن نقش داشته باشد...

  والدین باید از کودک معلول خود شناخت مناسبی را کسب نمایند. به عنوان مثال والدین یک کودک ناشنوا باید بدانند آنچه برا ی کودک رخ داده است، تنها اختلالی در شنوایی اوست و سایر حواس، اعضا و قوای ذهنی او سالم است و می تواند و باید مورد استفاده بیشتری قرار گیرد. به همین ترتیب در مورد کودک نابینا یا کم بینا، والدین باید به درکی واقعی از میزان اختلال ایجاد شده و نحوه جبران آن به وسیله دیگر اعضاء و حواس مثلأ حس شنوایی و لامسه دست یابند. والدین کودک مبتلا به کم توانی ذهنی نیز ، لازم است از میزان بهره هوشی باقی مانده در کودک اطلاع یابند تا میزان انتظار خود را از کودک بر آن اساس در نظر بگیرند. چنین شناختی می تواند در تسریع و بهبود کودک بسیار مؤثر باشد.

  وجود رابطه صمیمانه بین پدر و مادر از جمله نکات مهم در رشد کودک و انجام به موقع و مفید برنامه های درمان و توانبخشی می باشد. هر چند سوابق و تجربیات حاکی از آن است که اغلب این مادران هستند که بار اصلی کار را بر دوش می کشند، لیکن لازم است تا پدران نیز در این زمینه احساس مسئولیت بیشتری نمایند و این زمانی حاصل خواهد شد که هر دو نفر ، بپذیرند در زمینه اتفاقی که رخ داده است مسئولیت مشترک و یکسانی دارند. در این مورد والدین باید خود را از ذهنیت های منفی مبتنی بر گناهکار بودن یکی از طرفین، رها نمایند و به امروز خود فکر نمایند و به گذشته بیندیشند. آنچه اهمیت دارد وظیفه ای است که والدین امروز در قبال ناتوانی کودک خود دارند و آن چیزی جز شروع به موقع برنامه های توانبخشی نیست.

  تلاش والدین برای کسب اطلاعات و آگاهی در مورد بیماری و ناتوانی جامعه است فرزندشان و نیز چگونگی برنامه درمان و توانبخشی او بسیار بااهمیت است. از سوی دیگر وظیفه دست اندرکاران امور توانبخشی و تمهیدات که با تهیه مطالب آموزشی ساده و مناسب، به فعالیت های والدین برای ادامه درمان و توانبخشی جهت صحیحی بدهند. این گونه جزوات که می تواند در چند جلد و به ترتیب پیشرفت کودک تهیه شوند – نمونه های آن هم اکنون در برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه مورد استفاده قرار می گیرد سهم به سزایی در بهبود کودک خواهد داشت.

  نکته آخر در این بحث لزوم تماس والدین با سایر والدینی است که دارای کودکی با همین نوع معلولیت می باشند. والدینی که مراحل کار با کودک را در سالهای قبل آغاز کرده و کودکشان به شکلی موفقیت آمیز برنامه های توانبخشی خود را ادامه می دهد، می تواند بهترین مشاوره و راهنمایی را برای والدین جوان بر عهده بگیرند. این گونه ارتباطات می تواند به تأمین آرامش و اطمینان خاطر و نیز اعتماد به نفس انان کمک نماید.ضمن اینکه در ایجاد نگرش مثبت در والدین برای ادامه برنامه های آموزشی و توانبخشی مؤثر خواهد بود. شرکت والدین در برنامه های درمان گروهی – متأسفانه در حال حاضر در ایران کمتر انجام می شود – می تواند نقش ویژه والدین را در بهبود کودک نمایان تر سازد. همچنین لزوم کمک گرفتن از سایر اعضای خانواده همچون خواهران و برادران و نیز پدر یا مادر بزرگ در این مرحله مهم است.

  منبع:تبیان
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


title: خواستن توانستن است
text:
  خواستن توانستن است



   
  روشن‏دلان، اگرچه ازنعمت بینایی محروم‏اند و دیده بر این دنیای فانی و زودگذر ندارند، اما در دل و جان خود، دنیایی دارند با طراوت و بس زیبا که شور و نشاط زندگی را در جویبار احساس آنها می‏توان یافت. شور و نشاط و عشق به زندگی را در روشن‏دلانی می‏توان یافت که با وجود نابینایی، صبر و همت و تلاش را شرمنده خود می‏سازند و با توکل به ذات مقدس حق، سرافرازانه از پله‏های ترقی بالا می‏روند. روشن‏دلان و روشن‏ضمیران پرتلاش که موانع و مشکلات را پشت سر نهاده‏اند و به موفقیت‏های شایانی در عرصه‏های گوناگون زندگی دست یافته‏اند، به همگان ثابت کرده‏اند که خواستن، توانستن است. آنان با تلاش اعجاب‏برانگیز، غیرممکن‏ها را ممکن می‏سازند و با عزمی راسخ، گام به گام موانع را از میان راه ناهموار خود برمی‏دارند...

  ● نابینایی، خصیصه بهنجار
  بیشتر مردم بر این باورند که نابینایان، افرادی نیازمند و مستحق ترحم‏اند و به طور کلی، نتیجه‏گیری‏های خود را بر اساس تصور ذهنی خویش از نابینایی، از دشواری‏ها، کاستی‏ها و سرخوردگی‏هایی که افراد نابینا باید با آن مواجه شوند، بنا می‏نهند. البته نباید منکر دشواری‏ها، محدودیت‏ها و محرومیت‏هایی که افراد نابینا را به استفاده از امکانات و آموزش‏های ویژه ملزم می‏کند، شد ولی به طور طبیعی، این تنها منظری نیست که از آن می‏توان به نابینایی نگریست. اگر نابینایی را به عنوان یک خصیصه بهنجار، مانند صدها ویژگی دیگر که با آنها زندگی می‏کنیم، بپذیریم، می‏توانیم نیازهای واقعی نابینایان را درک کرده و آن‏ها را از نیازهای غیرواقعی یا ساختگی که گاه ساخته و پرداخته ذهن ما می‏باشد، تمیز دهیم.


  ● نابینا؛ انسانی معمولی
  چنانچه به افراد نابینا فرصت داده شود، می‏توانند پابه پای هم‏سالان بینای خود فعالیت کنند، بیاموزند و تحول یابند. تنها شرط لازم برای تحقق این امر، داشتن ذهنی باز، تصوری درست از نابینایی، نگاهی به دور از تعصب و اندکی خلاقیت است. در چنین شرایطی، می‏توان امیدوار بود که این گروه نیز بتوانند همانند دیگر هم‏نوعان خود، از زندگی مستقل، شکوفا و تا حدودی بهنجار بهره‏مند شوند. باورها و دانش ما درباره نابینایی، بر نحوه رفتار، واکنش، انتظارات و نیز شیوه آموزش و پیام‏های کلامی و غیر کلامی که به نابینایان انتقال می‏دهیم، تأثیر می‏گذارد. برخی افراد تصور می‏کنند که بین افراد بینا و نابینا از نظر حسی ـ حرکتی، رفتاری و شناختی، تفاوت‏های بسیاری وجود دارد و حتی گاه خود نابینایان نیز چنین می‏پندارند، ولی حقیقت این است که تفاوت میان این دو گروه، فقط در حد دیدن و ندیدن است و سایر ویژگی‏ها همچون رفتار، استعدادها و...، در بین افراد بینا و نابینا یکسان است.


  ● نابینا و برخورد والدین
  رفتار پدران و مادران به عنوان نزدیک‏ترین افراد به فرد نابینا، در رشد طبیعی استعدادها و بارور شدن آنان تأثیر مستقیم دارد. وقتی پدری و مادری که کودک نابینا دارند، رفتاری معمولی با کودک نابینای خود در پیش می‏گیرند، گویی که کودک نابینای آنها از هر لحاظ سالم است و از کودک خود هم رفتاری معمولی توقع دارند، در حقیقت زمینه و بستر مناسب را برای رشد و پرورش استعدادهای کودک فراهم می‏سازند؛ ولی در نقطه مقابل این والدین، پدران و مادرانی که با کودک خود به گونه‏ای رفتار می‏کنند که همواره نیاز به کمک و یاری دارد، تمامی دریچه‏های رشد و پیشرفت را بر او می‏بندند و مانع بزرگی در پرورش استعدادهای کودک خود ایجاد می‏کنند. تاریخ، انسان‏های بزرگی را سراغ دارد که با وجود محروم بودن از نعمت بینایی، به مدارج عالی علمی و اخلاقی رسیده‏اند.


  ● ورزش نابینایان
  افراد نابینا، برای سازگاری با محیط و تسلط بر واکنش‏های درونی خویش، باید به فعالیت‏های پرورشی بپردازند. بدون شک، علت و زمان بروز نابینایی، در انتخاب نوع ورزش و چگونگی انجام دادن آن نقش مهمی دارد. با ایجاد انگیزه در افرادی که در بزرگ‏سالی مبتلا به نابینایی شده‏اند، می‏توان توانایی استفاده از تجربه‏های دوران بینایی را در آنان تقویت کرد یا افزایش داد. هدف از پرداختن به ورزش برای نابینایان، از یکسو دست‏یابی به سلامت جسمانی و غلبه بر فشارهای روانی و از سوی دیگر، معرفی مهارت‏ها و توانایی‏های آنها به جامعه است. به منظور ایجاد رقابت بین ورزشکاران نابینا با دیگر ورزشکاران و بهره‏مندی از فرصت‏های برابر، باید محدودیت‏های آنان در نظر گرفته شده و در مقررات عمومی ورزشی، تغییراتی ایجاد یا اصولی به آنها افزوده شود.


  ● خدمات توان‏بخشی به نابینایان
  افراد مبتلا به اختلال‏های جسمی و روانی، در دسترسی به آموزش، کارآموزی و استخدام، با چالش‏های چشم‏گیری مواجه‏اند. خدمات توان‏بخشی نابینایان، برای افرادی با درجات مختلفی از معلولیت بینایی، اعم از افرادی که نمی‏توانند حروف چاپی معمولی را بخوانند تا نابینایان مطلق، خدماتی را فراهم می‏آورد. این خدمات، براساس این فرض که فرد نابینا یا مبتلا به اختلال‏های بینایی، با تدارکات مناسب و انطباق منطقی، خواهد توانست در خانه، جامعه، محیط‏های آموزشی و شغلی، به بیشترین توان خود دست یابد، مهیا می‏گردد. از شمار اهداف توان‏بخشی نابینایان، آشنایی و هماهنگی فرد با معلولیت خود و شناخت محدودیت‏های ناشی از آن است.


  ● خدمات توان‏بخشی زندگی مستقل
  خدمات توان‏بخشی زندگی مستقل برای افراد نابینا، باید به گونه‏ای فراهم شود تا بتوانند در خانه و جامعه، واکنش مستقلی داشته باشند. این خدمات، شامل آموزش شیوه‏های جای‏گزین در فعالیت‏های زندگی روزمره، خانه‏داری و مهارت‏های ارتباطی با استفاده از وسایلی است که بین این افراد بیشترین کاربرد را دارد. مهارت‏های زندگی روزمره که برای استقلال و احساس ارزشمند بودن خود اساسی‏اند، قسمت وسیعی از فعالیت‏ها را در برمی‏گیرند. آموزش مهارت‏های زندگی روزمره، همچون لباس پوشیدن و آراستگی، رعایت نکات ایمنی در آشپزخانه، استفاده از تلفن، مهارت‏های خواندن، جهت‏یابی در محیط‏های مختف، استفاده از رایانه و...، فرد نابینا را توانمند می‏سازد تا زندگی‏ای معمولی، همچون زندگی هم‏سالان بینای خود داشته باشد.


  ● اشتغال نابینایان
  اشتغال، دشوارترین بخش توان‏بخشی به افراد نابیناست. طراحی برنامه‏ای آرمانی و مفید برای همکاری و هماهنگی تمام مؤسسه‏های دولتی، بخش خصوصی، دست اندرکار خدمات توان‏بخشی مراکز خدمات اشتغال و همچنین کارفرمایان، تشکیلات کارگری و دیگر سازمان‏های ویژه افراد معلول، ضروری و اجتناب‏ناپذیر است. با دریافت آموزش‏های لازم، دست‏یابی به اشتغال برای افرادی که مقداری حافظه دیداری دارند، بسیار ساده‏تر است، ولی ورود به بازار کار برای نابینایان مادرزاد، با پیچیدگی‏های بیشتری همراه خواهد بود و به توجه و برنامه‏ریزی دقیق‏تری نیاز دارد.


  ● تقویت اعتماد به نفس نابین
  مهم‏ترین مسئله در مورد نابینایان آن است که خود را به خوبی و به طور کامل باور کنند. در این مورد، تشویق، انتقاد، یا انتظار رعایت اخلاق و رفتار و نظم و ترتیب از فرد نابینا، باید به طور عادی و همانند دیگر هم‏سالان او باشد. از این رو، همواره باید از مقایسه نابینا با دیگر هم‏سالان بینایش برای ارفاق و تخفیف‏های نا به جا به او پرهیز کرد ؛ چرا که این روش، خود باعث تقویت ناتوانی نابینا می‏گردد. تشویق فرد نابینا به شرکت در فعالیت‏های مختلف اجتماعی و تفریحی، باعث تقویت اعتماد به نفس او می‏شود و به او می‏آموزد که تفاوت چندانی با فرد بینا ندارد و با کمی تلاش و همت و صبر و استقامت، می‏تواند یک زندگی سرشار از موفقیت داشته باشد.


  ● نقش تغذیه در پیش‏گیری از نابینایی
  با افزایش سن، اجزایی از بدن که در فرایند بینایی دخالت دارند، فرسوده و ناتوان می‏شوند و چشم‏ها را در قبال برخی از اختلال‏های جدّی و ناتوان کننده، همچون آب مروارید آسیب‏پذیر می‏سازند. مکمل‏های غذایی، افزون بر کم کردن خطر ابتلا به بیماری‏های چشمی، در برخی موارد، زمینه را برای بهبود آسیب‏های ناشی از بیماری فراهم‏می کند. پژوهشگران معتقدند که امروزه راه‏هایی برای پیش‏گیری از فرسایش و از کار افتادگی اجزای چشم و سالم و قوی نگه داشتن آن‏ها به مدت صد سال یا بیشتر وجود دارد.


  ● تشخیص نابینایی
  والدین، اولین کسانی هستند که مشکلات حسی کودکان خود را شناسایی می‏کنند. آنها ممکن است احساس کند که در چشمان کودک یا طرز نگاه کردن او مشکل وجود دارد. معلولیت‏های شدید بینایی، در روزها و هفته‏های نخست زندگی کودک قابل تشخیص است، ولی بعضی از معلولیت‏های خفیف بینایی، ممکن است تا پیش از ورود کودک به مدرسه مشخص نشود. از این رو، قرار گرفتن در معرض فعالیت‏های گوناگون مانند خواندن و نوشتن، می‏تواند نشانه‏های نقایص بینایی را آشکار کند. نگرانی‏های مربوط به مشکلات بینایی کودک، باید در درجه اول با والدین در میان گذاشته شود تا زمینه ارجاع به پزشک خانواده، مربی بهداشت مدرسه یا بینایی‏سنج فراهم گردد.


  ● تردد و امکانات رفاهی نابینایان
  تلاش برای ارتقای میزان فرصت‏های پیشرفت برای نابینایان، از جمله برنامه‏هایی است که می‏تواند در بهبود شرایط زندگی نابینایان نقش مؤثری داشته باشد. می‏توان با صرف کمترین هزینه و لحاظ کردن عوامل لازم، زمینه را برای تردد آسان آنان فراهم ساخت. توجه خاص شهرداری‏ها، نصب علامت‏های راهنماییِ گویا در معابر، ایجاد شیوه‏هایی برای شماره‏گذاری قابل خواندن برای نابینایان در داخل و خارج ساختمان‏های عمومی، تخصیص درصدی از درآمدهای مالیاتی و عواید حاصله از فعالیت‏های اماکن تفریحی و فرهنگی عمومی برای حل مسایل رفاهی روشن‏دلان و احداث اماکن مسکونی ویژه روشن‏دلان که موقعیت فیزیکی و تسهیلات رفاهی لازم برای آنان را دارا باشد و موجب حضور فعال آنان در زندگی اجتماعی باافراد سالم شود، از جمله مواردی است که کمک شایانی به‏استقلال حرکتی نابینایان می‏نماید.


  ● تحرک و جهت‏یابی فرد نابین
  مهم‏ترین مسئله و مشکل افراد نابینا در زندگی، چگونگی سازگاری آنان با محیط و اطرافیان است. کسانی که نابینا به دنیا آمده یا در مرحله‏ای از طول حیات خود بینایی خویش را از دست داده یا می‏دهند، باید حقیقت نابینایی خود را بپذیرند و سعی در انطباق و سازگاری با محیط و اجتماع و شرایط خاص جسمانی خود نمایند. تحرک و جهت‏یابی که برای افراد نابینا به منزله خمیرمایه زندگی است، باید در جهت همین سازگاری فردی و اجتماعی باشد. فردی که بینایی خود را به عللی از دست می‏دهد، تا اندازه‏ای توانایی‏ها، علاقه‏ها و آینده‏اش تغییر می‏نماید. از این رو، باید با توجه به شرایط فعلی‏اش، به تدریج خود را با آن سازگار و آماده نماید.


  ● بینایی و وسایل کمک‏بینایی
  بینایی، یکی از منابع مهمی است که برای کسب دانش از آن استفاده می‏کنیم. از لحظه‏ای که از خواب برمی‏خیزیم، نیاز ما به بینایی کاملاً مشهود است. حس شنوایی و بینایی، ما را از حوادث و وقایع محیط اطرافمان آگاه می‏سازد و با استفاده از آن، به رفت و آمد در محیط می‏پردازیم. همچنین، بینایی ما را از خطر مصون می‏دارد. آثار و نتایج نابینایی در بین افراد مختلف، بر مبنای تفاوت‏های طبیعی، قابلیت‏ها و میزان انطباق اجتماعی آنان متفاوت است. بینایی بعضی از افراد ثابت است و با گذشت زمان تغییر نمی‏کند. بعضی دیگر با استفاده از عینک یا وسایل کمکی دیگر، از بینایی خود حداکثر استفاده را می‏کنند. 
   
  منبع:ویستا
  ویرایش وتلخیص:آکاایران


